Dataset Viewer
Auto-converted to Parquet Duplicate
audio
audioduration (s)
4.58
29.3
text
stringlengths
27
316
duration
float32
4.58
29.3
Шляхціц Завальня. Дзядзька мой, пан Завальня, досыць заможны шляхціц на Загродзе, жыў у паўночным і дзікім баку Беларусі.
13.28
Яго сядзіба стаяла ў чароўнай мясціне, на поўнач, паблізу жылля Нешчарда, велізарнае возера накшталт марское затокі.
10.79
Калі ўсходзіцца вецер, ад возера плыве роўны шум і відаць праз вакно, як пакрытыя пенаю хвалі падымаюць угору і зноў кідаюць уніз рыбацкія лодкі.
12.87
На поўдзень нізіны зелянеюць кустамі лазы, дзе-нідзе ўзгоркі, парослыя бярозамі і ліпамі, на захад
11.57
разлогія лугавіны, і рэчка бяжыць з усходу, пераразаючы гэтыя ваколіцы, уліваецца ў Нешчарду.
10.4
Вясна там надзвычай прыгожая, калі па лугах разліваецца вада і ў паветры над возерам і ў лясах зазвіняць галасы птушак, што вяртаюцца з выраю.
12.79
Пан Завальня любіў прыроду. Найбольшай прыемнасцю для яго было садзіць дрэвы. І таму, хоць дом яго стаяў на гары, за паўвярсты,
12.71
нельга яго ўбачыць, бо быў з усіх бакоў прыкрыты лесам. Толькі рыбакам, што плавалі па возеры, адкрывалася ўся пабудова.
12.07
Ён таксама меў прыроджаную душу паэта. І хоць сам не пісаў ні прозай, ні вершам, але кожнае апавяданне пра разбойнікаў, герояў,
13.41
пра чары і цуды надзвычай яго займала. І кожную ноч ён засынаў не іначай, як слухаючы чарадзейныя гісторыі.
12.25
Таму ўжо было звычайным, што пакуль ён не засне, хто-небудзь з чэлядзі мусіў апавядаць яму якую народную аповесць. І ён слухаў цярпліва, хоць бы адна і тая ж гісторыя паўтаралася некалькі дзясяткаў разоў.
18.799999
Калі хто прыязджаў да яго, маючы якую патрэбу, які-небудзь падарожны ці квестар, ён найласкавей яго прымаў, частаваў, пакідаў начаваць і выконваў усе жаданні, ўзнагароджваў, абы толькі той рас павёў яму якую казку, асабліва ў восень, калі ночы доўгія.
23.700001
Той госць быў для яго наймілейшы, які меў у запасе найбольш гісторый, розных здарэнняў і показак.
11.25
Калі я прыехаў да яго, ён быў вельмі ўнерады. Распытваў пра шаноўных людзей, у якіх я праслужыў
8.84
столькі гадоў, апавядаў пра сваю гаспадарку, пра бярозы, ліпы і клёны, якія шырока распасцёрлі свае галіны пад дахам.
9.39
Некаторых суседзяў хваліў, іншых жа ганіў, што яны займаліся толькі сабакамі, конскім гандлем і паляваннем.
11.43
Нарэшце, пасля доўгай размовы пра сёе ды тое, кажа мне: «Ты чалавек вучоны, хадзіў у езуіцкую школу, чытаў многа кніжак,
13.78
гутарыў з вучонымі людзьмі, павінен ведаць шмат разнастайных гісторый. Сёння ўвечары раскажы мне што-небудзь цікавае».
13.62
Дык я пачаў прыгадваць, чым бы пахваліцца. Я нічога не чытаў, апрача гісторыкаў і класікаў. Гісторыя народаў незаймальная рэч для таго, каго не цікавіць тэатр свету і асобы, што граюць розныя сцэны.
17.84
Для майго дзядзькі адзінай гісторыяй была Біблія. Са свецкіх жа паданняў ён дзесьці вычытаў, што Аляксандр Македонскі, прагнучы даведацца пра вышыню неба і глыбіню мора, лятаў на грыфах
18.639999
і апускаўся на дно акіяна. І такая чалавечая смеласць дзядзьку здзіўляла і займала.
9.28
Трэба было і мне расказаць весці што-небудзь падобнае. Таму вырашыў пачаць з Адысеі Гамера. Бо ў гэтай паэме поўна чараў і дзіваў, як і ў нашых асобных народных аповесцях.
17.34
Блізу дзесятай гадзіны вечара, калі вясковыя жыхары канчаюць сваю працу, мой дзядзька пасля малітвы ідзе спачываць.
10.55
Ужо сабралася ўся чэлядзь паслухаць новыя аповесці, а ён сказаў так: «Ну, Янка,
10.44
раскажы ж нам што цікавага. Я буду пільна слухаць, бо сёння адчуваю, што не хутка засну».
13.86
Тады я, каб мае аповесці былі лепш зразумелыя для слухачоў, апавёў коратка пра самых галоўных грэцкіх багоў, багінь і герояў. Пасля пра залаты яблык,
15.52
пра суд Парыса, пра аблогу Троі. Усе слухалі з цікавасцю і здзіўленнем.
10.63
Я чуў, як некаторыя з чэлядзі гаварылі: «Гэтай басні прыпомніць не можна, дужа цяжкая».
10.86
«А ці было калі ў сапраўднасці тое, што ты расказваеш?» — пасля доўгага маўчання перапыніў дзядзька.
10.03
«Так некалі верылі паганцы, бо гэта было да нараджэння Хрыстовага. Вядома з гісторыі пра гэты народ, вядома таксама і пра яго рэлігію».
12.06
«І гэтаму вас вучаць езуіты ў школах? Навошта ж гэта прыдасца?»
9.34
«Хто вучыцца, — адказаў я, — той павінен пра ўсё ведаць». «Ну, то кажы далей».
8.7
І далей я апавядаў без перапынку. Ужо было пасля паўночы. Чэлядзь, разыходзячыся, паціху паўтарала паміж сабой: «Нам гэтай басні не вывучыцца.
17.719999
Усё што-то не па-нашаму. Тут нічаго не прыпомніш».
8.58
Праз пэўны час я пачуў моцны храп майго дзядзькі і ўсцешаны з гэтай прычыны, перажагнаўся і заснуў.
10.98
На другі дзень ён, як вясковы гаспадар, устаў вельмі рана, агледзеў увесь свой маленькі маёнтачак, вярнуўся ў дом і, набліжаючыся да мяне, калі я яшчэ драмаў, загукаў: «О, як бачу, вашаць любіць спаць па-панску. Уставай, у простых людзей гэта грэх. І цябе назавуць гультаём.
24.98
Але твая ўчарашняя гісторыя, ай, вельмі вучоная, хоць забі.
8.88
Не памятаю аніводнага імя тых паганскіх багоў. Ды гэта не апошні раз, пагасцюеш у мяне да вясны і за доўгія зімовыя ночы шмат мне раскажаш пра сёе і пра тое».
20.559999
У час майго гасцявання ў дзядзькавым доме мусіў я амаль пяць тыдняў кожную ноч усыпляць яго пераказам славутых паэм грэцкіх або лацінскіх класікаў.
14.13
Аднак найбольш яму падабалася з Адысеі мудрасць Уліса на берагах Цырцэі і на востраве Цыклопаў.
9.36
Паўтараў мне не раз: «А можа, некалі даўно і бывалі такія агромністыя веліканы. Толькі дзіўна, што з адным вокам на лбе. Хм,
17.200001
але ж і хітрун гэты Уліс. Напаіў, выкалаў вока і выехаў на баране.
10.78
А? Не мог таксама ён забыць шостай песні з Вергілія, дзе Эней увайшоў у пекла. Паўтараў некалькі разоў такія словы:
12.95
«Хоць ён быў і паганін, ды якое шляхетнае пачуццё і прывязанасць да бацькі, ісці ў такое небяспечнае месца.
13.07
Але якая ў іх дзіўная вера. У нас душачкі збавёныя ідуць у неба, а яны сабе прыдумалі
9.34
Аднаго разу, размаўляючы са мною, запытаўся ён, ці даўно я быў у Полацку. Амаль год не меў нагоды быць у гэтым горадзе.
9.51
«Калі надарыцца там быць, добра было б даведацца ад ксяндзоў-езуітаў, як вучацца мае Стась і Юзік.
11.29
О, не кепска быць чалавекам вучоным. От як вашаць апавядаеш з розных кніжак,
9.5
таго невук і ў сне не ўбачыць. Ай, добра ўсё ведаць. Я, быўшы ў Полацку, і мая нябожчыца жонка, вечная ёй памяць, прасілі ксяндза прэфекта, каб не шкадавалі розгаў.
20.299999
Розгаю Дух Святы дзетак біць радзіць. Розга аніяк здароўю не вадзіць.
10.4
Гэта цудоўныя вершы. Розга вучыць розуму і веры. Сёй-той з нашых панічоў, якіх песціць у бацькоў, толькі бавіцца з коньмі і сабакамі, а прыйдзе які ў касцёл,
15.31
дык нават не перажагнаецца. Якая ўцеха бацькам? Толькі кара Божая».
9.21
Ужо былі першыя дні лістапада. Самотны, седзячы ля вакна, я слухаў завыванне асенніх вятроў
8.83
і пошум бяроз ды клёнаў, якія густа ўздымаліся над дахам. Віхор круціў па двары жоўтае лісце і ўзнімаў яго ўгору.
10.49
Усюды глуха, толькі зрэдку забрэша сабака, калі ідзе мінак або пакажацца з лесу звер. Думкі мае былі занятыя нейкімі тужлівымі марамі.
12.48
Тут уваходзіць кабета, што за гаспадыню ў майго дзядзькі. Гэта сястра яго жонкі-нябожчыцы, ужо ў сталых гадах. Убачыўшы, што я задумаўся, сказала:
11.94
«Нудзіцеся вы ў нас, пане Янка. Ты малады чалавек, а адпаведнай кампаніі не маеш. А можа, ўжо і гэтыя начныя апавяданні апрыкралі.
16.280001
Крышку патрывай. Як толькі замерзне Нешчарда, паўз гэты фальварак праз возера будзе вялікая дарога. О,
10.43
тады пан Завальня запросіць да сябе шмат гасцей, каб апавядалі, што каму заманецца».
10.24
Прайшло некалькі дзён. Яснымі і пагодлівымі начамі заіскрыліся маразы. Заснула возера пад тоўстай лядовай глыбай, пасыпаўся снег з-за блокаў, і ўжо зіма.
16.040001
Уздоўж Нешчарды з'явілася шырокая дарога. Праходзяць падарожныя, цягнуцца ў Рыгу вазы, гружаныя лёнам і пянькою, паказаўся гурт рыбаловаў на лёдзе.
13.29
Мы з дзядзькам любілі часта наведваць тоні і глядзець на багаты ўлоў. А тут яшчэ і тая была карысць, што ён, прабыўшы цэлы дзень на марозе,
12.48
хутка засынаў, і я вечарамі быў вольны. Да таго ж мы часцей мелі і заезджых гасцей,
11.35
перад якімі дзядзька вельмі хваліў мяне і езуіцкія навукі, кажучы, што чуў ад мяне шмат новых і такіх разумных аповесцей, што і запомніць цяжка. Быў і я рады гасцям,
17.309999
бо сёй-той з іх заступаў маё месца, і мне ўжо было прыемней слухаць, чым гаварыць.
8.8
Вечар быў цёмны, неба пакрыта хмарамі, нідзе аніводнае зоркі, падаў густы снег. Раптам пачынае дзьмуць паўночны вецер, навокал страшная бура і завіруха,
13.09
вокны засыпала снегам, за сцяною завылі сумным голасам віхуры, быццам над магілаю прыроды. За адзін крок вока нічога не бачыць. І сабакі на падворку брэшуць, кідаюцца, быццам напалі на нейкага звера.
16.870001
Выходжу з дому, слухаю, ці не падышла зграя ваўкоў, бо ў такую завіруху гэтыя драпежныя звяры найчасцей шукаюць сабе здабычу, гойсаючы тут і там каля вёсак.
13.9
Узяў набітую стрэльбу, каб хоць папужаць іх, калі здолею заўважыць зіхатлівыя воўчыя вочы. Раптам пачуў крык на возеры.
11.87
Там і тут гукаліся паміж сабою мноства адчайных галасоў, быццам не могучы даць рады ў страшнай небяспецы.
9.81
Я вяртаюся ў хату і кажу пра гэта дзядзьку. «Гэта падарожныя, — адказаў ён. — Дуйка снегам замяла дарогу.
10.36
Яны, блукаючы па возеры, не ведаюць, у які бок падацца». Гаворачы гэта, ён узяў запаленую свечку і паставіў яе на падваконні.
11.83
Пан Завальня меў звычай рабіць гэта кожную завейную ноч ужо таму, што жыла ў ягоным хрысціянскім сэрцы
9.98
любоў да бліжняга, і ён рады быў заўсёды гасцям, каб з імі пагаварыць і паслухаць іхнія гісторыі.
9.71
Падарожныя, што заблукалі, заўважыўшы з возера агонь у вакне, цешыліся, як мараходы, змучаныя марскімі хвалямі, калі ўгледзяць здалёк сярод начное цямрэчы святло партовага ліхтара,
16.440001
і з'язджаліся ўсе да сядзібы майго дзядзькі, быццам да прыдарожнай карчмы, каб пагрэцца і даць адпачынак коням.
10.52
Вецер не сціхаў, дом акружалі, нібы высокія валы, снежныя сумёты. Сярод шуму буры чуваць рыпенне снегу пад нагружанымі вазамі, стукаюць у зачыненыя вароты і крычаць:
13.92
«Рандар, рандар, адчыні вароты. Ах, якая мяцеліца, саўсём перазяблі, і коні прысталі, чуць цягнуць.
15.85
Рандар, рандар, адчыні вароты». На гэты крык выходзіць парабак, незадаволены, што трэба ісці па глыбокім снезе. «Пагадзіце,
12.8
адчыню. Чаго вы крычыце? Тут не рандар жывець, а пан Завальня». «Ах, паночык, — думалі, што гэта сам гаспадар, — пусці нас пераначаваць. Ноч цёмная, нічаго не відна, і дарогу так замяло, што найці не можна». «А ці ўмееце казкі ды прыказкі?» «Э,
25.77
даўжо ж, як-небудзь скажам, калі толькі будзе ласка панская».
8.76
Адчыняюцца вароты, на падворак заязджае некалькі вазоў, насустрач выходзіць дзядзька і кажа: «Ну, добра, будзеце мець вячэру і сена для коней.
13.81
Толькі з умовай, што хто-небудзь з вас павінен апавесці мне цікавую казку». «Добра, паночык», — адказваюць сяляне, здымаючы шапкі і кланяючыся.
15.39
Вось выпраглі яны, прывязалі да вазоў сваіх коней, паклалі ім сена, зайшлі ў пакой для чэлядзі, абтрэслі снег,
10.24
там далі ім вячэру. Пасля яе сёй-той з іх прыйшоў у пакой да майго дзядзькі. Ён даў ім яшчэ па кілішку гарэлкі, пасадзіў падарожных каля сябе і ўлёгся ў пасцель з намерам, аднак, слухаць казкі.
20.5
Сабраліся дамовыя людзі, і я сеў паблізу, з вялікай цікавасцю жадаючы пачуць новыя яшчэ для мяне народныя аповесці.
13.57
Апавяданне трэцяе. Вужачая карона. У маіх паноў быў лоўчы, зваўся Сямён.
11.88
Дом яго стаяў недалёка ад маёнтка, паншчыны ён не служыў, а ўвесь яго абавязак быў абыходзіць лясы,
10.61
паляваць з панам ды прыносіць дзічыну, калі чакаючы гасцей, або перад якім вялікім святам накажуць з маёнтка.
11.08
Аднаго дня прыходзіць да яго эканом і крычыць, стукаючы ў акно: «Сямён, пан казаў, каб ты мусова прынёс да нядзелі
9.95
пару глушцоў, дзве пары цецерукоў і колькі курапатак. Ды не лянуйся, бяры стрэльбу, майго выжла, ды ідзі на ловы».
13.03
Заспяшаўся Сямён, бо была ўжо серада. Бярэ стрэльбу, зайшоў у маёнтак і з выжлам ідзе блукаць па лесе.
9.69
У нешчаслівы час выйшаў на паляванне. Хадзіў дзень на вылёт, а бачыў толькі дзятлаў, што дзяўблі на сухіх хваінах.
12.99
Начаваў у лесе, замёрз, бо была ўжо восень. На другі дзень яшчэ да ўзыходу сонца пачаў туляцца па бары,
8.75
але дарэмная праца, нават здалёку не бачыў тых птушак, якіх шукаў, толькі вецер шумеў у дрэвах.
9.28
Згаладалы сабака ўцёк да свайго гаспадара, і Сямён змардаваны, смутны вяртаўся дадому, не ведаючы, што рабіць.
11.38
Сеў ён на калоду і думае сабе: «Кепска будзе. Паны не дадуць веры, што я стараўся з усіх маіх сіл.
10.37
Пэўна, западозрыць мяне ў ў гультайстве. Пакланіўся б і злому духу, абы толькі дапамог мне гэтым разам».
11.67
Ледзь гэтак падумаў, з'явіўся велізарны чорны сабака, сеў перад лоўчым і страшнымі вачыма ўтаропіўся на чалавека.
10.87
Сямён кліча яго да сябе, але сабака не рушыць з месца, а толькі глядзіць, як шалёны. Ахінуў лоўчага неспакой, і дрыжыкі пабеглі па целе.
15.9
End of preview. Expand in Data Studio

AudioSet Pipeline Output

Мова / Language: Беларуская (Belarusian)

Аўдыё нарэзана з арыгінальнага запісу ў зыходнай частаце дыскрэтызацыі (native), мона, фрагменты да 30 секунд. Частка калекцыі Belarusian Audiobooks (native).

Радкоў у датасеце 3,494
Працягласць 11 гадз 56 хв
Частата дыскрэтызацыі 44100 Hz
Каналы мона
Даўжыня фрагмента да 30 с

Структура

Кожны радок змяшчае:

  • audio — аўдыёфрагмент (native SR, мона, ≤30 с)
  • text — транскрыпцыя (Gemini + двайное ASR выраўнаванне)
  • duration — даўжыня фрагмента ў секундах

Апрацоўка

Аўдыёкніга разбіта на фрагменты (≤30 с) і нарэзана з арыгінальнага аўдыё ў зыходнай якасці. На краях кожнага фрагмента застаецца ≤200 мс арыгінальнай цішыні плюс 100 мс сінтэзаванай. Упэўненасць выраўнавання транскрыпцыі ≥ 0.95.

Ліцэнзія / License

CC BY-NC 4.0 — дазволена выкарыстанне ў некамерцыйных мэтах з указаннем крыніцы.

Downloads last month
14

Collection including fosters/knihi-be-jan_barsceuski_slachcic_zavalnia_all