Datasets:

fosters
/

iagan_frydryh_shyler_kubak_output_original

audio audioduration (s) 6.18 13.5	text stringlengths 19 100
	Іаган Фрыдрых Шылер. Перакладчык Юрка
	Гаўрук. Кубак. Балада.
	«Гэй, верныя рыцары, світа мая, хто смела ў бездань нырне?
	Залаты туды кубак кідаю я, і Харыбда яго
	праглыне. Хто знойдзе мой кубак, з прадоння дастане,
	той возьме яго сабе ў карыстанне».
	Сказаў так кароль і ўзышоў на абрыў,
	што над чорнай прорвай навіс, дзе вір шалёны шумеў і бурліў,
	і кубак шпурнуў уніз.
	«Хто кінецца ў мора? — яшчэ раз пытаю. —
	Няўжо я адважных у свіце не маю?»
	Прыціхлі, прымоўклі і чэлядзь, і знаць.
	Няхай нас ратуе Бог. На дзікія хвалі
	з кручы глядзяць, і ніхто з іх рашыцца не мог.
	І ў трэці раз кароль запытаўся: «Няўжо тут натоўп баязліўцаў сабраўся?»
	Але ўсе маўчалі, як і раней. І раптам знайшоўся смяльчак.
	Рассунуўшы кола знямелых людзей, выходзіць шляхетны юнак.
	Прыгожы паж наперад выходзіць, і ахнула світа, вачэй не адводзіць.
	Ён скінуў плашч і над прорвай стаў.
	Зірнуў на бурлівую плынь. Паток, што вір,
	усмоктваў, глытаў, назад вяртаўся з глыбінь.
	Разрэзваў з грукатам чорныя нетры, і пырскі фантанам віліся ў паветры.
	І плёскат, і булькат, і клёкат, і шып, нібы стрэўся агонь з вадой.
	І хвалі, уздыбіўшы ўспенены хіп, імкліва плылі чарадой.
	Навокал усё бушавала, дрыжала, быццам мора
	яшчэ адно мора раджала.
	Нарэшце прыліў адступіў, адышоў, прыціх, наталіўшы гнеў,
	і пашчу Харыбда ашчэрыла зноў, таемны раззявіла зеў.
	І туды, як у лейку, з гулам і свістам вада палілася струменнем іскрыстым.
	Але юнак апярэдзіў прыбой. Надзея на Бога ўсклаў і кінуўся ўніз
	са скалы крутой, нырнуў і ў прорве
	прапаў. І агарнула прыдворных трывога.
	Шкада ўсім стала хлапца маладога.
	І прорва стуліла свае берагі, здабычы адчуўшы смак.
	І шэпт пракаціўся, поўны тугі: «Бывай, адважны юнак!»
	Штось глуха шумела, пасля перастала,
	і жудасная цішыня настала.
	Каб нават карону ўкінуў ён і сказаў:
	«Хто яе прынясе, таму і аддам і карону, і трон», —
	адмовіліся б усе. Харыбда скарбаў сваіх не пакажа,
	пра дзівы марскія ніхто не раскажа.
	Нямала ахвяр праглынула яна, караблёў патрушчыла шмат,
	не адзін чалавек з магільнага дна жывым не вяртаўся назад.
	Тым часам прорва і зноў бушавала,
	бліжэй і бліжэй падступала навала. І плёскат,
	і булькат, і клёкат, і шып, нібы стрэўся агонь з вадой.
	І хвалі, уздыбіўшы ўспенены хіп, бягуць адна за адной.
	І мчацца з грукатам несціханым, і пырскі ў паветра
	ўзлятаюць фантанам. І раптам бліснула нешта з вады.
	То не лебедзь крыламі б'е, змагаецца з хвалямі
	паж малады. Ён правай рукою грабе, а ў левай кубак высока трымае,
	і крык захаплення над прорвай лунае.
	Ён дыхае доўга, шчаслівы стаіць, хоць твар і збялеў ад пакут.
	Народ на героя з пашанай глядзіць.
	Ён жывы, ён з намі, ён тут.
	Узрушаны двор пераможцу вітаў. Ён
	укленчыў перад каралём і кубак падаў.
	І кароль загадаў напоўніць кубак віном. Сама каралеўна хлапца частавала,
	і сэрца яго ад любві раставала.
	«Жыві і красуйся, магутны ўладар, —
	найвялікшы дар, нябеснай літасці знак.
	А там — жах і цемра, схавана глыбока адвечная тайна ад прагнага вока.
	І вір мяне пацягнуў, павалок з нястрымнай сілай на дно,
	а знізу сустрэчны імчаўся паток, і яны зліліся ў адно.
	І так мяне біла, круціла, вярцела, я думаў,
	душа адарвецца ад цела.
	Але Бог не пакінуў мяне ў бядзе, не адвярнуў вачэй.
	Заўважыў я выступ каменны ў вадзе і ўчапіўся аберуч хутчэй.
	Там і кубак вісеў на галінцы карала, ненажэрная прорва яго не забрала.
	Пада мною была пурпуровая глыб, нібы шлях у пякельную мглу.
	Я ўбачыў безліч дзівосных рыб і між імі рыбу-пілу,
	і зборышча гадаў агідных, мясістых паўзло, варушылася ў нетрах барвістых.
	Саламандры, яшчары, змей вадзяны, пачвары звіліся ў клуб.
	То клюшні тырчалі з шурпатай спіны, то востры высоўваўся зуб. І ўжо да мяне падплывала акула,
	трапежніца кроў сваім носам пачула. І стала мне жудасна, ледзь не самлеў,
	мой дух агарнуўся тугой. Ніхто не ўратуе.
	Я ў прорве вісеў сам-насам са смерцю ліхой,
	не чуючы добрага слова людскога, сярод страшыдлаў прадоння марскога.
	І тут на мяне з багровай імглы накінуўся спрут-васьміног, прыцягвае, смокча.
	Прэч ад скалы я рвануўся, трываць больш не мог. І вір падхапіў мяне ў тое ж імгненне і вынес наверх.
	Бог паслаў мне збавенне».
	Падзівіўся кароль. «Дагадзіў ты нам. Мы чулі цікавы расказ.
	Кубак твой. Але ж я
	і персцень аддам, у якім неацэнны алмаз, калі
	зноў у падводнае царства адважна нырнеш ты і ўсё агледзіш уважна».
	Каралеўну спалохаў бацькаў загад. «Калі ласка,
	я вельмі прашу, зазнаў ён і так небяспекі шмат, не губіце жывую душу.
	Не прымушайце юнага пажа, няхай хто з рыцараў храбрасць пакажа».
	З усмешкай кароль на абрыў узышоў,
	і кубак знік пад вадой.
	«Калі ўдасца табе адшукаць яго зноў,
	будзеш першым у свіце маёй. І будзе жонкай тваёю тая,
	што гэтак шчыра табе спагадае».
	І прасвятлела душа юнака, каханне адолела страх.
	Румянцам палае ў красуні шчака, і слёзы ў яе на вачах.
	І кінуўся хлопец у вір галавою,
	каб шчасце знайсці ці пакончыць з сабою.
	Прыбой наступае, бушуе, раве, і коціцца з шумам назад.
	Глядзіць каралеўна: «Ён можа ўсплыве?»
	А сэрца гаворыць: «Наўрад».