diff --git "a/sindhiadabiboard.org/children_Litrature/Book10.txt" "b/sindhiadabiboard.org/children_Litrature/Book10.txt"
new file mode 100644--- /dev/null
+++ "b/sindhiadabiboard.org/children_Litrature/Book10.txt"
@@ -0,0 +1,251 @@
+ڪتاب جو نالو: شهزادي قدم برگ
+
+
+
+شهزادي قدم برگ
+شمس العلماءُ ميرزا قليچ بيگ
+باب پھريون
+1- شھزادي قدم برگ
+شھزادي، شھزاديءَ کي ڪيئن ڏٺو
+ڪنھن ملڪ ۾ ھر سال ھڪڙو ميلو لڳندو ھو. چوڌاري پري پري کان ماڻھو ايندا ھئا، بلڪ شھزادا، راجا، نواب ۽ بادشاھھ بھ ايندا ھئا.
+ھڪڙي سال ھڪڙي وڏي نواب پنھنجي ڌيءَ کي بھ انھيءَ ميلي ڏسڻ لاءِ آندو. ھن جي تنبوءَ جي اڳيان ھڪڙو ٻيو تنبو اچي کتو. اھو ھڪڙي ٻئي نواب جو ھو، جنھن سان سندس پٽ بھ ھو. انھيءَ نواب جو پٽ تمام خوبصورت ۽ جوان ھو ۽ ھن نواب جي ڌيءَ بھ جوان ۽ ڏاڍي حسين ھئي.
+انھيءَ نواب جي پٽ ۽ ھن نواب جي ڌيءَ جي اڳي پاڻ ۾ ڪا بھ واقفيت ڪانھ ھئي. ھڪ ٻئي جا نالا ئي نھ ايندا ھئن. رڳو پري کان ھڪ ٻئي کي پيا ڏسندا ھئا، جڏھن ٻيو ڪونھ ڏسندو ھو، تڏھن نواب جي ڌيءَ پٺيان پردي مان جھاتي وجھي، نواب جي پٽ کي ڏسندي ھئي. جو اوڏيءَ مھل ميلي تي گھمڻ لاءِ ويندو ھو. نواب جو پٽ بھ ساڳي طرح ھن کي جھاتيون پائي ڏسندو ھو، ۽ ٻئي ھڪ ٻئي کي ڏسي، ھڪ ٻئي جي سونھن جي تعريف ڪندا ھئا.
+اھڙيءَ طرح ھڪٻئي جي آمھون سامھون سارو مھينو رھيا پيا ھئا، اھو سارو وقت ھنن ھڪٻئي سان ڪين ڳالھايو. نڪي ھڪٻئي بابت ڪنھن ٻئي سان ڳالھايائون. باقي ھڪٻئي بابت سو پنھنجي دل ۾ خيال پيا ڪندا ھئا.
+مھيني کان پوءِ شھزاديءَ جي پيءُ پنھنجي ملڪ ڏي موٽڻ جو ارادو ڪيو. جوان شھزادي پنھنجي تنبوءَ مان ويٺي ڏٺو، تھ نوڪر انھيءَ شھزاديءَ جي پالڪي پيا تيار ڪن. جڏھن شھزادي سنبري سھي پنھنجي تنبوءَ کان ٻاھر نڪتي، تڏھن سندس ھٿ ۾ ھڪڙو گلاب جو گل ھو. ھن جوان شھزادي ڏي نھاري، گل کڻي پنھنجن ڏندن ۾ جھليو. پوءِ کڻي پنھنجي ڪن جي پٺيان ھنيائين. پوءِ وري اھو پنھنجي پيرن تي کڻي رکيائين. اھو سڀ جوان شھزادي پنھنجي تنبوءَ مان چتائي ويٺي ڏٺو. پوءِ ھوءَ پنھنجي پالڪيءَ ۾ چڙھي ويٺي ۽ نوڪر پالڪي کڻي اٿي ھليا.
+شھزادو ڏاڍو غمگين ٿيو. شھزاديءَ جو حسن ۽ جمال دل تان لٿس نٿي. اھا خبر نھ ھيس، تھ ھن جو نالو ڇا آھي، يا ڪھڙي شھر ۾ ٿي رھي. تنھنڪري ھن کي ڳولي لھڻ جي اميد ڪانھ ھيس.
+ٻئي ڏينھن ھو بھ پنھنجي پيءُ سان گڏ پنھنجي ملڪ ڏي ويو. جڏھن گھر پھتو تڏھن منھن ويڙھي، بيمارن وانگي ھنڌ ۾ پئجي رھيو، ۽ رات ڏينھن انھيءَ حال ۾ پيو ھو، نڪي کاڌائين ٿي نڪي پيتائين ٿي. انھيءَ ڪري ھن جي ماءُ پيءُ کي ڏاڍي ڳڻتي ٿيڻ لڳي. ھنن پڇيس تھ ”ابا توکي ڇا ٿيو آھي؟ ڪي گھرجئي ڇا؟ بيمار آھين ڪيئن؟ طبيب کي گھرايون؟“ پر شھزادي ورندي ڏني تھ ”نھ نھ، مون ڪي بھ ڪين گھرجي.مون کي طبيب ڪونھ گھرجي. مون کي اڪيلو ڇڏي ڏيو.“ ھن پنھنجي دل جو حال اصل ڪنھن کي نھ ڏنو ۽ نھ ھن خوبصورت شھزاديءَ جو ڪنھن سان ذڪر ڪيائين.
+ڪوٽوال جو پٽ انھيءَ شھزادي جو گھاٽو يار ھو. ھو مڪتب ۾ گڏ پڙھند ھئا ۽ گڏ راند ڪندا ھئا. شڪار تي بھ گڏ ويندا ھئا. جڏھن شھزادو ٻھ ٽي ڏينھن اندر محلات ۾ رھي پوندو ھو، ۽ ٻاھر نھ ويندو ھو، تڏھن ڪوٽوال جو پٽ ڏاڍو بي آرام ٿيندو ھو. انھيءَ ڀيري بھ ھو دل ۾ چوڻ لڳو تھ ”شھزادي کي ٻھ ڏينھن ٿيا آھن، تھ ٻاھر نھ نڪتو آھي، خبر ناھي تھ ڪھڙو سبب آھي. شايد بيمار آھي. بھتر آھي تھ وڃي سندس پڇا ڪريان.“
+اھو سوچي شھزادي کي ڏسڻ لاءِ ويو. ھن کي شھزادي وٽ وٺي ويا، جو ھنڌ تي پيو ھو. ڪوٽوال جي پٽ پڇيس تھ ”يار ڪھڙو حال آھي؟ بيمار آھين ڇا؟“ ھن ورندي ڏني تھ”نھ، ڪي بھ ڪين آھي.“ ڪوٽوال جي پٽ چيو تھ ”ڪي تھ ضرور آھي. مون کي پنھنجو حال ڏي. شايد آئون توکي مدد ڏئي سگھان.“
+باب ٻيون
+ڪيئ�� شھزادو ۽ سندس يار، شھزاديءَ جي ڳولا لاءِ وڃن ٿا
+نيٺ شھزادي چيو تھ ”يار، گذرلي ميلي تي ھڪڙو نواب آيو ھو، جنھن سان ھڪڙي خوبصورت ڌيءَ ھئي. ھنن جو تنبو بھ اسان جي تنبوءَ جي آمھون سامھون ھو، تنھنڪري اسين ڏھاڙي ھڪٻئي کي پيار سان ڏسندا ھئاسين. ھاڻ منھنجي دل ٿي چوي تھ وري ان کي ڏسان، پر مون کي نڪي ھن جو نالو ٿو اچي، نھ سندس پيءُ جو ۽ نھ سندن رھڻ جي جاءِ جو، ڪيئن ھن کي ڳولي لھندس ۽ ڏسندس؟“
+ڪوٽوال جي پٽ چيس تھ ”ڇو نھ ڳولي لھنداسين؟ دلجاءِ ڪر. اٿي وھنجي ڪپڙا ڍڪ.“ شھزادي چيو تھ ”ڪيئن ڳولي لھنداسين، جڏھن اسان کي ھن جي نالي ۽ نشان جي خبر ڪانھي.“ ڪوٽوال جي پٽ پڇيو تھ ”ھن توسان ڪڏھن ڪي ڳالھايو بھ؟“ شھزادي چيو، ”اصل نھ، پر جڏھن نڪري پالڪيءَ ۾ چڙھڻ ٿي ويئي، تڏھن سو ھڪڙو گلاب جو گل ھٿ ۾ کڻي، پوءِ ڏندن ۾ جھلي، وري کڻي ڪن جي پٺيان رکيائين. پوءِ وري اھو کڻي پيرن تي رکيائين.“
+تڏھن ڪوٽوال جي پٽ چيو: ” ھن ويچاريءَ توکي پنھنجو نالو نشان ڏئي ڇڏيو آھي.“ شھزادي چيو تھ ”مون کي بلڪل ڪونھ ٻڌايائين. ھڪڙو اکر بھ ڪونھ ڳالھايائين.“ ڪوٽوال جي پٽ چيو تھ ”برابر توسان ڳالھايائين ڪين، مگر اشارن سان توکي سڀڪجھھ چيائين، جڏھن گل ڏندن ۾ جھليائين، تڏھن توکي ڄڻ تھ ٻڌايائين، تھ منھنجي پيءُ جو نالو ”دندان بيگ“ آھي (دندان يعني ڏند). جڏھن وري ڪن تي رکيائين، تڏھن توکي ڄڻ تھ چيائين، تھ منھنجي رھڻ جو ھنڌ ”گوشپور“ آھي (گوش يعني ڪن). وري جڏھن گل پيرن تي رکيائين، تڏھن توکي خبر ڏنائين، تھ منھنجو نالو ”قدم برگ“ آھي (يعني پيرن جو پن). ھاڻ دلجاءِ ڪر اٿ، وھنج، ڪپڙا تبديل ڪر، اٿي کائي پي خوش ٿي. انشاءالله، ھلي انھيءَ شھزاديءَ کي ڳولي ھٿ ڪنداسين.“
+ھن دلاسي تي شھزادو ڏاڍو خوش ٿيو. ٽپ ڏئي اٿيو ۽ وھنجي سھنجي، ڪپڙا ڍڪي، تيار ٿيو. پوءِ پيءُ ماءُ کي وڃي چيائين تھ ” مون کي ڪن ٿورن ڏينھن تائين موڪل ڏيو، تھ پنھنجي دوست سان گڏجي وڃي گشت ڪري، ھوا کائي اچان.“ ھو ھن کي اھڙو خوش ڏسي، ڏاڍا سرھا ٿيا، پر ھنن جي مرضي نھ ھئي تھ ڪنھن پاسي وڃي، تن چيس تھ ”ابا، تون اڃا مس بيماريءَ مان اٿيو آھين. جڏھن ٿورو زياده سگھو ٿين، تڏھن ڀلي وڃ.“ پر ھن چيو تھ ”ھاڻ آئون گھڻو بھتر آھيان، ۽ ٻاھر ھوا کائڻ ڪري بلڪل چڱو ڀلو ٿيندس.“ نيٺ ھنن موڪل ڏنيس، ۽ سندس دوست ڪوٽوال زادو، ۽ چار نوڪر گوشپور ڏي روانا ٿيا.
+شھر پڇائيندا، نيٺ ھو اتي اچي پھتا. ڪنھن ماڻھوءَ کان پڇيائون، تھ ”ھن شھر جو نالو ڇا آھي؟“ انھيءَ چين تھ ”گوشپور“. ھنن پڇيو، تھ ”ھتي جي بادشاھھ جو ڪھڙو نالو آھي؟“ ھن چيو تھ ”بادشاھھ دندان بيگ“. تڏھن ھي ٻئي دوست خوش ٿيا. جڏھن وڃي ويجھا ٿيا، تڏھن ھڪڙيءَ ڪراڙيءَ زال جو گھر ڏٺائون. اھا در تي بيٺي ھئي. انھيءَ کي ھنن چيو تھ، ”اسان مسافرن کي ڪي ٿورا ڏينھن پاڻ وٽ رھڻ ڏينديئن؟“ ھن چيو تھ ”ابا ڀلي رھو. آئون اڪيلي آھيان ۽ جاءِ گھڻي آھي.“
+ٻن ٽن ڏينھن کان پوءِ ڪوٽوال جي پٽ ٻڍيءَ کي چيو، تھ ”ڏاڏي، اوھان جي بادشاھھ کي ڪا ڌيءَ آھي؟“ ھن ورندي ڏني تھ ”ھائو ابا، اٿس. انھيءَ جو نالو ”قدم برگ“ آھي.“
+ھن وري پڇيس، تھ ”تو ڏٺي آھي؟ وٽس ويندي بھ آھين، ڪي نھ؟“ ھن چيو تھ ”ھائو ابا، آئون وٽس ويندي آھيان. آءٌ اڳي سنديس دائي ھيس. انھيءَ ڪري بادشاھھ مون کي ھي گھر ٺھرائي ڏنو ھو. مون کي ڏھاڙي اتان کاڌو ملندو آھي. ڪپڙو گندي بھ ملندو رھندو اٿم.“ ڪوٽوال جي پٽ چيس تھ ”تڏھن ڏاڏي وڃي چئينس، تھ جنھن شھزادي کي ميلي ۾ تو پاڻ وٽ ٿي سڏيو، سو ھتي آيو آھي.“
+باب ٽيون
+ڪيئن شھزاديءَ جو ڪوٽوال جي پٽ سان وير پوي ٿو
+ٻڍي زال محلات ۾ وڃي، شھزاديءَ کي ٻڌايو، تھ ”ڪو ماڻھو تنھنجي ڏسڻ لاءِ آيو آھي.“ شھزاديءَ پڇيس، تھ ”دائي، اھو ڪير آھي؟ ھن چيو تھ ”جنھن شھزادي کي ميلي ۾ تو سڏيو ھو.“ تنھن تي شھزادي ڏاڍي خوش ٿي، چيائينس تھ ”آءٌ انھيءَ سان ڳالھائڻ ٿي گھران. تون اڄ اڌ رات ڌاري پاڻ سان وٺي اچجئينس. جي ھو سچي پچي اھڙو چڱو ھوندو، جھڙو ڏسجي ٿو، تھ بابي کي ساڻس شادي ڪرڻ لاءِ چونديس.“
+ٻڍي دائي موٽي وئي، ۽ وڃي پنھنجن مھمانن کي حال ڏنائين. انھيءَ رات شھزادو دائيءَ سان گڏجي محلات ۾ ويو، ۽ ڪلاڪ کن شھزاديءَ سان گفتگو ڪيائين. پوءِ بھ ٽي چار راتيون برابر ھو انھيءَ طرح ويندو رھيو. سگھو ئي ھنن جي پاڻ ۾ نھايت گھڻي محبت پيدا ٿي.
+ھڪڙيءَ رات شھزاديءَ پنھنجي ماءُ کي سڏي، اھو شھزادو ڏيکاريو. ھوءَ بھ انھيءَ کي ڏسي خوش ٿي، ۽ نواب وٽ وٺي ويس ۽ ساري ڳالھھ ڪري ٻڌايائينس. نواب ھن جي شاديءَ جي منظوري ڏني، ۽ ضروري تياريءَ بعد ھنن جي شادي ٿي. شاديءَ کان پوءِ شھزادو نواب جي محلات ۾ رھڻ لڳو، ۽ ڪوٽوال جو پٽ انھيءَ ٻڍيءَ زال جي گھر ۾ رھندو آيو.
+مھينو کن انھيءَ طرح گذري ويو، پر ڪوٽوال جي پٽ شھزادي جو منھن نھ ڏٺو، ۽ نھ شھزادي کي ٻاھر وڃڻ جو وجھھ ئي مليو. البت بي آرام ٿيڻ لڳو. شھزاديءَ پڇيس، تھ ”تون اھڙو غمگين ڇو ٿو ڏسجين؟“ ھن چيو، تھ ”سارو مھينو مون پنھنجي دوست کي نھ ڏٺو آھي، تنھن ڪري ملول ٿيو آھيان. منھنجي مرضي آھي، تھ وڃي ھن سان گڏجي اچان.“
+شھزاديءَ قدمبرگ چيس تھ ”ڀلي وڃي ڏسينس.“ ان موجب شھزادو ٻڍيءَ دائيءَ جي گھر ويو ۽ سڄو ھفتو اتي رھي پيو، پوءِ وري پنھنجي زال وٽ آيو، شھزادي ڏاڍي ڪاوڙي، ڇالاءِ جو ڀانيو ھو، تھ مڙسس پنھنجي دوست وٽ ٽڪي ٽڪي، ھڪڙو ڏينھن ٽڪندو. ۽ چيائينس تھ ”تنھنجيءَ دل ڪيئن چيو، تھ سڄو ھفتو مون کي ڇڏي ڏين؟“ ھن ورندي ڏني، تھ ”مون پنھنجي دوست کي سڄو مھينو نھ ڏٺو ھو، تنھن ڪري ھن وٽ زياده ڏينھن گذاريم.“
+شھزاديءَ مڙس کي پنھنجي ڪاوڙ نھ لکائي، ايترو جو دل ۾ پڪ ڄاتائين، تھ ”ھي پنھنجي دوست کي مون کان وڌيڪ پيار ٿو ڪري.“ شھزادو ٻيو مھينو بھ محلات ۾ رھي پيو. پوءِ وري زال کي چيائين، تھ ”ھاڻ وڃي دوست کي ڏسي اچان تھ چڱو.“ تڏھن شھزادي رنج ٿيڻ لڳي، مگر مڙس کي رڳو ايترو چيائين، تھ چڱو، ڀلي وڃي ڏسي اچينس. پاڻ آءٌ توکي ڪا عمدي مٺائي ڏينديس، سا پنھنجي دوست کي سوکڙي ڪري وڃي ڏجئين.“ پوءِ وڃي محنت ڪري مٺائي ٺاھيائين، جنھن ۾ ڪا اھڙي دوا وڌائين، جا ڪوٽوال جي پٽ کي بيمار ضرور ڪري . دل ۾ اھو ويچار ڪيائين، تھ جي بيمار ٿيندو تھ پاڻھئي ڳوٺ ھليو ويندو، ۽ پوءِ منھنجو مڙس ھن کي وساري ويھي رھندو، ۽ سارو وقت مون وٽ گذاريندو، ۽ ھن جي ڳڻتي ۽ بي آرامي نھ ٿيندس.
+جڏھن مٺائي جوڙي تيار ڪيائين، تڏھن اھا عمدي ڪپڙي ۾ ويڙھي مڙس کي ڏنائين، جو اھا پنھنجي دوست وٽ کڻي ويو ۽ ٻڌايائينس ، تھ ”ھيءَ مٺائي منھنجي زال پنھنجي ھٿن سان، تنھنجي لاءِ جوڙي آھي، ۽ انھيءَ توکي دعائون بھ ڏنيون آھن.“
+ڪوٽوال جي پٽ في الحال تھ مٺائي رکي ڇڏي، ۽ شھزادي کي چيائين، تھ ”ھينئر ويھھ تھ ويھي ڳالھيون ڪريون، آءٌ پاڻھئي پوءِ مٺائي کائيندس.“ پوءِ ويھي پاڻ ۾ رھاڻيون ڪيائون.
+*
+
+
+باب چوٿون
+ڪوٽوال جي پٽ ڇا ڪيو؟
+ڪوٽوال جو پٽ ڏاڍو سياڻو ھو. دل ۾ چيائين، تھ ”مون کي پڪ آھي، تھ آءٌ شھزاديءَ قدمبرگ کي نٿو وڻان، ڇالاءِ جوشھزادي کي گھڻو ٿو وڻان. تنھنڪري مٺائيءَ جو ذرو کڻي، ڀوري، ڪانگن کي ڏنائين. جھٽ ۾ گھڻائي ڪانگ اچي گڏ ٿيا، مٺائي جا ڀورا کائيندا ويا، ۽ اتي جو اتي بيھوش ٿي ڪري پيا. ٻھ ٽي تھ مري بھ پيا. ڇا لاءِ جو جيڪا دوا ماڻھوءَ کي فقط بيمار يا بيھوش ٿي ڪري، سا ڪنھن پکيءَ يا ننڍڙي جانور کي ماري بھ وجھي ٿي.
+ھيءَ حال ڏسي شھزادو ڊڄي ويو. پنھنجي دوست کي چيائين، تھ ”ادا ھن جو مطلب ڇا آھي؟“ ڪوٽوال جو پٽ وڌيڪ ڪين ڪڇيو، مٺائي جو ذرو ھڪڙي ڪتي کي کڻي اڇلائي ڏنائين، جو اتان انھيءَ مھل لنگھيو ٿي ويو. ڪتو اھو کائي ويو. لحظي کان پوءِ اھو ڀونڪڻ ۽ ٽپڻ لڳو ۽ پوءِ ساڻو ٿي ڪري پيو.
+ھي رنگ ڏسي، شھزادو ڏاڍو ڪاوڙيو. چوڻ لڳو، تھ ”ھيءَ مٺائي منھنجي زال پنھنجن ھٿن سان جوڙي ھئي. ھوءَ ڪا ڏاڍي بد نيت زال ٿي ڏسجي. آءٌ وري ڪڏھن بھ سندس منھن نھ ڏسندس.“ ڪوٽوال جي پٽ چيو، تھ ”ائين نھ چؤ. ھن جي توسان حد کان زياده محبت آھي. ھن مون کي زھر ڏئي مارڻ جي ڪوشش نھ ڪئي آھي. ھن جو مطلب فقط ايترو ھو، تھ آءٌ بيمار ٿيان ۽ جلد ئي پنھنجي وطن موٽي وڃان. ھن جي مرضي آھي، تھ کانئس سواءِ تنھنجو پيار ٻئي ڪنھن سان نھ ھجي.“
+شھزادي چيو، تھ ”نھ آءٌ وري ڪڏھن بھ وٽس نھ ويندس. ھوءَ چڱي زال نٿي ڏسجي. تو ڪو قصور ڪونھ ڪيو ھو، نھ ئي کيس ڪو نقصان پھچايو ھو، تڏھن بھ توکي زھر ڏيڻ جي ڪوشش ڪئي اٿس، نھ آءٌ ڪڏھن بھ وري وٽس نھ ويندس.“
+ڪوٽوال جو پٽ في الحال تھ ماٺ ڪري ويھي رھيو. دل ۾ چيائين، تھ ”جڏھن ھن جي ڪاوڙ گھٽبي، تڏھن ھن بابت کيس وري ڪي چوندس. ھن جي شھزاديءَ قدم برگ سان گھڻي محبت آھي، تنھنڪري ٿوري وقت کان پوءِ ھو ضرور وٽس ويندو.“
+جڏھن مھينو پورو ٿيو، تڏھن شھزادو بي آرام ٿيڻ لڳو. ڪوٽوال جي پٽ چيس، تھ ”ھاڻ توکي موٽي شھزاديءَ قدم برگ ڏي وڃڻ گھرجي. نيٺ تھ ھوءَ تنھنجي زال آھي، توسان محبت اٿس. بھتر آھي تھ ھينئر تون کيس پاڻ سان وٺي، پنھنجي وطن ھلين.“
+شھزادي چيو تھ ”نھ نھ، ھن ھيتري ڪئي آھي، آءٌ وري وٽس ڪين ويندس“. ڪوٽوال جي پٽ چيو، تھ ”ھن مون کي مارڻ نٿي گھريو. ھن مون کي فقط ھڪالي ڪڍڻ ٿي گھريو.“
+شھزادي چيو، تھ ”جي آءٌ وري وٽس ويندس، تھ ھوءَ توکي وري بھ ڪنھن ٻئي رستي ايذاءُ رسائڻ جي ڪوشش ڪندي. تون منھنجو دوست آھين. منھنجي مرضي آھي، تھ جيئن منھنجي زال مون وٽ ھجي تيئن منھنجو دوست بھ مون وٽ ھجي.“
+ڪوٽوال جي پٽ چيو، تھ ”اھا تجويز آءٌ توکي ڏيندس.“ ھن چيو، تھ ”تڏھن ڪا اھڙي تجويز ڪر، جو ھوءَ تنھنجي برخلاف نھ ٿئي.“
+ڪوٽوال جي پٽ پيتيءَ مان ھڪڙي دٻلي ڪڍي، ھن کي چيو، تھ ”ھيءَ دٻلي پاڻ سان کڻي وڃ. اِھا تون پاڻ متان پٽين. اِھا پنھنجي جاءِ ۾ کڻي وڃج، ۽ خبرداري سان ڪٿي رکي ڇڏج، پنھنجي زال کي چئج، تھ ھن ۾ ڪا عجيب شيءِ پيل آھي، سا متان پٽي ڏسين. پڪ آھي تھ جڏھن تون ٻاھر ويندين، تڏھن ھوءَ ضرور اھا پٽي ڏسندي. پٽڻ شرط ھن کي ڪي ٿيندو ۽ توڏي مدد لاءِ ڀڄندي.“
+باب پنجون
+شھزاديءَ کي ڇا ٿو ٿئي
+نيٺ شھزادو موٽي محلات ڏي ويو. سندس زال ڪاوڙيل ڏاڍي ھئي، مگر ظاھريءَ ڪري ڪاوڙ ڪانھ ڏيکاريائين. جيئن دوست سمجھايو ھوس، تيئن اھا دٻلي پنھنجي جاءِ ۾ جاري تي رکي ڇڏيائين، قدم برگ پڇيس، تھ ”ھن دٻليءَ ۾ ڇا آھي؟“ ھن چيو،تھ ”ڪا عجيب شيءِ آھي. متان ڪنھن کي پٽڻ ڏين، نھ تھ اھا نڪري ڀڄي ويندي.“ قدم برگ وري بھ زور ڪري پڇيو، تھ ”مون کي ٻڌايو تھ سھي، تھ ڪھڙي شيءِ آھي؟“ ھن چيو، تھ ”ھينئر آءٌ ڪين ٻڌائيندس.“ ائين چئي ھو نڪري ڪنھن پاسي ھليو ويو.
+قدم برگ ذري ذري پي جاءِ ۾ آئي ۽ وئي، ۽ انھيءَ دٻليءَ کي ڏٺائين. ڪڏھن تھ ھٿن ۾ بھ کڻي، اٿلائي پٿلائي پي ڏٺائينس. دل ۾ پي چيائين، تھ ”ڳري تھ ڪين ٿي ڏسجي. خبر نھ آھي تھ منجھس ڇا آھي؟“ انھيءَ طرح وئي وڌيڪ شوق واري ٿيندي. نيٺ بي صبر ٿي چوڻ لڳي، تھ ”آءٌ ضرور کولي ڏسنديس.“ دٻليءَ کي ھيڏي ھوڏي اٿلائي،ھڪڙو بٽڻ ڏٺائين انھيءَ کي زور ڏنائين تھ دٻلي پٽجي پيئي، ۽ ھڪدم منجھانئس خاڪ جھڙي ڪا شيءِ اڏامي نڪري ويئي.
+قدم برگ دٻليءَ منجھھ چتائي نھاريو، تھ منجھس ڪابھ شيءِ ڪانھ ڏٺائين. چوڻ لڳي، تھ ”منھنجي مڙس مون سان ڪو چرچو ڪيو آھي.“ البت رنج ٿي پنھنجي ڪوٺيءَ ڏي وئي. ٿورن منٽن کان پوءِ سندس منھن سڙڻ پوسرڻ لڳو، ۽ خارش ٿيڻ لڳيس. آرسي کڻي ڏسڻ لڳي، ۽ رڙ ڪري چوڻ لڳي تھ ”گھوڙا، ھي منھنجي منھن کي ڇا ٿيو آھي؟ سڄو ڳاڙھو رپڙ ٿي پيو آھي.“ ھڪدم مڙس ڏي ماڻھو موڪليائين. جڏھن ھو آيو، تڏھن چيائينس، تھ ”منھنجو منھن خراب ٿي پيو آھي، ڪو طبيب گھرائي وٺ.“
+شھزادي شھر مان ٻھ ٽي ھوشيار طبيب گھرايا. انھن مٿ ھنيا، پر شھزادي بھتر نھ ٿي. قدمبرگ ڏاڍو رني. چوڻ لڳي، تھ ”ھاڻ ڇا ڪريان؟ جيڪا سونھن ھيم، سا سڀ ھلي وئي. ھھڙي بڇڙي منھن سان آءٌ ڪيئن گذارينديس.
+شھزادي چيو، تھ آءٌ پنھنجي دوست ڪوٽوال زادي کي گھرايان؟ شايد ھن کي ڪو علاج سجھندو ھجي. جو اِھا دٻلي بھ انھيءَ ڏني ھئي.“ قدم برگ چيو، تھ ”نھ نھ انھيءَ کي نھ گھراءِ. ھو پاڻ ڀائيندو ھوندو تھ آءٌ اھڙي ئي ھجان. ”شھزادي چيو، تھ ”ائين نھ چؤ، ھو منھنجو سچو دوست آھي، ۽ تنھنجو سچو خيرخواھھ آھي. جي تون موڪل ڏيندينءَ تھ ھو توکي ڇٽائي ڇڏيندو.“
+نيٺ قدم برگ کي سوڄ ساڙي، ۽ خارش اھڙو بي آرام ڪيو، جو لاچار ٿي مڙس کي چيائين، تھ ”چڱو ڀلي پنھنجي دوست کي گھراءِ.“ ان موجب شھزادي پنھنجي دوست کي گھرايو، ۽ ھو ھڪدم آيو، ٻي ھڪڙي دٻلي بھ پاڻ سان کنيو آيو. انھيءَ مان مرھم ڪڍي، شھزاديءَ جي منھن تي لاتائين، تھ جھٽ ۾ سوڄ بھ لھي وئي، ساڙو ۽ خارش بھ، سگھوئي چڱي ڀلي ٿي پئي. تڏھن ھوءَ ڏاڍي پشيمان ٿي، جو ياد آيس، تھ مون ڪوٽوال جي پٽ سان ڪھڙي جٺ ڪرڻ ٿي گھري. چيائينس، ”مون کي معاف ڪر، مون توکي نقصان ۽ ايذاءُ رسائڻ جي ڪوشش ڪئي ھئي.“
+ڪوٽوال جي پٽ چيو، تھ ”اوھان کي معافي آھي. اوھين بلڪل دل ۾ نھ ڪريو. آءٌ اوھان جي مڙس جو دوست آھيان، تنھنڪري اوھان جو خيرخواھھ آھيان. اھو آءٌ ئي ھوس، جنھن اوھان جي مڙس کي چيو، تھ گل کي ڏندن ۾ جھلڻ، وري ڪن تي رکڻ، ۽ پيرن تي رکڻ جي معنيٰ ڇا آھي. مون کان سواءِ ھو جيڪر اوھان کي ڳولي لھي نھ سگھي ھا، ۽ نھ اوھان سان شادي ڪري سگھي ھا.“
+انھيءَ کان پوءِ شھزادي قدمبرگ وري پنھنجي مڙس جي دوست جي نسبت ۾ ڪابھ بدگماني ڪانھ ڪئي. ٽيئي ڄڻا گڏجي وري پنھنجي وطن ڏي ويا. شھزادي جو پيءُ ۽ ماءُ قدم برگ کي ڏسي ڏاڍا خوش ٿيا. نواب ڪوٽوال زادي کي عمدو انعام ڏنو، ۽ ھن کي پنھنجو وزير مقرر ڪيائين. شھزادو ۽ شھزادي پاڻ ۾ ھميشه محبت سان گذاريندا آيا، جڏھن نواب مئو، تڏھن ھو ملڪ جا حاڪم ٿيا ۽ وزير چڱي صلاح ڏيندو آين.
+
+
+باب پھريون
+2- شھزادو جّن ڪش
+جنڙي ڪيئن راڻي ٿي
+ڪنھن زماني ۾ ھڪڙو بادشاھھ رھندو ھو، جنھن جو نالو ”ياقوت شاھھ“ ھو. ھن کي ھڪڙي خوبصورت راڻي ھئي، جنھن جو نالو ھو ”گلبدن بيگم“ انھيءَ کي ھڪڙو خوبصورت پٽ بھ ھو.
+جنھن وقت اھو شھزادو اڃا تازو ڄائو ھو، تنھن وقت ھڪڙو ڪرامت وارو فقير، جنھن جو نالو ”شيخ فريد“ ھو، سو انھيءَ شھر ۾ اچي نڪتو. انھيءَ جو ٻڌي، ياقوت شاھھ پنھنجو وزير موڪلي، فقير کي پنھنجي محلات ۾ آڻايو. شيخ فريد محلات ۾ ويو، بادشاھھ ڏاڍي تعظيم ڏنيس، ۽ آڌرڀاءُ ڪيائينس ۽ عرض ڪيائينس تھ ”نئين ڄاول ٻار کي دعا ڪري.“ ٻار کي وڃي کڻي آيا. شيخ فريد ٻار کي ٻانھن تي کڻي انھيءَ کي دعا ڪئي ۽ ھن جي اکين ۽ پيشانيءَ تي چتائي نظر ڪيائين.
+ياقوت شاھھ فقير کان پڇيو، تھ ”ھن جي قسمت ۾ ڇا لکيل آھي؟“ پر فقير ڪوبھ جواب ڪونھ ڏنو، زياده خيال سان ٻار جي اکين کي پئي ڏٺائين. ٻار بھ اکيون پٽي، فقير جي اکين ڏي پئي ڏٺو. بادشاھھ وري بھ پڇيو، تھ ”فقير صاحب، ھن ٻار جي قسمت ڪھڙيءَ طرح جي آھي؟ چڱي آھي يا بڇڙي؟“ فقير چيو، تھ ”ھن جو نالو کڻي ”جِن ڪش“ رکو.“ بادشاھھ چيو، تھ ”مون ھن جي نالي رکڻ لاءِ نٿي چيو، پر ھن جي قسمت جي پڇا ٿي ڪيم.“ فقير ورندي ڏني، تھ ”جڏھن ھن جو نالو جنڪش رکيم، تڏھن ھن جو نصيب بھ اوھان کي ٻڌائي ڇڏيم.“ فقير وڌيڪ ڪي بھ ڪين چيو، ٻار موٽائي دائيءَ جي حوالي ڪيائين، پاڻ نڪري ھليو ويو ۽ وري ڏسڻ ۾ ڪونھ آيو.
+ياقوت شاھھ انھيءَ ڪري خوش ڪين ٿيو. فقير جي ھلت تي ۽ ٻار جي نالي تي، البت حيرت ۽ ڳڻتي ڏيکارڻ لڳو، جو نالي مان معلوم ٿي ٿيو، تھ وڏي ھوندي، ھو جن ۽ ديو ماريندو. پر گلبدن بيگم انھيءَ نالي ڪري پاڻ خوش ٿي، جو ڄاتائين، تھ سندس پٽ اھڙو بھادر ۽ ھمت وارو ٿيندو. ٻار پاڻ بھ جيئن وڏو ٿيندو ويو، تيئن پنھنجي نالي جي معنيٰ سمجھندو ويو، ۽ ڄاڻندو ھو تھ جڏھن آءٌ وڏو ٿيندس، تڏھن جھان ۾ گشت ڪندس، جنن ۽ ديون کي ماري مات ڪندس. ماڻس چوندي ھيس، ”ابا تون ھاڻي جن ۽ ديو مارڻ سک، وڏي ھوندي تائين ڇو ٿو ترسين؟“ ھو حيران ٿي پڇندو ھو، تھ ”ھينئر ڪيئن جِن ۽ ديو ماريندس. اھي ڪٿي آھن؟ ھتي تھ نڪي محلات ۾ آھن، نڪي باغ ۾.“ ماڻس چيو تھ، ”ابا، اڃا اڄ صبح جو ھڪڙي جن توکي ماريو ھو، تنھن کي تو ڪين ماريو؟ اڄ تنھنجي استاد توکي سبق ياد ڪرڻ لاءِ چيو، تھ تو چيو، تھ آءٌ ٿڪو پيو آھيان تون ٿڪل ڪين ھئين، رڳو سست ٿيو ھئين. سستي بھ ھڪڙو جِن آھي، جنھن توکي ماريو ھو. ڪڏھن ڪڏھن تون گھڻي مٺائي کائي ويندو آھين، اھا ھٻڇ ٻيو جِن آھي. تون جنن کي مارين تھ ڪين ٿو، پاڻ جن توکي ھاڻ ماريو وڃن.“
+شھزادي پڇيو، تھ ”امان، سچي پچي اھي سڀ جن آھن ڇا؟ آءٌ انھن جنن ۽ ديون سان وڙھڻ ٿو گھران جن جا قصا پڙھيا اٿم ۽ آکاڻيون ٻڌيون اٿم.“ ماڻس چيو، تھ ”اھي بھ جن ۽ ديو آھن. انھن مان ڪي سست آھن، ڪي ظالم آھن، ڪي ھٻڇي ۽ لالچي آھن. جيڪڏھن تون وڏي ھوندي اھڙن وڏن جنن ۽ ديون سان وڙھڻ گھريو، تھ بھتر آھي ھينئر انھن کي جيتڻ سک، يعني پنھنجي سستي مار، پنھنجي ھٻڇ ڦٽي ڪر، پنھنجي ظلم زبردستي ۽ ڪاوڙ تي غالب ٿيءُ، جڏھن اھڙا ننڍا جن تون ماري نھ سگھندين، تڏھن ھنن وڏن جنن ۽ ديون کي ڪيئن ماري سگھندين؟“
+شھزادي جنڪش پڪو ارادو ڪيو، تھ پنھنجو نالو ملھائي. گھڻيءَ محنت ۽ ڪوشش کان پوءِ، ھو انھن ننڍڙن جنن کي مارڻ ۽ فتح ڪرڻ سکيو.
+ستن ورھين گذرڻ کان پوءِ راڻيءَ گلبدن ۽ شھزادي جنڪش تي، ڏاڍو سختيءَ جو وقت آيو. ھڪڙي ڏينھن بادشاھھ ياقوت شاھھ ٻاھر شڪار تي ويل ھو. رستي جي ڀرسان، ھن ھڪڙي جنڙي ويٺل ڏٺي. بادشاھھ کي ايندو ڏسي، صورت بدلائي، ھڪڙي خوبصورت شھزادي ٿي پئي. جڏھن بادشاھھ کيس ويجھو آيو، تڏھن ھوءَ زارو زار روئڻ لڳي. بادشاھھ پڇيس، تھ تون ڇو ٿي روئين؟ تو سان ڪھڙي ويڌن آھي؟ مون کي ٻڌاءِ. تھ من توکي ڪا مدد ڏئي سگھان.“ جنڙيءَ چيو تھ، ”منھنجو پيءُ جنگ آباد جو بادشاھھ ھو. اسين ھن جھنگ مان سفر ڪندا، لنگھيا ٿي وياسين، تھ ھڪڙي چورن جي ٽولي اسان تي ڪاھي آئي. بابي مون کي ھڪڙي پوري وڻ ۾ کڻي لڪايو، ۽ پاڻ نوڪرن سميت ھنن چورن کي ھڪالڻ لاءِ ويو، پر چور گھڻا ھئا ۽ زور ھئا، تنھنڪري بابي کي نوڪرن سميت ماري ڇڏيائون. جڏھن رات پئي تڏھن آءٌ وڻ مان نڪري ٻاھر ٿيس تنھن کان پوءِ آءٌ ائين ئي پئي واجھايان، تھ من ڪو مون تي رحم آڻي ۽ مون کي بچائي.“
+ياقوت شاھھ کي ھن تي ڏاڍو قياس آيو. چيائينس، تھ ”اٿ، مون سان گڏجي ھل. منھنجي راڻي تنھنجي چڱي سنڀال ڪندي.“ تنھن تي ھوءَ جنڙي، ياقوت شاھھ سان گڏجي سندس محلات ۾ ويئي.
+راڻي گلبدن ھن کي وھنجاري سھنجاري ڪپڙا ڍڪائي، ماني کارائي، پوءِ پڇڻ لڳيس، تھ ”تنھنجو نالو ڇا آھي؟“ جنڙيءَ چيو، ”منھنجو نالو حسينا آھي.“ راڻيءَ چيو تھ ”اھو نالو برابر تنھنجي لائق آھي، جو تون ھھڙي خوبصورت ۽ حسين آھين.“
+حسينا مرڪڻ لڳي. سجھيس ٿي تھ اھا سونھن رڳو ظاھري ڏيک آھي، ۽ سندس اندر جو رڳو ڪؤڙو پوش آھي. انھيءَ کان پوءِ ڳچ وقت تائين حسينا ماٺ ڪري، محلات ۾ رھندي آئي. سڀڪنھن کيس پسند پئي ڪيو. ھوءَ ڏاڍي صبر ۽ حياءَ واري ٿي ڏٺي، پر شھزادي جنڪش کي، سا نٿي وڻي. ھو جڏھن سندس نزديڪ ويندو ھو، تڏھن بي آرام ٿيندو ھو. گھڻو ئي ڪوشش ڪيائين، تھ ھن کي پسند ڪري، پر ڪنھن سبب ڪري ھن کي پسند ڪري نٿي سگھيو.
+حسينا اصل جنڙي ھئي تنھنڪري بک بھ جنن ۽ ديون جھڙي لڳندي ھيس. گھڻي وقت تائين پاڻ کي روڪيو ۽ بک کي ماريندي آئي، پر نيٺ صبر اچي نھ سگھيس. ھڪڙي رات، اڌ رات ڌاري، جڏھن ٻيا سڀ سمھي پيا، تڏھن ھيءَ اٿي ۽ ٻين سڀني تي منڊ ھڻي، پاڻ نڪري ويئي. انھيءَ طرح ڏھاڙي پئي ويندي ھئي. ھر روز ھاٿي يا گھوڙو يا ڪو ٻيو جانور کائي، ڍؤ ڪري ايندي ھئي.
+جڏھن ڏينھن ٿيو، تڏھن بادشاھي طنبيلي جي جمعدار بادشاھھ کي وڃي چيو، تھ ”حضور، ڏھاڙي رات جو طنبيلي مان ھڪڙو نھ ٻيو جانور گم ٿيو وڃي. ڪڏھن ھاٿي، ڪڏھن گھوڙو، مون کي خبر نٿي پوي تھ ڪير ٿو وٺيو وڃي.“ بادشاھھ انھيءَ بابت محلات ۾، راڻيءَ گلبدن ۽ حسينا سان ذڪر ڪيو، ۽ پھرين وارا رکيائين، پر حسينا جادوءَ جي زور سان، اڌ رات جو منڊ ھڻي، پھري وارن ۽ ٻين کي ننڊ ڏيئي وڃي ھڪڙو نھ ٻيو جانور ڳڙڪائي ايندي ھئي.
+ھڪڙي ڏينھن، جڏھن ياقوت شاھھ محلات جي باغيچي ۾ پئي گھميو، تڏھن حسينا روئندي وٽس ويئي. بادشاھھ پڇيس، تھ ”ڇو ٿي روئين؟ توکي ڪو اھنج ايذاءُ تھ ڪونھي؟“ حسينا ورندي ڏني، تھ ”ٻي طرح آءٌ بلڪل خوش آھيان، مگر ھڪڙي ڳالھھ آھي، جا ٻڌي اوھين رنج ۽ غمگين ٿيندؤ.اھا آءٌ ڊپ جي ڪري چئي نٿي سگھان.“ بادشاھھ چيس، تھ ”تون ڊپ نھ ڪر، جيڪا ڳالھھ ھجي سا ٻڌاءِ. آءٌ توتي ڪين ڪاوڙبس.“ تڏھن حسينا چيو، تھ ”ڏھاڙي رات جو آءٌ جاچيندي آھيان، تھ رات جو ھڪڙي زال محلات مان نڪري ٿي وڃي، ۽ وري پرھھ ڦٽيءَ مھل موٽي ٿي اچي. ۽ انھيءَ مھل سندس ڪپڙا رت سان ڀريا پيا ھوندا آھن.“ بادشاھھ پڇيس، تھ ”اھا ڪھڙي زال آھي؟“ حسينا چيو، تھ آءٌ ڊپ کان نالو نھ وٺنديس، متان اوھين مون تي ڪاوڙجو اوھين زنانخاني جي در تي لڪي بيھي ڏسجو، تھ پاڻھي اوھان کي خبر پوندي.“
+ان موجب انھيءَ رات، ياقوت شاھھ زنانخاني جي در وٽ لڪي بيھي رھيو. اڌ رات ڌاري، حسينا ھميشه وانگي منڊ ھڻي، سڀني کي سمھاري ڇڏيو، خود بادشاھھ کي بھ ننڊ کڻي ويئي. پوءِ ٻاھر وڃي، بادشاھھ جو تمام عمدو ھاٿي کائي، محلات جي باغيچي ۾ آئي. اتي جادوءَ جي زور تي، راڻي گلبدن کي آڻايائين. ھوءَ ننڊ ۾ اکيون پوريو پئي ھلي، ڪابھ خبر ڪانھ ٿي پيس، ڇاٿي ڪريان. حسينا پنھنجا رت ڀريل ڪپڙا انھيءَ حالت ۾ راڻيءَ کي ڍڪايا. پوءِ انھيءَ کي اتي بيھاري، پاڻ پنھنجي جاءِ ۾ آئي. پرھھ ڦٽيءَ ڌاري ٻ��ن سڀني تان منڊ لاٿائين. بادشاھھ بھ سجاڳ ٿيو. انھيءَ مھل حسينا راڻيءَ کي انھيءَ منڊ جي حالت ۾، محلات ۾ اچڻ لاءِ حڪم ڪيو. ھوءَ زنانخاني جي در مان لنگھي اندر ٿي آئي. تھ بادشاھھ ڏسي ورتس. سندس ڪپڙا رت ۾ ڀريل ھئا، پر ھئي اڃا بھ ننڊ ۾، ھن کي ڏسي بادشاھھ ڏاڍو ڪاوڙيو. ڄاتائين تھ ”منھنجي زال ماڻھو ناھي، جنن يا ديون جي قوم مان آھي.“ ھو پٺيان لڳو ويس. راڻي پنھنجيءَ جاءِ ۾ وڃي، پنھنجي ھنڌ تي ويٺي، تھ سندس منڊ لٿو ۽ اکيون پٽي جاڳي. پنھنجو حال ڏسي حيران ٿي ۽ چوڻ لڳي، تھ ”ھي ڇا؟ آءٌ ڪٿي ھيس، ھي ڇا ڪيو اٿم؟“ بادشاھھ ظاھر ٿي چيس، تھ ”اھو وري چؤنگ ٿي ڪرين، تھ ڪٿي ھيس. ڪميڻي زال مون سان گڏجي طنبيلي ۾ ھل ۽ ھلي ڏس تھ ڇا ڪيو اٿئي.“
+اڃا ھو اڳڀرو ھليا، تھ طنبيلي جو جمعدار بھ ڊڪندو آيو ۽ اچي چيائين، تھ ”حضور، اوھان جو وڏو ۽ عمدو ھاٿي گم ٿي ويو آھي.“ تڏھن بادشاھھ راڻيءَ ڏي منھن ڪري چيو، تھ ”نڪر رن، وٺي وڃ پنھنجي پٽ کي بھ، مون کي جنڙي زال نھ گھرجي، ۽ نھ جِنڙو منھنجو پٽ ٿي سگھي ٿو. تون جانور خور آھين، وڃي جھنگ ۾ رھھ ۽ مرون کائي گذران ڪر.“
+انھيءَ طرح راڻي گلبدن پنھنجي ننڍڙي پٽ جنڪش کي وٺي، محلات مان نڪري، جھنگ ۾ وئي. اھا بلڪل خبر نھ پيس تھ ڪھڙو واقعو ٿي گذريو آھي. خواب ۾ بھ ڪين ھوس، تھ اھا حسينا جٺ ڪرائي ھوندي. جھنگ ۾ ھڪڙو غار ڳولي ھٿ ڪيائين، جتي پٽ سميت رھڻ لڳي. ھڪڙي چشمي مان ھو پاڻي پيئندا ھئا، ۽ جھنگ جا ميوا ۽ پاڙون کائي گذر ڪندا ھئا.
+انھيءَ وچ ۾ ياقوت شاھھ حسينا سان کڻي شادي ڪئي، ۽ ھن کي پنھنجي راڻي ڪيائين. انھيءَ وقت کان وٺي حسينا شاھي طنبيلي مان جانور کائڻ ڇڏيو، پوءِ نڪري ٻھراڙيءَ ۾ ڍور ڍڳا ۽ ٻڪريون رڍون کائي پيٽ ڀريندي ھئي. ھميشه جڏھن انھيءَ ڪم لاءِ، رات جو محلات مان نڪري ويندي ھئي، تڏھن منڊ ھڻي سڀني کي سمھاري ويندي ھئي.
+
+
+باب:2
+ڪيئن جنڪش حسينا جو نوڪر ٿئي ٿو
+ڪن ورھين کان پوءِ جڏھن شھزادو جنڪش وڏو ٿيو، ۽ قدآور ۽ بھادر جوان ٿيو، تڏھن ماءُ کي چيائين، تھ ”اما، مو کي موڪل ڏي، موٽي پنھنجي پيءُ جي ملڪ وڃان، ۽ جاچ ڪري معلوم ڪريان، تھ مونکي ۽ توکي ڪير آڏو ڦريو.“ پر ماڻس موڪل نھ پئي ڏنيس. نيٺ ھن جي گھڻي چوڻ تي موڪل ڏنائينس. جنڪش انھيءَ شھر ۾ ويو ۽ محلات تائين بھ آيو. انھيءَ مھل حسينا دريءَ مان ٻاھر پئي نھاريو. حسينا انھيءَ کي پري کان ڏسي دل ۾ چيو، تھ ”ھي ماڻھو مھانڊن ۾ بلڪل ياقوت شاھھ جھڙو آھي. پڪ آھي تھ انھيءَ جو پٽ جنڪش آھي، جو شايد وڌي وڏو جوان ٿيو آھي. شڪ ناھي تھ مون کان وير وٺڻ آيو آھي.“ اھو خيال ڪري ڏڪي وئي. ھڪڙي نوڪر کي چيائين، تھ ”وڃي ھن ماڻھوءَ کان پڇ، تھ ڪھڙي ڪم لاءِ آيو آھي؟“ نوڪر وڃي ھن کي چيو، تھ ”راڻي حسينا ٿي پڇي، تھ تون ھتي ڪھڙي ڪم آيو آھي؟“ جنڪش چيو، تھ ”راڻي حسينا؟ بادشاھھ جي راڻي تھ گلبدن بيگم ھوندي ھئي.“ نوڪر چيو، تھ ”برابر، پر انھيءَ کي گھڻا ڏينھن ٿيا، جو نڪري وئي، ڇا لاءِ جو ھوءَ جنن ۽ ديون جي قوم مان ھئي، ۽ خراب زال ھئي.“ جنڪش دل ۾ چيو، تھ ”مون کي ننڍي ھوندي جون ڳالھيون ياد ٿيون پون، تھ حسينا منھنجي ماءُ کي تڪليف رسائي ھئي.“ نوڪر ھن کان وري بھ پڇيو، تھ ”توکي ڇا گھرجي، ٻڌاءِ“ ھن چيو، تھ ”مون کي بادشاھھ وٽ ڪا نوڪري گھرجي.“
+جڏھن حسينا اھو جواب ٻڌو، تڏھن خوش ٿي ۽ سڏي چيائينس، تھ ”اسان کي تو جھڙي ھمت ڀرئي جوان جي گھرج آھي. جي آءٌ توکي پاڻ وٽ رکان، تھ جيڪي چوئين سو تون ڪندين، پوءِ ڪھڙو بھ مشڪل ڪم ھجي؟“ ھن چيو، تھ ”آءٌ بيشڪ ڪندس، خدا مون کي جھجھو زور ڏنو آھي.“ تڏھن حسينا چيو، تھ ”چڱو، تون ھاڻ منھنجو نوڪر ٿئين. ھاڻ مون کي ٿورو گلاب جو پاڻي گھرجي، سو آڻي ڏي.“ جنڪش چيو، تھ ”اھو تھ آسان ڪم آھي.“ راڻيءَ حسينا چيو، تھ ”جيڪو گلاب آءٌ ٿي گھران، سو آڻڻ آسان نھ آھي. منھنجو گلاب جنن جي راڻي جوڙيندي آھي. جڏھن آءٌ ماڻھو موڪلي گھرائيندي آھيان، تڏھن ھوءَ موڪلي ڏيندي آھي. تون ڊڄ نھ. جن ۽ ديو برابر بدشڪل ٿيندا آھن، پر منھنجي ماڻھوءَ کي ايذاءُ ڪونھ پھچائيندا. آءٌ توکي ھڪڙو خط ڏينديس. اھو جنھن جن کي ڏيکاريندين، سو توکي مدد ڏيندو.“
+جنڪش شھزادي چيو، تھ ”آءٌ ڪين ڊڄندس، آءٌ وڃي گلاب وٺي ايندس، مون کي خط ڏيو.“ حسينا ويھي ھڪڙو خط جنن جي راڻيءَ ڏي لکيو. جا درحقيقت سندس ماءُ ھئي. انھيءَ ۾ لکيائين، تھ ”جڏھن ھي جوان ماڻھو اوھان وٽ اچي، تڏھن ھن کي ماري ھڪدم کائي کپائي ڇڏجو.“
+اِھو خط جنن جي ٻوليءَ ۽ اکرن ۾ لکيل ھو، تنھنڪري شھزادو جنڪش اھو پڙھي نٿي سگھيو. حسينا اھو خط ڏئي چيس، تھ ”ھاڻ وڃ، ۽ گلاب وٺي تمام جلد موٽ، تھ آءٌ توکي ٽي سپرون مھرن جون ڀري انعام ڏينديس.“ شھزادو انھيءَ خوفناڪ سفر تي نڪتو، ۽ سگھو ئي انھيءَ نديءَ تي وڃي پھتو، جا ماڻھن جي ملڪ ۽ جنن جي ملڪ جي دنگ تي ھئي. ھيڏي ھوڏي ڳولا ڪرڻ سان، ھڪڙي ننڍڙي ٻيڙي بيٺل ڏٺائين، جا ڪنھن وڏي بُنڊ مان ڪوري، انھيءَ کي پورو ڪري ٺاھي ھئائون. انھيءَ تي ويھي ڳن ڏيئي وڃي ھن ڀر پھتو. وري بھ ھيڏي ھوڏي ڳولا ڪري، ھڪڙي وڏي عمارت ۽ عمدي باغ وٽ آيو. باغ ۾ لنگھي ويو تھ ماڻھو ڪونھ ڏسڻ ۾ آيس. تڏھن انھيءَ وڏي جاءِ ۾ گھڙي ويو. اتي ڏسي، تھ ھڪڙي عمدي ھنڌ تي، ھڪڙي خوبصورت شھزادي سونھري رنگ جي وڏن وارن سان، ليٽي پئي آھي. انھيءَ جو نالو شھزادي ”گيسو طلائي“ ھو. جنڪش کي ڏسي، اھا ڇرڪ ڀري اٿي ۽ رڙ ڪري چوڻ لڳي، تھ ”تون ڇو ھتي آيو آھين؟ توکي خبر ڪانھي، تھ ھتي ھڪڙو وڏو ديو ٿو رھي؟ اھو توکي ڏسندو، تھ کائي ويندو.“ جنڪش چيو، تھ آءٌ راڻي حسينا وٽان گلاب آڻڻ جي لاءِ آيو آھيان. مون وٽ سندس خط آھين“
+انھيءَ شھزاديءَ چيو، تھ ”اھو خط ڏسان، پر پھرين مون کي اٿار.“ جنڪش چيو، تھ ڪيئن اٿاريئين؟“ ھن چيو تھ ”جيڪو لڪڻ منھنجي پيرانديءَ کان پيو اھي، سو کڻي آڻي منھنجي سيرانديءَ رک تھ پاڻھئي اٿنديس.“
+جنڪش ائين ڪيو تھ اھا شھزادي اٿي. اھو لڪڻ جادو جو ھو، ديو رکي ويو ھو، تھ متان اھا شھزادي ڪيڏي نڪري ڀڄي نھ وڃي، اھا ”الماس شاھھ“ بادشاھھ جي ڌيءَ ھئي، جا ھڪ ديو ھڪڙي ڏينھن سندس باغ مان چورائي کڻي آيو ھو، ۽ اتي آڻي بند ڪيو ھئائينس.
+شھزاديءَ گيسوئي طلائي چيو، تھ ”ھاڻ مون کي اھو ڏيکار.“ شھزادي جنڪش اھو خط ڏنس. اھا شھزادي جنن جي ٻولي لکڻ پڙھڻ سکي ھئي، تنھن اھو خط پڙھي چيو، تھ ”راڻي حسينا ڪھڙي نھ خراب زال آھي! جنن کي لکيو اٿس، تھ توکي ماري کائي کپائي ڇڏين. ھاڻ آءٌ توکي ٻيو خط ٿي ڏيان، جو توکي ڪمائتو ٿيندو.“
+شھزاديءَ اھو خط ڦاڙي ناس ڪري ڇڏيو، ۽ ٻيو خط لکي تيار ڪيائين، جنھن ۾ لکيائين، تھ ھن ماڻھوءَ جي سنڀال ڪجو. گلاب جي ھڪڙي وڏي ٻاٽلي ڏيئي جلد روانو ڪجوس. نظر ڪجوس تھ ڪو ايذاءُ نھ رسيس.
+شھزادي جنڪش، شھزاديءَ گيسو طلائي جي شڪر گذاري ڪئي. شھزادي تھ وري ھنڌ تي سمھي پئي، ۽ جنڪش اھو جادوءَ وارو لڪڻ وري سندس پيرانديءَ کان رکي ڇڏيو. ٻاھر نڪتو تھ پري کان ھڪڙو وڏو ديو ڏسڻ ۾ آيس. جڏھن ھن خط ڏيکاريس، تڏھن شھزادي کي راڻيءَ وٽ وٺي ويو. راڻيءَ گلاب ڏئي وري حسينا راڻيءَ ڏي روانو ڪيس.
+جڏھن جنڪش اھو گلاب آڻي حسين�� کي ڏنو، تڏھن ھوءَ ڏاڍي ڪاوڙي. پر في الحال ڪاوڙ لڪائي، انجام موجب ٽي سپرون مھرن جون ڀري ڏنائينس، ۽ چيائينس، تھ ”ھفتي کن جي اندر وري مون وٽ اچجئين، تھ وري توکي ڪنھن ٻئي ڪم سان موڪلينديس.“ جنڪش اھي پيسا کڻي ماءُ وٽ ويو، جا ھن کي ڏسي خوش ٿي. شھزادي چيس، تھ ”امان ڏس، اھي سڀ پيسا مون ھن بد ذات حسينا مان ڪڍيا آھن. ھاڻ تون چڱي گھر ۾ آسودي ٿي رھي سگھندينءَ. آءٌ وري ڏانھس ٿو وڃان. منھنجي ڪوشش آھي تھ بابي کي ثابت ڪري ڏيکاريان، تھ ھوءَ ڪھڙي نھ خراب ۽ بدنيت زال آھي.“ ماڻس چيو، تھ ”ٻچا ڌيان ڪجئين، جن ۽ ديو ڏاڍا زور ڀريا ۽ ظالم ٿيندا آھن.“ جنڪش وري بھ محلات ۾ ويو. ھڪڙي ڏينھن راڻيءَ حسينا سڏائي چيس، تھ ”سڀاڻي تون وري ديون جي ملڪ وڃجئين. مون کي راڻيءَ واري گلاب جي وڻن جي گلن جو گلدستو گھرجي.“ جنڪش چيو، تھ حاضر آءٌ ويندس.“ راڻيءَ چيو، تھ ”جڏھن موٽي ايندين، تڏھن چئن سپرن جيتريون مھرون ڏينديسئين. ٻيو خط بھ لکي ڏيئين ٿي جو ديون کي ڏيکارج، تھ توکي ڪوبھ نقصان نھ رسائيندا.“
+ھن ڀيري حسينا خط ۾ لکيو، تھ ”ھن جوان ماڻھوءَ کي ماري کائي ڇڏي جو. جي ائين نھ ڪندؤ ۽ ھي وري سلامت مون وٽ ايندو ، تھ آءٌ ڏاڍي ڪاوڙبيس.“
+جنڪش اڳي وانگي حد واري ندي لنگھي ديون جي ملڪ ۾ ويو. دل ۾ چيائين، تھ پھرين آءٌ شھزادي گيسوئي طلائي کي وڃي ڏسندس. اھا مون کي ٻڌائيندي تھ ھن خط ۾ ڇا لکيل آھي.“
+اھا شھزادي اڳي وانگي ھنڌ تي ليٽي پئي ھئي. جڏھن جنڪش پيرانديءَ وارو لڪڻ کڻي سيرانديءَ رکيو، تڏھن ھوءَ اٿي ۽ پڇائينس، تھ ڇو وري ھنن ديون جي ملڪ ۾ آيو آھين؟ ڊپ ڪونھ ٿو ٿيئي؟“ جنڪش چيو تھ ”ڊپ ڇونھ ٿو ٿئيم، پر لاچار آھيان. آءٌ ھن خراب زال حسينا جو نوڪر آھيان، ۽ ھن جي خدمت ڪرڻ سان ئي ھن تي فتحمند ٿي سگھندس.“ پوءِ سڄي ڳالھھ ڪري ٻڌايائينس، ۽ چيائينس، ”منھنجي ڪوشش اھا آھي، تھ پنھنجي پيءُ ياقوت شاھھ کي ڏيکاريان، تھ حسينا ڪھڙي نھ بدنيت ۽ خراب زال آھي!“
+شھزاديءَ گيسوئي طلائي چيو، تھ ”چڱو، ھاڻ مون کي اھو خط ڏيکار، آءٌ ڀانيان ٿي تھ مون کي انھيءَ جي بدران وري ٻيو خط لکڻو پوندو.“ جڏھن ھن اھو خط پڙھيو، تڏھن اھو ڦاڙي ھن کي چيائين، تھ ”انھيءَ سان تون وري ڪڏھن بھ صحيح سلامت نھ موٽين ھا. ڪو ديو توکي کائي کپائي ڇڏي ھا.“ پوءِ وري ديون جي ٻوليءَ ۾ ٻيو خط لکيائين، جنھن ۾ لکيائين، تھ ”ھن جوان ماڻھوءَ کي ڀلائي ڪري راڻيءَ جي باغ جو رستو ڏيکارجو، ۽ راڻيءَ جي خاص گلاب واري وڻ جي سونن گلن جو، ھڪڙو گلدستو ھن کي ڏئي وري صحيح سلامت مون ڏي اماڻجو.“
+
+
+باب پھريون
+3- نصيب ڳوليندڙ ماڻھو
+ڪريم ڪيئن پنھنجو نصيب ڳولڻ ويو
+ھڪڙو غريب ماڻھو ھوندو ھو، جنھن جو نالو ڪريم ھو. ھن کي ھڪڙي زال ۽ ٻارنھن ٻار ھئا. ھو پيسي ڪمائڻ جي لاءِ گھڻا ئي مٿا ھڻندو ھو، پر گھڻو ڪين ڪمائي سگھندو ھو. صبح کان وٺي شام تائين، ٻار مانيءَ جي لاءِ پيا رڙيون ڪندا ھئا. ويچارو ڪريم ۽ سندس زال حيران ھوندا ھئا تھ ڇا ڪن جو ھنن کي کاڌو ملي.
+ھڪڙي ڏينھن ڪريم ڀري ڪاٺين جي مٿي تي کڻي وڪڻڻ ٿي ويو، تھ ٻھ بدمعاش وٽس آيا ۽ چيائونس تھ ”اھي ڪاٺيون اسان کي ٿيون گھرجن، سي اسان کي ڏي.“ ڪريم ھيڏي ھوڏي نھاريو، پر ڪوبھ مدد ڪندڙ ڪونھ ڏٺائين. پري کان سو ھڪڙو فقير ڏانھس ايندي نظر پيس، پر اھو مدد ڏيڻ کان پري ھو. لاچار ڪنجھي ڪرڪي، ڀري لاٿائين ۽ اھي ٻھ بدمعاش ڪاٺيون کڻي ھليا ويا. ڪريم اتي ئي رستي جي ڀرسان ويھي، پنھنجي ڪمبختيءَ تي ارمان ڪرڻ لڳو. دل ۾ چيائين، تھ ”آءٌ ڪھڙو نھ نڀاڳو آھيان! مون ڇا ڪيو آھي جو اھڙيون تڪليفون پيو سھان؟“
+اوچتو آواز آيو، ”ويچارو غريب مسڪين! ويچارو غريب مسڪين!“ ڪريم ڪنڌ مٿي کڻي، تھ اھو فقير وٽس بيٺو آھي. انھيءَ چيس تھ ”توکي گھرجي تھ جنھن پھڻ تي تنھنجو نصيب لکيل آھي، سو وڃي ڳولي ھٿ ڪر. شايد اھو ھيٺ زمين تي پيو آھي، تنھنڪري تنھنجو نصيب کٿل ۽ خراب آھي.“ ڪريم پڇيس، تھ ”جنھن پھڻ تي منھنجو نصيب لکيل آھي سو ڪٿي لھي سگھندس؟“ فقير چيو تھ ”جتي سڀني جي نصيبن جا پھڻ رکيل آھن، اتي تون بھ پنھنجو لھندين.“ ڪريم وري بھ پڇيو، تھ ”اھو ڪٿي؟“ فقير چيو، تھ ”سر الھندي ويندين، تھ نيٺ ھڪڙي وڏي جھنگ ۾ وڃي رسندين. انھي جھنگ جي وچ ۾ ھڪڙي وڏي ڍنڍ آھي، ۽ انھيءَ ڍنڍ ۾ ھڪڙو ٻيٽ آھي. انھيءَ ٻيٽ تي سڀني ساھوارن جي نصيبن جا پھڻ رکيل آھن.“
+ڪريم فقير جي شڪر گذاري ڪري، پنھنجي نصيب لھڻ لاءِ الھندي ڏي ھلڻ لڳو. ڏينھن جا ڏينھن پنڌ ڪيائين، ڪيترائي جھنگ ۽ ڍنڍون ڏٺائين، پر ڪابھ اھڙي ٻيٽ واري ڍنڍ ڪانھ ڏٺائين، جنھن جو فقير ڏس ڏنو ھوس.
+ھڪڙي جھنگ ۾ سو ھڪڙو اٺ ڏٺائين، جنھن جي مٿان خورجين ۾ ٻھ وڏيون ۽ ڳريون سون جو ڳوٿريون رکيون ھيون. اھو اٺ ۽ مال ھڪڙي نواب جو ھو، جو سفر ڪري ڪنھن ٻئي ملڪ ڏي ٿي ويو. ھڪڙي صبح جو، نواب جا نوڪر اٺ سامان سان لڏي، منزل ڏانھن روانا ٿيا. انھن مان ھيءُ ھڪڙو اٺ پٺتي رھجي ويو، ۽ ھنن کي انھيءَ جو سماءُ ڪونھ پيو. اٺ کي پنھنجي جوءِ وسري ويئي ھئي، سو ٻارنھن سال برابر جھنگ ۾ رلندو وتيو. ڳوٿريون خورجين سميت اھڙيون مضبوط ٻڌل ھيون، جو ڪٿي بھ نٿي ڪريون.
+انھيءَ اٺ ڪريم کان پڇيو، تھ ”تون ڪيڏي ٿو وڃين؟“
+ھن چيو، تھ آئون پنھنجي نصيب جو پھڻ ڳولڻ ٿو وڃان، انھيءَ لاءِ تھ کانئس پڇان تھ ڇو اءٌ اھڙو غريب ۽ مفلس ٿيو آھيان؟“ اٺ چيس، تھ ”تڏھن ڀلائي ڪري اھو بھ پھڻ کان پڇجئين، تھ ڇو مون کي سڄا ٻارنھن ورھيھ ھي ٻھ سون جن ڳوٿريون کڻڻيون پيون، جو اھو سارو وقت نھ ڪٿي سکيو کاڌو اٿم، نھ پيتو اٿم، نھ ڪٿي ليٽي آرام ڪيو اٿم.“ڪريم چيو تھ ”چڱو آءٌ اھو پڇندس.“ پوءِ اڳتي ھلي ھڪڙي وڏي نديءَ وٽ آيو. ھاڻ اھو فڪر ٿيس تھ پار ڪيئن لنگھان. انھيءَ وقت ھڪڙي واڳونءَ پاڻيءَ مان مٿو ٻاھر ڪڍي ۽ ھن کان پڇيو، تھ ”يار مسافر، تون ڪيڏي ٿو وڃين؟“ ڪريم چيو، تھ ”آءٌ پنھنجي نصيب جو پھڻ ڳولڻ ٿو وڃان، انھيءَ لاءِ تھ کانئس پڇان تھ ڇو آءٌ ھھڙو غريب ۽ مفلس ٿيو آھيان.“ واڳوءَ چيس، تھ ”آءٌ توکي پار پھچايان، بشرطيڪ تون انھيءَ پھڻ کان پڇين تھ ھي ٻارنھن ورھيھ برابر ڇو منھنجي پيٽ ۾ برابر سور رھندو آيو آھي.“ ڪريم چيو، تھ چڱو، آءٌ اھو پڇندس.“ تڏھن واڳونءَ ھن کي پنھنجي پٺيءَ تي ويھاري درياءَ جي ھن ڀر پھچايو.
+ڪريم ڪن ڏينھن تائين اڳتي ھليو. نيٺ ھڪڙو شينھن مليس، جو زمين تي پيو ھو ۽ ھڪڙو وڏو ڪنڊو پير ۾ چڀيو پيو ھوس. ڪريم انھيءَ کي بي آرام ڏسي پڇيس، تھ ”آءٌ تنھنجو ڪنڊو ڪڍان؟“ شينھن چيو، تھ ”ڀلائي تنھنجي، پر آءٌ ڀانيان ٿو تھ تون ڪڍي ڪين سگھندين. آءٌ پنھنجن ڏوھن جي سزا ٿو کاوان. ھڪڙي ڏينھن ھڪڙي فقير کي ماري کائڻ جي لاءِ مٿس ٽپ ڏنم، جو فقير بچي ويو ۽ منھنجو پير وڃي ھڪڙي وڏي ڪنڊي تي پيو، جو زمين ۾ مضبوط کتل ھو. ھي سارو سال انھيءَ عذاب ۾ گذاريو اٿم. جي اھو نھ نڪرندو تھ آءٌ ضرور مري ويندس.“
+ڪريم ويھي ڪنڊي ڪڍڻ جي ڪوشش ڪئي. گھڻائي مٿا ھنيائين پر ڪنڊو ڪڍي نھ سگھيو شينھن سور کان دانھون ڪري چيس، تھ ”ڇڏي ڏينس. شايد انھيءَ سور ۾ مرڻ منھنجي نصيب ۾ لکيل آھي.“ ڪريم چيو، تھ ”آءٌ پنھنجي نصيب جو پھڻ ڳولڻ ٿو وڃان، انھيءَ لاءِ تھ انھيءَ کان پڇان تھ ڇو آءٌ ھھڙو غريب ۽ مسڪين ٿيو آھيان.“ شينھن چيو، تھ ”چڱو ڀلي وڃ، منھنجي سور لاھڻ جو توکي ڪو رستو ھٿ اچي ۽ انھيءَ کان پڇين.“
+باب ٻيو
+ڪريم ڪيئن پنھنجو نصيب لڌو
+ڪريم وري اڳتي ھلڻ لڳو، ڏاڍي نا اميديءَ ۾ ڳڻتيون کائيندو پي ويو، تھ ھڪڙي تمام وڏي جھنگ ۾ آيو. چار ڏينھن انھيءَ ۾ پي ھليو. نيٺ انھيءَ جي وچ ڌاري ھڪڙي ڍنڍ ڏٺائين، جنھن ۾ ھڪڙو ٻيٽ بھ نظر آيس. پڪ ٿيس تھ اھوئي ھنڌ آھي، جنھن جو فقير کيس ڏس ڏنو ھو. ھيڏي ھوڏي نھاريائين، تھ ھڪڙي ننڍڙي ٻيڙي بيٺل ڏٺائين، جنھن ۾ ونجھھ بھ لڳو پيو ھو. ھو ٻيڙيءَ ۾ ويھي، ونجھھ ھلائي، ٻيٽ تي آيو ۽ چوڌاري پھڻ ڳولڻ لڳو. سگھو ئي ھڪڙي وڏي ميدان تي اچي بيٺو جتي گھڻائي پھڻ کتل ھئا. ڪي وڏا ڪي ننڍا. ڪي اڀا بيٺل ۽ ڪي زمين تي ڪريل. اھي ڏسي دل ۾ چيائين، تھ ”منھنجي نصيب جو پھڻ ضرور انھن ڪريلن مان ھڪڙو ھوندو، تنھنڪري تھ ھھڙو ڪنگال ۽ غريب آھيان.“
+پھڻ چتائي نھاري ڏٺائين، تھ سڀ ھڪجھڙا نظر آيس ۽ ڪنھن تي بھ ڪو نالو نشان لکيل ڪونھ ھو. خيال ڪيائين تھ ھيترو ڪشالو بھ ڪري آيس، پر ھاڻ ڪيئن پنھنجو پھڻ سڃاڻي سگھندس. انھيءَ ڪري ڏاڍو فڪر ٿيڻ لڳس.
+انھيءَ فڪر ڪندي سج بھ لھي ويو ۽ چنڊ بھ نڪتو. پھڻن ڏي نھاريندي اوچتو چانڊوڪيءَ ۾ ڏٺائين، تھ پھڻ تي ڪي اکر لکيل آھن. پاسي ۾ ھڪڙو پھڻ پيل ھو سو چتائي ڏٺائين، تھ پنھنجو نالو انھيءَ تي ڏسڻ ۾ آيس. خوش ٿي دل ۾ چيائين، تھ ”ھي آھي منھنجي نصيب جو پھڻ، آءٌ سڌو انھيءَ تي اچي بيٺو آھيان!“ گوڏا کوڙي اھو پڙھڻ لڳو. ڏاڍي حيرت لڳيس، ڇالاءِ جو جيڪي حياتيءَ ۾ مٿس ٿي گذريو ھو، سو سڀ انھيءَ ۾ اڳي ئي لکيو پيو ھو، بلڪ سندس اتي اچڻ جو بھ ذڪر لکيل ھو. پڇاڙيءَ واري سٽ ۾، پنھنجي نصيب جي پھڻ جو بھ انھيءَ ۾ پڙھيائين. پھڻ جي انھيءَ پاسي ٻيو ڪي بھ ڪين لکيل ھو. ڀانيائين، تھ آئيندي جو ذڪر پھڻ جي ھن پاسي لکيل ھوندو. پھڻ سان کڻي اٿلائي، اھو پاسو پڙھڻ لڳو. انھيءَ ۾ تاڪيد ھو تھ شينھن، واڳوءَ ۽ اٺ کي ڪيئن مدد ڪري. اِھو بھ پڙھيائين تھ ھو سگھوئي دولتمند ۽ آسائش وارو ٿيندو.
+ايتري ۾ چنڊ اڳڀرو ھليو ۽ پھڻ تي چانڊوڪي پئي نھ سگھي، تنھنڪري ڪريم وڌيڪ پڙھي نھ سگھيو. دل ۾ چيائين تھ جيڪي ضروري ھو سو پڙھي ڇڏيو اٿم. ايتري تھ خبر پيم، تھ اڳيان سک جا ڏينھن اٿم. انھيءَ کان پوءِ جي وري بھ ڪو نڀاڳ لکيل ھوندو، تھ انھيءَ جي پاڻ جيئن نھ خبر پوي تيئن چڱو، نھ تھ سکيا ڏينھن بھ ڏک ۾ گذرندا. رات اتي رھي پيو. صبح جو سوير اڀرئي کان پوءِ، ھو وري بھ ساڳي ٻيڙيءَ تي چھٽي، ڍنڍ لنگھي پنھنجي وطن ڏي ھليو. پر دل ۾ گھڻو خوش ھو. سگھو ئي انھيءَ ھنڌ آيو، جتي شينھن کي ڇڏيو ھئائين. شينھن چيس، تھ ”تون جلد موٽيو آھين، تنھنجو چھرو خوشيءَ جھڙو آھي. ڀانئجي ٿو تھ تنھنجو نصيب ھاڻ چڱو ٿيڻو آھي. منھنجي لاءِ ڪا خوشخبري اٿئي؟“ ڪريم چيو، تھ ”ھائو، ھاڻ وري مون کي پنھنجو پير ڏيکار.“ شينھن اھو پير ڊگھو ڪري ڏنس، جنھن ۾ ڪنڊو لڳل ھو. ڪريم اھو کوٽي کوٽي، ان جو ڇيڙو ظاھر ڪيو. پوءِ جھڪي ڏندن سان جھلي، ڇڪي ڪڍي ورتائين، ۽ زور ڏئي پونءِڪڍي ڇڏيائينس. شينھن جو سور لھي ويو ۽ ھو سندس ڏاڍو احسانمند ٿيو. چيائينس، تھ ”ھاڻ منھنجي غار ۾ ھل. اتي ڪيترائي عمدا جواھر پيا آھن. ھل تھ اھي توکي ڏيان.“
+ڪريم شينھن سان گڏجي سندس غار ڏي ويو. اتي برابر جواھر پيا ھئا. اھي ھن شينھن جي چوڻ موجب ميڙي ڪپڙي ۾ ٻڌا. پوءِ شينھن جي شڪر گذاري ڪري موڪلائي اڳتي ھليو. سگھوئي وري انھيءَ ن��يءَ تي آيو، جتي سندس لاءِ واڳو منتظر ويٺو ھو. انھي پڇيس، تھ ”منھنجي پيٽ جي سور جي ڪا خبر پيئي؟“ ڪريم چيو تھ ”ھائو، تنھنجي پيٽ ۾ ھڪڙي وڏي لعل آھي، جا پاڻي پيئندي ڳھي ويو ھئين، جا ڳري نٿي ۽ انھيءَ ڪري توکي سور ٿئي ٿو. جي اھا ڪڍي ڇڏيندين تھ سور لھي ويندئي.“ تنھن تي واڳو مٿا ھڻي اھا لعل ڪڍي ڇڏي، تڏھن ھن جو سور بھ لھي ويو. ڪريم کي چيائين، تھ ”ھيءُ لعل تمام قيمتي آھي. اِھا تنھنجو انعام آھي.“ ڪريم اھا قابو ڪئي ۽ واڳونءَ جو شڪر بجا آڻي، اڳتي ھليو، ۽ واڳونءَ اڳي وانگر ھن کي پاڻ تي چاڙھي درياءَ جي ھن ڀر آندو. ٿوري پنڌ کان پوءِ وري اٺ وٽ آيو. انھيءَ ڏسي چيس، تھ”مون تنھنجي واٽ پئي ڏٺي آھي. نصيب جي پھڻ مان ڪا توکي خبر پئي، تھ ھي بار مون تان ڪيئن لھندو؟“ ڪريم چيو، تھ ”ھائو. تون ويھي رھھ تھ آءٌ تنھنجو بار کوليان. اٺ ائين ڪيو ۽ ڪريم اھي مضبوط ٻڌل رسا کولي، سون جون ٻئي ڳوٿريون خورجين مان ڪڍيون. تڏھن اٺ ساھھ پٽيو، ۽ چوڻ لڳو تھ ”ڀلائي تنھنجي. ھينئر آءٌ ھلڪو ٿيو آھيان، ۽ کائي پي ۽ ليٽي سگھان ٿو. ھاڻ اھي ڳوٿريون وري بھ خورجين ۾ وجھي منھنجي پٺيءَ تي رک، تھ اِھي ھلي تنھنجي گھر لاھيان. پوءِ وري اچي آءٌ ھتي جھنگ ۾ رھندس ۽ خوشيءَ سان گذاريندس“
+ڪريم ائين ڪيو. اٺ اِھي ڳوٿريون کڻي ھن جي گھر تائين آيو. اتي ڪريم اھا خورجين لاھي اٺ کي موڪل ڏني، جو ھو موٽي پنھنجي جوءِ ۾ آيو. ڪريم جي زال ۽ ٻار ھيتري دولت ڏسي ڏاڍا خوش ٿيا، ۽ باقي حياتيءَ جا ڏينھن ڏاڍي سک ۾ گذارڻ لڳا.
+***
+
+
+گھڻين صدين جي ڳالھھ آھي، تھ ھڪڙو عرب بادشاھھ ”غرناطھ“ ۾ بادشاھي ڪندو ھو. ھو ڏاڍو بھادر ۽ حشمت وارو ھو. پنھنجي ساري جواني ھن جنگين ۾ گذاري. جڏھن منجھس پيريءَ جا اثر ظاھر ٿيڻ لڳا، تڏھن ارادو ڪيائين تھ ھاڻي آرام ۽ آسائش ۾ گذاريان ۽ آسپاس وارن بادشاھن سان صلح ڪري، پنھنجين فتحن جو فائدو وٺان ۽ باقي حياتيءَ جا ڏينھن لذت ۽ فرحت سان گذاريان، پر پاسي وارن بادشاھن مان ڪي جوان، بھادر ۽ جنگجو بھ ھئا، انھن جي مرضي نھ ھئي تھ ھن ٻڍي ۽ زبردست بادشاھھ کي سک ٿي سمھڻ ڏين، پنھنجن پِين – ڏاڏن جا وير وساري ڇڏين. تنھن کان سواءِ خود انھيءَ بادشاھھ جي ملڪ ۾، جن ماڻھن سان ھن زبردستي ۽ ڏاڍائي ڪئي ھئي، سي ھينئر ھن کي سک آرام جو خواھشمند ڏسي، فساد ۽ شورش ڪرڻ جو وجھھ ڳولڻ لڳا، ۽ سندس گاديءَ جي ھنڌ تي ڪاھي اچڻ جي تياري ڪرڻ لڳا. انھيءَ طرح جوانيءَ جي زبردستيءَ جي ڪري پِيريءَ ۾ ھن کي چؤطرف دشمن ڦري آيا.
+”غرناطھ“ جي آسپاس جبل ۽ ٻيلا گھڻا آھن، انھن ۾ گھڻا دشمن لڪي ويھندا ھئا، انھيءَ لاءِ تھ وجھھ وٺي اوچتو شھر تي ڪاھي پون. انھن جو سماءُ بادشاھھ کي پوريءَ طرح پئجي نٿي سگھيو، تنھنڪري جبل جي چوٽين تي ھن ٺلھھ ٺھرايا ۽ انھن تي پھري وارا مقرر ڪيا ۽ جبلن جي وچ وارن درن ۾ فوجون بيھاري ڇڏيون تھ جڏھن ڪنھن دشمن جي اچڻ جي خبر پوين، تڏھن رات جو باھھ جي مچن ٻارڻ سان ۽ ڏينھن جو دنھن دکائڻ سان، کيس توڙي شھر جي ماڻھن کي خبر ڏين. انھيءَ ھوندي بھ ڪي دشمن اھڙا چالاڪ ۽ خبردار ھوندا ھئا، جو ڪن ڏکين جبلن جي لڪن کان لنگھي ايندا ھئا ۽ ملڪ کي ڦري لٽي ھليا ويندا ھئا ۽ ماڻھن کي بھ قيد ڪري ويندا ھئا. انھيءَ ڪري بادشاھھ ڏاڍي پريشاني ۽ انتظار، فڪر ۽ ڳڻتيءَ ۾ رھندو ھو.
+اھڙيءَ سخت پريشانيءَ جي حالت ۾ ھڪڙو ٻڍو عرب حڪيم ۽ نجومي بادشاھھ جي دربار ۾ اچي وارد ٿيو. ھن جي اڇي ڏاڙھي ايڏي وڏي ھئي جو دن تي پئي پيئي. ھو اصل ”مصر“ جو رھاڪو ھو اگرچھ اھڙو ڪراڙو ھو تھ بھ ھمت ڀريو ۽ چست چالاڪ ھو، جو ”مصر“ کان وٺي پنڌ ئي پنڌ ”غرناطھ“ تائين آيو ھو ۽ سواءِ لٺ جي ٻيو ڪو بھ ھٿيار يا وسيلو ڪونھ ھئس. اھا ھڪڙي عجيب لٺ ھئي. مٿس عجيب قسم جا چِٽ، نقش ۽ شڪليون نڪتل ھيون. اھو حڪيم ۽ نجومي اگرچ اڳي اتي نھ آيو ھو، تڏھن بھ ملڪن ۾ اھڙو مشھور ھو، جو سندس ناموس اڳي ئي اتي ٻڌڻ ۾ آئي ھئي. ھن جو نالو ”ابراھيم ابن ايوب“ ھو. مشھور ھو تھ ھن نبيءَ سڳوري جو زمانو ڏٺو ھو ۽ ھن جو پيءُ ”ابو ايوب“ حضرت جن جي پوين اصحابن مان ھو. اھو حڪيم ننڍپڻ ۾ ”عمرو عاص“ جي فوج سان گڏ ”مصر“ ۾ آيو ھو، جنھن فوج ”مصر“ جي فتح ڪئي ھئي. انھيءَ وقت کان وٺي ھو اتي جو رھاڪو ٿيو ۽ ”مصر“ جي ”قسيسن“ يا پادرين ۽ راھبن سان گڏ رھي، انھن جي صحبت ۾ ڪيترائي قديم علم حاصل ڪيا ھئائين. انھن مان نجوم، ڪيميا، جادو ۽ طلسم جا علم خاص ڌيان سان پڙھيا ھئائين. اھا ڳالھھ مشھور ٿي ويئي ھئي تھ عمر وڏي ڪرڻ جي ڳجھھ بھ ھن معلوم ڪيو ھو، جنھنڪري ھن جي ڄمار انھيءَ ٻن سون ورھين کان بھ زياده ھئي.
+انھيءَ پوڙھي حڪيم جو بادشاھھ گھڻو آڌرڀاءُ ڪيو ۽ ھن کي پنھنجي خاص محلات ۾ جاءِ ڏنائين، پر ھن نجومي حڪيم عذر ڏيئي معافي گھري ۽ شھر جي ويجھو ھڪڙي جبل جي غار ۾ رھڻ جي اجازت گھريائين. ھن انھيءَ غار کي ڪشادو ڪرايو ۽ انھيءَ ۾ وڏو ايوان ٺھرايائين ۽ غار جي ڇِت مان ھڪڙو سوراخ کوھھ وانگي مٿي ٻاھرين کليل ھوا تائين پھچارايائين، جنھن مان غار ۾ ويٺي، ھو آسمان جي تارن کي ڏينھن جو بھ پيو ڏسندو ھو. غار جي ڀتين تي ھن ”مصر“ جون ڪي نشانيون، نقش ۽ صورتون بھ اڪرايون ۽ تارن جون شڪليون ۽ بُرجن جون علامتون بھ کوٽايون. ايوان ۾ وري عجيب قسم جا ھٿيار رکايائين. اھو سڀ ڪم ھن بادشاھھ جي حڪم پٺيان اتي جي ھوشيار ڪاريگرن کان ڪرايو، جن کي انھيءَ ڳجھي راز ۽ عجيب اسرار جو ڪو بھ سماءُ پئجي نٿي سگھيو.
+
+
+گھڻين صدين جي ڳالھھ آھي، تھ ھڪڙو عرب بادشاھھ ”غرناطھ“ ۾ بادشاھي ڪندو ھو. ھو ڏاڍو بھادر ۽ حشمت وارو ھو. پنھنجي ساري جواني ھن جنگين ۾ گذاري. جڏھن منجھس پيريءَ جا اثر ظاھر ٿيڻ لڳا، تڏھن ارادو ڪيائين تھ ھاڻي آرام ۽ آسائش ۾ گذاريان ۽ آسپاس وارن بادشاھن سان صلح ڪري، پنھنجين فتحن جو فائدو وٺان ۽ باقي حياتيءَ جا ڏينھن لذت ۽ فرحت سان گذاريان، پر پاسي وارن بادشاھن مان ڪي جوان، بھادر ۽ جنگجو بھ ھئا، انھن جي مرضي نھ ھئي تھ ھن ٻڍي ۽ زبردست بادشاھھ کي سک ٿي سمھڻ ڏين، پنھنجن پِين – ڏاڏن جا وير وساري ڇڏين. تنھن کان سواءِ خود انھيءَ بادشاھھ جي ملڪ ۾، جن ماڻھن سان ھن زبردستي ۽ ڏاڍائي ڪئي ھئي، سي ھينئر ھن کي سک آرام جو خواھشمند ڏسي، فساد ۽ شورش ڪرڻ جو وجھھ ڳولڻ لڳا، ۽ سندس گاديءَ جي ھنڌ تي ڪاھي اچڻ جي تياري ڪرڻ لڳا. انھيءَ طرح جوانيءَ جي زبردستيءَ جي ڪري پِيريءَ ۾ ھن کي چؤطرف دشمن ڦري آيا.
+”غرناطھ“ جي آسپاس جبل ۽ ٻيلا گھڻا آھن، انھن ۾ گھڻا دشمن لڪي ويھندا ھئا، انھيءَ لاءِ تھ وجھھ وٺي اوچتو شھر تي ڪاھي پون. انھن جو سماءُ بادشاھھ کي پوريءَ طرح پئجي نٿي سگھيو، تنھنڪري جبل جي چوٽين تي ھن ٺلھھ ٺھرايا ۽ انھن تي پھري وارا مقرر ڪيا ۽ جبلن جي وچ وارن درن ۾ فوجون بيھاري ڇڏيون تھ جڏھن ڪنھن دشمن جي اچڻ جي خبر پوين، تڏھن رات جو باھھ جي مچن ٻارڻ سان ۽ ڏينھن جو دنھن دکائڻ سان، کيس توڙي شھر جي ماڻھن کي خبر ڏين. انھيءَ ھوندي بھ ڪي دشمن اھڙا چالاڪ ۽ خبردار ھوندا ھئا، جو ڪن ڏکين جبلن جي لڪن کان لنگھي ايندا ھئا ۽ ملڪ کي ڦري لٽي ھليا ويندا ھئا ۽ ماڻھن کي بھ قيد ڪ��ي ويندا ھئا. انھيءَ ڪري بادشاھھ ڏاڍي پريشاني ۽ انتظار، فڪر ۽ ڳڻتيءَ ۾ رھندو ھو.
+اھڙيءَ سخت پريشانيءَ جي حالت ۾ ھڪڙو ٻڍو عرب حڪيم ۽ نجومي بادشاھھ جي دربار ۾ اچي وارد ٿيو. ھن جي اڇي ڏاڙھي ايڏي وڏي ھئي جو دن تي پئي پيئي. ھو اصل ”مصر“ جو رھاڪو ھو اگرچھ اھڙو ڪراڙو ھو تھ بھ ھمت ڀريو ۽ چست چالاڪ ھو، جو ”مصر“ کان وٺي پنڌ ئي پنڌ ”غرناطھ“ تائين آيو ھو ۽ سواءِ لٺ جي ٻيو ڪو بھ ھٿيار يا وسيلو ڪونھ ھئس. اھا ھڪڙي عجيب لٺ ھئي. مٿس عجيب قسم جا چِٽ، نقش ۽ شڪليون نڪتل ھيون. اھو حڪيم ۽ نجومي اگرچ اڳي اتي نھ آيو ھو، تڏھن بھ ملڪن ۾ اھڙو مشھور ھو، جو سندس ناموس اڳي ئي اتي ٻڌڻ ۾ آئي ھئي. ھن جو نالو ”ابراھيم ابن ايوب“ ھو. مشھور ھو تھ ھن نبيءَ سڳوري جو زمانو ڏٺو ھو ۽ ھن جو پيءُ ”ابو ايوب“ حضرت جن جي پوين اصحابن مان ھو. اھو حڪيم ننڍپڻ ۾ ”عمرو عاص“ جي فوج سان گڏ ”مصر“ ۾ آيو ھو، جنھن فوج ”مصر“ جي فتح ڪئي ھئي. انھيءَ وقت کان وٺي ھو اتي جو رھاڪو ٿيو ۽ ”مصر“ جي ”قسيسن“ يا پادرين ۽ راھبن سان گڏ رھي، انھن جي صحبت ۾ ڪيترائي قديم علم حاصل ڪيا ھئائين. انھن مان نجوم، ڪيميا، جادو ۽ طلسم جا علم خاص ڌيان سان پڙھيا ھئائين. اھا ڳالھھ مشھور ٿي ويئي ھئي تھ عمر وڏي ڪرڻ جي ڳجھھ بھ ھن معلوم ڪيو ھو، جنھنڪري ھن جي ڄمار انھيءَ ٻن سون ورھين کان بھ زياده ھئي.
+انھيءَ پوڙھي حڪيم جو بادشاھھ گھڻو آڌرڀاءُ ڪيو ۽ ھن کي پنھنجي خاص محلات ۾ جاءِ ڏنائين، پر ھن نجومي حڪيم عذر ڏيئي معافي گھري ۽ شھر جي ويجھو ھڪڙي جبل جي غار ۾ رھڻ جي اجازت گھريائين. ھن انھيءَ غار کي ڪشادو ڪرايو ۽ انھيءَ ۾ وڏو ايوان ٺھرايائين ۽ غار جي ڇِت مان ھڪڙو سوراخ کوھھ وانگي مٿي ٻاھرين کليل ھوا تائين پھچارايائين، جنھن مان غار ۾ ويٺي، ھو آسمان جي تارن کي ڏينھن جو بھ پيو ڏسندو ھو. غار جي ڀتين تي ھن ”مصر“ جون ڪي نشانيون، نقش ۽ صورتون بھ اڪرايون ۽ تارن جون شڪليون ۽ بُرجن جون علامتون بھ کوٽايون. ايوان ۾ وري عجيب قسم جا ھٿيار رکايائين. اھو سڀ ڪم ھن بادشاھھ جي حڪم پٺيان اتي جي ھوشيار ڪاريگرن کان ڪرايو، جن کي انھيءَ ڳجھي راز ۽ عجيب اسرار جو ڪو بھ سماءُ پئجي نٿي سگھيو.
+
+
+گھڻين صدين جي ڳالھھ آھي، تھ ھڪڙو عرب بادشاھھ ”غرناطھ“ ۾ بادشاھي ڪندو ھو. ھو ڏاڍو بھادر ۽ حشمت وارو ھو. پنھنجي ساري جواني ھن جنگين ۾ گذاري. جڏھن منجھس پيريءَ جا اثر ظاھر ٿيڻ لڳا، تڏھن ارادو ڪيائين تھ ھاڻي آرام ۽ آسائش ۾ گذاريان ۽ آسپاس وارن بادشاھن سان صلح ڪري، پنھنجين فتحن جو فائدو وٺان ۽ باقي حياتيءَ جا ڏينھن لذت ۽ فرحت سان گذاريان، پر پاسي وارن بادشاھن مان ڪي جوان، بھادر ۽ جنگجو بھ ھئا، انھن جي مرضي نھ ھئي تھ ھن ٻڍي ۽ زبردست بادشاھھ کي سک ٿي سمھڻ ڏين، پنھنجن پِين – ڏاڏن جا وير وساري ڇڏين. تنھن کان سواءِ خود انھيءَ بادشاھھ جي ملڪ ۾، جن ماڻھن سان ھن زبردستي ۽ ڏاڍائي ڪئي ھئي، سي ھينئر ھن کي سک آرام جو خواھشمند ڏسي، فساد ۽ شورش ڪرڻ جو وجھھ ڳولڻ لڳا، ۽ سندس گاديءَ جي ھنڌ تي ڪاھي اچڻ جي تياري ڪرڻ لڳا. انھيءَ طرح جوانيءَ جي زبردستيءَ جي ڪري پِيريءَ ۾ ھن کي چؤطرف دشمن ڦري آيا.
+”غرناطھ“ جي آسپاس جبل ۽ ٻيلا گھڻا آھن، انھن ۾ گھڻا دشمن لڪي ويھندا ھئا، انھيءَ لاءِ تھ وجھھ وٺي اوچتو شھر تي ڪاھي پون. انھن جو سماءُ بادشاھھ کي پوريءَ طرح پئجي نٿي سگھيو، تنھنڪري جبل جي چوٽين تي ھن ٺلھھ ٺھرايا ۽ انھن تي پھري وارا مقرر ڪيا ۽ جبلن جي وچ وارن درن ۾ فوجون بيھاري ڇڏيون تھ جڏھ�� ڪنھن دشمن جي اچڻ جي خبر پوين، تڏھن رات جو باھھ جي مچن ٻارڻ سان ۽ ڏينھن جو دنھن دکائڻ سان، کيس توڙي شھر جي ماڻھن کي خبر ڏين. انھيءَ ھوندي بھ ڪي دشمن اھڙا چالاڪ ۽ خبردار ھوندا ھئا، جو ڪن ڏکين جبلن جي لڪن کان لنگھي ايندا ھئا ۽ ملڪ کي ڦري لٽي ھليا ويندا ھئا ۽ ماڻھن کي بھ قيد ڪري ويندا ھئا. انھيءَ ڪري بادشاھھ ڏاڍي پريشاني ۽ انتظار، فڪر ۽ ڳڻتيءَ ۾ رھندو ھو.
+اھڙيءَ سخت پريشانيءَ جي حالت ۾ ھڪڙو ٻڍو عرب حڪيم ۽ نجومي بادشاھھ جي دربار ۾ اچي وارد ٿيو. ھن جي اڇي ڏاڙھي ايڏي وڏي ھئي جو دن تي پئي پيئي. ھو اصل ”مصر“ جو رھاڪو ھو اگرچھ اھڙو ڪراڙو ھو تھ بھ ھمت ڀريو ۽ چست چالاڪ ھو، جو ”مصر“ کان وٺي پنڌ ئي پنڌ ”غرناطھ“ تائين آيو ھو ۽ سواءِ لٺ جي ٻيو ڪو بھ ھٿيار يا وسيلو ڪونھ ھئس. اھا ھڪڙي عجيب لٺ ھئي. مٿس عجيب قسم جا چِٽ، نقش ۽ شڪليون نڪتل ھيون. اھو حڪيم ۽ نجومي اگرچ اڳي اتي نھ آيو ھو، تڏھن بھ ملڪن ۾ اھڙو مشھور ھو، جو سندس ناموس اڳي ئي اتي ٻڌڻ ۾ آئي ھئي. ھن جو نالو ”ابراھيم ابن ايوب“ ھو. مشھور ھو تھ ھن نبيءَ سڳوري جو زمانو ڏٺو ھو ۽ ھن جو پيءُ ”ابو ايوب“ حضرت جن جي پوين اصحابن مان ھو. اھو حڪيم ننڍپڻ ۾ ”عمرو عاص“ جي فوج سان گڏ ”مصر“ ۾ آيو ھو، جنھن فوج ”مصر“ جي فتح ڪئي ھئي. انھيءَ وقت کان وٺي ھو اتي جو رھاڪو ٿيو ۽ ”مصر“ جي ”قسيسن“ يا پادرين ۽ راھبن سان گڏ رھي، انھن جي صحبت ۾ ڪيترائي قديم علم حاصل ڪيا ھئائين. انھن مان نجوم، ڪيميا، جادو ۽ طلسم جا علم خاص ڌيان سان پڙھيا ھئائين. اھا ڳالھھ مشھور ٿي ويئي ھئي تھ عمر وڏي ڪرڻ جي ڳجھھ بھ ھن معلوم ڪيو ھو، جنھنڪري ھن جي ڄمار انھيءَ ٻن سون ورھين کان بھ زياده ھئي.
+انھيءَ پوڙھي حڪيم جو بادشاھھ گھڻو آڌرڀاءُ ڪيو ۽ ھن کي پنھنجي خاص محلات ۾ جاءِ ڏنائين، پر ھن نجومي حڪيم عذر ڏيئي معافي گھري ۽ شھر جي ويجھو ھڪڙي جبل جي غار ۾ رھڻ جي اجازت گھريائين. ھن انھيءَ غار کي ڪشادو ڪرايو ۽ انھيءَ ۾ وڏو ايوان ٺھرايائين ۽ غار جي ڇِت مان ھڪڙو سوراخ کوھھ وانگي مٿي ٻاھرين کليل ھوا تائين پھچارايائين، جنھن مان غار ۾ ويٺي، ھو آسمان جي تارن کي ڏينھن جو بھ پيو ڏسندو ھو. غار جي ڀتين تي ھن ”مصر“ جون ڪي نشانيون، نقش ۽ صورتون بھ اڪرايون ۽ تارن جون شڪليون ۽ بُرجن جون علامتون بھ کوٽايون. ايوان ۾ وري عجيب قسم جا ھٿيار رکايائين. اھو سڀ ڪم ھن بادشاھھ جي حڪم پٺيان اتي جي ھوشيار ڪاريگرن کان ڪرايو، جن کي انھيءَ ڳجھي راز ۽ عجيب اسرار جو ڪو بھ سماءُ پئجي نٿي سگھيو.
+
+
+گھڻين صدين جي ڳالھھ آھي، تھ ھڪڙو عرب بادشاھھ ”غرناطھ“ ۾ بادشاھي ڪندو ھو. ھو ڏاڍو بھادر ۽ حشمت وارو ھو. پنھنجي ساري جواني ھن جنگين ۾ گذاري. جڏھن منجھس پيريءَ جا اثر ظاھر ٿيڻ لڳا، تڏھن ارادو ڪيائين تھ ھاڻي آرام ۽ آسائش ۾ گذاريان ۽ آسپاس وارن بادشاھن سان صلح ڪري، پنھنجين فتحن جو فائدو وٺان ۽ باقي حياتيءَ جا ڏينھن لذت ۽ فرحت سان گذاريان، پر پاسي وارن بادشاھن مان ڪي جوان، بھادر ۽ جنگجو بھ ھئا، انھن جي مرضي نھ ھئي تھ ھن ٻڍي ۽ زبردست بادشاھھ کي سک ٿي سمھڻ ڏين، پنھنجن پِين – ڏاڏن جا وير وساري ڇڏين. تنھن کان سواءِ خود انھيءَ بادشاھھ جي ملڪ ۾، جن ماڻھن سان ھن زبردستي ۽ ڏاڍائي ڪئي ھئي، سي ھينئر ھن کي سک آرام جو خواھشمند ڏسي، فساد ۽ شورش ڪرڻ جو وجھھ ڳولڻ لڳا، ۽ سندس گاديءَ جي ھنڌ تي ڪاھي اچڻ جي تياري ڪرڻ لڳا. انھيءَ طرح جوانيءَ جي زبردستيءَ جي ڪري پِيريءَ ۾ ھن کي چؤطرف دشمن ڦري آيا.
+”غرناطھ“ جي آسپاس جبل ۽ ٻيلا گھڻا آھن، انھن ۾ گھڻا دشمن لڪي ويھندا ھئا، انھيءَ لاءِ تھ وجھھ وٺي اوچتو شھر تي ڪاھي پون. انھن جو سماءُ بادشاھھ کي پوريءَ طرح پئجي نٿي سگھيو، تنھنڪري جبل جي چوٽين تي ھن ٺلھھ ٺھرايا ۽ انھن تي پھري وارا مقرر ڪيا ۽ جبلن جي وچ وارن درن ۾ فوجون بيھاري ڇڏيون تھ جڏھن ڪنھن دشمن جي اچڻ جي خبر پوين، تڏھن رات جو باھھ جي مچن ٻارڻ سان ۽ ڏينھن جو دنھن دکائڻ سان، کيس توڙي شھر جي ماڻھن کي خبر ڏين. انھيءَ ھوندي بھ ڪي دشمن اھڙا چالاڪ ۽ خبردار ھوندا ھئا، جو ڪن ڏکين جبلن جي لڪن کان لنگھي ايندا ھئا ۽ ملڪ کي ڦري لٽي ھليا ويندا ھئا ۽ ماڻھن کي بھ قيد ڪري ويندا ھئا. انھيءَ ڪري بادشاھھ ڏاڍي پريشاني ۽ انتظار، فڪر ۽ ڳڻتيءَ ۾ رھندو ھو.
+اھڙيءَ سخت پريشانيءَ جي حالت ۾ ھڪڙو ٻڍو عرب حڪيم ۽ نجومي بادشاھھ جي دربار ۾ اچي وارد ٿيو. ھن جي اڇي ڏاڙھي ايڏي وڏي ھئي جو دن تي پئي پيئي. ھو اصل ”مصر“ جو رھاڪو ھو اگرچھ اھڙو ڪراڙو ھو تھ بھ ھمت ڀريو ۽ چست چالاڪ ھو، جو ”مصر“ کان وٺي پنڌ ئي پنڌ ”غرناطھ“ تائين آيو ھو ۽ سواءِ لٺ جي ٻيو ڪو بھ ھٿيار يا وسيلو ڪونھ ھئس. اھا ھڪڙي عجيب لٺ ھئي. مٿس عجيب قسم جا چِٽ، نقش ۽ شڪليون نڪتل ھيون. اھو حڪيم ۽ نجومي اگرچ اڳي اتي نھ آيو ھو، تڏھن بھ ملڪن ۾ اھڙو مشھور ھو، جو سندس ناموس اڳي ئي اتي ٻڌڻ ۾ آئي ھئي. ھن جو نالو ”ابراھيم ابن ايوب“ ھو. مشھور ھو تھ ھن نبيءَ سڳوري جو زمانو ڏٺو ھو ۽ ھن جو پيءُ ”ابو ايوب“ حضرت جن جي پوين اصحابن مان ھو. اھو حڪيم ننڍپڻ ۾ ”عمرو عاص“ جي فوج سان گڏ ”مصر“ ۾ آيو ھو، جنھن فوج ”مصر“ جي فتح ڪئي ھئي. انھيءَ وقت کان وٺي ھو اتي جو رھاڪو ٿيو ۽ ”مصر“ جي ”قسيسن“ يا پادرين ۽ راھبن سان گڏ رھي، انھن جي صحبت ۾ ڪيترائي قديم علم حاصل ڪيا ھئائين. انھن مان نجوم، ڪيميا، جادو ۽ طلسم جا علم خاص ڌيان سان پڙھيا ھئائين. اھا ڳالھھ مشھور ٿي ويئي ھئي تھ عمر وڏي ڪرڻ جي ڳجھھ بھ ھن معلوم ڪيو ھو، جنھنڪري ھن جي ڄمار انھيءَ ٻن سون ورھين کان بھ زياده ھئي.
+انھيءَ پوڙھي حڪيم جو بادشاھھ گھڻو آڌرڀاءُ ڪيو ۽ ھن کي پنھنجي خاص محلات ۾ جاءِ ڏنائين، پر ھن نجومي حڪيم عذر ڏيئي معافي گھري ۽ شھر جي ويجھو ھڪڙي جبل جي غار ۾ رھڻ جي اجازت گھريائين. ھن انھيءَ غار کي ڪشادو ڪرايو ۽ انھيءَ ۾ وڏو ايوان ٺھرايائين ۽ غار جي ڇِت مان ھڪڙو سوراخ کوھھ وانگي مٿي ٻاھرين کليل ھوا تائين پھچارايائين، جنھن مان غار ۾ ويٺي، ھو آسمان جي تارن کي ڏينھن جو بھ پيو ڏسندو ھو. غار جي ڀتين تي ھن ”مصر“ جون ڪي نشانيون، نقش ۽ صورتون بھ اڪرايون ۽ تارن جون شڪليون ۽ بُرجن جون علامتون بھ کوٽايون. ايوان ۾ وري عجيب قسم جا ھٿيار رکايائين. اھو سڀ ڪم ھن بادشاھھ جي حڪم پٺيان اتي جي ھوشيار ڪاريگرن کان ڪرايو، جن کي انھيءَ ڳجھي راز ۽ عجيب اسرار جو ڪو بھ سماءُ پئجي نٿي سگھيو.
+
+
+گھڻين صدين جي ڳالھھ آھي، تھ ھڪڙو عرب بادشاھھ ”غرناطھ“ ۾ بادشاھي ڪندو ھو. ھو ڏاڍو بھادر ۽ حشمت وارو ھو. پنھنجي ساري جواني ھن جنگين ۾ گذاري. جڏھن منجھس پيريءَ جا اثر ظاھر ٿيڻ لڳا، تڏھن ارادو ڪيائين تھ ھاڻي آرام ۽ آسائش ۾ گذاريان ۽ آسپاس وارن بادشاھن سان صلح ڪري، پنھنجين فتحن جو فائدو وٺان ۽ باقي حياتيءَ جا ڏينھن لذت ۽ فرحت سان گذاريان، پر پاسي وارن بادشاھن مان ڪي جوان، بھادر ۽ جنگجو بھ ھئا، انھن جي مرضي نھ ھئي تھ ھن ٻڍي ۽ زبردست بادشاھھ کي سک ٿي سمھڻ ڏين، پنھنجن پِين – ڏاڏن جا وير وساري ڇڏين. تنھن کان سواءِ خود انھيءَ بادش��ھھ جي ملڪ ۾، جن ماڻھن سان ھن زبردستي ۽ ڏاڍائي ڪئي ھئي، سي ھينئر ھن کي سک آرام جو خواھشمند ڏسي، فساد ۽ شورش ڪرڻ جو وجھھ ڳولڻ لڳا، ۽ سندس گاديءَ جي ھنڌ تي ڪاھي اچڻ جي تياري ڪرڻ لڳا. انھيءَ طرح جوانيءَ جي زبردستيءَ جي ڪري پِيريءَ ۾ ھن کي چؤطرف دشمن ڦري آيا.
+”غرناطھ“ جي آسپاس جبل ۽ ٻيلا گھڻا آھن، انھن ۾ گھڻا دشمن لڪي ويھندا ھئا، انھيءَ لاءِ تھ وجھھ وٺي اوچتو شھر تي ڪاھي پون. انھن جو سماءُ بادشاھھ کي پوريءَ طرح پئجي نٿي سگھيو، تنھنڪري جبل جي چوٽين تي ھن ٺلھھ ٺھرايا ۽ انھن تي پھري وارا مقرر ڪيا ۽ جبلن جي وچ وارن درن ۾ فوجون بيھاري ڇڏيون تھ جڏھن ڪنھن دشمن جي اچڻ جي خبر پوين، تڏھن رات جو باھھ جي مچن ٻارڻ سان ۽ ڏينھن جو دنھن دکائڻ سان، کيس توڙي شھر جي ماڻھن کي خبر ڏين. انھيءَ ھوندي بھ ڪي دشمن اھڙا چالاڪ ۽ خبردار ھوندا ھئا، جو ڪن ڏکين جبلن جي لڪن کان لنگھي ايندا ھئا ۽ ملڪ کي ڦري لٽي ھليا ويندا ھئا ۽ ماڻھن کي بھ قيد ڪري ويندا ھئا. انھيءَ ڪري بادشاھھ ڏاڍي پريشاني ۽ انتظار، فڪر ۽ ڳڻتيءَ ۾ رھندو ھو.
+اھڙيءَ سخت پريشانيءَ جي حالت ۾ ھڪڙو ٻڍو عرب حڪيم ۽ نجومي بادشاھھ جي دربار ۾ اچي وارد ٿيو. ھن جي اڇي ڏاڙھي ايڏي وڏي ھئي جو دن تي پئي پيئي. ھو اصل ”مصر“ جو رھاڪو ھو اگرچھ اھڙو ڪراڙو ھو تھ بھ ھمت ڀريو ۽ چست چالاڪ ھو، جو ”مصر“ کان وٺي پنڌ ئي پنڌ ”غرناطھ“ تائين آيو ھو ۽ سواءِ لٺ جي ٻيو ڪو بھ ھٿيار يا وسيلو ڪونھ ھئس. اھا ھڪڙي عجيب لٺ ھئي. مٿس عجيب قسم جا چِٽ، نقش ۽ شڪليون نڪتل ھيون. اھو حڪيم ۽ نجومي اگرچ اڳي اتي نھ آيو ھو، تڏھن بھ ملڪن ۾ اھڙو مشھور ھو، جو سندس ناموس اڳي ئي اتي ٻڌڻ ۾ آئي ھئي. ھن جو نالو ”ابراھيم ابن ايوب“ ھو. مشھور ھو تھ ھن نبيءَ سڳوري جو زمانو ڏٺو ھو ۽ ھن جو پيءُ ”ابو ايوب“ حضرت جن جي پوين اصحابن مان ھو. اھو حڪيم ننڍپڻ ۾ ”عمرو عاص“ جي فوج سان گڏ ”مصر“ ۾ آيو ھو، جنھن فوج ”مصر“ جي فتح ڪئي ھئي. انھيءَ وقت کان وٺي ھو اتي جو رھاڪو ٿيو ۽ ”مصر“ جي ”قسيسن“ يا پادرين ۽ راھبن سان گڏ رھي، انھن جي صحبت ۾ ڪيترائي قديم علم حاصل ڪيا ھئائين. انھن مان نجوم، ڪيميا، جادو ۽ طلسم جا علم خاص ڌيان سان پڙھيا ھئائين. اھا ڳالھھ مشھور ٿي ويئي ھئي تھ عمر وڏي ڪرڻ جي ڳجھھ بھ ھن معلوم ڪيو ھو، جنھنڪري ھن جي ڄمار انھيءَ ٻن سون ورھين کان بھ زياده ھئي.
+انھيءَ پوڙھي حڪيم جو بادشاھھ گھڻو آڌرڀاءُ ڪيو ۽ ھن کي پنھنجي خاص محلات ۾ جاءِ ڏنائين، پر ھن نجومي حڪيم عذر ڏيئي معافي گھري ۽ شھر جي ويجھو ھڪڙي جبل جي غار ۾ رھڻ جي اجازت گھريائين. ھن انھيءَ غار کي ڪشادو ڪرايو ۽ انھيءَ ۾ وڏو ايوان ٺھرايائين ۽ غار جي ڇِت مان ھڪڙو سوراخ کوھھ وانگي مٿي ٻاھرين کليل ھوا تائين پھچارايائين، جنھن مان غار ۾ ويٺي، ھو آسمان جي تارن کي ڏينھن جو بھ پيو ڏسندو ھو. غار جي ڀتين تي ھن ”مصر“ جون ڪي نشانيون، نقش ۽ صورتون بھ اڪرايون ۽ تارن جون شڪليون ۽ بُرجن جون علامتون بھ کوٽايون. ايوان ۾ وري عجيب قسم جا ھٿيار رکايائين. اھو سڀ ڪم ھن بادشاھھ جي حڪم پٺيان اتي جي ھوشيار ڪاريگرن کان ڪرايو، جن کي انھيءَ ڳجھي راز ۽ عجيب اسرار جو ڪو بھ سماءُ پئجي نٿي سگھيو.
+
+
+گھڻين صدين جي ڳالھھ آھي، تھ ھڪڙو عرب بادشاھھ ”غرناطھ“ ۾ بادشاھي ڪندو ھو. ھو ڏاڍو بھادر ۽ حشمت وارو ھو. پنھنجي ساري جواني ھن جنگين ۾ گذاري. جڏھن منجھس پيريءَ جا اثر ظاھر ٿيڻ لڳا، تڏھن ارادو ڪيائين تھ ھاڻي آرام ۽ آسائش ۾ گذاريان ۽ آسپاس وارن بادشاھن سان صلح ڪري، پنھنجين فتحن جو فائدو وٺان ۽ باقي حياتيءَ جا ڏينھن لذت ۽ فرحت سان گذاريان، پر پاسي وارن بادشاھن مان ڪي جوان، بھادر ۽ جنگجو بھ ھئا، انھن جي مرضي نھ ھئي تھ ھن ٻڍي ۽ زبردست بادشاھھ کي سک ٿي سمھڻ ڏين، پنھنجن پِين – ڏاڏن جا وير وساري ڇڏين. تنھن کان سواءِ خود انھيءَ بادشاھھ جي ملڪ ۾، جن ماڻھن سان ھن زبردستي ۽ ڏاڍائي ڪئي ھئي، سي ھينئر ھن کي سک آرام جو خواھشمند ڏسي، فساد ۽ شورش ڪرڻ جو وجھھ ڳولڻ لڳا، ۽ سندس گاديءَ جي ھنڌ تي ڪاھي اچڻ جي تياري ڪرڻ لڳا. انھيءَ طرح جوانيءَ جي زبردستيءَ جي ڪري پِيريءَ ۾ ھن کي چؤطرف دشمن ڦري آيا.
+”غرناطھ“ جي آسپاس جبل ۽ ٻيلا گھڻا آھن، انھن ۾ گھڻا دشمن لڪي ويھندا ھئا، انھيءَ لاءِ تھ وجھھ وٺي اوچتو شھر تي ڪاھي پون. انھن جو سماءُ بادشاھھ کي پوريءَ طرح پئجي نٿي سگھيو، تنھنڪري جبل جي چوٽين تي ھن ٺلھھ ٺھرايا ۽ انھن تي پھري وارا مقرر ڪيا ۽ جبلن جي وچ وارن درن ۾ فوجون بيھاري ڇڏيون تھ جڏھن ڪنھن دشمن جي اچڻ جي خبر پوين، تڏھن رات جو باھھ جي مچن ٻارڻ سان ۽ ڏينھن جو دنھن دکائڻ سان، کيس توڙي شھر جي ماڻھن کي خبر ڏين. انھيءَ ھوندي بھ ڪي دشمن اھڙا چالاڪ ۽ خبردار ھوندا ھئا، جو ڪن ڏکين جبلن جي لڪن کان لنگھي ايندا ھئا ۽ ملڪ کي ڦري لٽي ھليا ويندا ھئا ۽ ماڻھن کي بھ قيد ڪري ويندا ھئا. انھيءَ ڪري بادشاھھ ڏاڍي پريشاني ۽ انتظار، فڪر ۽ ڳڻتيءَ ۾ رھندو ھو.
+اھڙيءَ سخت پريشانيءَ جي حالت ۾ ھڪڙو ٻڍو عرب حڪيم ۽ نجومي بادشاھھ جي دربار ۾ اچي وارد ٿيو. ھن جي اڇي ڏاڙھي ايڏي وڏي ھئي جو دن تي پئي پيئي. ھو اصل ”مصر“ جو رھاڪو ھو اگرچھ اھڙو ڪراڙو ھو تھ بھ ھمت ڀريو ۽ چست چالاڪ ھو، جو ”مصر“ کان وٺي پنڌ ئي پنڌ ”غرناطھ“ تائين آيو ھو ۽ سواءِ لٺ جي ٻيو ڪو بھ ھٿيار يا وسيلو ڪونھ ھئس. اھا ھڪڙي عجيب لٺ ھئي. مٿس عجيب قسم جا چِٽ، نقش ۽ شڪليون نڪتل ھيون. اھو حڪيم ۽ نجومي اگرچ اڳي اتي نھ آيو ھو، تڏھن بھ ملڪن ۾ اھڙو مشھور ھو، جو سندس ناموس اڳي ئي اتي ٻڌڻ ۾ آئي ھئي. ھن جو نالو ”ابراھيم ابن ايوب“ ھو. مشھور ھو تھ ھن نبيءَ سڳوري جو زمانو ڏٺو ھو ۽ ھن جو پيءُ ”ابو ايوب“ حضرت جن جي پوين اصحابن مان ھو. اھو حڪيم ننڍپڻ ۾ ”عمرو عاص“ جي فوج سان گڏ ”مصر“ ۾ آيو ھو، جنھن فوج ”مصر“ جي فتح ڪئي ھئي. انھيءَ وقت کان وٺي ھو اتي جو رھاڪو ٿيو ۽ ”مصر“ جي ”قسيسن“ يا پادرين ۽ راھبن سان گڏ رھي، انھن جي صحبت ۾ ڪيترائي قديم علم حاصل ڪيا ھئائين. انھن مان نجوم، ڪيميا، جادو ۽ طلسم جا علم خاص ڌيان سان پڙھيا ھئائين. اھا ڳالھھ مشھور ٿي ويئي ھئي تھ عمر وڏي ڪرڻ جي ڳجھھ بھ ھن معلوم ڪيو ھو، جنھنڪري ھن جي ڄمار انھيءَ ٻن سون ورھين کان بھ زياده ھئي.
+انھيءَ پوڙھي حڪيم جو بادشاھھ گھڻو آڌرڀاءُ ڪيو ۽ ھن کي پنھنجي خاص محلات ۾ جاءِ ڏنائين، پر ھن نجومي حڪيم عذر ڏيئي معافي گھري ۽ شھر جي ويجھو ھڪڙي جبل جي غار ۾ رھڻ جي اجازت گھريائين. ھن انھيءَ غار کي ڪشادو ڪرايو ۽ انھيءَ ۾ وڏو ايوان ٺھرايائين ۽ غار جي ڇِت مان ھڪڙو سوراخ کوھھ وانگي مٿي ٻاھرين کليل ھوا تائين پھچارايائين، جنھن مان غار ۾ ويٺي، ھو آسمان جي تارن کي ڏينھن جو بھ پيو ڏسندو ھو. غار جي ڀتين تي ھن ”مصر“ جون ڪي نشانيون، نقش ۽ صورتون بھ اڪرايون ۽ تارن جون شڪليون ۽ بُرجن جون علامتون بھ کوٽايون. ايوان ۾ وري عجيب قسم جا ھٿيار رکايائين. اھو سڀ ڪم ھن بادشاھھ جي حڪم پٺيان اتي جي ھوشيار ڪاريگرن کان ڪرايو، جن کي انھيءَ ڳجھي راز ۽ عجيب اسرار جو ڪو بھ سماءُ پئجي نٿي سگھيو.
+
+
+گھڻين صدين جي ڳالھھ آھي، تھ ھڪڙو عرب بادشاھھ ”غرناطھ“ ۾ بادشاھي ڪندو ھو. ھو ڏاڍو بھادر ۽ حشمت وارو ھو. پنھنجي ساري جواني ھن جنگين ۾ گذاري. جڏھن منجھس پيريءَ جا اثر ظاھر ٿيڻ لڳا، تڏھن ارادو ڪيائين تھ ھاڻي آرام ۽ آسائش ۾ گذاريان ۽ آسپاس وارن بادشاھن سان صلح ڪري، پنھنجين فتحن جو فائدو وٺان ۽ باقي حياتيءَ جا ڏينھن لذت ۽ فرحت سان گذاريان، پر پاسي وارن بادشاھن مان ڪي جوان، بھادر ۽ جنگجو بھ ھئا، انھن جي مرضي نھ ھئي تھ ھن ٻڍي ۽ زبردست بادشاھھ کي سک ٿي سمھڻ ڏين، پنھنجن پِين – ڏاڏن جا وير وساري ڇڏين. تنھن کان سواءِ خود انھيءَ بادشاھھ جي ملڪ ۾، جن ماڻھن سان ھن زبردستي ۽ ڏاڍائي ڪئي ھئي، سي ھينئر ھن کي سک آرام جو خواھشمند ڏسي، فساد ۽ شورش ڪرڻ جو وجھھ ڳولڻ لڳا، ۽ سندس گاديءَ جي ھنڌ تي ڪاھي اچڻ جي تياري ڪرڻ لڳا. انھيءَ طرح جوانيءَ جي زبردستيءَ جي ڪري پِيريءَ ۾ ھن کي چؤطرف دشمن ڦري آيا.
+”غرناطھ“ جي آسپاس جبل ۽ ٻيلا گھڻا آھن، انھن ۾ گھڻا دشمن لڪي ويھندا ھئا، انھيءَ لاءِ تھ وجھھ وٺي اوچتو شھر تي ڪاھي پون. انھن جو سماءُ بادشاھھ کي پوريءَ طرح پئجي نٿي سگھيو، تنھنڪري جبل جي چوٽين تي ھن ٺلھھ ٺھرايا ۽ انھن تي پھري وارا مقرر ڪيا ۽ جبلن جي وچ وارن درن ۾ فوجون بيھاري ڇڏيون تھ جڏھن ڪنھن دشمن جي اچڻ جي خبر پوين، تڏھن رات جو باھھ جي مچن ٻارڻ سان ۽ ڏينھن جو دنھن دکائڻ سان، کيس توڙي شھر جي ماڻھن کي خبر ڏين. انھيءَ ھوندي بھ ڪي دشمن اھڙا چالاڪ ۽ خبردار ھوندا ھئا، جو ڪن ڏکين جبلن جي لڪن کان لنگھي ايندا ھئا ۽ ملڪ کي ڦري لٽي ھليا ويندا ھئا ۽ ماڻھن کي بھ قيد ڪري ويندا ھئا. انھيءَ ڪري بادشاھھ ڏاڍي پريشاني ۽ انتظار، فڪر ۽ ڳڻتيءَ ۾ رھندو ھو.
+اھڙيءَ سخت پريشانيءَ جي حالت ۾ ھڪڙو ٻڍو عرب حڪيم ۽ نجومي بادشاھھ جي دربار ۾ اچي وارد ٿيو. ھن جي اڇي ڏاڙھي ايڏي وڏي ھئي جو دن تي پئي پيئي. ھو اصل ”مصر“ جو رھاڪو ھو اگرچھ اھڙو ڪراڙو ھو تھ بھ ھمت ڀريو ۽ چست چالاڪ ھو، جو ”مصر“ کان وٺي پنڌ ئي پنڌ ”غرناطھ“ تائين آيو ھو ۽ سواءِ لٺ جي ٻيو ڪو بھ ھٿيار يا وسيلو ڪونھ ھئس. اھا ھڪڙي عجيب لٺ ھئي. مٿس عجيب قسم جا چِٽ، نقش ۽ شڪليون نڪتل ھيون. اھو حڪيم ۽ نجومي اگرچ اڳي اتي نھ آيو ھو، تڏھن بھ ملڪن ۾ اھڙو مشھور ھو، جو سندس ناموس اڳي ئي اتي ٻڌڻ ۾ آئي ھئي. ھن جو نالو ”ابراھيم ابن ايوب“ ھو. مشھور ھو تھ ھن نبيءَ سڳوري جو زمانو ڏٺو ھو ۽ ھن جو پيءُ ”ابو ايوب“ حضرت جن جي پوين اصحابن مان ھو. اھو حڪيم ننڍپڻ ۾ ”عمرو عاص“ جي فوج سان گڏ ”مصر“ ۾ آيو ھو، جنھن فوج ”مصر“ جي فتح ڪئي ھئي. انھيءَ وقت کان وٺي ھو اتي جو رھاڪو ٿيو ۽ ”مصر“ جي ”قسيسن“ يا پادرين ۽ راھبن سان گڏ رھي، انھن جي صحبت ۾ ڪيترائي قديم علم حاصل ڪيا ھئائين. انھن مان نجوم، ڪيميا، جادو ۽ طلسم جا علم خاص ڌيان سان پڙھيا ھئائين. اھا ڳالھھ مشھور ٿي ويئي ھئي تھ عمر وڏي ڪرڻ جي ڳجھھ بھ ھن معلوم ڪيو ھو، جنھنڪري ھن جي ڄمار انھيءَ ٻن سون ورھين کان بھ زياده ھئي.
+انھيءَ پوڙھي حڪيم جو بادشاھھ گھڻو آڌرڀاءُ ڪيو ۽ ھن کي پنھنجي خاص محلات ۾ جاءِ ڏنائين، پر ھن نجومي حڪيم عذر ڏيئي معافي گھري ۽ شھر جي ويجھو ھڪڙي جبل جي غار ۾ رھڻ جي اجازت گھريائين. ھن انھيءَ غار کي ڪشادو ڪرايو ۽ انھيءَ ۾ وڏو ايوان ٺھرايائين ۽ غار جي ڇِت مان ھڪڙو سوراخ کوھھ وانگي مٿي ٻاھرين کليل ھوا تائين پھچارايائين، جنھن مان غار ۾ ويٺي، ھو آسمان جي تارن کي ڏينھن جو بھ پيو ڏسندو ھو. غا�� جي ڀتين تي ھن ”مصر“ جون ڪي نشانيون، نقش ۽ صورتون بھ اڪرايون ۽ تارن جون شڪليون ۽ بُرجن جون علامتون بھ کوٽايون. ايوان ۾ وري عجيب قسم جا ھٿيار رکايائين. اھو سڀ ڪم ھن بادشاھھ جي حڪم پٺيان اتي جي ھوشيار ڪاريگرن کان ڪرايو، جن کي انھيءَ ڳجھي راز ۽ عجيب اسرار جو ڪو بھ سماءُ پئجي نٿي سگھيو.
+
+
+گھڻين صدين جي ڳالھھ آھي، تھ ھڪڙو عرب بادشاھھ ”غرناطھ“ ۾ بادشاھي ڪندو ھو. ھو ڏاڍو بھادر ۽ حشمت وارو ھو. پنھنجي ساري جواني ھن جنگين ۾ گذاري. جڏھن منجھس پيريءَ جا اثر ظاھر ٿيڻ لڳا، تڏھن ارادو ڪيائين تھ ھاڻي آرام ۽ آسائش ۾ گذاريان ۽ آسپاس وارن بادشاھن سان صلح ڪري، پنھنجين فتحن جو فائدو وٺان ۽ باقي حياتيءَ جا ڏينھن لذت ۽ فرحت سان گذاريان، پر پاسي وارن بادشاھن مان ڪي جوان، بھادر ۽ جنگجو بھ ھئا، انھن جي مرضي نھ ھئي تھ ھن ٻڍي ۽ زبردست بادشاھھ کي سک ٿي سمھڻ ڏين، پنھنجن پِين – ڏاڏن جا وير وساري ڇڏين. تنھن کان سواءِ خود انھيءَ بادشاھھ جي ملڪ ۾، جن ماڻھن سان ھن زبردستي ۽ ڏاڍائي ڪئي ھئي، سي ھينئر ھن کي سک آرام جو خواھشمند ڏسي، فساد ۽ شورش ڪرڻ جو وجھھ ڳولڻ لڳا، ۽ سندس گاديءَ جي ھنڌ تي ڪاھي اچڻ جي تياري ڪرڻ لڳا. انھيءَ طرح جوانيءَ جي زبردستيءَ جي ڪري پِيريءَ ۾ ھن کي چؤطرف دشمن ڦري آيا.
+”غرناطھ“ جي آسپاس جبل ۽ ٻيلا گھڻا آھن، انھن ۾ گھڻا دشمن لڪي ويھندا ھئا، انھيءَ لاءِ تھ وجھھ وٺي اوچتو شھر تي ڪاھي پون. انھن جو سماءُ بادشاھھ کي پوريءَ طرح پئجي نٿي سگھيو، تنھنڪري جبل جي چوٽين تي ھن ٺلھھ ٺھرايا ۽ انھن تي پھري وارا مقرر ڪيا ۽ جبلن جي وچ وارن درن ۾ فوجون بيھاري ڇڏيون تھ جڏھن ڪنھن دشمن جي اچڻ جي خبر پوين، تڏھن رات جو باھھ جي مچن ٻارڻ سان ۽ ڏينھن جو دنھن دکائڻ سان، کيس توڙي شھر جي ماڻھن کي خبر ڏين. انھيءَ ھوندي بھ ڪي دشمن اھڙا چالاڪ ۽ خبردار ھوندا ھئا، جو ڪن ڏکين جبلن جي لڪن کان لنگھي ايندا ھئا ۽ ملڪ کي ڦري لٽي ھليا ويندا ھئا ۽ ماڻھن کي بھ قيد ڪري ويندا ھئا. انھيءَ ڪري بادشاھھ ڏاڍي پريشاني ۽ انتظار، فڪر ۽ ڳڻتيءَ ۾ رھندو ھو.
+اھڙيءَ سخت پريشانيءَ جي حالت ۾ ھڪڙو ٻڍو عرب حڪيم ۽ نجومي بادشاھھ جي دربار ۾ اچي وارد ٿيو. ھن جي اڇي ڏاڙھي ايڏي وڏي ھئي جو دن تي پئي پيئي. ھو اصل ”مصر“ جو رھاڪو ھو اگرچھ اھڙو ڪراڙو ھو تھ بھ ھمت ڀريو ۽ چست چالاڪ ھو، جو ”مصر“ کان وٺي پنڌ ئي پنڌ ”غرناطھ“ تائين آيو ھو ۽ سواءِ لٺ جي ٻيو ڪو بھ ھٿيار يا وسيلو ڪونھ ھئس. اھا ھڪڙي عجيب لٺ ھئي. مٿس عجيب قسم جا چِٽ، نقش ۽ شڪليون نڪتل ھيون. اھو حڪيم ۽ نجومي اگرچ اڳي اتي نھ آيو ھو، تڏھن بھ ملڪن ۾ اھڙو مشھور ھو، جو سندس ناموس اڳي ئي اتي ٻڌڻ ۾ آئي ھئي. ھن جو نالو ”ابراھيم ابن ايوب“ ھو. مشھور ھو تھ ھن نبيءَ سڳوري جو زمانو ڏٺو ھو ۽ ھن جو پيءُ ”ابو ايوب“ حضرت جن جي پوين اصحابن مان ھو. اھو حڪيم ننڍپڻ ۾ ”عمرو عاص“ جي فوج سان گڏ ”مصر“ ۾ آيو ھو، جنھن فوج ”مصر“ جي فتح ڪئي ھئي. انھيءَ وقت کان وٺي ھو اتي جو رھاڪو ٿيو ۽ ”مصر“ جي ”قسيسن“ يا پادرين ۽ راھبن سان گڏ رھي، انھن جي صحبت ۾ ڪيترائي قديم علم حاصل ڪيا ھئائين. انھن مان نجوم، ڪيميا، جادو ۽ طلسم جا علم خاص ڌيان سان پڙھيا ھئائين. اھا ڳالھھ مشھور ٿي ويئي ھئي تھ عمر وڏي ڪرڻ جي ڳجھھ بھ ھن معلوم ڪيو ھو، جنھنڪري ھن جي ڄمار انھيءَ ٻن سون ورھين کان بھ زياده ھئي.
+انھيءَ پوڙھي حڪيم جو بادشاھھ گھڻو آڌرڀاءُ ڪيو ۽ ھن کي پنھنجي خاص محلات ۾ جاءِ ڏنائين، پر ھن نجومي حڪيم عذر ڏيئي معافي گھري ۽ شھر جي ويجھو ھڪڙي جبل جي غار ۾ رھڻ جي اجازت گھريائين. ھن انھيءَ غار کي ڪشادو ڪرايو ۽ انھيءَ ۾ وڏو ايوان ٺھرايائين ۽ غار جي ڇِت مان ھڪڙو سوراخ کوھھ وانگي مٿي ٻاھرين کليل ھوا تائين پھچارايائين، جنھن مان غار ۾ ويٺي، ھو آسمان جي تارن کي ڏينھن جو بھ پيو ڏسندو ھو. غار جي ڀتين تي ھن ”مصر“ جون ڪي نشانيون، نقش ۽ صورتون بھ اڪرايون ۽ تارن جون شڪليون ۽ بُرجن جون علامتون بھ کوٽايون. ايوان ۾ وري عجيب قسم جا ھٿيار رکايائين. اھو سڀ ڪم ھن بادشاھھ جي حڪم پٺيان اتي جي ھوشيار ڪاريگرن کان ڪرايو، جن کي انھيءَ ڳجھي راز ۽ عجيب اسرار جو ڪو بھ سماءُ پئجي نٿي سگھيو.
+
+
+گھڻين صدين جي ڳالھھ آھي، تھ ھڪڙو عرب بادشاھھ ”غرناطھ“ ۾ بادشاھي ڪندو ھو. ھو ڏاڍو بھادر ۽ حشمت وارو ھو. پنھنجي ساري جواني ھن جنگين ۾ گذاري. جڏھن منجھس پيريءَ جا اثر ظاھر ٿيڻ لڳا، تڏھن ارادو ڪيائين تھ ھاڻي آرام ۽ آسائش ۾ گذاريان ۽ آسپاس وارن بادشاھن سان صلح ڪري، پنھنجين فتحن جو فائدو وٺان ۽ باقي حياتيءَ جا ڏينھن لذت ۽ فرحت سان گذاريان، پر پاسي وارن بادشاھن مان ڪي جوان، بھادر ۽ جنگجو بھ ھئا، انھن جي مرضي نھ ھئي تھ ھن ٻڍي ۽ زبردست بادشاھھ کي سک ٿي سمھڻ ڏين، پنھنجن پِين – ڏاڏن جا وير وساري ڇڏين. تنھن کان سواءِ خود انھيءَ بادشاھھ جي ملڪ ۾، جن ماڻھن سان ھن زبردستي ۽ ڏاڍائي ڪئي ھئي، سي ھينئر ھن کي سک آرام جو خواھشمند ڏسي، فساد ۽ شورش ڪرڻ جو وجھھ ڳولڻ لڳا، ۽ سندس گاديءَ جي ھنڌ تي ڪاھي اچڻ جي تياري ڪرڻ لڳا. انھيءَ طرح جوانيءَ جي زبردستيءَ جي ڪري پِيريءَ ۾ ھن کي چؤطرف دشمن ڦري آيا.
+”غرناطھ“ جي آسپاس جبل ۽ ٻيلا گھڻا آھن، انھن ۾ گھڻا دشمن لڪي ويھندا ھئا، انھيءَ لاءِ تھ وجھھ وٺي اوچتو شھر تي ڪاھي پون. انھن جو سماءُ بادشاھھ کي پوريءَ طرح پئجي نٿي سگھيو، تنھنڪري جبل جي چوٽين تي ھن ٺلھھ ٺھرايا ۽ انھن تي پھري وارا مقرر ڪيا ۽ جبلن جي وچ وارن درن ۾ فوجون بيھاري ڇڏيون تھ جڏھن ڪنھن دشمن جي اچڻ جي خبر پوين، تڏھن رات جو باھھ جي مچن ٻارڻ سان ۽ ڏينھن جو دنھن دکائڻ سان، کيس توڙي شھر جي ماڻھن کي خبر ڏين. انھيءَ ھوندي بھ ڪي دشمن اھڙا چالاڪ ۽ خبردار ھوندا ھئا، جو ڪن ڏکين جبلن جي لڪن کان لنگھي ايندا ھئا ۽ ملڪ کي ڦري لٽي ھليا ويندا ھئا ۽ ماڻھن کي بھ قيد ڪري ويندا ھئا. انھيءَ ڪري بادشاھھ ڏاڍي پريشاني ۽ انتظار، فڪر ۽ ڳڻتيءَ ۾ رھندو ھو.
+اھڙيءَ سخت پريشانيءَ جي حالت ۾ ھڪڙو ٻڍو عرب حڪيم ۽ نجومي بادشاھھ جي دربار ۾ اچي وارد ٿيو. ھن جي اڇي ڏاڙھي ايڏي وڏي ھئي جو دن تي پئي پيئي. ھو اصل ”مصر“ جو رھاڪو ھو اگرچھ اھڙو ڪراڙو ھو تھ بھ ھمت ڀريو ۽ چست چالاڪ ھو، جو ”مصر“ کان وٺي پنڌ ئي پنڌ ”غرناطھ“ تائين آيو ھو ۽ سواءِ لٺ جي ٻيو ڪو بھ ھٿيار يا وسيلو ڪونھ ھئس. اھا ھڪڙي عجيب لٺ ھئي. مٿس عجيب قسم جا چِٽ، نقش ۽ شڪليون نڪتل ھيون. اھو حڪيم ۽ نجومي اگرچ اڳي اتي نھ آيو ھو، تڏھن بھ ملڪن ۾ اھڙو مشھور ھو، جو سندس ناموس اڳي ئي اتي ٻڌڻ ۾ آئي ھئي. ھن جو نالو ”ابراھيم ابن ايوب“ ھو. مشھور ھو تھ ھن نبيءَ سڳوري جو زمانو ڏٺو ھو ۽ ھن جو پيءُ ”ابو ايوب“ حضرت جن جي پوين اصحابن مان ھو. اھو حڪيم ننڍپڻ ۾ ”عمرو عاص“ جي فوج سان گڏ ”مصر“ ۾ آيو ھو، جنھن فوج ”مصر“ جي فتح ڪئي ھئي. انھيءَ وقت کان وٺي ھو اتي جو رھاڪو ٿيو ۽ ”مصر“ جي ”قسيسن“ يا پادرين ۽ راھبن سان گڏ رھي، انھن جي صحبت ۾ ڪيترائي قديم علم حاصل ڪيا ھئائين. انھن مان نجوم، ڪيميا، جادو ۽ طلسم جا علم خاص ڌيان سان پڙھيا ھئائين. اھا ڳالھھ مشھور ٿي ويئي ھئي تھ عمر وڏي ڪرڻ جي ڳجھھ بھ ھن معلوم ڪيو ھو، جنھنڪري ھن جي ڄمار انھيءَ ٻن سون ورھين کان بھ زياده ھئي.
+انھيءَ پوڙھي حڪيم جو بادشاھھ گھڻو آڌرڀاءُ ڪيو ۽ ھن کي پنھنجي خاص محلات ۾ جاءِ ڏنائين، پر ھن نجومي حڪيم عذر ڏيئي معافي گھري ۽ شھر جي ويجھو ھڪڙي جبل جي غار ۾ رھڻ جي اجازت گھريائين. ھن انھيءَ غار کي ڪشادو ڪرايو ۽ انھيءَ ۾ وڏو ايوان ٺھرايائين ۽ غار جي ڇِت مان ھڪڙو سوراخ کوھھ وانگي مٿي ٻاھرين کليل ھوا تائين پھچارايائين، جنھن مان غار ۾ ويٺي، ھو آسمان جي تارن کي ڏينھن جو بھ پيو ڏسندو ھو. غار جي ڀتين تي ھن ”مصر“ جون ڪي نشانيون، نقش ۽ صورتون بھ اڪرايون ۽ تارن جون شڪليون ۽ بُرجن جون علامتون بھ کوٽايون. ايوان ۾ وري عجيب قسم جا ھٿيار رکايائين. اھو سڀ ڪم ھن بادشاھھ جي حڪم پٺيان اتي جي ھوشيار ڪاريگرن کان ڪرايو، جن کي انھيءَ ڳجھي راز ۽ عجيب اسرار جو ڪو بھ سماءُ پئجي نٿي سگھيو.
+
+
+گھڻين صدين جي ڳالھھ آھي، تھ ھڪڙو عرب بادشاھھ ”غرناطھ“ ۾ بادشاھي ڪندو ھو. ھو ڏاڍو بھادر ۽ حشمت وارو ھو. پنھنجي ساري جواني ھن جنگين ۾ گذاري. جڏھن منجھس پيريءَ جا اثر ظاھر ٿيڻ لڳا، تڏھن ارادو ڪيائين تھ ھاڻي آرام ۽ آسائش ۾ گذاريان ۽ آسپاس وارن بادشاھن سان صلح ڪري، پنھنجين فتحن جو فائدو وٺان ۽ باقي حياتيءَ جا ڏينھن لذت ۽ فرحت سان گذاريان، پر پاسي وارن بادشاھن مان ڪي جوان، بھادر ۽ جنگجو بھ ھئا، انھن جي مرضي نھ ھئي تھ ھن ٻڍي ۽ زبردست بادشاھھ کي سک ٿي سمھڻ ڏين، پنھنجن پِين – ڏاڏن جا وير وساري ڇڏين. تنھن کان سواءِ خود انھيءَ بادشاھھ جي ملڪ ۾، جن ماڻھن سان ھن زبردستي ۽ ڏاڍائي ڪئي ھئي، سي ھينئر ھن کي سک آرام جو خواھشمند ڏسي، فساد ۽ شورش ڪرڻ جو وجھھ ڳولڻ لڳا، ۽ سندس گاديءَ جي ھنڌ تي ڪاھي اچڻ جي تياري ڪرڻ لڳا. انھيءَ طرح جوانيءَ جي زبردستيءَ جي ڪري پِيريءَ ۾ ھن کي چؤطرف دشمن ڦري آيا.
+”غرناطھ“ جي آسپاس جبل ۽ ٻيلا گھڻا آھن، انھن ۾ گھڻا دشمن لڪي ويھندا ھئا، انھيءَ لاءِ تھ وجھھ وٺي اوچتو شھر تي ڪاھي پون. انھن جو سماءُ بادشاھھ کي پوريءَ طرح پئجي نٿي سگھيو، تنھنڪري جبل جي چوٽين تي ھن ٺلھھ ٺھرايا ۽ انھن تي پھري وارا مقرر ڪيا ۽ جبلن جي وچ وارن درن ۾ فوجون بيھاري ڇڏيون تھ جڏھن ڪنھن دشمن جي اچڻ جي خبر پوين، تڏھن رات جو باھھ جي مچن ٻارڻ سان ۽ ڏينھن جو دنھن دکائڻ سان، کيس توڙي شھر جي ماڻھن کي خبر ڏين. انھيءَ ھوندي بھ ڪي دشمن اھڙا چالاڪ ۽ خبردار ھوندا ھئا، جو ڪن ڏکين جبلن جي لڪن کان لنگھي ايندا ھئا ۽ ملڪ کي ڦري لٽي ھليا ويندا ھئا ۽ ماڻھن کي بھ قيد ڪري ويندا ھئا. انھيءَ ڪري بادشاھھ ڏاڍي پريشاني ۽ انتظار، فڪر ۽ ڳڻتيءَ ۾ رھندو ھو.
+اھڙيءَ سخت پريشانيءَ جي حالت ۾ ھڪڙو ٻڍو عرب حڪيم ۽ نجومي بادشاھھ جي دربار ۾ اچي وارد ٿيو. ھن جي اڇي ڏاڙھي ايڏي وڏي ھئي جو دن تي پئي پيئي. ھو اصل ”مصر“ جو رھاڪو ھو اگرچھ اھڙو ڪراڙو ھو تھ بھ ھمت ڀريو ۽ چست چالاڪ ھو، جو ”مصر“ کان وٺي پنڌ ئي پنڌ ”غرناطھ“ تائين آيو ھو ۽ سواءِ لٺ جي ٻيو ڪو بھ ھٿيار يا وسيلو ڪونھ ھئس. اھا ھڪڙي عجيب لٺ ھئي. مٿس عجيب قسم جا چِٽ، نقش ۽ شڪليون نڪتل ھيون. اھو حڪيم ۽ نجومي اگرچ اڳي اتي نھ آيو ھو، تڏھن بھ ملڪن ۾ اھڙو مشھور ھو، جو سندس ناموس اڳي ئي اتي ٻڌڻ ۾ آئي ھئي. ھن جو نالو ”ابراھيم ابن ايوب“ ھو. مشھور ھو تھ ھن نبيءَ سڳوري جو زمانو ڏٺو ھو ۽ ھن جو پيءُ ”ابو ايوب“ حضرت جن جي پوين اصحابن ما�� ھو. اھو حڪيم ننڍپڻ ۾ ”عمرو عاص“ جي فوج سان گڏ ”مصر“ ۾ آيو ھو، جنھن فوج ”مصر“ جي فتح ڪئي ھئي. انھيءَ وقت کان وٺي ھو اتي جو رھاڪو ٿيو ۽ ”مصر“ جي ”قسيسن“ يا پادرين ۽ راھبن سان گڏ رھي، انھن جي صحبت ۾ ڪيترائي قديم علم حاصل ڪيا ھئائين. انھن مان نجوم، ڪيميا، جادو ۽ طلسم جا علم خاص ڌيان سان پڙھيا ھئائين. اھا ڳالھھ مشھور ٿي ويئي ھئي تھ عمر وڏي ڪرڻ جي ڳجھھ بھ ھن معلوم ڪيو ھو، جنھنڪري ھن جي ڄمار انھيءَ ٻن سون ورھين کان بھ زياده ھئي.
+انھيءَ پوڙھي حڪيم جو بادشاھھ گھڻو آڌرڀاءُ ڪيو ۽ ھن کي پنھنجي خاص محلات ۾ جاءِ ڏنائين، پر ھن نجومي حڪيم عذر ڏيئي معافي گھري ۽ شھر جي ويجھو ھڪڙي جبل جي غار ۾ رھڻ جي اجازت گھريائين. ھن انھيءَ غار کي ڪشادو ڪرايو ۽ انھيءَ ۾ وڏو ايوان ٺھرايائين ۽ غار جي ڇِت مان ھڪڙو سوراخ کوھھ وانگي مٿي ٻاھرين کليل ھوا تائين پھچارايائين، جنھن مان غار ۾ ويٺي، ھو آسمان جي تارن کي ڏينھن جو بھ پيو ڏسندو ھو. غار جي ڀتين تي ھن ”مصر“ جون ڪي نشانيون، نقش ۽ صورتون بھ اڪرايون ۽ تارن جون شڪليون ۽ بُرجن جون علامتون بھ کوٽايون. ايوان ۾ وري عجيب قسم جا ھٿيار رکايائين. اھو سڀ ڪم ھن بادشاھھ جي حڪم پٺيان اتي جي ھوشيار ڪاريگرن کان ڪرايو، جن کي انھيءَ ڳجھي راز ۽ عجيب اسرار جو ڪو بھ سماءُ پئجي نٿي سگھيو.
+
+
+گھڻين صدين جي ڳالھھ آھي، تھ ھڪڙو عرب بادشاھھ ”غرناطھ“ ۾ بادشاھي ڪندو ھو. ھو ڏاڍو بھادر ۽ حشمت وارو ھو. پنھنجي ساري جواني ھن جنگين ۾ گذاري. جڏھن منجھس پيريءَ جا اثر ظاھر ٿيڻ لڳا، تڏھن ارادو ڪيائين تھ ھاڻي آرام ۽ آسائش ۾ گذاريان ۽ آسپاس وارن بادشاھن سان صلح ڪري، پنھنجين فتحن جو فائدو وٺان ۽ باقي حياتيءَ جا ڏينھن لذت ۽ فرحت سان گذاريان، پر پاسي وارن بادشاھن مان ڪي جوان، بھادر ۽ جنگجو بھ ھئا، انھن جي مرضي نھ ھئي تھ ھن ٻڍي ۽ زبردست بادشاھھ کي سک ٿي سمھڻ ڏين، پنھنجن پِين – ڏاڏن جا وير وساري ڇڏين. تنھن کان سواءِ خود انھيءَ بادشاھھ جي ملڪ ۾، جن ماڻھن سان ھن زبردستي ۽ ڏاڍائي ڪئي ھئي، سي ھينئر ھن کي سک آرام جو خواھشمند ڏسي، فساد ۽ شورش ڪرڻ جو وجھھ ڳولڻ لڳا، ۽ سندس گاديءَ جي ھنڌ تي ڪاھي اچڻ جي تياري ڪرڻ لڳا. انھيءَ طرح جوانيءَ جي زبردستيءَ جي ڪري پِيريءَ ۾ ھن کي چؤطرف دشمن ڦري آيا.
+”غرناطھ“ جي آسپاس جبل ۽ ٻيلا گھڻا آھن، انھن ۾ گھڻا دشمن لڪي ويھندا ھئا، انھيءَ لاءِ تھ وجھھ وٺي اوچتو شھر تي ڪاھي پون. انھن جو سماءُ بادشاھھ کي پوريءَ طرح پئجي نٿي سگھيو، تنھنڪري جبل جي چوٽين تي ھن ٺلھھ ٺھرايا ۽ انھن تي پھري وارا مقرر ڪيا ۽ جبلن جي وچ وارن درن ۾ فوجون بيھاري ڇڏيون تھ جڏھن ڪنھن دشمن جي اچڻ جي خبر پوين، تڏھن رات جو باھھ جي مچن ٻارڻ سان ۽ ڏينھن جو دنھن دکائڻ سان، کيس توڙي شھر جي ماڻھن کي خبر ڏين. انھيءَ ھوندي بھ ڪي دشمن اھڙا چالاڪ ۽ خبردار ھوندا ھئا، جو ڪن ڏکين جبلن جي لڪن کان لنگھي ايندا ھئا ۽ ملڪ کي ڦري لٽي ھليا ويندا ھئا ۽ ماڻھن کي بھ قيد ڪري ويندا ھئا. انھيءَ ڪري بادشاھھ ڏاڍي پريشاني ۽ انتظار، فڪر ۽ ڳڻتيءَ ۾ رھندو ھو.
+اھڙيءَ سخت پريشانيءَ جي حالت ۾ ھڪڙو ٻڍو عرب حڪيم ۽ نجومي بادشاھھ جي دربار ۾ اچي وارد ٿيو. ھن جي اڇي ڏاڙھي ايڏي وڏي ھئي جو دن تي پئي پيئي. ھو اصل ”مصر“ جو رھاڪو ھو اگرچھ اھڙو ڪراڙو ھو تھ بھ ھمت ڀريو ۽ چست چالاڪ ھو، جو ”مصر“ کان وٺي پنڌ ئي پنڌ ”غرناطھ“ تائين آيو ھو ۽ سواءِ لٺ جي ٻيو ڪو بھ ھٿيار يا وسيلو ڪونھ ھئس. اھا ھڪڙي عجيب لٺ ھئي. مٿس عجيب قسم جا چِٽ، نقش ۽ شڪليون نڪتل ھيون. اھو حڪيم ۽ نجومي اگرچ اڳي اتي نھ آيو ھو، تڏھن بھ ملڪن ۾ اھڙو مشھور ھو، جو سندس ناموس اڳي ئي اتي ٻڌڻ ۾ آئي ھئي. ھن جو نالو ”ابراھيم ابن ايوب“ ھو. مشھور ھو تھ ھن نبيءَ سڳوري جو زمانو ڏٺو ھو ۽ ھن جو پيءُ ”ابو ايوب“ حضرت جن جي پوين اصحابن مان ھو. اھو حڪيم ننڍپڻ ۾ ”عمرو عاص“ جي فوج سان گڏ ”مصر“ ۾ آيو ھو، جنھن فوج ”مصر“ جي فتح ڪئي ھئي. انھيءَ وقت کان وٺي ھو اتي جو رھاڪو ٿيو ۽ ”مصر“ جي ”قسيسن“ يا پادرين ۽ راھبن سان گڏ رھي، انھن جي صحبت ۾ ڪيترائي قديم علم حاصل ڪيا ھئائين. انھن مان نجوم، ڪيميا، جادو ۽ طلسم جا علم خاص ڌيان سان پڙھيا ھئائين. اھا ڳالھھ مشھور ٿي ويئي ھئي تھ عمر وڏي ڪرڻ جي ڳجھھ بھ ھن معلوم ڪيو ھو، جنھنڪري ھن جي ڄمار انھيءَ ٻن سون ورھين کان بھ زياده ھئي.
+انھيءَ پوڙھي حڪيم جو بادشاھھ گھڻو آڌرڀاءُ ڪيو ۽ ھن کي پنھنجي خاص محلات ۾ جاءِ ڏنائين، پر ھن نجومي حڪيم عذر ڏيئي معافي گھري ۽ شھر جي ويجھو ھڪڙي جبل جي غار ۾ رھڻ جي اجازت گھريائين. ھن انھيءَ غار کي ڪشادو ڪرايو ۽ انھيءَ ۾ وڏو ايوان ٺھرايائين ۽ غار جي ڇِت مان ھڪڙو سوراخ کوھھ وانگي مٿي ٻاھرين کليل ھوا تائين پھچارايائين، جنھن مان غار ۾ ويٺي، ھو آسمان جي تارن کي ڏينھن جو بھ پيو ڏسندو ھو. غار جي ڀتين تي ھن ”مصر“ جون ڪي نشانيون، نقش ۽ صورتون بھ اڪرايون ۽ تارن جون شڪليون ۽ بُرجن جون علامتون بھ کوٽايون. ايوان ۾ وري عجيب قسم جا ھٿيار رکايائين. اھو سڀ ڪم ھن بادشاھھ جي حڪم پٺيان اتي جي ھوشيار ڪاريگرن کان ڪرايو، جن کي انھيءَ ڳجھي راز ۽ عجيب اسرار جو ڪو بھ سماءُ پئجي نٿي سگھيو.
+
+
+گھڻين صدين جي ڳالھھ آھي، تھ ھڪڙو عرب بادشاھھ ”غرناطھ“ ۾ بادشاھي ڪندو ھو. ھو ڏاڍو بھادر ۽ حشمت وارو ھو. پنھنجي ساري جواني ھن جنگين ۾ گذاري. جڏھن منجھس پيريءَ جا اثر ظاھر ٿيڻ لڳا، تڏھن ارادو ڪيائين تھ ھاڻي آرام ۽ آسائش ۾ گذاريان ۽ آسپاس وارن بادشاھن سان صلح ڪري، پنھنجين فتحن جو فائدو وٺان ۽ باقي حياتيءَ جا ڏينھن لذت ۽ فرحت سان گذاريان، پر پاسي وارن بادشاھن مان ڪي جوان، بھادر ۽ جنگجو بھ ھئا، انھن جي مرضي نھ ھئي تھ ھن ٻڍي ۽ زبردست بادشاھھ کي سک ٿي سمھڻ ڏين، پنھنجن پِين – ڏاڏن جا وير وساري ڇڏين. تنھن کان سواءِ خود انھيءَ بادشاھھ جي ملڪ ۾، جن ماڻھن سان ھن زبردستي ۽ ڏاڍائي ڪئي ھئي، سي ھينئر ھن کي سک آرام جو خواھشمند ڏسي، فساد ۽ شورش ڪرڻ جو وجھھ ڳولڻ لڳا، ۽ سندس گاديءَ جي ھنڌ تي ڪاھي اچڻ جي تياري ڪرڻ لڳا. انھيءَ طرح جوانيءَ جي زبردستيءَ جي ڪري پِيريءَ ۾ ھن کي چؤطرف دشمن ڦري آيا.
+”غرناطھ“ جي آسپاس جبل ۽ ٻيلا گھڻا آھن، انھن ۾ گھڻا دشمن لڪي ويھندا ھئا، انھيءَ لاءِ تھ وجھھ وٺي اوچتو شھر تي ڪاھي پون. انھن جو سماءُ بادشاھھ کي پوريءَ طرح پئجي نٿي سگھيو، تنھنڪري جبل جي چوٽين تي ھن ٺلھھ ٺھرايا ۽ انھن تي پھري وارا مقرر ڪيا ۽ جبلن جي وچ وارن درن ۾ فوجون بيھاري ڇڏيون تھ جڏھن ڪنھن دشمن جي اچڻ جي خبر پوين، تڏھن رات جو باھھ جي مچن ٻارڻ سان ۽ ڏينھن جو دنھن دکائڻ سان، کيس توڙي شھر جي ماڻھن کي خبر ڏين. انھيءَ ھوندي بھ ڪي دشمن اھڙا چالاڪ ۽ خبردار ھوندا ھئا، جو ڪن ڏکين جبلن جي لڪن کان لنگھي ايندا ھئا ۽ ملڪ کي ڦري لٽي ھليا ويندا ھئا ۽ ماڻھن کي بھ قيد ڪري ويندا ھئا. انھيءَ ڪري بادشاھھ ڏاڍي پريشاني ۽ انتظار، فڪر ۽ ڳڻتيءَ ۾ رھندو ھو.
+اھڙيءَ سخت پريشانيءَ جي حالت ۾ ھڪڙو ٻڍو عرب حڪيم ۽ نجومي بادشاھھ جي دربار ۾ اچي وارد ٿيو. ھن جي اڇي ڏاڙھي ايڏي وڏي ھئي جو دن تي پئي پيئي. ھو اصل ”مصر“ جو رھاڪو ھو اگرچھ اھڙو ڪراڙو ھو تھ بھ ھمت ڀريو ۽ چست چالاڪ ھو، جو ”مصر“ کان وٺي پنڌ ئي پنڌ ”غرناطھ“ تائين آيو ھو ۽ سواءِ لٺ جي ٻيو ڪو بھ ھٿيار يا وسيلو ڪونھ ھئس. اھا ھڪڙي عجيب لٺ ھئي. مٿس عجيب قسم جا چِٽ، نقش ۽ شڪليون نڪتل ھيون. اھو حڪيم ۽ نجومي اگرچ اڳي اتي نھ آيو ھو، تڏھن بھ ملڪن ۾ اھڙو مشھور ھو، جو سندس ناموس اڳي ئي اتي ٻڌڻ ۾ آئي ھئي. ھن جو نالو ”ابراھيم ابن ايوب“ ھو. مشھور ھو تھ ھن نبيءَ سڳوري جو زمانو ڏٺو ھو ۽ ھن جو پيءُ ”ابو ايوب“ حضرت جن جي پوين اصحابن مان ھو. اھو حڪيم ننڍپڻ ۾ ”عمرو عاص“ جي فوج سان گڏ ”مصر“ ۾ آيو ھو، جنھن فوج ”مصر“ جي فتح ڪئي ھئي. انھيءَ وقت کان وٺي ھو اتي جو رھاڪو ٿيو ۽ ”مصر“ جي ”قسيسن“ يا پادرين ۽ راھبن سان گڏ رھي، انھن جي صحبت ۾ ڪيترائي قديم علم حاصل ڪيا ھئائين. انھن مان نجوم، ڪيميا، جادو ۽ طلسم جا علم خاص ڌيان سان پڙھيا ھئائين. اھا ڳالھھ مشھور ٿي ويئي ھئي تھ عمر وڏي ڪرڻ جي ڳجھھ بھ ھن معلوم ڪيو ھو، جنھنڪري ھن جي ڄمار انھيءَ ٻن سون ورھين کان بھ زياده ھئي.
+انھيءَ پوڙھي حڪيم جو بادشاھھ گھڻو آڌرڀاءُ ڪيو ۽ ھن کي پنھنجي خاص محلات ۾ جاءِ ڏنائين، پر ھن نجومي حڪيم عذر ڏيئي معافي گھري ۽ شھر جي ويجھو ھڪڙي جبل جي غار ۾ رھڻ جي اجازت گھريائين. ھن انھيءَ غار کي ڪشادو ڪرايو ۽ انھيءَ ۾ وڏو ايوان ٺھرايائين ۽ غار جي ڇِت مان ھڪڙو سوراخ کوھھ وانگي مٿي ٻاھرين کليل ھوا تائين پھچارايائين، جنھن مان غار ۾ ويٺي، ھو آسمان جي تارن کي ڏينھن جو بھ پيو ڏسندو ھو. غار جي ڀتين تي ھن ”مصر“ جون ڪي نشانيون، نقش ۽ صورتون بھ اڪرايون ۽ تارن جون شڪليون ۽ بُرجن جون علامتون بھ کوٽايون. ايوان ۾ وري عجيب قسم جا ھٿيار رکايائين. اھو سڀ ڪم ھن بادشاھھ جي حڪم پٺيان اتي جي ھوشيار ڪاريگرن کان ڪرايو، جن کي انھيءَ ڳجھي راز ۽ عجيب اسرار جو ڪو بھ سماءُ پئجي نٿي سگھيو.
+
+
+گھڻين صدين جي ڳالھھ آھي، تھ ھڪڙو عرب بادشاھھ ”غرناطھ“ ۾ بادشاھي ڪندو ھو. ھو ڏاڍو بھادر ۽ حشمت وارو ھو. پنھنجي ساري جواني ھن جنگين ۾ گذاري. جڏھن منجھس پيريءَ جا اثر ظاھر ٿيڻ لڳا، تڏھن ارادو ڪيائين تھ ھاڻي آرام ۽ آسائش ۾ گذاريان ۽ آسپاس وارن بادشاھن سان صلح ڪري، پنھنجين فتحن جو فائدو وٺان ۽ باقي حياتيءَ جا ڏينھن لذت ۽ فرحت سان گذاريان، پر پاسي وارن بادشاھن مان ڪي جوان، بھادر ۽ جنگجو بھ ھئا، انھن جي مرضي نھ ھئي تھ ھن ٻڍي ۽ زبردست بادشاھھ کي سک ٿي سمھڻ ڏين، پنھنجن پِين – ڏاڏن جا وير وساري ڇڏين. تنھن کان سواءِ خود انھيءَ بادشاھھ جي ملڪ ۾، جن ماڻھن سان ھن زبردستي ۽ ڏاڍائي ڪئي ھئي، سي ھينئر ھن کي سک آرام جو خواھشمند ڏسي، فساد ۽ شورش ڪرڻ جو وجھھ ڳولڻ لڳا، ۽ سندس گاديءَ جي ھنڌ تي ڪاھي اچڻ جي تياري ڪرڻ لڳا. انھيءَ طرح جوانيءَ جي زبردستيءَ جي ڪري پِيريءَ ۾ ھن کي چؤطرف دشمن ڦري آيا.
+”غرناطھ“ جي آسپاس جبل ۽ ٻيلا گھڻا آھن، انھن ۾ گھڻا دشمن لڪي ويھندا ھئا، انھيءَ لاءِ تھ وجھھ وٺي اوچتو شھر تي ڪاھي پون. انھن جو سماءُ بادشاھھ کي پوريءَ طرح پئجي نٿي سگھيو، تنھنڪري جبل جي چوٽين تي ھن ٺلھھ ٺھرايا ۽ انھن تي پھري وارا مقرر ڪيا ۽ جبلن جي وچ وارن درن ۾ فوجون بيھاري ڇڏيون تھ جڏھن ڪنھن دشمن جي اچڻ جي خبر پوين، تڏھن رات جو باھھ جي مچن ٻارڻ سان ۽ ڏينھن جو دنھن دکائڻ سان، کيس توڙي شھر جي ماڻھن کي خبر ڏين. انھيءَ ھوندي بھ ڪي دشمن اھڙ�� چالاڪ ۽ خبردار ھوندا ھئا، جو ڪن ڏکين جبلن جي لڪن کان لنگھي ايندا ھئا ۽ ملڪ کي ڦري لٽي ھليا ويندا ھئا ۽ ماڻھن کي بھ قيد ڪري ويندا ھئا. انھيءَ ڪري بادشاھھ ڏاڍي پريشاني ۽ انتظار، فڪر ۽ ڳڻتيءَ ۾ رھندو ھو.
+اھڙيءَ سخت پريشانيءَ جي حالت ۾ ھڪڙو ٻڍو عرب حڪيم ۽ نجومي بادشاھھ جي دربار ۾ اچي وارد ٿيو. ھن جي اڇي ڏاڙھي ايڏي وڏي ھئي جو دن تي پئي پيئي. ھو اصل ”مصر“ جو رھاڪو ھو اگرچھ اھڙو ڪراڙو ھو تھ بھ ھمت ڀريو ۽ چست چالاڪ ھو، جو ”مصر“ کان وٺي پنڌ ئي پنڌ ”غرناطھ“ تائين آيو ھو ۽ سواءِ لٺ جي ٻيو ڪو بھ ھٿيار يا وسيلو ڪونھ ھئس. اھا ھڪڙي عجيب لٺ ھئي. مٿس عجيب قسم جا چِٽ، نقش ۽ شڪليون نڪتل ھيون. اھو حڪيم ۽ نجومي اگرچ اڳي اتي نھ آيو ھو، تڏھن بھ ملڪن ۾ اھڙو مشھور ھو، جو سندس ناموس اڳي ئي اتي ٻڌڻ ۾ آئي ھئي. ھن جو نالو ”ابراھيم ابن ايوب“ ھو. مشھور ھو تھ ھن نبيءَ سڳوري جو زمانو ڏٺو ھو ۽ ھن جو پيءُ ”ابو ايوب“ حضرت جن جي پوين اصحابن مان ھو. اھو حڪيم ننڍپڻ ۾ ”عمرو عاص“ جي فوج سان گڏ ”مصر“ ۾ آيو ھو، جنھن فوج ”مصر“ جي فتح ڪئي ھئي. انھيءَ وقت کان وٺي ھو اتي جو رھاڪو ٿيو ۽ ”مصر“ جي ”قسيسن“ يا پادرين ۽ راھبن سان گڏ رھي، انھن جي صحبت ۾ ڪيترائي قديم علم حاصل ڪيا ھئائين. انھن مان نجوم، ڪيميا، جادو ۽ طلسم جا علم خاص ڌيان سان پڙھيا ھئائين. اھا ڳالھھ مشھور ٿي ويئي ھئي تھ عمر وڏي ڪرڻ جي ڳجھھ بھ ھن معلوم ڪيو ھو، جنھنڪري ھن جي ڄمار انھيءَ ٻن سون ورھين کان بھ زياده ھئي.
+انھيءَ پوڙھي حڪيم جو بادشاھھ گھڻو آڌرڀاءُ ڪيو ۽ ھن کي پنھنجي خاص محلات ۾ جاءِ ڏنائين، پر ھن نجومي حڪيم عذر ڏيئي معافي گھري ۽ شھر جي ويجھو ھڪڙي جبل جي غار ۾ رھڻ جي اجازت گھريائين. ھن انھيءَ غار کي ڪشادو ڪرايو ۽ انھيءَ ۾ وڏو ايوان ٺھرايائين ۽ غار جي ڇِت مان ھڪڙو سوراخ کوھھ وانگي مٿي ٻاھرين کليل ھوا تائين پھچارايائين، جنھن مان غار ۾ ويٺي، ھو آسمان جي تارن کي ڏينھن جو بھ پيو ڏسندو ھو. غار جي ڀتين تي ھن ”مصر“ جون ڪي نشانيون، نقش ۽ صورتون بھ اڪرايون ۽ تارن جون شڪليون ۽ بُرجن جون علامتون بھ کوٽايون. ايوان ۾ وري عجيب قسم جا ھٿيار رکايائين. اھو سڀ ڪم ھن بادشاھھ جي حڪم پٺيان اتي جي ھوشيار ڪاريگرن کان ڪرايو، جن کي انھيءَ ڳجھي راز ۽ عجيب اسرار جو ڪو بھ سماءُ پئجي نٿي سگھيو.
+
+
+گھڻين صدين جي ڳالھھ آھي، تھ ھڪڙو عرب بادشاھھ ”غرناطھ“ ۾ بادشاھي ڪندو ھو. ھو ڏاڍو بھادر ۽ حشمت وارو ھو. پنھنجي ساري جواني ھن جنگين ۾ گذاري. جڏھن منجھس پيريءَ جا اثر ظاھر ٿيڻ لڳا، تڏھن ارادو ڪيائين تھ ھاڻي آرام ۽ آسائش ۾ گذاريان ۽ آسپاس وارن بادشاھن سان صلح ڪري، پنھنجين فتحن جو فائدو وٺان ۽ باقي حياتيءَ جا ڏينھن لذت ۽ فرحت سان گذاريان، پر پاسي وارن بادشاھن مان ڪي جوان، بھادر ۽ جنگجو بھ ھئا، انھن جي مرضي نھ ھئي تھ ھن ٻڍي ۽ زبردست بادشاھھ کي سک ٿي سمھڻ ڏين، پنھنجن پِين – ڏاڏن جا وير وساري ڇڏين. تنھن کان سواءِ خود انھيءَ بادشاھھ جي ملڪ ۾، جن ماڻھن سان ھن زبردستي ۽ ڏاڍائي ڪئي ھئي، سي ھينئر ھن کي سک آرام جو خواھشمند ڏسي، فساد ۽ شورش ڪرڻ جو وجھھ ڳولڻ لڳا، ۽ سندس گاديءَ جي ھنڌ تي ڪاھي اچڻ جي تياري ڪرڻ لڳا. انھيءَ طرح جوانيءَ جي زبردستيءَ جي ڪري پِيريءَ ۾ ھن کي چؤطرف دشمن ڦري آيا.
+”غرناطھ“ جي آسپاس جبل ۽ ٻيلا گھڻا آھن، انھن ۾ گھڻا دشمن لڪي ويھندا ھئا، انھيءَ لاءِ تھ وجھھ وٺي اوچتو شھر تي ڪاھي پون. انھن جو سماءُ بادشاھھ کي پوريءَ طرح پئجي نٿي سگھ��و، تنھنڪري جبل جي چوٽين تي ھن ٺلھھ ٺھرايا ۽ انھن تي پھري وارا مقرر ڪيا ۽ جبلن جي وچ وارن درن ۾ فوجون بيھاري ڇڏيون تھ جڏھن ڪنھن دشمن جي اچڻ جي خبر پوين، تڏھن رات جو باھھ جي مچن ٻارڻ سان ۽ ڏينھن جو دنھن دکائڻ سان، کيس توڙي شھر جي ماڻھن کي خبر ڏين. انھيءَ ھوندي بھ ڪي دشمن اھڙا چالاڪ ۽ خبردار ھوندا ھئا، جو ڪن ڏکين جبلن جي لڪن کان لنگھي ايندا ھئا ۽ ملڪ کي ڦري لٽي ھليا ويندا ھئا ۽ ماڻھن کي بھ قيد ڪري ويندا ھئا. انھيءَ ڪري بادشاھھ ڏاڍي پريشاني ۽ انتظار، فڪر ۽ ڳڻتيءَ ۾ رھندو ھو.
+اھڙيءَ سخت پريشانيءَ جي حالت ۾ ھڪڙو ٻڍو عرب حڪيم ۽ نجومي بادشاھھ جي دربار ۾ اچي وارد ٿيو. ھن جي اڇي ڏاڙھي ايڏي وڏي ھئي جو دن تي پئي پيئي. ھو اصل ”مصر“ جو رھاڪو ھو اگرچھ اھڙو ڪراڙو ھو تھ بھ ھمت ڀريو ۽ چست چالاڪ ھو، جو ”مصر“ کان وٺي پنڌ ئي پنڌ ”غرناطھ“ تائين آيو ھو ۽ سواءِ لٺ جي ٻيو ڪو بھ ھٿيار يا وسيلو ڪونھ ھئس. اھا ھڪڙي عجيب لٺ ھئي. مٿس عجيب قسم جا چِٽ، نقش ۽ شڪليون نڪتل ھيون. اھو حڪيم ۽ نجومي اگرچ اڳي اتي نھ آيو ھو، تڏھن بھ ملڪن ۾ اھڙو مشھور ھو، جو سندس ناموس اڳي ئي اتي ٻڌڻ ۾ آئي ھئي. ھن جو نالو ”ابراھيم ابن ايوب“ ھو. مشھور ھو تھ ھن نبيءَ سڳوري جو زمانو ڏٺو ھو ۽ ھن جو پيءُ ”ابو ايوب“ حضرت جن جي پوين اصحابن مان ھو. اھو حڪيم ننڍپڻ ۾ ”عمرو عاص“ جي فوج سان گڏ ”مصر“ ۾ آيو ھو، جنھن فوج ”مصر“ جي فتح ڪئي ھئي. انھيءَ وقت کان وٺي ھو اتي جو رھاڪو ٿيو ۽ ”مصر“ جي ”قسيسن“ يا پادرين ۽ راھبن سان گڏ رھي، انھن جي صحبت ۾ ڪيترائي قديم علم حاصل ڪيا ھئائين. انھن مان نجوم، ڪيميا، جادو ۽ طلسم جا علم خاص ڌيان سان پڙھيا ھئائين. اھا ڳالھھ مشھور ٿي ويئي ھئي تھ عمر وڏي ڪرڻ جي ڳجھھ بھ ھن معلوم ڪيو ھو، جنھنڪري ھن جي ڄمار انھيءَ ٻن سون ورھين کان بھ زياده ھئي.
+انھيءَ پوڙھي حڪيم جو بادشاھھ گھڻو آڌرڀاءُ ڪيو ۽ ھن کي پنھنجي خاص محلات ۾ جاءِ ڏنائين، پر ھن نجومي حڪيم عذر ڏيئي معافي گھري ۽ شھر جي ويجھو ھڪڙي جبل جي غار ۾ رھڻ جي اجازت گھريائين. ھن انھيءَ غار کي ڪشادو ڪرايو ۽ انھيءَ ۾ وڏو ايوان ٺھرايائين ۽ غار جي ڇِت مان ھڪڙو سوراخ کوھھ وانگي مٿي ٻاھرين کليل ھوا تائين پھچارايائين، جنھن مان غار ۾ ويٺي، ھو آسمان جي تارن کي ڏينھن جو بھ پيو ڏسندو ھو. غار جي ڀتين تي ھن ”مصر“ جون ڪي نشانيون، نقش ۽ صورتون بھ اڪرايون ۽ تارن جون شڪليون ۽ بُرجن جون علامتون بھ کوٽايون. ايوان ۾ وري عجيب قسم جا ھٿيار رکايائين. اھو سڀ ڪم ھن بادشاھھ جي حڪم پٺيان اتي جي ھوشيار ڪاريگرن کان ڪرايو، جن کي انھيءَ ڳجھي راز ۽ عجيب اسرار جو ڪو بھ سماءُ پئجي نٿي سگھيو.
+
+
+گھڻين صدين جي ڳالھھ آھي، تھ ھڪڙو عرب بادشاھھ ”غرناطھ“ ۾ بادشاھي ڪندو ھو. ھو ڏاڍو بھادر ۽ حشمت وارو ھو. پنھنجي ساري جواني ھن جنگين ۾ گذاري. جڏھن منجھس پيريءَ جا اثر ظاھر ٿيڻ لڳا، تڏھن ارادو ڪيائين تھ ھاڻي آرام ۽ آسائش ۾ گذاريان ۽ آسپاس وارن بادشاھن سان صلح ڪري، پنھنجين فتحن جو فائدو وٺان ۽ باقي حياتيءَ جا ڏينھن لذت ۽ فرحت سان گذاريان، پر پاسي وارن بادشاھن مان ڪي جوان، بھادر ۽ جنگجو بھ ھئا، انھن جي مرضي نھ ھئي تھ ھن ٻڍي ۽ زبردست بادشاھھ کي سک ٿي سمھڻ ڏين، پنھنجن پِين – ڏاڏن جا وير وساري ڇڏين. تنھن کان سواءِ خود انھيءَ بادشاھھ جي ملڪ ۾، جن ماڻھن سان ھن زبردستي ۽ ڏاڍائي ڪئي ھئي، سي ھينئر ھن کي سک آرام جو خواھشمند ڏسي، فساد ۽ شورش ڪرڻ جو وجھھ ڳولڻ لڳا، ۽ سندس گاديءَ جي ھنڌ تي ڪاھي اچڻ جي تياري ڪرڻ لڳا. انھيءَ طرح جوانيءَ جي زبردستيءَ جي ڪري پِيريءَ ۾ ھن کي چؤطرف دشمن ڦري آيا.
+”غرناطھ“ جي آسپاس جبل ۽ ٻيلا گھڻا آھن، انھن ۾ گھڻا دشمن لڪي ويھندا ھئا، انھيءَ لاءِ تھ وجھھ وٺي اوچتو شھر تي ڪاھي پون. انھن جو سماءُ بادشاھھ کي پوريءَ طرح پئجي نٿي سگھيو، تنھنڪري جبل جي چوٽين تي ھن ٺلھھ ٺھرايا ۽ انھن تي پھري وارا مقرر ڪيا ۽ جبلن جي وچ وارن درن ۾ فوجون بيھاري ڇڏيون تھ جڏھن ڪنھن دشمن جي اچڻ جي خبر پوين، تڏھن رات جو باھھ جي مچن ٻارڻ سان ۽ ڏينھن جو دنھن دکائڻ سان، کيس توڙي شھر جي ماڻھن کي خبر ڏين. انھيءَ ھوندي بھ ڪي دشمن اھڙا چالاڪ ۽ خبردار ھوندا ھئا، جو ڪن ڏکين جبلن جي لڪن کان لنگھي ايندا ھئا ۽ ملڪ کي ڦري لٽي ھليا ويندا ھئا ۽ ماڻھن کي بھ قيد ڪري ويندا ھئا. انھيءَ ڪري بادشاھھ ڏاڍي پريشاني ۽ انتظار، فڪر ۽ ڳڻتيءَ ۾ رھندو ھو.
+اھڙيءَ سخت پريشانيءَ جي حالت ۾ ھڪڙو ٻڍو عرب حڪيم ۽ نجومي بادشاھھ جي دربار ۾ اچي وارد ٿيو. ھن جي اڇي ڏاڙھي ايڏي وڏي ھئي جو دن تي پئي پيئي. ھو اصل ”مصر“ جو رھاڪو ھو اگرچھ اھڙو ڪراڙو ھو تھ بھ ھمت ڀريو ۽ چست چالاڪ ھو، جو ”مصر“ کان وٺي پنڌ ئي پنڌ ”غرناطھ“ تائين آيو ھو ۽ سواءِ لٺ جي ٻيو ڪو بھ ھٿيار يا وسيلو ڪونھ ھئس. اھا ھڪڙي عجيب لٺ ھئي. مٿس عجيب قسم جا چِٽ، نقش ۽ شڪليون نڪتل ھيون. اھو حڪيم ۽ نجومي اگرچ اڳي اتي نھ آيو ھو، تڏھن بھ ملڪن ۾ اھڙو مشھور ھو، جو سندس ناموس اڳي ئي اتي ٻڌڻ ۾ آئي ھئي. ھن جو نالو ”ابراھيم ابن ايوب“ ھو. مشھور ھو تھ ھن نبيءَ سڳوري جو زمانو ڏٺو ھو ۽ ھن جو پيءُ ”ابو ايوب“ حضرت جن جي پوين اصحابن مان ھو. اھو حڪيم ننڍپڻ ۾ ”عمرو عاص“ جي فوج سان گڏ ”مصر“ ۾ آيو ھو، جنھن فوج ”مصر“ جي فتح ڪئي ھئي. انھيءَ وقت کان وٺي ھو اتي جو رھاڪو ٿيو ۽ ”مصر“ جي ”قسيسن“ يا پادرين ۽ راھبن سان گڏ رھي، انھن جي صحبت ۾ ڪيترائي قديم علم حاصل ڪيا ھئائين. انھن مان نجوم، ڪيميا، جادو ۽ طلسم جا علم خاص ڌيان سان پڙھيا ھئائين. اھا ڳالھھ مشھور ٿي ويئي ھئي تھ عمر وڏي ڪرڻ جي ڳجھھ بھ ھن معلوم ڪيو ھو، جنھنڪري ھن جي ڄمار انھيءَ ٻن سون ورھين کان بھ زياده ھئي.
+انھيءَ پوڙھي حڪيم جو بادشاھھ گھڻو آڌرڀاءُ ڪيو ۽ ھن کي پنھنجي خاص محلات ۾ جاءِ ڏنائين، پر ھن نجومي حڪيم عذر ڏيئي معافي گھري ۽ شھر جي ويجھو ھڪڙي جبل جي غار ۾ رھڻ جي اجازت گھريائين. ھن انھيءَ غار کي ڪشادو ڪرايو ۽ انھيءَ ۾ وڏو ايوان ٺھرايائين ۽ غار جي ڇِت مان ھڪڙو سوراخ کوھھ وانگي مٿي ٻاھرين کليل ھوا تائين پھچارايائين، جنھن مان غار ۾ ويٺي، ھو آسمان جي تارن کي ڏينھن جو بھ پيو ڏسندو ھو. غار جي ڀتين تي ھن ”مصر“ جون ڪي نشانيون، نقش ۽ صورتون بھ اڪرايون ۽ تارن جون شڪليون ۽ بُرجن جون علامتون بھ کوٽايون. ايوان ۾ وري عجيب قسم جا ھٿيار رکايائين. اھو سڀ ڪم ھن بادشاھھ جي حڪم پٺيان اتي جي ھوشيار ڪاريگرن کان ڪرايو، جن کي انھيءَ ڳجھي راز ۽ عجيب اسرار جو ڪو بھ سماءُ پئجي نٿي سگھيو.
+
+
+عرب جا حالاتعربستان جاگرافيائي حدونعرب ۾ عورت جو درجو
+باب ٽيون اسلام جو ظاهر ٿيڻ عرب جا حالاتعربستان جاگرافيائي حدونعرب ۾ عورت جو درجو باب چوٿون اسلام جو ظاهر ٿيڻ عرب جا حالاتعربستان جاگرافيائي حدونعرب ۾ عورت جو درجو باب پنجون اسلام جو ظاهر ٿيڻ عرب جا حالاتعربستان جاگرافيائي حدونعرب ۾ عورت جو درجو باب ڇهون اسلام جو ظاهر ٿيڻ عرب جا حالاتعربستان جاگرافيائي حدون عرب ۾ عورت جو درجو
+اسلام جو ظاهر ٿيڻ
+��رب جا حالاتعربستان جاگرافيائي حدونعرب ۾ عورت جو درجو باب چوٿون اسلام جو ظاهر ٿيڻ عرب جا حالاتعربستان جاگرافيائي حدونعرب ۾ عورت جو درجو باب پنجون اسلام جو ظاهر ٿيڻ عرب جا حالاتعربستان جاگرافيائي حدونعرب ۾ عورت جو درجو باب ڇهون اسلام جو ظاهر ٿيڻ عرب جا حالاتعربستان جاگرافيائي حدون عرب ۾ عورت جو درجو
+باب چوٿون اسلام جو ظاهر ٿيڻ عرب جا حالاتعربستان جاگرافيائي حدونعرب ۾ عورت جو درجو باب پنجون اسلام جو ظاهر ٿيڻ عرب جا حالاتعربستان جاگرافيائي حدونعرب ۾ عورت جو درجو باب ڇهون اسلام جو ظاهر ٿيڻ عرب جا حالاتعربستان جاگرافيائي حدون عرب ۾ عورت جو درجو
+اسلام جو ظاهر ٿيڻ
+عرب جا حالاتعربستان جاگرافيائي حدونعرب ۾ عورت جو درجو باب پنجون اسلام جو ظاهر ٿيڻ عرب جا حالاتعربستان جاگرافيائي حدونعرب ۾ عورت جو درجو باب ڇهون اسلام جو ظاهر ٿيڻ عرب جا حالاتعربستان جاگرافيائي حدون عرب ۾ عورت جو درجو
+باب پنجون اسلام جو ظاهر ٿيڻ عرب جا حالاتعربستان جاگرافيائي حدونعرب ۾ عورت جو درجو باب ڇهون اسلام جو ظاهر ٿيڻ عرب جا حالاتعربستان جاگرافيائي حدون عرب ۾ عورت جو درجو
+اسلام جو ظاهر ٿيڻ
+عرب جا حالاتعربستان جاگرافيائي حدونعرب ۾ عورت جو درجو باب ڇهون اسلام جو ظاهر ٿيڻ عرب جا حالاتعربستان جاگرافيائي حدون عرب ۾ عورت جو درجو
+باب ڇهون اسلام جو ظاهر ٿيڻ عرب جا حالاتعربستان جاگرافيائي حدون عرب ۾ عورت جو درجو
+اسلام جو ظاهر ٿيڻ
+عرب جا حالاتعربستان جاگرافيائي حدون عرب ۾ عورت جو درجو
+سنڌي ادبي بورڊ بابت
+بورڊ جي تاريخ بورڊ جو آئين خبرنامو بورڊ جا چيئرمين بورڊ جا سيڪريٽري بورڊ جا ميمبر بورڊ بابت ڪجهه وڌيڪ
+بورڊ جي تاريخ بورڊ جو آئين خبرنامو بورڊ جا چيئرمين بورڊ جا سيڪريٽري بورڊ جا ميمبر بورڊ بابت ڪجهه وڌيڪ
+بورڊ جو آئين خبرنامو بورڊ جا چيئرمين بورڊ جا سيڪريٽري بورڊ جا ميمبر بورڊ بابت ڪجهه وڌيڪ
+خبرنامو
+بورڊ جا چيئرمين
+بورڊ جا سيڪريٽري
+بورڊ جا ميمبر
+بورڊ بابت ڪجهه وڌيڪ
+ادبي بورڊ لائبراري/ٻاراڻو ادب/عجيب طلسم/صفحو نمبر1
+عجيب طلسم
+شمس العلماءُ ميرزا قليچ بيگ
+گھڻين صدين جي ڳالھھ آھي، تھ ھڪڙو عرب بادشاھھ ”غرناطھ“ ۾ بادشاھي ڪندو ھو. ھو ڏاڍو بھادر ۽ حشمت وارو ھو. پنھنجي ساري جواني ھن جنگين ۾ گذاري. جڏھن منجھس پيريءَ جا اثر ظاھر ٿيڻ لڳا، تڏھن ارادو ڪيائين تھ ھاڻي آرام ۽ آسائش ۾ گذاريان ۽ آسپاس وارن بادشاھن سان صلح ڪري، پنھنجين فتحن جو فائدو وٺان ۽ باقي حياتيءَ جا ڏينھن لذت ۽ فرحت سان گذاريان، پر پاسي وارن بادشاھن مان ڪي جوان، بھادر ۽ جنگجو بھ ھئا، انھن جي مرضي نھ ھئي تھ ھن ٻڍي ۽ زبردست بادشاھھ کي سک ٿي سمھڻ ڏين، پنھنجن پِين – ڏاڏن جا وير وساري ڇڏين. تنھن کان سواءِ خود انھيءَ بادشاھھ جي ملڪ ۾، جن ماڻھن سان ھن زبردستي ۽ ڏاڍائي ڪئي ھئي، سي ھينئر ھن کي سک آرام جو خواھشمند ڏسي، فساد ۽ شورش ڪرڻ جو وجھھ ڳولڻ لڳا، ۽ سندس گاديءَ جي ھنڌ تي ڪاھي اچڻ جي تياري ڪرڻ لڳا. انھيءَ طرح جوانيءَ جي زبردستيءَ جي ڪري پِيريءَ ۾ ھن کي چؤطرف دشمن ڦري آيا.
+”غرناطھ“ جي آسپاس جبل ۽ ٻيلا گھڻا آھن، انھن ۾ گھڻا دشمن لڪي ويھندا ھئا، انھيءَ لاءِ تھ وجھھ وٺي اوچتو شھر تي ڪاھي پون. انھن جو سماءُ بادشاھھ کي پوريءَ طرح پئجي نٿي سگھيو، تنھنڪري جبل جي چوٽين تي ھن ٺلھھ ٺھرايا ۽ انھن تي پھري وارا مقرر ڪيا ۽ جبلن جي وچ وارن درن ۾ فوجون بيھاري ڇڏيون تھ جڏھن ڪنھن دشمن جي اچڻ جي خبر پوي��، تڏھن رات جو باھھ جي مچن ٻارڻ سان ۽ ڏينھن جو دنھن دکائڻ سان، کيس توڙي شھر جي ماڻھن کي خبر ڏين. انھيءَ ھوندي بھ ڪي دشمن اھڙا چالاڪ ۽ خبردار ھوندا ھئا، جو ڪن ڏکين جبلن جي لڪن کان لنگھي ايندا ھئا ۽ ملڪ کي ڦري لٽي ھليا ويندا ھئا ۽ ماڻھن کي بھ قيد ڪري ويندا ھئا. انھيءَ ڪري بادشاھھ ڏاڍي پريشاني ۽ انتظار، فڪر ۽ ڳڻتيءَ ۾ رھندو ھو.
+اھڙيءَ سخت پريشانيءَ جي حالت ۾ ھڪڙو ٻڍو عرب حڪيم ۽ نجومي بادشاھھ جي دربار ۾ اچي وارد ٿيو. ھن جي اڇي ڏاڙھي ايڏي وڏي ھئي جو دن تي پئي پيئي. ھو اصل ”مصر“ جو رھاڪو ھو اگرچھ اھڙو ڪراڙو ھو تھ بھ ھمت ڀريو ۽ چست چالاڪ ھو، جو ”مصر“ کان وٺي پنڌ ئي پنڌ ”غرناطھ“ تائين آيو ھو ۽ سواءِ لٺ جي ٻيو ڪو بھ ھٿيار يا وسيلو ڪونھ ھئس. اھا ھڪڙي عجيب لٺ ھئي. مٿس عجيب قسم جا چِٽ، نقش ۽ شڪليون نڪتل ھيون. اھو حڪيم ۽ نجومي اگرچ اڳي اتي نھ آيو ھو، تڏھن بھ ملڪن ۾ اھڙو مشھور ھو، جو سندس ناموس اڳي ئي اتي ٻڌڻ ۾ آئي ھئي. ھن جو نالو ”ابراھيم ابن ايوب“ ھو. مشھور ھو تھ ھن نبيءَ سڳوري جو زمانو ڏٺو ھو ۽ ھن جو پيءُ ”ابو ايوب“ حضرت جن جي پوين اصحابن مان ھو. اھو حڪيم ننڍپڻ ۾ ”عمرو عاص“ جي فوج سان گڏ ”مصر“ ۾ آيو ھو، جنھن فوج ”مصر“ جي فتح ڪئي ھئي. انھيءَ وقت کان وٺي ھو اتي جو رھاڪو ٿيو ۽ ”مصر“ جي ”قسيسن“ يا پادرين ۽ راھبن سان گڏ رھي، انھن جي صحبت ۾ ڪيترائي قديم علم حاصل ڪيا ھئائين. انھن مان نجوم، ڪيميا، جادو ۽ طلسم جا علم خاص ڌيان سان پڙھيا ھئائين. اھا ڳالھھ مشھور ٿي ويئي ھئي تھ عمر وڏي ڪرڻ جي ڳجھھ بھ ھن معلوم ڪيو ھو، جنھنڪري ھن جي ڄمار انھيءَ ٻن سون ورھين کان بھ زياده ھئي.
+انھيءَ پوڙھي حڪيم جو بادشاھھ گھڻو آڌرڀاءُ ڪيو ۽ ھن کي پنھنجي خاص محلات ۾ جاءِ ڏنائين، پر ھن نجومي حڪيم عذر ڏيئي معافي گھري ۽ شھر جي ويجھو ھڪڙي جبل جي غار ۾ رھڻ جي اجازت گھريائين. ھن انھيءَ غار کي ڪشادو ڪرايو ۽ انھيءَ ۾ وڏو ايوان ٺھرايائين ۽ غار جي ڇِت مان ھڪڙو سوراخ کوھھ وانگي مٿي ٻاھرين کليل ھوا تائين پھچارايائين، جنھن مان غار ۾ ويٺي، ھو آسمان جي تارن کي ڏينھن جو بھ پيو ڏسندو ھو. غار جي ڀتين تي ھن ”مصر“ جون ڪي نشانيون، نقش ۽ صورتون بھ اڪرايون ۽ تارن جون شڪليون ۽ بُرجن جون علامتون بھ کوٽايون. ايوان ۾ وري عجيب قسم جا ھٿيار رکايائين. اھو سڀ ڪم ھن بادشاھھ جي حڪم پٺيان اتي جي ھوشيار ڪاريگرن کان ڪرايو، جن کي انھيءَ ڳجھي راز ۽ عجيب اسرار جو ڪو بھ سماءُ پئجي نٿي سگھيو.
+سگھوئي اھو نجومي حڪيم، بادشاھھ جو رازدان ٿي ويو ۽ سڀڪنھن ڳالھھ ۾ بادشاھھ ھن سان صلاح مصلحت ڪندو ھو. ھڪڙي ڀيري بادشاھھ پنھنجن پاڙيسري بادشاھن ۽ دشمنن جي شڪايت حڪيم سان ويٺي ڪئي ۽ انھن جي دفع ڪرڻ لاءِ ھن جيڪي ڪوششون ڪيون ھيون، تن جي ڪارگر نھ ٿيڻ تي افسوس ۽ ارمان پئي ڪيائين تھ حڪيم، بادشاھھ کي ٻڌايو تھ جڏھن آئون ”مصر“ ۾ ھوس، تڏھن ”برسا“ شھر جي ويجھو مون ھڪڙو عجيب طلسم ڏٺو ھو، جو قديم وقت جي ڪنھن بُت پرست ”قسيس“ بنايو ھو، اھو شھر جي نزديڪيءَ ۾ ھڪڙي جبل جي چوٽيءَ تي بيھاريل ھو. اتان ”نيل نديءَ“ جي ساري وادي نظر پئي آئي. اھو طلسم ھڪڙي گھيٽي يا رڍ جي صورت ۾ ھو ۽ انھيءَ جي مٿان وري ھڪڙو ڪڪڙ ٺاھيل ھو. اھي ٻيئي پتل جا ھئا ۽ ھڪڙي محور تي پيا ڦرندا ھئا. جڏھن ڪو غنيم انھيءَ ملڪ تي چڙھي ڪري ايندو ھو، تڏھن گھيٽي جو منھن انھيءَ پاسي ٿيندو ھو ۽ ساڳئي وقت ۾ اھو ڪڪڙ بھ ٻانگ ڏيندو ھو. انھيءَ ٻانگ تي ماڻھو خبردار ٿيندا ھئا ۽ دشمن کي روڪڻ جي تياري ڪندا ھئا. معلوم ٿيندو ھون تھ دشمن ڪھڙي طرح کان ڪاھيو ٿو اچي. پوءِ اڳيئي لشڪر وٺي وڃي انھيءَ کي روڪڻ جي ڪوشش ڪندا ھئا. ھيءَ ڳالھھ ٻڌي بادشاھھ ڏاڍو خوش ٿيو ۽ حيرت بھ لڳيس. چوڻ لڳو تھ ”جي ڪو اھڙو گھيٽو ۽ اھڙو ڪڪڙ مون وٽ بھ ھجي تھ آئون جيڪر ڪھڙي نھ آرام ۾ ھجان ۽ فرحت سان ڊپ ڊاءُ کان سواءِ سمھي ننڊون ڪريان!“
+جڏھن بادشاھھ جي خوشي ۽ حيرت جو جوش ڍرو ٿيو، تڏھن نجومي وري چوڻ لڳس تھ ”جڏھن عربن ”مصر“ جو ملڪ فتح ڪيو ھو، تڏھن اتي آئون قسيسن سان گڏ رھڻ لڳس ۽ ھنن جون رسمون ۽ راھون معلوم ڪرڻ لڳس ۽ ھنن جا ڳجھا علم ۽ ھنر سکڻ لڳس. ھڪڙي ڏينھن آئون ”نيل نديءَ“ جي ڪناري تي ويٺو ھوس تھ ھڪڙي ٻڍي قسيس ”مصر“ جي انھن مشھور منارن ڏي اشارو ڪيو، جي صحرا ۾ جبلن جي پاسي ۾ بيٺل آھن ۽ جن کي ”پرئمڊ“ يا ”اھرام“ سڏيندا آھن. چوڻ لڳو تھ ”جيڪو ڳجھو علم انھن اھرامن ۾ لڪو پيو آھي، تنھن جي مقابلي ۾ اسان جو علم ڪي بھ ڪين آھي. انھيءَ وچئين ھرم ۾ ھڪڙو زير زميني قبرستان آھي، جنھن ۾ انھيءَ وڏي قسيس جو ”ممي يا موميائي“ ڪيل لاش پوريل آھي، جنھن انھن اھرامن يا منارن جي ٺاھڻ ۾ مدد ڏني ھئي. انھيءَ لاش سان گڏ ھڪڙو عجيب ڪتاب پوريل آھي، جنھن ۾ مادو، طلسم ۽ ٻين مخفي علمن جو ڳجھھ لکيل آھي. جڏھن حضرت ”آدم“ بھشت مان نڪتو ۽ زمين تي آيو تڏھن اھو ڪتاب انھيءَ کي ڏنو ويو. پوءِ نسل بنسل اھو حضرت .سليمان“ کي مليو، جنھن انھيءَ جي مدد سان ”بيت المقدس“ جي عمارت بنائي، اھو ساڳيو ڪتاب انھي ٻڍي قسيس کي ڪيئن ھٿ لڳو، تنھن جي خدا کي خبر آھي!“
+”جڏھن مون ھن کان اھا ڳالھھ ٻڌي، تڏھن منھنجي دل ۾ اھو شوق پيدا ٿيو تھ ڪنھن بھ طرح اھو ڪتاب ھٿ ڪريان.“ ”عرب“ توڙي ”مصر“ جي مدد سان مون اھو ڪم شروع ڪيو. انھيءَ وڏي اھرم يا مناري ۾ مون کوٽي کوٽي ھڪڙو سوراخ ڪيو، ۽ ڏاڍي محنت ۽ تڪليف سان ھڪڙي ڳجھي سرنگھھ تائين پھتس. انھيءَ سرنگھھ جي وسيلي ھيٺ وڃي، آئون انھيءَ ھرم جي وچ واري ڪوٺيءَ ۾ آيس، جتي انھيءَ وڏي قسيس جو لاش رکيل ھو. مون انھيءَ لاش جو ٻاھريون موميائي غلاف يا پوش ڀڃي ڦاڙي، ۽ ڪفن جا پٽا کولي، اھو ناياب ۽ قيمتي ڪتاب لڌو، جو ھن جي سيني تي رکيل ھو. اھو ڪتاب کڻي، آئون پويان پير ڏيئي، ساڳيءَ سرنگھھ جي رستي ڏڪندو ڏڪندو ٻاھر نڪري آيس.“
+بادشاھھ حيرت ۾ پئجي چيو تھ ”اي ابن ابو ايوب، تون ڪو وڏو سياح آھين! تو دنيا جا ڪي وڏا عجائب غرائب ڏٺا آھن،. پر توکي انھيءَ ”اھرام جي ڳجھھ مان ڪھڙو فائدو“ ۽ ”حضرت سليمان“ جي انھيءَ عجيب ڪتاب مان ڪھڙو نفعو پھچي سگھندؤ.“
+نجوميءَ چيو تھ ”نفعو اھو آھي تھ انھيءَ ڪتاب جي پڙھڻ مان مون کي سڀ قسم جي جادوءَ جي خبر پئجي ويئي آھي، ۽ آئون جنن ۽ ديون کان مدد وٺي ڪو بھ ڪم ڪري ٿو سگھان.“ ”برسا“ جي طلسم جو ڳجھھ بھ مون کي معلوم ٿي ويو، ۽ آئون اھڙو ساڳيو طلسم پاڻ تيار ڪري ٿو سگھان، بلڪ انھيءَ کان بھ ٻيو بھتر طلسم جوڙي ٿو سگھان
\ No newline at end of file