text string | source string | source_kind string |
|---|---|---|
Cadyk, cadik, sadyk (z hebr. צדיק "cadik" = ‘sprawiedliwy’) – charyzmatyczny przywódca odłamu judaizmu – chasydyzmu, zwany też rebe.
Cadyk jest dla wspólnoty wzorem pobożności, pokory i sprawiedliwości. Cadykowie są otaczani powszechną czcią, ze względu na przypisywaną im zdolność czynienia cudów i uzdrawiania. Także p... | plwiki | wiki |
Costa de la Luz – region turystyczny w południowo-zachodniej Hiszpanii, obejmujący wybrzeże atlantyckie od Gibraltaru po ujście Gwadiany.
Plaże Costa de la Luz ciągną się ok. 300 km wzdłuż Oceanu Atlantyckiego. Jest to obszar o rozwiniętej strukturze obsługującej ruch turystyczny. Głównymi ośrodkami są nadmorskie miast... | plwiki | wiki |
Costa del Sol – region turystyczny w Andaluzji (Hiszpania), obejmujący wybrzeże śródziemnomorskie między Gibraltarem a przylądkiem Cabo de Gata.
Na Costa del Sol znajduje się wiele znanych kąpielisk morskich: Marbella, Torremolinos, Benalmádena, Málaga, czy Nerja. Stolicą Costa del Sol, czyli wybrzeża słońca jest Malag... | plwiki | wiki |
Costa del Azahar (kat. "Costa dels Tarongers") – region turystyczny w Walencji (Hiszpania), obejmujący wybrzeże śródziemnomorskie między przylądkiem Cabo de Nao a ujściem Ebro.
Znajdują się tu kąpieliska morskie: El Saler, Benicasim, Vinaroz. Jest to również znany obszar uprawy drzew pomarańczowych. | plwiki | wiki |
Costa Dorada (kat. Costa Daurada, pol. Złote Wybrzeże) – region turystyczny w północno-wschodniej Hiszpanii (w granicach administracyjnych Katalonii), rozciągający się wzdłuż wybrzeża Morza Balearskiego .
Przynależność administracyjna.
Costa Dorada jest w całości zlokalizowana we wspólnocie autonomicznej Katalonii, w g... | plwiki | wiki |
Costa Brava (pol. "Dzikie wybrzeże", "Urwiste wybrzeże") – region turystyczny w północno-wschodniej Hiszpanii (w granicach administracyjnych Katalonii), rozciągający się wzdłuż wybrzeża Morza Śródziemnego.
Nazwa.
Pierwszy raz terminu "Costa Brava" użył kataloński dziennikarz, poeta i polityk "Ferran Agulló i Vidal" w a... | plwiki | wiki |
Costa Verde (hiszp. "Zielone Wybrzeże") – region turystyczny w Hiszpanii, obejmujący atlantyckie wybrzeże Galicji, Kantabrii, Asturii i Kraju Basków.
Klimat.
Panuje tam klimat subtropikalny typu oceanicznego, na który duży wpływ ma Prąd Północnoatlantycki. Klimat charakteryzuje się łagodnymi zimami, umiarkowanie ciepły... | plwiki | wiki |
Costa Dourada – region turystyczny w południowo-zachodniej Portugalii (w granicach administracyjnych dystryktu Setúbal, dystryktu Beja i dystryktu Faro), rozciągający się wzdłuż wybrzeża Oceanu Atlantyckiego, od Sines na północy do Przylądka Świętego Wincentego na południu (fragment Costa Dourada na południe od Aljezur... | plwiki | wiki |
Costa de Prata – region turystyczny w środkowo-zachodniej Portugalii (w granicach administracyjnych Wielkiego Porto, dystryktu Aveiro, dystryktu Coimbra, dystryktu Leiria i dystryktu Lizbona), rozciągający się wzdłuż wybrzeża Oceanu Atlantyckiego, od ujścia rzeki Duero nieopodal Vila Nova de Gaia (aglomeracja Porto) na... | plwiki | wiki |
Cieśnina – zwężenie obszaru wodnego, łączące dwa akweny (oceany, morza lub jeziora), a rozdzielające dwa obszary lądowe. Szeroką cieśninę morską, zwłaszcza oddzielającą wyspę od kontynentu określa się mianem kanału morskiego (np. La Manche), wąskie cieśniny są zaś czasem nazywane „przesmykami”. Obce statki mogą przekra... | plwiki | wiki |
Chmielaki Krasnostawskie – Ogólnopolskie Święto Chmielarzy i Piwowarów odbywające się co roku w Krasnymstawie po żniwach chmielowych. Nazywane inaczej dożynkami chmielowymi.
Historia.
Tradycje chmielarstwa na terenie Krasnegostawu i okolic sięgają początków XX wieku i wiążą się ściśle z osobą Tadeusza Fleszyńskiego (18... | plwiki | wiki |
Cent (z łac. "centum" = „sto”) – jednostka monetarna wielu państw świata. Jej nazwa wywodzi się od części setnej.
Jako monetę "centa" po raz pierwszy wybito w stanie Massachusetts w 1787 r. Poza systemem monetarnym Stanów Zjednoczonych "cent" jako 1/100 lokalnego dolara występuje, bądź występował, między innymi w (na):... | plwiki | wiki |
Centym (z fr. "centime", z łac. "centum" – „sto”) – powstała w 1795 r. we Francji jednostka monetarna, której nazwa wywodzi się od części setnej. "Centym" równając się 1/100 lokalnego franka był jednostką monetarną Francji, Belgii (od 1832 r.), Monako (w latach 1837–1838), Luksemburga (od 1854 r.) do czasu wprowadzenia... | plwiki | wiki |
Centavo (z port. "centavo", z łac. "centum" = „sto”) − jednostka monetarna wielu krajów świata, głównie Ameryki Południowej i Środkowej. Nazwa wywodzi się od części setnej i przyjęta została ze Stanów Zjednoczonych ze zmianą językową.
"Centavo" najczęściej stanowi(ło) 1/100 lokalnego peso. Emitowano je w(na): | plwiki | wiki |
Poznański Czerwiec (Czerwiec ’56) – pierwszy w PRL strajk generalny i demonstracje uliczne, które miały miejsce w końcu czerwca 1956 w Poznaniu. Protesty zostały krwawo stłumione przez wojsko i milicję, a samo wydarzenie było przez propagandę PRL bagatelizowane jako „wypadki czerwcowe” lub przemilczane. Obecnie przez c... | plwiki | wiki |
Così fan tutte [], pełny tytuł: "Così fan tutte, ossia La scuola degli amanti" ("Tak czynią wszystkie, czyli szkoła kochanków"), KV 588 – opera buffa w dwóch aktach. Muzykę skomponował Wolfgang Amadeus Mozart, a libretto napisał Lorenzo Da Ponte. Prapremiera dzieła miała miejsce w Wiedniu 26 stycznia 1790, dyrygował ko... | plwiki | wiki |
Cyganeria () – opera w czterech aktach Giacoma Pucciniego z 1896 roku na podstawie powieści "Sceny z życia cyganerii" Henriego Murgera. Autorami włoskiego libretta są Luigi Illica i Giuseppe Giacosa. Jest pierwszą z trzech najbardziej znanych oper Pucciniego. Podczas pracy nad dziełem kompozytor pokłócił się z Ruggerem... | plwiki | wiki |
Cyrulik sewilski (wł. "Il Barbiere di Siviglia") – opera buffa Gioacchina Rossiniego w dwóch aktach z 1816 roku. Prapremiera: Rzym, Teatro Argentina, 20 lutego 1816. Libretto, napisane przez Cesarego Sterbiniego, oparte zostało na sztuce teatralnej Pierre’a Beaumarchais’go z 1775 roku pod tym samym tytułem. Oryginalny ... | plwiki | wiki |
Czarodziejski flet ("Die Zauberflöte", KV 620) – dwuaktowa opera (ściślej singspiel) z niemieckim librettem Emanuela Schikanedera i muzyką Wolfganga Amadeusa Mozarta. Prapremiera odbyła się 30 września 1791 w Theater im Freihaus auf der Wieden, zwanym teatrem Schikanedera.
Zgodnie z chronologią wystawień "Czarodziejski... | plwiki | wiki |
Borys Fiodorowicz Godunow ("Борис Федорович Годунов") (ur. ok. 1551, zm. w Moskwie) – car Rosji w latach 1598–1605.
Życiorys.
Borys Godunow był doradcą Iwana IV Groźnego w ostatnich latach jego panowania. Po bezpotomnej śmierci Fiodora I (panującego po swym ojcu Iwanie IV) Sobór Ziemski w Moskwie obrał księcia Borysa G... | plwiki | wiki |
Dymitr carewicz – młodszy syn cara Rosji Iwana IV Groźnego i jego siódmej żony Marii Nagoj, książę uglicki, święty prawosławny.
Urodzony 19 października 1582 w Moskwie. Po śmierci ojca w 1584 roku został zesłany wraz z matką przez radę regencyjną do Uglicza, gdzie zginął w wieku 8 lat w niejasnych okolicznościach, najp... | plwiki | wiki |
Czasopismo – wydawnictwo ciągłe, periodyczne, publikowane pod niezmienionym tytułem, posiadające numerację ciągłą, zawierające ustaloną szatę graficzną, a także niezbyt często zmieniający się format i objętość, zawierające materiały od wielu autorów i określoną tematykę, aczkolwiek mogące różnić się wersjami językowymi... | plwiki | wiki |
Czasław, Czesław – staropolskie imię męskie.
Pierwotnie Czasław (oboczność Cze-//Cza występuje w zapiskach małopolskich i wielkopolskich) składającego się z członu "Cza-" (ps. "*čajati : čati" – „spodziewać się, oczekiwać”, jak w Czabor) i "-sław" („sława”). Mogło oznaczać „tego, który oczekuje sławy”. Niezależnie od ... | plwiki | wiki |
Charon (gr. Chárōn, łac. Charon, etr. Charun) – w mitologii greckiej bóg umierających i konających, przewoźnik dusz przez rzekę Acheron (lub Styks); w mitologii etruskiej „demon śmierci”.
W mitologii greckiej: duch świata podziemnego, syn Erebu i Nyks. Był przewoźnikiem dusz zmarłych przez mityczną rzekę Styks (w innyc... | plwiki | wiki |
Charon (Pluton I) – największy naturalny satelita Plutona, odkryty 22 czerwca 1978 roku przez Jamesa Christy’ego.
Odkrycie i nazwa.
22 czerwca 1978, przeglądając powiększone fotografie Plutona wykonane 1,55-metrowym teleskopem w placówce United States Naval Observatory we Flagstaff, z zamiarem dokładniejszego wyliczeni... | plwiki | wiki |
Charon – zespół muzyczny, który powstał w Finlandii w 1992 r. w Raahe jako kwartet, założycielami byli Pasi Sipilä, Teemu Hautamäki, Jasse von Hast i Antti Karihtala. Występując pod różnymi nazwami, m.in. Nympholepsy Mutulation. W 2011 roku grupa została rozwiązana.
Historia.
Na początku działalności zespół tworzył muz... | plwiki | wiki |
City of London (potocznie The City lub Square Mile) – jednostka administracyjna mająca prawa miejskie w granicach Londynu, w której obecnie skupia się większość działalności handlowo-bankowo-ubezpieczeniowej Wielkiej Brytanii. City nie stanowi gminy Londynu ("London borough"). Gildie kupieckie wybierają co roku pod kon... | plwiki | wiki |
City of Westminster – gmina Wielkiego Londynu położona w środkowej części miasta, nad Tamizą, w sąsiedztwie City of London. Wraz z 11 innymi gminami wchodzi w skład tzw. Londynu Wewnętrznego. Władzę stanowi Rada Gminy Westminster (ang. Westminster City Council). W City of Westminster znajduje się, oprócz Buckingham Pal... | plwiki | wiki |
Czeka, CzK, WCzK () – akronim nazwy tajnej policji w Rosji Sowieckiej w latach 1917–1922.
Początkowo nosiła pełną nazwę "Wsierossijskaja czriezwyczajnaja komissija po bor’bie s kontrriewolucyjej i sabotażom" (Wszechrosyjska Komisja Nadzwyczajna do Walki z Kontrrewolucją i Sabotażem), od sierpnia 1918 roku "Wsierossijsk... | plwiki | wiki |
Chlorek sodu, NaCl – nieorganiczny związek chemiczny z grupy chlorków, sól kwasu solnego i sodu. Stanowi podstawowy składnik soli kuchennej, soli warzonej i soli drogowej.
Występowanie.
W przyrodzie występuje m.in. jako halit, minerał tworzący pokłady soli kamiennej, a w postaci rozpuszczonej w wodzie morskiej oraz w w... | plwiki | wiki |
Czekolada – wyrób cukierniczy sporządzany z miazgi kakaowej, tłuszczu kakaowego (masło kakaowe) lub innego tłuszczu roślinnego, środka słodzącego i innych dodatków, a w przypadku czekolady mlecznej także z mleka. Według dyrektywy 2000/36/WE czekoladę definiuje się jako wyrób otrzymywany z wyrobów kakaowych i cukrów, kt... | plwiki | wiki |
Cota Coca – ruiny inkaskiego miasta z XVI w., położonego na wysokości 1850 m n.p.m. w regionie Vilcabamba w Andach peruwiańskich.
Miasto jest obecnie niemal całkowicie zarośnięte dżunglą i dostępne dla ludzi tylko z jednej strony. Według odkrywców, Cota Coca jest osiedlem późnoinkaskim, założonym po roku 1532 w trakci... | plwiki | wiki |
Cefeusz (łac. "Cepheus", dop. "Cephei", skrót "Cep") – gwiazdozbiór nieba północnego, leżący w pobliżu północnego bieguna nieba, 27. co do wielkości.
Cefeusz znajduje się na krawędzi Drogi Mlecznej, obfituje w gwiazdy podwójne i zmienne, wśród nich bardzo znaną δ Cephei, od której nazwę wziął typ gwiazd zmiennych – cef... | plwiki | wiki |
Centaur (łac. "Centaurus", dop. "Centauri", skrót "Cen") – gwiazdozbiór nieba południowego, znany już w starożytności i dziewiąty co do powierzchni. W Polsce praktycznie niewidoczny, niektóre gwiazdy wschodzą zaledwie kilka stopni ponad horyzont. W całości widoczny na południe od równoleżnika 22° N. Liczba gwiazd dostr... | plwiki | wiki |
Cyrkiel (łac. "Circinus", dop. "Circini", skrót "Cir") – mały, 85. co do wielkości, blady gwiazdozbiór nieba południowego, głęboko zanurzony w południową Drogę Mleczną, pomiędzy Centaurem a Trójkątem Południowym. Jest to czwarta z najmniejszych konstelacji na całym niebie, zajmuje tylko 93 stopnie kwadratowe. Niewidocz... | plwiki | wiki |
Częściowy porządek () – relacja zwrotna, przechodnia i (słabo) antysymetryczna albo równoważnie antysymetryczny praporządek.
W matematyce dyskretnej, para formula_1 gdzie formula_2 jest zbiorem, a formula_3 relacją częściowego porządku określoną na formula_2 bywa nazywana "poset"em (z ang. partially ordered set – zbiór... | plwiki | wiki |
Choroba Heinego-Medina (potocznie heinemedina), polio, ostre nagminne porażenie dziecięce (łac. "poliomyelitis anterior acuta"), wirusowe zapalenie rogów przednich rdzenia kręgowego, H14 – wirusowa choroba zakaźna wywoływana przez " ", przenoszona drogą fekalno-oralną. Nazwa tej choroby wywodzi się od nazwisk dwóch ucz... | plwiki | wiki |
CORBA () – technologia zapewniająca komunikację pomiędzy obiektami pracującymi w heterogenicznych (różnorodnych) systemach komputerowych. Obiekty pełniące dowolne funkcje mogą być zaimplementowane w różnych językach programowania, na dowolnej platformie sprzętowej, pod kontrolą różnych systemów operacyjnych.
Opis obiek... | plwiki | wiki |
Co-NP-zupełność – klasa złożoności zawierająca takie problemy klasy Co-NP, że każdy inny problem klasy Co-NP może zostać do nich zredukowany, analogicznie jak dla problemów NP-zupełnych. Ponadto problem dopełniający względem problemu NP-zupełnego jest NP-trudny. | plwiki | wiki |
Cailifoquan, 蔡李佛拳, w transkrypcji angielskiej z dialektu kantońskiego Choy Li Fut Kung Fu (spotyka się pisownie "Choy Lee Fut", "Choy Lay Fut", itp.) jest to jeden z najlepiej poznanych systemów walki na świecie, słynący z wielkiej skuteczności w walce. Jest jedną z odmian kung-fu najszerzej uprawianą poza granicami Ch... | plwiki | wiki |
Czechosłowacja (, lub ) – historyczne państwo w Europie Środkowej, istniejące w latach 1918–1938 i 1945–1992. Jego stolicą była Praga.
1 stycznia 1993 w miejscu Czechosłowacji powstały dwa nowe państwa – Czechy i Słowacja. Kraj ten graniczył z Niemcami (w latach 1949–1990 z NRD i RFN), Polską, ZSRR (1945–1991), Ukrainą... | plwiki | wiki |
Cytologia (gr. "kytos" ‘komórka’, "logos" ‘nauka’), biologia komórki – dział biologii badający komórki, m.in. ich budowę (morfologię) oraz działanie (fizjologię). Jej dziedzinami są: cytofizjologia, cytopatologia, cytogenetyka i cytochemia.
Termin "komórka" został wprowadzony w 1665 roku przez Roberta Hooke’a, który po... | plwiki | wiki |
Chlorofile – grupa organicznych związków chemicznych obecnych między innymi w roślinach, algach i bakteriach fotosyntetyzujących (np. w sinicach). Nadaje częściom roślin (głównie liściom) charakterystyczny zielony kolor.
Funkcją chlorofili w organizmach przeprowadzających fotosyntezę jest wychwytywanie kwantów światła ... | plwiki | wiki |
Ciąg – przyporządkowanie wszystkim kolejnym liczbom naturalnym (czasami ograniczonych do liczb nie większych niż formula_1) elementów z pewnego ustalonego zbioru. W przypadku bez ograniczeń jest to "ciąg nieskończony", a w przeciwnym – "ciąg skończony" lub formula_1"-elementowy".
Każdej liczbie naturalnej formula_3 jes... | plwiki | wiki |
Clarion – język programowania czwartej generacji (4GL) przeznaczony do szybkiego programowania aplikacji dla środowiska MS Windows (występuje również w wersji dla DOS) i dedykowany dla aplikacji bazodanowych.
Każda z dostępnych wersji Clariona zawiera pełne środowisko programowania i różnorodne narzędzia dla programist... | plwiki | wiki |
Ceres (Cerera) – w mitologii rzymskiej italska bogini wegetacji i urodzajów; całkowicie utożsamiona z grecką Demeter już w V wieku p.n.e..
Córka Saturna i Ops. Była siostrą i kochanką Jowisza, matką Prozerpiny. Jej pozostałe rodzeństwo to: Junona, Westa, Neptun i Pluton. Jako bóstwo italskie była jedną z najstarszych r... | plwiki | wiki |
Choroba popromienna – zespół objawów klinicznych spowodowany przez promieniowanie jonizujące w wysokiej dawce (zazwyczaj więcej niż 1 Gy w ostrej chorobie popromiennej, poniżej tej wartości w przewlekłej chorobie popromiennej) oddziałujące na całe ciało lub jego dużą powierzchnię (ponad 60%).
Przyczyną choroby popromie... | plwiki | wiki |
Chlorowodór, HCl – nieorganiczny związek chemiczny, połączenie chloru i wodoru. Dobrze rozpuszcza się w wodzie, tworząc kwas solny (kwas chlorowodorowy) z wydzieleniem dużej ilości ciepła.
Otrzymywanie.
Otrzymywany jest w wyniku działania kwasu siarkowego na chlorek sodu (reakcja przebiega w dwóch etapach):
Synteza chl... | plwiki | wiki |
Chełmno () – miasto w Polsce, w województwie kujawsko-pomorskim, siedziba powiatu chełmińskiego; leży nad Wisłą, u ujścia Fryby. Chełmno liczy 18 326 mieszkańców (31 grudnia 2022).
Położenie.
Chełmno położone jest 30 km na południowy zachód od Grudziądza i 40 km na północ od Torunia. W pobliżu znajduje się most przez W... | plwiki | wiki |
Dermatologia (gr. "derma" – skóra) – dziedzina medycyny zajmująca się badaniem oraz opisem struktury i funkcji skóry, a także schorzeniami skóry i jej przydatków (włosów, paznokci) oraz niektórymi chorobami ogólnoustrojowymi, ujawniającymi się przede wszystkim na skórze (np. łagodne i złośliwe nowotwory, jak czerniak z... | plwiki | wiki |
Diabetologia – dziedzina medycyny zajmująca się leczeniem cukrzycy i jej powikłań, a także innych schorzeń związanych z zaburzeniami homeostazy glikemii. W Polsce specjalizacja z diabetologii jest możliwa do uzyskania po wcześniejszym uzyskaniu specjalizacji z zakresu chorób wewnętrznych lub pediatrii. Specjalizacja tr... | plwiki | wiki |
Dwustronna edycja (ang. "two-way editing", "two-way tools") – funkcja graficznego środowiska programistycznego (GUI) odzwierciedlająca zmiany w graficznym przedstawieniu elementów tworzonego programu w kodzie źródłowym programu (czasem odwrotnie).
Dwustronną edycję umożliwiają m.in. środowiska: Visual Studio .NET, Delp... | plwiki | wiki |
Dobra publiczne – dobra charakteryzujące się brakiem możliwości wyłączenia ich z konsumpcji oraz jednocześnie ich niekonkurencyjnością w konsumpcji.
Pierwszy warunek w definicji dobra publicznego oznacza, że dostawca dobra nie może legalnie zapobiec używaniu dobra przez innych. Drugi warunek oznacza, że konsumpcja dob... | plwiki | wiki |
Dobro – jedno z podstawowych (pierwotnych) pojęć etycznych, utożsamiane z pojęciem bytu. W moralności dobro określa poprawność (zgodność z normami moralnymi) czynów i zachowań człowieka.
Dobro w filozofii starożytnej.
Dobra moralne wyróżnił po raz pierwszy Sokrates wynosząc je ponad wszystkie. Dla nich człowiek powinie... | plwiki | wiki |
Dobra (l.poj. dobro) – wszystkie środki, które mogą być wykorzystane, bezpośrednio lub pośrednio, do zaspokojenia potrzeb ludzkich.
Proces zużywania nabytych dóbr w celu zaspokojenia potrzeb nazywa się konsumpcją.
Przykładem dobra może być samochód, działka budowlana, chleb, praca naukowa, seans filmowy, program komput... | plwiki | wiki |
Dowodzenie – jedna z najbardziej podstawowych odmian rozumowania obok wnioskowania, sprawdzania i wyjaśniania. Kazimierz Ajdukiewicz definiuje dowodzenie jako „proces myślowy polegający na rozwiązywaniu zadania, które domaga się, by pewne zdanie całkowicie dane w samym zadaniu wywnioskować ze zdań innych, już uprzednio... | plwiki | wiki |
Dziedzina formy zdaniowej – zbiór takich elementów, dla których forma zdaniowa staje się zdaniem logicznym.
Do dziedziny zaliczamy także elementy, które nie mogą występować w zdaniu logicznym, np. formula_3 gdzie formula_4 to liczba, której nie może być w dziedzinie, np. gdy w mianowniku jest niewymierność lub takowa m... | plwiki | wiki |
Dieny – grupa organicznych związków chemicznych, węglowodory nienasycone, w których występują dwa wiązania podwójne między atomami węgla. Ogólny wzór dienów otwarto-łańcuchowych to CnH2n-2, zaś dienów cyklicznych to CnH2n-4.
W zależności od liczby wiązań pojedynczych znajdujących się pomiędzy wiązaniami podwójnymi w ła... | plwiki | wiki |
Destylacja (łac. "destilatio", "de-" 'od' i "stillare" 'skraplanie' od "stilla" 'kropla') – rozdzielanie ciekłej mieszaniny wieloskładnikowej poprzez odparowanie, a następnie skroplenie jej składników. Stosuje się ją w celu wyizolowania lub oczyszczenia jednego lub więcej związków składowych. Proces wykorzystuje różną ... | plwiki | wiki |
Dryfkotwa – rodzaj pływającej kotwicy w postaci czaszy przypominającej spadochron lub długiego, stożkowatego worka bez dna.
Dryfkotwa wyrzucona za burtę jachtu, hamuje jego bieg i pomaga utrzymać jednostkę dziobem do fali przy sztormowaniu. Zadaniem dryfkotwy jest zmniejszenie prędkości dryfowania z wiatrem i falą oraz... | plwiki | wiki |
Dehydroepiandrosteron (), DHEA – naturalny hormon steroidowy produkowany z cholesterolu w nadnerczach, a konkretnie w warstwie siateczkowatej kory nadnerczy. Został odkryty, a potem zsyntetyzowany, przez francuskiego lekarza i naukowca, Étienne’a-Émile’a Baulieu.
Dehydroepiandrosteron jest chemicznie podobny do testost... | plwiki | wiki |
Dżonka (ang. "junk" od port. "junco" z jawaj. "jong") – dalekowschodni niewielki statek drewniany bez stępki, przeważnie 1-, 2- lub 3-masztowy, o charakterystycznych wielokątnych żaglach przypominających wachlarz, plecionych z włókien roślinnych, zaopatrzonych w liczne, poziome usztywniające listwy biegnące promieniści... | plwiki | wiki |
Dysocjacja elektrolityczna – proces rozpadu cząsteczek związków chemicznych na jony pod wpływem rozpuszczalnika, np.
Do dysocjacji są zdolne związki, w których występują wiązania jonowe lub bardzo silnie spolaryzowane kowalencyjne. Zdysocjowany roztwór związku chemicznego nazywa się elektrolitem.
Teorię dysocjacji elek... | plwiki | wiki |
Doskład – dostarczenie przez redakcję do przygotowalni (studia DTP) pewnej niewielkiej porcji materiału w późniejszym terminie niż główna część zlecenia, często na ostatnią chwilę. Typowym doskładem są np. ogłoszenia ekspresowe, aktualności, spis treści i wstępniak (artykuł otwierający numer). Doskładem są także materi... | plwiki | wiki |
Dendrymer ( "dendron", drzewo) – organiczne związki chemiczne o regularnej, rozgałęzionej budowie, zbudowane z przyłączanych sekwencyjnie merów wielofunkcyjnych.
Dendrymery dzięki swojej wielkiej regularności tworzą fraktalopodobne struktury, które mają szereg unikatowych własności przydatnych w wielu zastosowaniach, n... | plwiki | wiki |
Dioksyny, polichlorowane dibenzo-"p"-dioksyny (, PCDDs) – grupa organicznych związków chemicznych, będących pochodnymi oksantrenu (dibenzo-1,4-dioksyny). Ich szkielet tworzy jeden, centralnie położony, pierścień dioksanowy oraz dwa połączone z nim pierścienie benzenowe, w których atomy wodoru podstawione są atomami chl... | plwiki | wiki |
Dowód – wykazanie, że pewne zdanie jest prawdziwe. Dowód należy odróżnić od empirycznego lub heurystycznego rozumowania. Każdy krok dowodu musi jasno wynikać z poprzednich lub być przyjętym aksjomatem; rozumowanie niespełniające tego warunku nie jest dowodem. Ostatni krok dowodu to udowodnione zdanie, które w ten sposó... | plwiki | wiki |
Dystrybucja Linuksa – uniksopodobny kompletny system operacyjny zbudowany na bazie jądra Linux. Znakomita większość dystrybucji zawiera dużo elementów projektu GNU, co sprawia, że są one dystrybucjami GNU/Linuksa. W skład dystrybucji, oprócz samego jądra, wchodzą podstawowe programy i usługi takie, jak powłoka, skrypty... | plwiki | wiki |
Debian (wym. ) – projekt wolnej dystrybucji systemu operacyjnego GNU/Linux oraz GNU/kFreeBSD realizowany przez ochotników na całym świecie. Wewnątrz Debiana istnieją również projekty, mające na celu stworzenie dystrybucji systemu GNU/Hurd, inne odmiany BSD, a nawet dystrybucji wolnego oprogramowania na platformę Window... | plwiki | wiki |
Dania () – państwo położone w Europie Północnej (Skandynawia), najmniejsze z państw nordyckich. Wraz z Grenlandią oraz Wyspami Owczymi tworzy Wspólnotowe Królestwo Danii. Kontynentalna Dania graniczy od południa z Niemcami, zaś przez cieśninę Sund sąsiaduje ze Szwecją. Posiada też granicę z Kanadą na wyspie Hansa. Dani... | plwiki | wiki |
Direct Memory Access, DMA (z ang. bezpośredni dostęp do pamięci) – technika, w której sprzęt komputerowy podłączony do płyty głównej, np. karta graficzna, karta dźwiękowa, karta sieciowa czy kontroler dysku twardego, mogą korzystać z pamięci operacyjnej RAM lub portów we-wy, pomijając przy tym CPU. Wymaga to niewielkie... | plwiki | wiki |
\right]</math>
|Wielkosc = pracy, energii, ciepła
|WielkoscOzn = "W", "E", "Q"
|SI-jedn = formula_1
|CGS-jedn = formula_2
|Imp-jedn = formula_3
|Nazwisko = James Prescott Joule
|Etymologia =
|JednPodstawowa =
Dżul (J) (ang. "Joule") – jednostka pracy i energii – w tym ciepła – w układzie SI. Jeden dżul ... | plwiki | wiki |
Dywan Sierpińskiego – fraktal otrzymany z kwadratu za pomocą podzielenia go na dziewięć (3x3) mniejszych kwadratów, usunięcia środkowego kwadratu i ponownego rekurencyjnego zastosowania tej samej procedury do każdego z pozostałych ośmiu kwadratów. Nazwa pochodzi od nazwiska Wacława Sierpińskiego.
Definicja formalna.
Ni... | plwiki | wiki |
Druga zasada termodynamiki – podstawowe prawo termodynamiki, stwierdzające, że w układzie termodynamicznie izolowanym istnieje funkcja stanu, która nie maleje z czasem.
Funkcja ta zwana jest entropią i oznacza się ją symbolem formula_1 Zmiana formula_2 tej funkcji spełnia więc nierówność formula_3 przy czym równość zac... | plwiki | wiki |
Demografia – dziedzina nauki zajmująca się powstawaniem, życiem i przemijaniem społeczności ludzkiej. Obejmuje m.in. takie zagadnienia jak: przyrost naturalny, migracje, struktura społeczna (wiek, płeć, przynależność zawodowa, narodowość, wyznanie) oraz ich rozmieszczenie przestrzenne i oddziaływania społeczne i socjol... | plwiki | wiki |
Dewon – termin o dwojakim znaczeniu:
Nazwa pochodzi od hrabstwa Devon (w południowo-zachodniej Anglii), skąd pochodzą pierwsze zbadane skały tego systemu. System dewoński wydzielili Roderick Murchison i Adam Sedgwick w 1839 roku.
Na mapach i przekrojach geologicznych skały dewońskie znaczy się barwą brązową.
Paleogeogr... | plwiki | wiki |
Dante Alighieri (ur. w maju lub czerwcu 1265 we Florencji, zm. 13 lub 14 września 1321 w Rawennie) – włoski poeta, filozof i polityk, charakteryzowany przez Fryderyka Engelsa jako „ostatni poeta średniowiecza i jednocześnie pierwszy poeta nowych czasów”.
Jego najwybitniejszym dziełem jest poemat "Boska komedia", uważan... | plwiki | wiki |
Dziwna wojna (, – dosł. "udawana wojna", – dosł. "wojna na siedząco") – kolokwialna definicja sytuacji, jaka miała miejsce w pierwszym okresie II wojny światowej na froncie zachodnim po formalnym wypowiedzeniu przez Francję i Wielką Brytanię 3 września 1939 roku wojny III Rzeszy po zaprzestaniu faktycznych działań woje... | plwiki | wiki |
DMCA (ang. "Digital Millennium Copyright Act") – ustawa z zakresu prawa autorskiego, obowiązująca od 1998 w USA zabraniająca tworzenia i rozpowszechniania technologii, przy użyciu których mogą być naruszone cyfrowe mechanizmy ograniczeń kopiowania.
Kanada.
Podobne regulacje wprowadzono w Kanadzie. Prace nad aktem C-61 ... | plwiki | wiki |
Dobór naturalny (selekcja naturalna) – jeden z mechanizmów ewolucji biologicznej, prowadzący do ukierunkowanych zmian w populacji zwiększających ich przeciętne przystosowanie, czyli adaptację do warunków środowiskowych, poza okresem wymierania.
Miarą sukcesu w doborze naturalnym jest dostosowanie (ang. "fitness"); możn... | plwiki | wiki |
Dywiz, czyli łącznik – znak pisarski oznaczony znakiem - w postaci krótkiej poziomej kreski (krótszej od pauzy i półpauzy) uniesionej ponad podstawową linią pisma. Inne nazwy dywizu to: znak przeniesienia, mała kreska oraz tiret (z fr. "tiré"). Łącznik nie jest znakiem interpunkcyjnym.
Charakterystyka dywizu.
W zesta... | plwiki | wiki |
Dębik ośmiopłatkowy ("Dryas octopetala" L.) – gatunek roślin z rodziny różowatych. Nazwa rodzajowa, zarówno polska, jak i naukowa, pochodzi od kształtu liści podobnych do liści dębu (gr. "δρυς" – dąb, drzewo), nazwa gatunkowa od liczby płatków w koronie kwiatu (najczęściej 8). Od nazwy rodzajowej pochodzi młodszy dryas... | plwiki | wiki |
Deflate – algorytm kompresji oparty na LZ77 i kodowaniu Huffmana, określony standardem .
Standardy oraz określają formaty używane do składowania danych skompresowanych za pomocą algorytmu deflate.
Algorytm ten stosowany jest m.in. w formacie PNG oraz programach do kompresji gzip i PKZIP, natomiast popularna wolnodostęp... | plwiki | wiki |
Dyskretna transformacja kosinusowa, dyskretna transformacja cosinusowa (, DCT) – rodzaj blokowej transformacji wykonywanej na wartościach dyskretnych. Jest szczególnie popularna w dziedzinie stratnej kompresji danych.
Opis metody.
DCT przekształca skończony ciąg formula_1 liczb rzeczywistych formula_2 w ciąg liczb rzec... | plwiki | wiki |
Darwinizm – ogólna teoria rozwoju życia sformułowana przez brytyjskiego przyrodnika Karola Darwina. Teoria stała się fundamentem nauki o ewolucji organizmów oraz wpłynęła na myśl filozoficzną. Twórców odwołujących się do teorii ewolucji Darwina w dziełach filozoficznych określa się jako darwinistów. Myśl filozoficzna o... | plwiki | wiki |
Dodawanie macierzy – działanie dwuargumentowe w zbiorze macierzy formula_1 o ustalonych wymiarach formula_2 które elementowi o współrzędnych formula_3 wynikowej macierzy formula_4 przypisuje sumę elementów macierzy formula_5 i formula_6 o tych samych współrzędnych formula_7
Symbolicznie można to zapisać:
Jeśli elementy... | plwiki | wiki |
Diagonalizacja – sprowadzenie macierzy kwadratowej do postaci diagonalnej, a konkretniej rozkład macierzy formula_1 na iloczyn macierzy formula_2
gdzie formula_4 jest macierzą diagonalną.
Macierz formula_5 jest nazywana macierzą przejścia.
Współczynniki na głównej przekątnej macierzy diagonalnej formula_4 są równe kole... | plwiki | wiki |
Dakota Południowa (, wym. ) – stan w środkowo-północnej części Stanów Zjednoczonych, na obszarze Wielkich Równin. Sąsiaduje od północy ze stanem Dakota Północna, od zachodu z Montaną i Wyoming, od południa z Nebraską, od wschodu z Minnesotą i Iowa.
Według spisu z 2020 roku liczy 886,7 tys. mieszkańców i jest jednym z n... | plwiki | wiki |
Dakota Północna (, ) – stan na północy Stanów Zjednoczonych, leżący w regionie Midwest, na obszarze Wielkich Równin. Nazwa stanu pochodzi od słowa Indian Siuksów (nazywanych także Dakotami) oznaczającego „przyjaciela”.
Od zachodu graniczy z Montaną, od południa z Dakotą Południową, od wschodu z Minnesotą, a od północy ... | plwiki | wiki |
Delaware () – stan na wschodnim wybrzeżu Stanów Zjednoczonych, w regionie Stanów Środkowoatlantyckich, na Nizinie Atlantyckiej, nad zatoką Delaware. Na zachodzie i południu graniczy ze stanem Maryland, na północy ze stanem Pensylwania, a na północnym wschodzie z New Jersey. Jeden z trzynastu stanów pierwotnych. Leży na... | plwiki | wiki |
DVD ("Digital Video Disc" lub "Digital Versatile Disc") – rozpowszechniony w roku 1995 standard zapisu danych na optycznym nośniku danych, podobnym do CD-ROM (te same wymiary: 12 lub 8 cm), lecz o większej pojemności uzyskanej dzięki zwiększeniu gęstości zapisu.
Płyty DVD dzielą się na przeznaczone tylko do odczytu DVD... | plwiki | wiki |
Digital Theatre Systems (DTS) Digital Surround – system kompresji dźwięku, opcjonalnie stosowany w płytach DVD.
Technologia DTS pozwala zapisać sześć ścieżek dźwiękowych. DTS zostało wprowadzone do specyfikacji DVD w 1996.
System DTS oferuje lepszą jakość dźwięku w porównaniu z Dolby Digital dzięki wyższej prędkości pr... | plwiki | wiki |
Dalriada (Dál Riata) – królestwo celtyckie (szkockie), rozciągające się na wybrzeżach Irlandii i dzisiejszej Szkocji, a właściwie Hebrydów Wewnętrznych i Argyll.
Istniało już w V w n.e., pierwotnie jako podkrólestwo irlandzkie należące do królestwa Ulaid, a następnie rozprzestrzeniło się na Argyll i Hebrydy Wewnętrzne... | plwiki | wiki |
Dramat (z gr. "drâma", czyli „działanie, akcja”) – jeden z trzech rodzajów literackich (obok liryki i epiki). Jest to właściwie rodzaj sztuki na granicy teatru i literatury.
Charakterystyka.
Dzieło dramatyczne zaliczane jest do literatury jedynie w warstwie słownej, natomiast w swojej realizacji widowiskowej należy do ... | plwiki | wiki |
Dzielnik – liczba całkowita, która dzieli bez reszty daną liczbę całkowitą. W matematyce elementarnej "dzielnikiem" liczby formula_1 nazywa się dowolną liczbę, przez którą liczba formula_1 się dzieli. W notacji matematycznej stwierdzenie „formula_3 jest dzielnikiem formula_4” zapisuje się jako formula_5.
Definicja.
Nie... | plwiki | wiki |
Dzielenie – operacja matematyczna zdefiniowana w dowolnym ciele jako:
gdzie formula_3 jest elementem odwrotnym do formula_4
Ponieważ dzielenie definiujemy jako mnożenie przez odwrotność, nie można dzielić przez 0, gdyż nie istnieje liczba odwrotna do 0, tzn. nie istnieje liczba, która pomnożona przez 0, da element neut... | plwiki | wiki |
Dystans etniczny – stopień izolowania się społeczeństwa czy tolerowanie przez nie grup mniejszościowych. Określa się go za pomocą skali dystansu społecznego stworzonej przez amerykańskiego psychologa Emory’ego Bogardusa, na której badana osoba może wyrazić opinię, czy zgodzi się: | plwiki | wiki |
Dżihad (z języka arabskiego جهاد, ğihād – "zmaganie", ) – w kulturze islamu pojęcie pierwotnie oznaczające dokładanie starań i ponoszenie trudów w celu wzmocnienia wiary, by trafić do lepszego miejsca. W tradycji europejskiej termin ten często, choć nie do końca precyzyjnie, tłumaczy się jako „święta wojna”.
Źródłowo p... | plwiki | wiki |
Operacja dukielsko-preszowska (znana też jako "operacja karpacko-dukielska", "bitwa o Przełęcz Dukielską", "ofensywa dukielska" itp., słow. "Karpatsko-duklianska operácia") – wielka operacja wojskowa Armii Czerwonej we wrześniu i październiku 1944 r. w okolicach Przełęczy Dukielskiej, od okolic Dukli koło Krosna na pół... | plwiki | wiki |
Doba – astronomiczna jednostka miary upływu czasu związana z obrotem Ziemi wokół własnej osi (ale nie jest równa jednemu pełnemu obrotowi, który trwa 23 h 56 min 4,091 s). Jako urzędowa jednostka czasu zdefiniowana jest jako czas trwania 24 godzin = 1440 minut = 86 400 sekund. Początek doby astronomicznej może wypadać,... | plwiki | wiki |
Subsets and Splits
No community queries yet
The top public SQL queries from the community will appear here once available.