Datasets:

fosters
/

eryh_maryya_remark_output_original

audio audioduration (s) 9.15 15.2	text stringlengths 14 207
	Толькі вочы былі вялікія, бліскучыя, занадта вялікія, занадта бліскучыя. Я ўзяў яе далонь.
	Выйдзіце адсюль. Трэба зацягнуць фіранкі. Добра, зрабіце, што трэба, а потым выйдзіце.
	Яна зацягнула на акне жоўтыя фіранкі, але ўсё роўна не выходзіла, яна пачала паволі замацоўваць іх шпількамі. Паслухайце,
	тут не спектакль, знікніце хутчэй. Яна флегматычна павярнулася. Спачатку, кажуць мне, прышпіліць, потым не трэба.
	«Ты ёй сказала?» — спытаў я ў Пат. Яна кіўнула. «Табе перашкаджае святло з надворку?» Яна пахітала галавой.
	«Лепш, каб ты мяне сёння выразна не бачыў». «Пат, табе ж нельга размаўляць, але
	калі толькі гэта прычына…» Я адчыніў дзверы, і пакаёўка нарэшце знікла. Я вярнуўся.
	Я ўжо не быў разгублены. Я нават быў рады, што сутыкнуўся з пакаёўкай. Яна дапамагла мне справіцца ў першы момант. Усё-такі,
	Яна сказала аднымі вуснамі: «Заўтра». «Заўтра яшчэ не, але праз некалькі дзён, тады ты ўстанеш, і мы паедзем дадому.
	Нам нельга было ехаць сюды, паветра занадта вільготнае для цябе». «Не, я ж не хворая, Робі. Гэта толькі няшчасны выпадак».
	Я глянуў на яе, няўжо яна сапраўды не ведае, што хворая? Ці яна не хоча ведаць? Яе позірк блукаў.
	У яе вачах быў незвычайна пакутлівы, пранізлівы выраз. І раптам у мяне з'явілася думка.
	Я зразумеў, пра што яна думала. Ёй здалося, што я баюся яе, бо яна хворая.
	Божа мой, Пат! Магчыма, па гэтай прычыне ты мне ніколі не гаварыла нічога дакладнага?
	ну, кім жа ты мяне лічыш? Я нахіліўся над ёй. «Паляжы хвілінку моўчкі, не варушыся». Я пацалаваў яе.
	Вусны былі сухія, гарачыя. Калі я выпрастаўся, я ўбачыў, што яна плача.
	Яна плакала бязгучна, з шырока адкрытымі вачыма. Яе твар быў нерухомы, толькі
	слёзы каціліся з вачэй. «Пабойся Бога, Пат». «Я такая шчаслівая».
	Я стаяў побач і глядзеў на яе. Было сказана адзінае слова.
	Але гэта было слова, якое для мяне так, менавіта так, ніколі не гучала.
	Бо я быў навучаны, што ні на што іншае нельга разлічваць, як толькі на самога сябе і сама болей на таварыша.
	Цяпер я раптам убачыў, што і я магу нешта значыць для чалавека,
	проста сваім існаваннем, і што ён шчаслівы ад таго, што я побач з ім.
	Гэта нешта такое, што можа канчаткова разбіць чалавека і змяніць яго. Гэта каханне.
	І ўсё ж нешта іншае. Нешта, дзеля чаго можна жыць.
	Цяжка знайсці словы, калі сапраўды ёсць патрэба штосьці сказаць. І нават знайшоўшы адпаведныя словы, саромеешся вымавіць іх.
	Усе гэтыя словы з мінулых стагоддзяў. Наш час яшчэ не мае слоў для сваіх пачуццяў.
	Ён можа быць толькі нахабным. Усё астатняе — несапраўднае. «Пат,
	мой добры, адважны сябра». У гэты момант увайшоў Жафэ. Ён адразу ж зразумеў сітуацыю.
	Не прайшло і паўгадзіны пасля нашага вяртання дамоў, як хтосьці пастукаў да нас у дзверы.
	Я падумаў, што гэта зноў Хасэ і падышоў адчыніць. Але гэта была фраў Залеўскі. Выгляд у яе быў
	расстроены. «Ідзіце хуценька сюды». «Што здарылася?» «Хасэ».
	Я глянуў на яе, яна паціснула плячыма. «Ён замкнуўся і не адказвае».
	«Хвілінку». Я вярнуўся да Пат і сказаў ёй, каб яна крыху адпачыла. У мяне ёсць справа да Хасэ.
	«Добра, Робі. Я зноў замарылася». Я пайшоў па калідоры за фраў Залеўскі. Перад дзвярыма Хасэ
	ўжо сабраўся амаль увесь пансіянат. Эрна Бёніх у стракатым кімано з драконамі, з чырвонымі валасамі. Два тыдні назад яна яшчэ была
	бялюткай бландзінкай. Філатэліст-скарбнік у хатняй куртцы вайсковага крою, бледны і спакойны Арлоў, які толькі што вярнуўся з танцаў у кафэ. Георгій
	нервова стукаў у дзверы і сцішаным голасам клікаў Хасэ. І нарэшце Фрыда з вачыма перакошанымі ад хвалявання, страху і цікаўнасці.
	У пакоі панаваў паўзмрок. І спачатку нікога не было відаць. Пасцелі валучаліся светла-шэрымі плямамі, крэслы былі пустыя, шафы замкнёныя.
	«Вось ён стаіць, там, каля акна». «Не», — сказаў Арлоў, які хутка зрабіў некалькі крокаў у пакой і вярнуўся ў калідор.
	Ён падштурхнуў мяне, узяўся за ручку дзвярэй і зноў зачыніў іх. Потым ён звярнуўся да астатніх: «Было б лепш, каб вы ўсе пайшлі адсюль. Магчыма,
	ну, не добра бачыць такое». «О, Божа!» — уздыхнула фраў Залеўскі і адышла назад.
	Эрна Бёніх таксама адступіла на некалькі крокаў. Толькі Фрыда імкнулася прабіцца наперад і ўхапіцца за ручку дзвярэй. Арлоў адціснуў яе назад.
	«Сапраўды было б лепш». «Пан!» — скарбнік выпрастаўся. «Што вы сабе дазваляеце, вы, іншаземец!»
	Арлоў спакойна зірнуў на яго. «Іншаземец? Іншаземец, ды ўсё роўна не ў гэтым справа». «Мёртвы?» — спытала Фрыда.
	«Фраў Залеўскі, — сказаў я, — мне здаецца, што будзе лепш, калі толькі вы застанецеся тут, можа, Арлоў і я».
	«Я застаюся!» — заявіў скарбнік, расчырванеўшыся як індык. «Як немец, я маю права!»
	Арлоў паціснуў плячыма і зноў адчыніў дзверы. Потым ён уключыў электрасвятло. Жанчыны ўскрыкнулі і падаліся назад.
	мёртвы ўжо некалькі гадзін». «Нам трэба хоць паспрабаваць». «Лепей не трэба. Спачатку выклікаць паліцыю».
	У той самы момант нехта пазваніў. З'явіўся ўрач, які жыў побач. Ён кінуў толькі адзін позірк на хударлявае цела.
	«Ужо нічога не зробіш», — сказаў ён. «Тым не менш, паспрабуем зрабіць шточнае дыханне. Пазваніце зараз жа ў паліцыю, а мне дайце нож».
	Хасэ павесіўся на тоўстым ружовым шоўкавым шнуры. Гэта быў паясок ад жончынага халата.
	Ён яго вельмі лоўка прымацаваў да кручка над акном. Шнур быў намылены.
	Ён, відаць, залез на падаконнік і потым саслізгнуў з яго. Рукі былі сутаргава скручаны, на твар было жахліва глядзець.
	Дзіўна, але мне кінулася ў вочы, што ён пераапрануў касцюм. Гэта быў яго самы лепшы шарсцяны касцюм. Ён пагаліўся,
	апрануў чыстую бялізну. На стале былі педантычна раскладзены пашпарт, ашчадная кніжка, чатыры паперкі па дзесяць марак, некалькі манет і два пісьмы.
	Адно жонцы, адно ў паліцыю. Каля пісьма жонцы ляжаў сярэбраны партсігар і шлюбны пярсцёнак.
	Ён паклаў грошы асобна, быццам хацеў паказаць, што яны да смерці не маюць ніякага дачынення. У дзверы пазванілі, прыйшлі два ў цывільным.
	Урач, які ўжо зняў нябожчыка з пятлі, устаў. «Мёртвы. Самагубства без усякага сумнення». Чыноўнікі нічога не адказалі.
	Яны ўважліва агледзелі пакой, зачыніўшы за сабой дзверы на ключ. Яны дасталі некалькі пісьмаў з шуфляды і параўналі почырк з пісьмамі на стале.
	Той, што быў маладзейшы, кіўнуў галавой. «Каму-небудзь вядома прычына?» Я расказаў, што ведаў. Ён зноў паківаў галавой, запісаў мой адрас.
	«Можна яго забраць адсюль?» — спытаў урач. «Я заказаў санітарную машыну з бальніцы Шарытэ», — адказаў малады чыноўнік. «Скора павінны прыйсці».
	Чакаючы, усе маўчалі. Урач укленчыў на падлозе каля Хасэ, ён расшпіліў усё, што было на ім, і пачаў расціраць яму грудзі ручніком, спрабуючы яго ажывіць.
	Чутны былі толькі свісцячыя гукі паветра пры ўваходзе і выхадзе з мёртвых лёгкіх.
	«Дванаццаты за гэты тыдзень», — сказаў малады чыноўнік. «Па той самай прычыне?» — спытаў я. «Не.
	Амаль усе ад беспрацоўя. Дзве сям'і, адна разам з трыма дзецьмі, атруціліся газам.
	Сем'і заўсёды выкарыстоўваюць газ». Прыйшлі санітары з насілкамі, сярод іх у пакой пранікла Фрыда.
	З нейкай адмысловай прагнай цікаўнасцю яна ўзіралася ў вартае жалю цела Хасэ. Яе твар пакрыўся чырвонымі плямамі і потам.
	«Што вам тут трэба?» — спытаў старэйшы чыноўнік. Яна адхіснулася. «Я павінна даць паказанні». «Вон!» —
	сказаў чыноўнік. Санітары закрылі Хасэ прасцінай і панеслі. За імі пакрочылі два чыноўнікі, забраўшы з сабой паперы.
	«Ён пакінуў грошы на пахаванне, — сказаў малады. — Мы перададзім іх у адпаведнае месца. Калі прыйдзе жонка, скажыце ёй, калі ласка, каб яна звярнулася ў крымінальную паліцыю.
	Ён завяшчаў ёй грошы. Можа, пакуль што пакінуць тут яго астатнія рэчы?»
	«Лепш паменей гаварыць пра ўсё гэта», — сказаў я. «І я так думаю», — сказала фраў Залеўскі.
	«Я найперш маю на ўвазе вас, Фрыда», — дадаў я. Фрыда быццам ачнулася. Вочы яе блішчалі. Яна не адказала ні слова.
	«Калі вы хоць слова скажаце, фройлен Хольман, тады барані вас Бог. Сама ведаю.
	«Што ж гэта робіцца з гэтым невылечаным філатэлістам?» — спытаў я. «Ён жа заўсёды быў свойскі, як авечка».
	Арлоў і Эрна Бёніх ужо пайшлі. Фраў Залеўскі раптам заплакала.
	«Не бярыце так блізка да сэрца», — сказаў я. «Ужо нічога не зменіш». «Жахліва!
	Мне трэба выязджаць адсюль, я гэта не перажыву». «Перажывеце.
	Я аднойчы бачыў некалькі соцень нябожчыкаў, англічан, атручаных газам. І перажыў».
	Я падаў руку Георгію і пайшоў у свой пакой. Там было цёмна. Перш чым уключыць святло, я міжволі глянуў на акно.
	Потым прыслухаўся, што робіцца ў пакоі. У пакоі Пат. Яна спала.
	Я падышоў да буфета, дастаў бутэльку каньяку, наліў сабе чарку. Гэта быў добры каньяк.
	І добра было, што ён у мяне быў. Я паставіў бутэльку на стол. Апошні раз з гэтай бутэлькі піў Хасэ.
	Я думаў пра тое, што лепш было б яго не пакідаць аднаго. Я быў прыгнечаны.
	Няшчасце Хасэ заключалася ў тым, што ўсё гэта здарылася ў нядзелю. У будні дзень ён пайшоў бы на працу і, магчыма, неяк вытрываў бы.
	Я выпіў яшчэ чарку. Не было сэнсу пра гэта думаць. Хто ведае, што чакае цябе самога.
	Ніхто не ведае, ці не палічыць ён за шчасліўчыка таго, каго цяпер так шкадуе.
	«Гэта ж добра». «Не». Яна абаперлася на локці. «Я не хачу так шмат спаць». «А чаму?»
	«Бывае, што мне хочацца заснуць і праспаць пяцьдзесят гадоў». «Але ж ты не хочаш пастарэць
	на пяцьдзесят гадоў?» «Не ведаю. Гэта можна было б сказаць толькі потым».
	«Ты засумаваў?» «Не, наадварот. Я толькі што вырашыў, што мы апранемся,
	пойдзем і выдатна павячэраем. Будзе ўсё, што ты любіш. І
	Дзякуй богу. Я баяўся, што ты ў пасцелі. Яна прытулілася да майго пляча, пахітала галавой,
	потым выпрасталася, сціснула далонямі мой твар і ўважліва паглядзела мне ў вочы. Ты тут.
	Аж не верыцца. Яна пацалавала мяне асцярожна, сур'ёзна, пяшчотна,
	нібы дакрануўшыся да нечага, баючыся, каб не разбіць. Адчуўшы дотык яе вуснаў, я задрыжаў.
	Усё адбылося занадта хутка, і я не ўсведамляў яшчэ ўсяго. Я быў тут і не тут.
	Я яшчэ быў у палоне язды, шуму матора і дарогі. Я адчуваў сябе як чалавек, які з халоднай ночы трапляе ў цёплы пакой.
	Ён адчувае цяпло на скуры, ён успрымае яго вачыма, але сам яшчэ не сагрэўся. Мы ехалі хутка.