10/10054.json

{
  "letter_id": "10054",
  "bd_url": "https://www.bullinger-digital.ch/letter/10054",
  "dominant_topic": 0,
  "topic_dist": [
    0.061831,
    0.059884,
    0.053649,
    0.047989,
    0.061649,
    0.044095,
    0.047676,
    0.049641,
    0.042652,
    0.044668,
    0.044719,
    0.047568,
    0.041334,
    0.050861,
    0.051939,
    0.050039,
    0.059127,
    0.045617,
    0.052792,
    0.042269
  ],
  "citations": [
    {
      "rank": 1,
      "cf_id": "cf025",
      "work_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum",
      "max_score": 0.735918,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_1_3",
          "bdc_text": "et pietate praeclaro viro Wernhero Lithonio , presbytero nobis plurimum observando et fratri dulcissimo , gratia et vitę innocentia per ChristumDer einleitende Gruß steht unten auf dem Titelblatt des Manus kripts «Studiorum ratio sive hominis addiccti [ ! ] studiis institutio ad Wernherum Lithonium presbyterum». . Inter praeclaras istas animi tui dotes , quibus splendide ornatus es , haud postrema ea mihi esse videtur , qua inexplebili eruditionis cupiditate teneris . Videt enim prudentissimus ille animus tuus optimarumque rerum amantissimus verissimum , quod apud Lutianum Samosatenum eruditio dicit ac pollicetur Lukian von Samosata , Somnium ( περὶ τοῦ ἐνυπνίο υ",
          "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_536",
          "psc_text": "intima circumspectione requievit. Et quia in sacramentis divinae Scripturae eruditus fuit, in templo dormiebat, ubi erat arca. 7. Et notandum quia non dicitur dormivit, sed dormiebat, quia nimirum eamdem mentis suae circumspectionem non in transitu servare studuit, sed in diuturnitate perseverantiae. Sumnus itaque Samuelis perfectum mundi contemptum designat in mente doctoris. Dormit ergo praedicator in templo, dum, repulsa a se penitus mundana sollicitudine, sese per considerationem rerum spiritualium recondit in mente. Hujus namque somni quietem Petrus elegerat, cum dicebat: Non est bonum relinquere 115 verbum Dei, et ministrare mensis (Act. VI, 2) . Hinc Jetro Madianita Moysen cognatum suum juste arguit, dicens: Stulto labore consumeris tu; sed audi verba mea, et erit Dominus tecum. Esto tu populo in iis quae ad Deum pertinent, ut referas quae dicuntur ad eum (Exod. XVIII, 18, 19) . Hinc Paulus ad templi somnum Corinthios revocat, dicens: Jam quidem delictum est in vobis, quod judicia",
          "candidate_score": 0.735918,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_1_3",
          "bdc_text": "et pietate praeclaro viro Wernhero Lithonio , presbytero nobis plurimum observando et fratri dulcissimo , gratia et vitę innocentia per ChristumDer einleitende Gruß steht unten auf dem Titelblatt des Manus kripts «Studiorum ratio sive hominis addiccti [ ! ] studiis institutio ad Wernherum Lithonium presbyterum». . Inter praeclaras istas animi tui dotes , quibus splendide ornatus es , haud postrema ea mihi esse videtur , qua inexplebili eruditionis cupiditate teneris . Videt enim prudentissimus ille animus tuus optimarumque rerum amantissimus verissimum , quod apud Lutianum Samosatenum eruditio dicit ac pollicetur Lukian von Samosata , Somnium ( περὶ τοῦ ἐνυπνίο υ",
          "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_831",
          "psc_text": "Sapientes ergo saeculi cum se oculos rationis habere arbitrantur, ex hoc cognoscere possunt, quam dementer in saniant: quia virtutum sanctarum pulchritudine non illici, earum profecto gloriam non solum non cernere, sed nec somniari est. Sancti ergo viri, qui jam illuminatione sancti Spiritus 178 in internorum amore obligati sunt, mentis suae oculos ad videndam intimae claritatis gloriam tanto clariores habent, quanto de mundi caligine in desiderio nihil habent; et discernere carnalia tanto rectius possunt, quanto longe a carnalibus assumpti, in Spiritus sancti gratia altius profecerunt. Unde et apostolus Paulus de experientia tantae visionis sententiam protulit, dicens: Spiritalis judicat omnia (I Cor. II, 15) . Bene ergo dicitur: Displicuit sermo in oculis Samuelis. Quia a viris spiritualibus nil ante despicitur, quam despiciendum esse per spiritalem mentis intuitum judicetur. Et quia quo abundantiori gratia Spiritus sancti pleni sunt, de virtutis suae celsitudine non praesumunt, sequitur: Et oravit Samuel Dominum. Quid enim Dominum oravit,",
          "candidate_score": 0.721145,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_1_3",
          "bdc_text": "et pietate praeclaro viro Wernhero Lithonio , presbytero nobis plurimum observando et fratri dulcissimo , gratia et vitę innocentia per ChristumDer einleitende Gruß steht unten auf dem Titelblatt des Manus kripts «Studiorum ratio sive hominis addiccti [ ! ] studiis institutio ad Wernherum Lithonium presbyterum». . Inter praeclaras istas animi tui dotes , quibus splendide ornatus es , haud postrema ea mihi esse videtur , qua inexplebili eruditionis cupiditate teneris . Videt enim prudentissimus ille animus tuus optimarumque rerum amantissimus verissimum , quod apud Lutianum Samosatenum eruditio dicit ac pollicetur Lukian von Samosata , Somnium ( περὶ τοῦ ἐνυπνίο υ",
          "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1035",
          "psc_text": "sequitur: (Vers. 19, 20.) Et omnia quae sunt in animo tuo indicabo tibi; et de asinis, quas perdidisti nudiustertius, ne sollicitus sis, quia inventae sunt. 51. Celare se quidem praedicatores qualiter studeant, superius in verbo Samuelis ostenditur, ubi dicitur: Ego sum Videns. Nunc autem quia dicit: Omnia, quae sunt in animo tuo, indicabo tibi; quid aliud tenemus, nisi quia saepe viri sancti, virtutes, quas habent, et abscondunt et proferunt? Sed, ut dixi, abscondunt, ne in magnis virtutibus magni videantur; proferunt eas, ut electi imitentur. Verbo itaque sapientiae, aut prophetiae spiritu se pollere asserunt, non ut venerentur, sed ut audiantur. Quare et Psalmista verbi gratiam se habere insinuans, ait: Super omnes docentes me intellexi (Psal. CXVIII, 99) . Certus ergo de peritia spiritus, confidenter nos invitat, dicens: Venite, filii, audite me, timorem Domini docebo vos (Psal. XXXIII, 11) . Propheta namque se affirmabat Michaeas, cum diceret: Utinam non essem vir habens",
          "candidate_score": 0.713156,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_1_3",
          "bdc_text": "et pietate praeclaro viro Wernhero Lithonio , presbytero nobis plurimum observando et fratri dulcissimo , gratia et vitę innocentia per ChristumDer einleitende Gruß steht unten auf dem Titelblatt des Manus kripts «Studiorum ratio sive hominis addiccti [ ! ] studiis institutio ad Wernherum Lithonium presbyterum». . Inter praeclaras istas animi tui dotes , quibus splendide ornatus es , haud postrema ea mihi esse videtur , qua inexplebili eruditionis cupiditate teneris . Videt enim prudentissimus ille animus tuus optimarumque rerum amantissimus verissimum , quod apud Lutianum Samosatenum eruditio dicit ac pollicetur Lukian von Samosata , Somnium ( περὶ τοῦ ἐνυπνίο υ",
          "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_543",
          "psc_text": "ad somnum praecipit, nisi quia praedicatoribus ostendit ut ad percipiendum donum internae gratiae se per mentis quietem parent? Et notandum quia dicitur: Revertere. Samuel namque revertitur cum electus praedicator a meditatione sacri eloquii ad secretum redit internae contemplationis. Reversus ergo dormivit, quia in internae contemplationis intentione requievit. Quo in loco etiam hoc notandum est, quia Samuel a Domino ter vocatur, ter iterum ab Heli dormire praecipitur: 12. Quid est hoc, nisi quia tres gradus dilectionis esse, ipsa Veritate docente, didicimus? Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et ex tota anima tua, et ex tota virtute tua (Matth. XXII, 17) . Sed quid in corde accipimus, nisi consilium? Quid autem in mente, nisi voluntatem? Quid vero in virtute, nisi amoris affectio designatur? Sed et per consilium quid aliud quam veritatis certitudinem investigamus? Et per voluntatem quid diligentes, nisi bona valde concupiscimus? Per affectionem quid nisi veri gaudii perfruitionem quaerimus?",
          "candidate_score": 0.711306,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_9_11",
          "bdc_text": "Et ut semel omnia dicam , brevi te docebo omnia , tum divina , tumdivitiarum [ ? ] gestrichen , tum darübergeschrieben , divina am Rande nachgetragen. humana. » Et hactenus Luciani verba , quae eruditioni tribuit , produximus . Ob hanc vero nobilissimam eruditionis frugem videris tu mihi sapientissime agere , quod literas honestas et tanta de sese haud temere iactantes amplecteris , multo sapientius facturus , si ita , ut iam olim cępisti mirari , eas perseveraveris . Quod quidem , ut viribus nostris parari non potest , ita sapientia celestis , quę sola hoc habet , potest oranda , ut virtutes semper augeat , quo perseverantes in bono adad übergeschrieben .",
          "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1035",
          "psc_text": "sequitur: (Vers. 19, 20.) Et omnia quae sunt in animo tuo indicabo tibi; et de asinis, quas perdidisti nudiustertius, ne sollicitus sis, quia inventae sunt. 51. Celare se quidem praedicatores qualiter studeant, superius in verbo Samuelis ostenditur, ubi dicitur: Ego sum Videns. Nunc autem quia dicit: Omnia, quae sunt in animo tuo, indicabo tibi; quid aliud tenemus, nisi quia saepe viri sancti, virtutes, quas habent, et abscondunt et proferunt? Sed, ut dixi, abscondunt, ne in magnis virtutibus magni videantur; proferunt eas, ut electi imitentur. Verbo itaque sapientiae, aut prophetiae spiritu se pollere asserunt, non ut venerentur, sed ut audiantur. Quare et Psalmista verbi gratiam se habere insinuans, ait: Super omnes docentes me intellexi (Psal. CXVIII, 99) . Certus ergo de peritia spiritus, confidenter nos invitat, dicens: Venite, filii, audite me, timorem Domini docebo vos (Psal. XXXIII, 11) . Propheta namque se affirmabat Michaeas, cum diceret: Utinam non essem vir habens",
          "candidate_score": 0.689125,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_2_4",
          "bdc_text": "Inter praeclaras istas animi tui dotes , quibus splendide ornatus es , haud postrema ea mihi esse videtur , qua inexplebili eruditionis cupiditate teneris . Videt enim prudentissimus ille animus tuus optimarumque rerum amantissimus verissimum , quod apud Lutianum Samosatenum eruditio dicit ac pollicetur Lukian von Samosata , Somnium ( περὶ τοῦ ἐνυπνίο υ ἤτοι βίος Λουκιανοῦ 10 , in :",
          "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_831",
          "psc_text": "Sapientes ergo saeculi cum se oculos rationis habere arbitrantur, ex hoc cognoscere possunt, quam dementer in saniant: quia virtutum sanctarum pulchritudine non illici, earum profecto gloriam non solum non cernere, sed nec somniari est. Sancti ergo viri, qui jam illuminatione sancti Spiritus 178 in internorum amore obligati sunt, mentis suae oculos ad videndam intimae claritatis gloriam tanto clariores habent, quanto de mundi caligine in desiderio nihil habent; et discernere carnalia tanto rectius possunt, quanto longe a carnalibus assumpti, in Spiritus sancti gratia altius profecerunt. Unde et apostolus Paulus de experientia tantae visionis sententiam protulit, dicens: Spiritalis judicat omnia (I Cor. II, 15) . Bene ergo dicitur: Displicuit sermo in oculis Samuelis. Quia a viris spiritualibus nil ante despicitur, quam despiciendum esse per spiritalem mentis intuitum judicetur. Et quia quo abundantiori gratia Spiritus sancti pleni sunt, de virtutis suae celsitudine non praesumunt, sequitur: Et oravit Samuel Dominum. Quid enim Dominum oravit,",
          "candidate_score": 0.681137,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_2_4",
          "bdc_text": "Inter praeclaras istas animi tui dotes , quibus splendide ornatus es , haud postrema ea mihi esse videtur , qua inexplebili eruditionis cupiditate teneris . Videt enim prudentissimus ille animus tuus optimarumque rerum amantissimus verissimum , quod apud Lutianum Samosatenum eruditio dicit ac pollicetur Lukian von Samosata , Somnium ( περὶ τοῦ ἐνυπνίο υ ἤτοι βίος Λουκιανοῦ 10 , in :",
          "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_544",
          "psc_text": "17) . Sed quid in corde accipimus, nisi consilium? Quid autem in mente, nisi voluntatem? Quid vero in virtute, nisi amoris affectio designatur? Sed et per consilium quid aliud quam veritatis certitudinem investigamus? Et per voluntatem quid diligentes, nisi bona valde concupiscimus? Per affectionem quid nisi veri gaudii perfruitionem quaerimus? Per gradus namque dilectionis ad summa sustollimur, cum cordis nostri consilio veritas revelatur, et voluntati mentis bonitas vera conceditur, atque affectioni virtutis nostrae per infusionem divinae gratiae spiritale et verum gaudium datur. 13. Ter igitur est Samuel vocatus a Domino, quia dum ordo praedicatorum rudis adhuc Ecclesiae ad superna se studia extendit, et veritatem de ratione consilii, et bonitatem de electione voluntatis, et verum gaudium appetiit de intentione affectionis. Ter etiam ad Heli vocatus accessit, quia de omni appetitu suo sacram Scripturam meditationis festinatione consuluit. Ter item, quia ab eo non vocaretur audivit, quia meditando didicit quod Patres nostri ad",
          "candidate_score": 0.6786,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_8_10",
          "bdc_text": "Nam ista vere animum vere integrum exornant , denique nihil te antiquarum rerum latebit neque ignorabis quae nunc quidem fieri decet , sed una mecum omnia ea praevidebis , quae gerenda sunt . Et ut semel omnia dicam , brevi te docebo omnia , tum divina , tumdivitiarum [ ? ] gestrichen , tum darübergeschrieben , divina am Rande nachgetragen. humana. » Et hactenus Luciani verba , quae eruditioni tribuit , produximus . Ob hanc vero nobilissimam eruditionis frugem videris tu mihi sapientissime agere , quod literas honestas et tanta de sese haud temere iactantes amplecteris , multo sapientius facturus , si ita , ut iam olim cępisti mirari , eas perseveraveris .",
          "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1145",
          "psc_text": "in illa abundantia in te supervenientis spiritus loqui non potes, quando illa se tibi plenitudo infuderit, loquendi copia abundabis. Hunc quippe insilientem spiritum discipulis promittens Dominus, ait: Cum venerit ille spiritus veritatis, docebit vos omnem veritatem, et quae ventura sunt, annuntiabit vobis (Joan. XVI, 13) . In eos quidem superveniens spiritus insilit, quorum corda repente veniens, illustravit (Act. II, 2). Et illustrati prophetavere, quia Redemptorem humani generis omni lingua praedicaverunt. Quod certe in sancta Ecclesia etiam nunc fieri cernimus: quia saepe qui divina loqui appetunt, ab eodem spiritu subito docentur, et loqui optime ea etiam possunt, quae praemeditatione nulla didicere. Pro custodia quippe mandatorum Dei, percipiunt gratiam verbi in sublimi revelatione Redemptoris. Quid enim mirum, si lucem scientiae percipere subito possunt, qui per vitae puritatem sedes sancti Spiritus semper sunt? Sed quale esset sancti Spiritus donum, si scientiam daret, et affectum magnae charitatis non daret? Qui enim illo spiritu replentur,",
          "candidate_score": 0.676183,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_14_16",
          "bdc_text": "largiatur , oro , summus ille et ęternus omnium rerum conditor . Amen . Ego in praesentiarum tibi extempore conscripsi «Studiorum rationem sive hominis adicti [ ! ] studiis institutionem »«Studiorum ratio sive hominis addicti studiis institutio ad Wernherum Lithonium presbyterum » , Kopie in :",
          "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_212",
          "psc_text": "prophetam. Frequenter et in libro Jeremiae scribitur: Verbum quod factum est ad Jeremiam prophetam. Hoc Verbum scientiarum Dominum Joannes in altissimo summi Patris sinu aspiciens, ait: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum (Joan. I, 1) . Hinc Paulus scientiarum Dominum Redemptorem nostrum 47 insinuans, dicit: Quia in ipso habitat omnis plenitudo divinitatis corporaliter (Col. II, 9) . Dum ergo dicit: Recedant vetera de ore vestro, quia Deus scientiarum Dominus est, quid est aliud dicere, nisi Synagogae aperta ratione monstrare, ut tanto sollicite tacere debeat, quanto non solum quod sint, sed etiam a quo sint ea quae dicit ignorat? Quasi dicat: Illam scientiam, quam patrum tuorum fuisse astruis, tanto tibi dare arrogantiam non debuit, quanto non ipsorum, sed unigeniti Filii Dei fuit, et ipsam eamdem scientiam non intelligis. Dicit ergo: Recedant vetera de ore vestro. Ut Judaei nequaquam depravent quod intelligere recte non praevalent.",
          "candidate_score": 0.671938,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_3_5",
          "bdc_text": "Videt enim prudentissimus ille animus tuus optimarumque rerum amantissimus verissimum , quod apud Lutianum Samosatenum eruditio dicit ac pollicetur Lukian von Samosata , Somnium ( περὶ τοῦ ἐνυπνίο υ ἤτοι βίος Λουκιανοῦ 10 , in : Lucianus , hg. v .",
          "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_536",
          "psc_text": "intima circumspectione requievit. Et quia in sacramentis divinae Scripturae eruditus fuit, in templo dormiebat, ubi erat arca. 7. Et notandum quia non dicitur dormivit, sed dormiebat, quia nimirum eamdem mentis suae circumspectionem non in transitu servare studuit, sed in diuturnitate perseverantiae. Sumnus itaque Samuelis perfectum mundi contemptum designat in mente doctoris. Dormit ergo praedicator in templo, dum, repulsa a se penitus mundana sollicitudine, sese per considerationem rerum spiritualium recondit in mente. Hujus namque somni quietem Petrus elegerat, cum dicebat: Non est bonum relinquere 115 verbum Dei, et ministrare mensis (Act. VI, 2) . Hinc Jetro Madianita Moysen cognatum suum juste arguit, dicens: Stulto labore consumeris tu; sed audi verba mea, et erit Dominus tecum. Esto tu populo in iis quae ad Deum pertinent, ut referas quae dicuntur ad eum (Exod. XVIII, 18, 19) . Hinc Paulus ad templi somnum Corinthios revocat, dicens: Jam quidem delictum est in vobis, quod judicia",
          "candidate_score": 0.67086,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_7",
          "bdc_text": "«Ornabo te multis et egregiis ornamentis , modestia videlicet , justicia , pietate , mansuetudine , equitate [ ! ] , intelligentia , fortitudine , honestorum pariter omnium amore , imo efficiam , ut erga gravissima quaeque optime sis afectus .",
          "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1644",
          "psc_text": "circumamicta varietatibus. Fimbriae enim aureae sunt claritates a mente nunquam deficientes. Fimbriae quidem finales vestimenti partes sunt. Quae idcirco in sponsae Christi decore laudantur, quia nulla est virtutum gloria, si lucere ante vitae consummationem desistat. Regina ergo amore dicitur, in vestitu aureo virginitas praedicatur. Sed omnis gloria intus, et in fimbriis aureis, et varietate circumamicta asseritur, ut innumeris virtutibus adjuncta integritas, usque in finem deduci sentiatur. Bene itaque contra Amalech ducenta peditum millia recensentur, quia illi ad debellandos immundos spiritus idonei sunt per exempla castitatis, qui eam tenere didicerunt et in luce operis, et in splendore circumspectionis. 11. Quia item eruditi ac perfecti sunt verbo Dei, decem millium virorum Juda numero demonstratur. Viri etenim sunt fortitudine, Juda autem praedicatione. Juda etenim, confitens interpretatur. Sed denario numero designatur, quia perfectionem doctrinae per gratiam Spiritus sancti consecuti sunt. Unde et Moysi decem legis praecepta tribuuntur, quae Dei digito scripta sunt (Exod. XXXI).",
          "candidate_score": 0.669664,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_2_4",
          "bdc_text": "Inter praeclaras istas animi tui dotes , quibus splendide ornatus es , haud postrema ea mihi esse videtur , qua inexplebili eruditionis cupiditate teneris . Videt enim prudentissimus ille animus tuus optimarumque rerum amantissimus verissimum , quod apud Lutianum Samosatenum eruditio dicit ac pollicetur Lukian von Samosata , Somnium ( περὶ τοῦ ἐνυπνίο υ ἤτοι βίος Λουκιανοῦ 10 , in :",
          "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_549",
          "psc_text": "et dum spiritualia per quietem ordo praedicatorum certus didicit, sub specie veri gaudii gaudium extraneum non recepit. Nam sicut de virtutibus caeteris, ita et de profectu contemplationis mens contemplantis plerumque inaniter hilarescit. Dormivit ergo iterum Samuel, quia nimirum ordo doctorum nisi caute se in contemplatione circumspiceret, aliquando vane gaudendo se vero gaudio gaudere existimaret. Primo itaque dormivit, quia dum cognoscendae veritati animum intendit, magna consilii subtilitate erronea cuncta reprobavit. Secundo dormivit, quia cum conditorem diligere ex tota mente didicit, magna apud se quiete disposuit ut bonis quae cuperet aliqua reproba non misceret. Tertio etiam dormivit, ut dum supremum gaudium de divina contemplatione perciperet, vanam laetitiam reprobare consulta mente potuisset. Et quia hoc de Samuele adhuc proficiente dicitur, apte subjungitur: (Vers. 7.) Porro Samuel necdum sciebat Dominum, nec revelatus ei fuerat sermo Domini. 14. Dominum namque tunc ordo praedicatorum nesciit ea perfectione qua postea profecit. Vel fortasse idcirco nescire Dominum dicitur,",
          "candidate_score": 0.668938,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_2_4",
          "bdc_text": "Inter praeclaras istas animi tui dotes , quibus splendide ornatus es , haud postrema ea mihi esse videtur , qua inexplebili eruditionis cupiditate teneris . Videt enim prudentissimus ille animus tuus optimarumque rerum amantissimus verissimum , quod apud Lutianum Samosatenum eruditio dicit ac pollicetur Lukian von Samosata , Somnium ( περὶ τοῦ ἐνυπνίο υ ἤτοι βίος Λουκιανοῦ 10 , in :",
          "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_254",
          "psc_text": "quippe discit, et quod aeternaliter appetat, et quod temporaliter contemnat. Et quia summa veritas amor est, subtilitate veritatis attollitur electa anima, ejusque rei charitate, quam didicerit, inflammatur, et tanto strictius servat magisterium, quanto ferventius id sibi inviscerat vis amoris. Cui nimirum etsi maligni spiritus mala suggerunt, dilatati oris apertione confunduntur, quia, veritate summae sapientiae instructa, et summi amoris facibus accensa, habet jam contra suggestionem erroris immensam lucem sapientiae, habet et contra oblatam mundi hujus pompam ineffabilem charitatem. In immensitate lucis videt quae reprobet, sed per vim summae charitatis amat inepta reprobare quae novit. Per sapientiam mala suggesta reprehendit, sed in virtute charitatis deprehensa redarguit. Os ergo super inimicos dilatat, quia ex abundantia rationis contra daemones multa deliberat; et eo acutius eorum objecta destruit, quo id unde mala suggesta reprobet in sublimibus agnoscit. Unde protinus causam insinuans, ait: 56 Quia laetata sum in salutari tuo. 5. Quod profecto tale est ac",
          "candidate_score": 0.667559,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_3",
          "bdc_text": "Videt enim prudentissimus ille animus tuus optimarumque rerum amantissimus verissimum , quod apud Lutianum Samosatenum eruditio dicit ac pollicetur Lukian von Samosata , Somnium ( περὶ τοῦ ἐνυπνίο υ",
          "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_536",
          "psc_text": "intima circumspectione requievit. Et quia in sacramentis divinae Scripturae eruditus fuit, in templo dormiebat, ubi erat arca. 7. Et notandum quia non dicitur dormivit, sed dormiebat, quia nimirum eamdem mentis suae circumspectionem non in transitu servare studuit, sed in diuturnitate perseverantiae. Sumnus itaque Samuelis perfectum mundi contemptum designat in mente doctoris. Dormit ergo praedicator in templo, dum, repulsa a se penitus mundana sollicitudine, sese per considerationem rerum spiritualium recondit in mente. Hujus namque somni quietem Petrus elegerat, cum dicebat: Non est bonum relinquere 115 verbum Dei, et ministrare mensis (Act. VI, 2) . Hinc Jetro Madianita Moysen cognatum suum juste arguit, dicens: Stulto labore consumeris tu; sed audi verba mea, et erit Dominus tecum. Esto tu populo in iis quae ad Deum pertinent, ut referas quae dicuntur ad eum (Exod. XVIII, 18, 19) . Hinc Paulus ad templi somnum Corinthios revocat, dicens: Jam quidem delictum est in vobis, quod judicia",
          "candidate_score": 0.667508,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_6_8",
          "bdc_text": "Julius Sommerbrodt , vol. I/1 , Berlin 1886 , S. 4. : «Ornabo te multis et egregiis ornamentis , modestia videlicet , justicia , pietate , mansuetudine , equitate [ ! ] , intelligentia , fortitudine , honestorum pariter omnium amore , imo efficiam , ut erga gravissima quaeque optime sis afectus . Nam ista vere animum vere integrum exornant , denique nihil te antiquarum rerum latebit neque ignorabis quae nunc quidem fieri decet , sed una mecum omnia ea praevidebis , quae gerenda sunt .",
          "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1295",
          "psc_text": "bona opera in delectatione suavitatis habenda sunt, non in aestimatione asperitatis. Nam quibus semper dura et aspera videntur quae a Domino praecipiuntur, paulatim decidunt et deficiunt. Hinc enim per semetipsam Veritas dicit: Jugum enim meum suave est, et onus meum leve (Matth. XI, 30) . Hinc Joannes ait: Mandata ejus gravia non sunt (I Joan. V, 3) . Gravia quippe non sunt electis: quia dum aeternae vitae gloriam magno desiderio appetunt, praecepta Evangelica gratanter ferunt. Potest et os Domini praedicatio perfectae charitatis intelligi. Quasi enim oris sui blandimenta volebat ostendere, cum dicebat: Hoc est praeceptum meum, ut diligatis invicem sicut dilexi vos (Joan. XV, 12) . Hoc quippe praeceptum Domini, hoc jugum est divinae suavitatis. Quid enim levius, aut unquam gratius, quam amor fertur? Quid praeterea grave non leviter tolerat, qui amat? Quidquid enim diligitur, cum magna devotione portatur. Quia ergo vinculum perfectionis est charitas Dei et proximi, bene in",
          "candidate_score": 0.665598,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_3",
          "bdc_text": "Videt enim prudentissimus ille animus tuus optimarumque rerum amantissimus verissimum , quod apud Lutianum Samosatenum eruditio dicit ac pollicetur Lukian von Samosata , Somnium ( περὶ τοῦ ἐνυπνίο υ",
          "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_831",
          "psc_text": "Sapientes ergo saeculi cum se oculos rationis habere arbitrantur, ex hoc cognoscere possunt, quam dementer in saniant: quia virtutum sanctarum pulchritudine non illici, earum profecto gloriam non solum non cernere, sed nec somniari est. Sancti ergo viri, qui jam illuminatione sancti Spiritus 178 in internorum amore obligati sunt, mentis suae oculos ad videndam intimae claritatis gloriam tanto clariores habent, quanto de mundi caligine in desiderio nihil habent; et discernere carnalia tanto rectius possunt, quanto longe a carnalibus assumpti, in Spiritus sancti gratia altius profecerunt. Unde et apostolus Paulus de experientia tantae visionis sententiam protulit, dicens: Spiritalis judicat omnia (I Cor. II, 15) . Bene ergo dicitur: Displicuit sermo in oculis Samuelis. Quia a viris spiritualibus nil ante despicitur, quam despiciendum esse per spiritalem mentis intuitum judicetur. Et quia quo abundantiori gratia Spiritus sancti pleni sunt, de virtutis suae celsitudine non praesumunt, sequitur: Et oravit Samuel Dominum. Quid enim Dominum oravit,",
          "candidate_score": 0.66548,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_3_5",
          "bdc_text": "Videt enim prudentissimus ille animus tuus optimarumque rerum amantissimus verissimum , quod apud Lutianum Samosatenum eruditio dicit ac pollicetur Lukian von Samosata , Somnium ( περὶ τοῦ ἐνυπνίο υ ἤτοι βίος Λουκιανοῦ 10 , in : Lucianus , hg. v .",
          "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_831",
          "psc_text": "Sapientes ergo saeculi cum se oculos rationis habere arbitrantur, ex hoc cognoscere possunt, quam dementer in saniant: quia virtutum sanctarum pulchritudine non illici, earum profecto gloriam non solum non cernere, sed nec somniari est. Sancti ergo viri, qui jam illuminatione sancti Spiritus 178 in internorum amore obligati sunt, mentis suae oculos ad videndam intimae claritatis gloriam tanto clariores habent, quanto de mundi caligine in desiderio nihil habent; et discernere carnalia tanto rectius possunt, quanto longe a carnalibus assumpti, in Spiritus sancti gratia altius profecerunt. Unde et apostolus Paulus de experientia tantae visionis sententiam protulit, dicens: Spiritalis judicat omnia (I Cor. II, 15) . Bene ergo dicitur: Displicuit sermo in oculis Samuelis. Quia a viris spiritualibus nil ante despicitur, quam despiciendum esse per spiritalem mentis intuitum judicetur. Et quia quo abundantiori gratia Spiritus sancti pleni sunt, de virtutis suae celsitudine non praesumunt, sequitur: Et oravit Samuel Dominum. Quid enim Dominum oravit,",
          "candidate_score": 0.66366,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_3_5",
          "bdc_text": "Videt enim prudentissimus ille animus tuus optimarumque rerum amantissimus verissimum , quod apud Lutianum Samosatenum eruditio dicit ac pollicetur Lukian von Samosata , Somnium ( περὶ τοῦ ἐνυπνίο υ ἤτοι βίος Λουκιανοῦ 10 , in : Lucianus , hg. v .",
          "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_544",
          "psc_text": "17) . Sed quid in corde accipimus, nisi consilium? Quid autem in mente, nisi voluntatem? Quid vero in virtute, nisi amoris affectio designatur? Sed et per consilium quid aliud quam veritatis certitudinem investigamus? Et per voluntatem quid diligentes, nisi bona valde concupiscimus? Per affectionem quid nisi veri gaudii perfruitionem quaerimus? Per gradus namque dilectionis ad summa sustollimur, cum cordis nostri consilio veritas revelatur, et voluntati mentis bonitas vera conceditur, atque affectioni virtutis nostrae per infusionem divinae gratiae spiritale et verum gaudium datur. 13. Ter igitur est Samuel vocatus a Domino, quia dum ordo praedicatorum rudis adhuc Ecclesiae ad superna se studia extendit, et veritatem de ratione consilii, et bonitatem de electione voluntatis, et verum gaudium appetiit de intentione affectionis. Ter etiam ad Heli vocatus accessit, quia de omni appetitu suo sacram Scripturam meditationis festinatione consuluit. Ter item, quia ab eo non vocaretur audivit, quia meditando didicit quod Patres nostri ad",
          "candidate_score": 0.660801,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_3_5",
          "bdc_text": "Videt enim prudentissimus ille animus tuus optimarumque rerum amantissimus verissimum , quod apud Lutianum Samosatenum eruditio dicit ac pollicetur Lukian von Samosata , Somnium ( περὶ τοῦ ἐνυπνίο υ ἤτοι βίος Λουκιανοῦ 10 , in : Lucianus , hg. v .",
          "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_535",
          "psc_text": "locus ubi habitat Deus. Unde et per Psalmistam dicitur: Dominus in templo sancto suo, Dominus in coelo sedes ejus (Psal. X, 5) . Quem profecto locum Paulus insinuat, dicens: Templum Dei sanctum est, quod estis vos (I Cor. III, 17) . Templum itaque Dei uniuscujusque est anima electi. Templum ubi arca Dei reconditur mens est, in qua divini eloquii sacramenta per intelligentiam reservantur. Quid ergo ei aliud dormire in templo, nisi per intentionis custodiam in propria circumspectione persistere? Samuel itaque dormiebat in templo Dei, quia novae gratiae unusquisque praedicator, dum cuncta quae mundi sunt perfecte contempsit, in electae suae mentis intima circumspectione requievit. Et quia in sacramentis divinae Scripturae eruditus fuit, in templo dormiebat, ubi erat arca. 7. Et notandum quia non dicitur dormivit, sed dormiebat, quia nimirum eamdem mentis suae circumspectionem non in transitu servare studuit, sed in diuturnitate perseverantiae. Sumnus itaque Samuelis perfectum mundi contemptum designat in mente",
          "candidate_score": 0.658037,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_3",
          "bdc_text": "Videt enim prudentissimus ille animus tuus optimarumque rerum amantissimus verissimum , quod apud Lutianum Samosatenum eruditio dicit ac pollicetur Lukian von Samosata , Somnium ( περὶ τοῦ ἐνυπνίο υ",
          "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_544",
          "psc_text": "17) . Sed quid in corde accipimus, nisi consilium? Quid autem in mente, nisi voluntatem? Quid vero in virtute, nisi amoris affectio designatur? Sed et per consilium quid aliud quam veritatis certitudinem investigamus? Et per voluntatem quid diligentes, nisi bona valde concupiscimus? Per affectionem quid nisi veri gaudii perfruitionem quaerimus? Per gradus namque dilectionis ad summa sustollimur, cum cordis nostri consilio veritas revelatur, et voluntati mentis bonitas vera conceditur, atque affectioni virtutis nostrae per infusionem divinae gratiae spiritale et verum gaudium datur. 13. Ter igitur est Samuel vocatus a Domino, quia dum ordo praedicatorum rudis adhuc Ecclesiae ad superna se studia extendit, et veritatem de ratione consilii, et bonitatem de electione voluntatis, et verum gaudium appetiit de intentione affectionis. Ter etiam ad Heli vocatus accessit, quia de omni appetitu suo sacram Scripturam meditationis festinatione consuluit. Ter item, quia ab eo non vocaretur audivit, quia meditando didicit quod Patres nostri ad",
          "candidate_score": 0.657814,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_3",
          "bdc_text": "Videt enim prudentissimus ille animus tuus optimarumque rerum amantissimus verissimum , quod apud Lutianum Samosatenum eruditio dicit ac pollicetur Lukian von Samosata , Somnium ( περὶ τοῦ ἐνυπνίο υ",
          "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1065",
          "psc_text": "quietae menti veritatis splendor se aperit. Humana etenim mens per ignorantiam tenebrosa, et per illustrationem veritatis lucida fit. Ignorans ergo, in nocte est; cum illustratur, in die. Mane autem surgit qui dormit nocte: quando ad agenda se erigit ea, quae per considerationem ordinavit. Et quia ordinandi regis negotium tractabatur, ambo surrexisse perhibentur. Surgit quidem summus praedicator, ut auditorem suum ad ministerium ejusdem praedicationis ordinet. Surgit qui ordinandus est, ut tam sublimem ordinem imo cordis affectu recipiendum esse non speret. Pariter quidem surgunt, quia sublime officium datur, sublime recipitur. Quo in loco est aliud notandum: quia ambo prius surrexerunt, deinde Samuel Saul vocavit, dicens: Surge, et dimittam te. Sed ad historiam si ambo surrexerunt, a somno Saul, quia consurgere praecipitur, ad opus praeparari admonetur. Quia vero tam summi sacerdotes, quam ille, qui ad ordinem praedicationis assumitur, tanti ministerii onus attente considerant, quasi pariter dormiunt, pariter surgunt. Sed qui noviter ordinandus est,",
          "candidate_score": 0.652406,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_11",
          "bdc_text": "Quod quidem , ut viribus nostris parari non potest , ita sapientia celestis , quę sola hoc habet , potest oranda , ut virtutes semper augeat , quo perseverantes in bono adad übergeschrieben .",
          "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_395",
          "psc_text": "convalescit. Unde et per Psalmistam dicitur: Ambulabunt de virtute in virtutem, videbitur Deus deorum in Sion (Psal. LXXIII, 8) . Profectus itaque conversationis est crescere meritis, placere Deo et hominibus consummatae perfectionis. Et quia ad opera conversatio pertinet, meritumque provenit ex charitate, illi auditores proficiunt, et non crescunt, qui bona opera pro studio vanitatis exhibent, et charitatem non habent. Proficimus ergo, et crescimus, si cum sublimiori conversatione per opera meliora sustollimur, ex eadem sublimitate operis ad sola intendimus gaudia aeternitatis. Placere autem tam Deo quam hominibus magnae virtutis est, quia plerumque de bono opere nostro proximos nostros offendimus, si eadem bona opera non cum magna cautela faciamus. Tam Deo igitur quam hominibus placet, qui in bono opere quod omnipotentis Dei obsequiis impendit cautus est; qui sic Deo placere curat, ut de Dei ministerio aliquem non offendat. 9. Et quia de Samuele adhuc puero et sub aliena instructione posito dicitur, communiter",
          "candidate_score": 0.647058,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_22",
          "bdc_text": "nosti enim , quam anxie hoc ipsum a meaus ame korrigiert.",
          "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_160",
          "psc_text": "ei quod conclusisset Dominus vulvam ejus. 11. Ab aemula Anna affligitur, cun immoderata intentio boni operis turbat quietem internae visionis. Affligitur, cum ei illa praeponitur quae esse nobilior comprobatur, et vehementer angitur, quia electae mentis contemplatio angustatur, dum is qui in contemplatione sublimium esse desiderat sese in activae vitae operibus immoderatius dilatat. Angere quippe stringere est. Mentis quippe visio stringitur, cum, impedita occupationibus operum, in illa internae lucis immensitate nequaquam dilatatur. Et quia hanc vehementer angere dicitur, notandum est quia etiam boni operis immoderata sollicitudo contemplationi non parum nocet. Phenenna quippe Annam vehementer angit, quia mens, dum activae vitae immoderate impenditur, valde difficile est, ut cum ad disponenda terrena se occupat, in visione coelestium potenter surgat. Cui etiam velut sterili Phenenna exprobrat, quia dum ex activa vita bonorum operum fructus cito proferimus, et ad internae contemplationis gaudia facile pertingere non valemus, sterilis ista cernitur, dum rudes de ejus fecunditate desperamus.",
          "candidate_score": 0.61429,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 2,
      "cf_id": "cf024",
      "work_id": "064_Aristoteles_-Boetius_In-librum-De-interpretatione-Aristotelis-Maior",
      "max_score": 0.726299,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_1_3",
          "bdc_text": "et pietate praeclaro viro Wernhero Lithonio , presbytero nobis plurimum observando et fratri dulcissimo , gratia et vitę innocentia per ChristumDer einleitende Gruß steht unten auf dem Titelblatt des Manus kripts «Studiorum ratio sive hominis addiccti [ ! ] studiis institutio ad Wernherum Lithonium presbyterum». . Inter praeclaras istas animi tui dotes , quibus splendide ornatus es , haud postrema ea mihi esse videtur , qua inexplebili eruditionis cupiditate teneris . Videt enim prudentissimus ille animus tuus optimarumque rerum amantissimus verissimum , quod apud Lutianum Samosatenum eruditio dicit ac pollicetur Lukian von Samosata , Somnium ( περὶ τοῦ ἐνυπνίο υ",
          "psc_chunk_id": "064_Aristoteles_-Boetius_In-librum-De-interpretatione-Aristotelis-Maior_window_177",
          "psc_text": "potius ignorantia; quis enim laborandi peritus unquam a labore discessit? Quare intendenda vis mentis est, verumque est amitti animum, si remittitur. Mihi autem si potentior divinitatis annuerit favor, haec fixa sententia est, ut quanquam fuerint praeclara ingenia, quorum labor ac studium multa de his quae nunc quoque tractamus Latinae linguae contulerit, non tamen quemdam quodammodo ordinem filumque disponendo disciplinarum gradus ediderunt. Ego omne Aristotelis opus quodcunque in manus venerit, in Romanum stylum vertens, eorum omnium commenta Latina oratione perscribam, ut si quid ex logicae artis subtilitate, et ex moralis gravitate peritiae, et ex naturalis acumine veritatis ab Aristotele conscriptum est, id omne ordinatum transferam, atque id quodam lumine commentationis illustrem, omnesque Platonis dialogos vertendo, vel etiam commentando in Latinam redigam formam. His peractis non equidem contempserim Aristotelis Platonisque sententias, in unam quodammodo revocare concordiam, et in his eos non ut plerique dissentire in omnibus, sed in plerisque quae sunt in",
          "candidate_score": 0.726299,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_2_4",
          "bdc_text": "Inter praeclaras istas animi tui dotes , quibus splendide ornatus es , haud postrema ea mihi esse videtur , qua inexplebili eruditionis cupiditate teneris . Videt enim prudentissimus ille animus tuus optimarumque rerum amantissimus verissimum , quod apud Lutianum Samosatenum eruditio dicit ac pollicetur Lukian von Samosata , Somnium ( περὶ τοῦ ἐνυπνίο υ ἤτοι βίος Λουκιανοῦ 10 , in :",
          "psc_chunk_id": "064_Aristoteles_-Boetius_In-librum-De-interpretatione-Aristotelis-Maior_window_177",
          "psc_text": "potius ignorantia; quis enim laborandi peritus unquam a labore discessit? Quare intendenda vis mentis est, verumque est amitti animum, si remittitur. Mihi autem si potentior divinitatis annuerit favor, haec fixa sententia est, ut quanquam fuerint praeclara ingenia, quorum labor ac studium multa de his quae nunc quoque tractamus Latinae linguae contulerit, non tamen quemdam quodammodo ordinem filumque disponendo disciplinarum gradus ediderunt. Ego omne Aristotelis opus quodcunque in manus venerit, in Romanum stylum vertens, eorum omnium commenta Latina oratione perscribam, ut si quid ex logicae artis subtilitate, et ex moralis gravitate peritiae, et ex naturalis acumine veritatis ab Aristotele conscriptum est, id omne ordinatum transferam, atque id quodam lumine commentationis illustrem, omnesque Platonis dialogos vertendo, vel etiam commentando in Latinam redigam formam. His peractis non equidem contempserim Aristotelis Platonisque sententias, in unam quodammodo revocare concordiam, et in his eos non ut plerique dissentire in omnibus, sed in plerisque quae sunt in",
          "candidate_score": 0.6891,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 3,
      "cf_id": "cf025",
      "work_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II",
      "max_score": 0.725762,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_1_3",
          "bdc_text": "et pietate praeclaro viro Wernhero Lithonio , presbytero nobis plurimum observando et fratri dulcissimo , gratia et vitę innocentia per ChristumDer einleitende Gruß steht unten auf dem Titelblatt des Manus kripts «Studiorum ratio sive hominis addiccti [ ! ] studiis institutio ad Wernherum Lithonium presbyterum». . Inter praeclaras istas animi tui dotes , quibus splendide ornatus es , haud postrema ea mihi esse videtur , qua inexplebili eruditionis cupiditate teneris . Videt enim prudentissimus ille animus tuus optimarumque rerum amantissimus verissimum , quod apud Lutianum Samosatenum eruditio dicit ac pollicetur Lukian von Samosata , Somnium ( περὶ τοῦ ἐνυπνίο υ",
          "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_984",
          "psc_text": "in gloria, laetabuntur in cubilibus suis (Psal. CXLIX, 5) . Dicatur ergo, quod semel nobis loquitur Deus per somnium in visione nocturna, quando irruit sopor super homines, et dormiunt in lectulo, quia nimirum tunc secreta divinitatis agnoscimus, cum ab hujus mundi tumultuosa concupiscentia intra mentis nostrae cubilia segregamur. Quia vero, ut saepe jam diximus, aurem cordis tumultus saecularium negotiorum claudit, et quies secretae considerationis aperit, apte subjungit: VERS. 16.---Tunc aperit aures virorum, et erudiens eos instruit disciplina. 40. Qui ab exterioribus operibus cessant, ad compunctionem erudiuntur.---Cum enim ab exterioribus actionibus sopiuntur, aperta aure interni examinis causas audiunt. Qui dum subtiliter vel flagella publica, vel judicia occulta considerant, semetipsos afficere flendo non cessant. [Rec. XIII.] Unde bene dictum est. Et erudiens eos instruit disciplina, quia consideranti menti, et sese per poenitentiam laceranti, quasi quaedam plagae percussionis sunt lamenta compunctionis. Unde etiam Salomon recte vim percussionis utriusque conjungens ait: Livor vulneris abstergit",
          "candidate_score": 0.725762,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_1_3",
          "bdc_text": "et pietate praeclaro viro Wernhero Lithonio , presbytero nobis plurimum observando et fratri dulcissimo , gratia et vitę innocentia per ChristumDer einleitende Gruß steht unten auf dem Titelblatt des Manus kripts «Studiorum ratio sive hominis addiccti [ ! ] studiis institutio ad Wernherum Lithonium presbyterum». . Inter praeclaras istas animi tui dotes , quibus splendide ornatus es , haud postrema ea mihi esse videtur , qua inexplebili eruditionis cupiditate teneris . Videt enim prudentissimus ille animus tuus optimarumque rerum amantissimus verissimum , quod apud Lutianum Samosatenum eruditio dicit ac pollicetur Lukian von Samosata , Somnium ( περὶ τοῦ ἐνυπνίο υ",
          "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_976",
          "psc_text": "viderunt? Nec tamen aliquid perfectum fuit, quod videre clausi potuerunt. Nam si perfecte totum vidissent, cur aperti quaererent quod viderent? Sic itaque, sic sumus, cum de incomprehensibili nativitate intueri aliquid conamur. Eo ipso enim quo fulgoris admiratione percutitur animus, et quasi videt quod videri non valet, velut in tenebris positus, vim lucis oculis clausis videt. Quia vero 749 haec divinae naturae secreta admiratio non facile occupatis per terrena desideria mentibus innotescit, apte Dei locutio qualiter ad nos fiat insinuat, dicens: CAPUT XX [Vet. XX, Rec. XII]. VERS. 15.---Per somnium in visione nocturna, quando irruit sopor super homines, et dormiunt in lectulo. 37. Vox Dei auditur quando tranquilla mente ab operibus saecularibus quiescitur.---Quid est quod per somnium nobis locutio divinitatis innotescit, nisi quod Dei secreta non cognoscimus, si in terrenis desideriis vigilemus? In somnio enim exteriores sensus dormiunt, et interiora cernuntur. Si ergo interna contemplari volumus, ab externa implicatione dormiamus. Vox",
          "candidate_score": 0.711156,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_14_16",
          "bdc_text": "largiatur , oro , summus ille et ęternus omnium rerum conditor . Amen . Ego in praesentiarum tibi extempore conscripsi «Studiorum rationem sive hominis adicti [ ! ] studiis institutionem »«Studiorum ratio sive hominis addicti studiis institutio ad Wernherum Lithonium presbyterum » , Kopie in :",
          "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1007",
          "psc_text": "Per panem in Scriptura sacra multa significantur: 1 o Christus; 2 o gratia; 3 o sacra doctrina; 4 o haereticorum praedicatio; 5 o subsidium vitae praesentis; 6 o jucunditas humanae delectationis.---Ac si aperte dicat: Afflicta mens sibi in amaritudinem verti considerat quidquid se antea blande libenterque satiabat. [Vet. XXV.] In Scriptura enim sacra panis aliquando ipse Dominus, aliquando spiritualis gratia, aliquando divinae doctrinae eruditio, aliquando haereticorum praedicatio, aliquando subsidium vitae praesentis, aliquando jucunditas humanae delectationis accipitur. In pane Dominus signatur, sicut ipse in Evangelio dicit: Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi (Joan. VI, 51) . Rursum per panem gratia doni spiritalis accipitur, sicut per prophetam dicitur: Qui obturat aures suas, ne audiat sanguinem, et claudit oculos suos, ne videat malum, iste in excelsis habitabit: munimenta saxorum sublimitas ejus, panis ei datus est (Isai. XXXIII, 15) . Quid est enim obturare aures suas, ne audiat sanguinem, nisi peccatis suadentibus,",
          "candidate_score": 0.691148,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_7_9",
          "bdc_text": "«Ornabo te multis et egregiis ornamentis , modestia videlicet , justicia , pietate , mansuetudine , equitate [ ! ] , intelligentia , fortitudine , honestorum pariter omnium amore , imo efficiam , ut erga gravissima quaeque optime sis afectus . Nam ista vere animum vere integrum exornant , denique nihil te antiquarum rerum latebit neque ignorabis quae nunc quidem fieri decet , sed una mecum omnia ea praevidebis , quae gerenda sunt . Et ut semel omnia dicam , brevi te docebo omnia , tum divina , tumdivitiarum [ ? ] gestrichen , tum darübergeschrieben , divina am Rande nachgetragen. humana. » Et hactenus Luciani verba , quae eruditioni tribuit , produximus .",
          "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1590",
          "psc_text": "2) . In hoc itaque mundo dum vivimus, tum perfecte quae scienda sunt scimus, cum proficientes per intelligentiam, nihil nos 883 perfecte scire cognoscimus. Dicit igitur: Nunquid nosti semitas nubium magnas, et perfectas scientias? Ac si aperte dicat: Nunquid jam summa acta praedicantium conspicis, qui postquam per scientiam ad alta se elevant, deorsum se humiliter per cognitionem suae ignorantiae inclinant? Quod quia solius sancti Spiritus dono agitur, ut humanum cor non solum de scientia, sed etiam de ipsa sua ignorantia perfecte doceatur, et calore amoris ad superna ferveat, dum minora esse quae cognovit in infimis pensat, recte subjungitur: CAPUT XXXVIII [Rec. XXIII]. VERS. 17.---Nonne vestimenta tua calida sunt, cum perflata fuerit terra Austro? 63. Qui Ecclesiae inhaerent, afflatu sancti Spiritus incalescunt.---Saepe beatum Job figuram sanctae Ecclesiae tenere jam diximus. Vestimenta vero Ecclesiae sunt omnes qui ei fidei adunatione junguntur. De quibus eidem Ecclesiae per prophetam Dominus dicit: Vivo ego, quia",
          "candidate_score": 0.684454,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_14_16",
          "bdc_text": "largiatur , oro , summus ille et ęternus omnium rerum conditor . Amen . Ego in praesentiarum tibi extempore conscripsi «Studiorum rationem sive hominis adicti [ ! ] studiis institutionem »«Studiorum ratio sive hominis addicti studiis institutio ad Wernherum Lithonium presbyterum » , Kopie in :",
          "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_268",
          "psc_text": "insania.---Quia enim argento saepe eloquia divina designantur possunt argenti vocabulo etiam ejusdem eloquii scriptores intelligi, quorum vita inter turbas hominum resplenduit luce virtutum. Sed quia lex peccata indicare potuit, non auferre, non quisquam veterum patrum, non legislator Moyses humani generis redemptor exstitit. Argentum ergo in commutatione hujus sapientiae non appenditur, quia quilibet sancti esse potuerunt, in comparatione unigeniti Filii Dei nullius meriti fuisse pensantur, qui nisi hujus sapientiae servos se esse cognoscerent, sancti nullatenus fuissent. Ad hoc quippe illi missi sunt, ut in cordibus hominum viam huic sapientiae praedicando praepararent, neque ut pro ea, sed per eam subjectos populos regerent. Quia enim certum erat quod per accessum temporum deficientis saeculi languores excrescerent, actum est ut aeterna Dei sapientia in fine saeculorum per semetipsam veniret ad grandem hunc et nimiae infirmitatis aegrotum, id est per totum mundum jacens languidum genus humanum, ut transmissis prius praedicatoribus, quasi quibusdam visitatoribus, tanto postmodum major",
          "candidate_score": 0.679843,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_6_8",
          "bdc_text": "Julius Sommerbrodt , vol. I/1 , Berlin 1886 , S. 4. : «Ornabo te multis et egregiis ornamentis , modestia videlicet , justicia , pietate , mansuetudine , equitate [ ! ] , intelligentia , fortitudine , honestorum pariter omnium amore , imo efficiam , ut erga gravissima quaeque optime sis afectus . Nam ista vere animum vere integrum exornant , denique nihil te antiquarum rerum latebit neque ignorabis quae nunc quidem fieri decet , sed una mecum omnia ea praevidebis , quae gerenda sunt .",
          "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_750",
          "psc_text": "fortasse, aut in rebus conditis ponit, quia dum a creatore spem subtrahit, ipse sibi principalis justitiae ordinem pervertit. Una itaque virtus sine aliis, aut omnino nulla est, aut imperfecta. Ut enim, sicut quibusdam visum est, de primis quatuor virtutibus loquar, prudentia, temperantia, fortitudine, atque justitia; tanto perfectae sunt singulae, quanto vicissim sibimet conjunctae. Disjunctae autem perfectae esse nequaquam possunt, quia nec prudentia vera est quae justa, temperans et fortis non est, nec perfecta temperantia quae fortis, justa et prudens non est, nec fortitudo integra quae prudens, temperans et justa non est, nec vera justitia quae prudens, fortis et temperans non est. 3. Omnes in Job convenerunt.---Beatus itaque Job, quod non unam sine alia, sed conjunctas in se virtutes habuerit, enumerando singulas innotescit. Nam bona pudicitiae insinuans, dicit: Si deceptum est cor meum super mulierem (Cap. XXXI, 9) . Atque ut eidem pudicitiae demonstraret humilitatis gratiam nullatenus defuisse, post caetera subjungit:",
          "candidate_score": 0.67935,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_8_10",
          "bdc_text": "Nam ista vere animum vere integrum exornant , denique nihil te antiquarum rerum latebit neque ignorabis quae nunc quidem fieri decet , sed una mecum omnia ea praevidebis , quae gerenda sunt . Et ut semel omnia dicam , brevi te docebo omnia , tum divina , tumdivitiarum [ ? ] gestrichen , tum darübergeschrieben , divina am Rande nachgetragen. humana. » Et hactenus Luciani verba , quae eruditioni tribuit , produximus . Ob hanc vero nobilissimam eruditionis frugem videris tu mihi sapientissime agere , quod literas honestas et tanta de sese haud temere iactantes amplecteris , multo sapientius facturus , si ita , ut iam olim cępisti mirari , eas perseveraveris .",
          "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1590",
          "psc_text": "2) . In hoc itaque mundo dum vivimus, tum perfecte quae scienda sunt scimus, cum proficientes per intelligentiam, nihil nos 883 perfecte scire cognoscimus. Dicit igitur: Nunquid nosti semitas nubium magnas, et perfectas scientias? Ac si aperte dicat: Nunquid jam summa acta praedicantium conspicis, qui postquam per scientiam ad alta se elevant, deorsum se humiliter per cognitionem suae ignorantiae inclinant? Quod quia solius sancti Spiritus dono agitur, ut humanum cor non solum de scientia, sed etiam de ipsa sua ignorantia perfecte doceatur, et calore amoris ad superna ferveat, dum minora esse quae cognovit in infimis pensat, recte subjungitur: CAPUT XXXVIII [Rec. XXIII]. VERS. 17.---Nonne vestimenta tua calida sunt, cum perflata fuerit terra Austro? 63. Qui Ecclesiae inhaerent, afflatu sancti Spiritus incalescunt.---Saepe beatum Job figuram sanctae Ecclesiae tenere jam diximus. Vestimenta vero Ecclesiae sunt omnes qui ei fidei adunatione junguntur. De quibus eidem Ecclesiae per prophetam Dominus dicit: Vivo ego, quia",
          "candidate_score": 0.677221,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_2_4",
          "bdc_text": "Inter praeclaras istas animi tui dotes , quibus splendide ornatus es , haud postrema ea mihi esse videtur , qua inexplebili eruditionis cupiditate teneris . Videt enim prudentissimus ille animus tuus optimarumque rerum amantissimus verissimum , quod apud Lutianum Samosatenum eruditio dicit ac pollicetur Lukian von Samosata , Somnium ( περὶ τοῦ ἐνυπνίο υ ἤτοι βίος Λουκιανοῦ 10 , in :",
          "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_976",
          "psc_text": "viderunt? Nec tamen aliquid perfectum fuit, quod videre clausi potuerunt. Nam si perfecte totum vidissent, cur aperti quaererent quod viderent? Sic itaque, sic sumus, cum de incomprehensibili nativitate intueri aliquid conamur. Eo ipso enim quo fulgoris admiratione percutitur animus, et quasi videt quod videri non valet, velut in tenebris positus, vim lucis oculis clausis videt. Quia vero 749 haec divinae naturae secreta admiratio non facile occupatis per terrena desideria mentibus innotescit, apte Dei locutio qualiter ad nos fiat insinuat, dicens: CAPUT XX [Vet. XX, Rec. XII]. VERS. 15.---Per somnium in visione nocturna, quando irruit sopor super homines, et dormiunt in lectulo. 37. Vox Dei auditur quando tranquilla mente ab operibus saecularibus quiescitur.---Quid est quod per somnium nobis locutio divinitatis innotescit, nisi quod Dei secreta non cognoscimus, si in terrenis desideriis vigilemus? In somnio enim exteriores sensus dormiunt, et interiora cernuntur. Si ergo interna contemplari volumus, ab externa implicatione dormiamus. Vox",
          "candidate_score": 0.674312,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_7",
          "bdc_text": "«Ornabo te multis et egregiis ornamentis , modestia videlicet , justicia , pietate , mansuetudine , equitate [ ! ] , intelligentia , fortitudine , honestorum pariter omnium amore , imo efficiam , ut erga gravissima quaeque optime sis afectus .",
          "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2350",
          "psc_text": "decorem, et in sublime erigere, et esto gloriosus, et speciosis induere vestibus. 8. Angeli et Ecclesia, Dei decor et ornamentum sunt.---Subaudis, ut ego. Ipse enim sibi circumdat decorem, de quo scriptum est: Dominus regnavit, decorem induit (Psal. XCII, 1) . Ipse apud nos in sublime erigitur, cum nostris mentibus in natura sua esse impenetrabilis demonstratur. Ipse vero gloriosus est, qui dum seipso perfruitur, accedentis laudis indigens non est. Ipse speciosis induitur vestibus, quia sanctorum angelorum choros, quos condidit, in usum sui decoris assumpsit, et velut quamdam vestem gloriosam sibi Ecclesiam exhibet non habentem rugam, aut maculam (Ephes. V, 27) . Unde ei per prophetam dicitur: Confessionem et decorem induisti, amictus lumine sicut vestimento (Psal. CIII, 2) . Hic quippe confessionem induit, illic decorem, quia quos hic per poenitentiam confitentes fecerit, illic fulgentes per decorem justitiae ostendet. Luce ergo sicut vestimento amictus est, quia sanctis omnibus, quibus dictum est: Vos estis",
          "candidate_score": 0.670501,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_2_4",
          "bdc_text": "Inter praeclaras istas animi tui dotes , quibus splendide ornatus es , haud postrema ea mihi esse videtur , qua inexplebili eruditionis cupiditate teneris . Videt enim prudentissimus ille animus tuus optimarumque rerum amantissimus verissimum , quod apud Lutianum Samosatenum eruditio dicit ac pollicetur Lukian von Samosata , Somnium ( περὶ τοῦ ἐνυπνίο υ ἤτοι βίος Λουκιανοῦ 10 , in :",
          "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2206",
          "psc_text": "odore comprehendimus, ita ut nonnullae res etiam cum longe jaceant fragrantia nobis suae qualitatis innotescant, dumque per nares spiritum ducimus, plerumque aliqua et invisa praescimus. Redemptoris ergo nostri spiritus esse in ejus naribus dicitur, ut videlicet scientia illius esse in praescientia designetur, quia quaecunque se scire in natura humanitatis innotuit, haec nimirum ante saecula ex divinitate praescivit. Qui unde spiritum in naribus 1020 habuerit, mox per prophetam subjunxit, dicens: Quia excelsus reputatus est ipse (Isai. II, 22) . Ac si diceret: In inferioribus ventura desuper praescivit, quia ad ima de coelestibus venit. Sancti etiam viri, quia ab illo audita crediderunt, ipsi quoque jam ventura praesciunt; dumque ejus fideliter praeceptis inserviunt, adventum illius spe certa praestolantur. Unde et hoc loco equi hujus naribus, praedicatoris sancti praescientia ac praestolatio designatur. Dum enim venire extremum judicium, ostendi coelestem patriam, persolvi justis praemia appetit, quasi per nares spiritum de futuris trahit. 52. Unde gloriatur",
          "candidate_score": 0.667897,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_2_4",
          "bdc_text": "Inter praeclaras istas animi tui dotes , quibus splendide ornatus es , haud postrema ea mihi esse videtur , qua inexplebili eruditionis cupiditate teneris . Videt enim prudentissimus ille animus tuus optimarumque rerum amantissimus verissimum , quod apud Lutianum Samosatenum eruditio dicit ac pollicetur Lukian von Samosata , Somnium ( περὶ τοῦ ἐνυπνίο υ ἤτοι βίος Λουκιανοῦ 10 , in :",
          "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1951",
          "psc_text": "Ut recte suo munere defungantur praedicatores et doctores, habent a Deo.---Sed unde tanta haec doctori intelligentia, ut et sibi perfecte vigilet, et dormientes ad vigilias sub quibusdam clamoris provectibus vocet, ut et peccatorum tenebras prius caute discutiat, et discrete postmodum lucem praedicationis ostendat, ut singulis juxta modum et tempora congruat, et simul omnibus quae illos sequantur ostendat? Unde ad tanta et tam subtiliter tenditur, nisi intrinsecus ab eo a quo est conditus doceatur? Quia ergo laus tantae intelligentiae non praedicatoris virtus est, sed auctoris, recte per eumdem auctorem dicitur: Vel quis dedit gallo intelligentiam? Ac si diceret: Nisi ego, qui doctorum mentes quas mire ex nihilo condidi ad intelligenda quae occulta sunt mirabilius instruxi. Unde bene ut in dictis praedicantium non solum inspiratorem se intelligentiae, sed etiam auctorem locutionis ostendat, adjungit: VERS. 37.---Quis enarrabit coelorum rationem? [Rec. V.] Quorum tamen verba quia cum sese nobis per speciem ostenderit subtrahit, protinus",
          "candidate_score": 0.667607,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_6_8",
          "bdc_text": "Julius Sommerbrodt , vol. I/1 , Berlin 1886 , S. 4. : «Ornabo te multis et egregiis ornamentis , modestia videlicet , justicia , pietate , mansuetudine , equitate [ ! ] , intelligentia , fortitudine , honestorum pariter omnium amore , imo efficiam , ut erga gravissima quaeque optime sis afectus . Nam ista vere animum vere integrum exornant , denique nihil te antiquarum rerum latebit neque ignorabis quae nunc quidem fieri decet , sed una mecum omnia ea praevidebis , quae gerenda sunt .",
          "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_749",
          "psc_text": "misericordes, sed nequaquam justos; quosdam vero quasi justos, sed in se potius quam in Domino confidentes. Et certum est quia nec castitas in ejus corde vera est, cui humilitas deest, quippe quia superbia se intrinsecus corrumpente fornicatur, si semetipsum diligens, a divino recedit amore. Nec humilitas vera est cui misericordia juncta non est, quia nec debet humilitas dici, quae ad compassionem fraternae miseriae nescit inclinari. Nec misericordia vera est quae a rectitudine justitiae existit aliena, quia quae potest per injustitiam pollui, nescit procul dubio sibimetipsi misereri. Nec justitia vera est quae fiduciam suam non in conditore omnium, sed in se fortasse, aut in rebus conditis ponit, quia dum a creatore spem subtrahit, ipse sibi principalis justitiae ordinem pervertit. Una itaque virtus sine aliis, aut omnino nulla est, aut imperfecta. Ut enim, sicut quibusdam visum est, de primis quatuor virtutibus loquar, prudentia, temperantia, fortitudine, atque justitia; tanto perfectae sunt singulae, quanto",
          "candidate_score": 0.667088,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_3_5",
          "bdc_text": "Videt enim prudentissimus ille animus tuus optimarumque rerum amantissimus verissimum , quod apud Lutianum Samosatenum eruditio dicit ac pollicetur Lukian von Samosata , Somnium ( περὶ τοῦ ἐνυπνίο υ ἤτοι βίος Λουκιανοῦ 10 , in : Lucianus , hg. v .",
          "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_976",
          "psc_text": "viderunt? Nec tamen aliquid perfectum fuit, quod videre clausi potuerunt. Nam si perfecte totum vidissent, cur aperti quaererent quod viderent? Sic itaque, sic sumus, cum de incomprehensibili nativitate intueri aliquid conamur. Eo ipso enim quo fulgoris admiratione percutitur animus, et quasi videt quod videri non valet, velut in tenebris positus, vim lucis oculis clausis videt. Quia vero 749 haec divinae naturae secreta admiratio non facile occupatis per terrena desideria mentibus innotescit, apte Dei locutio qualiter ad nos fiat insinuat, dicens: CAPUT XX [Vet. XX, Rec. XII]. VERS. 15.---Per somnium in visione nocturna, quando irruit sopor super homines, et dormiunt in lectulo. 37. Vox Dei auditur quando tranquilla mente ab operibus saecularibus quiescitur.---Quid est quod per somnium nobis locutio divinitatis innotescit, nisi quod Dei secreta non cognoscimus, si in terrenis desideriis vigilemus? In somnio enim exteriores sensus dormiunt, et interiora cernuntur. Si ergo interna contemplari volumus, ab externa implicatione dormiamus. Vox",
          "candidate_score": 0.664756,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_6_8",
          "bdc_text": "Julius Sommerbrodt , vol. I/1 , Berlin 1886 , S. 4. : «Ornabo te multis et egregiis ornamentis , modestia videlicet , justicia , pietate , mansuetudine , equitate [ ! ] , intelligentia , fortitudine , honestorum pariter omnium amore , imo efficiam , ut erga gravissima quaeque optime sis afectus . Nam ista vere animum vere integrum exornant , denique nihil te antiquarum rerum latebit neque ignorabis quae nunc quidem fieri decet , sed una mecum omnia ea praevidebis , quae gerenda sunt .",
          "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2276",
          "psc_text": "incuriae vitium mala nascuntur, vigilanti studio contemplatur quomodo ex doctrina arrogantia, ex justitia crudelitas, ex pietate remissio, ex zelo ira, ex mansuetudine torpor oriatur. Cumque bona haec agit, quod hi contra se hostes per haec exsurgere valeant conspicit. Nam cum adipiscendis doctrinae studiis elaborat, mentem sollicite contra certamen arrogantiae praeparat. Cum culpas delinquentium juste ulcisci desiderat, sagacissime evitat ne modum justitiae crudelitas vindictae transcendat. Cum pietate frenare se nititur, solerter prospicit ne qua disciplinae dissolutione vincatur. Cum se recti zeli stimulis excitat, summopere providet ne plus quam necesse est irae se flamma succendat. Cum magna mansuetudinis tranquillitate se temperat, vigilanter observat ne torpore frigescat. Quia ergo spiritalis militis cogitatione omne vitium prius quam subrepere possit aspicitur, recte de equo Dei dicitur: Procul odoratur bellum. Perpendit etiam quae turba iniquitatum proruat, si mala ad se ingredi vel pauca permittat. Unde et sequitur: CAPUT XLV. IBID.---Exhortationem ducum, et ululatum exercitus. 87. Exercitus",
          "candidate_score": 0.66458,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_11",
          "bdc_text": "Quod quidem , ut viribus nostris parari non potest , ita sapientia celestis , quę sola hoc habet , potest oranda , ut virtutes semper augeat , quo perseverantes in bono adad übergeschrieben .",
          "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1543",
          "psc_text": "contemplationibus anhelet, quis hanc virtutem supernae vocis considerare sufficiat? quis considerando comprehendat? Magna sunt quae per vocem suam Dominus facit, sed minus magna essent si perscrutari potuissent. Facit ergo magna et inscrutabilia, quia ostendit foris perfectionem operis, sed latet intus ipsa qualitas operationis. Voce sua foris etiam per apostolos insonat, sed corda audientium per seipsum interius illustrat, 873 Paulo attestante qui ait: Ego plantavi, Apollo rigavit, Deus autem incrementum dedit. Neque qui plantat est aliquid, neque qui rigat, sed qui incrementum dat Deus (I Cor. III, 6) . Quamvis ergo nostris mentibus supernae vocis auditum non ipsi praebeant, missi tamen sunt, ut verbis nobis exterioribus condescendant. Unde apte subjungitur. CAPUT XXIV [Rec. XIV]. VERS. 6.---Qui praecipit nivi ut descendat in terram, et hiemis pluviis, et imbri fortitudinis suae. 44. Sancti praedicatores quorum conversatio in coelis est, infirmis tamen fratribus condescendunt.---Quia Psalmista ait: Lavabis me, et super nivem dealbabor (Psal. L,",
          "candidate_score": 0.660303,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_3_5",
          "bdc_text": "Videt enim prudentissimus ille animus tuus optimarumque rerum amantissimus verissimum , quod apud Lutianum Samosatenum eruditio dicit ac pollicetur Lukian von Samosata , Somnium ( περὶ τοῦ ἐνυπνίο υ ἤτοι βίος Λουκιανοῦ 10 , in : Lucianus , hg. v .",
          "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_981",
          "psc_text": "vocem Dei quasi per somnium audiunt, dum in meditatione mentis 750 a carnalibus motibus abstrahuntur. Hinc est quod sponsa in Canticis canticorum sponsi vocem quasi per somnium audierat, quae dicebat: Ego dormio, et cor meum vigilat (Cant. V, 2) . Ac si diceret: Dum exteriores sensus ab hujus vitae sollicitudinibus sopio, vacante mente vivacius interna cognosco. Foris dormio, sed intus cor vigilat, quia dum exteriora quasi non sentio, interiora solerter apprehendo. 39. Nonnisi obscure et quasi visione nocturna, divina et interna contemplamur.---Bene ergo Eliu ait quia per somnium loquitur Deus, atque apte subdidit, In visione nocturna. Nocturna enim visio apparere contemplatione mentis sub quibusdam imaginibus solet. In diurna autem luce certius cernimus, in nocturna vero visione cunctanter videmus. Et quia sancti omnes quandiu in hac vita sunt divinae naturae secreta quasi sub quadam imaginatione conspiciunt, quia videlicet necdum sicut sunt ea manifestius contemplantur, bene Eliu, postquam dixit Deum nobis per",
          "candidate_score": 0.659921,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_3_5",
          "bdc_text": "Videt enim prudentissimus ille animus tuus optimarumque rerum amantissimus verissimum , quod apud Lutianum Samosatenum eruditio dicit ac pollicetur Lukian von Samosata , Somnium ( περὶ τοῦ ἐνυπνίο υ ἤτοι βίος Λουκιανοῦ 10 , in : Lucianus , hg. v .",
          "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_977",
          "psc_text": "lectulo. 37. Vox Dei auditur quando tranquilla mente ab operibus saecularibus quiescitur.---Quid est quod per somnium nobis locutio divinitatis innotescit, nisi quod Dei secreta non cognoscimus, si in terrenis desideriis vigilemus? In somnio enim exteriores sensus dormiunt, et interiora cernuntur. Si ergo interna contemplari volumus, ab externa implicatione dormiamus. Vox videlicet Dei quasi per somnium auditur, quando tranquilla mente ab hujus saeculi actione quiescitur, et in ipso mentis silentio divina praecepta pensantur. Cum enim ab externis actionibus mens sopitur, tunc plenius mandatorum Dei pondus agnoscitur. Tunc verba Dei mens vivacius penetrat, cum ad se admittere curarum saecularium tumultus recusat. Male autem homo vigilat, quando eum saecularium negotiorum aestus insolenter inquietat. Aurem quippe cordis terrenarum cogitationum turba dum perstrepit claudit, atque in secretario mentis, quanto minus curarum tumultuantium sonus compescitur, tanto amplius vox praesidentis judicis non auditur. Neque enim perfecte homo sufficit ad utraque divisus, sed dum sic interius erudiri appetit,",
          "candidate_score": 0.657472,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_5_7",
          "bdc_text": "Lucianus , hg. v . Julius Sommerbrodt , vol. I/1 , Berlin 1886 , S. 4. : «Ornabo te multis et egregiis ornamentis , modestia videlicet , justicia , pietate , mansuetudine , equitate [ ! ] , intelligentia , fortitudine , honestorum pariter omnium amore , imo efficiam , ut erga gravissima quaeque optime sis afectus .",
          "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2350",
          "psc_text": "decorem, et in sublime erigere, et esto gloriosus, et speciosis induere vestibus. 8. Angeli et Ecclesia, Dei decor et ornamentum sunt.---Subaudis, ut ego. Ipse enim sibi circumdat decorem, de quo scriptum est: Dominus regnavit, decorem induit (Psal. XCII, 1) . Ipse apud nos in sublime erigitur, cum nostris mentibus in natura sua esse impenetrabilis demonstratur. Ipse vero gloriosus est, qui dum seipso perfruitur, accedentis laudis indigens non est. Ipse speciosis induitur vestibus, quia sanctorum angelorum choros, quos condidit, in usum sui decoris assumpsit, et velut quamdam vestem gloriosam sibi Ecclesiam exhibet non habentem rugam, aut maculam (Ephes. V, 27) . Unde ei per prophetam dicitur: Confessionem et decorem induisti, amictus lumine sicut vestimento (Psal. CIII, 2) . Hic quippe confessionem induit, illic decorem, quia quos hic per poenitentiam confitentes fecerit, illic fulgentes per decorem justitiae ostendet. Luce ergo sicut vestimento amictus est, quia sanctis omnibus, quibus dictum est: Vos estis",
          "candidate_score": 0.657256,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_3",
          "bdc_text": "Videt enim prudentissimus ille animus tuus optimarumque rerum amantissimus verissimum , quod apud Lutianum Samosatenum eruditio dicit ac pollicetur Lukian von Samosata , Somnium ( περὶ τοῦ ἐνυπνίο υ",
          "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_976",
          "psc_text": "viderunt? Nec tamen aliquid perfectum fuit, quod videre clausi potuerunt. Nam si perfecte totum vidissent, cur aperti quaererent quod viderent? Sic itaque, sic sumus, cum de incomprehensibili nativitate intueri aliquid conamur. Eo ipso enim quo fulgoris admiratione percutitur animus, et quasi videt quod videri non valet, velut in tenebris positus, vim lucis oculis clausis videt. Quia vero 749 haec divinae naturae secreta admiratio non facile occupatis per terrena desideria mentibus innotescit, apte Dei locutio qualiter ad nos fiat insinuat, dicens: CAPUT XX [Vet. XX, Rec. XII]. VERS. 15.---Per somnium in visione nocturna, quando irruit sopor super homines, et dormiunt in lectulo. 37. Vox Dei auditur quando tranquilla mente ab operibus saecularibus quiescitur.---Quid est quod per somnium nobis locutio divinitatis innotescit, nisi quod Dei secreta non cognoscimus, si in terrenis desideriis vigilemus? In somnio enim exteriores sensus dormiunt, et interiora cernuntur. Si ergo interna contemplari volumus, ab externa implicatione dormiamus. Vox",
          "candidate_score": 0.656834,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_3",
          "bdc_text": "Videt enim prudentissimus ille animus tuus optimarumque rerum amantissimus verissimum , quod apud Lutianum Samosatenum eruditio dicit ac pollicetur Lukian von Samosata , Somnium ( περὶ τοῦ ἐνυπνίο υ",
          "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_977",
          "psc_text": "lectulo. 37. Vox Dei auditur quando tranquilla mente ab operibus saecularibus quiescitur.---Quid est quod per somnium nobis locutio divinitatis innotescit, nisi quod Dei secreta non cognoscimus, si in terrenis desideriis vigilemus? In somnio enim exteriores sensus dormiunt, et interiora cernuntur. Si ergo interna contemplari volumus, ab externa implicatione dormiamus. Vox videlicet Dei quasi per somnium auditur, quando tranquilla mente ab hujus saeculi actione quiescitur, et in ipso mentis silentio divina praecepta pensantur. Cum enim ab externis actionibus mens sopitur, tunc plenius mandatorum Dei pondus agnoscitur. Tunc verba Dei mens vivacius penetrat, cum ad se admittere curarum saecularium tumultus recusat. Male autem homo vigilat, quando eum saecularium negotiorum aestus insolenter inquietat. Aurem quippe cordis terrenarum cogitationum turba dum perstrepit claudit, atque in secretario mentis, quanto minus curarum tumultuantium sonus compescitur, tanto amplius vox praesidentis judicis non auditur. Neque enim perfecte homo sufficit ad utraque divisus, sed dum sic interius erudiri appetit,",
          "candidate_score": 0.65377,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_11_13",
          "bdc_text": "Quod quidem , ut viribus nostris parari non potest , ita sapientia celestis , quę sola hoc habet , potest oranda , ut virtutes semper augeat , quo perseverantes in bono adad übergeschrieben . fastigium vere et pie eruditionis pertingamus ; id quod tibivor tibi gestrichen mihi .",
          "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_269",
          "psc_text": "Quia enim certum erat quod per accessum temporum deficientis saeculi languores excrescerent, actum est ut aeterna Dei sapientia in fine saeculorum per semetipsam veniret ad grandem hunc et nimiae infirmitatis aegrotum, id est per totum mundum jacens languidum genus humanum, ut transmissis prius praedicatoribus, quasi quibusdam visitatoribus, tanto postmodum major veniret potentia medici, quanto magis morbus crevisset aegroti. Quia vero nullus vice ejus ad salvandos nos mittitur, dicatur recte: Nec appendetur argentum in commutatione ejus, quoniam vita justorum praedicantium quantalibet sanctitatis luce poileat, adventum nobis supernae 592 sapientiae per suam praesentiam non commutat. Sed fuere multi gentilium qui, mundi hujus sapientum disciplinis dediti, ea quae sunt inter homines honesta servarent, et salvandos servata honestate se crederent, nec jam mediatorem Dei et hominum quaererent, cum quasi sufficientem sibi philosophorum doctrinam tenerent. In quorum despectu mox subditur: CAPUT XLVI [Rec. XXVII]. VERS. 16.---Non conferetur tinctis Indiae coloribus. 74. Quantum praestet Dei sapientia,",
          "candidate_score": 0.65273,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_5_7",
          "bdc_text": "Lucianus , hg. v . Julius Sommerbrodt , vol. I/1 , Berlin 1886 , S. 4. : «Ornabo te multis et egregiis ornamentis , modestia videlicet , justicia , pietate , mansuetudine , equitate [ ! ] , intelligentia , fortitudine , honestorum pariter omnium amore , imo efficiam , ut erga gravissima quaeque optime sis afectus .",
          "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2351",
          "psc_text": "Unde ei per prophetam dicitur: Confessionem et decorem induisti, amictus lumine sicut vestimento (Psal. CIII, 2) . Hic quippe confessionem induit, illic decorem, quia quos hic per poenitentiam confitentes fecerit, illic fulgentes per decorem justitiae ostendet. Luce ergo sicut vestimento amictus est, quia sanctis omnibus, quibus dictum est: Vos estis lux mundi (Matth. V, 14) , in illa aeterna gloria vestietur. Unde et per Evangelium dicitur, quia, transfigurato in monte Domino vestimenta ejus facta sunt candida sicut nix (Matth. XVII, 2) . In qua transfiguratione quid aliud quam resurrectionis ultimae gloria nuntiatur? In monte enim vestimenta ejus sicut nix facta sunt, quia in supernae claritatis culmine sancti omnes ei luce justitiae fulgentes adhaerebunt. [Vet. VI.] Sed quia speciosarum vestium nomine justos sibi quomodo adjungat insinuat, injustos etiam quomodo a se disjungat ostendit. Sequitur: CAPUT VII. VERS. 6.---Disperge superbos in furore tuo. 9. Deus tranquille irascitur.---Subaudis ut ego, qui eos et",
          "candidate_score": 0.651143,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_2",
          "bdc_text": "Inter praeclaras istas animi tui dotes , quibus splendide ornatus es , haud postrema ea mihi esse videtur , qua inexplebili eruditionis cupiditate teneris .",
          "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1590",
          "psc_text": "2) . In hoc itaque mundo dum vivimus, tum perfecte quae scienda sunt scimus, cum proficientes per intelligentiam, nihil nos 883 perfecte scire cognoscimus. Dicit igitur: Nunquid nosti semitas nubium magnas, et perfectas scientias? Ac si aperte dicat: Nunquid jam summa acta praedicantium conspicis, qui postquam per scientiam ad alta se elevant, deorsum se humiliter per cognitionem suae ignorantiae inclinant? Quod quia solius sancti Spiritus dono agitur, ut humanum cor non solum de scientia, sed etiam de ipsa sua ignorantia perfecte doceatur, et calore amoris ad superna ferveat, dum minora esse quae cognovit in infimis pensat, recte subjungitur: CAPUT XXXVIII [Rec. XXIII]. VERS. 17.---Nonne vestimenta tua calida sunt, cum perflata fuerit terra Austro? 63. Qui Ecclesiae inhaerent, afflatu sancti Spiritus incalescunt.---Saepe beatum Job figuram sanctae Ecclesiae tenere jam diximus. Vestimenta vero Ecclesiae sunt omnes qui ei fidei adunatione junguntur. De quibus eidem Ecclesiae per prophetam Dominus dicit: Vivo ego, quia",
          "candidate_score": 0.63632,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_8",
          "bdc_text": "Nam ista vere animum vere integrum exornant , denique nihil te antiquarum rerum latebit neque ignorabis quae nunc quidem fieri decet , sed una mecum omnia ea praevidebis , quae gerenda sunt .",
          "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1590",
          "psc_text": "2) . In hoc itaque mundo dum vivimus, tum perfecte quae scienda sunt scimus, cum proficientes per intelligentiam, nihil nos 883 perfecte scire cognoscimus. Dicit igitur: Nunquid nosti semitas nubium magnas, et perfectas scientias? Ac si aperte dicat: Nunquid jam summa acta praedicantium conspicis, qui postquam per scientiam ad alta se elevant, deorsum se humiliter per cognitionem suae ignorantiae inclinant? Quod quia solius sancti Spiritus dono agitur, ut humanum cor non solum de scientia, sed etiam de ipsa sua ignorantia perfecte doceatur, et calore amoris ad superna ferveat, dum minora esse quae cognovit in infimis pensat, recte subjungitur: CAPUT XXXVIII [Rec. XXIII]. VERS. 17.---Nonne vestimenta tua calida sunt, cum perflata fuerit terra Austro? 63. Qui Ecclesiae inhaerent, afflatu sancti Spiritus incalescunt.---Saepe beatum Job figuram sanctae Ecclesiae tenere jam diximus. Vestimenta vero Ecclesiae sunt omnes qui ei fidei adunatione junguntur. De quibus eidem Ecclesiae per prophetam Dominus dicit: Vivo ego, quia",
          "candidate_score": 0.636221,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 4,
      "cf_id": "cf025",
      "work_id": "075_Gregorius-I_Moralia",
      "max_score": 0.716581,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_1_3",
          "bdc_text": "et pietate praeclaro viro Wernhero Lithonio , presbytero nobis plurimum observando et fratri dulcissimo , gratia et vitę innocentia per ChristumDer einleitende Gruß steht unten auf dem Titelblatt des Manus kripts «Studiorum ratio sive hominis addiccti [ ! ] studiis institutio ad Wernherum Lithonium presbyterum». . Inter praeclaras istas animi tui dotes , quibus splendide ornatus es , haud postrema ea mihi esse videtur , qua inexplebili eruditionis cupiditate teneris . Videt enim prudentissimus ille animus tuus optimarumque rerum amantissimus verissimum , quod apud Lutianum Samosatenum eruditio dicit ac pollicetur Lukian von Samosata , Somnium ( περὶ τοῦ ἐνυπνίο υ",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1220",
          "psc_text": "Christi Deus (I Cor. XI, 3) . Quid autem venter noster est, nisi mens? quae dum cibum suum, supernum videlicet intellectum suscipit, refecta procul dubio omnium membra actionum regit. Nisi enim sacra eloquia aliquando mentem nomine ventris exprimerent, Salomon utique non dixisset: Lucerna Domini spiraculum hominis, quae investigat omnia secreta ventris (Prov. XX, 27), quia nimirum dum nos gratia superni respectus illuminat, cuncta etiam mentis nostrae nobis absconsa manifestat. Quid ergo salivae nomine nisi sapor intimae contemplationis accipitur? quae ad os a capite defluit, quia de claritate conditoris adhuc in hac vita nos positos vix gustu revelationis tangit. Unde et Redemptor veniens salivam luto miscuit, et caeci nati oculos reparavit (Joan. IX, 6), quia superna gratia carnalem cogitationem nostram per admistionem suae contemplationis irradiat, et ab originali caecitate hominem ad intellectum reformat. Nam quia a paradisi gaudiis expulsum in hoc jam exsilio natura edidit, quasi a nativitate homo sine oculis",
          "candidate_score": 0.716581,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_1_3",
          "bdc_text": "et pietate praeclaro viro Wernhero Lithonio , presbytero nobis plurimum observando et fratri dulcissimo , gratia et vitę innocentia per ChristumDer einleitende Gruß steht unten auf dem Titelblatt des Manus kripts «Studiorum ratio sive hominis addiccti [ ! ] studiis institutio ad Wernherum Lithonium presbyterum». . Inter praeclaras istas animi tui dotes , quibus splendide ornatus es , haud postrema ea mihi esse videtur , qua inexplebili eruditionis cupiditate teneris . Videt enim prudentissimus ille animus tuus optimarumque rerum amantissimus verissimum , quod apud Lutianum Samosatenum eruditio dicit ac pollicetur Lukian von Samosata , Somnium ( περὶ τοῦ ἐνυπνίο υ",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1918",
          "psc_text": "Sciendum vero quod in sacro eloquio ventris vel uteri nomine mens solet intelligi. Hinc est enim quod per Salomonem dicitur: Lucerna Domini 417 spiraculum hominis, quae investigat omnia secreta ventris (Prov. XX, 27) . Lux enim gratiae, quae desuper venit, spiraculum homini praestat ad vitam. Quae videlicet lux omnia secreta ventris investigare dicitur, quia occulta mentis penetrat, ut ea quae de seipsa latebant animam, ante ejus oculos flendo reducat. Hinc Jeremias ait: Ventrem meum, ventrem meum doleo (Jerem. IV, 19) . Qui ut ventrem suum quid dixisset ostenderet, adjunxit: Sensus cordis mei turbati sunt. Uteri itaque nomine recte mens accipitur, quia sicut proles in utero concipitur, sic cogitatio 418 in mente generatur; et sicut in ventre cibi, ita continentur in mente cogitationes. Uterus itaque hypocritae praeparat dolos, quia tanto semper majorem malitiam contra proximos in mente concipit, quanto solus prae omnibus videri innocentior quaerit. Haec idcirco Eliphaz protulit, quia beatum",
          "candidate_score": 0.714467,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_1_3",
          "bdc_text": "et pietate praeclaro viro Wernhero Lithonio , presbytero nobis plurimum observando et fratri dulcissimo , gratia et vitę innocentia per ChristumDer einleitende Gruß steht unten auf dem Titelblatt des Manus kripts «Studiorum ratio sive hominis addiccti [ ! ] studiis institutio ad Wernherum Lithonium presbyterum». . Inter praeclaras istas animi tui dotes , quibus splendide ornatus es , haud postrema ea mihi esse videtur , qua inexplebili eruditionis cupiditate teneris . Videt enim prudentissimus ille animus tuus optimarumque rerum amantissimus verissimum , quod apud Lutianum Samosatenum eruditio dicit ac pollicetur Lukian von Samosata , Somnium ( περὶ τοῦ ἐνυπνίο υ",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_958",
          "psc_text": "incircumscriptum lumen videre cupientes, cunctas circumscriptionis suae imagines deprimunt; et in eo quod super se contingere appetunt, vincunt quod sunt. [ Vet. XXVIII. ] Unde recte nunc dicitur: Ingredieris in abundantia sepulcrum. Vir quippe perfectus sepulcrum in abundantia ingreditur, quia prius activae vitae opera congregat, et postmodum carnis sensum per contemplationem mortuum, huic mundo funditus occultat. Unde et apte subditur: Sicut infertur acervus tritici in tempore suo (Ibid.) . 60. Actio contemplationem debet antecedere. --Actionis namque tempus primum est, contemplationis extremum. Unde necesse est ut perfectus quisque prius virtutibus mentem exerceat, atque hanc postmodum in horreum quietis condat (Luc. VIII, 35). Hinc est enim quod is quem legio daemonum Domino jubente dereliquit, ad Salvatoris sui pedes residet, verba doctrinae percipit, et de regione sua simul discedere cum salutis auctore concupiscit; sed tamen ei ipsa quae salutem contulit Veritas dicit: Revertere primum in domum 210 tuam, et narra quanta tibi fecerit",
          "candidate_score": 0.7083,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_9_11",
          "bdc_text": "Et ut semel omnia dicam , brevi te docebo omnia , tum divina , tumdivitiarum [ ? ] gestrichen , tum darübergeschrieben , divina am Rande nachgetragen. humana. » Et hactenus Luciani verba , quae eruditioni tribuit , produximus . Ob hanc vero nobilissimam eruditionis frugem videris tu mihi sapientissime agere , quod literas honestas et tanta de sese haud temere iactantes amplecteris , multo sapientius facturus , si ita , ut iam olim cępisti mirari , eas perseveraveris . Quod quidem , ut viribus nostris parari non potest , ita sapientia celestis , quę sola hoc habet , potest oranda , ut virtutes semper augeat , quo perseverantes in bono adad übergeschrieben .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1557",
          "psc_text": "eruditio prodeat, protinus adjungendo manifestat, dicens: CAPUT VI [ Rec. IV ]. VERS. 6.-- Ut ostenderet tibi secreta sapientiae, et quod multiplex sit lex ejus. 6. Sapientiae opera quae publica. Quae secreta. --Publica sapientiae supernae sunt opera, cum omnipotens Deus regit quos creat, perficit bona quae inchoat, et aspirando adjuvat quos visitationis suae lumine illustrat. Cunctis etenim liquet quia quos gratis condidit benigne disponit. Et cum spiritalia dona largitur, ipse perficit quod ipse ex munere suae benignitatis inchoavit. Secreta vero sapientiae supernae sunt opera cum Deus quos creavit deserit; cum bona quae praeveniendo coeperat; nequaquam prosequendo consummat; cum claritate nos suae illustrationis illuminat, et tamen, permissis carnis tentationibus, tenebris caecitatis pulsat; cum dona quae contulit minime custodit; cum et mentis nostrae ad se desideria excitat, et tamen occulto judicio difficultate nos nostrae imbecillitatis angustat. [ Vet. V.] 7. Haec non inveniendo invenit, qui comprehendi non posse didicit. Lex Dei et",
          "candidate_score": 0.687389,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_9_11",
          "bdc_text": "Et ut semel omnia dicam , brevi te docebo omnia , tum divina , tumdivitiarum [ ? ] gestrichen , tum darübergeschrieben , divina am Rande nachgetragen. humana. » Et hactenus Luciani verba , quae eruditioni tribuit , produximus . Ob hanc vero nobilissimam eruditionis frugem videris tu mihi sapientissime agere , quod literas honestas et tanta de sese haud temere iactantes amplecteris , multo sapientius facturus , si ita , ut iam olim cępisti mirari , eas perseveraveris . Quod quidem , ut viribus nostris parari non potest , ita sapientia celestis , quę sola hoc habet , potest oranda , ut virtutes semper augeat , quo perseverantes in bono adad übergeschrieben .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_869",
          "psc_text": "Universa ergo Deus aquis irrigat, qui dono sancti Spiritus ex omni genere hominum ad suam cognitionem vocat. [ Rec. IX. ] 22. Universa Deus irrigat, quia vim sui sermonis in singulis juxta morum diversitatem format. --Possunt autem universorum nomine ipsae morum dissimilitudines designari. Alius namque elatione erigitur, alius pondere timoris inclinatur, alius libidine aestuat, alius avaritia anhelat, alius remissione se dejicit, alius ira fervescit. Sed per doctrinam sacri eloquii, dum superbo humilitas tribuitur, timido confidentia praebetur, luxuriosus per castitatis studium ab immunditia tergitur, avarus per continentiam ab ambitionis aestu temperatur, remissus zeli rectitudine erigitur, 191 iracundus a praecipitationis suae excitatione refrenatur, universa Deus aquis irrigat; quia vim sui sermonis in singulis juxta morum diversitatem format, ut hoc in ejus eloquio quisque inveniat, per quod virtutis necessariae germen ferat. Unde per quemdam sapientem de mannae dulcedine dicitur: Paratum panem de coelo praestitisti illis sine labore, omne delectamentum in se habentem, atque",
          "candidate_score": 0.680466,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_14_16",
          "bdc_text": "largiatur , oro , summus ille et ęternus omnium rerum conditor . Amen . Ego in praesentiarum tibi extempore conscripsi «Studiorum rationem sive hominis adicti [ ! ] studiis institutionem »«Studiorum ratio sive hominis addicti studiis institutio ad Wernherum Lithonium presbyterum » , Kopie in :",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_598",
          "psc_text": "Sequitur: CAPUT XXXI. VERS. 15.-- Cum principibus, qui possident aurum, et replent domos suas argento. 61. Principes sunt rectores Ecclesiae, aurum sapientia, argentum verbum Dei. --Quos alios principes, nisi sanctae Ecclesiae rectores vocat, quos indesinenter in loco praedicatorum praecedentium divina dispensatio subrogat? De quibus eidem Ecclesiae Psalmista ait: Pro patribus tuis nati sunt tibi filii: constitues eos principes super omnem terram (Psal. XLIV, 17) . Quid vero aurum, nisi sapientiam appellat? de qua per Salomonem dicitur: Thesaurus desiderabilis requiescit in ore sapientis (Prov. XXI, 20) . Aurum nempe sapientiam vidit, quam thesaurum vocavit. Quae et recte auri appellatione signatur; quia sicut auro temporalia, ita sapientia bona aeterna mercantur. Si aurum sapientia non esset, nequaquam Laodiceae Ecclesiae ab angelo diceretur: Suadeo tibi emere a me aurum ignitum (Apoc. III, 18) . Aurum quippe emimus, cum accepturi sapientiam, prius obedientiam praebemus. Ad quem videlicet nos contractum bene quidam sapiens excitat, dicens: Concupisti",
          "candidate_score": 0.678374,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_8_10",
          "bdc_text": "Nam ista vere animum vere integrum exornant , denique nihil te antiquarum rerum latebit neque ignorabis quae nunc quidem fieri decet , sed una mecum omnia ea praevidebis , quae gerenda sunt . Et ut semel omnia dicam , brevi te docebo omnia , tum divina , tumdivitiarum [ ? ] gestrichen , tum darübergeschrieben , divina am Rande nachgetragen. humana. » Et hactenus Luciani verba , quae eruditioni tribuit , produximus . Ob hanc vero nobilissimam eruditionis frugem videris tu mihi sapientissime agere , quod literas honestas et tanta de sese haud temere iactantes amplecteris , multo sapientius facturus , si ita , ut iam olim cępisti mirari , eas perseveraveris .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_869",
          "psc_text": "Universa ergo Deus aquis irrigat, qui dono sancti Spiritus ex omni genere hominum ad suam cognitionem vocat. [ Rec. IX. ] 22. Universa Deus irrigat, quia vim sui sermonis in singulis juxta morum diversitatem format. --Possunt autem universorum nomine ipsae morum dissimilitudines designari. Alius namque elatione erigitur, alius pondere timoris inclinatur, alius libidine aestuat, alius avaritia anhelat, alius remissione se dejicit, alius ira fervescit. Sed per doctrinam sacri eloquii, dum superbo humilitas tribuitur, timido confidentia praebetur, luxuriosus per castitatis studium ab immunditia tergitur, avarus per continentiam ab ambitionis aestu temperatur, remissus zeli rectitudine erigitur, 191 iracundus a praecipitationis suae excitatione refrenatur, universa Deus aquis irrigat; quia vim sui sermonis in singulis juxta morum diversitatem format, ut hoc in ejus eloquio quisque inveniat, per quod virtutis necessariae germen ferat. Unde per quemdam sapientem de mannae dulcedine dicitur: Paratum panem de coelo praestitisti illis sine labore, omne delectamentum in se habentem, atque",
          "candidate_score": 0.678153,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_10_12",
          "bdc_text": "Ob hanc vero nobilissimam eruditionis frugem videris tu mihi sapientissime agere , quod literas honestas et tanta de sese haud temere iactantes amplecteris , multo sapientius facturus , si ita , ut iam olim cępisti mirari , eas perseveraveris . Quod quidem , ut viribus nostris parari non potest , ita sapientia celestis , quę sola hoc habet , potest oranda , ut virtutes semper augeat , quo perseverantes in bono adad übergeschrieben . fastigium vere et pie eruditionis pertingamus ;",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1557",
          "psc_text": "eruditio prodeat, protinus adjungendo manifestat, dicens: CAPUT VI [ Rec. IV ]. VERS. 6.-- Ut ostenderet tibi secreta sapientiae, et quod multiplex sit lex ejus. 6. Sapientiae opera quae publica. Quae secreta. --Publica sapientiae supernae sunt opera, cum omnipotens Deus regit quos creat, perficit bona quae inchoat, et aspirando adjuvat quos visitationis suae lumine illustrat. Cunctis etenim liquet quia quos gratis condidit benigne disponit. Et cum spiritalia dona largitur, ipse perficit quod ipse ex munere suae benignitatis inchoavit. Secreta vero sapientiae supernae sunt opera cum Deus quos creavit deserit; cum bona quae praeveniendo coeperat; nequaquam prosequendo consummat; cum claritate nos suae illustrationis illuminat, et tamen, permissis carnis tentationibus, tenebris caecitatis pulsat; cum dona quae contulit minime custodit; cum et mentis nostrae ad se desideria excitat, et tamen occulto judicio difficultate nos nostrae imbecillitatis angustat. [ Vet. V.] 7. Haec non inveniendo invenit, qui comprehendi non posse didicit. Lex Dei et",
          "candidate_score": 0.674739,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_11_13",
          "bdc_text": "Quod quidem , ut viribus nostris parari non potest , ita sapientia celestis , quę sola hoc habet , potest oranda , ut virtutes semper augeat , quo perseverantes in bono adad übergeschrieben . fastigium vere et pie eruditionis pertingamus ; id quod tibivor tibi gestrichen mihi .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1557",
          "psc_text": "eruditio prodeat, protinus adjungendo manifestat, dicens: CAPUT VI [ Rec. IV ]. VERS. 6.-- Ut ostenderet tibi secreta sapientiae, et quod multiplex sit lex ejus. 6. Sapientiae opera quae publica. Quae secreta. --Publica sapientiae supernae sunt opera, cum omnipotens Deus regit quos creat, perficit bona quae inchoat, et aspirando adjuvat quos visitationis suae lumine illustrat. Cunctis etenim liquet quia quos gratis condidit benigne disponit. Et cum spiritalia dona largitur, ipse perficit quod ipse ex munere suae benignitatis inchoavit. Secreta vero sapientiae supernae sunt opera cum Deus quos creavit deserit; cum bona quae praeveniendo coeperat; nequaquam prosequendo consummat; cum claritate nos suae illustrationis illuminat, et tamen, permissis carnis tentationibus, tenebris caecitatis pulsat; cum dona quae contulit minime custodit; cum et mentis nostrae ad se desideria excitat, et tamen occulto judicio difficultate nos nostrae imbecillitatis angustat. [ Vet. V.] 7. Haec non inveniendo invenit, qui comprehendi non posse didicit. Lex Dei et",
          "candidate_score": 0.658145,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_11_13",
          "bdc_text": "Quod quidem , ut viribus nostris parari non potest , ita sapientia celestis , quę sola hoc habet , potest oranda , ut virtutes semper augeat , quo perseverantes in bono adad übergeschrieben . fastigium vere et pie eruditionis pertingamus ; id quod tibivor tibi gestrichen mihi .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1558",
          "psc_text": "suae illustrationis illuminat, et tamen, permissis carnis tentationibus, tenebris caecitatis pulsat; cum dona quae contulit minime custodit; cum et mentis nostrae ad se desideria excitat, et tamen occulto judicio difficultate nos nostrae imbecillitatis angustat. [ Vet. V.] 7. Haec non inveniendo invenit, qui comprehendi non posse didicit. Lex Dei et Christi charitas. --Quae nimirum secreta ejus sapientiae pauci valent inquirere, sed nullus invenire, quia quod super nos de nobis ad immortali sapientia non injuste 340 disponitur, justum profecto est ut a nobis adhuc mortalibus ignoretur. Sed haec ipsa sapientiae illius secreta conspicere utcunque jam incomprehensibilitatis ejus est potentiam videre, quia etsi in ipsa consiliorum ejus inquisitione deficimus, deficiendo tamen verius discimus quem timeamus. Ad haec se Paulus sapientiae illius secreta tetenderat, cum dicebat: O altitudo divitiarum sapientiae et scientiae Dei, quam incomprehensibilia sunt judicia ejus, et investigabiles viae ejus. Quis enim cognovit sensus Domini? vel quis consiliarius ejus fuit (Rom.",
          "candidate_score": 0.657838,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_10_12",
          "bdc_text": "Ob hanc vero nobilissimam eruditionis frugem videris tu mihi sapientissime agere , quod literas honestas et tanta de sese haud temere iactantes amplecteris , multo sapientius facturus , si ita , ut iam olim cępisti mirari , eas perseveraveris . Quod quidem , ut viribus nostris parari non potest , ita sapientia celestis , quę sola hoc habet , potest oranda , ut virtutes semper augeat , quo perseverantes in bono adad übergeschrieben . fastigium vere et pie eruditionis pertingamus ;",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_847",
          "psc_text": "quid aliud quam stulti fruge satiatur? An non famelicos suos Veritas, ut stulti messem comederent, admonebat, cum per desideria sancta flagrantibus, de Pharisaeis praeciperet, dicens: Quae dicunt facite, juxta opera vero eorum nolite facere (Matth. XXIII, 3) . Ac si aperte diceret: Verbi messem loquendo excolunt, sed hanc male vivendo minime contingunt. Vestram ergo famem messis ista reficiat, quia vobis hanc per fatuitatis suae fastidium servant. Bene autem subditur: CAPUT IX. IBID.-- Et ipsum rapiet armatus. 11. Diabolus saepe scientiam permittit, ut corrumpat vitam. --Antiquus namque hostis quasi inermis vincitur, cum mala aperte suggerens humanae menti, bona omnia simul destruere conatur. Sed armatus venit, quando bona alia intacta deserens, latenter alia corrumpit. Nam saepe quosdam in intellectu non tentat, eisque in sacri eloquii meditatione non obviat; sed tamen eorum vitam in operatione supplantat, qui dum de scientiae virtute laudantur, nequaquam suorum operum damna respiciunt; cumque in favoris delectationem animus ducitur,",
          "candidate_score": 0.656623,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_11",
          "bdc_text": "Quod quidem , ut viribus nostris parari non potest , ita sapientia celestis , quę sola hoc habet , potest oranda , ut virtutes semper augeat , quo perseverantes in bono adad übergeschrieben .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1558",
          "psc_text": "suae illustrationis illuminat, et tamen, permissis carnis tentationibus, tenebris caecitatis pulsat; cum dona quae contulit minime custodit; cum et mentis nostrae ad se desideria excitat, et tamen occulto judicio difficultate nos nostrae imbecillitatis angustat. [ Vet. V.] 7. Haec non inveniendo invenit, qui comprehendi non posse didicit. Lex Dei et Christi charitas. --Quae nimirum secreta ejus sapientiae pauci valent inquirere, sed nullus invenire, quia quod super nos de nobis ad immortali sapientia non injuste 340 disponitur, justum profecto est ut a nobis adhuc mortalibus ignoretur. Sed haec ipsa sapientiae illius secreta conspicere utcunque jam incomprehensibilitatis ejus est potentiam videre, quia etsi in ipsa consiliorum ejus inquisitione deficimus, deficiendo tamen verius discimus quem timeamus. Ad haec se Paulus sapientiae illius secreta tetenderat, cum dicebat: O altitudo divitiarum sapientiae et scientiae Dei, quam incomprehensibilia sunt judicia ejus, et investigabiles viae ejus. Quis enim cognovit sensus Domini? vel quis consiliarius ejus fuit (Rom.",
          "candidate_score": 0.654217,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_11",
          "bdc_text": "Quod quidem , ut viribus nostris parari non potest , ita sapientia celestis , quę sola hoc habet , potest oranda , ut virtutes semper augeat , quo perseverantes in bono adad übergeschrieben .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1557",
          "psc_text": "eruditio prodeat, protinus adjungendo manifestat, dicens: CAPUT VI [ Rec. IV ]. VERS. 6.-- Ut ostenderet tibi secreta sapientiae, et quod multiplex sit lex ejus. 6. Sapientiae opera quae publica. Quae secreta. --Publica sapientiae supernae sunt opera, cum omnipotens Deus regit quos creat, perficit bona quae inchoat, et aspirando adjuvat quos visitationis suae lumine illustrat. Cunctis etenim liquet quia quos gratis condidit benigne disponit. Et cum spiritalia dona largitur, ipse perficit quod ipse ex munere suae benignitatis inchoavit. Secreta vero sapientiae supernae sunt opera cum Deus quos creavit deserit; cum bona quae praeveniendo coeperat; nequaquam prosequendo consummat; cum claritate nos suae illustrationis illuminat, et tamen, permissis carnis tentationibus, tenebris caecitatis pulsat; cum dona quae contulit minime custodit; cum et mentis nostrae ad se desideria excitat, et tamen occulto judicio difficultate nos nostrae imbecillitatis angustat. [ Vet. V.] 7. Haec non inveniendo invenit, qui comprehendi non posse didicit. Lex Dei et",
          "candidate_score": 0.648535,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_8",
          "bdc_text": "Nam ista vere animum vere integrum exornant , denique nihil te antiquarum rerum latebit neque ignorabis quae nunc quidem fieri decet , sed una mecum omnia ea praevidebis , quae gerenda sunt .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_607",
          "psc_text": "a mundo mors interveniens rapuit, quam manifesta mundum Veritas illustravit. [ Vet. XXXVIII.] 65. Job praeterita cernens et futura, ad aeterna anhelat. --Vir igitur sanctus spiritu aeternitatis plenus, manu cordis cuncta labentia ad memoriam astringit; et quia angusta est omnis creatura creatori, per eumdem spiritum, qui nihil in se vel juxta se aliud, nisi semper esse habet, hoc quod erit, hoc quod praeteriit, conspicit; ac infra supraque mentis oculum tendit, et venientia velut transacta considerans, ad aeternum esse medullitus inardescit, dicens: Nunc enim dormiens silerem. Nunc enim praesentis est temporis. Et quid est stantem semper in praesenti quietem quaerere, nisi ad illud, cui nihil venit, nihil praeterit, gaudium aeternitatis anhelare? Quod nimirum Veritas semper esse suum, ut nobis utcunque infunderet, Moyse mediante insinuat, dicens: Ego sum qui sum. Et dices filiis Israel: Qui est, misit me ad vos (Exod. III, 14) . Sed ecce, quia labentia conspicit, quia semper praesens",
          "candidate_score": 0.644383,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_21",
          "bdc_text": "vgl . Staedtke 288f. principio , ut studia illa tua iuvarem , deinde , ut votis tuisNicht nachweisbar. satisfacerem ;",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_967",
          "psc_text": "intelligenda sunt. --Liquet profecto quod in his verbis nihil ab eo juxta superficiem dicitur, quia nimirum ante faciem non jacet quod investigatur. Qui ergo haec investigasse se indicat, quia in verbis exterioribus interiora quaesierit demonstrat. Sed post cuncta ad stultitiam jactantiae pervenit, quia protinus subdit: CAPUT XXXIX. IBID.-- Quod auditum, mente pertracta. 64. Gravis ejus imperitia est velle docere meliorem. --Quantalibet doctrina mens polleat, gravis ejus imperitia est velle docere meliorem. Unde et ea quae ab amicis recte prolata sunt, ab interno arbitro non recta judicantur. In eo namque vim suae rectitudinis amittunt, quod auditori non congruunt; quia et medicamina vires perdunt, cum sanis membris apponuntur. In omni ergo quod dicitur, necesse est ut causa, tempus et persona pensetur; si verba sententiae veritas roborat, si hanc tempus congruum postulat, si et veritatem sententiae, et congruentiam temporis personae qualitas non impugnat. Ille enim laudabiliter spicula emittit, qui prius hostem quem feriat",
          "candidate_score": 0.634711,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 5,
      "cf_id": "cf033",
      "work_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis",
      "max_score": 0.714677,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_1_3",
          "bdc_text": "et pietate praeclaro viro Wernhero Lithonio , presbytero nobis plurimum observando et fratri dulcissimo , gratia et vitę innocentia per ChristumDer einleitende Gruß steht unten auf dem Titelblatt des Manus kripts «Studiorum ratio sive hominis addiccti [ ! ] studiis institutio ad Wernherum Lithonium presbyterum». . Inter praeclaras istas animi tui dotes , quibus splendide ornatus es , haud postrema ea mihi esse videtur , qua inexplebili eruditionis cupiditate teneris . Videt enim prudentissimus ille animus tuus optimarumque rerum amantissimus verissimum , quod apud Lutianum Samosatenum eruditio dicit ac pollicetur Lukian von Samosata , Somnium ( περὶ τοῦ ἐνυπνίο υ",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2628",
          "psc_text": "quibus animus recreatur, et corpus mortificationis gloria privatur. Quinto, quia studium pietati inimicum, devotionem exstinguit, compunctionis lacrymas exsiccat, pios animi motus comprimit. Econtra vero graves manuum labores contritione corporis interiores cordis affectus non raro excitant. Sexto, quia scientia inflat, ut ait Apostolus, nec sine aliquo animi dolore videre possumus viros doctos, sui ipsius ignaros, despecta humili professionis suae conditione, honores ambire, cathedras concionatorum aucupari, extra metas status sui foras prodire: quod utinam non ita frequens experiremur! At vero labor manuum fastus vitae praeteritae et deliciarum facit oblivisce, et humilitatem cordis contritione corporis acquirit, ut docet inter alios Cassianus. Septimo, quia studia multa post se trahunt incommoda, quae certe laboris manuum bono non sunt praeferenda: exinde enim omnis regularis observantiae disciplina pessum iit; quod maxime octavo nonoque saeculo apparuit, quo florere coeperunt apud monachos litterarum exercitationes; nam cum illis saeculis a recta vivendi ratione deflexerint monachi, non immerito in litterarum studium",
          "candidate_score": 0.714677,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_1_3",
          "bdc_text": "et pietate praeclaro viro Wernhero Lithonio , presbytero nobis plurimum observando et fratri dulcissimo , gratia et vitę innocentia per ChristumDer einleitende Gruß steht unten auf dem Titelblatt des Manus kripts «Studiorum ratio sive hominis addiccti [ ! ] studiis institutio ad Wernherum Lithonium presbyterum». . Inter praeclaras istas animi tui dotes , quibus splendide ornatus es , haud postrema ea mihi esse videtur , qua inexplebili eruditionis cupiditate teneris . Videt enim prudentissimus ille animus tuus optimarumque rerum amantissimus verissimum , quod apud Lutianum Samosatenum eruditio dicit ac pollicetur Lukian von Samosata , Somnium ( περὶ τοῦ ἐνυπνίο υ",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1079",
          "psc_text": "institutum antiquis monachis, ut vidimus hactenus, inviolabile 254 duplici ex causa commendat Joannes Cassianus: 1º ne purificationem nostram nocturnis orationibus acquisitam invidus hostis illusione somni contaminet; 2º ne somnus ille inertiam in monacho parturiat, ac per totum diem vigorem ejus obtundat, cordis pinguedinem exhauriat, et debilem reddat eum adversus insidias inimici. Adde quod ait Smaragdus: « Scriptum est in lectulo meo! Quaesivi quem diligit anima mea; quaesivi eum et non inveni eum: non enim in lectulo carnalium voluptatum dilectus Christus invenitur, sed in laboribus sanctis, excubiis sacris et orationibus invenitur crebris: non in somni torpore, sed in vigiliarum oratione, et orationis invenitur compunctione. » Et illud Petri Damiani (Opusc. 15 cap. 17): « Absit tunc nos sopori vel ignaviae cedere qua videlicet hora constat Redemptorem nostrum destructo mortis imperio surrexisse, ne si tunc dormiamus, quando oriente sole corporeo etiam interior noster homo lucem debet inocciduam exspectare, quod absit, irrisio nobis",
          "candidate_score": 0.712154,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_1_3",
          "bdc_text": "et pietate praeclaro viro Wernhero Lithonio , presbytero nobis plurimum observando et fratri dulcissimo , gratia et vitę innocentia per ChristumDer einleitende Gruß steht unten auf dem Titelblatt des Manus kripts «Studiorum ratio sive hominis addiccti [ ! ] studiis institutio ad Wernherum Lithonium presbyterum». . Inter praeclaras istas animi tui dotes , quibus splendide ornatus es , haud postrema ea mihi esse videtur , qua inexplebili eruditionis cupiditate teneris . Videt enim prudentissimus ille animus tuus optimarumque rerum amantissimus verissimum , quod apud Lutianum Samosatenum eruditio dicit ac pollicetur Lukian von Samosata , Somnium ( περὶ τοῦ ἐνυπνίο υ",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_47",
          "psc_text": "» De somno surgere. ] Somno hic torpor negligentiae designatur, ut exponit S. Gregorius papa L. V Mor., cap. 22 . Et apertis oculis ad Deificum lumen. ] Lumen Deificum est ipse Salvator Christus, qui illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum, quique de seipso dicit: Ego sum lux mundi. Lumen Deificum est ipsa sacra Scriptura, de qua Psaltes regius: Lucerna pedibus meis verbum tuum. Lumen Deificum est superiorum magistrorumque doctrina, nam qui docti fuerint, fulgebunt quasi splendor firmamenti, et qui ad justitiam erudiunt multos quasi stellae in perpetuas aeternitates Danielis XII . Denique lumen Deificum est interna Spiritus sancti inspiratio. Apertis ergo oculis ad Deificum lumen, scilicet ad Christum, cujus exempla vitaque viam salutis demonstrant; ad sacram Scripturam, cujus veritas nos docet; ad superiorum monita, quorum nos exhortationes illuminant; ad ipsam S. Spiritus inspirationem, cujus internae illustrationes mentis nostrae tenebras fugant: apertis, inquam, oculis, id est relicta veteri conversatione,",
          "candidate_score": 0.711468,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_16",
          "bdc_text": "Ego in praesentiarum tibi extempore conscripsi «Studiorum rationem sive hominis adicti [ ! ] studiis institutionem »«Studiorum ratio sive hominis addicti studiis institutio ad Wernherum Lithonium presbyterum » , Kopie in :",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2680",
          "psc_text": "liberali scientia in Thuringorum regione constituebantur magistrae, ex Othloni lib. I, cap. 25. Praeter eas Lioba Bischofheimensi Parthenoni a Bonifacio praefecta, lectionis studio tanta diligentia incumbebat, ut nisi orationi vacaret, nunquam divina pagina de manibus ejus abscederet. Nam cum ab ipsis infantiae rudimentis grammatica et reliquis liberalium artium studiis esset instituta, tanta meditationis instantia spiritualis scientiae perfectionem conabatur assequi, ut consentiente cum ingenio lectione, duplicato naturae et industriae bono, eruditissima redderetur. Atque ut melius scias quibus potissimum studiis animum informaret, audi Rodulfum ipsius Vitae scriptorem hoc modo prosequentem: Sed et dicta SS. Patrum, et decreta canonum, totiusque ecclesiastici ordinis jura plenitudini perfectionis adjecit. Eo in Parthenone non parvus ancillarum Dei numerus collectus est, quae ad exemplum beatae magistrae, coelestis disciplinae studiis instituebantur, et in tantum doctrina ejus proficiebant, ut plures ex illis postmodum magistrae fierent aliarum, ita ut nulla, aut etiam rara in illis regionibus essent monasteria feminarum quae non",
          "candidate_score": 0.686929,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_1",
          "bdc_text": "et pietate praeclaro viro Wernhero Lithonio , presbytero nobis plurimum observando et fratri dulcissimo , gratia et vitę innocentia per ChristumDer einleitende Gruß steht unten auf dem Titelblatt des Manus kripts «Studiorum ratio sive hominis addiccti [ ! ] studiis institutio ad Wernherum Lithonium presbyterum». .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2077",
          "psc_text": "in secunda libri sui editione, non de communione eucharistica S. Benedictum intelligit, sed de communione precum et charitatis; cujus a lectore signum aliquod S. Pater omnibus dari voluerit, priusquam incipiat legere. Egregium sane charitatis indicium frustulum panis privatim edere ante lectionem! Et hanc interpretationem ab eruditissimo et in traditione versatissimo viro accepisse se fatetur dissertator; cui non deferre haudquaquam potuerit. Ita praevaluerunt in gratiam viri doctissimi, doctioris fortasse semel praeconcepta praejudicia. Adeo ineptam contra germanum S. Benedicti sensum opinionem singulari tractatu refutavit noster Mabillonius, quem habet sub prelo. Ejus rationes quilibet videre poterit; nos sola traditione, de qua dissertator gloriatur, licet nullum inde protulerit argumentum aliqua auctoritate firmatum, contenti erimus. Itaque sancti Benedicti textum de communione eucharistica intelligendum esse constans est omnium qui a tempore sancti Benedicti scripserunt hanc in rem, auctorum sententia. In primis Magister, qui ante mille annos suam scripsit Regulam, ex Benedictina magna ex parte desumptam, sancti",
          "candidate_score": 0.681878,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_15_17",
          "bdc_text": "Amen . Ego in praesentiarum tibi extempore conscripsi «Studiorum rationem sive hominis adicti [ ! ] studiis institutionem »«Studiorum ratio sive hominis addicti studiis institutio ad Wernherum Lithonium presbyterum » , Kopie in : Bern Burgerbibliothek , Ms 657 , 1ff. Der Druck ( Zürich 1594 , hg. v. Huldrych Zwingli ;",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2680",
          "psc_text": "liberali scientia in Thuringorum regione constituebantur magistrae, ex Othloni lib. I, cap. 25. Praeter eas Lioba Bischofheimensi Parthenoni a Bonifacio praefecta, lectionis studio tanta diligentia incumbebat, ut nisi orationi vacaret, nunquam divina pagina de manibus ejus abscederet. Nam cum ab ipsis infantiae rudimentis grammatica et reliquis liberalium artium studiis esset instituta, tanta meditationis instantia spiritualis scientiae perfectionem conabatur assequi, ut consentiente cum ingenio lectione, duplicato naturae et industriae bono, eruditissima redderetur. Atque ut melius scias quibus potissimum studiis animum informaret, audi Rodulfum ipsius Vitae scriptorem hoc modo prosequentem: Sed et dicta SS. Patrum, et decreta canonum, totiusque ecclesiastici ordinis jura plenitudini perfectionis adjecit. Eo in Parthenone non parvus ancillarum Dei numerus collectus est, quae ad exemplum beatae magistrae, coelestis disciplinae studiis instituebantur, et in tantum doctrina ejus proficiebant, ut plures ex illis postmodum magistrae fierent aliarum, ita ut nulla, aut etiam rara in illis regionibus essent monasteria feminarum quae non",
          "candidate_score": 0.675741,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_1",
          "bdc_text": "et pietate praeclaro viro Wernhero Lithonio , presbytero nobis plurimum observando et fratri dulcissimo , gratia et vitę innocentia per ChristumDer einleitende Gruß steht unten auf dem Titelblatt des Manus kripts «Studiorum ratio sive hominis addiccti [ ! ] studiis institutio ad Wernherum Lithonium presbyterum». .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_30",
          "psc_text": "cap. 8. Hinc vix ullum in tota S. P. Benedicti Regula caput exstat in quo obedientiam aliquo modo non commendet, ut facili negotio demonstrare possemus, nisi id muneris ante nos obiisset vir doctissimus Benedictus Haeftenus in Disquisitionibus monasticis l. II Catech. monast., part. 2, disquisit. 12. Unde etiam Christus Dominus apud S. Brigittam Revel. lib. IV, c. 127: « Ille, inquit, est monachus Benedicti, qui plus obedit Regulae quam carni. » Ex quibus omnibus liquido patet, quam apposite ad hunc locum Joannes Trithemius dixerit: « Ante omnia tanquam titulum audientis praemittit abnegationem propriae voluntatis, quia nihil partis habet in hac Regula, qui adhuc propriis deservit voluntatibus; monachus enim qui non dimisit propriam voluntatem, non est quod dicitur: imo irritator est Dei: primum namque instrumentum monachi est abdicatio propriae voluntatis, sine quo nullus monachus est. Relinque igitur propriam voluntatem, si vis monachus fieri. » Domino Christo vero regi militaturus. ] Ergone",
          "candidate_score": 0.674859,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_16_18",
          "bdc_text": "Ego in praesentiarum tibi extempore conscripsi «Studiorum rationem sive hominis adicti [ ! ] studiis institutionem »«Studiorum ratio sive hominis addicti studiis institutio ad Wernherum Lithonium presbyterum » , Kopie in : Bern Burgerbibliothek , Ms 657 , 1ff. Der Druck ( Zürich 1594 , hg. v. Huldrych Zwingli ; HBBibl 712 )",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2680",
          "psc_text": "liberali scientia in Thuringorum regione constituebantur magistrae, ex Othloni lib. I, cap. 25. Praeter eas Lioba Bischofheimensi Parthenoni a Bonifacio praefecta, lectionis studio tanta diligentia incumbebat, ut nisi orationi vacaret, nunquam divina pagina de manibus ejus abscederet. Nam cum ab ipsis infantiae rudimentis grammatica et reliquis liberalium artium studiis esset instituta, tanta meditationis instantia spiritualis scientiae perfectionem conabatur assequi, ut consentiente cum ingenio lectione, duplicato naturae et industriae bono, eruditissima redderetur. Atque ut melius scias quibus potissimum studiis animum informaret, audi Rodulfum ipsius Vitae scriptorem hoc modo prosequentem: Sed et dicta SS. Patrum, et decreta canonum, totiusque ecclesiastici ordinis jura plenitudini perfectionis adjecit. Eo in Parthenone non parvus ancillarum Dei numerus collectus est, quae ad exemplum beatae magistrae, coelestis disciplinae studiis instituebantur, et in tantum doctrina ejus proficiebant, ut plures ex illis postmodum magistrae fierent aliarum, ita ut nulla, aut etiam rara in illis regionibus essent monasteria feminarum quae non",
          "candidate_score": 0.674845,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_16",
          "bdc_text": "Ego in praesentiarum tibi extempore conscripsi «Studiorum rationem sive hominis adicti [ ! ] studiis institutionem »«Studiorum ratio sive hominis addicti studiis institutio ad Wernherum Lithonium presbyterum » , Kopie in :",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3731",
          "psc_text": "eas quas numero viginti quatuor descripsit Cassianus. Similiter Instituta libros duodecim quos de Institutis renuntiantium composuit. Per Vitas autem Patrum interpretantur aut eos libros qui dicta et facta priscorum monachorum continent, quos vulgo Vitas Patrum appellant, aut etiam acta quorumcunque sanctorum scripta, quorum exempla ad perfectiorem vitam segniores haud parum excitant, uti nos docet S. Joannes Climacus his verbis (Grad. 26): « Religiosorum Patrum vitae et virtutes auditae, seu recitatae, et lectae, mentem nostram ad imitandi studium excitant: doctrinae vero auditio est lucerna quae pellit tenebras, quaeque errantes in viam reducit, caecutientes illustrat. » Certe Gregorius episcopus Turonensis (Lib. de Vit. Pat. cap. ult.) Vitas Patrum, et Institutiones monachorum Leobardo monacho, ad Majus monasterium recluso direxit, ut eum adversus tentationes praemuniret. Sed et Regula S. Patris nostri Basilii. ] Caesariensis nimirum in Cappadocia episcopi, cujus habemus regulas breviores, et fusius disputatas, et alteram ex utrisque conflatam, quam ex Graeco in",
          "candidate_score": 0.671995,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_15_17",
          "bdc_text": "Amen . Ego in praesentiarum tibi extempore conscripsi «Studiorum rationem sive hominis adicti [ ! ] studiis institutionem »«Studiorum ratio sive hominis addicti studiis institutio ad Wernherum Lithonium presbyterum » , Kopie in : Bern Burgerbibliothek , Ms 657 , 1ff. Der Druck ( Zürich 1594 , hg. v. Huldrych Zwingli ;",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2672",
          "psc_text": "multis potest exemplis confirmari, nimirum saeculo VII Theodorus ex monacho Cantuariensis episcopus, et Adrianus abbas (Saec. II Ben.) « quia litteris sacris simul et saecularibus abundanter ambo erant instructi, congregata discipulorum caterva, scientiae salutaris quotidie flumina irrigandis eorum cordibus emanabant, ita ut metricae artis, astronomicae, et arithmeticae, ecclesiasticae disciplinam inter sacrorum apicum volumina suis auditoribus contraderent, » ex Vita sancti Theodori num. 5. Huetbertus etiam abbas (Ibid.) in Wiremuthensi coenobio « a primis pueritiae temporibus non solum regularis observantia disciplinae institutus; sed et scribendi, cantandi, legendi, ac docendi fuerat non parva exercitatus industria, » ex libro II de Vita S. Benedicti Biscopi n. 18. His adjungendus est Beda Venerabilis, qui, ut scribit Cuthbertus ejus discipulus in ejus Vita n. 2 (Saec. III Ben.), in Girwensi monasterio « infantulus bonae spei et divina et saeculari litteratura diligenter imbuitur . . . . . Et cum in Latina erudiretur lingua, Graecae quoque",
          "candidate_score": 0.667181,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_15_17",
          "bdc_text": "Amen . Ego in praesentiarum tibi extempore conscripsi «Studiorum rationem sive hominis adicti [ ! ] studiis institutionem »«Studiorum ratio sive hominis addicti studiis institutio ad Wernherum Lithonium presbyterum » , Kopie in : Bern Burgerbibliothek , Ms 657 , 1ff. Der Druck ( Zürich 1594 , hg. v. Huldrych Zwingli ;",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2077",
          "psc_text": "in secunda libri sui editione, non de communione eucharistica S. Benedictum intelligit, sed de communione precum et charitatis; cujus a lectore signum aliquod S. Pater omnibus dari voluerit, priusquam incipiat legere. Egregium sane charitatis indicium frustulum panis privatim edere ante lectionem! Et hanc interpretationem ab eruditissimo et in traditione versatissimo viro accepisse se fatetur dissertator; cui non deferre haudquaquam potuerit. Ita praevaluerunt in gratiam viri doctissimi, doctioris fortasse semel praeconcepta praejudicia. Adeo ineptam contra germanum S. Benedicti sensum opinionem singulari tractatu refutavit noster Mabillonius, quem habet sub prelo. Ejus rationes quilibet videre poterit; nos sola traditione, de qua dissertator gloriatur, licet nullum inde protulerit argumentum aliqua auctoritate firmatum, contenti erimus. Itaque sancti Benedicti textum de communione eucharistica intelligendum esse constans est omnium qui a tempore sancti Benedicti scripserunt hanc in rem, auctorum sententia. In primis Magister, qui ante mille annos suam scripsit Regulam, ex Benedictina magna ex parte desumptam, sancti",
          "candidate_score": 0.666245,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_16",
          "bdc_text": "Ego in praesentiarum tibi extempore conscripsi «Studiorum rationem sive hominis adicti [ ! ] studiis institutionem »«Studiorum ratio sive hominis addicti studiis institutio ad Wernherum Lithonium presbyterum » , Kopie in :",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_124",
          "psc_text": "appellare; nam et S. Hieronymus, referente Boherio, in epist. ad Evagrium librum Exodi vocat scholam medici, ubi leges datae a Deo populo Israel sunt descriptae; et interrogatus apud Cassianum Joannes abbas, cur, relicta anachoresi, coenobitarem instituta esset amplexus, respondit, « velut imparem se anachoreticae disciplinae, et sublimitate tantae perfectionis indignum ad juniorum scholas revertisse, si tamen vel ipsorum instituta secundum professionis meritum posset implere. » Porro haec schola dicitur dominici schola servitii, quia tota est in ediscendo supremae majestati debito obsequio, unde et discipulos alloquens ait: Sub uno Domino aequalem servitutis militiam bajulamus. In qua institutione nihil asperum, nihilque grave nos constituturos speramus. ] Hic aliquem audire mihi videor S. P. Benedictum ita adorientem: Siccine, sancte Pater, nihil asperum, nihilque grave vocas, corpus castigate, delicias non amplecti, jejunium amare, voluntatem propriam odire, usque ad impossibilia obedire? Ubi est quod capite 58 de disciplina suscipiendorum fratrum dictutus es: Probetur in omni",
          "candidate_score": 0.665548,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_15_17",
          "bdc_text": "Amen . Ego in praesentiarum tibi extempore conscripsi «Studiorum rationem sive hominis adicti [ ! ] studiis institutionem »«Studiorum ratio sive hominis addicti studiis institutio ad Wernherum Lithonium presbyterum » , Kopie in : Bern Burgerbibliothek , Ms 657 , 1ff. Der Druck ( Zürich 1594 , hg. v. Huldrych Zwingli ;",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1885",
          "psc_text": "Regulae accipiant supra statutam annonam mixtum, ut non sit eis grave jejunium, dum ministrant, sustinere. Lector vero post sextam, antequam accedat ad legendum. » Ubi distinguitur hora qua hebdomadarii servitores sumerent mixtum, ab ea qua lector mensae. Accipiant super statutam annonam. ] Haec verba duobus modis intelligi possunt; vel ita ut panis et vinum de statuta libra panis et hemina vini sumantur, vel ita ut ad statutam panis ac vini annonam aliquid superaddatur; ut idem sit super, ac praeter, insuper. Priorem sensum sequuntur Menardus, Carolus Cointius, dissertator Gallicus de hemina vini et libra panis Benedictina, cum quibusdam Regulae versionibus Gallicis. At sententiam in altera dissertationis editione retractavit dissertator, num. 32, ubi contendit super a Graeco ὑπὲρ formatum, unde etiam insuper proprie significare id quod superabundat. Idem sentit Matthias Lambert, et monachus Cisterciensis in Gallica expositione Regulae S. Benedicti, quorum primus Regulae textum ita Gallice reddidit, outre la portion ordonnée, alter",
          "candidate_score": 0.664896,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_16",
          "bdc_text": "Ego in praesentiarum tibi extempore conscripsi «Studiorum rationem sive hominis adicti [ ! ] studiis institutionem »«Studiorum ratio sive hominis addicti studiis institutio ad Wernherum Lithonium presbyterum » , Kopie in :",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2679",
          "psc_text": "Longius hic foret, nec praesentis est otii per omnia excurrere monasteria. At praeterire non possum ardens in litteris hoc saeculo excolendis Benedictinarum virginum studium: « Quae laus, inquit iterum Mabillonius (Praef. in saec. III, num. 47), etiam Bonifacio auctori tribuenda est. Is quippe in Britannia cum degeret, non tantum viros disciplinis imbuit, verum etiam monachas, quae tantae sapientiae virum, ut scribit Willibaldus, praeceptorem expetierunt. Quo praeceptore paginarum transcurrentes seriem, coelesti instanter scrutinio inhaerebant, et sacramentorum arcana mysteriorumque abdita jugiter meditabantur. In Germaniam ipse profectus, religiosas feminas e Britannia istuc advocavit, ex quibus CUNIHILT et filia ejus BERATHGIT valde eruditae in liberali scientia in Thuringorum regione constituebantur magistrae, ex Othloni lib. I, cap. 25. Praeter eas Lioba Bischofheimensi Parthenoni a Bonifacio praefecta, lectionis studio tanta diligentia incumbebat, ut nisi orationi vacaret, nunquam divina pagina de manibus ejus abscederet. Nam cum ab ipsis infantiae rudimentis grammatica et reliquis liberalium artium studiis esset",
          "candidate_score": 0.66224,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_15_17",
          "bdc_text": "Amen . Ego in praesentiarum tibi extempore conscripsi «Studiorum rationem sive hominis adicti [ ! ] studiis institutionem »«Studiorum ratio sive hominis addicti studiis institutio ad Wernherum Lithonium presbyterum » , Kopie in : Bern Burgerbibliothek , Ms 657 , 1ff. Der Druck ( Zürich 1594 , hg. v. Huldrych Zwingli ;",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2679",
          "psc_text": "Longius hic foret, nec praesentis est otii per omnia excurrere monasteria. At praeterire non possum ardens in litteris hoc saeculo excolendis Benedictinarum virginum studium: « Quae laus, inquit iterum Mabillonius (Praef. in saec. III, num. 47), etiam Bonifacio auctori tribuenda est. Is quippe in Britannia cum degeret, non tantum viros disciplinis imbuit, verum etiam monachas, quae tantae sapientiae virum, ut scribit Willibaldus, praeceptorem expetierunt. Quo praeceptore paginarum transcurrentes seriem, coelesti instanter scrutinio inhaerebant, et sacramentorum arcana mysteriorumque abdita jugiter meditabantur. In Germaniam ipse profectus, religiosas feminas e Britannia istuc advocavit, ex quibus CUNIHILT et filia ejus BERATHGIT valde eruditae in liberali scientia in Thuringorum regione constituebantur magistrae, ex Othloni lib. I, cap. 25. Praeter eas Lioba Bischofheimensi Parthenoni a Bonifacio praefecta, lectionis studio tanta diligentia incumbebat, ut nisi orationi vacaret, nunquam divina pagina de manibus ejus abscederet. Nam cum ab ipsis infantiae rudimentis grammatica et reliquis liberalium artium studiis esset",
          "candidate_score": 0.661938,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_16_18",
          "bdc_text": "Ego in praesentiarum tibi extempore conscripsi «Studiorum rationem sive hominis adicti [ ! ] studiis institutionem »«Studiorum ratio sive hominis addicti studiis institutio ad Wernherum Lithonium presbyterum » , Kopie in : Bern Burgerbibliothek , Ms 657 , 1ff. Der Druck ( Zürich 1594 , hg. v. Huldrych Zwingli ; HBBibl 712 )",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2672",
          "psc_text": "multis potest exemplis confirmari, nimirum saeculo VII Theodorus ex monacho Cantuariensis episcopus, et Adrianus abbas (Saec. II Ben.) « quia litteris sacris simul et saecularibus abundanter ambo erant instructi, congregata discipulorum caterva, scientiae salutaris quotidie flumina irrigandis eorum cordibus emanabant, ita ut metricae artis, astronomicae, et arithmeticae, ecclesiasticae disciplinam inter sacrorum apicum volumina suis auditoribus contraderent, » ex Vita sancti Theodori num. 5. Huetbertus etiam abbas (Ibid.) in Wiremuthensi coenobio « a primis pueritiae temporibus non solum regularis observantia disciplinae institutus; sed et scribendi, cantandi, legendi, ac docendi fuerat non parva exercitatus industria, » ex libro II de Vita S. Benedicti Biscopi n. 18. His adjungendus est Beda Venerabilis, qui, ut scribit Cuthbertus ejus discipulus in ejus Vita n. 2 (Saec. III Ben.), in Girwensi monasterio « infantulus bonae spei et divina et saeculari litteratura diligenter imbuitur . . . . . Et cum in Latina erudiretur lingua, Graecae quoque",
          "candidate_score": 0.660924,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_16",
          "bdc_text": "Ego in praesentiarum tibi extempore conscripsi «Studiorum rationem sive hominis adicti [ ! ] studiis institutionem »«Studiorum ratio sive hominis addicti studiis institutio ad Wernherum Lithonium presbyterum » , Kopie in :",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_773",
          "psc_text": "« Dicebant etiam Tom. I Mon. Eccl. Graec, pag. 377 de abbate Agathone per tres annos illum lapidem ore gestasse donec silere didicisset. » Sed hos omnes superavit Joannes cognomento Silentiarius, qui ex episcopo factus monachus, totos quadraginta septem annos in silentio exegit. Quid de Virgine Deipara loquar, quae, ut notat doctor mellifluus ( Serm. in Dominic. infra oct. Assumpt. ), non nisi quater in toto Evangeliorum decursu locuta legitur? Hujusmodi exempla ad imitationem proposita discipulis haud dubium voluit esse sanctus Pater, cum nullum in Regula tempus loquendi proposuit: cujus votis ut obsecundarent dilectissimi filii continuum pene in coenobiis silentium observare studuerunt. Hos inter enituere prae omnibus Cluniacenses monachi, qui sibi quasi in perpetuum ore praecluso, manus in linguas commutasse videbantur, adinventis signis quibus, dum lingua taceret, quae necessario requirenda erant invicem exprimebant. At non sine admiratione legere possumus quod de Cisterciensium silentio scribit Guillelmus abbas S. Theoderici in libro",
          "candidate_score": 0.660382,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_16",
          "bdc_text": "Ego in praesentiarum tibi extempore conscripsi «Studiorum rationem sive hominis adicti [ ! ] studiis institutionem »«Studiorum ratio sive hominis addicti studiis institutio ad Wernherum Lithonium presbyterum » , Kopie in :",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2667",
          "psc_text": "viguisse litterarum studia modo probaverimus ex Vitis SS. Gildae, Samsonis et Maglorii, qui ab Eltuto abbate liberales artes didicerunt; et ex Vita S. Maclovii, qui in Brendani abbatis monasterio iisdem in studiis profecit. Idem demonstrari amplius posset tam ex Vita S. Constantini, num. 1, qui ex rege monachus factus, saeculo VI in claustro litteras edoctus, sacerdos ordinatur (Bolland, 11 Martii); tum ex Vita S. Columbani num. 9, qui Silenis abbatis disciplinae se subjiciens (Saec. II Ben.), « omnium divinarum Scripturarum studiis eum imbuit; » tum ex Vita S. Galli abbatis cap. 1, qui in Bencorensi monasterio (Saec. II Ben.), « superna gratia se praeveniente, tanto studio divinas epotavit Scripturas, ut de thesauro suo nova proferre posset et vetera; grammaticae etiam regulas, metrorumque subtilitates capaci consequeretur ingenio, » ut scribit Walfridus. Quam vero in Hiberniae monasteriis S. Columbanus deprehenderat disciplinam, eamdem secum in Gallias transtulit, maxime autem in Luxoviense coenobium (Saec.",
          "candidate_score": 0.660312,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_16",
          "bdc_text": "Ego in praesentiarum tibi extempore conscripsi «Studiorum rationem sive hominis adicti [ ! ] studiis institutionem »«Studiorum ratio sive hominis addicti studiis institutio ad Wernherum Lithonium presbyterum » , Kopie in :",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2648",
          "psc_text": "valere juberet; laudaretque monachos qui ut liberius Deo vacarent aut publicae utilitati inservirent, ab omni prorsus labore manuum abstinerent; multo minus qui ea de causa litterarum studiis incumberent revocaret. Tertio, viguisse semper apud monachos litterarum studia non solum ex antiquis regulis, sed ex constanti etiam omnium temporum traditione demonstrare se posse asserunt. Et quidem saeculo IV, quo praesertim florere coepit vitae monasticae institutum, sanctum Pachomium in divinis litteris apprime fuisse versatum sancti Antonii testimonio docet antiquissima ejus Vita apud Bollandum 633 14 Maii; imo dedisse operam ut Graece loqui posset ipse; quo admissum sua in congregatione fratrem natione Graecum, frequentius solari valeret, tradit ejusdem Vitae scriptor. Quin et ipse Ammonius episcopus ad Theophilum Alexandrinum archiepiscopum scribens (Ammonius, epistol. ad Theoph., n. 4, apud Boll. Maii 14), testatur se annos decem et septem natum a Theodoro Pachomii discipulo in monasterio susceptum, ab eodem magistris et moderatoribus traditum fuisse, Theodoro scilicet Alexandrino,",
          "candidate_score": 0.659988,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_16_18",
          "bdc_text": "Ego in praesentiarum tibi extempore conscripsi «Studiorum rationem sive hominis adicti [ ! ] studiis institutionem »«Studiorum ratio sive hominis addicti studiis institutio ad Wernherum Lithonium presbyterum » , Kopie in : Bern Burgerbibliothek , Ms 657 , 1ff. Der Druck ( Zürich 1594 , hg. v. Huldrych Zwingli ; HBBibl 712 )",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2679",
          "psc_text": "Longius hic foret, nec praesentis est otii per omnia excurrere monasteria. At praeterire non possum ardens in litteris hoc saeculo excolendis Benedictinarum virginum studium: « Quae laus, inquit iterum Mabillonius (Praef. in saec. III, num. 47), etiam Bonifacio auctori tribuenda est. Is quippe in Britannia cum degeret, non tantum viros disciplinis imbuit, verum etiam monachas, quae tantae sapientiae virum, ut scribit Willibaldus, praeceptorem expetierunt. Quo praeceptore paginarum transcurrentes seriem, coelesti instanter scrutinio inhaerebant, et sacramentorum arcana mysteriorumque abdita jugiter meditabantur. In Germaniam ipse profectus, religiosas feminas e Britannia istuc advocavit, ex quibus CUNIHILT et filia ejus BERATHGIT valde eruditae in liberali scientia in Thuringorum regione constituebantur magistrae, ex Othloni lib. I, cap. 25. Praeter eas Lioba Bischofheimensi Parthenoni a Bonifacio praefecta, lectionis studio tanta diligentia incumbebat, ut nisi orationi vacaret, nunquam divina pagina de manibus ejus abscederet. Nam cum ab ipsis infantiae rudimentis grammatica et reliquis liberalium artium studiis esset",
          "candidate_score": 0.659524,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_15_17",
          "bdc_text": "Amen . Ego in praesentiarum tibi extempore conscripsi «Studiorum rationem sive hominis adicti [ ! ] studiis institutionem »«Studiorum ratio sive hominis addicti studiis institutio ad Wernherum Lithonium presbyterum » , Kopie in : Bern Burgerbibliothek , Ms 657 , 1ff. Der Druck ( Zürich 1594 , hg. v. Huldrych Zwingli ;",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3727",
          "psc_text": "Caeterum qui festinant ad perfectionem, sunt doctrinae sanctorum, sive Collationes, et Instituta Patrum, etc.; quae quoniam vobis notissima novimus, hic apponere superfluum judicamus. » Porro doctrinae SS. Patrum, secundum Bernardum Cassinensem et Nicolaum de Fractura (In 2 comm.), « Magis intelligendae sunt per exempla factorum quam per scripta verborum: » unde acute observat Boherius S. Benedictum non in singulari, sed in plurali numero dixisse doctrinae; « quia, inquit, quaedam doctrina est verbalis, quaedam autem exemplaris. » Sed Richardus de S. Angelo, nulla facta utriusque doctrina distinctione, doctrinas hic intelligit eas « quae recipiuntur ab Ecclesia Romana; et sunt istae, inquit, in primis Opuscula B. Cypriani martyris et Carthaginiensis episcopi, item Opuscula B. Athanasii Alexandrini episcopi, item Opuscula B. Basilii Cappadoceni episcopi, item Opuscula B. Gregorii Nazianzeni episcopi, item Opuscula B. Joannis Constantinopolitani episcopi, item Opuscula B. Hilarii Pictaviensis episcopi, item Opuscula B. Ambrosii Mediolanensis episcopi, item Opuscula B. Theophili episcopi",
          "candidate_score": 0.659192,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_3",
          "bdc_text": "Videt enim prudentissimus ille animus tuus optimarumque rerum amantissimus verissimum , quod apud Lutianum Samosatenum eruditio dicit ac pollicetur Lukian von Samosata , Somnium ( περὶ τοῦ ἐνυπνίο υ",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_47",
          "psc_text": "» De somno surgere. ] Somno hic torpor negligentiae designatur, ut exponit S. Gregorius papa L. V Mor., cap. 22 . Et apertis oculis ad Deificum lumen. ] Lumen Deificum est ipse Salvator Christus, qui illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum, quique de seipso dicit: Ego sum lux mundi. Lumen Deificum est ipsa sacra Scriptura, de qua Psaltes regius: Lucerna pedibus meis verbum tuum. Lumen Deificum est superiorum magistrorumque doctrina, nam qui docti fuerint, fulgebunt quasi splendor firmamenti, et qui ad justitiam erudiunt multos quasi stellae in perpetuas aeternitates Danielis XII . Denique lumen Deificum est interna Spiritus sancti inspiratio. Apertis ergo oculis ad Deificum lumen, scilicet ad Christum, cujus exempla vitaque viam salutis demonstrant; ad sacram Scripturam, cujus veritas nos docet; ad superiorum monita, quorum nos exhortationes illuminant; ad ipsam S. Spiritus inspirationem, cujus internae illustrationes mentis nostrae tenebras fugant: apertis, inquam, oculis, id est relicta veteri conversatione,",
          "candidate_score": 0.659013,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_3_5",
          "bdc_text": "Videt enim prudentissimus ille animus tuus optimarumque rerum amantissimus verissimum , quod apud Lutianum Samosatenum eruditio dicit ac pollicetur Lukian von Samosata , Somnium ( περὶ τοῦ ἐνυπνίο υ ἤτοι βίος Λουκιανοῦ 10 , in : Lucianus , hg. v .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_47",
          "psc_text": "» De somno surgere. ] Somno hic torpor negligentiae designatur, ut exponit S. Gregorius papa L. V Mor., cap. 22 . Et apertis oculis ad Deificum lumen. ] Lumen Deificum est ipse Salvator Christus, qui illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum, quique de seipso dicit: Ego sum lux mundi. Lumen Deificum est ipsa sacra Scriptura, de qua Psaltes regius: Lucerna pedibus meis verbum tuum. Lumen Deificum est superiorum magistrorumque doctrina, nam qui docti fuerint, fulgebunt quasi splendor firmamenti, et qui ad justitiam erudiunt multos quasi stellae in perpetuas aeternitates Danielis XII . Denique lumen Deificum est interna Spiritus sancti inspiratio. Apertis ergo oculis ad Deificum lumen, scilicet ad Christum, cujus exempla vitaque viam salutis demonstrant; ad sacram Scripturam, cujus veritas nos docet; ad superiorum monita, quorum nos exhortationes illuminant; ad ipsam S. Spiritus inspirationem, cujus internae illustrationes mentis nostrae tenebras fugant: apertis, inquam, oculis, id est relicta veteri conversatione,",
          "candidate_score": 0.65853,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_15_17",
          "bdc_text": "Amen . Ego in praesentiarum tibi extempore conscripsi «Studiorum rationem sive hominis adicti [ ! ] studiis institutionem »«Studiorum ratio sive hominis addicti studiis institutio ad Wernherum Lithonium presbyterum » , Kopie in : Bern Burgerbibliothek , Ms 657 , 1ff. Der Druck ( Zürich 1594 , hg. v. Huldrych Zwingli ;",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2650",
          "psc_text": "Eodem tempore vivebat alter Ammonius, abbatis Pambo discipulus, vir insigniter doctus (Pallad. in Laus., c. 12) , qui « Vetus et Novum Testamentum dicebat memoriter, et in doctorum virorum Origenis, et Didymi, et Pierii, et Stephani scriptis ita erat versatus, ut sexagies centena millia versuum percurrerit. » Hic magno Athanasio Romam proficiscenti datus est socius, vir, teste Socrate (Lib. IV, cap. 18), adeo « parum curiosus, ut cum Romae una cum Athanasio forte versaretur, nihil ex magnificis urbis operibus, praeter templum Petro et Paulo dicatum, videre omnino desideraret. » Adeo verum est, quod aiunt nonnulli, scientiam in monachis parere curiositatem, eosque ad curas externas plus aequo effundere. Eodem referri debet quod de Theone abbate, qui triginta annis in domuncula seorsum inclusus silentium exercuit, tradunt Rufinus (Ruf. lib. II de Vit. Patr. cap. 6) et Palladius (Pall. Laus. cap. 50), quod scilicet « erat vir eruditus in triplici gratia sermonum, in",
          "candidate_score": 0.6583,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_16_18",
          "bdc_text": "Ego in praesentiarum tibi extempore conscripsi «Studiorum rationem sive hominis adicti [ ! ] studiis institutionem »«Studiorum ratio sive hominis addicti studiis institutio ad Wernherum Lithonium presbyterum » , Kopie in : Bern Burgerbibliothek , Ms 657 , 1ff. Der Druck ( Zürich 1594 , hg. v. Huldrych Zwingli ; HBBibl 712 )",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2077",
          "psc_text": "in secunda libri sui editione, non de communione eucharistica S. Benedictum intelligit, sed de communione precum et charitatis; cujus a lectore signum aliquod S. Pater omnibus dari voluerit, priusquam incipiat legere. Egregium sane charitatis indicium frustulum panis privatim edere ante lectionem! Et hanc interpretationem ab eruditissimo et in traditione versatissimo viro accepisse se fatetur dissertator; cui non deferre haudquaquam potuerit. Ita praevaluerunt in gratiam viri doctissimi, doctioris fortasse semel praeconcepta praejudicia. Adeo ineptam contra germanum S. Benedicti sensum opinionem singulari tractatu refutavit noster Mabillonius, quem habet sub prelo. Ejus rationes quilibet videre poterit; nos sola traditione, de qua dissertator gloriatur, licet nullum inde protulerit argumentum aliqua auctoritate firmatum, contenti erimus. Itaque sancti Benedicti textum de communione eucharistica intelligendum esse constans est omnium qui a tempore sancti Benedicti scripserunt hanc in rem, auctorum sententia. In primis Magister, qui ante mille annos suam scripsit Regulam, ex Benedictina magna ex parte desumptam, sancti",
          "candidate_score": 0.65744,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_15_17",
          "bdc_text": "Amen . Ego in praesentiarum tibi extempore conscripsi «Studiorum rationem sive hominis adicti [ ! ] studiis institutionem »«Studiorum ratio sive hominis addicti studiis institutio ad Wernherum Lithonium presbyterum » , Kopie in : Bern Burgerbibliothek , Ms 657 , 1ff. Der Druck ( Zürich 1594 , hg. v. Huldrych Zwingli ;",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3313",
          "psc_text": "presbyteris textum hunc intelligendum esse docet ac probat antiqua monasteriorum nostrorum praxis; nam, ut scribit Petrus Venerabilis (Lib. II, epist. 11), « solebant clerici diversorum ordinum, canonici diversarum professionum, et ipsa Ecclesiae cacumina, episcopi dico, pontificalem dignitatem pro abjecta monachorum vilitate commutare, et de summis ecclesiasticorum honorum gradibus, ad humilem se hujus propositi ordinem inclinare. » Cui exemplo esse possunt S. Arnulfus Metensis, S. Claudius Bisuntinus, SS. Wulframnus et Amatus Senonenses, S. Hidulfus Trevirensis, Leydradus Lugdunensis, Adalbertus Bohemorum apostolus, Leo Ravennensis, Petrus Damiani Ostiensis, Brunus Signiensis, et alii quamplurimi, qui dimissis pontificalibus insignibus, humilem in claustro monachorum habitum gestare non dubitarunt. In monasterio se suscipi rogaverit. ] Acute observat Haeftenus S. P. Benedictum non, ut superius, dixisse converti voluerit, sed se suspici rogaverit; quia censentur clerici jam a saeculo conversi, cum clericalem statum arripiunt: quod probat ex concilio Cabillonensi, c. 5, quo prohibetur, « ne saeculares, qui nondum sunt ad",
          "candidate_score": 0.655936,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_15_17",
          "bdc_text": "Amen . Ego in praesentiarum tibi extempore conscripsi «Studiorum rationem sive hominis adicti [ ! ] studiis institutionem »«Studiorum ratio sive hominis addicti studiis institutio ad Wernherum Lithonium presbyterum » , Kopie in : Bern Burgerbibliothek , Ms 657 , 1ff. Der Druck ( Zürich 1594 , hg. v. Huldrych Zwingli ;",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1016",
          "psc_text": "S. Bernardi auctoritas (Serm. 64, in Cant.): « Publice praedicare nec monacho convenit, nec novitio expedit, nec non misso licet. » Gilberti de Hoillandia (Serm. 18 in Cant.): « Nemo praedicationis officium assumat, nemo sibi sumat honorem nisi vocatus a Deo. » Et certe recte argumentatur auctor Sermonum ad Fratres in eremo, cum dicit (Serm. 23): « Officium vestrum est non solum carnem jejuniis, abstinentia escae et potus affligere, quantum valetudo naturae permittit; sed etiam mundum contemnere, et non doctoris 239 appetere cathedram, sed in cilicio et cinere perseverare in eremo debemus. » Vide Petri Blesensis epist. 13. Caeterum quam hic tradit hujus loci Regulae explanationem Petrus Boherius, eamdem sequitur Julianus Warnier in eo quem conscripsit libro de Antiqua et vera Regulae S. Benedicti praxi, cap. 35. Monstrante Scriptura quia in multiloquio non effugitur peccatum. ] Hanc sententiam supra exposuimus. Et quia vir linguosus. ] Vir linguosus ex S. Augustino",
          "candidate_score": 0.654901,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_16_18",
          "bdc_text": "Ego in praesentiarum tibi extempore conscripsi «Studiorum rationem sive hominis adicti [ ! ] studiis institutionem »«Studiorum ratio sive hominis addicti studiis institutio ad Wernherum Lithonium presbyterum » , Kopie in : Bern Burgerbibliothek , Ms 657 , 1ff. Der Druck ( Zürich 1594 , hg. v. Huldrych Zwingli ; HBBibl 712 )",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3727",
          "psc_text": "Caeterum qui festinant ad perfectionem, sunt doctrinae sanctorum, sive Collationes, et Instituta Patrum, etc.; quae quoniam vobis notissima novimus, hic apponere superfluum judicamus. » Porro doctrinae SS. Patrum, secundum Bernardum Cassinensem et Nicolaum de Fractura (In 2 comm.), « Magis intelligendae sunt per exempla factorum quam per scripta verborum: » unde acute observat Boherius S. Benedictum non in singulari, sed in plurali numero dixisse doctrinae; « quia, inquit, quaedam doctrina est verbalis, quaedam autem exemplaris. » Sed Richardus de S. Angelo, nulla facta utriusque doctrina distinctione, doctrinas hic intelligit eas « quae recipiuntur ab Ecclesia Romana; et sunt istae, inquit, in primis Opuscula B. Cypriani martyris et Carthaginiensis episcopi, item Opuscula B. Athanasii Alexandrini episcopi, item Opuscula B. Basilii Cappadoceni episcopi, item Opuscula B. Gregorii Nazianzeni episcopi, item Opuscula B. Joannis Constantinopolitani episcopi, item Opuscula B. Hilarii Pictaviensis episcopi, item Opuscula B. Ambrosii Mediolanensis episcopi, item Opuscula B. Theophili episcopi",
          "candidate_score": 0.652506,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_16_18",
          "bdc_text": "Ego in praesentiarum tibi extempore conscripsi «Studiorum rationem sive hominis adicti [ ! ] studiis institutionem »«Studiorum ratio sive hominis addicti studiis institutio ad Wernherum Lithonium presbyterum » , Kopie in : Bern Burgerbibliothek , Ms 657 , 1ff. Der Druck ( Zürich 1594 , hg. v. Huldrych Zwingli ; HBBibl 712 )",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1453",
          "psc_text": "lecti. Sidonius epist. 15, l. 4: Epulum multiplex et capacissima lectisternia para. Acta S. Findani, c. 4: Pro lectisterniis lapides velatos inter fratres pausans occulte corpori supposuit. » Concinit antiqua versio Gallica Regulae S. Benedicti: Les lits soient appareillés comme il appartient à leur conversation; et versio Guidonis: Et aient les couches garnies de ce qu' il faut selon la manière de leur conversation; aliaeque plures expositiones Gallicae. Secunda est quam tradit in secundo comment. Boherius, ubi lectisternia interpretatur lectorum stramenta; quo sensu eam vocem aliquando usurpat S. Gregorius: « Ancillis Dei, quas vos graeca lingua monastrias dicitis, lectisternia emere disposui; quia in lectis suis gravi nuditate in hujus hiemis vehementissimo frigore laborant. » Et alibi ad Joannem abbatem de monte Sina scribens (Lib. XII, ep. 16): « Cognovimus lectos vel lectisternia in Gerontocomio, quod illic ab Isauro constructum est, deesse; propterea misimus laenas 15, rachanas 30, lectos 15. »",
          "candidate_score": 0.651994,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_16_18",
          "bdc_text": "Ego in praesentiarum tibi extempore conscripsi «Studiorum rationem sive hominis adicti [ ! ] studiis institutionem »«Studiorum ratio sive hominis addicti studiis institutio ad Wernherum Lithonium presbyterum » , Kopie in : Bern Burgerbibliothek , Ms 657 , 1ff. Der Druck ( Zürich 1594 , hg. v. Huldrych Zwingli ; HBBibl 712 )",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1885",
          "psc_text": "Regulae accipiant supra statutam annonam mixtum, ut non sit eis grave jejunium, dum ministrant, sustinere. Lector vero post sextam, antequam accedat ad legendum. » Ubi distinguitur hora qua hebdomadarii servitores sumerent mixtum, ab ea qua lector mensae. Accipiant super statutam annonam. ] Haec verba duobus modis intelligi possunt; vel ita ut panis et vinum de statuta libra panis et hemina vini sumantur, vel ita ut ad statutam panis ac vini annonam aliquid superaddatur; ut idem sit super, ac praeter, insuper. Priorem sensum sequuntur Menardus, Carolus Cointius, dissertator Gallicus de hemina vini et libra panis Benedictina, cum quibusdam Regulae versionibus Gallicis. At sententiam in altera dissertationis editione retractavit dissertator, num. 32, ubi contendit super a Graeco ὑπὲρ formatum, unde etiam insuper proprie significare id quod superabundat. Idem sentit Matthias Lambert, et monachus Cisterciensis in Gallica expositione Regulae S. Benedicti, quorum primus Regulae textum ita Gallice reddidit, outre la portion ordonnée, alter",
          "candidate_score": 0.651096,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_25",
          "bdc_text": "Me certe non fugit , quod viribus multo gravius subierim onus , quippe qui nec per ętatem similem ( quę tamen hic in primis requirebatur ) possideam prudentiam , neque maturam adhuc et multiiugemaus multigem korrigiert .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1662",
          "psc_text": "nam etsi pueris mens sit immaturior, sunt tamen nonnulli grandiores, aut durae cervicis, aut imbecillioris intellectus, quos virga agere solet, non ratio, nec excommunicationis vis. Proprias debet habere mensuras. ] « Id est judicii disciplina non uniformiter est omnibus exhibenda, sed secundum uniuscujusque aetatem vel intellectum cum magno est moderamine inferenda. Aliter enim parvuli, aliter adolescentes et juvenes, aliter senes, aliter vero in decrepita positi debent judicari aetate, » inquit Smaragdus. Ideoque quotiens pueri. ] Pueritia a septimo anno incipit, et decimo quarto completo desinit. Vel adolescentiores aetate. ] Adolescentia ab anno decimo quarto ad vigesimum octavum peragitur. Porro acute notat hic Bernardus Cassinensis S. P. Benedictum duas hic aetates comprehendisse, integram unam, scilicet pueritiam, inceptam alteram, nempe adolescentiam; nec simpliciter dixisse adolescentes, sed adolescentiores, quia aetas pueritiae proxima de pueritiae levitate magis retiret. Aut qui minus intelligere possunt quanta poena sit excommunicationis. ] « Ille, inquit Hildemarus, non intelligit",
          "candidate_score": 0.649623,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 6,
      "cf_id": "cf026",
      "work_id": "083_Isidorus-Hispalensis_Regula-monachorum-1",
      "max_score": 0.714065,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_1_3",
          "bdc_text": "et pietate praeclaro viro Wernhero Lithonio , presbytero nobis plurimum observando et fratri dulcissimo , gratia et vitę innocentia per ChristumDer einleitende Gruß steht unten auf dem Titelblatt des Manus kripts «Studiorum ratio sive hominis addiccti [ ! ] studiis institutio ad Wernherum Lithonium presbyterum». . Inter praeclaras istas animi tui dotes , quibus splendide ornatus es , haud postrema ea mihi esse videtur , qua inexplebili eruditionis cupiditate teneris . Videt enim prudentissimus ille animus tuus optimarumque rerum amantissimus verissimum , quod apud Lutianum Samosatenum eruditio dicit ac pollicetur Lukian von Samosata , Somnium ( περὶ τοῦ ἐνυπνίο υ",
          "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_Regula-monachorum-1_window_5",
          "psc_text": "lethiferam pestem, abhorreat; a turpibus verbis vel otiosis linguam avertat, atque indesinenter cor mundum labiaque exhibeat. Affectus quoque animi turpes ab intentione cogitationis abstergat, per compunctionem cordis in stadio se sanctae meditationis exerceat. 4. Torporem somni atque pigritiam fugiat, vigiliisque et orationibus sine intermissione intendat, gulae concupiscentiam deprimat, atque abstinentiae virtutibus semetipsum per studium domandarum libidinum affligat, domans jejuniis carnem, quantum valetudo corporis sinat, livore quoque invidiae de fraternis profectibus 528 nequaquam tabescat, sed quietus atque pacificus per amorem fraternae dilectionis de cunctorum gaudeat meritis, iracundiae perturbationem rejiciens, et patienter omnia sustinens; nulla tristitia, nullo temporali moerore afficiatur, sed contra omnia adversa interiori gaudio fretus, ipsam postremo vanae gloriae laudem procul a se abjiciat, et Deo tantum interius humili corde placere studeat, ut dum his virtutibus radiat, merito nomen suae professionis retineat. CAPUT IV. De conversis. 1. Qui renuntians saeculo, ad monasterium venerit, non statim in coetum deligendus est monachorum.",
          "candidate_score": 0.714065,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_25",
          "bdc_text": "Me certe non fugit , quod viribus multo gravius subierim onus , quippe qui nec per ętatem similem ( quę tamen hic in primis requirebatur ) possideam prudentiam , neque maturam adhuc et multiiugemaus multigem korrigiert .",
          "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_Regula-monachorum-1_window_3",
          "psc_text": "pro aetate quam etiam pro morum probitate. 2. Iste enim se imitandum in cunctis operum exemplis exhibebit; neque enim aliquid imperasse cuique licebit quod ipse non fecerit. Singulos autem hortamentis mutuis excitabit, alloquens cunctos, exhortans, vel aedificans in eis, si quid eorum vitae pro uniuscujusque gradu prodesse perspexerit. 3. Circa omnes quoque servans justitiam, contra nullum livore odii inardescens, omne ex corde amplectens, nullum conversum despiciens, paratus etiam quorumdam infirmitati compati misericordia, Apostolum sequens, qui dicit: Facti sumus parvuli in medio vestrum, tanquam si nutrix foveat pullos suos (I Thess. II) . 527 CAPUT III. De monachis. 1. Monachis autem summopere studendum est ut, apostolicam vitam tenentes, sicut in unum constituti esse noscuntur, ita cor habeant unum, nihil sibi proprium vindicantes, nec quantulumcunque amorem rei privatae habentes, sed, juxta exemplum apostolicum, omnia communia habentes (Act. IV), in praeceptis Christi fideliter permanendo proficiant. 2. Patri honorem debitum referentes, erga seniores obedientiam,",
          "candidate_score": 0.639549,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 7,
      "cf_id": "cf041",
      "work_id": "069_Sozomenus_-Socrates_-Theodoretus_-Cassiodorus-Vivariensis_Historia-tripartita",
      "max_score": 0.713859,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_1_3",
          "bdc_text": "et pietate praeclaro viro Wernhero Lithonio , presbytero nobis plurimum observando et fratri dulcissimo , gratia et vitę innocentia per ChristumDer einleitende Gruß steht unten auf dem Titelblatt des Manus kripts «Studiorum ratio sive hominis addiccti [ ! ] studiis institutio ad Wernherum Lithonium presbyterum». . Inter praeclaras istas animi tui dotes , quibus splendide ornatus es , haud postrema ea mihi esse videtur , qua inexplebili eruditionis cupiditate teneris . Videt enim prudentissimus ille animus tuus optimarumque rerum amantissimus verissimum , quod apud Lutianum Samosatenum eruditio dicit ac pollicetur Lukian von Samosata , Somnium ( περὶ τοῦ ἐνυπνίο υ",
          "psc_chunk_id": "069_Sozomenus_-Socrates_-Theodoretus_-Cassiodorus-Vivariensis_Historia-tripartita_window_63",
          "psc_text": "refutare non debes: Omnia enim munda mundis (Tit. I, 15) , sicut sermo divinus edocuit. Haec quidem de Spiridione dicta sufficiant. SOZOMEN., lib. I, cap. 11, p. 415. CAPUT XI. De diversis monachis et eorum institutione. Praecipue vero insignissimam Ecclesiam demonstraverunt, et dogma dilataverunt vitae virtutibus, qui conversatione monachica illo tempore fruebantur. Utilissima namque res ad homines venit a Deo ista philosophia, quae multarum doctrinarum et dialecticae artis studia despicit, tanquam sit minuta, et melioris operis tempus impediat, atque ad recte vivendum nihil ostendat. Haec ergo philosophia conversatione miranda, naturali simplicique prudentia docet omnino quae nequitiam perimant et operentur utilia. Non enim praedicat virtutem, sed magis exercet: nihilo pendens humanam gloriam, viriliterque resistens passionibus animae; et neque naturae necessitatibus se subdit, nec corporis infirmitati succumbit. Divinae mentis virtutem habens, semper contemplatur omnium Creatorem, et cum nocte dieque colens, orationibus et litaniis placat indubitanter. Animae vero puritate et bonorum actuum conversatione,",
          "candidate_score": 0.713859,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_9_11",
          "bdc_text": "Et ut semel omnia dicam , brevi te docebo omnia , tum divina , tumdivitiarum [ ? ] gestrichen , tum darübergeschrieben , divina am Rande nachgetragen. humana. » Et hactenus Luciani verba , quae eruditioni tribuit , produximus . Ob hanc vero nobilissimam eruditionis frugem videris tu mihi sapientissime agere , quod literas honestas et tanta de sese haud temere iactantes amplecteris , multo sapientius facturus , si ita , ut iam olim cępisti mirari , eas perseveraveris . Quod quidem , ut viribus nostris parari non potest , ita sapientia celestis , quę sola hoc habet , potest oranda , ut virtutes semper augeat , quo perseverantes in bono adad übergeschrieben .",
          "psc_chunk_id": "069_Sozomenus_-Socrates_-Theodoretus_-Cassiodorus-Vivariensis_Historia-tripartita_window_63",
          "psc_text": "refutare non debes: Omnia enim munda mundis (Tit. I, 15) , sicut sermo divinus edocuit. Haec quidem de Spiridione dicta sufficiant. SOZOMEN., lib. I, cap. 11, p. 415. CAPUT XI. De diversis monachis et eorum institutione. Praecipue vero insignissimam Ecclesiam demonstraverunt, et dogma dilataverunt vitae virtutibus, qui conversatione monachica illo tempore fruebantur. Utilissima namque res ad homines venit a Deo ista philosophia, quae multarum doctrinarum et dialecticae artis studia despicit, tanquam sit minuta, et melioris operis tempus impediat, atque ad recte vivendum nihil ostendat. Haec ergo philosophia conversatione miranda, naturali simplicique prudentia docet omnino quae nequitiam perimant et operentur utilia. Non enim praedicat virtutem, sed magis exercet: nihilo pendens humanam gloriam, viriliterque resistens passionibus animae; et neque naturae necessitatibus se subdit, nec corporis infirmitati succumbit. Divinae mentis virtutem habens, semper contemplatur omnium Creatorem, et cum nocte dieque colens, orationibus et litaniis placat indubitanter. Animae vero puritate et bonorum actuum conversatione,",
          "candidate_score": 0.691236,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_7_9",
          "bdc_text": "«Ornabo te multis et egregiis ornamentis , modestia videlicet , justicia , pietate , mansuetudine , equitate [ ! ] , intelligentia , fortitudine , honestorum pariter omnium amore , imo efficiam , ut erga gravissima quaeque optime sis afectus . Nam ista vere animum vere integrum exornant , denique nihil te antiquarum rerum latebit neque ignorabis quae nunc quidem fieri decet , sed una mecum omnia ea praevidebis , quae gerenda sunt . Et ut semel omnia dicam , brevi te docebo omnia , tum divina , tumdivitiarum [ ? ] gestrichen , tum darübergeschrieben , divina am Rande nachgetragen. humana. » Et hactenus Luciani verba , quae eruditioni tribuit , produximus .",
          "psc_chunk_id": "069_Sozomenus_-Socrates_-Theodoretus_-Cassiodorus-Vivariensis_Historia-tripartita_window_278",
          "psc_text": "optime cauteque universa proveniunt, quando per illorum puram probabilemque religionem divinamque concordiam, universa in se dignatur erigere. Igitur de tali hominum collegio, id est Christianorum (pro quibus mihi omnis est sermo), quam me libenter credis audire, quando etiam eminentia loca Persidos per eos amplius quam cupio decorantur? Tu ergo optime gubernaveris, si fueris sicut illi, et habueris commune quod illi. Sic enim habebis omnium Dominum mitem, placidumque, atque propitium. Hos igitur, quoniam tantus ac talis existis, commendo tibi quoniam et pietate probaris insignis. Hos dilige competenter, et facito clementiae tuae participes, tibi simul et nobis praebiturus gratiae immensa jura per fidem. Haec igitur optimus imperator pietate decoratus egit, curam non solum subjectorum habens, sed etiam eorum qui sub alienis gubernaculis regebantur. Quapropter et ipse divina protectione potitus est, et universam Europam atque Libyam, super has etiam maximam Asiae partem tenens, subjectos habuit ubique devotos. Sed etiam barbarorum alii quidem sponte",
          "candidate_score": 0.685683,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_7",
          "bdc_text": "«Ornabo te multis et egregiis ornamentis , modestia videlicet , justicia , pietate , mansuetudine , equitate [ ! ] , intelligentia , fortitudine , honestorum pariter omnium amore , imo efficiam , ut erga gravissima quaeque optime sis afectus .",
          "psc_chunk_id": "069_Sozomenus_-Socrates_-Theodoretus_-Cassiodorus-Vivariensis_Historia-tripartita_window_3",
          "psc_text": "aut diversas conscriptiones insinuabant; alius bona cingula, aut optimum armorum pendebat [ ed., pandebat] usum. Maxima vero et imperialis putabatur hujus popularis virtutis pars illa ad quam tunc amantis intentio declinabat. De pietate autem, quae est verus imperii ornatus, nulli studiose quodammodo sermo fuit. Sed tu, o potentissime Theodosi, ut complexive dicam, cunctam superasti, Deo juvante, virtutem. Purpura siquidem et corona qua videris propter inspicientes (quia est majestatis signum) circumdari, pietatem tibi et clementiam intrinsecus semper enutriunt. Unde conscriptores, et praefecti, ac reliqui subjectorum circa te tuosque laborant actus. Disceptator autem positus judexque librorum, non camerato eloquio caperis, aut qualibet figura furtum pateris veritatis; sed perfecte metiris utrumque, sermonem proprium aptans causae: figuram quoque dictionis, et partes, et ordinem, et congruentiam, et eloquium, et compositionem, et collectiones, et sensum, et historiam profunde discutiens. Compensas autem recitantibus et tuo judicio, et favoribus opportunis, nec non aureis imaginibus, et positione simulacrorum, et",
          "candidate_score": 0.677847,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_7",
          "bdc_text": "«Ornabo te multis et egregiis ornamentis , modestia videlicet , justicia , pietate , mansuetudine , equitate [ ! ] , intelligentia , fortitudine , honestorum pariter omnium amore , imo efficiam , ut erga gravissima quaeque optime sis afectus .",
          "psc_chunk_id": "069_Sozomenus_-Socrates_-Theodoretus_-Cassiodorus-Vivariensis_Historia-tripartita_window_278",
          "psc_text": "optime cauteque universa proveniunt, quando per illorum puram probabilemque religionem divinamque concordiam, universa in se dignatur erigere. Igitur de tali hominum collegio, id est Christianorum (pro quibus mihi omnis est sermo), quam me libenter credis audire, quando etiam eminentia loca Persidos per eos amplius quam cupio decorantur? Tu ergo optime gubernaveris, si fueris sicut illi, et habueris commune quod illi. Sic enim habebis omnium Dominum mitem, placidumque, atque propitium. Hos igitur, quoniam tantus ac talis existis, commendo tibi quoniam et pietate probaris insignis. Hos dilige competenter, et facito clementiae tuae participes, tibi simul et nobis praebiturus gratiae immensa jura per fidem. Haec igitur optimus imperator pietate decoratus egit, curam non solum subjectorum habens, sed etiam eorum qui sub alienis gubernaculis regebantur. Quapropter et ipse divina protectione potitus est, et universam Europam atque Libyam, super has etiam maximam Asiae partem tenens, subjectos habuit ubique devotos. Sed etiam barbarorum alii quidem sponte",
          "candidate_score": 0.676098,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_0",
          "bdc_text": "EruditoDer einleitende Gruß steht unten auf dem Titelblatt des Manus kripts «Studiorum ratio sive hominis addiccti [ ! ] studiis institutio ad Wernherum Lithonium presbyterum» .",
          "psc_chunk_id": "069_Sozomenus_-Socrates_-Theodoretus_-Cassiodorus-Vivariensis_Historia-tripartita_window_0",
          "psc_text": "PRAEFATIO. 203 Utiliter nimis in capite libri praefatio ponitur, ubi, futuri operis qualitas indicatur. Quid enim commodius quam prius per eam aliquid discere, ne dictio possit inopinata confundere? Haec igitur Historia ecclesiastica, quae cunctis Christianis valde necessaria comprobatur, a tribus Graecis auctoribus mirabiliter constat esse conscripta; uno scilicet Theodoreto, venerabili episcopo et duobus disertissimis viris, Sozomeno et Socrate; quos nos per Epiphanium Scholasticum Latino condentes eloquio, necessarium duximus eorum dicta deflorata in unius styli tractum, Domino juvante, perducere, et de tribus auctoribus unam facere dictionem. Sciendum plane quod praedicti scriptores a temporibus divae memoriae principis Constantini usque ad augustae recordationis Theodosii Junioris, quae sunt gesta digesserint. Nos autem eorum relectis operibus, et unumquemque cauta mente tractantes, cognovimus, non aequaliter omnes de unaquaque re luculenter ac subtiliter explanasse; sed modo hunc, modo alterum aliam partem melius expediisse. Et ideo judicavimus de singulis doctoribus [ Ms. Lyr. et Santheod., dictoribus; ed., dictatoribus]",
          "candidate_score": 0.659767,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_5_7",
          "bdc_text": "Lucianus , hg. v . Julius Sommerbrodt , vol. I/1 , Berlin 1886 , S. 4. : «Ornabo te multis et egregiis ornamentis , modestia videlicet , justicia , pietate , mansuetudine , equitate [ ! ] , intelligentia , fortitudine , honestorum pariter omnium amore , imo efficiam , ut erga gravissima quaeque optime sis afectus .",
          "psc_chunk_id": "069_Sozomenus_-Socrates_-Theodoretus_-Cassiodorus-Vivariensis_Historia-tripartita_window_3",
          "psc_text": "aut diversas conscriptiones insinuabant; alius bona cingula, aut optimum armorum pendebat [ ed., pandebat] usum. Maxima vero et imperialis putabatur hujus popularis virtutis pars illa ad quam tunc amantis intentio declinabat. De pietate autem, quae est verus imperii ornatus, nulli studiose quodammodo sermo fuit. Sed tu, o potentissime Theodosi, ut complexive dicam, cunctam superasti, Deo juvante, virtutem. Purpura siquidem et corona qua videris propter inspicientes (quia est majestatis signum) circumdari, pietatem tibi et clementiam intrinsecus semper enutriunt. Unde conscriptores, et praefecti, ac reliqui subjectorum circa te tuosque laborant actus. Disceptator autem positus judexque librorum, non camerato eloquio caperis, aut qualibet figura furtum pateris veritatis; sed perfecte metiris utrumque, sermonem proprium aptans causae: figuram quoque dictionis, et partes, et ordinem, et congruentiam, et eloquium, et compositionem, et collectiones, et sensum, et historiam profunde discutiens. Compensas autem recitantibus et tuo judicio, et favoribus opportunis, nec non aureis imaginibus, et positione simulacrorum, et",
          "candidate_score": 0.653899,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_5_7",
          "bdc_text": "Lucianus , hg. v . Julius Sommerbrodt , vol. I/1 , Berlin 1886 , S. 4. : «Ornabo te multis et egregiis ornamentis , modestia videlicet , justicia , pietate , mansuetudine , equitate [ ! ] , intelligentia , fortitudine , honestorum pariter omnium amore , imo efficiam , ut erga gravissima quaeque optime sis afectus .",
          "psc_chunk_id": "069_Sozomenus_-Socrates_-Theodoretus_-Cassiodorus-Vivariensis_Historia-tripartita_window_278",
          "psc_text": "optime cauteque universa proveniunt, quando per illorum puram probabilemque religionem divinamque concordiam, universa in se dignatur erigere. Igitur de tali hominum collegio, id est Christianorum (pro quibus mihi omnis est sermo), quam me libenter credis audire, quando etiam eminentia loca Persidos per eos amplius quam cupio decorantur? Tu ergo optime gubernaveris, si fueris sicut illi, et habueris commune quod illi. Sic enim habebis omnium Dominum mitem, placidumque, atque propitium. Hos igitur, quoniam tantus ac talis existis, commendo tibi quoniam et pietate probaris insignis. Hos dilige competenter, et facito clementiae tuae participes, tibi simul et nobis praebiturus gratiae immensa jura per fidem. Haec igitur optimus imperator pietate decoratus egit, curam non solum subjectorum habens, sed etiam eorum qui sub alienis gubernaculis regebantur. Quapropter et ipse divina protectione potitus est, et universam Europam atque Libyam, super has etiam maximam Asiae partem tenens, subjectos habuit ubique devotos. Sed etiam barbarorum alii quidem sponte",
          "candidate_score": 0.652562,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 8,
      "cf_id": "cf052",
      "work_id": "045_Prosper-Aquitanus_Sententiae-delibatae-ex-Augustino",
      "max_score": 0.712681,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_1_3",
          "bdc_text": "et pietate praeclaro viro Wernhero Lithonio , presbytero nobis plurimum observando et fratri dulcissimo , gratia et vitę innocentia per ChristumDer einleitende Gruß steht unten auf dem Titelblatt des Manus kripts «Studiorum ratio sive hominis addiccti [ ! ] studiis institutio ad Wernherum Lithonium presbyterum». . Inter praeclaras istas animi tui dotes , quibus splendide ornatus es , haud postrema ea mihi esse videtur , qua inexplebili eruditionis cupiditate teneris . Videt enim prudentissimus ille animus tuus optimarumque rerum amantissimus verissimum , quod apud Lutianum Samosatenum eruditio dicit ac pollicetur Lukian von Samosata , Somnium ( περὶ τοῦ ἐνυπνίο υ",
          "psc_chunk_id": "045_Prosper-Aquitanus_Sententiae-delibatae-ex-Augustino_window_9",
          "psc_text": "De amore legis. Qui legem Dei diligit, probat se in hominibus iniquis id quod contra legem est odisse, non homines . XXVI. De scrutandis mandatis Dei. Mandata Dei scrutari, nisi quieta mens, non potest. Ut ergo religiosum exerceatur studium, abigenda sunt jurgia malignorum. XXVII. De proficiendo. Nemo tam eruditus, nemo tam doctus est, qui superna illustratione non egeat. Non enim ita ulla divinorum bonorum augmenta sufficiunt, ut non semper supersit quod mens rationalis et intelligendum desideret, et gerendum. XXVIII. De duplici opere Dei. Si omnes homines simul consideremus, quorum alii misericordia salvi fiunt, alii veritate damnantur; universae viae Domini, id est misericordia et veritas, suo fine distinctae sunt. Si autem solos sanctos intueamur, non discernuntur hae viae Domini: individua enim ibi est et a misericordia veritas, et averita te misericordia; quia beatitudo sanctorum et de munere gratiae est, et de retributione justitiae. XXIX. De observantia pacis. Christianae perfectionis est, pacificum",
          "candidate_score": 0.712681,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 9,
      "cf_id": "cf021",
      "work_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV",
      "max_score": 0.712131,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_1_3",
          "bdc_text": "et pietate praeclaro viro Wernhero Lithonio , presbytero nobis plurimum observando et fratri dulcissimo , gratia et vitę innocentia per ChristumDer einleitende Gruß steht unten auf dem Titelblatt des Manus kripts «Studiorum ratio sive hominis addiccti [ ! ] studiis institutio ad Wernherum Lithonium presbyterum». . Inter praeclaras istas animi tui dotes , quibus splendide ornatus es , haud postrema ea mihi esse videtur , qua inexplebili eruditionis cupiditate teneris . Videt enim prudentissimus ille animus tuus optimarumque rerum amantissimus verissimum , quod apud Lutianum Samosatenum eruditio dicit ac pollicetur Lukian von Samosata , Somnium ( περὶ τοῦ ἐνυπνίο υ",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1879",
          "psc_text": "dicat, Ego dormio, et cor meum vigilat. Quid est, Ego dormio, et cor meum vigilat; nisi, ita quiesco ut audiam? Otium meum non impenditur nutriendae desidiae, sed percipiendae sapientiae. Ego dormio, et cor meum vigilat: vaco, et video quoniam tu es Dominus (Psal. XLV, 1): quia sapientia scribae in tempore otii; et qui minoratur actu, ipse percipiet eam (Eccli. XXXVIII, 25) . Ego dormio, et cor meum vigilat: ego requiesco a negotiosis actibus, et animus meus divinis se intendit affectibus. 4. Sed in iis qui isto modo suaviter et humiliter requiescunt, dum otiose oblectatur Ecclesia, ecce pulsat ille qui ait: « Quae dico vobis in tenebris, dicite in lumine; et quod in aure auditis, praedicate super tecta » (Matth. X, 27). Vox ergo ejus pulsat ad januam, et dicit: « Aperi mihi, soror mea, proxima mea, columba mea, perfecta mea; quia caput meum repletum est rore, et crines mei noctis",
          "candidate_score": 0.712131,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_8_10",
          "bdc_text": "Nam ista vere animum vere integrum exornant , denique nihil te antiquarum rerum latebit neque ignorabis quae nunc quidem fieri decet , sed una mecum omnia ea praevidebis , quae gerenda sunt . Et ut semel omnia dicam , brevi te docebo omnia , tum divina , tumdivitiarum [ ? ] gestrichen , tum darübergeschrieben , divina am Rande nachgetragen. humana. » Et hactenus Luciani verba , quae eruditioni tribuit , produximus . Ob hanc vero nobilissimam eruditionis frugem videris tu mihi sapientissime agere , quod literas honestas et tanta de sese haud temere iactantes amplecteris , multo sapientius facturus , si ita , ut iam olim cępisti mirari , eas perseveraveris .",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2338",
          "psc_text": "ejusdem lectionis verba postrema. Cap. XVI, V\\. 13-15. 1. Cum promitteret Dominus venturum Spiritum sanctum, Docebit vos, inquit, omnem veritatem; vel, quod in nonnullis codicibus legitur, Deducet vos in omni veritate. Non enim loquetur a semetipso, sed quaecumque audiet, loquetur. De quibus evangelicis verbis jam quod donavit Dominus disputavimus: nunc ea quae sequuntur attendite. Et quae ventura sunt, inquit, annuntiabit vobis. Neque hic est, quoniam planum est, immorandum: nihil enim habet quaestionis, cujus a nobis expositio flagitetur. Sed quod adjungit, Ille me clarificabit, quia de meo accipiet, et annuntiabit vobis, non negligenter est transeundum. Quod enim ait, Ille me clarificabit, potest intelligi, quia diffundendo in cordibus credentium charitatem, spiritualesque faciendo, declaravit eis quomodo Filius Patri esset aequalis, quem secundum carnem prius tantummodo noverant, et hominem sicut homines cogitabant. Vel certe, quia per ipsam charitatem fiducia repleti, et timore depulso, annuntiaverunt hominibus Christum; ac sic fama ejus diffusa est toto orbe",
          "candidate_score": 0.693643,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_8_10",
          "bdc_text": "Nam ista vere animum vere integrum exornant , denique nihil te antiquarum rerum latebit neque ignorabis quae nunc quidem fieri decet , sed una mecum omnia ea praevidebis , quae gerenda sunt . Et ut semel omnia dicam , brevi te docebo omnia , tum divina , tumdivitiarum [ ? ] gestrichen , tum darübergeschrieben , divina am Rande nachgetragen. humana. » Et hactenus Luciani verba , quae eruditioni tribuit , produximus . Ob hanc vero nobilissimam eruditionis frugem videris tu mihi sapientissime agere , quod literas honestas et tanta de sese haud temere iactantes amplecteris , multo sapientius facturus , si ita , ut iam olim cępisti mirari , eas perseveraveris .",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2272",
          "psc_text": "ambulabo in veritate tua (Psal. LXXXV, 11) . Sic fiet ut non a doctoribus exterioribus illa discatis, quae noluit Dominus tunc dicere, sed sitis omnes docibiles Deo (Joan. VI, 45); ut ea ipsa quae per lectiones atque sermones extrinsecus adhibitos didicistis et credidistis de natura Dei non corporea, nec loco aliquo inclusa, nec per infinita spatia locorum quasi mole distenta, sed ubique tota et perfecta et infinita, sine nitoribus colorum, sine figuris lineamentorum, sine notis litterarum, sine serie syllabarum, ipsa mente conspicere valeatis. Ecce dixi aliquid quod forte inde sit, et tamen accepistis; et non solum ferre potuistis, verum etiam libenter audistis. Sed ille magister interior, qui cum adhuc discipulis exterius loqueretur, ait, Adhuc multa habeo vobis dicere, sed non potestis portare modo, si vellet nobis id quod de incorporea Dei natura dixi, intrinsecus ita dicere, sicut sanctis Angelis dicit, qui semper vident faciem Patris (Matth. XVIII, 10); nondum ea",
          "candidate_score": 0.689688,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_16",
          "bdc_text": "Ego in praesentiarum tibi extempore conscripsi «Studiorum rationem sive hominis adicti [ ! ] studiis institutionem »«Studiorum ratio sive hominis addicti studiis institutio ad Wernherum Lithonium presbyterum » , Kopie in :",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1776",
          "psc_text": "potueritis praedicando; ut unusquisque etiam paterfamilias hoc nomine agnoscat paternum affectum suae familiae se debere. Pro Christo et pro vita aeterna, suos omnes admoneat, doceat, hortetur, corripiat; impendat benevolentiam, exerceat disciplinam: ita in domo sua ecclesiasticum et quodammodo episcopale implebit officium, ministrans Christo ut in aeternum sit cum ipso. Nam et illam maximam passionis ministrationem multi ex vestro numero ministrarunt: multi non episcopi neque clerici, juvenes et virgines, seniores cum junioribus, multi conjugati et conjugatae, multi patres matresque familias Christo ministrantes, etiam animas suas in ejus martyrio posuerunt, et honorificante Patre coronas gloriosissimas receperunt. TRACTATUS LII. Ab eo quod scriptum est, Nunc anima mea turbata est; et quid dicam? usque ad id, Haec locutus est Jesus, et abiit, et abscondit se ab eis. Cap. XII, V\\. 27-36. 1. Postquam Dominus Jesus Christus verbis lectionis hesternae ministros suos ut seipsum sequerentur hortatus est, cum ita praedixisset passionem suam, quod nisi granum",
          "candidate_score": 0.660675,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_8",
          "bdc_text": "Nam ista vere animum vere integrum exornant , denique nihil te antiquarum rerum latebit neque ignorabis quae nunc quidem fieri decet , sed una mecum omnia ea praevidebis , quae gerenda sunt .",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2338",
          "psc_text": "ejusdem lectionis verba postrema. Cap. XVI, V\\. 13-15. 1. Cum promitteret Dominus venturum Spiritum sanctum, Docebit vos, inquit, omnem veritatem; vel, quod in nonnullis codicibus legitur, Deducet vos in omni veritate. Non enim loquetur a semetipso, sed quaecumque audiet, loquetur. De quibus evangelicis verbis jam quod donavit Dominus disputavimus: nunc ea quae sequuntur attendite. Et quae ventura sunt, inquit, annuntiabit vobis. Neque hic est, quoniam planum est, immorandum: nihil enim habet quaestionis, cujus a nobis expositio flagitetur. Sed quod adjungit, Ille me clarificabit, quia de meo accipiet, et annuntiabit vobis, non negligenter est transeundum. Quod enim ait, Ille me clarificabit, potest intelligi, quia diffundendo in cordibus credentium charitatem, spiritualesque faciendo, declaravit eis quomodo Filius Patri esset aequalis, quem secundum carnem prius tantummodo noverant, et hominem sicut homines cogitabant. Vel certe, quia per ipsam charitatem fiducia repleti, et timore depulso, annuntiaverunt hominibus Christum; ac sic fama ejus diffusa est toto orbe",
          "candidate_score": 0.628511,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 10,
      "cf_id": "cf025",
      "work_id": "079_Gregorius-I_Expositio-super-Cantica-canticorum",
      "max_score": 0.710424,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_1_3",
          "bdc_text": "et pietate praeclaro viro Wernhero Lithonio , presbytero nobis plurimum observando et fratri dulcissimo , gratia et vitę innocentia per ChristumDer einleitende Gruß steht unten auf dem Titelblatt des Manus kripts «Studiorum ratio sive hominis addiccti [ ! ] studiis institutio ad Wernherum Lithonium presbyterum». . Inter praeclaras istas animi tui dotes , quibus splendide ornatus es , haud postrema ea mihi esse videtur , qua inexplebili eruditionis cupiditate teneris . Videt enim prudentissimus ille animus tuus optimarumque rerum amantissimus verissimum , quod apud Lutianum Samosatenum eruditio dicit ac pollicetur Lukian von Samosata , Somnium ( περὶ τοῦ ἐνυπνίο υ",
          "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Expositio-super-Cantica-canticorum_window_127",
          "psc_text": "ensis super femur suum propter timores nocturnos. 9. Salomon quippe pacificus interpretatur. Quid ergo per Salomonem, nisi Christus intelligitur, de quo scriptum est: Ipse est pax nostra, qui fecit utraque unum? (Ephes. II, 14.) Salomoni ergo lectulum facimus, quando a mundi sollicitudinibus omnino cessamus, dum in solo desiderio Christi libenter pausamus, eique, ut nobiscum pauset, cor ab omni terrena cupiditate mundamus. Denarius autem numerus si per senarium multiplicetur, nimirum sexaginta complentur. Per denarium itaque Decalogum legis accipimus, per senarium autem totum hoc tempus intelligimus quod sex diebus operatoriis volvi videmus. Per sexaginta igitur fortes omnes perfectos qui fuerunt ante nos in Ecclesia intelligimus; qui dum decem praecepta legis quo spiritalius, eo fortius in sex diebus compleverunt, quasi sexagenarium numerum perfecerunt. Hi lectulum Salomonis ambiunt, quia mentem sanctam in qua Christus pausat verbis et exemplis muniunt, quibus ab aditu mentis venientes hostes repellunt, dum ipsam mentem exemplis sustinent, scriptis erudiunt. Hi",
          "candidate_score": 0.710424,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_7_9",
          "bdc_text": "«Ornabo te multis et egregiis ornamentis , modestia videlicet , justicia , pietate , mansuetudine , equitate [ ! ] , intelligentia , fortitudine , honestorum pariter omnium amore , imo efficiam , ut erga gravissima quaeque optime sis afectus . Nam ista vere animum vere integrum exornant , denique nihil te antiquarum rerum latebit neque ignorabis quae nunc quidem fieri decet , sed una mecum omnia ea praevidebis , quae gerenda sunt . Et ut semel omnia dicam , brevi te docebo omnia , tum divina , tumdivitiarum [ ? ] gestrichen , tum darübergeschrieben , divina am Rande nachgetragen. humana. » Et hactenus Luciani verba , quae eruditioni tribuit , produximus .",
          "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Expositio-super-Cantica-canticorum_window_29",
          "psc_text": "hujus saeculi sapientes nonnunquam videntur quibusdam virtutibus studere (videas enim plerosque habere charitatem, servare mansuetudinem, honestatem exteriorem in omnibus exercere; quas virtutes, non ut Deo, sed ut hominibus placeant, exhibent: quae idcirco virtutes, virtutes non sunt, quia placere Deo non appetunt: olet tamen in humanis naribus, dum humano judicio bonam opinionem reddunt), sed comparentur haec vero odori Redemptoris nostri, comparentur veris virtutibus, et dicatur: Odor unguentorum tuorum super omnia aromata. Id est, flagrantia virtutum tuarum, omnem speciem virtutum sapientium mundi superat, quia videlicet fictas imagines eorum ex veritate transcendit. Quia secundo loco sentiri hoc, quod dictum est, de unaquaque anima diximus; adhuc eumdem sensum, si possumus, adjuvante Domino, subtilius exsequamur. 5. Omnis anima quae timet Deum, jam sub jugo ejus est, sed adhuc longe, quia timet: nam tantum quisque ad Deum proficit, quantum poenam timoris amittit, et gratiam de illo charitatis percipit. Ponamus ante oculos animam cujuslibet electi, quae continuo",
          "candidate_score": 0.687992,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_2_4",
          "bdc_text": "Inter praeclaras istas animi tui dotes , quibus splendide ornatus es , haud postrema ea mihi esse videtur , qua inexplebili eruditionis cupiditate teneris . Videt enim prudentissimus ille animus tuus optimarumque rerum amantissimus verissimum , quod apud Lutianum Samosatenum eruditio dicit ac pollicetur Lukian von Samosata , Somnium ( περὶ τοῦ ἐνυπνίο υ ἤτοι βίος Λουκιανοῦ 10 , in :",
          "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Expositio-super-Cantica-canticorum_window_26",
          "psc_text": "Tanto quippe amplius ad intellectum crevit Ecclesia, quanto et amplioris visionis gratia meruit illustrari. Illa Legis aromata per angelos administrata sunt: istud unguentum per praesentiam datum est. Sed quia claritate ejus praesentiae superata sunt bona Legis, quae sublimia esse credebantur, dicatur recte: Odor unguentorum tuorum super omnia aromata. 3. Hoc autem quod generaliter de cuncta Ecclesia diximus, nunc specialiter de unaquaque anima sentiamus. Ponamus ante oculos esse animam quamdam donorum studiis inhaerentem, intellectum ex aliena praedicatione percipientem, quae per divinam gratiam etiam ipsa illustrari desiderat; ut aliquando etiam per se intelligat, quae nihil se intelligere, nisi per verba praedicatorum; considerat, et dicit: Osculetur me osculo oris sui. Ipse me tangat intus, ut cognoscam intelligentia; et non jam praedicatorum vocibus, sed internae gratiae ex tactu perfruar. Quasi osculo oris sui osculabatur Moysen, cum ei per fiduciam familiaris gratiae intellectum porrigeret. Unde scriptum est: Si fuerit propheta, in somnio loquar ad eum;",
          "candidate_score": 0.676667,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_8_10",
          "bdc_text": "Nam ista vere animum vere integrum exornant , denique nihil te antiquarum rerum latebit neque ignorabis quae nunc quidem fieri decet , sed una mecum omnia ea praevidebis , quae gerenda sunt . Et ut semel omnia dicam , brevi te docebo omnia , tum divina , tumdivitiarum [ ? ] gestrichen , tum darübergeschrieben , divina am Rande nachgetragen. humana. » Et hactenus Luciani verba , quae eruditioni tribuit , produximus . Ob hanc vero nobilissimam eruditionis frugem videris tu mihi sapientissime agere , quod literas honestas et tanta de sese haud temere iactantes amplecteris , multo sapientius facturus , si ita , ut iam olim cępisti mirari , eas perseveraveris .",
          "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Expositio-super-Cantica-canticorum_window_26",
          "psc_text": "Tanto quippe amplius ad intellectum crevit Ecclesia, quanto et amplioris visionis gratia meruit illustrari. Illa Legis aromata per angelos administrata sunt: istud unguentum per praesentiam datum est. Sed quia claritate ejus praesentiae superata sunt bona Legis, quae sublimia esse credebantur, dicatur recte: Odor unguentorum tuorum super omnia aromata. 3. Hoc autem quod generaliter de cuncta Ecclesia diximus, nunc specialiter de unaquaque anima sentiamus. Ponamus ante oculos esse animam quamdam donorum studiis inhaerentem, intellectum ex aliena praedicatione percipientem, quae per divinam gratiam etiam ipsa illustrari desiderat; ut aliquando etiam per se intelligat, quae nihil se intelligere, nisi per verba praedicatorum; considerat, et dicit: Osculetur me osculo oris sui. Ipse me tangat intus, ut cognoscam intelligentia; et non jam praedicatorum vocibus, sed internae gratiae ex tactu perfruar. Quasi osculo oris sui osculabatur Moysen, cum ei per fiduciam familiaris gratiae intellectum porrigeret. Unde scriptum est: Si fuerit propheta, in somnio loquar ad eum;",
          "candidate_score": 0.676352,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_14_16",
          "bdc_text": "largiatur , oro , summus ille et ęternus omnium rerum conditor . Amen . Ego in praesentiarum tibi extempore conscripsi «Studiorum rationem sive hominis adicti [ ! ] studiis institutionem »«Studiorum ratio sive hominis addicti studiis institutio ad Wernherum Lithonium presbyterum » , Kopie in :",
          "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Expositio-super-Cantica-canticorum_window_130",
          "psc_text": "Ligna Libani imputribilia esse asseruntur. Ferculum ergo fecit sibi rex Salomon de lignis Libani, quia, secundum praescientiae suae gratiam, Christus sanctam Ecclesiam de sanctis in aeternum permansuris construxit. Columnas ejus fecit argenteas, quia eidem Ecclesiae praedicatores dedit, qui et ut eam exemplis sustentarent, magna justitiae rectitudine roboravit, et ut praedicationibus erudirent, nitore eloquii, quasi splendore argenti, decoravit. Reclinatorium aureum fecit, quia dum in cordibus perfectorum resplenduit, eis divinitatis suae potentiam per contemplationem ostendit. In qua contemplatione dum eis pulchritudinem coelestium gaudiorum monstravit, quasi reclinatorium ex auro composuit, quia locum in quo se refocillantes requiescant apposuit. Quod reclinatorium bene aureum esse dicitur: quia melior est sapientia cunctis opibus, et omnia quae desiderantur huic non valent comparari (Prov. VIII, 11) . Ad hoc reclinatorium multis laboribus pervenitur, multis tribulationibus ascenditur, ita ut, si necesse fuerit, etiam sanguis effundi permittatur. Ideo ascensus recte purpureus esse dicitur. Dum enim sancti quique martyres propter vitam",
          "candidate_score": 0.675223,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_6_8",
          "bdc_text": "Julius Sommerbrodt , vol. I/1 , Berlin 1886 , S. 4. : «Ornabo te multis et egregiis ornamentis , modestia videlicet , justicia , pietate , mansuetudine , equitate [ ! ] , intelligentia , fortitudine , honestorum pariter omnium amore , imo efficiam , ut erga gravissima quaeque optime sis afectus . Nam ista vere animum vere integrum exornant , denique nihil te antiquarum rerum latebit neque ignorabis quae nunc quidem fieri decet , sed una mecum omnia ea praevidebis , quae gerenda sunt .",
          "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Expositio-super-Cantica-canticorum_window_29",
          "psc_text": "hujus saeculi sapientes nonnunquam videntur quibusdam virtutibus studere (videas enim plerosque habere charitatem, servare mansuetudinem, honestatem exteriorem in omnibus exercere; quas virtutes, non ut Deo, sed ut hominibus placeant, exhibent: quae idcirco virtutes, virtutes non sunt, quia placere Deo non appetunt: olet tamen in humanis naribus, dum humano judicio bonam opinionem reddunt), sed comparentur haec vero odori Redemptoris nostri, comparentur veris virtutibus, et dicatur: Odor unguentorum tuorum super omnia aromata. Id est, flagrantia virtutum tuarum, omnem speciem virtutum sapientium mundi superat, quia videlicet fictas imagines eorum ex veritate transcendit. Quia secundo loco sentiri hoc, quod dictum est, de unaquaque anima diximus; adhuc eumdem sensum, si possumus, adjuvante Domino, subtilius exsequamur. 5. Omnis anima quae timet Deum, jam sub jugo ejus est, sed adhuc longe, quia timet: nam tantum quisque ad Deum proficit, quantum poenam timoris amittit, et gratiam de illo charitatis percipit. Ponamus ante oculos animam cujuslibet electi, quae continuo",
          "candidate_score": 0.673318,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_3",
          "bdc_text": "Videt enim prudentissimus ille animus tuus optimarumque rerum amantissimus verissimum , quod apud Lutianum Samosatenum eruditio dicit ac pollicetur Lukian von Samosata , Somnium ( περὶ τοῦ ἐνυπνίο υ",
          "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Expositio-super-Cantica-canticorum_window_26",
          "psc_text": "Tanto quippe amplius ad intellectum crevit Ecclesia, quanto et amplioris visionis gratia meruit illustrari. Illa Legis aromata per angelos administrata sunt: istud unguentum per praesentiam datum est. Sed quia claritate ejus praesentiae superata sunt bona Legis, quae sublimia esse credebantur, dicatur recte: Odor unguentorum tuorum super omnia aromata. 3. Hoc autem quod generaliter de cuncta Ecclesia diximus, nunc specialiter de unaquaque anima sentiamus. Ponamus ante oculos esse animam quamdam donorum studiis inhaerentem, intellectum ex aliena praedicatione percipientem, quae per divinam gratiam etiam ipsa illustrari desiderat; ut aliquando etiam per se intelligat, quae nihil se intelligere, nisi per verba praedicatorum; considerat, et dicit: Osculetur me osculo oris sui. Ipse me tangat intus, ut cognoscam intelligentia; et non jam praedicatorum vocibus, sed internae gratiae ex tactu perfruar. Quasi osculo oris sui osculabatur Moysen, cum ei per fiduciam familiaris gratiae intellectum porrigeret. Unde scriptum est: Si fuerit propheta, in somnio loquar ad eum;",
          "candidate_score": 0.655707,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_8",
          "bdc_text": "Nam ista vere animum vere integrum exornant , denique nihil te antiquarum rerum latebit neque ignorabis quae nunc quidem fieri decet , sed una mecum omnia ea praevidebis , quae gerenda sunt .",
          "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Expositio-super-Cantica-canticorum_window_26",
          "psc_text": "Tanto quippe amplius ad intellectum crevit Ecclesia, quanto et amplioris visionis gratia meruit illustrari. Illa Legis aromata per angelos administrata sunt: istud unguentum per praesentiam datum est. Sed quia claritate ejus praesentiae superata sunt bona Legis, quae sublimia esse credebantur, dicatur recte: Odor unguentorum tuorum super omnia aromata. 3. Hoc autem quod generaliter de cuncta Ecclesia diximus, nunc specialiter de unaquaque anima sentiamus. Ponamus ante oculos esse animam quamdam donorum studiis inhaerentem, intellectum ex aliena praedicatione percipientem, quae per divinam gratiam etiam ipsa illustrari desiderat; ut aliquando etiam per se intelligat, quae nihil se intelligere, nisi per verba praedicatorum; considerat, et dicit: Osculetur me osculo oris sui. Ipse me tangat intus, ut cognoscam intelligentia; et non jam praedicatorum vocibus, sed internae gratiae ex tactu perfruar. Quasi osculo oris sui osculabatur Moysen, cum ei per fiduciam familiaris gratiae intellectum porrigeret. Unde scriptum est: Si fuerit propheta, in somnio loquar ad eum;",
          "candidate_score": 0.638183,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 11,
      "cf_id": "cf016",
      "work_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII",
      "max_score": 0.708796,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_1_3",
          "bdc_text": "et pietate praeclaro viro Wernhero Lithonio , presbytero nobis plurimum observando et fratri dulcissimo , gratia et vitę innocentia per ChristumDer einleitende Gruß steht unten auf dem Titelblatt des Manus kripts «Studiorum ratio sive hominis addiccti [ ! ] studiis institutio ad Wernherum Lithonium presbyterum». . Inter praeclaras istas animi tui dotes , quibus splendide ornatus es , haud postrema ea mihi esse videtur , qua inexplebili eruditionis cupiditate teneris . Videt enim prudentissimus ille animus tuus optimarumque rerum amantissimus verissimum , quod apud Lutianum Samosatenum eruditio dicit ac pollicetur Lukian von Samosata , Somnium ( περὶ τοῦ ἐνυπνίο υ",
          "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_21",
          "psc_text": "tibi: Aperi mihi, soror mea, proxima mea (Cant. V, 2) . Pulsat ad januam et quando tu dormis: si tamen vel excitatus evigiles, vel vocatus januam tui pectoris aperias, introibit. Quod si fugias lectionem propheticam, si domi non legas, in Ecclesia audire nolis; nonne sicut ille qui averso connivet obtutu, ne videat quod possit videre, claudit oculos ne aspiciat, cui potestas videndi est, aut sicut in furore plerique injecere manus oculis suis: ita et tu primo averteris conniventi magis dissimulatione, quam refragatione praerupta? Nam cum ad Ecclesiam venis, et Christianum te asseris, sanus videris, aperis oculos, quibus possis videre: sed dum audire dissimulas quae leguntur, claudis ne videas tibi, etsi aliis videre videris; injicis etiam quasdam perfidiae et intemperantiae manus oculis animae tuae, et caecitatem infers cordi tuo, quod est gravius, voluntariam; ut videns non videas, audiens non audias. 12. Putas te solum esse cum fornicaris, et non recordaris quia",
          "candidate_score": 0.708796,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_9_11",
          "bdc_text": "Et ut semel omnia dicam , brevi te docebo omnia , tum divina , tumdivitiarum [ ? ] gestrichen , tum darübergeschrieben , divina am Rande nachgetragen. humana. » Et hactenus Luciani verba , quae eruditioni tribuit , produximus . Ob hanc vero nobilissimam eruditionis frugem videris tu mihi sapientissime agere , quod literas honestas et tanta de sese haud temere iactantes amplecteris , multo sapientius facturus , si ita , ut iam olim cępisti mirari , eas perseveraveris . Quod quidem , ut viribus nostris parari non potest , ita sapientia celestis , quę sola hoc habet , potest oranda , ut virtutes semper augeat , quo perseverantes in bono adad übergeschrieben .",
          "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_88",
          "psc_text": "spiritalis in via testimoniorum coelestium delectatur, tamquam omne possidens patrimonium, in omnibus dives; sicut Apostolus dicit: Gratias ago Deo meo semper pro vobis in gratia Dei nostri, quae data est vobis in Christo Jesu: quia in omnibus divites facti estis in ipso, in omni verbo, et in omni scientia (I Cor. I, 4 et 5) . In tantum doctrina Apostoli Corinthii profecerunt, ut qui ante non poterant nisi sicut parvuli lac solum bibere, postea in omnibus divitiis abundarent cognitionis et verbi. Delectabatur ergo David in omnibus divitiis cognitionis, scientiae, sapientiae, et in omni actu bonorum operum. Et si quis nunc intentus divinis, triplicem illam sapientiae hauriat disciplinam, θεωρητικὴν, πρακτικὴν, λογικὴν; bonus studio percipiendae cognitionis, pulchrior erit exsequendae rationalis moralisque doctrinae gratiam tenens. Qui prophetica aenigmata Dei spiritu revelante cognoverit, Evangelii altitudinem in operibus comprehenderit et consiliis, apostolici sermonis moralitatem adverterit; is tamquam in omnibus dives, uberem capiet voluptatem. 33. Et",
          "candidate_score": 0.698942,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_16",
          "bdc_text": "Ego in praesentiarum tibi extempore conscripsi «Studiorum rationem sive hominis adicti [ ! ] studiis institutionem »«Studiorum ratio sive hominis addicti studiis institutio ad Wernherum Lithonium presbyterum » , Kopie in :",
          "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_555",
          "psc_text": "in ore tuo, et in corde tuo (Rom. X, 8) . Et maxime hanc meditationem sacerdotibus necessariam ostendit ad Titum scribens, quia debet episcopus amplecti eum, Qui secundum doctrinam est fidelem sermonem; ut potens sit exhortari in doctrina sana, et eos qui contradicunt, arguere (Tit. I, 9) . Quod utique sollicitae atque intentae meditationis est, non perfunctoriae lectionis. Et ad Timotheum scribens, ait: Attendite lectioni, exhortationi, doctrinae (I Tit. IV, 13) . Lectio enim frequens, nec intermissione aliqua destituta, doctrinae munus operatur. 40. Quod autem poscit ut vivat, frequenter ostendimus hujus corporis vitam verae vitae gratiam non habere; sed illam veram vitam fore, cujus bona unusquisque sanctorum credit se videre in terra viventium. Quod credimus nos visuros, non praesens utique, sed futurum est. 41. (Vers. 78.) Sequitur versus sextus: Confundantur superbi; quoniam injuste iniquitatem gesserunt in me: ego autem exercebor in praeceptis tuis. Superius ait idem Propheta: Si reddidi retribuentibus",
          "candidate_score": 0.666603,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_5_7",
          "bdc_text": "Lucianus , hg. v . Julius Sommerbrodt , vol. I/1 , Berlin 1886 , S. 4. : «Ornabo te multis et egregiis ornamentis , modestia videlicet , justicia , pietate , mansuetudine , equitate [ ! ] , intelligentia , fortitudine , honestorum pariter omnium amore , imo efficiam , ut erga gravissima quaeque optime sis afectus .",
          "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_1235",
          "psc_text": "Merito dealbata cernitur, quae utriusque fulget gratia Testamenti. 34. Respondit ei Sponsus: Pone me ut signaculum in cor tuum, ut sigillum in brachium tuum (Cant. VIII, 6) , quae nova et vetera servasti mihi. Signaculum meum es, ad imaginem meam es et similitudinem. Fulget in te imago justitiae, imago sapientiae, imago virtutis. Et quia imago Dei in corde tuo est, sit et in operibus tuis: sit effigies Evangelii in tuis factis, ut in tuis moribus mea praecepta custodias. Effigies Evangelii erit in te, si percutienti maxillam, alteram praebeas; si diligas inimicum tuum; si crucem tuam tollas, et me sequaris. Ideo crucem ego pro vobis portavi; ne tu pro te portare dubitares. 35. Audierunt hoc filiae Hierusalem, quod jam Dominus Jesus sibi Ecclesiam copulabat: et quia considerantes magnitudinem Verbi, imparem tantis nuptiis aestimabant; ne forte tantae copulae 1256 pondus sustinere non posset, excusant dicentes: Soror nostra parva, et ubera non habet",
          "candidate_score": 0.659726,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_21_23",
          "bdc_text": "vgl . Staedtke 288f. principio , ut studia illa tua iuvarem , deinde , ut votis tuisNicht nachweisbar. satisfacerem ; nosti enim , quam anxie hoc ipsum a meaus ame korrigiert. postulaveris .",
          "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_175",
          "psc_text": "posse. Utinam Adam se prius accusare, quam celare voluisset! Sed non satis est ut confiteamur errorem: verum etiamsi corrigi volumus, a Domino postulemus, ut doceat nos justificationes suas; ne postea errare possimus. A Domino igitur doceri petit, quia unus est magister noster, ut ait Christus (Matth., XXIII, 18). Nec otiose hoc petit; non enim ille beatus quem docet homo: sed quem tu erudieris, Domine. 12. (Vers. 27.) Ubique meminit sui, nec putat satis esse, ut doceat eum justificationes suas Dominus Deus noster, sed addidit: Viam justificationum tuarum insinua mihi, et exercebor in mirabilibus tuis. Vide ordinem. Prius est ut discamus Domini justificationes, deinde ut gradus quosdam justificationum et ordinem noverimus, quid prius, quid consequens esse debeat. Nam scire quid facias, et ordinem nescire faciendi, non est perfectae cognitionis: offendunt plerumque praepostera. Denique justus est, qui se in exordio sermonis accusat: 1013 injustus autem, qui quod prius negaverat, confitetur. Ille verecundiae",
          "candidate_score": 0.658652,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_3_5",
          "bdc_text": "Videt enim prudentissimus ille animus tuus optimarumque rerum amantissimus verissimum , quod apud Lutianum Samosatenum eruditio dicit ac pollicetur Lukian von Samosata , Somnium ( περὶ τοῦ ἐνυπνίο υ ἤτοι βίος Λουκιανοῦ 10 , in : Lucianus , hg. v .",
          "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_6",
          "psc_text": "lumen cognitionis (Ose. X, 12) . Non prius illuminate, sed seminate: nec solum seminate prius ad justitiam; sed etiam vindemiate, inquit, ad fructum vitae: et sic illuminate lumen cognitionis, 974 ut perfectio non solum consitis, sed etiam receptis fructibus approbetur. In primo quoque psalmo hunc ordinem tenuit, ut in via ambulandum doceret prius, et tunc in Lege meditandum. Qui enim non abiit in consilio impiorum, utique de pietatis via, et justitiae semita non recessit: meritoque in via ambulans beatus pronuntiatur; et die ac nocte meditationem Legis exercens habet gratiam beatitudinis. 3. Quam institutionem secutus Salomon, librum de Proverbiis scripsit, in quo moralem locum uberius expressit, naturalem in Ecclesiaste, mysticum in Canticis canticorum: quamquam si diligenter discutias, et in Proverbiis mystica pleraque reperies, et in Canticis moralium suavitatem. Nam utique mysticum est: Sapientia aedificavit sibi domum et subdidit columnas septem, interfecit suas hostias, etc. (Prov. IX, 1). Hocque in Canticis lucet",
          "candidate_score": 0.656664,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_21",
          "bdc_text": "vgl . Staedtke 288f. principio , ut studia illa tua iuvarem , deinde , ut votis tuisNicht nachweisbar. satisfacerem ;",
          "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_227",
          "psc_text": "Quaerendum primum, deinde intelligendum perscrutandumque legis omne mysterium, et in corde custodiendum. Quis autem potest custodire legem Dei, nisi intellectum acceperit? Qui autem intelligit et scrutatur, scrutando in semitam mandatorum deducitur. In quo illud advertendum quia lex est justitia, mandatum judicium, sicut et in hac littera legimus. Est Legis via stare in viis Legis: est via justitiarum secundum primum versiculum. Est ergo et testimoniorum via: In via testimoniorum tuorum delectabar. Est et via mandatorum: Viam mandatorum tuorum cucurri. Interrogemus ergo has vias, ut dicatur nobis: State in viis Legis, et interrogate semitas aeternas, et videte quae via melior, et ambulate in ea (Jerem. VI, 16) . Cum omnes igitur ambulaverimus vias, veniemus in omnium finem viarum, qui ait: Ego sum via (Joan. XIV, 6) . Christus ergo finis viarum; ipse enim est finis Legis ad justitiam omni credenti (Rom. X, 4) . Hinc audeo dicere quia finis justitiarum Christus, qui",
          "candidate_score": 0.632273,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 12,
      "cf_id": "cf025",
      "work_id": "077_Gregorius-I_Epistolae",
      "max_score": 0.708388,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_1_3",
          "bdc_text": "et pietate praeclaro viro Wernhero Lithonio , presbytero nobis plurimum observando et fratri dulcissimo , gratia et vitę innocentia per ChristumDer einleitende Gruß steht unten auf dem Titelblatt des Manus kripts «Studiorum ratio sive hominis addiccti [ ! ] studiis institutio ad Wernherum Lithonium presbyterum». . Inter praeclaras istas animi tui dotes , quibus splendide ornatus es , haud postrema ea mihi esse videtur , qua inexplebili eruditionis cupiditate teneris . Videt enim prudentissimus ille animus tuus optimarumque rerum amantissimus verissimum , quod apud Lutianum Samosatenum eruditio dicit ac pollicetur Lukian von Samosata , Somnium ( περὶ τοῦ ἐνυπνίο υ",
          "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_2410",
          "psc_text": "vobis quae recta sunt quaerimus; scimus enim ut semper sanctae sedis praesules primo apostoli, deinde successores eorum fecerunt, vos universalis Ecclesiae, et maxime episcoporum, qui oculi propter contemplationem et speculationem vocantur Domini, curam gerere, ac de religione et lege nostra assidue cogitare, sicut scriptum est: Beatus qui meditabitur in lege Domini die ac nocte (Psal. I, 2) . Quae meditatio non lectione per figuram litterarum tantum conspecta, sed exuberante in vobis Christi gratia, in vestra cognoscitur conscientia immobiliter insita. Nullatenus de vestro corde recedente lege Christi Domini sacrosancta, sicut in Psalmis dicit Propheta: Os justi meditabitur sapientiam, et lingua ejus loquetur judicium: lex Dei ejus in corde ipsius (Psal. XXXVI, 30) , non atramento sed Spiritu Dei vivi vestris in arcanis conscripta; non igitur in tabulis lapideis, sed in tabulis cordis. Exstinguatur, oramus, vestris sapientissimis responsis et auxiliis omnis tenebrarum caligo, ut lucifer nobis resplendeat per vos, sanctissime Pater, et",
          "candidate_score": 0.708388,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_0_2",
          "bdc_text": "EruditoDer einleitende Gruß steht unten auf dem Titelblatt des Manus kripts «Studiorum ratio sive hominis addiccti [ ! ] studiis institutio ad Wernherum Lithonium presbyterum» . et pietate praeclaro viro Wernhero Lithonio , presbytero nobis plurimum observando et fratri dulcissimo , gratia et vitę innocentia per ChristumDer einleitende Gruß steht unten auf dem Titelblatt des Manus kripts «Studiorum ratio sive hominis addiccti [ ! ] studiis institutio ad Wernherum Lithonium presbyterum». . Inter praeclaras istas animi tui dotes , quibus splendide ornatus es , haud postrema ea mihi esse videtur , qua inexplebili eruditionis cupiditate teneris .",
          "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_51",
          "psc_text": "In quo etiam rationali vigilanter adjungitur, ut duodecim patriarcharum nomina describantur. Ascriptos enim Patres in pectore ferre, est antiquorum vitam sine intermissione cogitare. Nam tunc sacerdos irreprehensibiliter graditur, cum exempla Patrum praecedentium indesinenter intuetur, cum sanctorum vestigia sine cessatione considerat, et cogitationes illicitas deprimit, ne extra ordinis sui limitem pedem operis tendat. Rursum cum me ad consideranda debita pastoris opera confero, perpendo quanta intentione curandum est ut sit operatione praecipuus, quatenus vitae viam subditis vivendo denuntiet, et grex, qui pastoris vocem moresque sequitur, per exempla melius quam per verba gradiatur. Qui enim loci sui necessitate cogitur summa dicere, hac eadem necessitate compellitur summa monstrare. Illa namque vox libentius auditorum 509 cor penetrat, quam dicentis vita commendat; quia quod loquendo praecipit, ostendendo adjuvat ut fiat. Hinc enim per prophetam dicitur: Super montem excelsum ascende tu qui evangelizas Sion (Isai. XL, 9) . Ut videlicet qui coelesti praedicatione utitur, ima jam terrenorum",
          "candidate_score": 0.686708,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_0_2",
          "bdc_text": "EruditoDer einleitende Gruß steht unten auf dem Titelblatt des Manus kripts «Studiorum ratio sive hominis addiccti [ ! ] studiis institutio ad Wernherum Lithonium presbyterum» . et pietate praeclaro viro Wernhero Lithonio , presbytero nobis plurimum observando et fratri dulcissimo , gratia et vitę innocentia per ChristumDer einleitende Gruß steht unten auf dem Titelblatt des Manus kripts «Studiorum ratio sive hominis addiccti [ ! ] studiis institutio ad Wernherum Lithonium presbyterum». . Inter praeclaras istas animi tui dotes , quibus splendide ornatus es , haud postrema ea mihi esse videtur , qua inexplebili eruditionis cupiditate teneris .",
          "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_2430",
          "psc_text": "quia si toto corde praeceptis salutaribus nos occupamus, omnem vitiorum labem effugimus, quia dum his quibus aedificamur innitimur, locum sine dubio deceptionis excludimus. Quapropter oportet ut enixius in cunctis studiosos vos circa fratres atque subjectos ostendatis. ut omnes cum quibus aliti estis, atque didicistis sanctae Romanae Ecclesiae praeceptionibus parere, apostolicae sedis praecepta multiplicare, apertissimeque nota facere agnoscant; quia quod specialiter tibi tuisque et fratrum tuorum charitati, ut tuae litterae innotuerunt, consultis scribimus, generaliter omnibus tenere mandamus. Circa subjectorum autem 1282 actus fraternitas tua sit vigilans, ut vestrum illis exemplum instructio et vita magistra sit; linguae vestrae exhortatione discant quod metuant, et doceantur quod diligant; ut dum talenta credita cum lucro multiplicantur, in diem retributionis annuente divina gratia audire mereamini: Euge, serve bone et fidelis, intra in gaudium Domini tui (Matth. XXV, 21, 25.) Curam praeterea de omnibus quae vobis aliisque fratribus nostris, et generaliter cunctis, pro illicitarum rerum prohibitione scripsimus,",
          "candidate_score": 0.68235,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_1",
          "bdc_text": "et pietate praeclaro viro Wernhero Lithonio , presbytero nobis plurimum observando et fratri dulcissimo , gratia et vitę innocentia per ChristumDer einleitende Gruß steht unten auf dem Titelblatt des Manus kripts «Studiorum ratio sive hominis addiccti [ ! ] studiis institutio ad Wernherum Lithonium presbyterum». .",
          "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_2430",
          "psc_text": "quia si toto corde praeceptis salutaribus nos occupamus, omnem vitiorum labem effugimus, quia dum his quibus aedificamur innitimur, locum sine dubio deceptionis excludimus. Quapropter oportet ut enixius in cunctis studiosos vos circa fratres atque subjectos ostendatis. ut omnes cum quibus aliti estis, atque didicistis sanctae Romanae Ecclesiae praeceptionibus parere, apostolicae sedis praecepta multiplicare, apertissimeque nota facere agnoscant; quia quod specialiter tibi tuisque et fratrum tuorum charitati, ut tuae litterae innotuerunt, consultis scribimus, generaliter omnibus tenere mandamus. Circa subjectorum autem 1282 actus fraternitas tua sit vigilans, ut vestrum illis exemplum instructio et vita magistra sit; linguae vestrae exhortatione discant quod metuant, et doceantur quod diligant; ut dum talenta credita cum lucro multiplicantur, in diem retributionis annuente divina gratia audire mereamini: Euge, serve bone et fidelis, intra in gaudium Domini tui (Matth. XXV, 21, 25.) Curam praeterea de omnibus quae vobis aliisque fratribus nostris, et generaliter cunctis, pro illicitarum rerum prohibitione scripsimus,",
          "candidate_score": 0.677483,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_7",
          "bdc_text": "«Ornabo te multis et egregiis ornamentis , modestia videlicet , justicia , pietate , mansuetudine , equitate [ ! ] , intelligentia , fortitudine , honestorum pariter omnium amore , imo efficiam , ut erga gravissima quaeque optime sis afectus .",
          "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_737",
          "psc_text": "nullius praevalere contra veritatem hypocrisim permittatis, quia sunt quidam qui juxta egregii praedicatoris vocem per dulces sermones et benedictiones seducunt corda innocentium, qui veste quidem despecti sunt, sed corde tument. Et quasi in hoc mundo cuncta despiciunt, sed tamen ea quae mundi sunt cuncta simul adipisci quaerunt. Qui indignos se omnibus hominibus fatentur, sed privatis vocabulis contenti esse non possunt, quia illud appetunt unde omnibus digniores esse videantur. Vestra itaque pietas, quam omnipotens Deus cum serenissimo domino universo mundo praeesse constituit, illi per favorem justitiae famulatum suum reddat a quo jus tantae potestatis accepit, ut quanto verius in exsecutione veritatis auctori omnium servit, tanto securius commisso sibi mundo dominetur. Praeterea indico quia piissimi domini scripta suscepi, ut fratri et consacerdoti meo Joanni 751 debeam esse pacificus. Et quidem sic religiosum dominum decuit ut ista praeciperet sacerdotibus. Sed cum se nova praesumptione atque superbia idem frater meus universalem episcopum appellet, ita",
          "candidate_score": 0.668339,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_16",
          "bdc_text": "Ego in praesentiarum tibi extempore conscripsi «Studiorum rationem sive hominis adicti [ ! ] studiis institutionem »«Studiorum ratio sive hominis addicti studiis institutio ad Wernherum Lithonium presbyterum » , Kopie in :",
          "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_51",
          "psc_text": "In quo etiam rationali vigilanter adjungitur, ut duodecim patriarcharum nomina describantur. Ascriptos enim Patres in pectore ferre, est antiquorum vitam sine intermissione cogitare. Nam tunc sacerdos irreprehensibiliter graditur, cum exempla Patrum praecedentium indesinenter intuetur, cum sanctorum vestigia sine cessatione considerat, et cogitationes illicitas deprimit, ne extra ordinis sui limitem pedem operis tendat. Rursum cum me ad consideranda debita pastoris opera confero, perpendo quanta intentione curandum est ut sit operatione praecipuus, quatenus vitae viam subditis vivendo denuntiet, et grex, qui pastoris vocem moresque sequitur, per exempla melius quam per verba gradiatur. Qui enim loci sui necessitate cogitur summa dicere, hac eadem necessitate compellitur summa monstrare. Illa namque vox libentius auditorum 509 cor penetrat, quam dicentis vita commendat; quia quod loquendo praecipit, ostendendo adjuvat ut fiat. Hinc enim per prophetam dicitur: Super montem excelsum ascende tu qui evangelizas Sion (Isai. XL, 9) . Ut videlicet qui coelesti praedicatione utitur, ima jam terrenorum",
          "candidate_score": 0.662218,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_16",
          "bdc_text": "Ego in praesentiarum tibi extempore conscripsi «Studiorum rationem sive hominis adicti [ ! ] studiis institutionem »«Studiorum ratio sive hominis addicti studiis institutio ad Wernherum Lithonium presbyterum » , Kopie in :",
          "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_50",
          "psc_text": "ipsa insequens lutum tenet. Scriptum namque est: Mundamini, qui fertis vasa Domini (Isai. LII, 11) . Domini etenim vasa ferunt, qui proximorum animas ad interna sacraria perducendas in conversationis suae exemplo suscipiunt. Apud semetipsum ergo quantum debeat mundari conspiciat, qui ad aeternitatis templum vasa viventia in sinu propriae conversationis portat. Hinc divina voce praecipitur (Exod. XXVIII, 22, seq.), ut in Aaron pectore rationale judicii vittis ligantibus imprimatur, quatenus sacerdotale cor nequaquam cogitationes fluxae possideant, sed ratio sola constringat. Nec indiscretum quid vel inutile cogitet, qui ad exemplum vitae aliis constitutus ex gravitate semper debet ostendere quantam in pectore rationem portet. In quo etiam rationali vigilanter adjungitur, ut duodecim patriarcharum nomina describantur. Ascriptos enim Patres in pectore ferre, est antiquorum vitam sine intermissione cogitare. Nam tunc sacerdos irreprehensibiliter graditur, cum exempla Patrum praecedentium indesinenter intuetur, cum sanctorum vestigia sine cessatione considerat, et cogitationes illicitas deprimit, ne extra ordinis sui limitem pedem",
          "candidate_score": 0.660408,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_5_7",
          "bdc_text": "Lucianus , hg. v . Julius Sommerbrodt , vol. I/1 , Berlin 1886 , S. 4. : «Ornabo te multis et egregiis ornamentis , modestia videlicet , justicia , pietate , mansuetudine , equitate [ ! ] , intelligentia , fortitudine , honestorum pariter omnium amore , imo efficiam , ut erga gravissima quaeque optime sis afectus .",
          "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_737",
          "psc_text": "nullius praevalere contra veritatem hypocrisim permittatis, quia sunt quidam qui juxta egregii praedicatoris vocem per dulces sermones et benedictiones seducunt corda innocentium, qui veste quidem despecti sunt, sed corde tument. Et quasi in hoc mundo cuncta despiciunt, sed tamen ea quae mundi sunt cuncta simul adipisci quaerunt. Qui indignos se omnibus hominibus fatentur, sed privatis vocabulis contenti esse non possunt, quia illud appetunt unde omnibus digniores esse videantur. Vestra itaque pietas, quam omnipotens Deus cum serenissimo domino universo mundo praeesse constituit, illi per favorem justitiae famulatum suum reddat a quo jus tantae potestatis accepit, ut quanto verius in exsecutione veritatis auctori omnium servit, tanto securius commisso sibi mundo dominetur. Praeterea indico quia piissimi domini scripta suscepi, ut fratri et consacerdoti meo Joanni 751 debeam esse pacificus. Et quidem sic religiosum dominum decuit ut ista praeciperet sacerdotibus. Sed cum se nova praesumptione atque superbia idem frater meus universalem episcopum appellet, ita",
          "candidate_score": 0.64955,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_23_25",
          "bdc_text": "postulaveris . Feci ergo quod potui , tu vero videris , a quo rem tantam postulaveris . Me certe non fugit , quod viribus multo gravius subierim onus , quippe qui nec per ętatem similem ( quę tamen hic in primis requirebatur ) possideam prudentiam , neque maturam adhuc et multiiugemaus multigem korrigiert .",
          "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_1012",
          "psc_text": "ordines; et veniant ante corpus sancti Apollinaris, et tacto ejus sepulcro jurent quae consuetudo ante Joannis episcopi tempora fuerit, quia, sicut scis, idem vir multum praesumptor exstitit, et multa sibi per superbiam conabatur arrogare. 838 Et quidquid a fidelibus viris et gravibus juratum fuerit, secundum indiculum qui subter annexus est hoc volumus in eadem Ecclesia conservari. Sed vide ne negligenter agas, ne quis fidem tuam aut devotionem tuam in hac causa corrumpat, zelum enim tuum scio. Age sollicite, ita tamen ut praedicta Ecclesia contra justitiam non gravetur, sed usus qui ante Joannis episcopi tempora exstitit ei conservetur. Personas autem non duas, vel tres ad satisfaciendum tibi, sed quantas antiquiores et graviores inveneris require, ut neque quod usus fuit antiquior eidem Ecclesiae denegemus, neque quod novo ausu appetitum est concedamus. Sed omnia age blande et dulciter, ut et actio tua districta sit, et lingua mitis. Spatam quae illic dimissa est, sicut",
          "candidate_score": 0.644163,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 13,
      "cf_id": "cf052",
      "work_id": "051_Prosper-Aquitanus_Expositio-Psalmorum-a-C-usque-ad-CL",
      "max_score": 0.699044,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_9_11",
          "bdc_text": "Et ut semel omnia dicam , brevi te docebo omnia , tum divina , tumdivitiarum [ ? ] gestrichen , tum darübergeschrieben , divina am Rande nachgetragen. humana. » Et hactenus Luciani verba , quae eruditioni tribuit , produximus . Ob hanc vero nobilissimam eruditionis frugem videris tu mihi sapientissime agere , quod literas honestas et tanta de sese haud temere iactantes amplecteris , multo sapientius facturus , si ita , ut iam olim cępisti mirari , eas perseveraveris . Quod quidem , ut viribus nostris parari non potest , ita sapientia celestis , quę sola hoc habet , potest oranda , ut virtutes semper augeat , quo perseverantes in bono adad übergeschrieben .",
          "psc_chunk_id": "051_Prosper-Aquitanus_Expositio-Psalmorum-a-C-usque-ad-CL_window_269",
          "psc_text": "gratiae scientia ut proficiatur, adjungit: Et justificationes tuas doce me TETH (Vers. 65.) Bonitatem fecisti cum servo tuo, Domine, secundum verbum tuum. Fecisti, inquit, Domine, ut me delectaret bonum, quod utique magnum est tuum donum. Secundum verbum tuum, hoc est, secundum promissum tuum: ut firma sit promissio omni semini (Rom. IV, 16). (Vers. 65.) Suavitatem, et eruditionem, et scientiam doce me; quia in mandatis tuis credidi. Augeri sibi ista poscit, et perficit ei gratia Dei, magis magisque in omni dulcedine bonitatis. Docet autem Deus suavitatem, inspirando dilectionem: docet disciplinam, 447 temperando tribulationem; docet scientiam, insinuando cognitionem. Quia mandatis tuis credidi; hoc est, credidi quod tu illa mandaveris, qui donas ut fiant; non autem homo, qui etsi potest notum facere praeceptum, obedientiae tamen tribuere non potest donum. Doce disciplinam, docendo patientiam; doce scientiam, illuminando intelligentiam; quoniam te credidi illa mandasse, qui Deus es, et homini donas unde possit facere quod mandas.",
          "candidate_score": 0.699044,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_8_10",
          "bdc_text": "Nam ista vere animum vere integrum exornant , denique nihil te antiquarum rerum latebit neque ignorabis quae nunc quidem fieri decet , sed una mecum omnia ea praevidebis , quae gerenda sunt . Et ut semel omnia dicam , brevi te docebo omnia , tum divina , tumdivitiarum [ ? ] gestrichen , tum darübergeschrieben , divina am Rande nachgetragen. humana. » Et hactenus Luciani verba , quae eruditioni tribuit , produximus . Ob hanc vero nobilissimam eruditionis frugem videris tu mihi sapientissime agere , quod literas honestas et tanta de sese haud temere iactantes amplecteris , multo sapientius facturus , si ita , ut iam olim cępisti mirari , eas perseveraveris .",
          "psc_chunk_id": "051_Prosper-Aquitanus_Expositio-Psalmorum-a-C-usque-ad-CL_window_269",
          "psc_text": "gratiae scientia ut proficiatur, adjungit: Et justificationes tuas doce me TETH (Vers. 65.) Bonitatem fecisti cum servo tuo, Domine, secundum verbum tuum. Fecisti, inquit, Domine, ut me delectaret bonum, quod utique magnum est tuum donum. Secundum verbum tuum, hoc est, secundum promissum tuum: ut firma sit promissio omni semini (Rom. IV, 16). (Vers. 65.) Suavitatem, et eruditionem, et scientiam doce me; quia in mandatis tuis credidi. Augeri sibi ista poscit, et perficit ei gratia Dei, magis magisque in omni dulcedine bonitatis. Docet autem Deus suavitatem, inspirando dilectionem: docet disciplinam, 447 temperando tribulationem; docet scientiam, insinuando cognitionem. Quia mandatis tuis credidi; hoc est, credidi quod tu illa mandaveris, qui donas ut fiant; non autem homo, qui etsi potest notum facere praeceptum, obedientiae tamen tribuere non potest donum. Doce disciplinam, docendo patientiam; doce scientiam, illuminando intelligentiam; quoniam te credidi illa mandasse, qui Deus es, et homini donas unde possit facere quod mandas.",
          "candidate_score": 0.685385,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_8_10",
          "bdc_text": "Nam ista vere animum vere integrum exornant , denique nihil te antiquarum rerum latebit neque ignorabis quae nunc quidem fieri decet , sed una mecum omnia ea praevidebis , quae gerenda sunt . Et ut semel omnia dicam , brevi te docebo omnia , tum divina , tumdivitiarum [ ? ] gestrichen , tum darübergeschrieben , divina am Rande nachgetragen. humana. » Et hactenus Luciani verba , quae eruditioni tribuit , produximus . Ob hanc vero nobilissimam eruditionis frugem videris tu mihi sapientissime agere , quod literas honestas et tanta de sese haud temere iactantes amplecteris , multo sapientius facturus , si ita , ut iam olim cępisti mirari , eas perseveraveris .",
          "psc_chunk_id": "051_Prosper-Aquitanus_Expositio-Psalmorum-a-C-usque-ad-CL_window_235",
          "psc_text": "corde meo abscondi eloquia tua, ut non peccem tibi. Benedictus es, Domine; doce me justificationes tuas. Quid adhuc eloquia Domini quaerit discere, quae jam abscondit in corde? Quod utique non fecisset, nisi ea didicisset. Ut quid addit, et dicit, doce me justificationes tuas; nisi quia eas vult faciendo discere, et operandi notitia comprehendere, non loquendi tantum facilitate, et memoriae recordatione retinere? (Vers. 13.) In labiis meis enuntiavi omnia judicia oris tui. Nihil, inquit, judiciorum tuorum tacui, sed omnia prorsus in labiis meis enuntiavi, ea scilicet, quae mihi ore tuo, id est, eloquiorum tuorum praedicatione dixisti. (Vers. 14.) In via testimoniorum tuorum delectatus sum, sicut in omnibus divitiis. Via testimoniorum Dei Christus, in quo sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae absconditi (Coloss. II, 3) . In hac ergo via, quasi in omnibus divitiis delectatur, qui videt per illum multa erga nos testimonia divinae dilectionis impleta, et non dubitat quae exspectantur implenda.",
          "candidate_score": 0.679025,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_11",
          "bdc_text": "Quod quidem , ut viribus nostris parari non potest , ita sapientia celestis , quę sola hoc habet , potest oranda , ut virtutes semper augeat , quo perseverantes in bono adad übergeschrieben .",
          "psc_chunk_id": "051_Prosper-Aquitanus_Expositio-Psalmorum-a-C-usque-ad-CL_window_43",
          "psc_text": "16) . Haec quippe aqua, id est, charitas Dei et proximi, propria et specialis virtus est piorum atque sanctorum: cum caeterae virtutes et bonis et malis possint esse communes (Senten. 7). Superiora itaque coeli his aquis proteguntur, quia praeceptum charitatis super omnes coelos, id est, super omnes libros est, cui militat omnis lingua et omnis doctrina sanctorum. Protectio autem hujus aquae subjectum coelum Scripturarum non erat, sed suspendit: quia in gemino charitatis praecepto tota Lex pendet et Prophetae (Matth. XXI, 40). (Ibid.) Qui ponis nubes ascensum ejus. Impletum est hoc visibiliter, cum in conspectu discipulorum Dominus nube susceptus, ascendit in coelum (Act. I, 9): et de resurrectione Apostolus loquens, dicit, Deinde nos qui vivimus, simul cum illis rapiemur in nubibus obviam Christo, et ita semper cum Domino erimus (I Thess. IV, 15, etc.) . Sed videndum est quae sint illae nobes, quibus in coelum divinarum Scripturarum ascenditur. Praedicatores utique veritatis,",
          "candidate_score": 0.648786,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_21",
          "bdc_text": "vgl . Staedtke 288f. principio , ut studia illa tua iuvarem , deinde , ut votis tuisNicht nachweisbar. satisfacerem ;",
          "psc_chunk_id": "051_Prosper-Aquitanus_Expositio-Psalmorum-a-C-usque-ad-CL_window_246",
          "psc_text": "(Vers. 26.) Vias meas enuntiavi, et exaudisti me: doce me justificationes tuas. Peccata, inquit, mea confessus sum, et exaudisti me; enuntiavi vias meas, et delesti eas: doce me tuas. Non ergo eas justificationes vult discere, in quibus exercebatur; sed ab illis ad illas desiderat pervenire. (Vers. 27.) Viam justificationum tuarum insinua mihi, et exercebor in mirabilibus tuis. Haec petens, magis profectibus concupiscit augeri. Sunt autem quaedam justificationes tam sublimes atque mirabiles, ut hi qui experti non sunt, putent ad eas humanam infirmitatem pervenire non posse. (Vers. 28.) Dormitavit anima mea prae taedio, confirma me in verbis tuis. Fatigor namque ex infirmitate, et relabor ex taedio. Confirma me in promissionibus tuis; atque per ea quae dedisti, enitar ascendere, ut dormitans in infirmitatibus meis exciter, atque inciter in verbis tuis. (Vers. 29.) Viam iniquitatis amove a me, et de lege tua miserere mei. Ne lex factorum, per quam abundavit peccatum, ad iniquitates",
          "candidate_score": 0.63205,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 14,
      "cf_id": "cf016",
      "work_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1",
      "max_score": 0.698545,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_9_11",
          "bdc_text": "Et ut semel omnia dicam , brevi te docebo omnia , tum divina , tumdivitiarum [ ? ] gestrichen , tum darübergeschrieben , divina am Rande nachgetragen. humana. » Et hactenus Luciani verba , quae eruditioni tribuit , produximus . Ob hanc vero nobilissimam eruditionis frugem videris tu mihi sapientissime agere , quod literas honestas et tanta de sese haud temere iactantes amplecteris , multo sapientius facturus , si ita , ut iam olim cępisti mirari , eas perseveraveris . Quod quidem , ut viribus nostris parari non potest , ita sapientia celestis , quę sola hoc habet , potest oranda , ut virtutes semper augeat , quo perseverantes in bono adad übergeschrieben .",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_133",
          "psc_text": "Christo Iesu, quia in omnibus diuites facti estis in ipso, inomni uerbo et in omni scientia. § 2 in tantum doctrina apostoli Corinthii profecerunt, ut, qui ante non poterant nisi sicut paruuli lac solum bibere, postea in omnibus diuitiis abundarent cognitionis et uerbi. delectabatur ergo Dauid in omnibus diuitiis cognitionis scientiae sapientiae, in omni achtactu bonorum openllnoperum. et si quis nunc intentus diuinis triplicem illam sapientiae hauriat disci- plinam, ϑεωο̰ητιϰήν , ποαϰτιϰήνι, λοϒιϰήν, bono studio percipiendae cognitionis pulchrior erit, exequendae rationalis moralisquedoctrinae gratiam tenens. qui prophetica aenigmata dei spiritu reuelante cognouerit, euangelii altitudinem in operibus et consiliis conprehenderit, apostolici sermonis moralitatem aduerterit, is tamquam in omnibus diues uberem capiet uoluptatem. cap. 33 § 1 Et quia suauis est corporalis uoluptas, ideo non quasi pro gratiae qualitate cum spiritalibus conparatur, sed quasi ad 4 ci. Apoc. 5. 3 6 Ps. 118. 14 12*1 Cor. 1. 4—5 17 cf. I Cor. 3,2",
          "candidate_score": 0.698545,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_8_10",
          "bdc_text": "Nam ista vere animum vere integrum exornant , denique nihil te antiquarum rerum latebit neque ignorabis quae nunc quidem fieri decet , sed una mecum omnia ea praevidebis , quae gerenda sunt . Et ut semel omnia dicam , brevi te docebo omnia , tum divina , tumdivitiarum [ ? ] gestrichen , tum darübergeschrieben , divina am Rande nachgetragen. humana. » Et hactenus Luciani verba , quae eruditioni tribuit , produximus . Ob hanc vero nobilissimam eruditionis frugem videris tu mihi sapientissime agere , quod literas honestas et tanta de sese haud temere iactantes amplecteris , multo sapientius facturus , si ita , ut iam olim cępisti mirari , eas perseveraveris .",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_133",
          "psc_text": "Christo Iesu, quia in omnibus diuites facti estis in ipso, inomni uerbo et in omni scientia. § 2 in tantum doctrina apostoli Corinthii profecerunt, ut, qui ante non poterant nisi sicut paruuli lac solum bibere, postea in omnibus diuitiis abundarent cognitionis et uerbi. delectabatur ergo Dauid in omnibus diuitiis cognitionis scientiae sapientiae, in omni achtactu bonorum openllnoperum. et si quis nunc intentus diuinis triplicem illam sapientiae hauriat disci- plinam, ϑεωο̰ητιϰήν , ποαϰτιϰήνι, λοϒιϰήν, bono studio percipiendae cognitionis pulchrior erit, exequendae rationalis moralisquedoctrinae gratiam tenens. qui prophetica aenigmata dei spiritu reuelante cognouerit, euangelii altitudinem in operibus et consiliis conprehenderit, apostolici sermonis moralitatem aduerterit, is tamquam in omnibus diues uberem capiet uoluptatem. cap. 33 § 1 Et quia suauis est corporalis uoluptas, ideo non quasi pro gratiae qualitate cum spiritalibus conparatur, sed quasi ad 4 ci. Apoc. 5. 3 6 Ps. 118. 14 12*1 Cor. 1. 4—5 17 cf. I Cor. 3,2",
          "candidate_score": 0.683984,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_25_27",
          "bdc_text": "Me certe non fugit , quod viribus multo gravius subierim onus , quippe qui nec per ętatem similem ( quę tamen hic in primis requirebatur ) possideam prudentiam , neque maturam adhuc et multiiugemaus multigem korrigiert . eruditionem assequutus sim , neque exercitatione assiduanach assidua ein zweites a gestrichen . usum mihi paraverimdas Zweite a von paraverim übergeschrieben. . Quia tu iubes , scribo , et uniunleserliches Wort gestrichen , uni darübergeschrieben. tibi scribo , qui omnia brevi consulere novitaus movit korrigiert. .",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_1800",
          "psc_text": "significari, qui doctrinae moralis magisteriis eruditus deponeret omnem inexercitatae mentis infantiam, adsumeret autem ueterani consilii scientiam et pnidentiaeprudentiae senilis aetatem. § 2 ubi autem-> error est, culpa signatur. hic ergo est profectus, finis ut culpae sit. sed quid est quod interpretetur ? 'errauit', inquit; non 'errat, sed 'errauit'. errasse praeteriti est temporis, errare praesentis; qui errauit desiuit errare et ueterem condemnat errorem. de eo enim dicitur 'errauit', qui in errore iam non sit. nam is, qui adhuc in errore 2*Cant 8,10 4 Ps. a3,16 5 cf. Ioh. 14, 6 7*P3.118, 168 16 cf. Prologuscap. 1 1 ecclesia. gloriatur 0 3 quia 0 suas] ei 0 6 iis v actuque] pergit A inuenire scripsi conuenire codd. au 8 bonam Aml esse bona v inluminandum AMm1Rm1 9 iudicaris 0 gloria] add. et Ea a] in P 10 in] per T, om.GMNPm1Rm1 nulla subscriptio in codd. 13 Incipit om.M Incipit littera om.N thau",
          "candidate_score": 0.670394,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_6_8",
          "bdc_text": "Julius Sommerbrodt , vol. I/1 , Berlin 1886 , S. 4. : «Ornabo te multis et egregiis ornamentis , modestia videlicet , justicia , pietate , mansuetudine , equitate [ ! ] , intelligentia , fortitudine , honestorum pariter omnium amore , imo efficiam , ut erga gravissima quaeque optime sis afectus . Nam ista vere animum vere integrum exornant , denique nihil te antiquarum rerum latebit neque ignorabis quae nunc quidem fieri decet , sed una mecum omnia ea praevidebis , quae gerenda sunt .",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_1742",
          "psc_text": "56 § 1 Sequitur ultimus uersus litterae huius: principium uerborum tuorum uer itas, in aeternum omnia iudieiaiudicia iustitiae tuae. cum principium uerborum dei ueritas sit, ueritas utique fidei fundamentum est. primum etenim oportet ut credamus uera esse dei summi quae in diuinis scripturis legimus § 2 oracula, secundum est, ut uirtutem eorum pleniore cognitione diseamus. sicut enim initium sapientiae timor domini, plenitudo autem sapientiae dilectio — lex enim sapientia, plenitudo autem legis dilectio —, ita plenitudo uerborum dei sapientia cognitioque iustitiae. namque sicut a timore domini processus quidam 2 cf. Matth. 6, 4 3*Ps. 118,159 5.6 cf. Ps. 118, 158 11 cf. I Cor. 9,17 17 Ps. 118, 160 23 Ps. 110, 10 24 cf. Rom. 13, 10 26 cf. I Ioh. 4, 18 2 sed] et AOv 3 remuneret Mm2Nav inquid AMRtnl 5 dei 0 7 hique T hii 0 hi qui eet. a hi v 8 sapientiam R",
          "candidate_score": 0.667358,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_10_12",
          "bdc_text": "Ob hanc vero nobilissimam eruditionis frugem videris tu mihi sapientissime agere , quod literas honestas et tanta de sese haud temere iactantes amplecteris , multo sapientius facturus , si ita , ut iam olim cępisti mirari , eas perseveraveris . Quod quidem , ut viribus nostris parari non potest , ita sapientia celestis , quę sola hoc habet , potest oranda , ut virtutes semper augeat , quo perseverantes in bono adad übergeschrieben . fastigium vere et pie eruditionis pertingamus ;",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_841",
          "psc_text": "erudiet PR 24 erudiuit] erudit a 26 nonj et BOII 0 aduocemus R semper ad legem simus adtenti. scriptum est enim: os iusti meditabitur sapientiam et lingua eius loquetur iudicium. hoc in ueteri testamento; audi dicentem et in nouo: prope est uerbum in ore tuo et in corde tuo. § 3 et maxime hanc meditationem sacerdotibus necessariam ostendit aa ntumTitum scnbensscribens, quia debet episcopus ampiectiamplecti eum qui secundum doctrinam est fidelem sermonem, ut potens sit exhortari in doctrina sana et eos qui contradicunt arguere. quod utique sollicitae atque intentae meditationis est, non perfunctoriae lectionis. et ad Timotheum scribens ait: adtende lectioni, exhortationi, doctrinae. lectio enim frequens nec intermissione aliqua destituta doctrinae munus operatur. cap. 40 § 1 Quod autem poscit ut uiuat, frequenter ostendimus huius corporis uitam uerae uitae gratiam non habere, sed illam ueram uitam fore, cuius bona unusquisque sanctorum credit se uidere in terra uiuentium. quod credimus nos",
          "candidate_score": 0.666934,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_21_23",
          "bdc_text": "vgl . Staedtke 288f. principio , ut studia illa tua iuvarem , deinde , ut votis tuisNicht nachweisbar. satisfacerem ; nosti enim , quam anxie hoc ipsum a meaus ame korrigiert. postulaveris .",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_57",
          "psc_text": "cap. 1 § 1 In quo corrigit iuuenior uiam suam? superiorum octo uersuum non absurda nobis cecidit disputatio, ideoque et sequentia persequi studium fuit. et primum litterae secundae, hoc est 'Beth', interpretatio consideranda est. quae in Latino conuersa 'confusio' declaratur. § 2 sed qui uiam suam corrigit, non confundetur. uerum quia is, qui corrigit, ante in errore fuit — quomodo enim corrigitur, nisi quod ante deflexum fuit a uero ? —, utique in lapsu positus et adulescentiae luxu ac lasciuae aetatis captus inlecebris, ubi ad iuuentutis prouectus confinia sobria mente resipiscit, tamquam confusus animo, quonam modo enibescendaerubescenda deponat et plena probitatis adsumat, diu secum uoluit et diuersis fluctuans cogitationibus librat atque examinat posteriora obliuiscens et ea quae sunt priora appetens, quemadmodum uiam suam corrigat offensionemque adulescentioris aetatis seria iuuentutis fronte praetexat. § 3 unde ne diu dubitet huiusmodi et m incerto haereat, dat propheta consilium quasi cum eo ipse deliheransdeliberans;",
          "candidate_score": 0.666723,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_21_23",
          "bdc_text": "vgl . Staedtke 288f. principio , ut studia illa tua iuvarem , deinde , ut votis tuisNicht nachweisbar. satisfacerem ; nosti enim , quam anxie hoc ipsum a meaus ame korrigiert. postulaveris .",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_264",
          "psc_text": "qui se accusat, etsi peccator sit, iustus esse incipit, quia nec sibi parcit et dei iustitias confitetur, quem putat latere nihil posse. utinam Adam se prius accusare quam celare uoluisset! sed non satis est ut confiteamur errorem, uemm etiam, si corrigi uolumus, a domino postulemus, ut doceat nos iustificationes suas, ne postea errare possimus. a domino igitur doceri petit, quia unus est magister noster, ut ait Christus, nec otiose hoc petit: non enim ille beatus quem docet homo, sed quem tuerudieris, domine. cap. 12 § 1 Ubique meminit sui nec putat satis esse, ut doceat eum iustificationes suas dominus deus noster, sed addidit: uiam iustif icationum tuarum insinua mihi, et exercebor in mirabilibus fuistuis. uide ordinem. prius est ut discamus domini iustificationes, deinde ut gradus quosdarnquosdam iustificationum et ordinem nouerimus, quid prius, quid consequens esse debeat. § 2 nam scire quid facias et ordinem nescire faciendi non est perfectae cognitionis;",
          "candidate_score": 0.66281,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_11_13",
          "bdc_text": "Quod quidem , ut viribus nostris parari non potest , ita sapientia celestis , quę sola hoc habet , potest oranda , ut virtutes semper augeat , quo perseverantes in bono adad übergeschrieben . fastigium vere et pie eruditionis pertingamus ; id quod tibivor tibi gestrichen mihi .",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_841",
          "psc_text": "erudiet PR 24 erudiuit] erudit a 26 nonj et BOII 0 aduocemus R semper ad legem simus adtenti. scriptum est enim: os iusti meditabitur sapientiam et lingua eius loquetur iudicium. hoc in ueteri testamento; audi dicentem et in nouo: prope est uerbum in ore tuo et in corde tuo. § 3 et maxime hanc meditationem sacerdotibus necessariam ostendit aa ntumTitum scnbensscribens, quia debet episcopus ampiectiamplecti eum qui secundum doctrinam est fidelem sermonem, ut potens sit exhortari in doctrina sana et eos qui contradicunt arguere. quod utique sollicitae atque intentae meditationis est, non perfunctoriae lectionis. et ad Timotheum scribens ait: adtende lectioni, exhortationi, doctrinae. lectio enim frequens nec intermissione aliqua destituta doctrinae munus operatur. cap. 40 § 1 Quod autem poscit ut uiuat, frequenter ostendimus huius corporis uitam uerae uitae gratiam non habere, sed illam ueram uitam fore, cuius bona unusquisque sanctorum credit se uidere in terra uiuentium. quod credimus nos",
          "candidate_score": 0.657851,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_24_26",
          "bdc_text": "Feci ergo quod potui , tu vero videris , a quo rem tantam postulaveris . Me certe non fugit , quod viribus multo gravius subierim onus , quippe qui nec per ętatem similem ( quę tamen hic in primis requirebatur ) possideam prudentiam , neque maturam adhuc et multiiugemaus multigem korrigiert . eruditionem assequutus sim , neque exercitatione assiduanach assidua ein zweites a gestrichen . usum mihi paraverimdas Zweite a von paraverim übergeschrieben. .",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_1066",
          "psc_text": "etsi interrogauero, non respondebitis mihi, dixit Iesus, et ex illo respondere non possunt et ex illo supra illos intellego qui non intellegebant, quia testimonia didici quae ille non nouit. didieididici: qui sequitur me tollat crucem suam, didici: diligite inimicoinimicos uestros. et ideo optat anathema esse Paulus pro fratribus genere, inimicis fide. cap. 11 § 1 Uideretur inconueniens esse uerecundiae prophetali huiusmodi usurpatio, eo quod praesumpserit dicere quod super omnes docentes intellexerit, cum uel legem Moyses acceperit a domino et populo eius instituta tradiderit, Aaron sacrificiommsacrificiorum omnium decurso ritu sacerdotalem docuerit disciplinam, Iesus Naue significauerisignificauerit quemadmodum circumcisio possit iterari, Samuhel unctionis pro . § 2 pheticae pariter ac regiae sacramenta monstrauentmonstrauerit. uideretur, inquam, incongmaincongrua praesumptio, nisi praemisisset superiora, quibus non inmerito super docentes intellexisse se conprobaret. debuit hanc adsumere confidentiam qui docebatur a domino; et mandatum quod docebatur domini erat et ipse dominus qui docebat. merito super omnes intellexit quem docebat",
          "candidate_score": 0.654381,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_25",
          "bdc_text": "Me certe non fugit , quod viribus multo gravius subierim onus , quippe qui nec per ętatem similem ( quę tamen hic in primis requirebatur ) possideam prudentiam , neque maturam adhuc et multiiugemaus multigem korrigiert .",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_67",
          "psc_text": "G 23 turmis MNT 26 nec trahenda (om. essent) Gmlav 28 iugum uerbi in iuuentute 0 iugum uerbi, nondum perfectus, quia adhuc iunior, segregans uero se a eonloquiisconloquiis aequalium, quae plerumque corrumpunt mores bonos, et contagia nolensuolens fugere peccantium ita intellegi singulariter sedere et silere, ne rudis aetatis facilitate labatur, sed intendere seniorum praeceptis, prophetarum oraculis, apostolorum magisteriis, laudandus eo, quia prius uult loquenda cognoscere quam § 2 proferre quae sentiat antequam loqui discat, timens, ne in multiloquio peccatum contrahat. unde puto et rythagoramPythagoram lllumillum philosophum imitatorem iuuenis huius prophetici instituisse sectam, ut discipuli sui quinquennio non loquentes cantotanto silentio loqui discerent, cum praesertim et Dauid superioris aetatis quam Pythagoram fuisse non dubium sit, qui ait: dixi: custodiam uias meas, ut non delinquam in lingua mea; posui orimeo custodiam. et quia forte aliquando aliquid § 3 locutus esset incautius, ideo postea a deo poni ori suo custodiam postulabat. Esaiam quoque",
          "candidate_score": 0.648559,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_10",
          "bdc_text": "Ob hanc vero nobilissimam eruditionis frugem videris tu mihi sapientissime agere , quod literas honestas et tanta de sese haud temere iactantes amplecteris , multo sapientius facturus , si ita , ut iam olim cępisti mirari , eas perseveraveris .",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_841",
          "psc_text": "erudiet PR 24 erudiuit] erudit a 26 nonj et BOII 0 aduocemus R semper ad legem simus adtenti. scriptum est enim: os iusti meditabitur sapientiam et lingua eius loquetur iudicium. hoc in ueteri testamento; audi dicentem et in nouo: prope est uerbum in ore tuo et in corde tuo. § 3 et maxime hanc meditationem sacerdotibus necessariam ostendit aa ntumTitum scnbensscribens, quia debet episcopus ampiectiamplecti eum qui secundum doctrinam est fidelem sermonem, ut potens sit exhortari in doctrina sana et eos qui contradicunt arguere. quod utique sollicitae atque intentae meditationis est, non perfunctoriae lectionis. et ad Timotheum scribens ait: adtende lectioni, exhortationi, doctrinae. lectio enim frequens nec intermissione aliqua destituta doctrinae munus operatur. cap. 40 § 1 Quod autem poscit ut uiuat, frequenter ostendimus huius corporis uitam uerae uitae gratiam non habere, sed illam ueram uitam fore, cuius bona unusquisque sanctorum credit se uidere in terra uiuentium. quod credimus nos",
          "candidate_score": 0.631823,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_27",
          "bdc_text": "Quia tu iubes , scribo , et uniunleserliches Wort gestrichen , uni darübergeschrieben. tibi scribo , qui omnia brevi consulere novitaus movit korrigiert. .",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_43",
          "psc_text": "ab aliquo mandato iota unum uel unus apex non praeterit. noli recedere de uia. si in uia ambulans uix tutus es a latrone, quid facies, si te extra uiam uagantem inuenerit? dirigantur gressus tui et, ne infirmus sis ad dirigendum, precare, ut dominus dirigat uias tuas. cap. 15 § 1 Hic optat: utinam dirigantur uiae meae! alibi dicit: expectans expectaui dominum, et exaudiuit me; et statuit pedes meos in petra et direxit gressus meos. roga ergo et tu, ut dominus dirigat uestigia mentis tuae. quo possis domini custodire iustificationes. non confunderis, cum respexeris in omnia mandata; ante enim confusus es in Adam et Eua. denique nudus factus es, operuisti te foliis, quia confundebaris, abscondisti te a conspectu dei, quia erubescebus, ita ut diceret tibi deus: Adam, ubi es? cum illi dicit, tibi dicit; Adam enim interpretatione Latina 'homo' dicitur, hoc est: 6homo, ubi es?' et Adam respondit: timens, quia nudus",
          "candidate_score": 0.623349,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_22",
          "bdc_text": "nosti enim , quam anxie hoc ipsum a meaus ame korrigiert.",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_57",
          "psc_text": "cap. 1 § 1 In quo corrigit iuuenior uiam suam? superiorum octo uersuum non absurda nobis cecidit disputatio, ideoque et sequentia persequi studium fuit. et primum litterae secundae, hoc est 'Beth', interpretatio consideranda est. quae in Latino conuersa 'confusio' declaratur. § 2 sed qui uiam suam corrigit, non confundetur. uerum quia is, qui corrigit, ante in errore fuit — quomodo enim corrigitur, nisi quod ante deflexum fuit a uero ? —, utique in lapsu positus et adulescentiae luxu ac lasciuae aetatis captus inlecebris, ubi ad iuuentutis prouectus confinia sobria mente resipiscit, tamquam confusus animo, quonam modo enibescendaerubescenda deponat et plena probitatis adsumat, diu secum uoluit et diuersis fluctuans cogitationibus librat atque examinat posteriora obliuiscens et ea quae sunt priora appetens, quemadmodum uiam suam corrigat offensionemque adulescentioris aetatis seria iuuentutis fronte praetexat. § 3 unde ne diu dubitet huiusmodi et m incerto haereat, dat propheta consilium quasi cum eo ipse deliheransdeliberans;",
          "candidate_score": 0.62303,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_22",
          "bdc_text": "nosti enim , quam anxie hoc ipsum a meaus ame korrigiert.",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_461",
          "psc_text": "Cor. 6.11 14*11 Cor. 6,11—12 19 cf. Act. 9, 15 25* Ps. 118, 45 1 quintus—est om. Mv 3 latitudiaem PmlR 9 eaelis MNT iiullas] in ilias a 10 inquid M 11 angustiamur Ga angustari 0 12 ipse].in se M 13 etsi Ravv angnstatum MNv 14 nostrum] meum NT angustiamini Oa 20 semet 0 strangulatus Gav transguiatur 0 21 uillanum a cottidie Pmi 22 an] in A non Ov oideatur Mm2 23 spatie Pm] 34 angustiis Gm1PRm1 26 addit A 27 inquid Pml, om. O tua inquit a cap. 33 § 1 Et loquebar in testimoraniis tuis in conspectu regum et non confundebar. grate conuenit ista uox martyri, qui uocatus ad sacrilegium exprobrantibus sibi regibus crucifixum Iesum non erubescebat, sed magis gloriabatur in cruce Christi et illam mundi salutem esse testimoniis caelestibus adstruebat. § 2 hos uocat Christus in sponsa, dicens in Canticis canticorum: et ueni, tu coumbacolumba mea, in",
          "candidate_score": 0.617479,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_22",
          "bdc_text": "nosti enim , quam anxie hoc ipsum a meaus ame korrigiert.",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_460",
          "psc_text": "in se ipso coartatur, malitiae suae laqueis strangulatur. constitue mihi auanunauarum, uillarum cotidie terminos proferentem, excludentem uicinos: utrum is tibi dilatari an coangustari uidetur, quem terra ipsa non capit ? quantacumque spatia domus suae porrexerit clauditur angustis opinionis suae finibus cui quod habet non est satis. sed non talis est, qui potest dicere: etingrediebar in 1atitudine. addidit etiam causam: quia testimonia, inquit, tua exquisiui. l*Ps. 118, 45 3 ef. Matth. 7,14 4 Ps. 4. 2 5* Ps. 117. 5 6 d. Ps. 100, 2 7 cf. Prou. 5.16 9 cf. Phil. 3. 20 10*11 Cor. 4, 8 12 cf. II Cor. 6.11 14*11 Cor. 6,11—12 19 cf. Act. 9, 15 25* Ps. 118, 45 1 quintus—est om. Mv 3 latitudiaem PmlR 9 eaelis MNT iiullas] in ilias a 10 inquid M 11 angustiamur Ga angustari 0 12 ipse].in se M 13 etsi Ravv angnstatum MNv 14 nostrum] meum NT angustiamini",
          "candidate_score": 0.616677,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 15,
      "cf_id": "cf016",
      "work_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-Spiritu-Sancto",
      "max_score": 0.698061,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_8_10",
          "bdc_text": "Nam ista vere animum vere integrum exornant , denique nihil te antiquarum rerum latebit neque ignorabis quae nunc quidem fieri decet , sed una mecum omnia ea praevidebis , quae gerenda sunt . Et ut semel omnia dicam , brevi te docebo omnia , tum divina , tumdivitiarum [ ? ] gestrichen , tum darübergeschrieben , divina am Rande nachgetragen. humana. » Et hactenus Luciani verba , quae eruditioni tribuit , produximus . Ob hanc vero nobilissimam eruditionis frugem videris tu mihi sapientissime agere , quod literas honestas et tanta de sese haud temere iactantes amplecteris , multo sapientius facturus , si ita , ut iam olim cępisti mirari , eas perseveraveris .",
          "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-Spiritu-Sancto_window_229",
          "psc_text": "de profundo gentilis imprudentiae levaveris Dei Verbum: si credideris quia non fallitur; non praeteritur Dei Filius, non ignorat quae futura sunt; non fallitur etiam Spiritus sanctus, de quo dicit Dominus: Cum venerit autem ille Spiritus veritatis, deducet vos in omnem veritatem (Joan. XVI, 13) . Qui dicit omnem, nihil praeterit, non diem, non horam, non praeterita, non futura. 115. Et ut scias quia et omnia novit, et futura annuntiat, et unius est scientiae cum Patre et Filio; audi quid dicat de eo Dei veritas: Non enim loquetur a semetipso, sed quae audierit, loquetur, et quae evenient, annuntiabit vobis (Ibid.) . 116. Itaque ut advertas quia novit omnia, cum diceret Filius: De die autem illa et hora nemo novit, neque Angeli coelorum (Marc. XIII, 32) ; excepit Spiritum sanctum. Si autem exceptus est Spiritus sanctus ab ignorantia, quomodo non exceptus est Dei Filius? 117. Sed dicis quia cum angelis annumeraverit et",
          "candidate_score": 0.698061,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_8",
          "bdc_text": "Nam ista vere animum vere integrum exornant , denique nihil te antiquarum rerum latebit neque ignorabis quae nunc quidem fieri decet , sed una mecum omnia ea praevidebis , quae gerenda sunt .",
          "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-Spiritu-Sancto_window_229",
          "psc_text": "de profundo gentilis imprudentiae levaveris Dei Verbum: si credideris quia non fallitur; non praeteritur Dei Filius, non ignorat quae futura sunt; non fallitur etiam Spiritus sanctus, de quo dicit Dominus: Cum venerit autem ille Spiritus veritatis, deducet vos in omnem veritatem (Joan. XVI, 13) . Qui dicit omnem, nihil praeterit, non diem, non horam, non praeterita, non futura. 115. Et ut scias quia et omnia novit, et futura annuntiat, et unius est scientiae cum Patre et Filio; audi quid dicat de eo Dei veritas: Non enim loquetur a semetipso, sed quae audierit, loquetur, et quae evenient, annuntiabit vobis (Ibid.) . 116. Itaque ut advertas quia novit omnia, cum diceret Filius: De die autem illa et hora nemo novit, neque Angeli coelorum (Marc. XIII, 32) ; excepit Spiritum sanctum. Si autem exceptus est Spiritus sanctus ab ignorantia, quomodo non exceptus est Dei Filius? 117. Sed dicis quia cum angelis annumeraverit et",
          "candidate_score": 0.654567,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_8",
          "bdc_text": "Nam ista vere animum vere integrum exornant , denique nihil te antiquarum rerum latebit neque ignorabis quae nunc quidem fieri decet , sed una mecum omnia ea praevidebis , quae gerenda sunt .",
          "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-Spiritu-Sancto_window_231",
          "psc_text": "si vis discere quia novit omnia, et praescientiam habet omnium Dei Filius futurorum, quae Filio incognita putas, ea de Filio Spiritus sanctus accepit. Accepit autem per unitatem substantiae, sicut accepit a Patre Filius: Ille, inquit, me clarificabit, quia de meo accipiet, et annuntiabit vobis. Omnia quaecumque habet Pater, mea sunt; propterea dixi, de meo accipiet, et annuntiabit vobis (Joan. XVI, 14, 15) . Quid igitur hac evidentius unitate? Quae habet Pater, Filii sunt: quae habet Filius, accepit et Spiritus. 119 et 120*. Accipe tamen quia novit judicii diem Filius. Lectum est in Zacharia: Et veniet Dominus Deus meus, et omnes sancti cum eo. In illa die non erit lumen, sed frigus et gelu: et erit dies una, et dies illa nota Domino (Zach. XIV, 5) . Haec igitur dies nota Domino, qui veniet cum sanctis suis, secundo nos illuminaturus adventu. 121. Sed quod orsi sumus de Spiritu, persequamur. 657 Habes",
          "candidate_score": 0.637874,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_29",
          "bdc_text": "Heinricus Bullingerus , [ to]tus tibi deditus Unterschrift am mit Textverlust beschnittenen unteren Rande von derselben Hand quer hingesetzt. .",
          "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-Spiritu-Sancto_window_281",
          "psc_text": "Si fides deficiat, tabula cordis tui frangitur. Comminuitur animi firmitudo, si unitatem divinitatis in Trinitate non credas. Scripta est et fides tua, scripta est et culpa tua, sicut Hieremias dixit: Scripta est, Juda, culpa tua graphio ferreo et ungue adamantino. Et scripta est, inquit, in pectore et in corde tuo (Jerem. XVII, 1) . Ibi igitur culpa est, ubi gratia: sed culpa graphio scribitur, gratia Spiritu designatur. 15. Hoc digito mystice etiam Dominus Jesus, inclinato capite, scribebat in terra, cum a Judaeis adultera esset oblata (Joan. VIII, 6): significans per figuram, quando de peccatis alterius judicamus, nostri nos debere meminisse peccati. 16. Ac ne rursus quia Legem Deus Spiritu suo scripsit, inferius aliquid tamquam de ministerio Spiritus crederemus, vel ex corporis nostri aestimatione portionem quamdam exiguam Dei Spiritum putaremus, ait alibi Apostolus (II Cor. II, 13) non se humanae scientiae verbis loqui, sed doctis Spiritus, et spiritualibus spiritalia comparare: animalem",
          "candidate_score": 0.629241,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 16,
      "cf_id": "cf051",
      "work_id": "055_Leo-I_Sacramenta-Romanae-Ecclesiae",
      "max_score": 0.697615,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_7_9",
          "bdc_text": "«Ornabo te multis et egregiis ornamentis , modestia videlicet , justicia , pietate , mansuetudine , equitate [ ! ] , intelligentia , fortitudine , honestorum pariter omnium amore , imo efficiam , ut erga gravissima quaeque optime sis afectus . Nam ista vere animum vere integrum exornant , denique nihil te antiquarum rerum latebit neque ignorabis quae nunc quidem fieri decet , sed una mecum omnia ea praevidebis , quae gerenda sunt . Et ut semel omnia dicam , brevi te docebo omnia , tum divina , tumdivitiarum [ ? ] gestrichen , tum darübergeschrieben , divina am Rande nachgetragen. humana. » Et hactenus Luciani verba , quae eruditioni tribuit , produximus .",
          "psc_chunk_id": "055_Leo-I_Sacramenta-Romanae-Ecclesiae_window_264",
          "psc_text": "Deus omnium dignitatum, quae gloriae tuae sacratis famulantur ordinibus: Deus, qui Moysen famulum tuum, secreti familiaris affatu, inter caetera coelestis documenta culturae, de habitu quoque indumenti sacerdotalis instituens, electum Aaron mystico amictu vestiri inter sacra jussisti; ut intelligentiae sensum de exemplis priorum caperet secutura posteritas; ne eruditio doctrinae tuae ulli deesset aetati; cum et apud veteres reverentiam ipsa significationum species obtineret, et apud nos certiora essent experimenta rerum, quam aenigmata figurarum. Illius namque sacerdotii anterioris habitus nostrae mentis ornatus est, et pontificalem gloriam non jam nobis honor commendat vestium, sed splendor animorum: quia et illa quae tunc carnalibus blandiebantur obtutibus, ea potius quae in ipsis erant intelligenda poscebant. Et idcirco his famulis tuis, quos ad summi sacerdotii ministerium delegisti, hanc, quaesumus, Domine, gratiam largiaris, ut quidquid illa velamina in fulgore auri, in nitore gemmarum, in multimodi operis varietate signabant, hoc in horum moribus actibusque clarescat. Comple in sacerdotibus tuis mysterii",
          "candidate_score": 0.697615,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_14_16",
          "bdc_text": "largiatur , oro , summus ille et ęternus omnium rerum conditor . Amen . Ego in praesentiarum tibi extempore conscripsi «Studiorum rationem sive hominis adicti [ ! ] studiis institutionem »«Studiorum ratio sive hominis addicti studiis institutio ad Wernherum Lithonium presbyterum » , Kopie in :",
          "psc_chunk_id": "055_Leo-I_Sacramenta-Romanae-Ecclesiae_window_264",
          "psc_text": "Deus omnium dignitatum, quae gloriae tuae sacratis famulantur ordinibus: Deus, qui Moysen famulum tuum, secreti familiaris affatu, inter caetera coelestis documenta culturae, de habitu quoque indumenti sacerdotalis instituens, electum Aaron mystico amictu vestiri inter sacra jussisti; ut intelligentiae sensum de exemplis priorum caperet secutura posteritas; ne eruditio doctrinae tuae ulli deesset aetati; cum et apud veteres reverentiam ipsa significationum species obtineret, et apud nos certiora essent experimenta rerum, quam aenigmata figurarum. Illius namque sacerdotii anterioris habitus nostrae mentis ornatus est, et pontificalem gloriam non jam nobis honor commendat vestium, sed splendor animorum: quia et illa quae tunc carnalibus blandiebantur obtutibus, ea potius quae in ipsis erant intelligenda poscebant. Et idcirco his famulis tuis, quos ad summi sacerdotii ministerium delegisti, hanc, quaesumus, Domine, gratiam largiaris, ut quidquid illa velamina in fulgore auri, in nitore gemmarum, in multimodi operis varietate signabant, hoc in horum moribus actibusque clarescat. Comple in sacerdotibus tuis mysterii",
          "candidate_score": 0.681368,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_7",
          "bdc_text": "«Ornabo te multis et egregiis ornamentis , modestia videlicet , justicia , pietate , mansuetudine , equitate [ ! ] , intelligentia , fortitudine , honestorum pariter omnium amore , imo efficiam , ut erga gravissima quaeque optime sis afectus .",
          "psc_chunk_id": "055_Leo-I_Sacramenta-Romanae-Ecclesiae_window_264",
          "psc_text": "Deus omnium dignitatum, quae gloriae tuae sacratis famulantur ordinibus: Deus, qui Moysen famulum tuum, secreti familiaris affatu, inter caetera coelestis documenta culturae, de habitu quoque indumenti sacerdotalis instituens, electum Aaron mystico amictu vestiri inter sacra jussisti; ut intelligentiae sensum de exemplis priorum caperet secutura posteritas; ne eruditio doctrinae tuae ulli deesset aetati; cum et apud veteres reverentiam ipsa significationum species obtineret, et apud nos certiora essent experimenta rerum, quam aenigmata figurarum. Illius namque sacerdotii anterioris habitus nostrae mentis ornatus est, et pontificalem gloriam non jam nobis honor commendat vestium, sed splendor animorum: quia et illa quae tunc carnalibus blandiebantur obtutibus, ea potius quae in ipsis erant intelligenda poscebant. Et idcirco his famulis tuis, quos ad summi sacerdotii ministerium delegisti, hanc, quaesumus, Domine, gratiam largiaris, ut quidquid illa velamina in fulgore auri, in nitore gemmarum, in multimodi operis varietate signabant, hoc in horum moribus actibusque clarescat. Comple in sacerdotibus tuis mysterii",
          "candidate_score": 0.680508,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_2",
          "bdc_text": "Inter praeclaras istas animi tui dotes , quibus splendide ornatus es , haud postrema ea mihi esse videtur , qua inexplebili eruditionis cupiditate teneris .",
          "psc_chunk_id": "055_Leo-I_Sacramenta-Romanae-Ecclesiae_window_264",
          "psc_text": "Deus omnium dignitatum, quae gloriae tuae sacratis famulantur ordinibus: Deus, qui Moysen famulum tuum, secreti familiaris affatu, inter caetera coelestis documenta culturae, de habitu quoque indumenti sacerdotalis instituens, electum Aaron mystico amictu vestiri inter sacra jussisti; ut intelligentiae sensum de exemplis priorum caperet secutura posteritas; ne eruditio doctrinae tuae ulli deesset aetati; cum et apud veteres reverentiam ipsa significationum species obtineret, et apud nos certiora essent experimenta rerum, quam aenigmata figurarum. Illius namque sacerdotii anterioris habitus nostrae mentis ornatus est, et pontificalem gloriam non jam nobis honor commendat vestium, sed splendor animorum: quia et illa quae tunc carnalibus blandiebantur obtutibus, ea potius quae in ipsis erant intelligenda poscebant. Et idcirco his famulis tuis, quos ad summi sacerdotii ministerium delegisti, hanc, quaesumus, Domine, gratiam largiaris, ut quidquid illa velamina in fulgore auri, in nitore gemmarum, in multimodi operis varietate signabant, hoc in horum moribus actibusque clarescat. Comple in sacerdotibus tuis mysterii",
          "candidate_score": 0.662516,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_5_7",
          "bdc_text": "Lucianus , hg. v . Julius Sommerbrodt , vol. I/1 , Berlin 1886 , S. 4. : «Ornabo te multis et egregiis ornamentis , modestia videlicet , justicia , pietate , mansuetudine , equitate [ ! ] , intelligentia , fortitudine , honestorum pariter omnium amore , imo efficiam , ut erga gravissima quaeque optime sis afectus .",
          "psc_chunk_id": "055_Leo-I_Sacramenta-Romanae-Ecclesiae_window_264",
          "psc_text": "Deus omnium dignitatum, quae gloriae tuae sacratis famulantur ordinibus: Deus, qui Moysen famulum tuum, secreti familiaris affatu, inter caetera coelestis documenta culturae, de habitu quoque indumenti sacerdotalis instituens, electum Aaron mystico amictu vestiri inter sacra jussisti; ut intelligentiae sensum de exemplis priorum caperet secutura posteritas; ne eruditio doctrinae tuae ulli deesset aetati; cum et apud veteres reverentiam ipsa significationum species obtineret, et apud nos certiora essent experimenta rerum, quam aenigmata figurarum. Illius namque sacerdotii anterioris habitus nostrae mentis ornatus est, et pontificalem gloriam non jam nobis honor commendat vestium, sed splendor animorum: quia et illa quae tunc carnalibus blandiebantur obtutibus, ea potius quae in ipsis erant intelligenda poscebant. Et idcirco his famulis tuis, quos ad summi sacerdotii ministerium delegisti, hanc, quaesumus, Domine, gratiam largiaris, ut quidquid illa velamina in fulgore auri, in nitore gemmarum, in multimodi operis varietate signabant, hoc in horum moribus actibusque clarescat. Comple in sacerdotibus tuis mysterii",
          "candidate_score": 0.651069,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_8",
          "bdc_text": "Nam ista vere animum vere integrum exornant , denique nihil te antiquarum rerum latebit neque ignorabis quae nunc quidem fieri decet , sed una mecum omnia ea praevidebis , quae gerenda sunt .",
          "psc_chunk_id": "055_Leo-I_Sacramenta-Romanae-Ecclesiae_window_264",
          "psc_text": "Deus omnium dignitatum, quae gloriae tuae sacratis famulantur ordinibus: Deus, qui Moysen famulum tuum, secreti familiaris affatu, inter caetera coelestis documenta culturae, de habitu quoque indumenti sacerdotalis instituens, electum Aaron mystico amictu vestiri inter sacra jussisti; ut intelligentiae sensum de exemplis priorum caperet secutura posteritas; ne eruditio doctrinae tuae ulli deesset aetati; cum et apud veteres reverentiam ipsa significationum species obtineret, et apud nos certiora essent experimenta rerum, quam aenigmata figurarum. Illius namque sacerdotii anterioris habitus nostrae mentis ornatus est, et pontificalem gloriam non jam nobis honor commendat vestium, sed splendor animorum: quia et illa quae tunc carnalibus blandiebantur obtutibus, ea potius quae in ipsis erant intelligenda poscebant. Et idcirco his famulis tuis, quos ad summi sacerdotii ministerium delegisti, hanc, quaesumus, Domine, gratiam largiaris, ut quidquid illa velamina in fulgore auri, in nitore gemmarum, in multimodi operis varietate signabant, hoc in horum moribus actibusque clarescat. Comple in sacerdotibus tuis mysterii",
          "candidate_score": 0.632756,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 17,
      "cf_id": "cf020",
      "work_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae",
      "max_score": 0.695894,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_7_9",
          "bdc_text": "«Ornabo te multis et egregiis ornamentis , modestia videlicet , justicia , pietate , mansuetudine , equitate [ ! ] , intelligentia , fortitudine , honestorum pariter omnium amore , imo efficiam , ut erga gravissima quaeque optime sis afectus . Nam ista vere animum vere integrum exornant , denique nihil te antiquarum rerum latebit neque ignorabis quae nunc quidem fieri decet , sed una mecum omnia ea praevidebis , quae gerenda sunt . Et ut semel omnia dicam , brevi te docebo omnia , tum divina , tumdivitiarum [ ? ] gestrichen , tum darübergeschrieben , divina am Rande nachgetragen. humana. » Et hactenus Luciani verba , quae eruditioni tribuit , produximus .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1025",
          "psc_text": "et absconditum, simplex et mysticum, duodecim in se lapides habens, et quatuor ordines, quos quatuor puto esse virtutes, Prudentiam, Fortitudinem, Justitiam, et Temperantiam, quae sibi haerent invicem: et dum mutuo miscentur, duodenarium efficiunt numerum: vel quatuor Evangelia, quae in Apocalypsi describuntur plena oculis (Apoc. 14. 6), et Domini luce radiantia mundum illuminant. In uno quattuor, et in quattuor singula. Unde δήλωσις, et ἀλήθεια, id est doctrina, et veritas in pectore Sacerdotis est. Cum enim indutus quis fuerit veste multiplici, consequens est, veritatem quam corde retinet, sermone proferre: et ob id in Rationali veritas est, id est, scientia, ut noverit quae docenda sint: et manifestatio atque doctrina, ut possit instruere alios, quod mente concepit. Ubi sunt qui innocentiam Sacerdoti dicunt posse sufficere? Vetus lex novae congruit: idipsum Moyses quod Apostolus. Ille sacerdotis scientiam ornat in vestibus: iste Timotheum et Titum instruit disciplinis. Sed et ipse vestimentorum ordo praecipuus. Legamus Leviticum. Non",
          "candidate_score": 0.695894,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_7",
          "bdc_text": "«Ornabo te multis et egregiis ornamentis , modestia videlicet , justicia , pietate , mansuetudine , equitate [ ! ] , intelligentia , fortitudine , honestorum pariter omnium amore , imo efficiam , ut erga gravissima quaeque optime sis afectus .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_736",
          "psc_text": "omnia in mente portare, quam in corpore. » Fidelis mecum Lector intelligis quid taceam, et quid magis tacendo loquar. Tot te regulae, quot species gloriarum percurrant. Vis scire quales Dominus quaerat ornatus? Habeto prudentiam, justitiam, temperantiam, fortitudinem. His coeli plagis includere, haec te quadriga [al. additur in altum ], velut aurigam Christi, ad metam concitum [al. concita ] ferat. Nihil hoc monili pretiosius, nihil hac gemmarum varietate distinctius. Ex omni parte decoraris, cingeris, atque protegeris, et ornamento tibi sunt 268 et tutamini, gemmae vertuntur in scuta. 14. Obtrectationes cavendae. --Cave quoque, ne aut linguam aut aures habeas prurientes, id est, ne aut ipse aliis detrahas, aut alios audias detrahentes. « Sedens, inquit, adversus fratrem tuum loquebaris, et adversus filium matris tuae ponebas scandalum: haec fecisti et tacui. Existimasti inique, quod ero tui similis: aguam te et statuam contra faciem tuam » (Ps. 49. 20. 21). Parce a detractione linguae, custodi",
          "candidate_score": 0.686931,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_8_10",
          "bdc_text": "Nam ista vere animum vere integrum exornant , denique nihil te antiquarum rerum latebit neque ignorabis quae nunc quidem fieri decet , sed una mecum omnia ea praevidebis , quae gerenda sunt . Et ut semel omnia dicam , brevi te docebo omnia , tum divina , tumdivitiarum [ ? ] gestrichen , tum darübergeschrieben , divina am Rande nachgetragen. humana. » Et hactenus Luciani verba , quae eruditioni tribuit , produximus . Ob hanc vero nobilissimam eruditionis frugem videris tu mihi sapientissime agere , quod literas honestas et tanta de sese haud temere iactantes amplecteris , multo sapientius facturus , si ita , ut iam olim cępisti mirari , eas perseveraveris .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2254",
          "psc_text": "in Epistola ad Thessalonicenses prima: Ipse autem Deus pacis sanctificet vos per omnia, et integer spiritus vester, et anima et corpus sine querela, in adventu Domini nostri Jesu Christi servetur. Expliciunt Capitula Quaestionum. HIERONYMUS AD HEDIBIAM. DE QUAESTIONIBUS XII. 818 PRAEFATIO.--Ignota vultu, fidei mihi ardore notissima es. Et de extremis Galliae finibus in Bethleemitico rure latitantem, ad respondendum provocas, de sanctarum quaestiunculis Scripturarum, per hominem Dei, filium meum Apodemium, Commonitoriolum dirigens; quasi vero non habeas, in tua provincia disertos viros, et in Lege Dei perfectos: nisi forte experimentum magis nostri, quam doctrinam flagitas, et vis scire, quid de his quae ab aliis audisti, nos quoque sentiamus. Majores tui Patera, atque Delphidius, quorum alter antequam ego nascerer, Rhetoricam Romae 819 docuit: alter me jam adolescentulo omnes Gallias prosa versuque, suo illustravit ingenio, jam dormientes et taciti me jure reprehendunt, quod audeam ad stirpem generis sui quippiam mussitare: licet concedens eis eloquentiae",
          "candidate_score": 0.685231,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_20_22",
          "bdc_text": "«In Epigraphe libri inuenies , anno salutis humanae 1527» ) ; vgl . Staedtke 288f. principio , ut studia illa tua iuvarem , deinde , ut votis tuisNicht nachweisbar. satisfacerem ; nosti enim , quam anxie hoc ipsum a meaus ame korrigiert.",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2870",
          "psc_text": "judicis perveniat, et eam quam non fecit misericordiam non inveniat; sed potius dimittendo atque dando mereatur sibi dimitti peccata, reddique promissa. » 21. « Multa dixi quibus tibi taedium fortassis inferrem, qui haec tamen quae approbas, non exspectas discere, quod ea docere consuevisti. Si quid autem est in eis, quantum ad rem ipsam pertinet: nam quali eloquio explicata sint, 1025 non nimis curo. Si quid ergo in eis est, quod eruditionem offendat tuam, quaeso ut rescribendo admoneas, et me corrigere non graveris. Infelix est enim qui non tantos et tam sanctos tuorum studiorum labores et digne honorat, et de his Domino Deo nostro, cujus munere talis es, gratias agit. Unde cum libentius debeam a quolibet discere quod inutiliter ignoro, quam promptius quoslibet docere quod scio; quanto justius abs te hoc caritatis debitum flagito, cujus doctrina in nomine et adjutorio Domini tantum in Latina lingua Ecclesiasticae litterae adjutae sunt, quantum nunquam",
          "candidate_score": 0.681634,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_2_4",
          "bdc_text": "Inter praeclaras istas animi tui dotes , quibus splendide ornatus es , haud postrema ea mihi esse videtur , qua inexplebili eruditionis cupiditate teneris . Videt enim prudentissimus ille animus tuus optimarumque rerum amantissimus verissimum , quod apud Lutianum Samosatenum eruditio dicit ac pollicetur Lukian von Samosata , Somnium ( περὶ τοῦ ἐνυπνίο υ ἤτοι βίος Λουκιανοῦ 10 , in :",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1115",
          "psc_text": "quando omne Athenaeum Scholasticorum vocibus consonabat: Sat cito, si sat bene. Felices, inquit Fabius, essent artes, si de illis soli artifices judicarent. Poetam non potest nosse, nisi qui versum potest struere. Philosophos non intelligit, nisi qui scit dogmatum varietates. Manufacta et oculis patientia, magis probant artifices. Nostra quam dura sit necessitas, hinc potes animadvertere, quod vulgi standum est judicio, et ille in turba metuendus, quem cum videris solum, despicias. Hoc praeteriens tetigi, ut eruditis contentus auribus, non magnopere cures, quid imperitorum de ingenio tuo rumusculi jactitent; sed Prophetarum quotidie medullas bibas, Christi mystes, Patriarcharum symmistes. 10. Sive legas, sive scribas, sive vigiles, sive dormias, Amos [al. amor ] tibi semper buccina in auribus sonet. Hic lituus excitet animam tuam: hoc amore furibundus, quaere in lectulo tuo quem desiderat anima tua (Cant. 3. 1), et loquere confidenter: « Ego dormio, et cor meum vigilat, (Ibid. 3. 2). Cumque inveneris eum et",
          "candidate_score": 0.679717,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_1",
          "bdc_text": "et pietate praeclaro viro Wernhero Lithonio , presbytero nobis plurimum observando et fratri dulcissimo , gratia et vitę innocentia per ChristumDer einleitende Gruß steht unten auf dem Titelblatt des Manus kripts «Studiorum ratio sive hominis addiccti [ ! ] studiis institutio ad Wernherum Lithonium presbyterum». .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_357",
          "psc_text": "Praetermitto, quod in matris utero benedicitur ei, antequam nascatur: quod in phiala nitentis vitri, et omni speculo purioris, patri virgo traditur per quietem. Quod adhuc infantiae involuta pannis, et vix annum decimum aetatis excedens, honore futurae beatitudinis consecratur. Sit gratiae omne, quod ante laborem fuit: licet Deus praescius futurorum, et Jeremiam sanctificet in utero; et Joannem in alvo matris faciat 129 exultare; et Paulum ante constitutionem mundi, separet in Evangelium Filii sui. 3. Ad ea venio, quae post duodecimum annum sudore proprio elegit, arripuit, tenuit, coepit, implevit. Unius cellulae clausa angustiis, latitudine Paradisi fruebatur. Idem terrae solum, et orationis locus exstitit et quietis. Jejunium pro ludo habuit, inediam pro refectione. Et cum eam non vescendi desiderium, sed humana confectio ad cibum traheret, pane, et sale, et aqua frigida concitabat magis esuriem, quam restinguebat. Et quia pene oblitus sum, quod in principio debui dicere: Cum primum hoc propositum arripuit, aurum colli",
          "candidate_score": 0.677696,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_1",
          "bdc_text": "et pietate praeclaro viro Wernhero Lithonio , presbytero nobis plurimum observando et fratri dulcissimo , gratia et vitę innocentia per ChristumDer einleitende Gruß steht unten auf dem Titelblatt des Manus kripts «Studiorum ratio sive hominis addiccti [ ! ] studiis institutio ad Wernherum Lithonium presbyterum». .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1434",
          "psc_text": "in qua « beati pacifici » nuncupantur (Matth. 5). Blandiris ut pater, erudis ut magister, instituis ut Pontifex. Venisti ad nos non in austeritate virgae, sed in spiritu benignitatis et lenitatis et mansuetudinis: ut humilitatem Christi primo statim sermone resonares, qui mortalium genus non fulminans et tonans, 513 sed in praesepi vagiens, et tacens salvavit in cruce. Legeras enim in typo illius ante praedictum: « Memento, Domine, David, et omnis mansuetudinis ejus » (Ps. 31. 1); et in ipso postea praesentatum: « Discite a me, quia mitis sum, et humilis corde » (Matth. 11. 19). Unde et multa de sacris voluminibus super pacis laude perstringens, ac per varios Scripturarum campos more apum volans, quidquid dulce et aptum concordiae fuit, artifici eloquio messuisti. Currentes igitur ad pacem incitati sumus: exposita ad navigandum vela, crebrior exhortationis tuae aura complevit; ut non tam retrectantibus et fastidiosis, quam avidis [al. quam ut avidis ]",
          "candidate_score": 0.675914,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_1",
          "bdc_text": "et pietate praeclaro viro Wernhero Lithonio , presbytero nobis plurimum observando et fratri dulcissimo , gratia et vitę innocentia per ChristumDer einleitende Gruß steht unten auf dem Titelblatt des Manus kripts «Studiorum ratio sive hominis addiccti [ ! ] studiis institutio ad Wernherum Lithonium presbyterum». .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2079",
          "psc_text": "vere sancte et beatissime papa. Si legisti librum explanationum in Jonam, puto quod ridiculam cucurbitae non recipias quaestionem. Sin autem amicus qui me primus gladio petiit, stylo repulsus est; sit humanitatis tuae atque justitiae accusantem reprehendere, non respondentem. In Scripturarum si placet campo sine nostro invicem dolore ludamus. EPISTOLA CXVI. AUGUSTINI AD HIERONYMUM. Respondet accuratius epistolis Hieronymi, 105. 112. et 115. de interpretatione loci Epistolae ad Galatos, confirmans quod Petrus merito veraciterque reprehensus fuerit a Paulo. Caeterum deprecatur veniam, si dictis forte incautioribus Hieronymi animum offenderit, excusans, quod nulla sua culpa per multorum manus obambularit epistola, priusquam ad eum, cui scripta erat, perveniret. Domino dilectissimo et in Christi visceribus honorando, sancto fratri et compresbytero HIERONYMO, AUGUSTINUS in Domino salutem. 1. « Jampridem caritati tuae prolixam epistolam misi, respondens illi tuae, quam per sanctum filium tuum Asterium, nunc jam non solum fratrem, verum etiam collegam meum, misisse te recolis. Quae utrum",
          "candidate_score": 0.674553,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_26_28",
          "bdc_text": "eruditionem assequutus sim , neque exercitatione assiduanach assidua ein zweites a gestrichen . usum mihi paraverimdas Zweite a von paraverim übergeschrieben. . Quia tu iubes , scribo , et uniunleserliches Wort gestrichen , uni darübergeschrieben. tibi scribo , qui omnia brevi consulere novitaus movit korrigiert. . Vale , Wernhere dulcissime etc. Calend. maii anno 1528 , Capellę .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1491",
          "psc_text": "ad epistolam vestram celeri sermone dictavi, vincens propositum, ut contra eum scriberem, cujus ingenium ante laudaveram: malens existimatione periclitari, quam fide. Hoc mihi praestiterunt amici mei, ut si tacuero, reus: si respondero, inimicus judicer. Dura utraque conditio; sed a duobus eligam quod levius est: simultas redintegrari potest, blasphemia veniam non meretur. Quid autem laboris in libris transferendis περὶ Ἀρχῶν sustinuerim, vestro judicio derelinquo; dum et mutare quippiam de Graeco, non est vertentis sed evertentis: et eadem ad verbum exprimere, nequaquam ejus, qui servare velit eloquii venustatem. EPISTOLA LXXXV. AD PAULINUM. Alteri e duabus Paulini quaestionibus sibi propositis breviter respondet: priorem, quod in libris περὶ Ἀρχῶν a se nuper Latine versis enucleetur, omittit. Tum quo animo Origenem legerit, docet. 1. Voce me provocas ad scribendum, terres eloquentia; et in epistolari stylo prope Tullium repraesentas. Quod quereris, me parvas et incomptas litterulas mittere, non venit de incuria, sed timore tui, ne verbosius",
          "candidate_score": 0.672964,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_14_16",
          "bdc_text": "largiatur , oro , summus ille et ęternus omnium rerum conditor . Amen . Ego in praesentiarum tibi extempore conscripsi «Studiorum rationem sive hominis adicti [ ! ] studiis institutionem »«Studiorum ratio sive hominis addicti studiis institutio ad Wernherum Lithonium presbyterum » , Kopie in :",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1028",
          "psc_text": "quaesita demonstrarem. Sufficiat, quod et sanctus Papa Epiphanius egregium super hoc volumen edidit: quod si legere volueris, plenissimam scientiam consequeris. Ego jam mensuram epistolae excedere me intelligo, et excipientis ceras video esse completas. Unde ad reliqua transeo, ut tandem finiatur oratio. Lamina aurea rutilat in fronte: nihil enim nobis prodest omnium rerum eruditio, nisi Dei scientia coronemur. Lineis induimur, ornamur hiacynthinis, sacro balteo cingimur, dantur nobis opera, Rationale in pectore ponitur: accipimus veritatem, profert sermo doctrinam: imperfecta sunt universa, nisi tam decoro currui dignus quaeratur auriga, et super creaturas creator insistens, regat ipse quae condidit. Quod olim in lamina monstrabatur, nunc in signo ostenditur Crucis. Auro legis, sanguis Evangelii pretiosior est. Tunc signum juxta Ezechielis vocem gementibus figebatur in fronte (Ezech. 9. 4): nunc portantes crucem dicimus: Signatum est super nos lumen vultus tui, Domine (Psal. 4. 7) . Bis in Exodo legimus (Exod. 28. et 29), praecipiente Domino, et",
          "candidate_score": 0.672157,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_26_28",
          "bdc_text": "eruditionem assequutus sim , neque exercitatione assiduanach assidua ein zweites a gestrichen . usum mihi paraverimdas Zweite a von paraverim übergeschrieben. . Quia tu iubes , scribo , et uniunleserliches Wort gestrichen , uni darübergeschrieben. tibi scribo , qui omnia brevi consulere novitaus movit korrigiert. . Vale , Wernhere dulcissime etc. Calend. maii anno 1528 , Capellę .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2175",
          "psc_text": "valeque dixisset: vacuum se redire arbitratus est, nisi mearum aliquid ad te nugarum, tumultuario sermone portaret. Jam demisso synthemate equus publicus sternebatur, et nobilem juvenem punicea indutum tunica baltheus ambiebat, et tamen ille apposito notario cogebat loqui, quae velociter edita, velox consequeretur manus, et linguae celeritatem prenderent signa verborum. Itaque non scribentis diligentia, sed dictantis temeritate, longum ad te silentium rumpo, offerens tibi nudam officii voluntatem. Extemporalis 792 est epistola, absque ordine sensuum, sine lenocinio et compositione verborum: ut totum in illa amicum, nihil de oratore reperias. In procinctu effusam putes, et abire cupienti ingestum viaticum. Divina Scriptura loquitur: Musica in luctu, intempestiva narratio (Eccli. 22. 6) . Unde et nos leporem artis rhetoricae contemnentes, et puerilis, atque plausibilis eloquii venustatem, ad sanctarum Scripturarum gravitatem confugimus, ubi vera vulnerum medicina est, ubi dolorum certa remedia: in quibus recipit unicum filium mater in feretro: ubi turbae dicitur circumstanti, Non est mortua",
          "candidate_score": 0.669737,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_26_28",
          "bdc_text": "eruditionem assequutus sim , neque exercitatione assiduanach assidua ein zweites a gestrichen . usum mihi paraverimdas Zweite a von paraverim übergeschrieben. . Quia tu iubes , scribo , et uniunleserliches Wort gestrichen , uni darübergeschrieben. tibi scribo , qui omnia brevi consulere novitaus movit korrigiert. . Vale , Wernhere dulcissime etc. Calend. maii anno 1528 , Capellę .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_433",
          "psc_text": "benedixit? » EPISTOLA XXXVI. Seu rescriptum HIERONYMI AD DAMASUM Praemissa excusatione morarum, ac praetermissis tantum duabus Quaestiunculis, secunda et quarta a Tertulliano, Novatiano, ac Origene disputatis, reliquis tribus copiose respondet. Beatissimo Papae Damaso HIERONYMUS. 1. Postquam epistolam tuae Sanctitatis accepi, confestim accito notario, ut exciperet imperavi: quo ad officium praeparato, quod eram voce prompturus, ante mihi cogitatione pingebam. Interim jam et ego linguam, et ille articulum movebamus, cum subito Hebraeus intervenit, deferens non pauca volumina, quae de Synagoga quasi lecturus acceperat. Et illico habes, inquit, quod postulaveras: meque dubium, et quid facerem nescientem, ita festinus exterruit, ut omnibus praetermissis ad scribendum transvolarem: quod quidem usque ad praesens facio. Verum quia heri diacono ad me misso, ut tu putas Epistolam, ut ego sentio, Commentarium te expectare dixisti, brevem responsionem ad ea desiderans, quae singula magnorum voluminum prolixitate indigent, ταῦτὰ σοι ἐσχεδίασα, duabus tantum Quaestiunculis praetermissis: non quo non potuerim ad illas",
          "candidate_score": 0.669175,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_5_7",
          "bdc_text": "Lucianus , hg. v . Julius Sommerbrodt , vol. I/1 , Berlin 1886 , S. 4. : «Ornabo te multis et egregiis ornamentis , modestia videlicet , justicia , pietate , mansuetudine , equitate [ ! ] , intelligentia , fortitudine , honestorum pariter omnium amore , imo efficiam , ut erga gravissima quaeque optime sis afectus .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1025",
          "psc_text": "et absconditum, simplex et mysticum, duodecim in se lapides habens, et quatuor ordines, quos quatuor puto esse virtutes, Prudentiam, Fortitudinem, Justitiam, et Temperantiam, quae sibi haerent invicem: et dum mutuo miscentur, duodenarium efficiunt numerum: vel quatuor Evangelia, quae in Apocalypsi describuntur plena oculis (Apoc. 14. 6), et Domini luce radiantia mundum illuminant. In uno quattuor, et in quattuor singula. Unde δήλωσις, et ἀλήθεια, id est doctrina, et veritas in pectore Sacerdotis est. Cum enim indutus quis fuerit veste multiplici, consequens est, veritatem quam corde retinet, sermone proferre: et ob id in Rationali veritas est, id est, scientia, ut noverit quae docenda sint: et manifestatio atque doctrina, ut possit instruere alios, quod mente concepit. Ubi sunt qui innocentiam Sacerdoti dicunt posse sufficere? Vetus lex novae congruit: idipsum Moyses quod Apostolus. Ille sacerdotis scientiam ornat in vestibus: iste Timotheum et Titum instruit disciplinis. Sed et ipse vestimentorum ordo praecipuus. Legamus Leviticum. Non",
          "candidate_score": 0.66807,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_27_29",
          "bdc_text": "Quia tu iubes , scribo , et uniunleserliches Wort gestrichen , uni darübergeschrieben. tibi scribo , qui omnia brevi consulere novitaus movit korrigiert. . Vale , Wernhere dulcissime etc. Calend. maii anno 1528 , Capellę . Heinricus Bullingerus , [ to]tus tibi deditus Unterschrift am mit Textverlust beschnittenen unteren Rande von derselben Hand quer hingesetzt. .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1491",
          "psc_text": "ad epistolam vestram celeri sermone dictavi, vincens propositum, ut contra eum scriberem, cujus ingenium ante laudaveram: malens existimatione periclitari, quam fide. Hoc mihi praestiterunt amici mei, ut si tacuero, reus: si respondero, inimicus judicer. Dura utraque conditio; sed a duobus eligam quod levius est: simultas redintegrari potest, blasphemia veniam non meretur. Quid autem laboris in libris transferendis περὶ Ἀρχῶν sustinuerim, vestro judicio derelinquo; dum et mutare quippiam de Graeco, non est vertentis sed evertentis: et eadem ad verbum exprimere, nequaquam ejus, qui servare velit eloquii venustatem. EPISTOLA LXXXV. AD PAULINUM. Alteri e duabus Paulini quaestionibus sibi propositis breviter respondet: priorem, quod in libris περὶ Ἀρχῶν a se nuper Latine versis enucleetur, omittit. Tum quo animo Origenem legerit, docet. 1. Voce me provocas ad scribendum, terres eloquentia; et in epistolari stylo prope Tullium repraesentas. Quod quereris, me parvas et incomptas litterulas mittere, non venit de incuria, sed timore tui, ne verbosius",
          "candidate_score": 0.667003,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_26_28",
          "bdc_text": "eruditionem assequutus sim , neque exercitatione assiduanach assidua ein zweites a gestrichen . usum mihi paraverimdas Zweite a von paraverim übergeschrieben. . Quia tu iubes , scribo , et uniunleserliches Wort gestrichen , uni darübergeschrieben. tibi scribo , qui omnia brevi consulere novitaus movit korrigiert. . Vale , Wernhere dulcissime etc. Calend. maii anno 1528 , Capellę .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_356",
          "psc_text": "a qua de illius sanctitate audierat. 1. Nemo reprehendat, quod in Epistolis aliquos aut laudamus, aut carpimus; cum, et in arguendis malis, sit correptio caeterorum, et in optimis praedicandis, bonorum ad virtutem studia concitentur. Nudiustertius de beatae memoriae Lea aliqua dixeramus: illico pupugit animum, et mihi venit in mentem, non debere nos tacere de Virgine, qui de secundo ordine castitatis locuti sumus. Igitur Asellae nostrae vita breviter explicanda est; cui quaeso ne hanc Epistolam legas: gravatur quippe laudibus suis: sed his potius quae adolescentulae sunt, legere dignare, ut ad exemplum ejus se instituentes, conversationem illius, perfectae vitae normam arbitrentur. 2. Praetermitto, quod in matris utero benedicitur ei, antequam nascatur: quod in phiala nitentis vitri, et omni speculo purioris, patri virgo traditur per quietem. Quod adhuc infantiae involuta pannis, et vix annum decimum aetatis excedens, honore futurae beatitudinis consecratur. Sit gratiae omne, quod ante laborem fuit: licet Deus praescius futurorum, et",
          "candidate_score": 0.665504,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_27_29",
          "bdc_text": "Quia tu iubes , scribo , et uniunleserliches Wort gestrichen , uni darübergeschrieben. tibi scribo , qui omnia brevi consulere novitaus movit korrigiert. . Vale , Wernhere dulcissime etc. Calend. maii anno 1528 , Capellę . Heinricus Bullingerus , [ to]tus tibi deditus Unterschrift am mit Textverlust beschnittenen unteren Rande von derselben Hand quer hingesetzt. .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_428",
          "psc_text": "manuum tuarum, ut ambiguitatem prioris sermonis effugerent. 6. Cum haec furtivis, ut aiunt, operis ad lucubratiunculam velox notarii manus me dictante signaret, et plura dicere cogitarem, jam ferme quarta noctis hora excesserat, et repente stimulis quibusdam dolentis stomachi suscitatus, in orationem prorupi, ut saltem reliquo horarum spatio, subrepente somno, frustraretur infirmitas. EPISTOLA XXXV. DAMASI PAPAE AD HIERONYMUM. Hieronymum, cujus scripta multa se cum aviditate legere profitetur, enixe Damasus rogat, ut subjectis V. quaestionibus ex Veteri Testamento respondeat. Dilectissimo filio HIERONYMO DAMASUS. 1. « Dormientem te, et longo jam tempore legentem potius, quam scribentem, quaestiunculis ad te missis excitare disposui: non quo et legere non debeas: hoc enim veluti quotidiano cibo alitur et pinguescit oratio: sed quod lectionis fructus sit iste, si scribas. Itaque quoniam et heri tabellario ad me remisso, nullas 159 te jam epistolas habere dixisti, exceptis his, quas aliquando in eremo dictaveras, quasque tota aviditate legi atque descripsi:",
          "candidate_score": 0.664944,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_0",
          "bdc_text": "EruditoDer einleitende Gruß steht unten auf dem Titelblatt des Manus kripts «Studiorum ratio sive hominis addiccti [ ! ] studiis institutio ad Wernherum Lithonium presbyterum» .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_32",
          "psc_text": "sepulcro scelerum jacenti, dicat; Hieronyme, veni foras. Sanctus Presbyter Evagrius plurimum te salutat: et Martinianum fratrem juncto salutamus obsequio, quem ego videre desiderans, catena languoris innector. Vale in Christo. EPISTOLA V AD FLORENTIUM. Respondet Florentio, eumque certiorem facit se jam solitudinem quae juxta Syriam Saracenis jungitur, arripuisse. Tum petit ab eo libros quosdam, aliosque illi offert, quibus abundabat. 1. In ea mihi parte eremi commoranti, quae juxta Syriam Saracenis jungitur, dilectionis tuae scripta perlata sunt. Quibus lectis, ita reaccensus est animus Jerosolymam proficiscendi, ut pene nocuerit proposito, quod profuerit caritati. Nunc igitur quomodo valeo, pro me tibi litteras repraesento: et si corpore absens, amore tamen et spiritu 15 venio: impedio exposcens, ne nascentes amicitias, quae Christi glutino cohaeserunt, aut temporis, aut locorum magnitudo divellat; quin potius foederemus eas reciprocis epistolis. Illae inter nos currant, illae sibi obvient, illae nobiscum loquantur. Non multum perditura erit caritas, si tali secum sermone fabuletur.",
          "candidate_score": 0.66463,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_26_28",
          "bdc_text": "eruditionem assequutus sim , neque exercitatione assiduanach assidua ein zweites a gestrichen . usum mihi paraverimdas Zweite a von paraverim übergeschrieben. . Quia tu iubes , scribo , et uniunleserliches Wort gestrichen , uni darübergeschrieben. tibi scribo , qui omnia brevi consulere novitaus movit korrigiert. . Vale , Wernhere dulcissime etc. Calend. maii anno 1528 , Capellę .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_756",
          "psc_text": "de extremis mundi finibus venit ad Templum, reliquit aulam regiam: et tantus amator Legis, divinaeque scientiae fuit, ut etiam in vehiculo sacras litteras legeret: et tamen cum librum teneret, et verba Domini cogitatione conciperet, lingua volveret, labiis personaret, ignorabat eum, quem in libro nesciens venerabatur. Venit Philippus, ostendit ei Jesum, qui clausus latebat in littera. O mira doctoris virtus! Eadem hora credit eunuchus, baptizatur, fidelis et sanctus est; ac de discipulo magister: plus in deserto fonte Ecclesiae, quam in aurato synagogae Templo reperit. 6. Haec a me perstricta sunt breviter 275 (neque enim Epistolaris angustia evagari longius patiebatur) ut intelligeres te in Scripturis sanctis, sine praevio et monstrante semitam, non posse ingredi. Taceo de Grammaticis, Rhetoribus, Philosophis, Geometris, Dialecticis, Musicis, Astronomis, Astrologis, Medicis, quorum scientia mortalibus vel utilissima est, et in tres partes scinditur, τό δὸγμα, τὴν μέθοδον, τὴν ἐμπειριαν. Ad minores artes veniam, et quae non tam λογῳ, quam",
          "candidate_score": 0.664417,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_16",
          "bdc_text": "Ego in praesentiarum tibi extempore conscripsi «Studiorum rationem sive hominis adicti [ ! ] studiis institutionem »«Studiorum ratio sive hominis addicti studiis institutio ad Wernherum Lithonium presbyterum » , Kopie in :",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_398",
          "psc_text": "ubi describuntur vestes plumaria arte contextae, opus Cherubim, id est, varium atque depictum, esse factum describitur: ita tamen, ut VAU literam Cherubim non habeat: quia ubicumque cum hac littera scribitur, animalia magis quam opera significat. Juxta igitur hunc sensum et Micha cum veste sacerdotali, caetera quoque, quae ad sacerdotalia pertinent ornamenta, per Theraphim fecisse monstratur. 7. Quam vellem nunc tibi omnem habitum sacerdotalem exponere, et per singulas vestium species, divina ostendere sacramenta. Verum quia in hoc ipso brevitatem Epistolae excessimus, et Josephus ac Philo viri doctissimi Judaeorum, multique de nostris id latissime persecut siunt, quorum, ut aiunt, voce audies me: quae de caetero velis, 146 praesens percunctator praesentem, ut si quid forte nescimus, sine teste, sine judice in fida aure moriatur. Mater communis si valeat, gaudeo, et ut valeat, Dominum precor. Nos, ut scis, Hebraeorum lectione detenti, in Latina lingua rubiginem obduximus; in tantum, ut loquentibus quoque nobis stridor quidam",
          "candidate_score": 0.663152,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_6_8",
          "bdc_text": "Julius Sommerbrodt , vol. I/1 , Berlin 1886 , S. 4. : «Ornabo te multis et egregiis ornamentis , modestia videlicet , justicia , pietate , mansuetudine , equitate [ ! ] , intelligentia , fortitudine , honestorum pariter omnium amore , imo efficiam , ut erga gravissima quaeque optime sis afectus . Nam ista vere animum vere integrum exornant , denique nihil te antiquarum rerum latebit neque ignorabis quae nunc quidem fieri decet , sed una mecum omnia ea praevidebis , quae gerenda sunt .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3099",
          "psc_text": "virtutum omnium: nihilque est quod nos ita et hominibus gratos et Deo faciat, quam si vitae merito magni, humilitate infimi simus. Propter quod Scriptura dicit: Quanto magnus es, humilia te in omnibus, et coram Deo invenies gratiam (Eccli. 3. 20) . Et Dominus loquitur per Prophetam: Super quem alium requiescam, nisi super humilem, et quietum, et trementem verba mea (Isai. 66. 2) ? Verum tu eam humilitatem sequere: non quae ostenditur, atque simulatur gestu corporis, aut fracta voce verborum, sed quae puro affectu cordis exprimitur. Aliud est enim virtutem habere, aliud virtutis similitudinem: aliud est rerum umbram sequi, aliud veritatem. Multo deformior illa est superbia, quae sub quibusdam humilitatis signis latet. Nescio enim quomodo turpiora sunt vitia, quae virtutum specie celantur. 21. Nulli te unquam de generis nobilitate praeponas, neque obscuriores quasque et humiliore loco natas, te inferiores putes. Nescit religio nostra personas accipere: nec conditiones hominum, sed animos inspicit",
          "candidate_score": 0.662885,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_3_5",
          "bdc_text": "Videt enim prudentissimus ille animus tuus optimarumque rerum amantissimus verissimum , quod apud Lutianum Samosatenum eruditio dicit ac pollicetur Lukian von Samosata , Somnium ( περὶ τοῦ ἐνυπνίο υ ἤτοι βίος Λουκιανοῦ 10 , in : Lucianus , hg. v .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1115",
          "psc_text": "quando omne Athenaeum Scholasticorum vocibus consonabat: Sat cito, si sat bene. Felices, inquit Fabius, essent artes, si de illis soli artifices judicarent. Poetam non potest nosse, nisi qui versum potest struere. Philosophos non intelligit, nisi qui scit dogmatum varietates. Manufacta et oculis patientia, magis probant artifices. Nostra quam dura sit necessitas, hinc potes animadvertere, quod vulgi standum est judicio, et ille in turba metuendus, quem cum videris solum, despicias. Hoc praeteriens tetigi, ut eruditis contentus auribus, non magnopere cures, quid imperitorum de ingenio tuo rumusculi jactitent; sed Prophetarum quotidie medullas bibas, Christi mystes, Patriarcharum symmistes. 10. Sive legas, sive scribas, sive vigiles, sive dormias, Amos [al. amor ] tibi semper buccina in auribus sonet. Hic lituus excitet animam tuam: hoc amore furibundus, quaere in lectulo tuo quem desiderat anima tua (Cant. 3. 1), et loquere confidenter: « Ego dormio, et cor meum vigilat, (Ibid. 3. 2). Cumque inveneris eum et",
          "candidate_score": 0.657218,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_27_29",
          "bdc_text": "Quia tu iubes , scribo , et uniunleserliches Wort gestrichen , uni darübergeschrieben. tibi scribo , qui omnia brevi consulere novitaus movit korrigiert. . Vale , Wernhere dulcissime etc. Calend. maii anno 1528 , Capellę . Heinricus Bullingerus , [ to]tus tibi deditus Unterschrift am mit Textverlust beschnittenen unteren Rande von derselben Hand quer hingesetzt. .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2062",
          "psc_text": "asteriscos habeat et virgulas praenotatas; et postea aliam translationem absque his signis ediderim: pace tua dixerim, videris mihi non intelligere, quod quaesisti. Illa enim interpretatio Septuaginta Interpretum est: et ubicumque virgulae, id est obeli sunt, significatur quod Septuaginta plus dixerint, quam habetur in Hebraeo. Ubi autem asterisci, id est, stellulae praelucentes, ex Theodotionis editione ab Origene additum est: Et ibi Graeca transtulimus: hic de ipso Hebraico, quod intelligebamus, expressimus: sensuum potius veritatem, quam verborum ordinem interdum conservantes. Et miror quomodo Septuaginta Interpretum libros legas, non puros ut ab eis editi sunt, sed ab Origene emendatos, sive corruptos per obelos et asteriscos; et Christiani hominis interpretatiunculam non sequaris, praesertim cum ea quae addita sunt, ex hominis Judaei atque blasphemi post passionem Christi, editione transtulerit. Vis amator esse verus Septuaginta Interpretum? Non legas ea quae sub asteriscis sunt, imo rade de voluminibus, ut veterum te fautorem probes. Quod si feceris, omnes Ecclesiarum",
          "candidate_score": 0.656951,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_0",
          "bdc_text": "EruditoDer einleitende Gruß steht unten auf dem Titelblatt des Manus kripts «Studiorum ratio sive hominis addiccti [ ! ] studiis institutio ad Wernherum Lithonium presbyterum» .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_755",
          "psc_text": "dederis homini scienti litteras, ut legat, respondebit tibi: Non possum, signatus est enim. Quanti hodie putant se nosse litteras, et tenent signatum librum; nec aperire possunt, nisi ille reseraverit « qui habet clavem David: qui aperit, et nemo claudit, claudit et nemo aperit? » (Ibid. 3. 7.) In Actis Apostolorum sanctus eunuchus, imo vir (sic enim eum Scriptura cognominat), cum legeret Isaiam, interrogatus a Philippo: « Putasne intelligis quae legis? » respondit, « Quomodo possum, nisi aliquis me docuerit? » (Act. 8.) Ego, ut de me interim loquar, nec sanctior sum hoc eunucho, nec studiosior; qui de Aethiopia, id est, de extremis mundi finibus venit ad Templum, reliquit aulam regiam: et tantus amator Legis, divinaeque scientiae fuit, ut etiam in vehiculo sacras litteras legeret: et tamen cum librum teneret, et verba Domini cogitatione conciperet, lingua volveret, labiis personaret, ignorabat eum, quem in libro nesciens venerabatur. Venit Philippus, ostendit ei Jesum,",
          "candidate_score": 0.655667,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_0",
          "bdc_text": "EruditoDer einleitende Gruß steht unten auf dem Titelblatt des Manus kripts «Studiorum ratio sive hominis addiccti [ ! ] studiis institutio ad Wernherum Lithonium presbyterum» .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1028",
          "psc_text": "quaesita demonstrarem. Sufficiat, quod et sanctus Papa Epiphanius egregium super hoc volumen edidit: quod si legere volueris, plenissimam scientiam consequeris. Ego jam mensuram epistolae excedere me intelligo, et excipientis ceras video esse completas. Unde ad reliqua transeo, ut tandem finiatur oratio. Lamina aurea rutilat in fronte: nihil enim nobis prodest omnium rerum eruditio, nisi Dei scientia coronemur. Lineis induimur, ornamur hiacynthinis, sacro balteo cingimur, dantur nobis opera, Rationale in pectore ponitur: accipimus veritatem, profert sermo doctrinam: imperfecta sunt universa, nisi tam decoro currui dignus quaeratur auriga, et super creaturas creator insistens, regat ipse quae condidit. Quod olim in lamina monstrabatur, nunc in signo ostenditur Crucis. Auro legis, sanguis Evangelii pretiosior est. Tunc signum juxta Ezechielis vocem gementibus figebatur in fronte (Ezech. 9. 4): nunc portantes crucem dicimus: Signatum est super nos lumen vultus tui, Domine (Psal. 4. 7) . Bis in Exodo legimus (Exod. 28. et 29), praecipiente Domino, et",
          "candidate_score": 0.654764,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_20",
          "bdc_text": "«In Epigraphe libri inuenies , anno salutis humanae 1527» ) ;",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1508",
          "psc_text": "est, in Domino salutat. » EPISTOLA XCI EPIPHANII AD HIERONYMUM. Nuntiat, Origenistarum factionem opera Theophili damnatam: atque exemplar Epist. Synodicae ad eum mittens, hortatur, ut quos adversus eam haeresim scripsisset libros, in vulgus edat. Domino amantissimo filio ac fratri HIERONYMO Presbytero, EPIPHANIUS in Domino salutem. 540 « Generalis Epistola, quae ad omnes Catholicos scripta est, ad te proprie pertinet, qui zelum fidei adversus cunctas haereses habens, Origenis proprie, et Apollinarii discipulis adversaris: quorum venenatas radices, et in altum defixam impietatem omnipotens Deus protraxit in medium, ut in Alexandria proditae, in toto orbe arescerent. Scito enim, fili carissime, Amalech usque ad stirpem esse deletum, et in monte Raphidim erectum trophaeum crucis. Etenim quomodo porrectis in altum Moysi manibus, vincebat Israel (Exod. 17), sic Dominus confortavit famulum suum Theophilum, ut super altare Ecclesiae Alexandrinae, contra Origenem vexillum poneret; et impleretur in eo quod dicitur: Scribe signum hoc, quia delebo funditus Origenis haeresim",
          "candidate_score": 0.643073,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_27",
          "bdc_text": "Quia tu iubes , scribo , et uniunleserliches Wort gestrichen , uni darübergeschrieben. tibi scribo , qui omnia brevi consulere novitaus movit korrigiert. .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_434",
          "psc_text": "scribendum transvolarem: quod quidem usque ad praesens facio. Verum quia heri diacono ad me misso, ut tu putas Epistolam, ut ego sentio, Commentarium te expectare dixisti, brevem responsionem ad ea desiderans, quae singula magnorum voluminum prolixitate indigent, ταῦτὰ σοι ἐσχεδίασα, duabus tantum Quaestiunculis praetermissis: non quo non potuerim ad illas aliquid respondere, sed quod ab eloquentissimis viris, Tertulliano nostro scilicet, et Novatiano, latino sermone sint editae; et si nova voluerimus afferre, sit latius disputandum. 161 Certe exspecto quid placeat: utrumne epistolari brevitate sententias tibi velis digeri aut singulorum libros confici. Nam et Origenes in quarto Pauli ad Romanos ἐξηγήσεων tomo de circumcisione magnifice disputavit: et de mundis atque immundis animalibus in Levitico plura disseruit: ut si ipse invenire nihil possem, de ejus tamen fontibus mutuarer. Et ut verius loquar, Didymi de Spiritu sancto librum in manibus habeo, quem translatum tibi cupio dedicare: ne me existimes tantummodo dormitare, qui lectionem sine",
          "candidate_score": 0.634917,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_10",
          "bdc_text": "Ob hanc vero nobilissimam eruditionis frugem videris tu mihi sapientissime agere , quod literas honestas et tanta de sese haud temere iactantes amplecteris , multo sapientius facturus , si ita , ut iam olim cępisti mirari , eas perseveraveris .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2659",
          "psc_text": "Cypri rexit Ecclesiam) et verecunde nobilium feminarum oculos declinarem, ita egit secundum Apostolum, importune, opportune (2. Tim. 4) , ut pudorem meum sua superaret industria. Et quia alicujus tunc nominis esse 956 existimabar super studio Scripturarum, nunquam convenit, quin de Scripturis aliquid interrogaret: nec ut statim [al. nec statim ] acquiesceret, sed moveret e contrario quaestiones; non ut contenderet, sed ut quaerendo disceret earum solutiones, quas opponi posse intelligebat. Quid in illa virtutum, quid ingenii, quid sanctitatis, quid puritatis invenerim, vereor dicere, ne fidem credulitatis excedam, et tibi majorem dolorem incutiam, recordanti quanto bono carueris. Hoc solum dicam, quod quidquid in nobis longo fuit studio congregatum, et meditatione diuturna, quasi in naturam versum; hoc illa libavit, hoc didicit, atque possedit: ita ut post profectionem nostram, si de aliquo testimonio Scripturarum esset oborta contentio, ad illam judicem pergeretur. Et quia valde prudens erat, et noverat illud, quod appellant Philosophi τὸ πρέπον",
          "candidate_score": 0.632678,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_27",
          "bdc_text": "Quia tu iubes , scribo , et uniunleserliches Wort gestrichen , uni darübergeschrieben. tibi scribo , qui omnia brevi consulere novitaus movit korrigiert. .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2175",
          "psc_text": "valeque dixisset: vacuum se redire arbitratus est, nisi mearum aliquid ad te nugarum, tumultuario sermone portaret. Jam demisso synthemate equus publicus sternebatur, et nobilem juvenem punicea indutum tunica baltheus ambiebat, et tamen ille apposito notario cogebat loqui, quae velociter edita, velox consequeretur manus, et linguae celeritatem prenderent signa verborum. Itaque non scribentis diligentia, sed dictantis temeritate, longum ad te silentium rumpo, offerens tibi nudam officii voluntatem. Extemporalis 792 est epistola, absque ordine sensuum, sine lenocinio et compositione verborum: ut totum in illa amicum, nihil de oratore reperias. In procinctu effusam putes, et abire cupienti ingestum viaticum. Divina Scriptura loquitur: Musica in luctu, intempestiva narratio (Eccli. 22. 6) . Unde et nos leporem artis rhetoricae contemnentes, et puerilis, atque plausibilis eloquii venustatem, ad sanctarum Scripturarum gravitatem confugimus, ubi vera vulnerum medicina est, ubi dolorum certa remedia: in quibus recipit unicum filium mater in feretro: ubi turbae dicitur circumstanti, Non est mortua",
          "candidate_score": 0.627492,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_27",
          "bdc_text": "Quia tu iubes , scribo , et uniunleserliches Wort gestrichen , uni darübergeschrieben. tibi scribo , qui omnia brevi consulere novitaus movit korrigiert. .",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2870",
          "psc_text": "judicis perveniat, et eam quam non fecit misericordiam non inveniat; sed potius dimittendo atque dando mereatur sibi dimitti peccata, reddique promissa. » 21. « Multa dixi quibus tibi taedium fortassis inferrem, qui haec tamen quae approbas, non exspectas discere, quod ea docere consuevisti. Si quid autem est in eis, quantum ad rem ipsam pertinet: nam quali eloquio explicata sint, 1025 non nimis curo. Si quid ergo in eis est, quod eruditionem offendat tuam, quaeso ut rescribendo admoneas, et me corrigere non graveris. Infelix est enim qui non tantos et tam sanctos tuorum studiorum labores et digne honorat, et de his Domino Deo nostro, cujus munere talis es, gratias agit. Unde cum libentius debeam a quolibet discere quod inutiliter ignoro, quam promptius quoslibet docere quod scio; quanto justius abs te hoc caritatis debitum flagito, cujus doctrina in nomine et adjutorio Domini tantum in Latina lingua Ecclesiasticae litterae adjutae sunt, quantum nunquam",
          "candidate_score": 0.622619,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_22",
          "bdc_text": "nosti enim , quam anxie hoc ipsum a meaus ame korrigiert.",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3017",
          "psc_text": "inde Anima peccatum originaliter trahat, unde originaliter ipsa non trahitur? Omnes enim Animas ex Adam trahere originale peccatum similiter non negamus, ne in Pelagianam haeresim detestabilem irruamus. Si hoc, quod ego interrogo, nec tu scis, sine me patienter utrumque nescire, et quod tu interrogas, et quod ego. Si autem jam scis quod interrogo, cum hoc etiam me docueris, tunc et illud, quod vis ut respondeam, nihil ibi jam metuens, respondebo. Peto ergo, ne succenseas, quia non potui confirmare quod quaeris, sed potui demonstrare quid quaeras, quod cum inveneris, confirmare non dubites quod quaerebas. Et hoc quidem sanctitati tuae scribendum existimavi, qui propaginem Animarum jam quasi certus improbandam putas. Caeterum si illis, qui hanc asserunt, rescribendum fuisset, fortassis ostenderem, quemadmodum id quod se nosse arbitrantur, ignorent, et ne hoc asserere auderent, quantum formidare deberent. Sane in rescripto amici quod huic Epistolae inserui, ne te forte moveat, quod duos libros a me",
          "candidate_score": 0.616669,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 18,
      "cf_id": "cf025",
      "work_id": "077_Gregorius-I_Dialogi",
      "max_score": 0.694923,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_1",
          "bdc_text": "et pietate praeclaro viro Wernhero Lithonio , presbytero nobis plurimum observando et fratri dulcissimo , gratia et vitę innocentia per ChristumDer einleitende Gruß steht unten auf dem Titelblatt des Manus kripts «Studiorum ratio sive hominis addiccti [ ! ] studiis institutio ad Wernherum Lithonium presbyterum». .",
          "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Dialogi_window_35",
          "psc_text": "Sicque actum est ut ad magnam mansuetudinem perduceretur Pater, et humilitas discipuli magistra fieret magistri. Cumque pro utilitate monasterii ad constitutionem causae egressus fuisset, multi viri noti ac nobiles qui eum valde honorabant, vehementer admirati, sollicite requirebant quidnam hoc esset, quod tam tumentem ac lividam haberet faciem. Quibus ille dicebat: Hesterno die sero, peccatis meis facientibus, in scabello suppedaneo impegi, atque hoc pertuli. Sicque vir sanctus servans in pectore honorem veritatis et magistri, nec patris prodebat vitium, nec falsitatis incurrebat peccatum. PETR. Putasne vir iste venerabilis Libertinus, de quo tot signa et miracula retulisti, in tam ampla congregatione imitatores suos in virtutibus non reliquit? ΚΕΦΑΛ. Β'. Περὶ Λιβερτίνου δευτεραρίου τῆς αὐτῆς μονῆς. ΓΡΗΓΟΡΙΟΣ. Ἀνήρ τις εὐλαβέστατος Λιβερτῖνος ὀνόματι, ἐν τοῖς χρόνοις Τοτίλα τοῦ ῥηγὸς, τοῦ αὐτοῦ Φουνδεσίνου μοναστηρίου δευτεράριος ὑπῆρχεν, ἐν τῇ παιδεύσει, καὶ μαθησίᾳ τοῦ ἁγίου τούτου ἀνδρὸς ἀναστραφείς. Περὶ οὗ πολλὰς δυνάμεις πολλῶν ἡ διήγησις ἀσφαλῶς ἀνήγγειλεν· μάλιστα",
          "candidate_score": 0.694923,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_22_24",
          "bdc_text": "nosti enim , quam anxie hoc ipsum a meaus ame korrigiert. postulaveris . Feci ergo quod potui , tu vero videris , a quo rem tantam postulaveris .",
          "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Dialogi_window_440",
          "psc_text": "ἐξυπόλυσόν με. Οὗτινος τῇ φωνῇ παραχρῆμα ἤρξαντο ἀφ' ἑαυτῶν τὰ τῶν καλιγίων αὐτοῦ λωρία μετὰ πολλῆς σπουδῆς λύεσθαι. Ὥστε φανερῶς δείκνυσθαι, ὅτι ἐκεῖνος ὁ ὀνομασθεὶς διάβολος τούτῳ ὑπακούσας πρὸς τὸ σύραι τὰ καλίγια αὐτοῦ παρέστη. Τοῦτο δὲ ὁ πρεσβύτερος θεασάμενος, σφόδρα ἐξέστη καὶ μεγίστῃ φωνῇ κράζειν ἤρξατο, λέγων· Ἀπόστα, ἐλεεινὲ, ἀπόστα, οὐ γάρ σοι, ἀλλὰ τῷ ἀνδραπόδῳ μου ἐλάλησα. Παρευθὺ οὖν τῇ αὐτοῦ φωνῇ ἀπέστη. Καὶ καθὼς ἦσαν ἐκ μέρους λυθέντα τὰ τῶν καλιγίων αὐτοῦ λωρία, οὕτως ηὑρέθησαν. Ἐξ οὗ πράγματος κατανόησον, ὅτι εἰ τοῖς σωματικοῖς ἔργοις ὁ ἀρχέκακος ἐχθρὸς οὕτω παρέστι, πόσῳ μᾶλλον 327 πλειοτέρως ἐνεδρεύων τῶν ἡμετέρων λογισμῶν οὐκ ἀφίσταται. ΠΕΤΡ. Δύσκολον πάνυ καὶ φοβερὸν ἐστι κατὰ τῶν τοῦ ἐχθροῦ ἐνέδρων πάντοτε προσέχειν οὕτω συντόμως αὐτοῦ καὶ διηνεκῶς παρισταμένου. ΓΡΗΓΟΡ. Δύσκολον οὐκ ἔστιν, ἐὰν τὴν ἡμετέραν ἀσφάλειαν, οὐχ ἡμῖν αὐτοῖς, ἀλλὰ τῇ ἄνωθεν χάριτι ἐμπιστεύσωμεν. Πλὴν ὅμως, ἵνα καὶ ἡμεῖς, ὅσον δυνάμεθα, ὑπὸ τὴν σκέπην αὐτοῦ γρηγορήσωμεν. Ἐὰν",
          "candidate_score": 0.63494,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_24",
          "bdc_text": "Feci ergo quod potui , tu vero videris , a quo rem tantam postulaveris .",
          "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Dialogi_window_162",
          "psc_text": "μᾶλλον σιωπηθῆναι οὐκ ἠδυνήθη· ὥστε λοιπὸν καὶ τοὺς ἐκλεκτοὺς τοὺς τῷ ὑποδείγματι τῆς αὐτοῦ διδασκαλίας ἀκολουθοῦντας, ἐν οἷς ἐργάζονται μεγίστοις θαύμασι, κρυβῆναι μὲν ταῦτα, πρόθεσιν ἔχειν, ἀλλ' ἵνα καὶ ἕτεροι ὠφεληθῶσι, φανερὰ καθίστανται· τοῦτο δὲ καὶ ταπεινοφροσύνη μεγίστη ὑπάρχει, ὄτι τὰ ἔργα αὐτῶν κρυβῆναι θέλουσι, καὶ ὠφέλειαν μείζονα ἐν τῷ ταῦτα σιωπηθῆναι μὴ δύνασθαι. Οὐδαμῶς δέ τι ὁ κύριος γενέσθαι ἠθέλησεν, ὅπερ ποιῆσαι οὐκ ἠδυνήθη· εἴ τι δὲ περὶ αὐτοῦ λέγεται θελῆσαι, καὶ μὴ θελῆσαι, σωματικῶς αὐτοῦ τοῖς ἀνθρώποις ἐπιδημοῦντος, εἰς ἡμετέραν διδασκαλίαν ὑπόδειγμα δέδωκεν. ΠΕΤΡ. Ἀρέσκει ὃ λέγεις. ΓΡΗΓ. Ἀκμὴν ὀλίγα τινὰ τῶν ἔργων Βονιφατίου τοῦ ἐπισκόπου, ἅπερ κατελείψαμεν, οὗτινος μνείαν ἐποιησάμεθα, διεξελθεῖν δίκαιον ἡγοῦμαι. Ἐν ἄλλῳ τοίνυν καιρῷ τοῦ μακαρίου Προκούλου τοῦ μάρτυρος ἡ τῆς ἑορτῆς ἐπλησίαζεν ἡμέρα. Ἐν αὐτῷ δὲ τῷ τόπῳ ἀνήρ τις εὐγενέστατος κατῴκει, Φορτουνᾶτας τοὔνομα· ὅστις τῷ σεβασμίῳ τούτῳ ἀνδρὶ πολλὴν ἱκεσίαν προσήγαγεν, ἵνα τὴν λειτουργίαν ἐπιτελοῦντος αὐτοῦ τῆς τοῦ μακαρίου μάρτυρος 187 ἑορτῆς,",
          "candidate_score": 0.610215,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 19,
      "cf_id": "cf012",
      "work_id": "009_Hilarius-Pictaviensis_Commentarius-in-Matthaeum",
      "max_score": 0.693772,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_1",
          "bdc_text": "et pietate praeclaro viro Wernhero Lithonio , presbytero nobis plurimum observando et fratri dulcissimo , gratia et vitę innocentia per ChristumDer einleitende Gruß steht unten auf dem Titelblatt des Manus kripts «Studiorum ratio sive hominis addiccti [ ! ] studiis institutio ad Wernherum Lithonium presbyterum». .",
          "psc_chunk_id": "009_Hilarius-Pictaviensis_Commentarius-in-Matthaeum_window_292",
          "psc_text": "praesentibus rebus ratio interior. 13. Destinatus enim ad praedicationem Petrus, et piscator hominum factus, doctrinae hamum misit in saeculo, quo appositi sibi dulcedine vagos ex eo fluctuantesque protraheret. Huic adhaesit beatus ille primus martyr hamo, qui ore suo quadrigeminum denarium continebat: id est, evangelici numeri unitate, Dei gloriam Dominumque Christum in passione contuens praedicabat. Stephanus igitur primus ascendit, Stephanus staterem ore continuit: in quo etiam didrachma novae praedicationis, tamquam duo denarii habebantur. Hoc lex praefigurabat, hujus veritatis umbram, tamquam corporis imaginem circumferebat, haec redemptio animae et corporis designabatur: ideoque ait: Da pro me et te: quia jam talis non didrachma, sed stater, et pro Christo erat et pro Christi praedicatione solvendus. CAPUT XVIII. De infantibus inhibitis, et de humilitate eorum assumenda, de manu et pede et oculo eruendo, de ove perdita, de corripiendis fratribus secreto primum, tum duobus testibus, postremo Ecclesia praesente. Semper ignoscendum. Qui conservum, remisso sibi a domino",
          "candidate_score": 0.693772,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_0_2",
          "bdc_text": "EruditoDer einleitende Gruß steht unten auf dem Titelblatt des Manus kripts «Studiorum ratio sive hominis addiccti [ ! ] studiis institutio ad Wernherum Lithonium presbyterum» . et pietate praeclaro viro Wernhero Lithonio , presbytero nobis plurimum observando et fratri dulcissimo , gratia et vitę innocentia per ChristumDer einleitende Gruß steht unten auf dem Titelblatt des Manus kripts «Studiorum ratio sive hominis addiccti [ ! ] studiis institutio ad Wernherum Lithonium presbyterum». . Inter praeclaras istas animi tui dotes , quibus splendide ornatus es , haud postrema ea mihi esse videtur , qua inexplebili eruditionis cupiditate teneris .",
          "psc_chunk_id": "009_Hilarius-Pictaviensis_Commentarius-in-Matthaeum_window_292",
          "psc_text": "praesentibus rebus ratio interior. 13. Destinatus enim ad praedicationem Petrus, et piscator hominum factus, doctrinae hamum misit in saeculo, quo appositi sibi dulcedine vagos ex eo fluctuantesque protraheret. Huic adhaesit beatus ille primus martyr hamo, qui ore suo quadrigeminum denarium continebat: id est, evangelici numeri unitate, Dei gloriam Dominumque Christum in passione contuens praedicabat. Stephanus igitur primus ascendit, Stephanus staterem ore continuit: in quo etiam didrachma novae praedicationis, tamquam duo denarii habebantur. Hoc lex praefigurabat, hujus veritatis umbram, tamquam corporis imaginem circumferebat, haec redemptio animae et corporis designabatur: ideoque ait: Da pro me et te: quia jam talis non didrachma, sed stater, et pro Christo erat et pro Christi praedicatione solvendus. CAPUT XVIII. De infantibus inhibitis, et de humilitate eorum assumenda, de manu et pede et oculo eruendo, de ove perdita, de corripiendis fratribus secreto primum, tum duobus testibus, postremo Ecclesia praesente. Semper ignoscendum. Qui conservum, remisso sibi a domino",
          "candidate_score": 0.686616,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 20,
      "cf_id": "cf026",
      "work_id": "083_Isidorus-Hispalensis_Epistolae",
      "max_score": 0.693766,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_0_2",
          "bdc_text": "EruditoDer einleitende Gruß steht unten auf dem Titelblatt des Manus kripts «Studiorum ratio sive hominis addiccti [ ! ] studiis institutio ad Wernherum Lithonium presbyterum» . et pietate praeclaro viro Wernhero Lithonio , presbytero nobis plurimum observando et fratri dulcissimo , gratia et vitę innocentia per ChristumDer einleitende Gruß steht unten auf dem Titelblatt des Manus kripts «Studiorum ratio sive hominis addiccti [ ! ] studiis institutio ad Wernherum Lithonium presbyterum». . Inter praeclaras istas animi tui dotes , quibus splendide ornatus es , haud postrema ea mihi esse videtur , qua inexplebili eruditionis cupiditate teneris .",
          "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_Epistolae_window_45",
          "psc_text": "data mihi scribendi optio, quia peccatis meis ingruentibus non modo sterilitatis vel inopiae malo, verum etiam luis et hostilitatis, quominus inquirerem, horribili sum praepeditus incursu. 2. Nunc autem etsi mille necessitatibus, mille curis attritus, post longum miseriae tempus, veluti ab improbi soporis, ut ita 575 dixerim, gravedine suscitatus, istius meae suggestionis affatibus dependere praesumo salutis obsequium, et cordis et corporis humilitate prostratus, imprecans excellentissimam tuae beatitudinis potestatem, ut peculiarem famulum, quem pio illo sacrae dignationis intuitu semper habuisti susceptum, usque in finem habere jubeas commendatum. 3. Nam et ego (Christus novit) gravi dolore discrucior, quod, emenso tempore tam prolixo, vel nunc vestrum non mereor videre conspectum, sed spero in illum qui non obliviscitur misereri, nec repellit in finem, quia exaudiet precem pauperis, et vestro me miserum repraesentabit aspectui. Suggero sane, et omnimoda supplicatione deposco, ut librum Etymologiarum, quem jam, favente Domino, audivimus consummatum, promissionis vestrae memores, servo vestro dirigere jubeatis,",
          "candidate_score": 0.693766,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10054_sent_0_2",
          "bdc_text": "EruditoDer einleitende Gruß steht unten auf dem Titelblatt des Manus kripts «Studiorum ratio sive hominis addiccti [ ! ] studiis institutio ad Wernherum Lithonium presbyterum» . et pietate praeclaro viro Wernhero Lithonio , presbytero nobis plurimum observando et fratri dulcissimo , gratia et vitę innocentia per ChristumDer einleitende Gruß steht unten auf dem Titelblatt des Manus kripts «Studiorum ratio sive hominis addiccti [ ! ] studiis institutio ad Wernherum Lithonium presbyterum». . Inter praeclaras istas animi tui dotes , quibus splendide ornatus es , haud postrema ea mihi esse videtur , qua inexplebili eruditionis cupiditate teneris .",
          "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_Epistolae_window_46",
          "psc_text": "nunc vestrum non mereor videre conspectum, sed spero in illum qui non obliviscitur misereri, nec repellit in finem, quia exaudiet precem pauperis, et vestro me miserum repraesentabit aspectui. Suggero sane, et omnimoda supplicatione deposco, ut librum Etymologiarum, quem jam, favente Domino, audivimus consummatum, promissionis vestrae memores, servo vestro dirigere jubeatis, quia, ut mihi sum conscius, magna ibi ex parte servi tui postulatione sudasti. Et ideo in me primum existe munificus; sic in sanctorum coetibus et felix habearis, et primus. 4. Gesta etiam synodi, in qua Sintharius examinis vestri igni etsi non purificatus, invenitur tamen decoctus, quaeso ut vestro instinctu a filio vestro domino rege nobis dirigantur cito. Nam et nostra ejus sic flagitavit gloriam suggestio, quia multum in concilio pro investiganda opus est veritate. De caetero Creatoris altissimi pietatem efflagito, ut coronam beatitudinis vestrae pro integritate fidei et statu Ecclesiae suae longo tempore praecipiat conservare, meque inter oblatrantia praesentis mundi",
          "candidate_score": 0.685033,
          "ce_score": null
        }
      ]
    }
  ],
  "biblical_hits": []
}