sentence
stringlengths
3
5.81k
unsandhied
stringlengths
3
5.01k
tadīkṣaṇāya svādhyāyaścakṣuryogastathāparam
tad_īkṣaṇa_svādhyāya_cakṣus_yoga_tathā_apara_
na māṃsacakṣuṣā draṣṭuṃ brahmabhūtaḥ sa śakyate
na_māṃsa_cakṣus_dṛś_brahman_bhū_tad_śak_
maitreya uvāca
maitreya_vac_
bhagavaṃs tam ahaṃ yogaṃ jñātum icchāmi taṃ vada
bhagavat_tad_mad_yoga_jñā_iṣ_tad_vad_
jñāte yatrākhilādhāraṃ paśyeyaṃ parameśvaram
jñā_yatra_akhila_ādhāra_paś_parameśvara_
parāśara uvāca
parāśara_vac_
yathā keśidhvajaḥ prāha khāṇḍikyāya mahātmane
yathā_keśidhvaja_prāh_khāṇḍikya_mahātman_
janakāya purā yogaṃ tathāhaṃ kathayāmi te
janaka_purā_yoga_tathā_mad_kathay_tvad_
maitreya uvāca
maitreya_vac_
khāṇḍikyaḥ ko 'bhavad brahman ko vā keśidhvajo 'bhavat
khāṇḍikya_ka_bhū_brahman_ka_vā_keśidhvaja_bhū_
kathaṃ tayoś ca saṃvādo yogasaṃbandhavān abhūt
katham_tad_ca_saṃvāda_yoga_saṃbandhavat_bhū_
parāśara uvāca
parāśara_vac_
dharmadhvajo vai janakas tasya putro 'mitadhvajaḥ
dharmadhvaja_vai_janaka_tad_putra_amitadhvaja_
kṛtadhvajaś ca nāmnāsīt sadādhyātmaratir nṛpaḥ
kṛtadhvaja_ca_nāman_as_sadā_adhyātma_rati_nṛpa_
kṛtadhvajasya putro 'bhūt khyātaḥ keśidhvajo dvija
kṛtadhvaja_putra_bhū_khyā_keśidhvaja_dvija_
putro 'mitadhvajasyāpi khāṇḍikyajanako 'bhavat
putra_amitadhvaja_api_khāṇḍikyajanaka_bhū_
karmamārge 'ti khāṇḍikyaḥ pṛthivyām abhavat kṛtī
karman_mārga_ati_khāṇḍikya_pṛthivī_bhū_kṛtin_
keśidhvajo 'py atīvāsīd ātmavidyāviśāradaḥ
keśidhvaja_api_atīva_as_ātman_vidyā_viśārada_
tāv ubhāv api caivāstāṃ vijigīṣū parasparam
tad_ubh_api_ca_eva_as_vijigīṣu_paraspara_
keśidhvajena khāṇḍikyaḥ svarājyād avaropitaḥ
keśidhvaja_khāṇḍikya_sva_rājya_avaropay_
purodhasā mantribhiś ca samaveto 'lpasādhanaḥ
purodhas_mantrin_ca_samave_alpa_sādhana_
rājyān nirākṛtaḥ so 'tha durgāraṇyacaro 'bhavat
rājya_nirākṛ_tad_atha_durga_araṇya_cara_bhū_
iyāja so 'pi subahūn yajñāñjñānavyapāśrayaḥ
yaj_tad_api_su_bahu_yajña_jñāna_vyapāśraya_
brahmavidyām adhiṣṭhāya tartuṃ mṛtyum avidyayā
brahman_vidyā_adhiṣṭhā_tṛ_mṛtyu_avidyā_
ekadā vartamānasya yāge yogavidāṃ vara
ekadā_vṛt_yāga_yoga_vid_vara_
dharmadhenuṃ jaghānograḥ śārdūlo vijane vane
dharmadhenu_han_ugra_śārdūla_vijana_vana_
tato rājā hatāṃ jñātvā dhenuṃ vyāghreṇa ṛtvijaḥ
tatas_rājan_han_jñā_dhenu_vyāghra_ṛtvij_
prāyaścittaṃ sa papraccha kim atreti vidhīyate
prāyaścitta_tad_pracch_ka_atra_iti_vidhā_
te cocur na vayaṃ vidmaḥ kaśeruḥ pṛcchatām iti
tad_ca_vac_na_mad_vid_kaśeru_pracch_iti_
kaśerur api tenoktas tatheti prāha bhārgavam
kaśeru_api_tad_vac_tathā_iti_prāh_bhārgava_
śunakaṃ pṛccha rājendra nāhaṃ vedmi sa vetsyati
śunaka_pracch_rājan_indra_na_mad_vid_tad_vid_
sa gatvā tam apṛcchacca so 'py āha śṛṇu yan mune
tad_gam_tad_pracch_ca_tad_api_ah_śru_yad_muni_
na kaśerur na caivāhaṃ na cānyaḥ sāmprataṃ bhuvi
na_kaśeru_na_ca_eva_mad_na_ca_anya_sāṃpratam_bhū_
vetty eka eva tvacchatruḥ khāṇḍikyo yo jitas tvayā
vid_eka_eva_tvad_śatru_khāṇḍikya_yad_ji_tvad_
sa cāha taṃ prayāmy eṣa praṣṭum ātmaripuṃ mune
tad_ca_ah_tad_prayā_etad_pracch_ātman_ripu_muni_
prāpta eva mayā yajño yadi māṃ sa haniṣyati
prāp_eva_mad_yajña_yadi_mad_tad_han_
prāyaścittaṃ sa cet pṛṣṭo vadiṣyati ripur mama
prāyaścitta_tad_ced_pracch_vad_ripu_mad_
tataś cāvikalo yāgo muniśreṣṭha bhaviṣyati
tatas_ca_avikala_yāga_muni_śreṣṭha_bhū_
parāśara uvāca
parāśara_vac_
ity uktvā ratham āruhya kṛṣṇājinadharo nṛpaḥ
iti_vac_ratha_āruh_kṛṣṇa_ajina_dhara_nṛpa_
vanaṃ jagāma yatrāste khāṇḍikyaḥ sa mahāmatiḥ
vana_gam_yatra_ās_khāṇḍikya_tad_mahāmati_
tam āyāntaṃ samālokya khāṇḍikyo ripum ātmanaḥ
tad_āyā_samālokay_khāṇḍikya_ripu_ātman_
provāca krodhatāmrākṣaḥ samāropitakārmukaḥ
pravac_krodha_tāmra_akṣa_samāropay_kārmuka_
khāṇḍikya uvāca
khāṇḍikya_vac_
kṛṣṇājinaṃ tvaṃ kavacam ābadhyāsmān nihaṃsyasi
kṛṣṇa_ajina_tvad_kavaca_ābandh_mad_nihan_
kṛṣṇājinadhare vetsi na mayi prahariṣyati
kṛṣṇa_ajina_dhara_vid_na_mad_prahṛ_
mṛgāṇāṃ vada pṛṣṭheṣu mūḍha kṛṣṇājinaṃ na kim
mṛga_vad_pṛṣṭha_muh_kṛṣṇājina_na_ka_
yeṣāṃ mayā tvayā cogrāḥ prahitāḥ śitasāyakāḥ
yad_mad_tvad_ca_ugra_prahi_śā_sāyaka_
sa tvām ahaṃ haniṣyāmi na me jīvan vimokṣyase
tad_tvad_mad_han_na_mad_jīv_vimuc_
ātatāyyasi durbuddhe mama rājyaharo ripuḥ
ātatāyin_as_durbuddhi_mad_rājya_hara_ripu_
keśidhvaja uvāca
keśidhvaja_vac_
khāṇḍikya saṃśayaṃ praṣṭuṃ bhavantam aham āgataḥ
khāṇḍikya_saṃśaya_pracch_bhavat_mad_āgam_
na tvāṃ hantuṃ vicāryaitat kopaṃ bāṇaṃ vimuñca vā
na_tvad_han_vicāray_etad_kopa_bāṇa_vimuc_vā_
parāśara uvāca
parāśara_vac_
tataḥ sa mantribhiḥ sārdham ekānte sapurohitaiḥ
tatas_tad_mantrin_sārdham_ekānta_sa_purohita_
mantrayāmāsa khāṇḍikyaḥ sarvair eva mahāmatiḥ
mantray_khāṇḍikya_sarva_eva_mahāmati_
tam ūcur mantriṇo vadhyo ripur eṣa vaśaṃ gataḥ
tad_vac_mantrin_vadh_ripu_etad_vaśa_gam_
hate tu pṛthivī sarvā tava vaśyā bhaviṣyati
han_tu_pṛthivī_sarva_tvad_vaśya_bhū_
khāṇḍikyaś cāha tān sarvān evam etan na saṃśayaḥ
khāṇḍikya_ca_ah_tad_sarva_evam_etad_na_saṃśaya_
hate tu pṛthivī sarvā mama vaśyā bhaviṣyati
han_tu_pṛthivī_sarva_mad_vaśya_bhū_
paralokajayas tasya pṛthivī sakalā mama
para_loka_jaya_tad_pṛthivī_sakala_mad_
na hanmi cel lokajayo mama tv asya vasuṃdharā
na_han_ced_loka_jaya_mad_tu_idam_vasuṃdharā_
paralokajayo 'nantaḥ svalpakālo mahījayaḥ
para_loka_jaya_ananta_su_alpa_kāla_mahī_jaya_
tasmād enaṃ na haniṣye yat pṛcchati vadāmi tat
tasmāt_enad_na_han_yad_pracch_vad_tad_
parāśara uvāca
parāśara_vac_
tatas tam abhyupetyāha khāṇḍikyajanako ripum
tatas_tad_abhyupe_ah_khāṇḍikyajanaka_ripu_
praṣṭavyaṃ yat tvayā sarvaṃ tat pṛcchasva vadāmy aham
pracch_yad_tvad_sarva_tad_pracch_vad_mad_
tataḥ sarvaṃ yathāvṛttaṃ dharmadhenuvadhaṃ dvija
tatas_sarva_yathāvṛtta_dharma_dhenu_vadha_dvija_
kathayitvā sa papraccha prāyaścittaṃ hi tadgatam
kathay_tad_pracch_prāyaścitta_hi_tad_gam_
sa cācaṣṭa yathānyāyaṃ dvija keśidhvajāya tat
tad_ca_ācakṣ_yathānyāyam_dvija_keśidhvaja_tad_
prāyaścittam aśeṣeṇa yad vai tatra vidhīyate
prāyaścitta_aśeṣeṇa_yad_vai_tatra_vidhā_
viditārthaḥ sa tenaiva anujñāto mahātmanā
vid_artha_tad_tad_eva_anujñā_mahātman_
yāgabhūmim upāgamya cakre sarvāḥ kriyāḥ kramāt
yāga_bhūmi_upāgam_kṛ_sarva_kriyā_kramāt_
krameṇa vidhivad yāgaṃ nītvā so 'vabhṛthāplutaḥ
krameṇa_vidhivat_yāga_nī_tad_avabhṛtha_āplu_
kṛtakṛtyas tato bhūtvā cintayāmāsa pārthivaḥ
kṛtakṛtya_tatas_bhū_cintay_pārthiva_
pūjitā ṛtvijaḥ sarve sadasyā mānitā mayā
pūjay_ṛtvij_sarva_sadasya_mānay_mad_
tathaivārthijano 'py arthair yojito 'bhimatair mayā
tathā_eva_arthin_jana_api_artha_yojay_abhiman_mad_
yathārham atra lokasya mayā sarvaṃ viceṣṭitam
yathārha_atra_loka_mad_sarva_viceṣṭ_
aniṣpannakriyaṃ cetas tathāpi mama kiṃ yathā
aniṣpanna_kriyā_cetas_tathā_api_mad_kim_yathā_
itthaṃ saṃcintayann eva sasmāra sa mahīpatiḥ
ittham_saṃcintay_eva_smṛ_tad_mahīpati_
khāṇḍikyāya na datteti mayā vai gurudakṣiṇā
khāṇḍikya_na_dā_iti_mad_vai_guru_dakṣiṇā_
sa jagāma tato bhūyo ratham āruhya pārthivaḥ
tad_gam_tatas_bhūyas_ratha_āruh_pārthiva_
maitreya durgagahanaṃ khāṇḍikyo yatra saṃsthitaḥ
maitreya_durga_gahana_khāṇḍikya_yatra_saṃsthā_
khāṇḍikyo 'pi punar dṛṣṭvā tam āyāntaṃ dhṛtāyudhaḥ
khāṇḍikya_api_punar_dṛś_tad_āyā_dhṛ_āyudha_
tasthau hantuṃ kṛtamatis tam āha sa punar nṛpaḥ
sthā_han_kṛ_mati_tad_ah_tad_punar_nṛpa_
bho nāhaṃ te 'pakārāya prāptaḥ khāṇḍikya mā krudhaḥ
bho_na_mad_tvad_apakāra_prāp_khāṇḍikya_mā_krudh_
guror niṣkrayadānāya mām avehi tvam āgatam
guru_niṣkraya_dāna_mad_ave_tva_āgam_
niṣpādito mayā yāgaḥ samyak tvadupadeśataḥ
niṣpāday_mad_yāga_samyak_tvad_upadeśa_
so 'haṃ te dātum icchāmi vṛṇuṣva gurudakṣiṇām
tad_mad_tvad_dā_iṣ_vṛ_guru_dakṣiṇā_
parāśara uvāca
parāśara_vac_
bhūyaḥ sa mantribhiḥ sārdhaṃ mantrayāmāsa pārthivaḥ
bhūyas_tad_mantrin_sārdham_mantray_pārthiva_
guruniṣkṛtikāmo 'tra kim ayaṃ prārthyatām iti
guru_niṣkṛti_kāma_atra_ka_idam_prārthay_iti_
tam ūcur mantriṇo rājyam aśeṣaṃ prārthyatām ayam
tad_vac_mantrin_rājya_aśeṣa_prārthay_idam_
prahasya tān āha nṛpaḥ sa khāṇḍikyo mahāmatiḥ
prahas_tad_ah_nṛpa_tad_khāṇḍikya_mahāmati_
svalpakālaṃ mahīrājyaṃ mādṛśaiḥ prārthyate katham
su_alpa_kāla_mahī_rājya_mādṛśa_prārthay_katham_
evam etad bhavanto 'tra arthasādhanamantriṇaḥ
evam_etad_bhavat_atra_artha_sādhana_mantrin_
paramārthaḥ kathaṃ ko 'tra yūyaṃ nātra vicakṣaṇāḥ
parama_artha_katham_ka_atra_tvad_na_atra_vicakṣaṇa_
parāśara uvāca
parāśara_vac_
ity uktvā samupetyainaṃ sa tu keśidhvajaṃ nṛpam
iti_vac_samupe_enad_tad_tu_keśidhvaja_nṛpa_
uvāca kim avaśyaṃ tvaṃ dadāsi gurudakṣiṇām
vac_kim_avaśyam_tvad_dā_guru_dakṣiṇā_