text string | source string | source_kind string |
|---|---|---|
Chojnów (hist.: "Honowo, Haynow", niem. "Haynau", pol. hist. "Hajnów") – miasto i gmina w Polsce, w województwie dolnośląskim, w powiecie legnickim. Położona w centralnej części Dolnego Śląska, na Równinie Chojnowskiej, nad rzeką Skorą.
Chojnów uzyskał lokację miejską przed 1241 rokiem. Pierwszy raz nazwany miastem (ci... | plwiki | wiki |
Ciśnienie – wielkość skalarna określona jako wartość siły działającej prostopadle do powierzchni, podzielona przez powierzchnię, na jaką ona działa, co przedstawia zależność:
gdzie:
W przypadku gazów w stanie ustalonym w spoczynku, ciśnienie jakie gaz wywiera na ścianki naczynia jest funkcją objętości, masy i temperatu... | plwiki | wiki |
Chemiczna analiza jakościowa związków nieorganicznych (zwana także klasyczną metodą analizy jakościowej) – dział analizy jakościowej zajmujący się rozdziałem i identyfikacją związków nieorganicznych za pomocą odczynników chemicznych. Najczęściej odnosi się do detekcji najpowszechniej występujących pierwiastków i jonów.... | plwiki | wiki |
Chlorki – ogólna nazwa związków chemicznych, soli kwasu solnego lub innych związków zawierających chlor.
W chemii nieorganicznej chlorkami nazywa się:
W chemii organicznej określenie "chlorki" obejmuje:
Większość soli chlorkowych jest dobrze rozpuszczalna w wodzie. Kationy, których chlorki są słabo rozpuszczalne, zosta... | plwiki | wiki |
Computer to plate – jedna z dwóch podstawowych metod tworzenia formy drukowej. Drugą jest CtF (ang. "Computer-to-Film"), czyli metoda stykowa, analogowa. W obu przypadkach efektem końcowym jest forma drukowa. Różnica polega na technologii wykonania, a co za tym idzie – na czasie pracy i jakości efektu końcowego, tzn. w... | plwiki | wiki |
Computer to film – technologia tworzenia formy kopiowej na potrzeby poligrafii, która polega na naświetlaniu z komputera klisz na urządzeniu zwanym naświetlarką. W praktyce termin ten jest jednak stosowany w znaczeniu jednej z dwu podstawowych metod prowadzących do stworzenia formy drukowej w druku offsetowym. Drugą je... | plwiki | wiki |
Chemia nieorganiczna () – chemia wszystkich związków niezaliczanych do organicznych, czyli nieorganicznych.
Kryteria podziału na chemię nieorganiczną i organiczną ewoluowały na przestrzeni czasu. Współcześnie według IUPAC przyjmuje się, że jest to chemia wszystkich związków, w których nie występuje wiązanie węgiel-wod... | plwiki | wiki |
Chemia teoretyczna – dział chemii zaliczany do chemii fizycznej, zajmujący się zagadnieniami związanymi z wiedzą chemiczną od strony teoretycznej, czyli bez wykonywania eksperymentów w laboratorium. Nie znaczy to jednak, że chemia teoretyczna ignoruje wyniki eksperymentalne: zazwyczaj stara się z lepszym lub gorszym sk... | plwiki | wiki |
Cimabue, właśc. "Cenni di Pepo" (ur. ok. 1240, zm. 1302 w Pizie) – włoski malarz i mozaicysta epoki gotyku.
Życiorys.
Działał we Florencji, Rzymie, Pizie i Asyżu. Jego dzieła miały charakter wyłącznie religijny. Tworzył mozaiki, freski i obrazy ("Ukrzyżowanie" – Museo dell'Opera di Santa Croce, Florencja, "Tronująca Ma... | plwiki | wiki |
Chlor, Cl (, od "chloros" - „zielonożółty”) − pierwiastek chemiczny z grupy fluorowców, niemetal o liczbie atomowej 17.
Izotopy stabilne to 35Cl i 37Cl. Chlor jest toksycznym żółtozielonym gazem około dwa i pół razy cięższym od powietrza, o nieprzyjemnym, duszącym zapachu. Jest silnym utleniaczem, wybielaczem i środkie... | plwiki | wiki |
Content Scramble System – system szyfrowania zawartości płyt DVD-Video. Jego celem jest ograniczenie niekontrolowanego przepływu płyt DVD pomiędzy rynkami, na które są wydawane. System opiera się o wykorzystanie zapisanych w odtwarzaczu kluczy kryptograficznych: urządzenie sprzedane w danym rejonie może odtworzyć tylko... | plwiki | wiki |
Marek Tulliusz Cyceron (), inaczej Marek Tulliusz Cycero (ur. 3 stycznia 106 p.n.e., zm. 7 grudnia 43 p.n.e.) – pisarz, mówca, polityk, dowódca wojskowy, filozof, prawnik i kapłan rzymski. Jako polityk i wódz stojący na czele stronnictwa broniącego republiki rzymskiej przeciw Cezarowi, Antoniuszowi i Oktawianowi, ponió... | plwiki | wiki |
Casablanca – amerykański melodramatyczny film noir w reżyserii Michaela Curtiza z 1942 roku, którego akcja dzieje się w czasie II wojny światowej, w kontrolowanym przez Francję Vichy marokańskim mieście Casablanca.
Film wyreżyserował Michael Curtiz, w głównych rolach wystąpili Humphrey Bogart jako Rick Blaine oraz Ingr... | plwiki | wiki |
Chrom (Cr, łac. "chromium") – pierwiastek chemiczny, metal przejściowy z bloku d układu okresowego. Ma 13 izotopów, od 45Cr do 57Cr, z czego trwałe są izotopy 50, 52, 53 i 54. Został odkryty w roku 1797 przez Louisa Nicolasa Vauqellina.
Nazwa.
Nazwa wywodzi się od greckiego słowa „chroma” oznaczającego „kolor”. Chrom n... | plwiki | wiki |
Michelangelo Merisi da Caravaggio (ur. 29 września 1571 w Mediolanie, zm. 18 lipca 1610 w Porto Ercole koło Monte Argentario) – włoski malarz działający w latach 1593–1610 w Rzymie, Neapolu, na Malcie i Sycylii. Był reformatorem malarstwa europejskiego na przełomie XVI i XVII wieku. W swoich obrazach wyrzekł się piękna... | plwiki | wiki |
Cynk (Zn, ) – pierwiastek chemiczny, metal przejściowy z grupy cynkowców w układzie okresowym (grupa 12).
Odkryto 30 izotopów cynku z przedziału mas 54–83, z czego trwałe są izotopy , , , i .
Został odkryty w Indiach lub Chinach przed 1500 rokiem p.n.e. Do Europy wiedza o tym metalu zawędrowała dopiero w XVII wieku.
Wy... | plwiki | wiki |
Certyfikat językowy – zaświadczenie o znajomości języka obcego na danym poziomie wydawane po odpowiednim egzaminie.
Certyfikaty.
Język polski.
Polska wydaje świadectwa znajomości języka polskiego. Egzaminy przeprowadzane są przez Państwową Komisję Poświadczania Znajomości Języka Polskiego jako Obcego na sześciu pozioma... | plwiki | wiki |
Cochise (czyt. "Koczis", w języku Apaczów "K’uu-ch’ish" „dąb”, ur. ok. 1810–1815, zm. 8 czerwca 1874) – wódz szczepu Chokonen Apaczów Chiricahua. Uważany za jednego z największych indiańskich wodzów Ameryki. Cechowały go wyjątkowe zdolności wojownika i stratega, duża inteligencja, talent negocjatora i mówcy, przenikliw... | plwiki | wiki |
Chester William Nimitz (ur. 24 lutego 1885 we Fredericksburgu, zm. 20 lutego 1966 w Yerba Buena Island w stanie Kalifornia) – amerykański admirał, oficer okrętów podwodnych i nawodnych. W latach 1941–1945 dowódca Floty Pacyfiku, zaś po zakończeniu II wojny światowej szef operacji morskich United States Navy.
Po japońsk... | plwiki | wiki |
Szalony Koń, właściwie Tȟašúŋke Witkó w standardowej ortografii Dakotów (lub Tashunka Uitko, co znaczy: jego koń jest nieposkromiony) (ur. 4 grudnia 1849, zm. 5 września 1877) – wódz Indian z plemienia Oglalów, należących do konfederacji Dakotów Tetonów (Siuksów), którzy uważali go za duchowego przywódcę. Jego misją by... | plwiki | wiki |
CD-Audio, Audio-CD, CD-DA (ang. "Compact Disc Digital Audio") – standard cyfrowego zapisu dźwięku na płycie kompaktowej wykorzystujący kodowanie PCM o częstotliwości próbkowania 44,1 kHz i rozdzielczości 16 bitów na próbkę.
Opis.
Płyta CD pozwala na zapis dwóch kanałów (stereo). Muzyka jest podzielona na ścieżki, po kt... | plwiki | wiki |
Kalgakus ("Calgacus") – pierwszy Kaledończyk wspomniany w literaturze rzymskiej.
Tacyt opisuje go jako wpływowego przywódcę Kaledończyków, człowieka z wielkim poczuciem godności i znakomitego mówcę. Wobec nasilającej się ofensywy rzymskich wojsk Juliusza Agrykoli, Kalgakus w 84 r. zgromadził przeszło 30-tysięczną armi... | plwiki | wiki |
Cypr, Republika Cypryjska ( "Kýpros", ) – państwo położone na wyspie Cypr leżącej we wschodniej części Morza Śródziemnego. Poprzez wody terytorialne graniczy z oddaloną o 70 km na północ Turcją. Jest członkiem Unii Europejskiej, ma wprowadzoną walutę euro. Największymi miastami kraju są: Nikozja (stolica) oraz Limassol... | plwiki | wiki |
Cypr – azjatycka wyspa we wschodniej części Morza Śródziemnego, często traktowana jako część Bliskiego Wschodu. Czasami bywa jednak zaliczana do Europy, gdyż historycznie, kulturowo i politycznie stanowi jej część. Jest trzecią pod względem wielkości wyspą na Morzu Śródziemnym po Sycylii i Sardynii.
Geografia.
Cypr jes... | plwiki | wiki |
Cenzura (łac. "censere" ’osądzać’) – kontrola publicznego przekazywania informacji, ograniczająca wolność publicznego wyrażania myśli i przekonań. Polega na weryfikacji audycji radiowych, telewizyjnych, widowisk, Internetu itp. przez organy państwowe z punktu widzenia ich zgodności z prawem, polityką państwową, obronno... | plwiki | wiki |
Clement Richard Attlee (ur. 3 stycznia 1883 w Londynie, zm. 8 października 1967 tamże) – brytyjski polityk, premier Wielkiej Brytanii w latach 1945–1951.
Od 1922 był deputowanym Partii Pracy, a od 1935 aż do 1955, kiedy przeszedł na polityczną emeryturę, jej przywódcą. W latach 1940–1945 był członkiem gabinetu wojenneg... | plwiki | wiki |
Centaury i centaurydy (także centaurowie; z gr. "Kéntauroi", łac. "Centauri") – w mitologii greckiej pół ludzie, pół konie. Były to mityczne istoty o mieszanej budowie. Górna część ich ciała (tułów, głowa, ręce) była podobna do ciała człowieka, natomiast dolna miała kształt konia. Uchodziły za potomstwo Kentaurosa i kl... | plwiki | wiki |
Apacze Chiricahua – plemię Indian Ameryki Północnej należące, obok Apaczów Mescalero, do zachodniego odłamu Apaczów. Biorące swoją nazwę od pasma górskiego – o tej samej nazwie – w południowo-wschodniej Arizonie. Samo słowo „Apacze” pochodzi z języka Indian Zuni, gdzie "Apachu" jest określeniem wroga. Sami Apacze nazyw... | plwiki | wiki |
Chełmsko Śląskie (przed 1945 niem. "Schömberg") – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie kamiennogórskim, w gminie Lubawka, nad rzeką Zadrną, w południowym krańcu Kotliny Krzeszowskiej, pomiędzy Górami Kruczymi a Zaworami. Dawniej miasto; uzyskało lokację miejską w 1289 roku, zdegradowane w 1945... | plwiki | wiki |
Charles Francis Richter (ur. 26 kwietnia 1900 w Hamilton, Ohio, zm. 20 kwietnia 1985 w Pasadenie, Kalifornia) – amerykański geofizyk, profesor Kalifornijskiego Instytutu Technologicznego w Pasadenie.
Życiorys.
Zajmował się głównie problematyką trzęsień ziemi i rozchodzenia się fal sejsmicznych. Stworzył, nazwaną jego n... | plwiki | wiki |
Czas – wielkość fizyczna określająca kolejność zdarzeń oraz odstępy między zdarzeniami zachodzącymi w tym samym miejscu. Pojęcie to jest również przedmiotem rozważań filozoficznych; może być rozumiana jako:
Koncepcje czasu.
W fizyce.
W fizyce klasycznej jest samodzielną wielkością niezależną od innych wielkości biegnąc... | plwiki | wiki |
Czas uniwersalny (średni czas słoneczny Greenwich, ang. "universal time, UT; Greenwich Mean Time, GMT, także zachodnioeuropejski") – czas słoneczny średni na południku zerowym, za który przyjęto południk przechodzący przez obserwatorium astronomiczne w miejscowości Greenwich (obecnie jest to dzielnica Londynu) w Wielki... | plwiki | wiki |
Czas urzędowy - umowny czas obowiązujący na danym obszarze, najczęściej państwa lub mniejszej jednostki podziału terytorialnego.
Opis.
Czas urzędowy najczęściej ustalany jest w taki sposób, by cała jednostka administracyjna znajdowała się w jednej strefie. W państwach o dużej rozciągłości równoleżnikowej na różnych ob... | plwiki | wiki |
Czas środkowoeuropejski, CET (od ) – strefa czasowa odpowiadająca czasowi słonecznemu południka 15°E, który różni się o 1 godzinę od uniwersalnego czasu koordynowanego (). Czas środkowoeuropejski jest najszerzej stosowanym w krajach Unii Europejskiej, między innymi w środkowej i zachodniej Europie.
Historia.
Przed wie... | plwiki | wiki |
Nazwa.
Nazwa miesiąca (według Brücknera) pochodzi od słowa "czerw". Inne źródła wywodzą nazwę miesiąca i nazwę koloru czerwonego od owada czerwca polskiego, z którego wyrabiano czerwony barwnik (koszenilę) do tkanin i zbierano w czerwcu na korzeniach rośliny czerwiec trwały.
Nazwa występuje też w innych językach północ... | plwiki | wiki |
Cygwin – kolekcja narzędzi wolnego i otwartego oprogramowania, które udostępniają programom działającym pod systemem Windows funkcjonalność przypominającą system Linux, a także biblioteka dla systemu Windows standardu POSIX. Aplikacje używają głównie interfejsu tekstowego, ale dostępny jest również podsystem grafiki X.... | plwiki | wiki |
Piłka rowerowa - dyscyplina kolarska znana od końca XIX wieku.
Jest mało znana w Polsce (choć popularna m.in. w sąsiadujących z nią Czechach i Niemczech). W Polsce jej tradycje sięgają okresu międzywojennego. Głównym ośrodkiem tego sportu był Górny Śląsk. Jeden z tytułów mistrza Polski przypadł zespołowi Iskry Siemian... | plwiki | wiki |
Chiny – region historyczno-kulturowy w Azji, będący jedną z najstarszych cywilizacji na świecie. Zamieszkany przez wiele narodów i grup etnicznych, z których największą są Chińczycy Han.
W węższym, potocznym znaczeniu termin „Chiny” współcześnie odnoszony jest do Chińskiej Republiki Ludowej. Republika Chińska nie stano... | plwiki | wiki |
Chińska Republika Ludowa, ChRL (, ), potocznie Chiny (, ) – państwo w Azji Wschodniej, obejmujące historyczne Chiny (bez Tajwanu) oraz Tybet i inne ziemie w Azji Środkowej zamieszkane w sumie przez 56 grup etnicznych. Chiny to najludniejsze państwo świata o populacji przekraczającej 1,4 mld osób, co stanowi 18,4% popul... | plwiki | wiki |
Chrzest – w chrześcijaństwie obrzęd nawrócenia i oczyszczenia z grzechów, sprawowany na polecenie samego jego założyciela Jezusa Chrystusa (por. Mt 28,18–20). Będąc "obmyciem wodą, któremu towarzyszy słowo" (Ef 5,26) stoi na początku drogi wiary każdego z uczniów Chrystusa, jest pierwszym z sakramentów wtajemniczenia c... | plwiki | wiki |
Charles George Gordon, Gordon Pasza (ur. 28 stycznia 1833 w Woolwich, Londyn, zm. 26 stycznia 1885 w Chartumie) – brytyjski generał i administrator kolonialny urzeczywistniający kolonialną politykę Wielkiej Brytanii, w Chinach, Egipcie i Sudanie; gubernator Sudanu od 1877 do 1879; znany jako „Chiński Gordon” za sprawą ... | plwiki | wiki |
Canberra (wym. lub ) – stolica Australii, miasto leżące w odległości 280 km od Sydney i 660 km od Melbourne w obrębie Australijskiego Terytorium Stołecznego. Jest największym miastem Australii położonym w środku lądu i 8. co do wielkości miastem kraju.
Canberra ma 431 611 mieszkańców (2021).
Miasto nie ma własnych wła... | plwiki | wiki |
właśc. Johann Friedrich Carl Gauss (ur. 30 kwietnia 1777 w Brunszwiku, zm. 23 lutego 1855 w Getyndze) – niemiecki naukowiec: matematyk, fizyk, astronom, geodeta i wynalazca; wieloletni profesor Uniwersytetu w Getyndze i dyrektor tamtejszego obserwatorium astronomicznego. Członek towarzystw naukowych, także zagranicznyc... | plwiki | wiki |
CGI () – znormalizowany interfejs, umożliwiający komunikację pomiędzy oprogramowaniem serwera WWW a innymi programami znajdującymi się na serwerze. Zazwyczaj program serwera WWW wysyła do przeglądarki statyczne dokumenty HTML. Za pomocą programów CGI można dynamicznie (na żądanie klienta) generować dokumenty HTML, uzup... | plwiki | wiki |
Chromatyna ("chromatinum") – włóknista substancja występująca w jądrze komórkowym, zbudowana z DNA, histonów, niehistonowych białek i małej ilości RNA. Stanowi główny składnik chromosomów. Występuje również w nukleoidzie bakterii.
Chromatyna posiada kilka stopni upakowania. Podwójna helisa DNA wraz z białkami tworzy nu... | plwiki | wiki |
CISC (ang. "Complex Instruction Set Computing") – typ architektury zestawu instrukcji procesora o następujących cechach:
Istotą architektury CISC jest to, iż pojedynczy rozkaz mikroprocesora wykonuje kilka operacji niskiego poziomu, jak na przykład pobranie z pamięci, operację arytmetyczną i zapisanie do pamięci.
Przed... | plwiki | wiki |
Cząstka elementarna – cząstka, będąca podstawowym budulcem, czyli najmniejszym i nieposiadającym wewnętrznej struktury. Niemniej pojęcie to ze względów historycznych ma trochę inne znaczenie.
Badaniem tych cząstek zajmuje się fizyka cząstek elementarnych.
Historia.
Pojęcie cząstki elementarne wprowadzono w latach 1930–... | plwiki | wiki |
Czwórka tytułowa – pierwsze cztery strony wnętrza (wkładu) książki.
Kolejne strony czwórki.
Czasami, np. w przypadku książki mniejszej objętościowo, zamiast "czwórki tytułowej" występuje "dwójka tytułowa", czyli jedynie strony 3. i 4. (liczone jako 1. i 2.). Zarówno na czwórkę tytułową, jak i na dwójkę tytułową mówi si... | plwiki | wiki |
Czarna dziura – obszar czasoprzestrzeni, którego z uwagi na wpływ grawitacji, nic – łącznie ze światłem i informacją – nie może opuścić. Zgodnie z ogólną teorią względności, do jej powstania niezbędne jest nagromadzenie dostatecznie dużej masy w odpowiednio małej objętości. Czarną dziurę otacza matematycznie zdefiniowa... | plwiki | wiki |
Cymelia albo cimelia (gr. κειμήλιον "keimēlion" „nieruchomość, kosztowność, skarb, klejnot”) – zbiory lub obiekty o szczególnej wartości, odpowiednio chronione i przechowywane; najcenniejsze druki i rękopisy w bibliotece, wydzielone z zasobów i specjalnie chronione; rzadziej pisma i druki zakazane tzw. prohibita.
Statu... | plwiki | wiki |
Ciechanowiec – miasto w Polsce na Wysoczyźnie Drohiczyńskiej, w województwie podlaskim, w powiecie wysokomazowieckim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Ciechanowiec.
Miasto prywatne posiadało prawo magdeburskie przed 1429 rokiem, położone było w ziemi drohickiej województwa podlaskiego. Część polska Ciechanowca była mia... | plwiki | wiki |
Czwartek (skrót czw.) – dzień tygodnia między środą a piątkiem.
Według normy ISO-8601 jest czwartym dniem tygodnia. Niegdyś był to dzień wolny od zajęć dla żaków. W kulturze ludowej ziem Polski czwartek obwarowany jest zakazami dotyczącymi sprzątania oraz przędzenia, których egzekutorką miała być bogini Marzanna.
W tra... | plwiki | wiki |
CLIPS (C Language Integrated Production System) – język opracowany przez NASA i Johnson Space Center jako język służący tworzeniu systemów ekspertowych. Znalazł on wiele zastosowań w innych dziedzinach: w rozpoznawaniu obrazów, rozumieniu scen itp.
Jest on znacznie prostszy niż np. Prolog czy Lisp. Mechanizmy wewnętrzn... | plwiki | wiki |
Claude Simon (ur. 10 października 1913 w Antananarywie, zm. 6 lipca 2005 w Paryżu) – francuski pisarz, przedstawiciel nowej powieści, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie literatury w 1985 r.
Życiorys.
Był wychowywany przez matkę, jego ojciec zginął podczas I wojny światowej. Dorastał w Perpignanie. Po studiach dużo podr... | plwiki | wiki |
Cyrylica – pismo alfabetyczne służące do zapisu języków wschodniosłowiańskich, większości południowosłowiańskich i innych. Nazwa nawiązuje do dwóch braci św. Cyryla i św. Metodego, którzy utworzyli nowy alfabet (zwany cyrylicą) który zastąpił stare pismo słowiańskie (runiczne abecadło). Do zapisu tego języka zostały st... | plwiki | wiki |
Cenobityzm (z "koinobion" – „życie we wspólnocie”) – formuła życia zakonnego we wspólnocie, w przeciwieństwie do anachoretyzmu czy eremityzmu. Zakonnika prowadzącego takie życie określa się mianem "cenobity".
Za inicjatorów życia cenobitycznego uważani są egipscy mnisi – przede wszystkim św. Pachomiusz oraz św. Szenute... | plwiki | wiki |
Chipset – grupa specjalistycznych układów scalonych, które są przeznaczone do wspólnej pracy. Mają zazwyczaj zintegrowane oznaczenia i zwykle sprzedawane są jako jeden produkt.
W komputerach termin "chipset" jest powszechnie używany w odniesieniu do specjalistycznego układu scalonego lub zestawu układów płyty głównej k... | plwiki | wiki |
Cursus honorum (łac. "ścieżka zaszczytów") – to pojęcie oznaczające ścieżkę awansów w imperium rzymskim, czyli normy wyznaczające porządek obejmowania poszczególnych funkcji publicznych i tworzące z tego tytułu specyficzną „drabinę”. Termin ten stosujemy ze zwyczaju w stosunku do senatorów rzymskich, których kariera by... | plwiki | wiki |
Karauzjusz, "Marcus Aurelius Mausaeus Carausius" (zm. 293) – rzymski uzurpator w Brytanii w latach 286/287–293.
Inskrypcja na kamieniu milowym ("milliarium") znalezionym w 1894 w pobliżu Carlisle podaje imiona uzurpatora rekonstruowane jako "Marcus Aurelius Mausaeus Carausius" (choć zaproponowany przez Roberta Mowata "... | plwiki | wiki |
Chycz – średniowieczna chata występująca na terenie Polski. Chycz była na poły wkopana w ziemię. Składała z trzech izb:
Stuba i komora kryte były mchem i słomą. Stuba miała około 8 na 10 łokci, a sień i komora były trochę mniejsze. Wewnątrz, kilka cm od ścian, wisiały tkaniny nazywane oponami, które zatrzymywały ciepł... | plwiki | wiki |
Ciało – typ struktury algebraicznej z dwoma działaniami; krótko definiowany jako przemienny pierścień z dzieleniem lub dziedzina całkowitości z odwracalnością elementów.
Ciała formalizują własności algebraiczne liczb wymiernych czy rzeczywistych znanych od starożytności, jednak samodzielna teoria ciał pojawiła się w XI... | plwiki | wiki |
Ciało skończone lub ciało Galois – ciało skończonego rzędu, tj. o skończonej liczbie elementów; druga z nazw pochodzi od nazwiska Évariste’a Galois, który znacząco przyczynił się do rozwoju badań nad ciałami skończonymi (zob. "Rys historyczny").
Galois wskazał ich zastosowanie w tzw. teorii Galois dającej m.in. definit... | plwiki | wiki |
Cioty ("złote baby", "wróżki", "czarownice") – kobiety zajmujące się u niektórych plemion słowiańskich magią. Jak większość informacji dotyczących wierzeń słowiańskich informacje na ich temat przetrwały w tradycji ustnej i zostały spisane dużo później, tak więc informacje nie są stuprocentowo pewne. Kobiety, które nie ... | plwiki | wiki |
</math>
|CGS-jedn = formula_1
|esCGS-jedn =
|emCGS-jedn =
|Imp-jedn =
|Nazwisko =
|Etymologia =
|JednPodstawowa =
Cal (ang. "inch"; skrót lub symbol: in albo ″) – pozaukładowa jednostka miary długości, odpowiadająca początkowo potrojonej długości średniego ziarna jęczmienia. Jedna z tzw. jednostek im... | plwiki | wiki |
Don Camilo José Cela, markiz Iria Flavia (hiszp. "Don Camilo José Cela Trulock, marqués de Iria Flavia", ur. 11 maja 1916 w Iria Flavia, zm. 17 stycznia 2002 w Madrycie) – pisarz i arystokrata hiszpański, członek tzw. Pokolenia 1950. Twórca stylu literackiego zwanego tremendyzmem. Znany głównie jako prozaik, choć wydał... | plwiki | wiki |
Czołg – gąsienicowy wóz bojowy, przeznaczony do walki z siłami przeciwnika na krótkich i średnich dystansach za pomocą prowadzenia ognia na wprost. Ciężki pancerz i duża mobilność zapewniają czołgom przetrwanie na polu bitwy, a napęd gąsienicowy pozwala na przemieszczanie się z dużą prędkością w trudnym terenie. Czołg ... | plwiki | wiki |
Ciągnik gąsienicowy – rodzaj ciągnika wyposażonego w gąsienicowy układ jezdny.
Dawniej często używany w rolnictwie do ciągnięcia większych narzędzi rolniczych (pługów wieloskibowych) w Państwowych Gospodarstwach Rolnych. Ciągniki te były przede wszystkim stosowane w trudnych warunkach terenowych, gdzie ciągniki kołowe ... | plwiki | wiki |
C2P – polski lekki gąsienicowy ciągnik artyleryjski sprzed II wojny światowej. Powstał w połowie lat 30. XX wieku na bazie tankietki TKS. Głównym użytkownikiem były pododdziały przeciwlotnicze Wojska Polskiego, gdzie ciągniki C2P wykorzystywano do holowania armat przeciwlotniczych wz. 36 oraz przyczep amunicyjnych. Po ... | plwiki | wiki |
Claus Philipp Maria Schenk Graf von Stauffenberg (pol. Claus hrabia Schenk von Stauffenberg) (ur. 15 listopada 1907 w Jettingen, zm. 21 lipca 1944 w Berlinie) – oficer niemiecki (pułkownik), szef sztabu armii rezerwowej. Należał do grupy spiskowców, którzy zaplanowali i zrealizowali nieudany zamach na życie Hitlera 20 ... | plwiki | wiki |
Centymetr (symbol: cm) – jednostka długości, podwielokrotność metra, równa 10−2 m, czyli 1/100 m. Składa się z 10 milimetrów. Centymetr jest jednostką podstawową w układzie jednostek miar CGS ("centymetr gram sekunda"). W notacji naukowej można go zapisać jako 1 E-2 m, czyli 1 · 10-2 m.
Choć w obliczeniach naukowych i ... | plwiki | wiki |
C – imperatywny, proceduralny język programowania ogólnego przeznaczenia, stworzony na początku lat 70. XX wieku przez Dennisa Ritchiego, ówczesnego pracownika Bell Labs. W języku C powstały narzędzia systemowe dla Uniksa, a potem również kod systemu Unix. Język C został ustandaryzowany w 1989 roku przez ANSI. Od tego ... | plwiki | wiki |
Choroby zakaźne, zakaźnictwo, infekcjologia – dziedzina nauki oraz medycyny zajmująca się chorobami będącymi następstwem zakażenia ustroju czynnikiem zakaźnym i złamania sił odpornościowych organizmu (lub w odwrotnej kolejności) lub obecności w organizmie bioaktywnych toksyn (jadów) drobnoustrojów.
Mianem choroby zakaź... | plwiki | wiki |
CMYK – zestaw czterech podstawowych kolorów farb drukarskich stosowanych powszechnie w druku wielobarwnym w poligrafii i metodach pokrewnych (atramenty, tonery i inne materiały barwiące w drukarkach komputerowych, kserokopiarkach itp.). Na zestaw tych kolorów mówi się również barwy procesowe lub kolory triadowe (kolor ... | plwiki | wiki |
Cytat, cytata (łac. "citatio", niem. "Zitat") – dosłowne przytoczenie cudzych słów. Cytat w literaturze jest formą ekspresji artystycznej. Może mieć charakter jawny, w postaci wyraźnie wyróżnionego tekstu, lub niejawny, stanowiąc rodzaj aluzji.
Cytat jako forma przekazu artystycznego.
Mechanizm cytatu polega na nakłada... | plwiki | wiki |
Choroba Parkinsona (; , PD), dawniej: drżączka poraźna (łac. ) – samoistna, powoli postępująca, zwyrodnieniowa choroba ośrodkowego układu nerwowego, należąca do chorób układu pozapiramidowego. Nazwa pochodzi od nazwiska londyńskiego lekarza Jamesa Parkinsona, który w 1817 roku rozpoznał i opisał objawy tego schorzenia ... | plwiki | wiki |
Chorzów (1922–1934 "Królewska Huta"; niem. "Königshütte") – miasto na prawach powiatu w południowej Polsce, w województwie śląskim, położone na Górnym Śląsku, w centrum Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego (GOP), lokalny ośrodek gospodarczy oraz kulturalny. Przez miasto przepływa potok Rawa.
Dzisiejszy Chorzów powstał z... | plwiki | wiki |
Lucius Clodius Macer (zm. 68) – legat za czasów cesarza Nerona, zarządzał prowincją Afryką, zbuntował się przeciwko Neronowi w 68 n.e.
Lucjusz Klodiusz Macer jako legat w Afryce dowodził Legio III Augusta. Wiosną 68 n.e. wypowiedział posłuszeństwo Neronowi. Tacyt podaje, że do buntu Macera doszło za namową Kalwii Krysp... | plwiki | wiki |
Cezonia, właściwie: "Milonia Caesonia" (ur. 6, zm. 24 stycznia 41) – czwarta i ostatnia żona cesarza Kaliguli. Jej rodzicami byli Milonius (przypuszczalnie senator) i Wistilia.
Początkowo była konkubiną cesarza. W dniu, kiedy urodziła mu córkę Julię Druzyllę, została uznana za żonę.
Cezonia została zamordowana razem z... | plwiki | wiki |
Chorał gregoriański – tradycyjny, jednogłosowy śpiew liturgiczny Kościoła łacińskiego.
Chorał gregoriański był rozwijany, kodyfikowany i notowany w krajach zachodniej i centralnej Europy podczas IX i X wieku, z późniejszymi dodatkami i przekształceniami, ale niektóre teksty i melodie mają swój początek w wiekach jeszcz... | plwiki | wiki |
Gaius Cassius Longinus (ur. przed 85 p.n.e., zm. 3 października 42 p.n.e.) – rzymski wódz, jeden z zabójców Cezara, później walczył przeciw II triumwiratowi. Jeden z ostatnich obrońców republiki. Kwestor w armii Krassusa, wyróżnił się w wojnie z Partami w 53 roku p.n.e. Jako jeden z nielicznych przeżył bitwę pod Karram... | plwiki | wiki |
Bitwa Warszawska, zwyczajowo nazywana Cudem nad Wisłą – operacja wojskowa stoczona w dniach 13–25 sierpnia 1920 roku pomiędzy nacierającą na Warszawę i na północny zachód od niej Armią Czerwoną a Wojskiem Polskim, zgrupowanym nad Wisłą i Wieprzem, decydująca bitwa wojny polsko-bolszewickiej.
Znalazłszy się w krytycznej... | plwiki | wiki |
Czerwoniec (ros. "червонец") – nazwa kategorii monet w Rosji i ZSRR, wywodząca się od polskiego czerwonego złotego.
Do XVIII wieku nazywano tak w Rosji wszystkie zagraniczne złote monety. Czerwońcami powszechnie nazywano bite od 1712 do 1797 monety złote o wadze zbliżonej do dukata. W 1923 wybito okolicznościowe monet... | plwiki | wiki |
Czerwony złoty – staropolskie określenie monety złotej, florena, dukata, odróżniające monetę obiegową (ok. 3,5 g złota) od ówczesnej jednostki obrachunkowej, czyli złotego polskiego.
Historia.
W 1528 po utworzeniu polskiego systemu bimetalicznego wybijano je do końca XVIII w. Ostatnim polskim czerwonym złotym był tzw. ... | plwiki | wiki |
Cekin (wł. "zecchino" [dzekˈkiːno]) – złota moneta włoska bita od XIII wieku w Wenecji. Jedna z najwcześniejszych monet złotych Europy średniowiecznej.
Emitowana od 1284 aż do końca suwerenności Wenecji (1797) w zasadniczo niezmienionym wyglądzie i jakości (bita ze złota w ówcześnie najwyższej osiągalnej technicznie p... | plwiki | wiki |
Czarna śmierć – termin określający jedną z największych epidemii w dziejach ludzkości, panującą w XIV-wiecznej Europie. Obecnie za jej przyczynę uważa się " pałeczkę dżumy" (Yersinia pestis), powodującą dżumę, na co wskazuje analiza DNA ofiar zarazy.
Epidemia czarnej śmierci wybuchła w Azji Środkowej, być może w Chinac... | plwiki | wiki |
Cesarstwo wschodniorzymskie, później Cesarstwo Bizantyńskie (w literaturze przeważnie w formie Cesarstwo Bizantyjskie, choć są też odmienne opinie, pot. i skrótowo Bizancjum) – termin historiograficzny, używany od XIX wieku na określenie greckojęzycznego, średniowiecznego cesarstwa rzymskiego ze stolicą w Konstantynopo... | plwiki | wiki |
Cytadela Warszawska – twierdza w Warszawie, zbudowana w latach 1832–1834.
Po upadku powstania listopadowego twierdza była punktem kontrolno-pacyfikacyjnym na całą Warszawę, będącą ośrodkiem polskiego ruchu niepodległościowego. Pełniła także rolę więzienia śledczego (X Pawilon) oraz miejsca straceń polskich działaczy n... | plwiki | wiki |
Afryka Subsaharyjska, nazywana też Czarną Afryką – nazwa stosowana dla określenia części Afryki położonej na południe od Sahary. Mieszkańcami Afryki Subsaharyjskiej jest w większości ludność czarnoskóra.
Charakterystyka.
W obrębie Afryki Subsaharyjskiej znajdują się 43 kraje, licząc również państwa wyspiarskie. W 2015 ... | plwiki | wiki |
Cahokia (pełna oficjalna nazwa , Historyczny obszar stanowy Cahokia Mounds) – stanowisko archeologiczne w stanie Illinois (USA), ok. 11 km od St. Louis (Missouri).
Olbrzymi kompleks mieszkalny (ponad 13 km kw.) powstał z niewielkiej rolniczej wioski, założonej przed 900 p.n.e. Na żyznych glebach zalewowych mieszkańcy o... | plwiki | wiki |
Cristóbal de Acuña SJ (ur. 1597 w Burgos, zm. ok. 1676 w Limie) − hiszpański jezuita, misjonarz, badacz Ameryki Południowej.
Życiorys.
De Acuña urodził się w Burgos w 1597. W 1612 wstąpił do jezuitów. Został wysłany jako misjonarz do Nowego Świata. Pracował na terenach dzisiejszego Paragwaju, Chile i Peru. Został rekto... | plwiki | wiki |
City – centrum finansowo-handlowe dużego miasta. Angielskie słowo wywodzi się z łacińskiego określenia "civitas".
W angielskiej tradycji "city" to miasto, w którym znajduje się katedra i mieści się stolica biskupstwa, w odróżnieniu od "town", które katedry nie posiada. Formalny status "city" nadano także niektórym mias... | plwiki | wiki |
Człowiek ("Homo") – rodzaj ssaka naczelnego z rodziny człowiekowatych (Hominidae) obejmujący współcześnie występującego człowieka rozumnego ("Homo sapiens") oraz blisko z nim spokrewnione formy wymarłe, m.in. "Homo habilis", nazywany człowiekiem zręcznym; "Homo erectus", nazywany człowiekiem wyprostowanym; "Homo neande... | plwiki | wiki |
Choroba – jedno z podstawowych pojęć medycznych; ogólne określenie każdego odstępstwa od pełni zdrowia organizmu. Zdefiniowanie stanu chorobowego jest tak samo trudne, jak sprecyzowanie stanu pełni zdrowia (zob. dobrostan subiektywny). Patofizjologia odróżnia chorobę od procesu patologicznego oraz stanu patologicznego.... | plwiki | wiki |
MS Chrobry – statek pasażerski zbudowany łącznie z podobnym MS „Sobieski” z myślą o zastąpieniu starzejących się SS „Kościuszko” i SS „Pułaski” na linii południowoamerykańskiej.
Był ostatnim jak dotąd nowym transatlantykiem, zbudowanym dla polskiej bandery handlowej. Przed wybuchem II wojny światowej odbył zaledwie pół... | plwiki | wiki |
Chromosom 21 – najmniejszy z ludzkich autosomów. Liczbę genów mających swoje "loci" na chromosomie 21 szacuje się na 225 genów i 59 pseudogenów.
Chromosom 21 był drugim chromosomem, którego sekwencja DNA została poznana w ramach projektu poznania ludzkiego genomu.
Geny.
Na chromosomie 21 zlokalizowano następujące geny:... | plwiki | wiki |
cps ( – liczba znaków na sekundę) – jednostka szybkości komputerowego urządzenia przesyłającego lub wyjściowego, liczona uzyskiwanymi znakami, a nie ilością przetwarzanych po drodze danych komputerowych (a więc bez uwzględniania kompresji, nadmiarowej ilości danych w celach kontrolnych itp.). Może to być średnia efekty... | plwiki | wiki |
Cukier trzcinowy – nierafinowany cukier otrzymywany z trzciny cukrowej, bez oddzielania melasy i kryształków. Jego barwa może wahać się od złotawej do ciemnobrązowej. Jest obok cukru buraczanego jedną z dwóch najpopularniejszych odmian cukrów jadalnych spożywanych na świecie. W nierafinowanej formie stanowi ważny skład... | plwiki | wiki |
Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego (CM UJ) – jednostka Uniwersytetu Jagiellońskiego grupująca wydziały medyczne, najstarsza i jedna z większych tego typu w Polsce.
Od 2012 Collegium Medicum nieprzerwanie zajmuje 1. miejsce w rankingu najlepszych uczelni medycznych w Polsce, publikowanym przez miesięcznik ed... | plwiki | wiki |
Czarna odmiana człowieka (negroidzi - przestarzałe znaczenie, usunięte z naukowego i ogólnego użytku) – jedna z odmian wydzielanych w podziałach antropologicznych gatunku ludzkiego. Po raz pierwszy podziału na odmiany, w którym kryterium był kolor skóry, dokonał Georges Cuvier w roku 1812. Podział na trzy odmiany, nazy... | plwiki | wiki |
Claude Bernard (ur. 12 lipca 1813 w Saint-Julien koło Villefranche-sur-Saône, zm. 10 lutego 1878 w Paryżu) – francuski lekarz fizjolog zajmujący się badaniami medycznymi. Laureat Medalu Copleya.
Życiorys.
Bernard rozpoczął pracę jako praktykant w aptece, w wolnym czasie pisząc własną sztukę teatralną. Po jej wystawieni... | plwiki | wiki |
Subsets and Splits
No community queries yet
The top public SQL queries from the community will appear here once available.