7/7020.json

{
  "letter_id": "7020",
  "bd_url": "https://www.bullinger-digital.ch/letter/7020",
  "dominant_topic": 14,
  "topic_dist": [
    0.046307,
    0.047071,
    0.046483,
    0.042314,
    0.045292,
    0.067888,
    0.041422,
    0.056385,
    0.052865,
    0.045896,
    0.040625,
    0.041482,
    0.068264,
    0.043181,
    0.068825,
    0.068633,
    0.048455,
    0.043063,
    0.047644,
    0.037905
  ],
  "citations": [
    {
      "rank": 1,
      "cf_id": "cf041",
      "work_id": "069_Sozomenus_-Socrates_-Theodoretus_-Cassiodorus-Vivariensis_Historia-tripartita",
      "max_score": 0.698695,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "7020_sent_5_7",
          "bdc_text": "dann es der reformation zuͦwider ist . So mag dardurch gott erzürnt werden , das wir uff dem menschlichen pundt so vil halltend , das wir umb der menschen willen , ja von irer hilff willen , den glouben übergäbend . So bald Constantinus und andere keyser christen wurdent , thaatend sy uß den panern alle abgött , woltend ouch iren kriegslüthen , die noch abgöttisch warend , nitt gestatten , das sy ire zeychen hättind harlangend von der heydery noch das sy nach ir religion in der christen keyseren lägern oppffertind .",
          "psc_chunk_id": "069_Sozomenus_-Socrates_-Theodoretus_-Cassiodorus-Vivariensis_Historia-tripartita_window_43",
          "psc_text": "7, p. 408. CAPUT IX. De legibus quas Constantinus pro Christianis posuit, et de mutatione rituum paganorum Christianorumque provectu, et de victoriis ejus, et veneratione religionis. Constantinus igitur cum ad eum solum omne Romanum pervenisset imperium, edictis publicis usus est, ut Orientales subjecti impavide religionem colerent Christi, et diligenter Divinitati ministrarent; Divinitatem quippe solam eam crederent quae et revera esset, et sufficienter haberet omni tempore potestatem: et quoniam qui talibus studerent, omnia bona eis uberrime accederent, et quaecunque adversa putarent, cum meliori potius spe fruerentur; qui vero circa Deum delinquerent, communiter et seorsum in bellis et in pace omnia eis difficilia provenirent. Gratiasque referens, non sibimet arrogans, adjecit in eam legem dicens: quia ministrum opportunum eum habere dignatus fuerit Deus sui consilii, et a Britannico mari usque ad loca Orientis adduxerit eum, quatenus augeretur Christiana religio; et qui propter Dei culturam durabiliter permanserunt in confessionibus martyrii, clariores ejus honoribus apparerent.",
          "candidate_score": 0.698695,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "7020_sent_6_8",
          "bdc_text": "So mag dardurch gott erzürnt werden , das wir uff dem menschlichen pundt so vil halltend , das wir umb der menschen willen , ja von irer hilff willen , den glouben übergäbend . So bald Constantinus und andere keyser christen wurdent , thaatend sy uß den panern alle abgött , woltend ouch iren kriegslüthen , die noch abgöttisch warend , nitt gestatten , das sy ire zeychen hättind harlangend von der heydery noch das sy nach ir religion in der christen keyseren lägern oppffertind . Es hätte ouch bald grosse unruͦwen und uffruͦren under dem volck gäben. [ Schluss fehlt. ]vgl . HB Bibl. I 558 .",
          "psc_chunk_id": "069_Sozomenus_-Socrates_-Theodoretus_-Cassiodorus-Vivariensis_Historia-tripartita_window_254",
          "psc_text": "TERTIUS. 236 CAPUT PRIMUM. De conversione gentis Indorum atque Persarum. In temporibus religiosi principis Constantini, et Indorum gentes et Iberorum Christiani dogmatis rudimenta susceperunt. Sed etiam Armenios tunc primum audivi Christianos effectos. Aiunt enim Tiridatem regem tunc gentis illius ex quodam mirabili signo Dei, quod circa ejus domum evenit, Christianum fuisse factum, et omnes simul ejus ditioni subjectos una praeceptione jussisse ut similiter Deo colla submitterent. Unde et apud caeteros confines Christianum dogma transivit, et multitudine dilatatum est. Apud Persas autem initium Christianitatis aestimo celebratum, dum quidam eorum occasione commercii ad Ostroinos et ad Armenios venientes, ut assolet, sanctis illis colloquerentur viris, et eorum virtutes experirentur. SOZOMEN., lib. II cap. 7. Edit. Christ. Vales. cap. 8, p. 454. CAPUT II. Quomodo Judaei Christianos accusaverint apud Persas, qui, et quanti, et quibus modis passi sint apud Persas. Cumque tempore procedente crescerent, et ecclesias et sacerdotes pariter caeterosque ministros habere coeperunt. Hoc",
          "candidate_score": 0.695307,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "7020_sent_5_7",
          "bdc_text": "dann es der reformation zuͦwider ist . So mag dardurch gott erzürnt werden , das wir uff dem menschlichen pundt so vil halltend , das wir umb der menschen willen , ja von irer hilff willen , den glouben übergäbend . So bald Constantinus und andere keyser christen wurdent , thaatend sy uß den panern alle abgött , woltend ouch iren kriegslüthen , die noch abgöttisch warend , nitt gestatten , das sy ire zeychen hättind harlangend von der heydery noch das sy nach ir religion in der christen keyseren lägern oppffertind .",
          "psc_chunk_id": "069_Sozomenus_-Socrates_-Theodoretus_-Cassiodorus-Vivariensis_Historia-tripartita_window_254",
          "psc_text": "TERTIUS. 236 CAPUT PRIMUM. De conversione gentis Indorum atque Persarum. In temporibus religiosi principis Constantini, et Indorum gentes et Iberorum Christiani dogmatis rudimenta susceperunt. Sed etiam Armenios tunc primum audivi Christianos effectos. Aiunt enim Tiridatem regem tunc gentis illius ex quodam mirabili signo Dei, quod circa ejus domum evenit, Christianum fuisse factum, et omnes simul ejus ditioni subjectos una praeceptione jussisse ut similiter Deo colla submitterent. Unde et apud caeteros confines Christianum dogma transivit, et multitudine dilatatum est. Apud Persas autem initium Christianitatis aestimo celebratum, dum quidam eorum occasione commercii ad Ostroinos et ad Armenios venientes, ut assolet, sanctis illis colloquerentur viris, et eorum virtutes experirentur. SOZOMEN., lib. II cap. 7. Edit. Christ. Vales. cap. 8, p. 454. CAPUT II. Quomodo Judaei Christianos accusaverint apud Persas, qui, et quanti, et quibus modis passi sint apud Persas. Cumque tempore procedente crescerent, et ecclesias et sacerdotes pariter caeterosque ministros habere coeperunt. Hoc",
          "candidate_score": 0.693728,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "7020_sent_6_8",
          "bdc_text": "So mag dardurch gott erzürnt werden , das wir uff dem menschlichen pundt so vil halltend , das wir umb der menschen willen , ja von irer hilff willen , den glouben übergäbend . So bald Constantinus und andere keyser christen wurdent , thaatend sy uß den panern alle abgött , woltend ouch iren kriegslüthen , die noch abgöttisch warend , nitt gestatten , das sy ire zeychen hättind harlangend von der heydery noch das sy nach ir religion in der christen keyseren lägern oppffertind . Es hätte ouch bald grosse unruͦwen und uffruͦren under dem volck gäben. [ Schluss fehlt. ]vgl . HB Bibl. I 558 .",
          "psc_chunk_id": "069_Sozomenus_-Socrates_-Theodoretus_-Cassiodorus-Vivariensis_Historia-tripartita_window_43",
          "psc_text": "7, p. 408. CAPUT IX. De legibus quas Constantinus pro Christianis posuit, et de mutatione rituum paganorum Christianorumque provectu, et de victoriis ejus, et veneratione religionis. Constantinus igitur cum ad eum solum omne Romanum pervenisset imperium, edictis publicis usus est, ut Orientales subjecti impavide religionem colerent Christi, et diligenter Divinitati ministrarent; Divinitatem quippe solam eam crederent quae et revera esset, et sufficienter haberet omni tempore potestatem: et quoniam qui talibus studerent, omnia bona eis uberrime accederent, et quaecunque adversa putarent, cum meliori potius spe fruerentur; qui vero circa Deum delinquerent, communiter et seorsum in bellis et in pace omnia eis difficilia provenirent. Gratiasque referens, non sibimet arrogans, adjecit in eam legem dicens: quia ministrum opportunum eum habere dignatus fuerit Deus sui consilii, et a Britannico mari usque ad loca Orientis adduxerit eum, quatenus augeretur Christiana religio; et qui propter Dei culturam durabiliter permanserunt in confessionibus martyrii, clariores ejus honoribus apparerent.",
          "candidate_score": 0.690428,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "7020_sent_5_7",
          "bdc_text": "dann es der reformation zuͦwider ist . So mag dardurch gott erzürnt werden , das wir uff dem menschlichen pundt so vil halltend , das wir umb der menschen willen , ja von irer hilff willen , den glouben übergäbend . So bald Constantinus und andere keyser christen wurdent , thaatend sy uß den panern alle abgött , woltend ouch iren kriegslüthen , die noch abgöttisch warend , nitt gestatten , das sy ire zeychen hättind harlangend von der heydery noch das sy nach ir religion in der christen keyseren lägern oppffertind .",
          "psc_chunk_id": "069_Sozomenus_-Socrates_-Theodoretus_-Cassiodorus-Vivariensis_Historia-tripartita_window_253",
          "psc_text": "ita cuncti commovebantur, ut pene usque ad gladios pervenirent, nisi Deus et timor principis cohiberet. Nam imperator suis epistolis seditionem compescuit. Eusebius autem Palaestinae repudiavit [ ms. Theod., repedavit]; quod admiratus imperator scripsit ei: propositum laudans, eumque beatum clamans, et quod non unius civitatis, sed totius orbis potius digne decerneretur episcopus. De caetero autem per annos octo dicitur Antiochenae Ecclesiae vacasse sedes. Tandem vero studio inimicorum Nicaenae fidei, ordinatur Euphronius. His igitur in hoc volumine rite contextis, tempus est ut sequentis libri ordinetur [ ed., ordiamur] initium. SOCRATES, lib. I, cap. 18. Edit. Christ. Vales. cap. 24, p. 59. LIBER TERTIUS. 236 CAPUT PRIMUM. De conversione gentis Indorum atque Persarum. In temporibus religiosi principis Constantini, et Indorum gentes et Iberorum Christiani dogmatis rudimenta susceperunt. Sed etiam Armenios tunc primum audivi Christianos effectos. Aiunt enim Tiridatem regem tunc gentis illius ex quodam mirabili signo Dei, quod circa ejus domum evenit, Christianum",
          "candidate_score": 0.689433,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "7020_sent_5_7",
          "bdc_text": "dann es der reformation zuͦwider ist . So mag dardurch gott erzürnt werden , das wir uff dem menschlichen pundt so vil halltend , das wir umb der menschen willen , ja von irer hilff willen , den glouben übergäbend . So bald Constantinus und andere keyser christen wurdent , thaatend sy uß den panern alle abgött , woltend ouch iren kriegslüthen , die noch abgöttisch warend , nitt gestatten , das sy ire zeychen hättind harlangend von der heydery noch das sy nach ir religion in der christen keyseren lägern oppffertind .",
          "psc_chunk_id": "069_Sozomenus_-Socrates_-Theodoretus_-Cassiodorus-Vivariensis_Historia-tripartita_window_743",
          "psc_text": "nascentis. Sed neque Spiritum sanctum alienaverunt a Patre et Filio; sed potius glorificaverunt eum cum Patre et Filio in una sanctae Trinitatis fide, eo quod una sit in sancta Trinitate Divinitas. THEODORETUS, lib. IV, c. 3, edit. Christ. Has litteras imperator legens, confirmavit quam habuerat de sacris scientiam et affectum; aliamque conscripsit legem, ut frumentorum consuetudo redderetur Ecclesiis, quam maximus constituerat Constantinus, et dari prohibuerat Julianus. Et quoniam propter illius impietatem orta fames non sinebat totam tunc summam quam Constantinus constituerat erogari, tertiam partem Jovianus ad praesens impendi promisit, ita ut, cessante fame, frumenta integra praeberentur. THEODORETUS, lib. IV, cap. 4, p. 155. CAPUT IV. Quomodo Joviani temporibus orthodoxi floruerint, et haeretici sint oppressi. Evocavit igitur imperator a Constantio exsilio missos episcopos, qui non occurrerant Juliani redire temporibus. Tunc autem etiam templa paganorum omnia claudebantur, et ipsi sacerdotes ubique fugiebant: indutique palliis, ipsa pallia reponebant, et ad schema commune revertebantur.",
          "candidate_score": 0.677899,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "7020_sent_6_8",
          "bdc_text": "So mag dardurch gott erzürnt werden , das wir uff dem menschlichen pundt so vil halltend , das wir umb der menschen willen , ja von irer hilff willen , den glouben übergäbend . So bald Constantinus und andere keyser christen wurdent , thaatend sy uß den panern alle abgött , woltend ouch iren kriegslüthen , die noch abgöttisch warend , nitt gestatten , das sy ire zeychen hättind harlangend von der heydery noch das sy nach ir religion in der christen keyseren lägern oppffertind . Es hätte ouch bald grosse unruͦwen und uffruͦren under dem volck gäben. [ Schluss fehlt. ]vgl . HB Bibl. I 558 .",
          "psc_chunk_id": "069_Sozomenus_-Socrates_-Theodoretus_-Cassiodorus-Vivariensis_Historia-tripartita_window_253",
          "psc_text": "ita cuncti commovebantur, ut pene usque ad gladios pervenirent, nisi Deus et timor principis cohiberet. Nam imperator suis epistolis seditionem compescuit. Eusebius autem Palaestinae repudiavit [ ms. Theod., repedavit]; quod admiratus imperator scripsit ei: propositum laudans, eumque beatum clamans, et quod non unius civitatis, sed totius orbis potius digne decerneretur episcopus. De caetero autem per annos octo dicitur Antiochenae Ecclesiae vacasse sedes. Tandem vero studio inimicorum Nicaenae fidei, ordinatur Euphronius. His igitur in hoc volumine rite contextis, tempus est ut sequentis libri ordinetur [ ed., ordiamur] initium. SOCRATES, lib. I, cap. 18. Edit. Christ. Vales. cap. 24, p. 59. LIBER TERTIUS. 236 CAPUT PRIMUM. De conversione gentis Indorum atque Persarum. In temporibus religiosi principis Constantini, et Indorum gentes et Iberorum Christiani dogmatis rudimenta susceperunt. Sed etiam Armenios tunc primum audivi Christianos effectos. Aiunt enim Tiridatem regem tunc gentis illius ex quodam mirabili signo Dei, quod circa ejus domum evenit, Christianum",
          "candidate_score": 0.676654,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "7020_sent_7",
          "bdc_text": "So bald Constantinus und andere keyser christen wurdent , thaatend sy uß den panern alle abgött , woltend ouch iren kriegslüthen , die noch abgöttisch warend , nitt gestatten , das sy ire zeychen hättind harlangend von der heydery noch das sy nach ir religion in der christen keyseren lägern oppffertind .",
          "psc_chunk_id": "069_Sozomenus_-Socrates_-Theodoretus_-Cassiodorus-Vivariensis_Historia-tripartita_window_254",
          "psc_text": "TERTIUS. 236 CAPUT PRIMUM. De conversione gentis Indorum atque Persarum. In temporibus religiosi principis Constantini, et Indorum gentes et Iberorum Christiani dogmatis rudimenta susceperunt. Sed etiam Armenios tunc primum audivi Christianos effectos. Aiunt enim Tiridatem regem tunc gentis illius ex quodam mirabili signo Dei, quod circa ejus domum evenit, Christianum fuisse factum, et omnes simul ejus ditioni subjectos una praeceptione jussisse ut similiter Deo colla submitterent. Unde et apud caeteros confines Christianum dogma transivit, et multitudine dilatatum est. Apud Persas autem initium Christianitatis aestimo celebratum, dum quidam eorum occasione commercii ad Ostroinos et ad Armenios venientes, ut assolet, sanctis illis colloquerentur viris, et eorum virtutes experirentur. SOZOMEN., lib. II cap. 7. Edit. Christ. Vales. cap. 8, p. 454. CAPUT II. Quomodo Judaei Christianos accusaverint apud Persas, qui, et quanti, et quibus modis passi sint apud Persas. Cumque tempore procedente crescerent, et ecclesias et sacerdotes pariter caeterosque ministros habere coeperunt. Hoc",
          "candidate_score": 0.66065,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "7020_sent_7",
          "bdc_text": "So bald Constantinus und andere keyser christen wurdent , thaatend sy uß den panern alle abgött , woltend ouch iren kriegslüthen , die noch abgöttisch warend , nitt gestatten , das sy ire zeychen hättind harlangend von der heydery noch das sy nach ir religion in der christen keyseren lägern oppffertind .",
          "psc_chunk_id": "069_Sozomenus_-Socrates_-Theodoretus_-Cassiodorus-Vivariensis_Historia-tripartita_window_43",
          "psc_text": "7, p. 408. CAPUT IX. De legibus quas Constantinus pro Christianis posuit, et de mutatione rituum paganorum Christianorumque provectu, et de victoriis ejus, et veneratione religionis. Constantinus igitur cum ad eum solum omne Romanum pervenisset imperium, edictis publicis usus est, ut Orientales subjecti impavide religionem colerent Christi, et diligenter Divinitati ministrarent; Divinitatem quippe solam eam crederent quae et revera esset, et sufficienter haberet omni tempore potestatem: et quoniam qui talibus studerent, omnia bona eis uberrime accederent, et quaecunque adversa putarent, cum meliori potius spe fruerentur; qui vero circa Deum delinquerent, communiter et seorsum in bellis et in pace omnia eis difficilia provenirent. Gratiasque referens, non sibimet arrogans, adjecit in eam legem dicens: quia ministrum opportunum eum habere dignatus fuerit Deus sui consilii, et a Britannico mari usque ad loca Orientis adduxerit eum, quatenus augeretur Christiana religio; et qui propter Dei culturam durabiliter permanserunt in confessionibus martyrii, clariores ejus honoribus apparerent.",
          "candidate_score": 0.655346,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "7020_sent_7",
          "bdc_text": "So bald Constantinus und andere keyser christen wurdent , thaatend sy uß den panern alle abgött , woltend ouch iren kriegslüthen , die noch abgöttisch warend , nitt gestatten , das sy ire zeychen hättind harlangend von der heydery noch das sy nach ir religion in der christen keyseren lägern oppffertind .",
          "psc_chunk_id": "069_Sozomenus_-Socrates_-Theodoretus_-Cassiodorus-Vivariensis_Historia-tripartita_window_1048",
          "psc_text": "aliquos a judicibus interemptos. THEODORETUS, lib. V, cap. 19. Edit. Christ. Vales. cap. 19 et 20, p. 244. CAPUT XXXIII. Quomodo Theodosius fuerit paganis infensus. Fidelissimus igitur imperator tunc contra errorem paganorum suum transtulit studium, legesque conscripsit, praecipiens idolorum templa subverti. Constantinus enim maximus, omni favore laudandus, qui primus pietate ornavit imperium, daemonibus quidem sacrificare omnibus interdixit; non tamen eorum templa destruxit, sed inaccessibilia esse praecepit. Cujus filii paterna vestigia sunt secuti. Julianus autem renovavit impietatem, et flammam veteris seductionis accendit. Porro Jovianus, imperio sumpto, rursus immolationes prohibuit idolorum. Valentinianus autem major hujusmodi legibus usus, gubernavit Europam. Porro Valens omnibus quidem aliis concessit ut religiones suas colerent sicut vellent, illos solos impugnans qui pro apostolicis dogmatibus decertabant. Omni siquidem tempore ejus imperii, et ad aras ignis accendebatur, et libamina atque sacrificia idolis offerebantur. Sed et publicas festivitates per plateas agebant, et Orgia Dionysii celebrabant, et cum scutis [ ms. Santheod.",
          "candidate_score": 0.649565,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "7020_sent_7",
          "bdc_text": "So bald Constantinus und andere keyser christen wurdent , thaatend sy uß den panern alle abgött , woltend ouch iren kriegslüthen , die noch abgöttisch warend , nitt gestatten , das sy ire zeychen hättind harlangend von der heydery noch das sy nach ir religion in der christen keyseren lägern oppffertind .",
          "psc_chunk_id": "069_Sozomenus_-Socrates_-Theodoretus_-Cassiodorus-Vivariensis_Historia-tripartita_window_905",
          "psc_text": "Syriam, atque Persas, fuere monachorum, quorum si vel nomina conscribere quispiam voluerit, multos libros implebit. SOZOMEN., lib. VI, cap. 28. p. 677. CAPUT II. Quod Ariani Constantinopoli comprehendentes orthodoxos, multos in navi concremaverint. Eo siquidem tempore in Constantinopolitana urbe comprehendentes Ariani quosdam religionis piae presbyteros, eosque mittentes in navem inermem, et trahentes in pelagus, aliis quippe in alia nave sequentibus, immisso igne cremaverunt. Quo facto, sancti viri cum igne atque mari pugnantes, novissime sunt absorpti, et triumpho martyrii coronati. THEODORETUS, lib. IV, cap. 22. Edit. Christ. Vales., cap. 24, p. 187. CAPUT III. Quod Valens paganis, Judaeis et haereticis tribuerit potestatem suas festivitates agendi, et orthodoxis ubique prohibuerit, et de Flaviani Diodorique virtutibus. In Antiochia vero Valens plurimo tempore commoratus, omnibus licentiam dedit gentilibus, atque Judaeis, nec non haereticis, suas festivitates agendi. Nam et gentiles festivitates agebant, daemonibus ministrantes, et post Julianum a Joviano idololatriae vanitates exstinctas, florere rursus iste",
          "candidate_score": 0.639911,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "7020_sent_7",
          "bdc_text": "So bald Constantinus und andere keyser christen wurdent , thaatend sy uß den panern alle abgött , woltend ouch iren kriegslüthen , die noch abgöttisch warend , nitt gestatten , das sy ire zeychen hättind harlangend von der heydery noch das sy nach ir religion in der christen keyseren lägern oppffertind .",
          "psc_chunk_id": "069_Sozomenus_-Socrates_-Theodoretus_-Cassiodorus-Vivariensis_Historia-tripartita_window_253",
          "psc_text": "ita cuncti commovebantur, ut pene usque ad gladios pervenirent, nisi Deus et timor principis cohiberet. Nam imperator suis epistolis seditionem compescuit. Eusebius autem Palaestinae repudiavit [ ms. Theod., repedavit]; quod admiratus imperator scripsit ei: propositum laudans, eumque beatum clamans, et quod non unius civitatis, sed totius orbis potius digne decerneretur episcopus. De caetero autem per annos octo dicitur Antiochenae Ecclesiae vacasse sedes. Tandem vero studio inimicorum Nicaenae fidei, ordinatur Euphronius. His igitur in hoc volumine rite contextis, tempus est ut sequentis libri ordinetur [ ed., ordiamur] initium. SOCRATES, lib. I, cap. 18. Edit. Christ. Vales. cap. 24, p. 59. LIBER TERTIUS. 236 CAPUT PRIMUM. De conversione gentis Indorum atque Persarum. In temporibus religiosi principis Constantini, et Indorum gentes et Iberorum Christiani dogmatis rudimenta susceperunt. Sed etiam Armenios tunc primum audivi Christianos effectos. Aiunt enim Tiridatem regem tunc gentis illius ex quodam mirabili signo Dei, quod circa ejus domum evenit, Christianum",
          "candidate_score": 0.638034,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "7020_sent_7",
          "bdc_text": "So bald Constantinus und andere keyser christen wurdent , thaatend sy uß den panern alle abgött , woltend ouch iren kriegslüthen , die noch abgöttisch warend , nitt gestatten , das sy ire zeychen hättind harlangend von der heydery noch das sy nach ir religion in der christen keyseren lägern oppffertind .",
          "psc_chunk_id": "069_Sozomenus_-Socrates_-Theodoretus_-Cassiodorus-Vivariensis_Historia-tripartita_window_743",
          "psc_text": "nascentis. Sed neque Spiritum sanctum alienaverunt a Patre et Filio; sed potius glorificaverunt eum cum Patre et Filio in una sanctae Trinitatis fide, eo quod una sit in sancta Trinitate Divinitas. THEODORETUS, lib. IV, c. 3, edit. Christ. Has litteras imperator legens, confirmavit quam habuerat de sacris scientiam et affectum; aliamque conscripsit legem, ut frumentorum consuetudo redderetur Ecclesiis, quam maximus constituerat Constantinus, et dari prohibuerat Julianus. Et quoniam propter illius impietatem orta fames non sinebat totam tunc summam quam Constantinus constituerat erogari, tertiam partem Jovianus ad praesens impendi promisit, ita ut, cessante fame, frumenta integra praeberentur. THEODORETUS, lib. IV, cap. 4, p. 155. CAPUT IV. Quomodo Joviani temporibus orthodoxi floruerint, et haeretici sint oppressi. Evocavit igitur imperator a Constantio exsilio missos episcopos, qui non occurrerant Juliani redire temporibus. Tunc autem etiam templa paganorum omnia claudebantur, et ipsi sacerdotes ubique fugiebant: indutique palliis, ipsa pallia reponebant, et ad schema commune revertebantur.",
          "candidate_score": 0.634901,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "7020_sent_7",
          "bdc_text": "So bald Constantinus und andere keyser christen wurdent , thaatend sy uß den panern alle abgött , woltend ouch iren kriegslüthen , die noch abgöttisch warend , nitt gestatten , das sy ire zeychen hättind harlangend von der heydery noch das sy nach ir religion in der christen keyseren lägern oppffertind .",
          "psc_chunk_id": "069_Sozomenus_-Socrates_-Theodoretus_-Cassiodorus-Vivariensis_Historia-tripartita_window_303",
          "psc_text": "quos omnes imperator posita lege sancivit auferri eorum oratoria et ecclesiis applicari; et neque in domibus privatorum eos congregationes patiebatur, nec publice celebrare. Melius enim judicabat in ecclesia catholica communicandum, et in eam cunctis convenire suadebat. Propter quam legem arbitror haeresis memoriam fuisse destructam. Nam priorum principum temporibus Christi cultores licet sectarum diversitate differrent, apud paganos tamen Christiani esse putabantur, et similiter passionibus subjacebant, ac semetipsos propter communes persecutiones examinaro non poterant, et propterea facile inter se convenientes missas celebrabant. Et licet essent pauci, non tamen videbantur esse divisi. Post hanc vero legem neque publice in ecclesias poterant convenire, neque latenter, dum episcopi civitatum et clerici observantes talia prohiberent. Hinc ergo plurimi metuentes ad Ecclesiam se catholicam contulerunt. Alii vero manserunt in sua sententia, non tamen successores haeresis reliquerunt. SOZOMEN., lib. II, cap. 30. Edit. Christ. Vales. cap. 32, p. 492. CAPUT XII. Quomodo et ubi imperator Constantinus imperatores tres",
          "candidate_score": 0.631517,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 2,
      "cf_id": "cf030",
      "work_id": "006_Lactantius_Divinarum-institutionum-liber-II",
      "max_score": 0.691875,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "7020_sent_5_7",
          "bdc_text": "dann es der reformation zuͦwider ist . So mag dardurch gott erzürnt werden , das wir uff dem menschlichen pundt so vil halltend , das wir umb der menschen willen , ja von irer hilff willen , den glouben übergäbend . So bald Constantinus und andere keyser christen wurdent , thaatend sy uß den panern alle abgött , woltend ouch iren kriegslüthen , die noch abgöttisch warend , nitt gestatten , das sy ire zeychen hättind harlangend von der heydery noch das sy nach ir religion in der christen keyseren lägern oppffertind .",
          "psc_chunk_id": "006_Lactantius_Divinarum-institutionum-liber-II_window_0",
          "psc_text": "CAPUT PRIMUM. Quod rationis oblivio faciat homines ignorantes veri Dei, qui colitur in adversis, et in prosperis contemnitur. Quamquam primo libro religiones deorum falsas esse monstraverim; quod ii, quorum varios dissimilesque cultus per universam terram consensus hominum stulta persuasione suscepit, mortales fuerint, functique vita, divinae necessitati morte concesserint; tamen ne qua dubitatio relinquatur, hic secundus liber fontem ipsum patefaciet errorum, causasque omnes explicabit, quibus decepti homines, et primitus deos esse crediderint, et postmodum inveterata persuasione in susceptis pravissime Religionibus perseveraverint. Gestio enim, Constantine Imperator, convictis inanibus, et hominum impia vanitate detecta, singularis Dei asserere majestatem, suscipiens utilius et majus officium revocandi homines a pravis itineribus, et in gratiam secum ipsos reducendi, ne se (ut quidam philosophi faciunt) tantopere despiciant, neve se infirmos, et supervacuos, et nihil, et frustra omnino natos putent. Quae opinio plerosque ad vitia compellit. Nam dum existimant, nulli Deo nos esse curae, aut post mortem nihil futuros,",
          "candidate_score": 0.691875,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "7020_sent_6_8",
          "bdc_text": "So mag dardurch gott erzürnt werden , das wir uff dem menschlichen pundt so vil halltend , das wir umb der menschen willen , ja von irer hilff willen , den glouben übergäbend . So bald Constantinus und andere keyser christen wurdent , thaatend sy uß den panern alle abgött , woltend ouch iren kriegslüthen , die noch abgöttisch warend , nitt gestatten , das sy ire zeychen hättind harlangend von der heydery noch das sy nach ir religion in der christen keyseren lägern oppffertind . Es hätte ouch bald grosse unruͦwen und uffruͦren under dem volck gäben. [ Schluss fehlt. ]vgl . HB Bibl. I 558 .",
          "psc_chunk_id": "006_Lactantius_Divinarum-institutionum-liber-II_window_0",
          "psc_text": "CAPUT PRIMUM. Quod rationis oblivio faciat homines ignorantes veri Dei, qui colitur in adversis, et in prosperis contemnitur. Quamquam primo libro religiones deorum falsas esse monstraverim; quod ii, quorum varios dissimilesque cultus per universam terram consensus hominum stulta persuasione suscepit, mortales fuerint, functique vita, divinae necessitati morte concesserint; tamen ne qua dubitatio relinquatur, hic secundus liber fontem ipsum patefaciet errorum, causasque omnes explicabit, quibus decepti homines, et primitus deos esse crediderint, et postmodum inveterata persuasione in susceptis pravissime Religionibus perseveraverint. Gestio enim, Constantine Imperator, convictis inanibus, et hominum impia vanitate detecta, singularis Dei asserere majestatem, suscipiens utilius et majus officium revocandi homines a pravis itineribus, et in gratiam secum ipsos reducendi, ne se (ut quidam philosophi faciunt) tantopere despiciant, neve se infirmos, et supervacuos, et nihil, et frustra omnino natos putent. Quae opinio plerosque ad vitia compellit. Nam dum existimant, nulli Deo nos esse curae, aut post mortem nihil futuros,",
          "candidate_score": 0.681776,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 3,
      "cf_id": "cf011",
      "work_id": "008_Eusebius-Pamphilus_Vita-Constantini",
      "max_score": 0.691082,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "7020_sent_5_7",
          "bdc_text": "dann es der reformation zuͦwider ist . So mag dardurch gott erzürnt werden , das wir uff dem menschlichen pundt so vil halltend , das wir umb der menschen willen , ja von irer hilff willen , den glouben übergäbend . So bald Constantinus und andere keyser christen wurdent , thaatend sy uß den panern alle abgött , woltend ouch iren kriegslüthen , die noch abgöttisch warend , nitt gestatten , das sy ire zeychen hättind harlangend von der heydery noch das sy nach ir religion in der christen keyseren lägern oppffertind .",
          "psc_chunk_id": "008_Eusebius-Pamphilus_Vita-Constantini_window_67",
          "psc_text": "In hunc modum Dei amantissimus imperator victricis crucis confessionem prae se ferens, Filium Dei Romanis libere atque ingenue praedicavit. Et cuncti qui urbem incolebant, tam senatus quam populus, utpote acerba et tyrannica dominatione liberati, respirare quodammodo et purioris lucis radiis perfrui sibi videbantur, atque in novam quamdam vitam renasci. Gentes quoque universae quotquot occidentali oceano terminantur, pristinis malis liberatae, festos dies cum omni hilaritate celebrabant; Constantinum victorem, Dei amicum, de omnibus bene meritum continuis laudibus praedicantes. Eum cuncti commune quoddam bonum, Dei benignitate humano generi donatum illuxisse, uno ore atque, una voce testabantur. Sed et imperatoris literae ubique propositae legebantur: quibus ii qui bonis suis spoliati fuissent, eorum possessionem beneficio principis recuperabant, et qui injuste relegati essent, penatibus suis restituebantur. Vinculis quoque et omni periculo ac metu liberabantur ii, qui per tyrannicam crudelitatem iis vexati fuissent. CAPUT XLII. Honores episcopis delati, et ecclesiarum extructiones. Porro ipse imperator ministros Dei a",
          "candidate_score": 0.691082,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "7020_sent_5_7",
          "bdc_text": "dann es der reformation zuͦwider ist . So mag dardurch gott erzürnt werden , das wir uff dem menschlichen pundt so vil halltend , das wir umb der menschen willen , ja von irer hilff willen , den glouben übergäbend . So bald Constantinus und andere keyser christen wurdent , thaatend sy uß den panern alle abgött , woltend ouch iren kriegslüthen , die noch abgöttisch warend , nitt gestatten , das sy ire zeychen hättind harlangend von der heydery noch das sy nach ir religion in der christen keyseren lägern oppffertind .",
          "psc_chunk_id": "008_Eusebius-Pamphilus_Vita-Constantini_window_75",
          "psc_text": "Deo revelante Constantinus deprehenderat. Haec dum ab eo geruntur, alter eorum qui se imperio abdicaverant, cum insidias in ejus nece compararet, deprehensus turpissimo mortis genere interiit. Primusque hic est cujus utpote impii ac scelerati hominis imagines omnes et statuae, caeteraque id genus monumenta quae honoris causa erigi solent, ubique terrarum dejecta sunt. Post hunc alii quoque propinquitate generis conjuncti, cum occulte ei insidiarentur, deprehensi sunt; Deo scilicet cuncta illorum consilia mirabili quodam modo per visiones famulo suo detegente. Nam et praesentiam suam ei saepius exhibere dignatus est, divina scilicet specie per summum miraculum et apparente, ac futurarum rerum praescientiam ipsi suggerente. Et inexplicabilia quidem illa divinae gratiae miracula, quae Deus ipse famulo suo praestare dignatus est, ne comprehendi quidem dicendo facile possunt. Quibus ille munitus, reliquum tempus aetatis tutissime traduxit; tum ex subditorum benevolentia maximam capiens voluptatem; tum ex eo quod cunctos imperio suo subjectos in summa tranquillitate ac laetitia",
          "candidate_score": 0.683723,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "7020_sent_5_7",
          "bdc_text": "dann es der reformation zuͦwider ist . So mag dardurch gott erzürnt werden , das wir uff dem menschlichen pundt so vil halltend , das wir umb der menschen willen , ja von irer hilff willen , den glouben übergäbend . So bald Constantinus und andere keyser christen wurdent , thaatend sy uß den panern alle abgött , woltend ouch iren kriegslüthen , die noch abgöttisch warend , nitt gestatten , das sy ire zeychen hättind harlangend von der heydery noch das sy nach ir religion in der christen keyseren lägern oppffertind .",
          "psc_chunk_id": "008_Eusebius-Pamphilus_Vita-Constantini_window_127",
          "psc_text": "celebrabant. Nulla jam praeteritarum calamitatum, nulla impietatis memoria suppetebat: sed praesentium bonorum fructus cum futurorum spe atque exspectatione percipiebatur. CAPUT XX. Quomodo pro Confessoribus Constantinus leges sanxerit. Tunc etiam apud nos, sicut antea apud illos qui alteram orbis partem incolunt, proposita sunt imperatoris edicta plena humanitatis: et leges quae sinceram ac religiosam Dei observantiam spirarent, varia cujusque generis bona haud dubia spe pollicebantur; cum et provincialibus largirentur quae ad ipsorum utilitatem spectabant; et Ecclesiis Dei congrua et convenientia statuerent. Ac primum quidem eos qui propterea quod idolis sacrificare noluissent, a rectoribus provinciarum relegati, et ex patria migrare compulsi erant, domum revocarunt. Eos deinde qui eamdem ob causam curiis addicti fuerant, publicis functionibus liberarunt: et qui facultatibus spoliati fuissent, iis bona sua restitui praeceperunt. Praeterea qui persecutionis tempore divina virtute roborati, fortitudinis et constantiae illustre specimen ediderant, aut ad metalla damnati, ut continuo labore ibi divexarentur, aut in insulam deportati, aut",
          "candidate_score": 0.681978,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "7020_sent_5_7",
          "bdc_text": "dann es der reformation zuͦwider ist . So mag dardurch gott erzürnt werden , das wir uff dem menschlichen pundt so vil halltend , das wir umb der menschen willen , ja von irer hilff willen , den glouben übergäbend . So bald Constantinus und andere keyser christen wurdent , thaatend sy uß den panern alle abgött , woltend ouch iren kriegslüthen , die noch abgöttisch warend , nitt gestatten , das sy ire zeychen hättind harlangend von der heydery noch das sy nach ir religion in der christen keyseren lägern oppffertind .",
          "psc_chunk_id": "008_Eusebius-Pamphilus_Vita-Constantini_window_308",
          "psc_text": "imperatoribus christianum se palam professus fuerat, nostris oculis proponens, satis superque declaravit, quantum interesset inter eos qui ipsum Christumque Filium ipsius colere meruissent, atque inter illos qui contrariam sectam ac sententiam amplexi essent. Qui cum Ecclesiae Dei bellum intulissent, Deum sibi hostem atque inimicum reddiderunt. Ac profecto uniuscujusque illorum interitus, quantum erga eos esset divini numinis odium, certissimo argumento declaravit: quemadmodum Constantini obitu, Dei erga ipsum benevolentiae quaedam quasi pignora, omnibus manifesto apparuerunt. CAPUT LXXV. Quod Constantinus superiores omnes imperatores pietate superavit. Qui cum solus ex Romanis imperatoribus, Deum omnium Regem excellenti quadam pietate coluisset; solusque doctrinam Christi universis ore libero praedicasset: cumque Ecclesiam Dei honore et gloria in tantum auxisset quantum antea nemo, et errorem hominum plures colentium deos solus evertisset, omnesque hujusmodi superstitionis ritus ac modos confutasset: solus quoque tum in hac vita, tum post mortem, ea consequi meruit, qualia nullus unquam nec apud Graecos nec apud Barbaros",
          "candidate_score": 0.680219,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "7020_sent_5_7",
          "bdc_text": "dann es der reformation zuͦwider ist . So mag dardurch gott erzürnt werden , das wir uff dem menschlichen pundt so vil halltend , das wir umb der menschen willen , ja von irer hilff willen , den glouben übergäbend . So bald Constantinus und andere keyser christen wurdent , thaatend sy uß den panern alle abgött , woltend ouch iren kriegslüthen , die noch abgöttisch warend , nitt gestatten , das sy ire zeychen hättind harlangend von der heydery noch das sy nach ir religion in der christen keyseren lägern oppffertind .",
          "psc_chunk_id": "008_Eusebius-Pamphilus_Vita-Constantini_window_152",
          "psc_text": "liberati et generosa largitione eos distribuit. Denique illi quidem innumerabiles caedes perpetrabant, ut interfectorum bona diriperent ac publicarent; quamdiu vero imperavit Constantinus, cunctis judicibus gladius otiosus semper atque incruentus pependit: cum in omnibus provinciis populi simul ac decuriones patria quadam potestate potius quam vi ac necessitate regerentur. Quae si quis attentius consideraverit, merito dicturus est novum quoddam saeculum tandem apparuisse sibi videri; insolito lumine post diuturnas tenebras humano generi repente affulgente. Totumque hoc Dei opus esse fatebitur, qui adversus illam impiorum multitudinem, hunc religiosum imperatorem velut aemulum opposuerit. CAPUT II. Rursus de pietate Constantini signum crucis libere profitentis. Nam cum illi quidem tales exstitissent, quales nulli unquam visi fuerant, eaque adversus Ecclesiam admittere ausi fuissent, quae nemo unquam ab ultima usque hominum memoria facta esse audierat, merito Deus inusitatum quoddam miraculum, Constantinum scilicet, in medium producens, ea per illum gessit quae nec auditu unquam accepta, nec oculis visa fuerant. Quod",
          "candidate_score": 0.67946,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "7020_sent_6_8",
          "bdc_text": "So mag dardurch gott erzürnt werden , das wir uff dem menschlichen pundt so vil halltend , das wir umb der menschen willen , ja von irer hilff willen , den glouben übergäbend . So bald Constantinus und andere keyser christen wurdent , thaatend sy uß den panern alle abgött , woltend ouch iren kriegslüthen , die noch abgöttisch warend , nitt gestatten , das sy ire zeychen hättind harlangend von der heydery noch das sy nach ir religion in der christen keyseren lägern oppffertind . Es hätte ouch bald grosse unruͦwen und uffruͦren under dem volck gäben. [ Schluss fehlt. ]vgl . HB Bibl. I 558 .",
          "psc_chunk_id": "008_Eusebius-Pamphilus_Vita-Constantini_window_67",
          "psc_text": "In hunc modum Dei amantissimus imperator victricis crucis confessionem prae se ferens, Filium Dei Romanis libere atque ingenue praedicavit. Et cuncti qui urbem incolebant, tam senatus quam populus, utpote acerba et tyrannica dominatione liberati, respirare quodammodo et purioris lucis radiis perfrui sibi videbantur, atque in novam quamdam vitam renasci. Gentes quoque universae quotquot occidentali oceano terminantur, pristinis malis liberatae, festos dies cum omni hilaritate celebrabant; Constantinum victorem, Dei amicum, de omnibus bene meritum continuis laudibus praedicantes. Eum cuncti commune quoddam bonum, Dei benignitate humano generi donatum illuxisse, uno ore atque, una voce testabantur. Sed et imperatoris literae ubique propositae legebantur: quibus ii qui bonis suis spoliati fuissent, eorum possessionem beneficio principis recuperabant, et qui injuste relegati essent, penatibus suis restituebantur. Vinculis quoque et omni periculo ac metu liberabantur ii, qui per tyrannicam crudelitatem iis vexati fuissent. CAPUT XLII. Honores episcopis delati, et ecclesiarum extructiones. Porro ipse imperator ministros Dei a",
          "candidate_score": 0.67944,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "7020_sent_6_8",
          "bdc_text": "So mag dardurch gott erzürnt werden , das wir uff dem menschlichen pundt so vil halltend , das wir umb der menschen willen , ja von irer hilff willen , den glouben übergäbend . So bald Constantinus und andere keyser christen wurdent , thaatend sy uß den panern alle abgött , woltend ouch iren kriegslüthen , die noch abgöttisch warend , nitt gestatten , das sy ire zeychen hättind harlangend von der heydery noch das sy nach ir religion in der christen keyseren lägern oppffertind . Es hätte ouch bald grosse unruͦwen und uffruͦren under dem volck gäben. [ Schluss fehlt. ]vgl . HB Bibl. I 558 .",
          "psc_chunk_id": "008_Eusebius-Pamphilus_Vita-Constantini_window_215",
          "psc_text": "ad fidem Christi accederent, plurima ibidem ad sublevandos pauperes largitus est; hac etiam ratione ad salutarem doctrinam homines alliciens atque invitans, ac tantum non verba ipsa proferens Pauli dicentis, sive per occasionem, sive per veritatem Christus annuntietur. CAPUT LIX. De tumultu Antiochiae propter Eustathium excitato. Verum enimvero cum ob haec omnes in summa hilaritate vitam agerent, et Ecclesia Dei apud cunctas ubique gentes omnibus modis extolleretur, rursus daemonis livor qui bonis semper insidias struit, adversus tantam rerum nostrarum felicitatem coepit insurgere, ratus imperatorem tumultibus nostris et insolentia exasperatum, alienato tandem erga nos animo fortassis futurum. Maximo igitur incendio conflato, Antiochenorum Ecclesiam tragicis quibusdam calamitatibus implevit, adeo ut parum abfuerit quin tota funditus civitas subverteretur; quippe cum populus quidem Ecclesiae duas in partes divisus esset, reliqua autem civitas simul cum magistratibus ac militibus, hostili modo inter se dissideret. Ventumque esset ad gladios, nisi divina providentia et imperatoris metus plebis impetum repressissent.",
          "candidate_score": 0.67587,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "7020_sent_6_8",
          "bdc_text": "So mag dardurch gott erzürnt werden , das wir uff dem menschlichen pundt so vil halltend , das wir umb der menschen willen , ja von irer hilff willen , den glouben übergäbend . So bald Constantinus und andere keyser christen wurdent , thaatend sy uß den panern alle abgött , woltend ouch iren kriegslüthen , die noch abgöttisch warend , nitt gestatten , das sy ire zeychen hättind harlangend von der heydery noch das sy nach ir religion in der christen keyseren lägern oppffertind . Es hätte ouch bald grosse unruͦwen und uffruͦren under dem volck gäben. [ Schluss fehlt. ]vgl . HB Bibl. I 558 .",
          "psc_chunk_id": "008_Eusebius-Pamphilus_Vita-Constantini_window_75",
          "psc_text": "Deo revelante Constantinus deprehenderat. Haec dum ab eo geruntur, alter eorum qui se imperio abdicaverant, cum insidias in ejus nece compararet, deprehensus turpissimo mortis genere interiit. Primusque hic est cujus utpote impii ac scelerati hominis imagines omnes et statuae, caeteraque id genus monumenta quae honoris causa erigi solent, ubique terrarum dejecta sunt. Post hunc alii quoque propinquitate generis conjuncti, cum occulte ei insidiarentur, deprehensi sunt; Deo scilicet cuncta illorum consilia mirabili quodam modo per visiones famulo suo detegente. Nam et praesentiam suam ei saepius exhibere dignatus est, divina scilicet specie per summum miraculum et apparente, ac futurarum rerum praescientiam ipsi suggerente. Et inexplicabilia quidem illa divinae gratiae miracula, quae Deus ipse famulo suo praestare dignatus est, ne comprehendi quidem dicendo facile possunt. Quibus ille munitus, reliquum tempus aetatis tutissime traduxit; tum ex subditorum benevolentia maximam capiens voluptatem; tum ex eo quod cunctos imperio suo subjectos in summa tranquillitate ac laetitia",
          "candidate_score": 0.674241,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "7020_sent_6_8",
          "bdc_text": "So mag dardurch gott erzürnt werden , das wir uff dem menschlichen pundt so vil halltend , das wir umb der menschen willen , ja von irer hilff willen , den glouben übergäbend . So bald Constantinus und andere keyser christen wurdent , thaatend sy uß den panern alle abgött , woltend ouch iren kriegslüthen , die noch abgöttisch warend , nitt gestatten , das sy ire zeychen hättind harlangend von der heydery noch das sy nach ir religion in der christen keyseren lägern oppffertind . Es hätte ouch bald grosse unruͦwen und uffruͦren under dem volck gäben. [ Schluss fehlt. ]vgl . HB Bibl. I 558 .",
          "psc_chunk_id": "008_Eusebius-Pamphilus_Vita-Constantini_window_152",
          "psc_text": "liberati et generosa largitione eos distribuit. Denique illi quidem innumerabiles caedes perpetrabant, ut interfectorum bona diriperent ac publicarent; quamdiu vero imperavit Constantinus, cunctis judicibus gladius otiosus semper atque incruentus pependit: cum in omnibus provinciis populi simul ac decuriones patria quadam potestate potius quam vi ac necessitate regerentur. Quae si quis attentius consideraverit, merito dicturus est novum quoddam saeculum tandem apparuisse sibi videri; insolito lumine post diuturnas tenebras humano generi repente affulgente. Totumque hoc Dei opus esse fatebitur, qui adversus illam impiorum multitudinem, hunc religiosum imperatorem velut aemulum opposuerit. CAPUT II. Rursus de pietate Constantini signum crucis libere profitentis. Nam cum illi quidem tales exstitissent, quales nulli unquam visi fuerant, eaque adversus Ecclesiam admittere ausi fuissent, quae nemo unquam ab ultima usque hominum memoria facta esse audierat, merito Deus inusitatum quoddam miraculum, Constantinum scilicet, in medium producens, ea per illum gessit quae nec auditu unquam accepta, nec oculis visa fuerant. Quod",
          "candidate_score": 0.67294,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "7020_sent_6_8",
          "bdc_text": "So mag dardurch gott erzürnt werden , das wir uff dem menschlichen pundt so vil halltend , das wir umb der menschen willen , ja von irer hilff willen , den glouben übergäbend . So bald Constantinus und andere keyser christen wurdent , thaatend sy uß den panern alle abgött , woltend ouch iren kriegslüthen , die noch abgöttisch warend , nitt gestatten , das sy ire zeychen hättind harlangend von der heydery noch das sy nach ir religion in der christen keyseren lägern oppffertind . Es hätte ouch bald grosse unruͦwen und uffruͦren under dem volck gäben. [ Schluss fehlt. ]vgl . HB Bibl. I 558 .",
          "psc_chunk_id": "008_Eusebius-Pamphilus_Vita-Constantini_window_104",
          "psc_text": "in animum induxit. Ac procul dubio voti sui compos exstitisset, nec ei quicquam obstitisset quominus rem ad exitum perduceret, nisi famulorum suorum propugnator Deus, id quod futurum erat celerrime praeveniens, Constantinum famulum suum tanquam splendidum lucis jubar, in profunda caligine et in obscurissima nocte subito ostendisset, eumque quasi manu apprehensum has in partes perduxisset. CAPUT III. Quomodo Constantinus Christianorum causa quos Licinius persequi parabat, commotus sit. Qui cum hujusmodi rerum nuntium ad aures suas perlatum, non amplius dissimulandum esse intelligeret, sobriae mentis vigorem collegit: et severitatem morum cum innata miscens clementia, iis qui opprimebantur auxilium ferre properavit; pium sanctumque facinus habendum esse judicans, cum uno e medio sublato totum fere hominum genus incolume servatur. Sic enim apud se reputabat; si ipse summa clementia uteretur, et hominis nulla miseratione digni misereretur, illi quidem nihil id profuturum, quippe qui a pravis moribus et institutis nullatenus discederet, quin potius rabiem adversus subditos intenderet:",
          "candidate_score": 0.670544,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "7020_sent_7",
          "bdc_text": "So bald Constantinus und andere keyser christen wurdent , thaatend sy uß den panern alle abgött , woltend ouch iren kriegslüthen , die noch abgöttisch warend , nitt gestatten , das sy ire zeychen hättind harlangend von der heydery noch das sy nach ir religion in der christen keyseren lägern oppffertind .",
          "psc_chunk_id": "008_Eusebius-Pamphilus_Vita-Constantini_window_106",
          "psc_text": "fiduciae in Deum; signum videlicet illud quod supra memoravimus. CAPUT IV. Quod Constantinus cum precibus, Licinius vero cum vaticiniis, se ad bellum parabat. Cumque precationibus, si unquam antea, sese tunc maxime indigere intelligeret, sacerdotes Dei secum duxit: eos velut optimos animae custodes adesse coram et secum versari debere existimans. Unde cum tyrannus audiisset, Constantinum non aliter quam divino auxiliante numine victoriam de hostibus parare; et eos quos dixi ei perpetuo adesse unaque versari; salutaris quoque passionis signum, et ipsum et universum ejus exercitum antecedere; haec utpote impius risu digna esse censebat, Constantinum subsannans et contumeliosis appetens verbis. Ipse vero divinos et vates Aegyptiorum, veneficos et impostores; sacrificulos denique ac prophetas falsorum quos colebat deorum sibi adjunxit. Deinde sacrificiis placans illos quos existimabat deos, sciscitabatur ex illis quemnam belli exitum esset habiturus. At illi sine controversia victorem hostium, et superiorem in bello fore responderunt; cunctis ubique oraculis uno consensu haec illi",
          "candidate_score": 0.635902,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "7020_sent_7",
          "bdc_text": "So bald Constantinus und andere keyser christen wurdent , thaatend sy uß den panern alle abgött , woltend ouch iren kriegslüthen , die noch abgöttisch warend , nitt gestatten , das sy ire zeychen hättind harlangend von der heydery noch das sy nach ir religion in der christen keyseren lägern oppffertind .",
          "psc_chunk_id": "008_Eusebius-Pamphilus_Vita-Constantini_window_308",
          "psc_text": "imperatoribus christianum se palam professus fuerat, nostris oculis proponens, satis superque declaravit, quantum interesset inter eos qui ipsum Christumque Filium ipsius colere meruissent, atque inter illos qui contrariam sectam ac sententiam amplexi essent. Qui cum Ecclesiae Dei bellum intulissent, Deum sibi hostem atque inimicum reddiderunt. Ac profecto uniuscujusque illorum interitus, quantum erga eos esset divini numinis odium, certissimo argumento declaravit: quemadmodum Constantini obitu, Dei erga ipsum benevolentiae quaedam quasi pignora, omnibus manifesto apparuerunt. CAPUT LXXV. Quod Constantinus superiores omnes imperatores pietate superavit. Qui cum solus ex Romanis imperatoribus, Deum omnium Regem excellenti quadam pietate coluisset; solusque doctrinam Christi universis ore libero praedicasset: cumque Ecclesiam Dei honore et gloria in tantum auxisset quantum antea nemo, et errorem hominum plures colentium deos solus evertisset, omnesque hujusmodi superstitionis ritus ac modos confutasset: solus quoque tum in hac vita, tum post mortem, ea consequi meruit, qualia nullus unquam nec apud Graecos nec apud Barbaros",
          "candidate_score": 0.63506,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "7020_sent_7",
          "bdc_text": "So bald Constantinus und andere keyser christen wurdent , thaatend sy uß den panern alle abgött , woltend ouch iren kriegslüthen , die noch abgöttisch warend , nitt gestatten , das sy ire zeychen hättind harlangend von der heydery noch das sy nach ir religion in der christen keyseren lägern oppffertind .",
          "psc_chunk_id": "008_Eusebius-Pamphilus_Vita-Constantini_window_67",
          "psc_text": "In hunc modum Dei amantissimus imperator victricis crucis confessionem prae se ferens, Filium Dei Romanis libere atque ingenue praedicavit. Et cuncti qui urbem incolebant, tam senatus quam populus, utpote acerba et tyrannica dominatione liberati, respirare quodammodo et purioris lucis radiis perfrui sibi videbantur, atque in novam quamdam vitam renasci. Gentes quoque universae quotquot occidentali oceano terminantur, pristinis malis liberatae, festos dies cum omni hilaritate celebrabant; Constantinum victorem, Dei amicum, de omnibus bene meritum continuis laudibus praedicantes. Eum cuncti commune quoddam bonum, Dei benignitate humano generi donatum illuxisse, uno ore atque, una voce testabantur. Sed et imperatoris literae ubique propositae legebantur: quibus ii qui bonis suis spoliati fuissent, eorum possessionem beneficio principis recuperabant, et qui injuste relegati essent, penatibus suis restituebantur. Vinculis quoque et omni periculo ac metu liberabantur ii, qui per tyrannicam crudelitatem iis vexati fuissent. CAPUT XLII. Honores episcopis delati, et ecclesiarum extructiones. Porro ipse imperator ministros Dei a",
          "candidate_score": 0.634683,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 4,
      "cf_id": "cf030",
      "work_id": "006_Lactantius_Divinarum-institutionum-liber-IV",
      "max_score": 0.690261,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "7020_sent_5_7",
          "bdc_text": "dann es der reformation zuͦwider ist . So mag dardurch gott erzürnt werden , das wir uff dem menschlichen pundt so vil halltend , das wir umb der menschen willen , ja von irer hilff willen , den glouben übergäbend . So bald Constantinus und andere keyser christen wurdent , thaatend sy uß den panern alle abgött , woltend ouch iren kriegslüthen , die noch abgöttisch warend , nitt gestatten , das sy ire zeychen hättind harlangend von der heydery noch das sy nach ir religion in der christen keyseren lägern oppffertind .",
          "psc_chunk_id": "006_Lactantius_Divinarum-institutionum-liber-IV_window_0",
          "psc_text": "CAPUT PRIMUM. De priore hominum religione, et quomodo error transfusus sit in omnem aetatem, ac de septem Graeciae sapientibus. Cogitanti mihi, Constantine imperator, et cum animo meo saepe reputanti priorem illum generis humani statum, et mirum pariter, et indignum videri solet, quod unius saeculi stultitia religiones varias suscipientis, deosque multos esse credentis, in tantam subito ignorationem sui ventum est, ut ablata ex oculis veritate, neque religio Dei veri neque humanitatis ratio teneretur, hominibus non in coelo summum bonum quaerentibus, sed in terra. Quam ob causam profecto saeculorum veterum mutata felicitas est. Coeperunt enim, relicto parente et constitutore omnium Deo, insensibilia digitorum suorum figmenta venerari. Quae pravitas quid effecerit, aut quid malorum attulerit, res ipsa declarat. Aversi namque a summo bono, quod ideo beatum ac sempiternum est, quia videri, tangi, comprehendi non potest, et a virtutibus ei bono congruentibus, quae sunt aeque immortales, ad hos corruptos et fragiles deos lapsi, et",
          "candidate_score": 0.690261,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "7020_sent_6_8",
          "bdc_text": "So mag dardurch gott erzürnt werden , das wir uff dem menschlichen pundt so vil halltend , das wir umb der menschen willen , ja von irer hilff willen , den glouben übergäbend . So bald Constantinus und andere keyser christen wurdent , thaatend sy uß den panern alle abgött , woltend ouch iren kriegslüthen , die noch abgöttisch warend , nitt gestatten , das sy ire zeychen hättind harlangend von der heydery noch das sy nach ir religion in der christen keyseren lägern oppffertind . Es hätte ouch bald grosse unruͦwen und uffruͦren under dem volck gäben. [ Schluss fehlt. ]vgl . HB Bibl. I 558 .",
          "psc_chunk_id": "006_Lactantius_Divinarum-institutionum-liber-IV_window_0",
          "psc_text": "CAPUT PRIMUM. De priore hominum religione, et quomodo error transfusus sit in omnem aetatem, ac de septem Graeciae sapientibus. Cogitanti mihi, Constantine imperator, et cum animo meo saepe reputanti priorem illum generis humani statum, et mirum pariter, et indignum videri solet, quod unius saeculi stultitia religiones varias suscipientis, deosque multos esse credentis, in tantam subito ignorationem sui ventum est, ut ablata ex oculis veritate, neque religio Dei veri neque humanitatis ratio teneretur, hominibus non in coelo summum bonum quaerentibus, sed in terra. Quam ob causam profecto saeculorum veterum mutata felicitas est. Coeperunt enim, relicto parente et constitutore omnium Deo, insensibilia digitorum suorum figmenta venerari. Quae pravitas quid effecerit, aut quid malorum attulerit, res ipsa declarat. Aversi namque a summo bono, quod ideo beatum ac sempiternum est, quia videri, tangi, comprehendi non potest, et a virtutibus ei bono congruentibus, quae sunt aeque immortales, ad hos corruptos et fragiles deos lapsi, et",
          "candidate_score": 0.682096,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 5,
      "cf_id": "cf025",
      "work_id": "077_Gregorius-I_Epistolae",
      "max_score": 0.686899,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "7020_sent_5_7",
          "bdc_text": "dann es der reformation zuͦwider ist . So mag dardurch gott erzürnt werden , das wir uff dem menschlichen pundt so vil halltend , das wir umb der menschen willen , ja von irer hilff willen , den glouben übergäbend . So bald Constantinus und andere keyser christen wurdent , thaatend sy uß den panern alle abgött , woltend ouch iren kriegslüthen , die noch abgöttisch warend , nitt gestatten , das sy ire zeychen hättind harlangend von der heydery noch das sy nach ir religion in der christen keyseren lägern oppffertind .",
          "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_528",
          "psc_text": "protulit, de quo scimus omnes quantum Deo adversus fuerit. Quod si ideo serenissimus dominus noster fecit, quia forte multi milites convertebantur, et exercitus decrescebat, nunquid per virtutem militum subjugavit ei omnipotens Deus imperium Persarum? Nunquid non solae lacrymae illius auditae sunt, et eo ordine quem ipse nescivit, ejus imperio Persarum imperium subdidit? Valde autem mihi durum videtur ut ab ejus servitio milites suos prohibeat, qui ei et omnia tribuit, et dominari eum non solum militibus, sed etiam sacerdotibus concessit. Nunquid si intentio est servandarum rerum, non poterant ea ipsa monasteria, quae milites suscepissent, alienas res reddere atque ad conversionem homines tantummodo habere? Haec quia mihi valde dolent, eidem domino suggessi. Sed vestra gloria opportuno tempore secrete suggestionem meam ei offerat. Nolo eam a responsali meo publice dari, quia vos qui ei familiarius servitis, loqui ei liberius et apertius potestis quae pro ejus sunt anima, quoniam in multis est occupatus, et",
          "candidate_score": 0.686899,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "7020_sent_6_8",
          "bdc_text": "So mag dardurch gott erzürnt werden , das wir uff dem menschlichen pundt so vil halltend , das wir umb der menschen willen , ja von irer hilff willen , den glouben übergäbend . So bald Constantinus und andere keyser christen wurdent , thaatend sy uß den panern alle abgött , woltend ouch iren kriegslüthen , die noch abgöttisch warend , nitt gestatten , das sy ire zeychen hättind harlangend von der heydery noch das sy nach ir religion in der christen keyseren lägern oppffertind . Es hätte ouch bald grosse unruͦwen und uffruͦren under dem volck gäben. [ Schluss fehlt. ]vgl . HB Bibl. I 558 .",
          "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_528",
          "psc_text": "protulit, de quo scimus omnes quantum Deo adversus fuerit. Quod si ideo serenissimus dominus noster fecit, quia forte multi milites convertebantur, et exercitus decrescebat, nunquid per virtutem militum subjugavit ei omnipotens Deus imperium Persarum? Nunquid non solae lacrymae illius auditae sunt, et eo ordine quem ipse nescivit, ejus imperio Persarum imperium subdidit? Valde autem mihi durum videtur ut ab ejus servitio milites suos prohibeat, qui ei et omnia tribuit, et dominari eum non solum militibus, sed etiam sacerdotibus concessit. Nunquid si intentio est servandarum rerum, non poterant ea ipsa monasteria, quae milites suscepissent, alienas res reddere atque ad conversionem homines tantummodo habere? Haec quia mihi valde dolent, eidem domino suggessi. Sed vestra gloria opportuno tempore secrete suggestionem meam ei offerat. Nolo eam a responsali meo publice dari, quia vos qui ei familiarius servitis, loqui ei liberius et apertius potestis quae pro ejus sunt anima, quoniam in multis est occupatus, et",
          "candidate_score": 0.673316,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "7020_sent_6_8",
          "bdc_text": "So mag dardurch gott erzürnt werden , das wir uff dem menschlichen pundt so vil halltend , das wir umb der menschen willen , ja von irer hilff willen , den glouben übergäbend . So bald Constantinus und andere keyser christen wurdent , thaatend sy uß den panern alle abgött , woltend ouch iren kriegslüthen , die noch abgöttisch warend , nitt gestatten , das sy ire zeychen hättind harlangend von der heydery noch das sy nach ir religion in der christen keyseren lägern oppffertind . Es hätte ouch bald grosse unruͦwen und uffruͦren under dem volck gäben. [ Schluss fehlt. ]vgl . HB Bibl. I 558 .",
          "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_790",
          "psc_text": "Quid ergo mirum si Christianus imperator veri Dei sacerdotes dignetur honorare, dum pagani, ut praediximus, principes honorem impendere sacerdotibus noverunt qui diis ligneis et lapideis serviebant? Haec ergo pietati dominorum non pro me, sed pro cunctis sacerdotibus suggero. Ego enim homo peccator sum. Et quia omnipotenti Deo incessanter quotidie delinquo, aliquod mihi apud tremendum examen illius esse remedium suspicor, si incessantibus quotidie plagis ferior. Et credo quia eumdem omnipotentem Dominum tanto vobis amplius placatis, quanto me ei male servientem districtius affligitis. Multas enim jam plagas acceperam, et supervenientibus dominorum jussionibus, inveni consolationes quas non sperabam. Si enim possum, has celeriter plagas enumero. Primum quod mihi pax subducta est, quam cum Langobardis in Tuscia positis sine ullo reipublicae dispendio feceram. Deinde corrupta pace, de Romana civitate milites ablati sunt. Et quidem alii ab hostibus occisi, alii vero Narniis et Perusii positi; et ut Perusium teneretur, Roma relicta est. Post hoc plaga",
          "candidate_score": 0.672214,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "7020_sent_7",
          "bdc_text": "So bald Constantinus und andere keyser christen wurdent , thaatend sy uß den panern alle abgött , woltend ouch iren kriegslüthen , die noch abgöttisch warend , nitt gestatten , das sy ire zeychen hättind harlangend von der heydery noch das sy nach ir religion in der christen keyseren lägern oppffertind .",
          "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_789",
          "psc_text": "Deus? 767 Ecclesiastica quoque testatur historia, quia cum piae memoriae Constantino principi scripto oblatae accusationes contra episcopos fuissent, libellos quidem accusationis accepit, sed eosdem qui accusati fuerant episcopos convocans, in eorum conspectu libellos quos acceperat incendit, dicens: Vos dii estis, a vero Deo constituti. Ite, et inter vos causas vestras disponite, quia dignum non est ut nos judicemus deos. In qua tamen sententia, pie domine, sibi magis ex humilitate quam illis aliquid praestitit ex reverentia impensa. Ante eum quippe pagani in republica principes fuerunt, qui verum Deum nescientes, deos ligneos et lapideos colebant, et tamen eorum sacerdotibus honorem maximum tribuebant. Quid ergo mirum si Christianus imperator veri Dei sacerdotes dignetur honorare, dum pagani, ut praediximus, principes honorem impendere sacerdotibus noverunt qui diis ligneis et lapideis serviebant? Haec ergo pietati dominorum non pro me, sed pro cunctis sacerdotibus suggero. Ego enim homo peccator sum. Et quia omnipotenti Deo incessanter quotidie delinquo,",
          "candidate_score": 0.636175,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 6,
      "cf_id": "cf011",
      "work_id": "tlg2018.tlg003.1st1K-grc1",
      "max_score": 0.683748,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "7020_sent_6_8",
          "bdc_text": "So mag dardurch gott erzürnt werden , das wir uff dem menschlichen pundt so vil halltend , das wir umb der menschen willen , ja von irer hilff willen , den glouben übergäbend . So bald Constantinus und andere keyser christen wurdent , thaatend sy uß den panern alle abgött , woltend ouch iren kriegslüthen , die noch abgöttisch warend , nitt gestatten , das sy ire zeychen hättind harlangend von der heydery noch das sy nach ir religion in der christen keyseren lägern oppffertind . Es hätte ouch bald grosse unruͦwen und uffruͦren under dem volck gäben. [ Schluss fehlt. ]vgl . HB Bibl. I 558 .",
          "psc_chunk_id": "tlg2018.tlg003.1st1K-grc1_window_16",
          "psc_text": "τῆς Καισαρέων πόλεως ἄνδρας ἅμα γυναιξὶ καὶ τέκνοις ἐπὶ τοὺς τῶν εἰδώλων οἴκους ἐξ ἡγεμονικοῦ κελεύσματος ἀναβοωμένων, καὶ πρὸς τούτοις ὀνομαστὶ χιλιάρχων ἀπὸ γραφῆς ἕκαστον ἀνακαλουμένων, ἀφάτῳ τε κλύδωνι κακῶν τῶν πανταχόσε συγκεχυμένων, ἀφόβως ὁ δεδηλωμένος, μηδενὸς ἐπὶ τῷ πραχθησομένῳ συνειδότος αὐτῷ, ἡμᾶς τε, οἱ κατ’ οἶκον αὐτῷ συνῆμεν, καὶ ἔτι πᾶν τὸ περὶ τὸν ἡγεμόνα στρατιωτικὸν στῖφος ὑποκλέψας, σπένδοντι τῷ Οὐρβανῷ πρόσεισι, καὶ τῆς δεξιᾶς ἀκαταπλήκτως αὐτὸν λαβόμενος κατέπαυσε μὲν παραχρῆμα τοῦ θύειν, εὖ μάλα δὲ συμβουλευτικῶς μετά τινος θείου παραστήματος παρῄνει] παύσασθαι τῆς πλάνης· μὴ γὰρ ἔχειν καταλιπόντας τὸν ἕνα καὶ μόνον ἀληθῆ θεὸν εἰδώλοις καὶ δαίμοσι θύειν. τοῦτο δ᾿, ὡς ἔοικεν, ἐνεχειρεῖτο τῷ μειρακίῳ, τῆς ἐπὶ τοῦτ᾿ αὐτὸν προαγούσης ἐνθέου δυνάμεως μονονουχὶ διὰ τοῦ γενομένου βοώσης ὡς ἄρα τοσοῦτον ἀποδέοιεν Χριστιανοὶ, οἵ γε ὄντως τοιοῦτοι, ἧς ἅπαξ ἠξιώθησαν εἰς τὸν τῶν ὅλων θεὸν εὐσεβείας μεταβάλλεσθαι ὡς μὴ μόνον ὑπεράνω καθίστασθαι τῶν ἀπειλῶν καὶ τῶν ἐπὶ ταύταις κολαστηρίων,",
          "candidate_score": 0.683748,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 7,
      "cf_id": "cf028",
      "work_id": "005_Arnobius-Afer_Disputationes-adversus-gentes",
      "max_score": 0.68338,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "7020_sent_5_7",
          "bdc_text": "dann es der reformation zuͦwider ist . So mag dardurch gott erzürnt werden , das wir uff dem menschlichen pundt so vil halltend , das wir umb der menschen willen , ja von irer hilff willen , den glouben übergäbend . So bald Constantinus und andere keyser christen wurdent , thaatend sy uß den panern alle abgött , woltend ouch iren kriegslüthen , die noch abgöttisch warend , nitt gestatten , das sy ire zeychen hättind harlangend von der heydery noch das sy nach ir religion in der christen keyseren lägern oppffertind .",
          "psc_chunk_id": "005_Arnobius-Afer_Disputationes-adversus-gentes_window_20",
          "psc_text": "velut aliquod flumen torrens, cunctas submergerent atque obruerint nationes, nos videlicet numina praecipitavimus in furorem? Quod si hominum nullus est, qui, quae dudum gesta sunt, nostris audeat temporibus imputare, quemadmodum possimus miseriarum esse praesentium causae, cum novi fiat nihil, sed sunt omnia vetera, et nullis antiquitatibus inaudita? VI. Quamquam ista quae dicitis bella religionis nostrae ob invidiam commoveri, non sit difficile comprobare post auditum Christum in mundo non tantum non aucta, verum etiam majore de parte furiarum compressionibus imminuta. Nam cum hominum vis tanta magisteriis ejus acceperimus ac legibus, malum malo rependi non oportere, injuriam perpeti quam irrogare esse praestantius; suum potius fundere, quam alieno polluere manus et conscientiam cruore: habet a Christo beneficium jamdudum orbis ingratus, per quem feritatis mollita est rabies, atque hostiles manus cohibere a sanguine cognati animantis occoepit. Quod si omnes omnino, qui homines se esse non specie corporum, sed rationis intelligunt potestate, salutaribus ejus pacificisque",
          "candidate_score": 0.68338,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "7020_sent_5_7",
          "bdc_text": "dann es der reformation zuͦwider ist . So mag dardurch gott erzürnt werden , das wir uff dem menschlichen pundt so vil halltend , das wir umb der menschen willen , ja von irer hilff willen , den glouben übergäbend . So bald Constantinus und andere keyser christen wurdent , thaatend sy uß den panern alle abgött , woltend ouch iren kriegslüthen , die noch abgöttisch warend , nitt gestatten , das sy ire zeychen hättind harlangend von der heydery noch das sy nach ir religion in der christen keyseren lägern oppffertind .",
          "psc_chunk_id": "005_Arnobius-Afer_Disputationes-adversus-gentes_window_40",
          "psc_text": "antiquae derisui ceremoniae, et sacrorum quondam veterrimi ritus religionum novarum superstitionibus occiderunt: merito humanum genus tot miseriarum angustiis premitur, tot laborum excruciatur aerumnis. Et homines brutum genus, et quod situm sub lumine est, caecitate ingenita nequeuntes videre, audent asseverare furiosi, quod vos credere non erubescitis sani. XXV. Ac ne quis nos tamen diffidentia responsionis, tranquillitatis existimet Deos donare muneribus, innoxias affingere his mentes, atque ab omni perturbatione dimotas, concedamus, sicut libitum vobis est, intendere in nos iras, sanguinem illos sitire nostrum, et jamdudum nos cupere mortalium submovere de saeculis. Sed si non est molestum, non grave, si communis officii res est, non ex gratia, sed ex vero disceptationis hujus disceptare momenta, audire a vobis exposcimus, quaenam sit haec ratio, quae causa, propter quam in nos tantum et dii saeviant superi, et asperati homines inardescant. Religiones, inquiunt, impias, atque inauditos cultus terrarum in orbe tractatis. Quid, o participes rationis, audetis, homines",
          "candidate_score": 0.682303,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 8,
      "cf_id": "cf021",
      "work_id": "stoa0040.stoa037.opp-lat1",
      "max_score": 0.68174,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "7020_sent_6_8",
          "bdc_text": "So mag dardurch gott erzürnt werden , das wir uff dem menschlichen pundt so vil halltend , das wir umb der menschen willen , ja von irer hilff willen , den glouben übergäbend . So bald Constantinus und andere keyser christen wurdent , thaatend sy uß den panern alle abgött , woltend ouch iren kriegslüthen , die noch abgöttisch warend , nitt gestatten , das sy ire zeychen hättind harlangend von der heydery noch das sy nach ir religion in der christen keyseren lägern oppffertind . Es hätte ouch bald grosse unruͦwen und uffruͦren under dem volck gäben. [ Schluss fehlt. ]vgl . HB Bibl. I 558 .",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa037.opp-lat1_window_58",
          "psc_text": "gentibus condituri. § 18 Proinde illius Hebraeae gentis ad prophetandum Christum, sicut am, deputatae nullus alius deus erat nisi deus unus, deus uerus, qui fecit caelum et terram et omnia quae in eis sunt. quo offenso saepe suis hostibus subdebantur, nunc etiam pro grauissimo scelere occisi Christi ex ipsa Hierosolyma, quod erat regni eorum caput, penitus eradicati et Romano imperio subiugati sunt. solebant autem Romani de dis gentium, quas subiugabant, colendos propitiare et eorum sacra suscipere. hoc de deo gentis Hebraeae, cum eam uel obpugnauerunt uel uieeruntuicerunt, facere noluerunt. credo, quod uidebant, si eius dei sacra reciperent, qui se solum deletis etiam simulacris coli iuberet, dimittenda esse omnia quae prius colenda susceperant, quorum religionibus imperium suum creuisse arbitrabantur. in quo eos plurimum fallacia demonum decipiebat. nam utique intellegere debebant occulta ueri dei uoluntate, penes quem rerum summa potestas est, sibi datum et auctum regnum, non illorum deorum fauore, qui si",
          "candidate_score": 0.68174,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "7020_sent_5_7",
          "bdc_text": "dann es der reformation zuͦwider ist . So mag dardurch gott erzürnt werden , das wir uff dem menschlichen pundt so vil halltend , das wir umb der menschen willen , ja von irer hilff willen , den glouben übergäbend . So bald Constantinus und andere keyser christen wurdent , thaatend sy uß den panern alle abgött , woltend ouch iren kriegslüthen , die noch abgöttisch warend , nitt gestatten , das sy ire zeychen hättind harlangend von der heydery noch das sy nach ir religion in der christen keyseren lägern oppffertind .",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa037.opp-lat1_window_129",
          "psc_text": "de deo sentiant Hebraeorum. etiam ipsis enim placuit omnes deos cum gentibus colere, cum eos superbos puderet pro peccatorum remissione humilari sub Christo. quid ergo sentiunt de deo Israhel? quem si non colunt, non omnes deos colunt, si autem colunt, non colunt sicut se coli iussit, quia et alios colunt, quos coli ille prohibuit. per eos enim uates ista prohibuit, per quos haec ipsa, quae nunc a Christianis eorum simulacra patiuntur, futura praedixit. siue enim angeli ad illos prophetas missi sint, qui eis deum omnium creatorem unum uerum deum, cui uniuersa subiecta sunt, et per sensibilium rerum congruam speciem figurate ostenderent et quemadmodum se coli praeciperet indicarent, siue aliquorum in eis mentes per spiritum sanctum ita sublimatae sint, ut eo nisuuisu ea uiderent quo et ipsi angeli uident, constat tamen eos illi deo seruisse, qui alios deos coli prohibuit, seruisse autem fide pietatis in regno et sacerdotio reipublicae suae et",
          "candidate_score": 0.681261,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "7020_sent_5_7",
          "bdc_text": "dann es der reformation zuͦwider ist . So mag dardurch gott erzürnt werden , das wir uff dem menschlichen pundt so vil halltend , das wir umb der menschen willen , ja von irer hilff willen , den glouben übergäbend . So bald Constantinus und andere keyser christen wurdent , thaatend sy uß den panern alle abgött , woltend ouch iren kriegslüthen , die noch abgöttisch warend , nitt gestatten , das sy ire zeychen hättind harlangend von der heydery noch das sy nach ir religion in der christen keyseren lägern oppffertind .",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa037.opp-lat1_window_58",
          "psc_text": "gentibus condituri. § 18 Proinde illius Hebraeae gentis ad prophetandum Christum, sicut am, deputatae nullus alius deus erat nisi deus unus, deus uerus, qui fecit caelum et terram et omnia quae in eis sunt. quo offenso saepe suis hostibus subdebantur, nunc etiam pro grauissimo scelere occisi Christi ex ipsa Hierosolyma, quod erat regni eorum caput, penitus eradicati et Romano imperio subiugati sunt. solebant autem Romani de dis gentium, quas subiugabant, colendos propitiare et eorum sacra suscipere. hoc de deo gentis Hebraeae, cum eam uel obpugnauerunt uel uieeruntuicerunt, facere noluerunt. credo, quod uidebant, si eius dei sacra reciperent, qui se solum deletis etiam simulacris coli iuberet, dimittenda esse omnia quae prius colenda susceperant, quorum religionibus imperium suum creuisse arbitrabantur. in quo eos plurimum fallacia demonum decipiebat. nam utique intellegere debebant occulta ueri dei uoluntate, penes quem rerum summa potestas est, sibi datum et auctum regnum, non illorum deorum fauore, qui si",
          "candidate_score": 0.678201,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "7020_sent_5_7",
          "bdc_text": "dann es der reformation zuͦwider ist . So mag dardurch gott erzürnt werden , das wir uff dem menschlichen pundt so vil halltend , das wir umb der menschen willen , ja von irer hilff willen , den glouben übergäbend . So bald Constantinus und andere keyser christen wurdent , thaatend sy uß den panern alle abgött , woltend ouch iren kriegslüthen , die noch abgöttisch warend , nitt gestatten , das sy ire zeychen hättind harlangend von der heydery noch das sy nach ir religion in der christen keyseren lägern oppffertind .",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa037.opp-lat1_window_194",
          "psc_text": "dominatu diaboli et demonum eruit eam, ipse deus Israhel uniuersae terrae iam uocetur, discipuli Christi finxerunt, quod prophetae, quorum libri nunc in manibus inimicorum Christi habentur, tam longe ante quam Christus filius hominis fieret praedixerunt?- § 50 Hinc ergo intellegant, quod ne tardissimis quidem adque obtunsissimis obscurum dubiumue relinquitur, hinc, inquam, intellegant Christi peruersi laudatores et christianaeChristianae religionis exsecratores etiam Christi discipulos contra deos eorum ea didicisse adque docuisse quae doctrina continet Christi, quia deus Israhel, qui haec omnia, quae isti colere uolniltuolunt, abominanda adque euertenda in libris prophetarum praecepisse inuenitur, ipse deus uniuersae terrae, sicut tanto ante promisit, per Christum et Christi ecclesiam iam uocatur. si enim Christum mira dementia suspicantur deos eorum coluisse ac per hos eum tanta potuisse, numquid et deus Israhel deos eorum coluit, qui de se per omnes gentes colendo et de illis abominandis adque euertendis per Christum quod promisit 1 cf. Rom. 5, 20",
          "candidate_score": 0.67805,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "7020_sent_6_8",
          "bdc_text": "So mag dardurch gott erzürnt werden , das wir uff dem menschlichen pundt so vil halltend , das wir umb der menschen willen , ja von irer hilff willen , den glouben übergäbend . So bald Constantinus und andere keyser christen wurdent , thaatend sy uß den panern alle abgött , woltend ouch iren kriegslüthen , die noch abgöttisch warend , nitt gestatten , das sy ire zeychen hättind harlangend von der heydery noch das sy nach ir religion in der christen keyseren lägern oppffertind . Es hätte ouch bald grosse unruͦwen und uffruͦren under dem volck gäben. [ Schluss fehlt. ]vgl . HB Bibl. I 558 .",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa037.opp-lat1_window_72",
          "psc_text": "quod ψ rael 13 a romanis BTDr deletumque CP 14 uere CPP1 illo] de illo g 15 et sacerdotio om. BlBT praefigurabit BT 1S aliorum B HAlL quae AlL 19 profeticae C ea BBT HL, eam cet., edd. 20 gens illa elm 21 nomine g ad euertenda idola, propter quorum honorem sacra eius recepta non erant, christianaeChristianae fidei robore ac deuotione conuertit § 22 Puto, quia de se futura ut per tot prophetas et per cuiusdam etiam gentis regnum ac sacerdotium praenuntiarentur, non magicis artibus fecit Christus, antequam esset in hominibus Datusnatus. nam et illius iam deleti regni populus ubique dispersus mirabili dei prouidentia, quamuis sine ulla unctione regis sacerdotisque . remanserit, in quo chrismate Christi nomen apparet, tenet tamen reliquias quarundam obseruationum suarum, Romana autem sacra illa de idolorum cultu nec uictus ac subiugatus accepit, ut libros propheticos ad testimonium gerat Christi ac sic de inimicorum codicibus probetur ueritas",
          "candidate_score": 0.677067,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "7020_sent_6_8",
          "bdc_text": "So mag dardurch gott erzürnt werden , das wir uff dem menschlichen pundt so vil halltend , das wir umb der menschen willen , ja von irer hilff willen , den glouben übergäbend . So bald Constantinus und andere keyser christen wurdent , thaatend sy uß den panern alle abgött , woltend ouch iren kriegslüthen , die noch abgöttisch warend , nitt gestatten , das sy ire zeychen hättind harlangend von der heydery noch das sy nach ir religion in der christen keyseren lägern oppffertind . Es hätte ouch bald grosse unruͦwen und uffruͦren under dem volck gäben. [ Schluss fehlt. ]vgl . HB Bibl. I 558 .",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa037.opp-lat1_window_129",
          "psc_text": "de deo sentiant Hebraeorum. etiam ipsis enim placuit omnes deos cum gentibus colere, cum eos superbos puderet pro peccatorum remissione humilari sub Christo. quid ergo sentiunt de deo Israhel? quem si non colunt, non omnes deos colunt, si autem colunt, non colunt sicut se coli iussit, quia et alios colunt, quos coli ille prohibuit. per eos enim uates ista prohibuit, per quos haec ipsa, quae nunc a Christianis eorum simulacra patiuntur, futura praedixit. siue enim angeli ad illos prophetas missi sint, qui eis deum omnium creatorem unum uerum deum, cui uniuersa subiecta sunt, et per sensibilium rerum congruam speciem figurate ostenderent et quemadmodum se coli praeciperet indicarent, siue aliquorum in eis mentes per spiritum sanctum ita sublimatae sint, ut eo nisuuisu ea uiderent quo et ipsi angeli uident, constat tamen eos illi deo seruisse, qui alios deos coli prohibuit, seruisse autem fide pietatis in regno et sacerdotio reipublicae suae et",
          "candidate_score": 0.671054,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "7020_sent_6_8",
          "bdc_text": "So mag dardurch gott erzürnt werden , das wir uff dem menschlichen pundt so vil halltend , das wir umb der menschen willen , ja von irer hilff willen , den glouben übergäbend . So bald Constantinus und andere keyser christen wurdent , thaatend sy uß den panern alle abgött , woltend ouch iren kriegslüthen , die noch abgöttisch warend , nitt gestatten , das sy ire zeychen hättind harlangend von der heydery noch das sy nach ir religion in der christen keyseren lägern oppffertind . Es hätte ouch bald grosse unruͦwen und uffruͦren under dem volck gäben. [ Schluss fehlt. ]vgl . HB Bibl. I 558 .",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa037.opp-lat1_window_151",
          "psc_text": "non esse? si nec Iouis nec Saturnus est — quia, si unus eonim esset, contra sacra Iouis et Saturni eorum tanta non diceret —, quis ergo est, qui propter deos alios solus ab istis non colitur et euersis dis aliis tam euidenter efficit, ut solus colatur, humilata omni superba altitudine, quae se aduersus Christum erexerat pro idolis persequens interficiensque Christianos? nunc certe quaerunt, ubi se abscondant, cum sacrificare uolunt, uel ubi deos ipsos suos recludant, ne a Christianis inueniantur adque frangantur. unde hoc nisi a timore legum adque regum, per quos deus Israhel suam ezseritexserit potestatem iam subditos Christi nomini, sicut longe ante promisit dicens per prophetam: et adorabunt eum omnes reges terrae, omnes gentes seruient illi? § 43 Nempe iam impletur quod per prophetam identidem canitur, quod remissurus esset impiam plebem suam — non quidem totam, quia multi ex Israhelitis crediderantcrediderunt in Christum; nam inde erant et apostoli eius",
          "candidate_score": 0.67063,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "7020_sent_1_3",
          "bdc_text": "Ich dancken gott , das er mir die gnad gäben , das min Isaias üch und andere eerenlüth so wol fröwt ; gott gäbe , das er ouch vil frucht bringe . Demnach , als ir min meynung von mit begärend , ob den bäpstischen von wägen der pundtnuß zuͦ vergonnen , in üwer statt gerichten oder gebieten mä ß",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa037.opp-lat1_window_159",
          "psc_text": "in scissuras petrarum, a facie timoris domini et a maiestate uirtutis eius, cum exsurrexerit comminuere terram. § 45 Quid dicunt de isto deo sabaoth, quod interpretatur 'deus uirtutum) uel 'exercituum', quia illi seruiunt uirtutes et exercitus angelorum? quid dicunt de isto deo Israhel, quia deus est illius populi, de quo uenit semen, in quo benedicerentur 1 qui] quia HTEPSU αϒ2ARF3, et Y1 v hamiliabuntur codd. praeter B (et sic infra) super BRD g, supra cet. 2 excesorum E1L, excelsam ξπψ p r α e l, excelsum F7 X elatam ξπψ prael, elatum F1 X super] supra F aelm 3 balani BLBT ON1 Q, libani cet., edd. montem e. s. o. c. a. e. s. omnem om. BL 4 altum om. RTD et super omnem nauem maris] (uers. 15 ϰαὶ ἐπὶ πάντα πύρϒον ύψηλόν, ϰαὶ ἐπὶ πᾱν τεῑχος ύψηλόν om.) xal ἐπὶ nav πλοι̃ον ϑαλάοσης 5 omnem BCLP 6 cadent B",
          "candidate_score": 0.649077,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "7020_sent_3_5",
          "bdc_text": "Demnach , als ir min meynung von mit begärend , ob den bäpstischen von wägen der pundtnuß zuͦ vergonnen , in üwer statt gerichten oder gebieten mä ß und andere grewel von gott verbotten und dorumb von üch abgethan , nimmer wider anzuͦnemmen , zuͦ hallten , sag ich einfallt , das sömlichs dheins wägs zuͦ gestatten ist ; dann es der reformation zuͦwider ist .",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa037.opp-lat1_window_1401",
          "psc_text": "Bl, postquam NQ p r 6 prohibere CP p commemorans B pones B* 7 aliqua] alia R quoque posuit mn. p 8 alia g itidem om. p et ante Matth. om. p lucas] add. posuerunt p sed et B CP, sed cet., edd. 9 illi] illic B, illis RD occassionib. B in BRD FNMQ HAS xxlfi, edd. praeter m, om. cet. 10 loco] ordine R 12 eiciens Bl 13 quae] quia BIRD 14 eiaB om. HAL a e, etiam r sententia Bl quae uetuit M, quaetui Bl 15 prohibere CPV x uirtutis C1 etiam om. p 17 aduersus R r 18 dedit Bl 19 perdit Cl 20 inde RD r illud BRD HAL 21 iohannis C1P 22 separatur AXL a om. Bl eum t. hereticum g XXXXIII AUIr. Sect. III pars 4. 26 tamquam hereticus inprobaret, sed sicut solent homines nondum audere Christi suscipere sacramenta et tamen nomini fauere christiano,",
          "candidate_score": 0.647149,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "7020_sent_7",
          "bdc_text": "So bald Constantinus und andere keyser christen wurdent , thaatend sy uß den panern alle abgött , woltend ouch iren kriegslüthen , die noch abgöttisch warend , nitt gestatten , das sy ire zeychen hättind harlangend von der heydery noch das sy nach ir religion in der christen keyseren lägern oppffertind .",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa037.opp-lat1_window_91",
          "psc_text": "quae BIRD uidimus HAL si deum dicunt, quo impleta Sibylla fata cecinit Romanorum, quomodo non est deus, qui et Romanos et omnes nationes in se unum deum per Christi euangelium credituras et omnia patrum suorum simulacra euersuras, sicut praenuntiauit, exhibuit? postremo, si illos deos dicunt, qui numquam ausi sunt per uates suos contra istum deum aliquid dicere, quomodo non est deus, qui per uates suos istorum simulacra non solum euerti iussit, uerum etiam in omnibus gentibus euersuiri praedixit ab eis qui illis desertis se unum deum colere iuberentur et iussi famularentur? § 28 Aut legant, si possunt, uel aliquam Sibyllarum uel quemlibet aliorum uatum suorum praedixisse hoc futurum, ut deus Hebraeorum deus Israhel ab omnibus gentibus coleretur, et quod eum cultores aliorum deorum recte antea respuissent, futuras etiam litteras prophetarum eius in auctoritate ita sublimi, ut hiahis obtemperans etiam imperium Romanorum iuberet deleri simulacra, monuisse etiam, ne talibus praeceptis obtemperaretur:",
          "candidate_score": 0.645502,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "7020_sent_7",
          "bdc_text": "So bald Constantinus und andere keyser christen wurdent , thaatend sy uß den panern alle abgött , woltend ouch iren kriegslüthen , die noch abgöttisch warend , nitt gestatten , das sy ire zeychen hättind harlangend von der heydery noch das sy nach ir religion in der christen keyseren lägern oppffertind .",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa037.opp-lat1_window_144",
          "psc_text": "illas prophetias, quae nunc leguntur in codicibus inimicorum Christi, possunt dici fiuxissefinxisse discipuli Christi? § 41 Quia enim haec euertit nisi deus IsraheL? ipsi enim populo dictum est per diuinas uoceauoces factas ad Moysen: audi Israhel, dominus deus tuus dominus unus est. non facies tibi idolumnequecuiusquamsimilitudinem, nequequae in caelo sursum neque quae in terra deorsum. utautem etiam euertat ista, ubi potestatem acceperit, sic ei praecipitur: non adorabis deos illorum, sed neque seruies eis: non facies secundum opera ipsorum, sed deponendo depones et confringendo confringes simulacra eorum. quis autem dicat Christum adque Christianos non pertinere ad Israhel, cum Israhel nepos fuerit Abaahae, cui primo et deinde Isaac filio eius et deinde ipsi Israhel nepoti eius dictum est quod iam commemoraui: in semine tuo benedicentur omnes gentes? quod fieri iam uidemus in Christo, cum inde exorta sit illa uirgo, de qua propheta populi Israhel et dei Israhel cecinit dicens: ecce uirgo concipiet",
          "candidate_score": 0.634601,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "7020_sent_7",
          "bdc_text": "So bald Constantinus und andere keyser christen wurdent , thaatend sy uß den panern alle abgött , woltend ouch iren kriegslüthen , die noch abgöttisch warend , nitt gestatten , das sy ire zeychen hättind harlangend von der heydery noch das sy nach ir religion in der christen keyseren lägern oppffertind .",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa037.opp-lat1_window_129",
          "psc_text": "de deo sentiant Hebraeorum. etiam ipsis enim placuit omnes deos cum gentibus colere, cum eos superbos puderet pro peccatorum remissione humilari sub Christo. quid ergo sentiunt de deo Israhel? quem si non colunt, non omnes deos colunt, si autem colunt, non colunt sicut se coli iussit, quia et alios colunt, quos coli ille prohibuit. per eos enim uates ista prohibuit, per quos haec ipsa, quae nunc a Christianis eorum simulacra patiuntur, futura praedixit. siue enim angeli ad illos prophetas missi sint, qui eis deum omnium creatorem unum uerum deum, cui uniuersa subiecta sunt, et per sensibilium rerum congruam speciem figurate ostenderent et quemadmodum se coli praeciperet indicarent, siue aliquorum in eis mentes per spiritum sanctum ita sublimatae sint, ut eo nisuuisu ea uiderent quo et ipsi angeli uident, constat tamen eos illi deo seruisse, qui alios deos coli prohibuit, seruisse autem fide pietatis in regno et sacerdotio reipublicae suae et",
          "candidate_score": 0.634304,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "7020_sent_7",
          "bdc_text": "So bald Constantinus und andere keyser christen wurdent , thaatend sy uß den panern alle abgött , woltend ouch iren kriegslüthen , die noch abgöttisch warend , nitt gestatten , das sy ire zeychen hättind harlangend von der heydery noch das sy nach ir religion in der christen keyseren lägern oppffertind .",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa037.opp-lat1_window_151",
          "psc_text": "non esse? si nec Iouis nec Saturnus est — quia, si unus eonim esset, contra sacra Iouis et Saturni eorum tanta non diceret —, quis ergo est, qui propter deos alios solus ab istis non colitur et euersis dis aliis tam euidenter efficit, ut solus colatur, humilata omni superba altitudine, quae se aduersus Christum erexerat pro idolis persequens interficiensque Christianos? nunc certe quaerunt, ubi se abscondant, cum sacrificare uolunt, uel ubi deos ipsos suos recludant, ne a Christianis inueniantur adque frangantur. unde hoc nisi a timore legum adque regum, per quos deus Israhel suam ezseritexserit potestatem iam subditos Christi nomini, sicut longe ante promisit dicens per prophetam: et adorabunt eum omnes reges terrae, omnes gentes seruient illi? § 43 Nempe iam impletur quod per prophetam identidem canitur, quod remissurus esset impiam plebem suam — non quidem totam, quia multi ex Israhelitis crediderantcrediderunt in Christum; nam inde erant et apostoli eius",
          "candidate_score": 0.633565,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "7020_sent_3_5",
          "bdc_text": "Demnach , als ir min meynung von mit begärend , ob den bäpstischen von wägen der pundtnuß zuͦ vergonnen , in üwer statt gerichten oder gebieten mä ß und andere grewel von gott verbotten und dorumb von üch abgethan , nimmer wider anzuͦnemmen , zuͦ hallten , sag ich einfallt , das sömlichs dheins wägs zuͦ gestatten ist ; dann es der reformation zuͦwider ist .",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa037.opp-lat1_window_652",
          "psc_text": "B 21 eo] add. sed B de] ideo de BRTD rael 22 putandum BRTD omnes turbae et dicebant: numquid hic est filius Dauid? Pharisaei autem audientes dixerunt: hic non eicit demones nisi in Belzebul principe demoniorum. Iesus autem sciens cogitationes eorum dixit eis: omne regnum diuisum contra se desolabitur, et cetera usque ad illud ubi ait: ex uerbis tuis iustificaberis et ex uerbis tuis condemnaberis. Marcus non ex occasione illius muti subicit dictum de Iesu quod in Belzebul eicit demonia, sed post alia quaedam quae solus commemorat hoc quoque subnectit, siuesine alio loco id recolens et adiungens, sinesiue aliquid praetermittens et deinde ad hunc ordinem rediens. Lucas autem paene totidem uerbis hoc dicit quod Mattheus, et quod digitum dei appellat spiritum dei, ab eadem sententia non recedit, quin potius et aliquid docet, ut nouerimus, quemadmodum intellegamus ubicumque scripturarum legerimus digitum dei. in aliis autem quae non hic dicunt Marcus et",
          "candidate_score": 0.633343,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "7020_sent_7",
          "bdc_text": "So bald Constantinus und andere keyser christen wurdent , thaatend sy uß den panern alle abgött , woltend ouch iren kriegslüthen , die noch abgöttisch warend , nitt gestatten , das sy ire zeychen hättind harlangend von der heydery noch das sy nach ir religion in der christen keyseren lägern oppffertind .",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa037.opp-lat1_window_148",
          "psc_text": "nomen et OhristianorumChristianorum fidem istarum omnium superstitionum euersionem iussit, promisit, exhibuit. frustra ergo miseri, quia blasphemare Christum etiam a dis suis, hoc est demonibus, nomen Christi metuentibus prohibiti sunt, uolunt ab eo doctrinam istam facere alienam, qua Christiani contra idola disputant easque omnes falsas religiones, ubi potllerintpotuerint, eradicant. § 42 De deo Israhel respondeant, quem docere ista et iubere non tantum Christianorum, sed etiam Iudaeorum libri testantur, de ipso consulant deos suos, qui Christum blasphemari prohibuerunt, de deo Israhel, si audiant aliqua contumeliosa, respondeant. sed quos consulant? aut ubi iam consulant? libros suorum legant. si deum Israhel Iouem putant, sicut Varro scripsit, interim ut secundum eorum opinionem loquar, cur ergo Ioui non credunt idola esse delenda? si Saturnum putant, cur eum non colunt? aut cur non sic colunt, quemadmodum se coli per eos uates praecepit, per quos ea quae praedixit impleuit? cur ei non credunt simulacra euertenda esse et alios",
          "candidate_score": 0.632874,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "7020_sent_8",
          "bdc_text": "Es hätte ouch bald grosse unruͦwen und uffruͦren under dem volck gäben. [ Schluss fehlt. ]vgl . HB Bibl. I 558 .",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa037.opp-lat1_window_178",
          "psc_text": "magni aestimata est. *Hic infirmitates nostras portat et pro nobis in doloribus est. etnos existimauimus illum in 1 cf. Ens. eclog. proph. 4, 27 3 *Esai. 54, 5 5 *Esai. 52. 13-15; cf. de ciu. d. 18, 29 13 *Esai. 53, 1-12 28 cf. Matth. 8, 17 1 ad ClP ab hnmilitatem F, ab humanitate ael ad om. AEIL 2 loquendam F 3 ipse] ipse est Q 5 in intellectu erit BRTD 2PMQ HS2 X graelm, intellectum erit ClPO a, intellectu erit VNl AELS1 ϒω, intellectam intellegit F, intellectum intelliget ψ p, intelleget C (ouvaaet) 7 inhonestam CP 8. hominibus pr.] omnibus FN1, χψω praelm tuus om. e I 11 illo] eo g uiderant H 13 credit H 14 rebellatum Bl nuntiabimus B 15 ut alt.] et V AELU g 18 omnibus om. RT HAEL T g, »omnibus (eras. h) F, hominibus Q 19 plaga] flagella HAELU a-f ae quis",
          "candidate_score": 0.626769,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "7020_sent_4",
          "bdc_text": "und andere grewel von gott verbotten und dorumb von üch abgethan , nimmer wider anzuͦnemmen , zuͦ hallten , sag ich einfallt , das sömlichs dheins wägs zuͦ gestatten ist ;",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa037.opp-lat1_window_130",
          "psc_text": "ostenderent et quemadmodum se coli praeciperet indicarent, siue aliquorum in eis mentes per spiritum sanctum ita sublimatae sint, ut eo nisuuisu ea uiderent quo et ipsi angeli uident, constat tamen eos illi deo seruisse, qui alios deos coli prohibuit, seruisse autem fide pietatis in regno et sacerdotio reipublicae suae et Christum uenturum regem ac sacerdotem significantibus sacris. § 38 Porro autem in dis gentium, quos isti dum colere nolunt illum qui cum istis coli non potest colere nolunt, dicant, quid causae est, ut nullus eorum inueniatur qui alterum coli , 6 cf. supra c. 21, 29 21 cf. Varr. r. diu. p. 128; 176 1 uincantur AXEL colorare] colere D rael 2 nouitiis RTN 3 de om. Bl 4 enim om. F p 5 superbe p peccatorum] add. suorum RD ONMQ raelm 6 humilari B, se humiliari RT, humiliari cet. sentiant C1H1 r 8 aej ipse se V iussit coli",
          "candidate_score": 0.624605,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 9,
      "cf_id": "cf016",
      "work_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos",
      "max_score": 0.679588,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "7020_sent_5_7",
          "bdc_text": "dann es der reformation zuͦwider ist . So mag dardurch gott erzürnt werden , das wir uff dem menschlichen pundt so vil halltend , das wir umb der menschen willen , ja von irer hilff willen , den glouben übergäbend . So bald Constantinus und andere keyser christen wurdent , thaatend sy uß den panern alle abgött , woltend ouch iren kriegslüthen , die noch abgöttisch warend , nitt gestatten , das sy ire zeychen hättind harlangend von der heydery noch das sy nach ir religion in der christen keyseren lägern oppffertind .",
          "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_871",
          "psc_text": "Euntes docete omnes gentes (Matth. XXVIII, 19) . Illis quidem etiam interclusa barbaricis montibus regna patuerunt, ut Thomae India, Matthaeo Persia. Sed tamen quo plura obirent spatia terrarum, in exortu Ecclesiae potestatem Romani imperii toto orbe diffudit, et dissidentium mentes, terrarumque divortia donata pace composuit. Didicerunt omnes homines sub uno terrarum imperio viventes, unius Dei omnipotentis imperium fideli eloquio confiteri. 22. Abstulit ergo bella usque ad fines terrae; quod factum esse non dubium est. Sed vide ne bella infirmitatis abstulerit, quae sunt in corde titubantium. Qui enim terrena transierit, jam non dicit: Foris pugnae, intus timores (II Cor. VII, 5) ; sed dicit: Nostra autem conversatio in coelis est (Philip. III, 20) . Transi ergo mundum, 935 ut incipias esse supra mundum; περάσαι enim transire est, vel ut dicam expressius, transfretare. Abstulit ergo Dominus bella, quae movebat nobis nequitia spiritalis: et devicto diabolo, pacem suam nobis reliquit. Arcum confregit, de",
          "candidate_score": 0.679588,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "7020_sent_0_2",
          "bdc_text": "Edler , vester , insonders günstiger juncker , min willige dienst und alles guͦts bevoran . Ich dancken gott , das er mir die gnad gäben , das min Isaias üch und andere eerenlüth so wol fröwt ; gott gäbe , das er ouch vil frucht bringe .",
          "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_122",
          "psc_text": "paradisi, edendum: de ligno autem scientiae boni et mali, non edendum. Erravit Adam, mandata non tenuit, interdictum gustavit. 767 Per lignum coepimus esurire; quia suum caro accepit alimentum. Ideo Dominus in Christo carnem junxit et lignum, ut fames antiqua cessaret, vitae gratia redderetur. Beatum lignum Domini, quod omnium peccata crucifixit. beata caro Domini, quae victum omnibus ministravit! 4. De paupertate igitur et dolore Domini idonea, ut arbitror, sanctorum protulimus testimonia, quorum alter vidit et dixit, alter est electus ut diceret. Ipsorum igitur qui probati sunt, de servitute Domini testimonia iterum proferamus; immo sua quae de se ipse locutus in utroque est. Audiamus ergo quid dicat: Sic dicit Dominus, qui finxit me ex utero servum sibi ad congregandum Jacob et Israel ad eum (Esai. XLIX, 5). Advertimus ergo quod propter congregationem populi, formam susceperit servitutis. Audis, Judaee, et de gratia contumeliam refers; et hoc ad perfidiam derivas, propter quod magis credere",
          "candidate_score": 0.661075,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 10,
      "cf_id": "cf021",
      "work_id": "stoa0040.stoa029a.opp-lat1",
      "max_score": 0.679495,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "7020_sent_4_6",
          "bdc_text": "und andere grewel von gott verbotten und dorumb von üch abgethan , nimmer wider anzuͦnemmen , zuͦ hallten , sag ich einfallt , das sömlichs dheins wägs zuͦ gestatten ist ; dann es der reformation zuͦwider ist . So mag dardurch gott erzürnt werden , das wir uff dem menschlichen pundt so vil halltend , das wir umb der menschen willen , ja von irer hilff willen , den glouben übergäbend .",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa029a.opp-lat1_window_111",
          "psc_text": "sed istum nescisse faciamus: numquid et Samuhel Saulem nesciebat, quem per os eius aeterna sententia damnauerat deus? uerumtamen et ipsum et sanctum Dauid unum dei tabernaculum intrantes. inter eadem sacrificia uidebat, sed distincte utique uidebat, quia distinctos uidebat et unum eorum in aeternum amabat, alium pro tempore tolerabat. sic et Aggaeus nouerat in uno populo duos populos unum templum intrantes, sub uno magno sacerdote uiuentes, et alterum ostendebat inmundum, alterum ad inmundum accedere prohibebat, et tamen nec illos nec se ipsum ab eodem templo et ab eisdem altaribus separabat. ergo spiritalem prohibebat accessum consensionemque factorum, quod et ipsa uerba clamant, si aures adsint, quas animositas furiosa non claudat aut strepitus uanae contentionis (non) impediat. ait enim propheta: omnis qui accesserit illo inquinabitur. uitium notauit quo accedi prohibuit, non 2. 4 I Cor. 10, 5 27 Agg. 2, 14 2 apostolus dicit BCbv 9 ad s. l. A 10 orum Cml",
          "candidate_score": 0.679495,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 11,
      "cf_id": "cf021",
      "work_id": "stoa0040.stoa077.opp-lat1",
      "max_score": 0.678541,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "7020_sent_5_7",
          "bdc_text": "dann es der reformation zuͦwider ist . So mag dardurch gott erzürnt werden , das wir uff dem menschlichen pundt so vil halltend , das wir umb der menschen willen , ja von irer hilff willen , den glouben übergäbend . So bald Constantinus und andere keyser christen wurdent , thaatend sy uß den panern alle abgött , woltend ouch iren kriegslüthen , die noch abgöttisch warend , nitt gestatten , das sy ire zeychen hättind harlangend von der heydery noch das sy nach ir religion in der christen keyseren lägern oppffertind .",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa077.opp-lat1_window_175",
          "psc_text": "ueritatis opposui, quid illi dicant et quid dicamus, breuiter aperteque conplectens. § 2 Quod uero dixi: illud autem lumen non inrationabilium auium (2) oculos pascit, sed pura corda eorum, qui deo credunt et ab amore uisibilium rerum et temporalium se ad eius praecepta inplenda conuertunt; quod omnes homines possunt, si uelint, non putent Douinoui heretici Pelagiani secundum eos esse dictum. uerum est enim omnino omnes homines hoc posse, si uelint. sed praeparatur uoluntas a domino et tantum augetur munere caritatis, ut possint. quod hic ideo dictum non est, quoniam praesenti necessarium non erat quaestioni. § 3 quod uero ibi legitur, benedictionem domini, de qua dictum est: crescite etmultiplica mini, in carnalem fecunditatem post peccatum conuersam 1 Gen. 2, 2 2 Gen. 2, 4 3 Gen. 3, 23 aq. 7 De Gen. adu. Man. I, 3, 6 12 Prou. 8, 35 sec. LXX 15 De Gen. adu. Man. I, 19, 30",
          "candidate_score": 0.678541,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "7020_sent_6_8",
          "bdc_text": "So mag dardurch gott erzürnt werden , das wir uff dem menschlichen pundt so vil halltend , das wir umb der menschen willen , ja von irer hilff willen , den glouben übergäbend . So bald Constantinus und andere keyser christen wurdent , thaatend sy uß den panern alle abgött , woltend ouch iren kriegslüthen , die noch abgöttisch warend , nitt gestatten , das sy ire zeychen hättind harlangend von der heydery noch das sy nach ir religion in der christen keyseren lägern oppffertind . Es hätte ouch bald grosse unruͦwen und uffruͦren under dem volck gäben. [ Schluss fehlt. ]vgl . HB Bibl. I 558 .",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa077.opp-lat1_window_664",
          "psc_text": "(c m. 2 in ras.) C, at eius a in mg. eiuersionem H sionem deorum falsorum multorumque cultores, quos usitato nomine paganos uocamus, in Christianam religionem referre conantes solito acerbius et amarius deum uerum blasphemare coeperunt. unde ego exardescens zelo domus dei aduersus eorum blasphemias uel errores libros de ciuitate dei scribere institui. quod opus per aliquot annos me tenuit eo, quod alia multa intercurrebant, quae differri non oporteret et me prius ad soluendum occupabant. {hoc autem de ciuitate dei grande opus tandem uiginti duobus libris determinatum. quorum quinque primi eos refellunt, qui res humanas ita prosperari uolunt, ut ad hoc multorum deorum cultum, quos pagani colere consuerunt, necessarium esse arbitrentur et, quia prohibentur, mala ista exoriri atque abundare contendunt. sequentes autem quinque aduersus eos loquuntur, qui fatentur haec mala nec defuisse umquam nec defutura mortalibus et ea, nunc magna nunc parua, locis, temporibus personisque uariari, sed deorum multorum cultum,",
          "candidate_score": 0.670831,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 12,
      "cf_id": "cf016",
      "work_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1",
      "max_score": 0.677467,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "7020_sent_5_7",
          "bdc_text": "dann es der reformation zuͦwider ist . So mag dardurch gott erzürnt werden , das wir uff dem menschlichen pundt so vil halltend , das wir umb der menschen willen , ja von irer hilff willen , den glouben übergäbend . So bald Constantinus und andere keyser christen wurdent , thaatend sy uß den panern alle abgött , woltend ouch iren kriegslüthen , die noch abgöttisch warend , nitt gestatten , das sy ire zeychen hättind harlangend von der heydery noch das sy nach ir religion in der christen keyseren lägern oppffertind .",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_1264",
          "psc_text": "recte per totum orbem apostoli mitterentur dicente domino Iesu: euntes docete omnes gentes. illis quidem etiam interclusa barbaricis motibus regna patuerunt, ut Thomae India, Matthaeo Persia. sed tamen, quo plura obirent spatia terrarum, in exortu ecclesiae potestatem Romani imperii toto orbe diffudit et dissidentium mentes terrarumque diuortia donata pace composuit. didicerunt omnes homines sub uno terrarum imperio uiuentes unius dei omnipotentis imperium fideli eloquio confiteri. cap. 22 § 1 Abstulit ergo bella usque in fines terrae, quod factum esse non dubium est. sed uide ne bella infirmitatis abstulerit, quae sunt in corde titubantium. qui enim terrena transierit, iam non dicit: foris pugnae, intus timores, sed dicit: nostra autem conufersatio in caelis est. transi ergo mundum, ut incipias esse supra mundum; neQaoai enim'transire' estuel, ut dicam expressius,'transfretare'. abstulit ergo dominus bella quae mouebat nobis nequitia spiritalis et deuicto diabolo pacem suam nobis reliquit. arcum confregit, de quo ignita aduersarii iacula spargebantur",
          "candidate_score": 0.677467,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "7020_sent_6_8",
          "bdc_text": "So mag dardurch gott erzürnt werden , das wir uff dem menschlichen pundt so vil halltend , das wir umb der menschen willen , ja von irer hilff willen , den glouben übergäbend . So bald Constantinus und andere keyser christen wurdent , thaatend sy uß den panern alle abgött , woltend ouch iren kriegslüthen , die noch abgöttisch warend , nitt gestatten , das sy ire zeychen hättind harlangend von der heydery noch das sy nach ir religion in der christen keyseren lägern oppffertind . Es hätte ouch bald grosse unruͦwen und uffruͦren under dem volck gäben. [ Schluss fehlt. ]vgl . HB Bibl. I 558 .",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_1264",
          "psc_text": "recte per totum orbem apostoli mitterentur dicente domino Iesu: euntes docete omnes gentes. illis quidem etiam interclusa barbaricis motibus regna patuerunt, ut Thomae India, Matthaeo Persia. sed tamen, quo plura obirent spatia terrarum, in exortu ecclesiae potestatem Romani imperii toto orbe diffudit et dissidentium mentes terrarumque diuortia donata pace composuit. didicerunt omnes homines sub uno terrarum imperio uiuentes unius dei omnipotentis imperium fideli eloquio confiteri. cap. 22 § 1 Abstulit ergo bella usque in fines terrae, quod factum esse non dubium est. sed uide ne bella infirmitatis abstulerit, quae sunt in corde titubantium. qui enim terrena transierit, iam non dicit: foris pugnae, intus timores, sed dicit: nostra autem conufersatio in caelis est. transi ergo mundum, ut incipias esse supra mundum; neQaoai enim'transire' estuel, ut dicam expressius,'transfretare'. abstulit ergo dominus bella quae mouebat nobis nequitia spiritalis et deuicto diabolo pacem suam nobis reliquit. arcum confregit, de quo ignita aduersarii iacula spargebantur",
          "candidate_score": 0.675607,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "7020_sent_6",
          "bdc_text": "So mag dardurch gott erzürnt werden , das wir uff dem menschlichen pundt so vil halltend , das wir umb der menschen willen , ja von irer hilff willen , den glouben übergäbend .",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_1201",
          "psc_text": "ergo uidetur ab homine facies dei. est tamen locus in quo fide se monstret homini deus. est hie locus apud deum et ideo si steterimus in petra, id' est in carnis istius conscientia et fidei firmitate, etsi plenitudinem eius uidere non possumus, tamen 3 *Ps. 103,27—30 13 *Ioh. 4, 34 21*Ex.33,20 23 *Ex. 33,21—23 1 domine del. B 2 nec i3 subsistere av abstinere A obsistere BC absistere 0 7 te autem BC 9 conuerterentnr Dml 15 dei om. {l 16 audi DF 19 dirigamus] add. qui « 23 aput C 24 canerna F 31 firmitate] summitate Fml quantum possumus quasi reliquias eius luminis hauriemus. neque enim Moyses totam diuinitatis eius plenitudinem uidit quae habitat in Christo corporaliter, sed uidit posteriora Christi, uidit splendorem eius ut homo, uidit eius gloriam passionis per quam regnum nobis caeleste reserauit. cap. 92 § 1 Aquilas autem quare faciem tuam abscondis? posuit, sed etiam",
          "candidate_score": 0.64008,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "7020_sent_3_5",
          "bdc_text": "Demnach , als ir min meynung von mit begärend , ob den bäpstischen von wägen der pundtnuß zuͦ vergonnen , in üwer statt gerichten oder gebieten mä ß und andere grewel von gott verbotten und dorumb von üch abgethan , nimmer wider anzuͦnemmen , zuͦ hallten , sag ich einfallt , das sömlichs dheins wägs zuͦ gestatten ist ; dann es der reformation zuͦwider ist .",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_1342",
          "psc_text": "nisi forte calcanei mei iniquitas mihi sit abluenda? alia est iniquitas nostra, alia calcanei nostri, in quo Adam dente serpentis est uulneratus et obnoxiam hereditatem successionis humanae suo uulneri dereliquit, ut omnes illo uulnere claudicemus. § 2 unde dominus discipulis pedes lauit, ut lauaret uenena serpentis, et Petrus reprehenditur, quod excusabat, 3 *Prou. 20, 17 (23) 4 *Ps. 48, 5 7 cf. Luc. 8, 8 9 cf. Act. 9, 15 13 I Cor. 14,15 20 *Esai. 35, 6 21 *Ps. 48,6 23 cf. Ps. 48, 4 24 cf. Augustin. Contra Iulianum I 4, 11 26 cf. Gen. 3,15, 1 multuarium BCml 3 bona Cm2 7 ipsam Bm2 10 eantilena F 12 cordam codd. 13 post mcnte del. psallam D idemque # 26 in] qui Bm2 quo Adam] quodam B uulneratus est{J 27 uulneri scripsi uulnere codd. av. cf. p. 367, 2; 368,16 28 pedes discipulis C ne sibi dominus pedes",
          "candidate_score": 0.633217,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "7020_sent_4",
          "bdc_text": "und andere grewel von gott verbotten und dorumb von üch abgethan , nimmer wider anzuͦnemmen , zuͦ hallten , sag ich einfallt , das sömlichs dheins wägs zuͦ gestatten ist ;",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_383",
          "psc_text": "terra captiuitatis exibat. dirigebantur itaque a domino gressus eorum, quibus per noctem ignis columna lucebat, per diem nubis, ut nec diei ardor afficeret commeantes nec impedimentum uiantibus tenebrae noctis afferrent. cap. 48 § 1 Et tu merere factis uotisque deposce, ut gressus tui a domino dirigantur, ne moueantur pedes tui, quia scriptum est: mei autem paene moti sunt pedes, paulo minus effusi sunt gressus mei. cauendum est quoque, ne rectam semitam derelinquas et deuerticula te uiarum tortuosarum decipiant. ideo dicitur: parate uiam domino, rectas facite semitas eius. § 2 paremus ergo uiam domino deo nostro in mentibus nostris, rectas faciamus semitas eius, rectas faciamus animorum semitas, ne labamur. non effundantur gressus nostri sicut uxoris Loth, quae post se respexit et gressus tenere non potuit, sed effusi sunt, cum in salem esset repente conuersa. non effundantur sicut Aegyptiorum, quorum gressum maris fluctus 2 *I Cor. 10, 12 4 *Ps. 36,35—36 9",
          "candidate_score": 0.627245,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "7020_sent_1",
          "bdc_text": "Ich dancken gott , das er mir die gnad gäben , das min Isaias üch und andere eerenlüth so wol fröwt ;",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_1012",
          "psc_text": "hic est antiquus dierum. quis autem unicornuus nisi unigenitus dei filius et unicum dei uerbum, quod erat in principio apud patrem ? quod uerbum suis cornibus gentium populos mortificauit et uiuificauit, ut fierent in decem milia Ephraem usque ad terminos terrae et usque in milia Manasse, eo quod crediturus esset in eum populus nationum, qui totum repleret orbem terrarum, crediturus esset postea etiam populus Iudaeorum ex obliuione conuersus ad gratiam; oblitus est enim salutem suam, qui tam sero conuerteretur ad Christum. ideo Saul in milibus, Dauid in decem milibus, quia durus in paucis, mansuetus in pluribus. cap. 19 § 1 Neque tamen abnuo, si quis quasi ad Ioseph dictum putat: primogenitus tauri decus eius etsic distinguendum putat, quia dedit et sanctis suis cornua. exaltauit enim cornua populi sui, et Anna mater prophetae Samuhel dicit: exultauit cor meum in domino, exaltatum est cornu meum in deo meo. habuit utique et Ioseph",
          "candidate_score": 0.620708,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 13,
      "cf_id": "cf033",
      "work_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis",
      "max_score": 0.676514,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "7020_sent_4_6",
          "bdc_text": "und andere grewel von gott verbotten und dorumb von üch abgethan , nimmer wider anzuͦnemmen , zuͦ hallten , sag ich einfallt , das sömlichs dheins wägs zuͦ gestatten ist ; dann es der reformation zuͦwider ist . So mag dardurch gott erzürnt werden , das wir uff dem menschlichen pundt so vil halltend , das wir umb der menschen willen , ja von irer hilff willen , den glouben übergäbend .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_841",
          "psc_text": "prohibemur, cum dicit Scriptura nobis: Et a voluntatibus tuis avertere (Eccli. XXVIII) . Et iterum: Rogamus Deum in oratione, ut fiat illius voluntas in nobis (Matth. VI). Docemur ergo merito non facere nostram voluntatem, cum cavemus illud, quod dicit sancta Scriptura: Sunt viae quae videntur hominibus rectae; quarum finis usque ad profundum inferni demergit (Prov. XVI) . Et cum item cavemus illud, quod de negligentibus dictum est: Corrupti sunt, et abominabiles facti sunt in voluntatibus suis (Psal. LII) . In desideriis vero carnis ita nobis Deum credamus semper esse praesentem, cum dicit Propheta Domino: Ante te est omne desiderium meum (Psal. XXXVII) . Cavendum ergo ideo malum desiderium, quia mors secus introitum delectationis posita est. Unde Scriptura praecipit, dicens: Post concupiscentias tuas non eas (Eccli. XVIII) . Ergo si oculi Domini speculantur bonos et malos, et Dominus de coelo semper respicit super filios hominum (Psal. XXXIII), ut videat si est",
          "candidate_score": 0.676514,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "7020_sent_3_5",
          "bdc_text": "Demnach , als ir min meynung von mit begärend , ob den bäpstischen von wägen der pundtnuß zuͦ vergonnen , in üwer statt gerichten oder gebieten mä ß und andere grewel von gott verbotten und dorumb von üch abgethan , nimmer wider anzuͦnemmen , zuͦ hallten , sag ich einfallt , das sömlichs dheins wägs zuͦ gestatten ist ; dann es der reformation zuͦwider ist .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1762",
          "psc_text": "Is cui dispensatio credita est cum consideratione debet hoc facere. Si quis autem praeter illius voluntatem facere hoc praesumit, tanquam inquietus et indisciplinatus confundatur, usquequo discat loci sui ordinem custodire, secundum quod Apostolus dixit: unusquisque in quo vocatus est in eo permaneat. » Porro hoc nomine S. Pater vetat non solum quidquam dare; sed 423 et permutare, aut mutuo commodare; idque juxta priscorum monachorum disciplinam, quam videre est in Regula S. Pachomii: « Mutare de his quae a praeposito acceperit cum altero nemo audebit, nec accipiet melius, et dabit deterius aut econtrario dans melius, deterius accipiet. » In Poenis incerti auctoris apud S. Basilium (Art. 58. Idem habetur in Reg. Orient c. 9): « Si quis permutet aliquid cum aliquo, aut quid largiatur praeter voluntatem archimandritae, careat benedictione. « In Regula Tarnatensi: « Nihil de his quae perceperit ei sit licitum commutare, nec pro abjectiore viliora, nec pro commodo meliora;",
          "candidate_score": 0.639254,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "7020_sent_3_5",
          "bdc_text": "Demnach , als ir min meynung von mit begärend , ob den bäpstischen von wägen der pundtnuß zuͦ vergonnen , in üwer statt gerichten oder gebieten mä ß und andere grewel von gott verbotten und dorumb von üch abgethan , nimmer wider anzuͦnemmen , zuͦ hallten , sag ich einfallt , das sömlichs dheins wägs zuͦ gestatten ist ; dann es der reformation zuͦwider ist .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3665",
          "psc_text": "inita fuisset interrogatus a suis Carthusianis, respondit contristatus: Rumores audire et referre etsi licet episcopis, sed non licet monachis. Quod si praesumpserit, vindictae regulari subjaceat. ] Ad quem locum ita declarant Cassinenses: « Si quis in hoc notabiliter excesserit, dicat culpam suam in capitulo, et comedat in terra in pane et aqua in refectorio, arbitrio praelati toties quoties contravenerit. » Reversi tamen omnium rationem abbati reddere debebant, ut praescribit S. Basilius his verbis (Regul. fus. cap. 44): « Post regressum examinet 879 praepositus ex itinere reversum, quales fuerint rerum contractus, cum qualibus viris negotium habuerit, quos sermones miscuerit, quae fuerint animi cogitationes, an quamvis diem ac noctem in timore Dei transegerit, an metu externarum calamitatum perculsus, aut propria socordia dissolutus, decretorum aliquid perverterit. Et si quid recte administratum fuerit, approbando confirmet; si vero error quispiam irrepserit, cura ac prudenti doctrina corrigatur. Ita quippe et vigilantiores erunt peregre proficiscentes fratres propter",
          "candidate_score": 0.635961,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "7020_sent_3_5",
          "bdc_text": "Demnach , als ir min meynung von mit begärend , ob den bäpstischen von wägen der pundtnuß zuͦ vergonnen , in üwer statt gerichten oder gebieten mä ß und andere grewel von gott verbotten und dorumb von üch abgethan , nimmer wider anzuͦnemmen , zuͦ hallten , sag ich einfallt , das sömlichs dheins wägs zuͦ gestatten ist ; dann es der reformation zuͦwider ist .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1792",
          "psc_text": "In aliis quoque monasteriis, in quibus aliqua remissius indulgentur, hanc regulam videmus strictissime nunc usque servari, ut ne verbo quidem audeat quis dicere suum aliquid; magnumque sit crimen, ex ore monachi processisse codicem meam, tabulas meas, graphium meum, tunicam meum, caligas meas; proque hoc digna poenitentia satisfacturus sit, si casu aliquo per subreptionem, vel ignorantiam hujusmodi verbum de ore ejus effugerit. » Ex sancto etiam Basilio (Reg. fus., cap. 32): « Doctrina veritatis omnino illud meum ac tuum inter fratres dici vetat. » Idem videre est in aliis monasticis regulis passim. In Regula sancti Augustini (Cap. 1): « Non dicatis aliquid proprium. » In Regula sancti Aureliani (Cap. 25): « Nullus praesumat quidquam suum dicere. » In Poenitentiali sancti Columbani: « Meum et tuum dixisse sex plagis. » In Regula a sancto David monachis tradita (Apud Boll., Mart. 1): « Omnia omnibus communia, et nihil meum, nihil tuum dicebant; quisquis",
          "candidate_score": 0.633825,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "7020_sent_3",
          "bdc_text": "Demnach , als ir min meynung von mit begärend , ob den bäpstischen von wägen der pundtnuß zuͦ vergonnen , in üwer statt gerichten oder gebieten mä ß",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2277",
          "psc_text": "appendentem. Quapropter cum hoc capite heminam explicans Nicolaus ait, ejus mensuram in Cassinensi monasterio servatam, facto experimento parum plus aut minus capere quam petitum, quod est mensura quaedam apud Romanos, aut mendum in nomine mensurae irrepsisse necesse est, aut duplex apud Romanos fuisse petitum, unum majus, aliud minus (quod saepe contingit in mensuris ejusdem nominis), et Nicolaum de minori locutum fuisse; nam et longe erat ab eligendis magnis mensuris, qui paulo post subdit: « Quia vinum plus indulgetur monacho ad confortationem stomachi, quam ad saporem oris, seu delectamentum naturae. » Quae si legisset dissertator, fortassis Nicolaum non appellasset (Resp. n. 12) insignem potatorem. Sed quid etiam si concederemus dissertatori antiquas Romanorum mensuras ad usque tempora sancti Benedicti conservatas fuisse, idque in tota Italia; quid inde proficeret? cum ipse fateatur S. Patrem specialem heminam suo in monasterio instituisse, ut revera instituit. Quamvis an ita fateatur merito dubitaveris: nam fatetur, et non",
          "candidate_score": 0.620901,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 14,
      "cf_id": "cf016",
      "work_id": "stoa0022.stoa042.opp-lat1",
      "max_score": 0.675227,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "7020_sent_4_6",
          "bdc_text": "und andere grewel von gott verbotten und dorumb von üch abgethan , nimmer wider anzuͦnemmen , zuͦ hallten , sag ich einfallt , das sömlichs dheins wägs zuͦ gestatten ist ; dann es der reformation zuͦwider ist . So mag dardurch gott erzürnt werden , das wir uff dem menschlichen pundt so vil halltend , das wir umb der menschen willen , ja von irer hilff willen , den glouben übergäbend .",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa042.opp-lat1_window_223",
          "psc_text": "ipse dominus ait: sint lumbi uestri praecincti et lucernae ardentes. unde etiam pecuniam in zonis nostris portari prohibet; non enim saecularia, sed aeterna debet zona nostra seruare. B § 68 Et audierunt inquid uocem domini deambulantis c ad uesperum. quae est ambulatio dei, qui ubique semper est? sed puto deambulationem quandam esse dei per diuinarum seriem scripturarum, in quibus dei quaedam uersatur praesentia, cum audimus quia ipse aspicit omnia et oculi domini super iustos, cum legimus quia Iesus sciebat 3 Augustinus contra lul. Pelag. II 6, 16 (qaocL igitur... peccata. signaret); cf. Baeda Hex. I (II 55 D Jf.) 10 Matth. 21, 19 Luc. 13, 6 pqq. 12 Luc. 12, 35 14 Matth. 10, 9 16 Gen. 3, 8 20 Psalm. XXXIII 16 21 Lac. 6, 8 1 appollo A manducauit ACV' et (-bit corr.) PRM 2 fructum ferre RSBCC'V' et (in quibus ferre et) M-P' forma AD forme PV",
          "candidate_score": 0.675227,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "7020_sent_4_6",
          "bdc_text": "und andere grewel von gott verbotten und dorumb von üch abgethan , nimmer wider anzuͦnemmen , zuͦ hallten , sag ich einfallt , das sömlichs dheins wägs zuͦ gestatten ist ; dann es der reformation zuͦwider ist . So mag dardurch gott erzürnt werden , das wir uff dem menschlichen pundt so vil halltend , das wir umb der menschen willen , ja von irer hilff willen , den glouben übergäbend .",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa042.opp-lat1_window_248",
          "psc_text": "interdicta M nutrita D terrarum SP' uideatur M manducare uidetnr B tuae. tollenda est omnis excusatio diaboli, ne forte malitiae suae aliquid possit optendere, ut dicat iniquitatem suam ei condemnatione uenisse et ideo ad nocendum hominibus pertinaciter obniti, quia ideo damnatus est, ut noceret. quod uidetur esse proximum opinioni, si tamquam damnationis D accipimus istam sententiam; non enim deus ad hoc serpentem damnauit, ut noceat, sed quid futurum esset ostendit. et quidem temptatio illa quod amplius hominibus prosit superius demonstrauimus; si tamen cognouenmuscognouerimus quia scriptum est dicente deo: honorificantes me honorificabo, et contemptor mei honore priuabitur, licet nobis ex his uerbis aliquid aestimare. deus enim operatur quod bonum est, non quod malum; ergo doceant te uerba diuina quia E operatur gloriam, poenam relinquit. honorificantes me inquit honorificabo honorem bonorum operationis suae esse declarans. et contemptores, inquit, mei — non dixit honore priuabo, sed honore priuabuntur, non suae operationi deputans eorum",
          "candidate_score": 0.667494,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "7020_sent_2_4",
          "bdc_text": "gott gäbe , das er ouch vil frucht bringe . Demnach , als ir min meynung von mit begärend , ob den bäpstischen von wägen der pundtnuß zuͦ vergonnen , in üwer statt gerichten oder gebieten mä ß und andere grewel von gott verbotten und dorumb von üch abgethan , nimmer wider anzuͦnemmen , zuͦ hallten , sag ich einfallt , das sömlichs dheins wägs zuͦ gestatten ist ;",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa042.opp-lat1_window_222",
          "psc_text": "V' plantaui, Apollo rigauit, manducabit ex ea fructum; mala autem interpretatio fructum ferre, uiriditatem seruare non poterit. § 67 quod igitur grauius est hac se Adam interpretatione succinxit eo loci, ubi fructu magis castitatis se succingere debuisset. in lumbis enim quibus praecingimur quaedam semina generationis esse dicuntur: et ideo male ibi succinctus est Adam foliis inutilibus, ubi futurae generationis non fructum 176 A futurum, sed quaedam peccata signaret, quae manserunt usque in aduentum domini aaluatorissaluatoris. ceterum posteaquam dominus aduenit, ficum inuenit incultam. rogatus ne eam iuberet excidi ut coleretur permisit. et ideo iam non foliis, sed diuino sermone succingimur, quia ipse dominus ait: sint lumbi uestri praecincti et lucernae ardentes. unde etiam pecuniam in zonis nostris portari prohibet; non enim saecularia, sed aeterna debet zona nostra seruare. B § 68 Et audierunt inquid uocem domini deambulantis c ad uesperum. quae est ambulatio dei, qui ubique semper est? sed puto deambulationem",
          "candidate_score": 0.665037,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "7020_sent_4_6",
          "bdc_text": "und andere grewel von gott verbotten und dorumb von üch abgethan , nimmer wider anzuͦnemmen , zuͦ hallten , sag ich einfallt , das sömlichs dheins wägs zuͦ gestatten ist ; dann es der reformation zuͦwider ist . So mag dardurch gott erzürnt werden , das wir uff dem menschlichen pundt so vil halltend , das wir umb der menschen willen , ja von irer hilff willen , den glouben übergäbend .",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa042.opp-lat1_window_227",
          "psc_text": "sensus errantis, hoc est non audit deum ambulantem in scripturis diuinis, ambulantem in mentibus singulorum. dicit enim deus: quoniam inhabitabo in illis et inter eos ambulabo et ero illorum deus. ergo cum in animae sensum redierit potestatis formido diuinae, tunc erubescimus, F tunc nos gestimus abscondere, tunc peccatorum nostrorum positi cogitationibus in medio ligni paradisi, ubi peccammuspeccauimus, deprehendimur latere cupientes et arbitrantes quod deus non requirat occulta. sed scrutator animorum et cogitationum lMatth.9,4 5Matth.5,16 6 Deut. 34, 10 I Cor. 13. 12 7 Esai. 1, 17 sq. 17 Leuit. 26, 12 23 Sap. 1, 6 3 dum M 4 latere ... suam ow. A (add. in mg, t?t/* w.f otH. latere) latere] efFugere D conspectum ... opera on!. R, add. in mg. m1 S 5 nolebat (e ex i) A enim APVD est enim -A''C' enim est Cx Uindob. 779 Monac. 2549 6 faciem pr. ARVMV' facie P (e ex",
          "candidate_score": 0.664407,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "7020_sent_2_4",
          "bdc_text": "gott gäbe , das er ouch vil frucht bringe . Demnach , als ir min meynung von mit begärend , ob den bäpstischen von wägen der pundtnuß zuͦ vergonnen , in üwer statt gerichten oder gebieten mä ß und andere grewel von gott verbotten und dorumb von üch abgethan , nimmer wider anzuͦnemmen , zuͦ hallten , sag ich einfallt , das sömlichs dheins wägs zuͦ gestatten ist ;",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa042.opp-lat1_window_223",
          "psc_text": "ipse dominus ait: sint lumbi uestri praecincti et lucernae ardentes. unde etiam pecuniam in zonis nostris portari prohibet; non enim saecularia, sed aeterna debet zona nostra seruare. B § 68 Et audierunt inquid uocem domini deambulantis c ad uesperum. quae est ambulatio dei, qui ubique semper est? sed puto deambulationem quandam esse dei per diuinarum seriem scripturarum, in quibus dei quaedam uersatur praesentia, cum audimus quia ipse aspicit omnia et oculi domini super iustos, cum legimus quia Iesus sciebat 3 Augustinus contra lul. Pelag. II 6, 16 (qaocL igitur... peccata. signaret); cf. Baeda Hex. I (II 55 D Jf.) 10 Matth. 21, 19 Luc. 13, 6 pqq. 12 Luc. 12, 35 14 Matth. 10, 9 16 Gen. 3, 8 20 Psalm. XXXIII 16 21 Lac. 6, 8 1 appollo A manducauit ACV' et (-bit corr.) PRM 2 fructum ferre RSBCC'V' et (in quibus ferre et) M-P' forma AD forme PV",
          "candidate_score": 0.653805,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "7020_sent_2_4",
          "bdc_text": "gott gäbe , das er ouch vil frucht bringe . Demnach , als ir min meynung von mit begärend , ob den bäpstischen von wägen der pundtnuß zuͦ vergonnen , in üwer statt gerichten oder gebieten mä ß und andere grewel von gott verbotten und dorumb von üch abgethan , nimmer wider anzuͦnemmen , zuͦ hallten , sag ich einfallt , das sömlichs dheins wägs zuͦ gestatten ist ;",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa042.opp-lat1_window_203",
          "psc_text": "RV' mali9 P quis APVMD quid cet. sapientiA P (a ex ae) D sapientia Y sapientiae cet. 19 fort. iustitiae 22 ne ... prohibuisse om..APYD 24 dns BV' 25 quoniamJ quod SBP quod iam M nuşdus est (t eras.) A ea] esses SBP a quoJ de quo ItM de quo de V quod SBP quo praeceperam tibi, ab hoc solo ne manducares, manducasti? quod uideretur dare aliquem interpretandi locum, nisi mulier in superioribus dicente serpente: quid utique dixit deus, ne edatis ab omni ligno quod est in paradiso? respondisset: quod est in medio paradisi, dixit deus: non manducabitis ex eo. in quo quamuis mulieris praeuaricaturae fides uideatur infirmior, D tamen non omnibus Adam spoliabo uirtutibus, ut uideatur in paradiso nullam adsecutus fuisse uirtutem, nihil de ceteris gustauisse lignis priusque culpam incidisse quam fructus esse aliquos consecutus. non spoliabo ergo Adam, ne genus humanum omne dispoliem, quod innocens est, antequam sensum",
          "candidate_score": 0.65335,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "7020_sent_2_4",
          "bdc_text": "gott gäbe , das er ouch vil frucht bringe . Demnach , als ir min meynung von mit begärend , ob den bäpstischen von wägen der pundtnuß zuͦ vergonnen , in üwer statt gerichten oder gebieten mä ß und andere grewel von gott verbotten und dorumb von üch abgethan , nimmer wider anzuͦnemmen , zuͦ hallten , sag ich einfallt , das sömlichs dheins wägs zuͦ gestatten ist ;",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa042.opp-lat1_window_101",
          "psc_text": "ille ab interdictis non putauerit abstinendum, causa ei mortis est medicus, sed utique ipse sibi reus mortis est propriae. itaque deus quasi bonus medicus prohibuit ne Adam nocitura gustaret. § 36 iterum accipe: scire bonum melius est quam nescire et ei qui bonum sciat pulchrum est scire quod malum est, ut sciat cauere quod malum est et 5 ex Apelle, cf. Harnack 1. c. 4 praetendat M praetendunt SBP' 5 subrepit C (e ex i mS) MSBP1 6 a om. RMV' ligni hoc ItC, ḥạḅẹṭ ligni C 7 insnfflatione T5 et (i 8. e) PV' 8 siquidem PVS si cet. quem om. PVS, s. u. ( H inde a uerbo huius iterum incipit A ut si II (aut si m2 P) operatorem P (ra in ras.) 10 mortis (s s. u.) sg (s eras., om. esse) R dicant PCCD dicut R (-unt corr.) V eum gemina M 11 cum posset",
          "candidate_score": 0.651599,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "7020_sent_3_5",
          "bdc_text": "Demnach , als ir min meynung von mit begärend , ob den bäpstischen von wägen der pundtnuß zuͦ vergonnen , in üwer statt gerichten oder gebieten mä ß und andere grewel von gott verbotten und dorumb von üch abgethan , nimmer wider anzuͦnemmen , zuͦ hallten , sag ich einfallt , das sömlichs dheins wägs zuͦ gestatten ist ; dann es der reformation zuͦwider ist .",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa042.opp-lat1_window_223",
          "psc_text": "ipse dominus ait: sint lumbi uestri praecincti et lucernae ardentes. unde etiam pecuniam in zonis nostris portari prohibet; non enim saecularia, sed aeterna debet zona nostra seruare. B § 68 Et audierunt inquid uocem domini deambulantis c ad uesperum. quae est ambulatio dei, qui ubique semper est? sed puto deambulationem quandam esse dei per diuinarum seriem scripturarum, in quibus dei quaedam uersatur praesentia, cum audimus quia ipse aspicit omnia et oculi domini super iustos, cum legimus quia Iesus sciebat 3 Augustinus contra lul. Pelag. II 6, 16 (qaocL igitur... peccata. signaret); cf. Baeda Hex. I (II 55 D Jf.) 10 Matth. 21, 19 Luc. 13, 6 pqq. 12 Luc. 12, 35 14 Matth. 10, 9 16 Gen. 3, 8 20 Psalm. XXXIII 16 21 Lac. 6, 8 1 appollo A manducauit ACV' et (-bit corr.) PRM 2 fructum ferre RSBCC'V' et (in quibus ferre et) M-P' forma AD forme PV",
          "candidate_score": 0.651457,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "7020_sent_2_4",
          "bdc_text": "gott gäbe , das er ouch vil frucht bringe . Demnach , als ir min meynung von mit begärend , ob den bäpstischen von wägen der pundtnuß zuͦ vergonnen , in üwer statt gerichten oder gebieten mä ß und andere grewel von gott verbotten und dorumb von üch abgethan , nimmer wider anzuͦnemmen , zuͦ hallten , sag ich einfallt , das sömlichs dheins wägs zuͦ gestatten ist ;",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa042.opp-lat1_window_114",
          "psc_text": "BVMSP'V' 2.3 beneficio dei N (dei 8. u. M) ad A (d exp.), fort. ab 24 dum] cum B (ut s. u.) 26 fortasse om. B esset, quae nisi aliqua malitiae fuissent semina, uel subsistere uel eminere non posset. quid est enim peccatum nisi E praeuaricatio legis diuinae et caelestium inoboedientia praeceptorum? non enim auribus corporis de mandatis caelestibus iudicamus, sed cum esset dei uerbum, opiniones quaedam nobis boni et mali pullulauerunt, dum id quod malum est naturaliter intellegimus esse uitandum et id quod bonum est naturaliter nobis intellegimus esse praeceptum. in eo igitur uocem domini uidemur audire, quod alia interdicat, alia praecipiat. si quis non oboedierit illis quae semel a deo praecepta F credimus, poenae obnoxius aestimatur. dei autem praeceptum non quasi in tabulis lapideis atramento legimus inscriptum, sed cordibus nostris tenemus inpressum spiritu dei uiui. ergo opinio nostra sibi legem facit. si enim gentes quae legem non habent",
          "candidate_score": 0.650987,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "7020_sent_2_4",
          "bdc_text": "gott gäbe , das er ouch vil frucht bringe . Demnach , als ir min meynung von mit begärend , ob den bäpstischen von wägen der pundtnuß zuͦ vergonnen , in üwer statt gerichten oder gebieten mä ß und andere grewel von gott verbotten und dorumb von üch abgethan , nimmer wider anzuͦnemmen , zuͦ hallten , sag ich einfallt , das sömlichs dheins wägs zuͦ gestatten ist ;",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa042.opp-lat1_window_91",
          "psc_text": "2 in om. P' 5 lacunam significare malui quam, interpolationem statuere ita, ut autem in suspicionem uocaretur altum (corr. m2) PV 6 recte ergo 1JISBCP' 7 condemnatur MS condempnatur C (p s. u.) cet. 9 et] id SBP' 10 nec hoc ipsum SBP 14 his libri deus ante ei PVC ei deus ante B (ante s. u.) deus ei ante cet. 15 uoluptatis om. B 17 si] etsi B et (s. quamuis) M 18 et mali om. B 20 intellegebat om. B, ante exigebatur transponit M O 21 ergo (g) addidi, ideoque Costerius post iubentis add. iussa in mg. m2 R sectare R (-ri mH) F' 23 natura PVCC 25 dixit C' XXXII. Ambr. pars 1, fnsc. 1. 19 manducabimus, de fructu autem ligni quod estinest medio paradiso dixit deus: non manducabitis ex D eo. ita ergo sciebat oboediendum esse mandato ut diceret: ex omni fructu manducabimus, quod dominus imperauerat,",
          "candidate_score": 0.650986,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "7020_sent_3_5",
          "bdc_text": "Demnach , als ir min meynung von mit begärend , ob den bäpstischen von wägen der pundtnuß zuͦ vergonnen , in üwer statt gerichten oder gebieten mä ß und andere grewel von gott verbotten und dorumb von üch abgethan , nimmer wider anzuͦnemmen , zuͦ hallten , sag ich einfallt , das sömlichs dheins wägs zuͦ gestatten ist ; dann es der reformation zuͦwider ist .",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa042.opp-lat1_window_114",
          "psc_text": "BVMSP'V' 2.3 beneficio dei N (dei 8. u. M) ad A (d exp.), fort. ab 24 dum] cum B (ut s. u.) 26 fortasse om. B esset, quae nisi aliqua malitiae fuissent semina, uel subsistere uel eminere non posset. quid est enim peccatum nisi E praeuaricatio legis diuinae et caelestium inoboedientia praeceptorum? non enim auribus corporis de mandatis caelestibus iudicamus, sed cum esset dei uerbum, opiniones quaedam nobis boni et mali pullulauerunt, dum id quod malum est naturaliter intellegimus esse uitandum et id quod bonum est naturaliter nobis intellegimus esse praeceptum. in eo igitur uocem domini uidemur audire, quod alia interdicat, alia praecipiat. si quis non oboedierit illis quae semel a deo praecepta F credimus, poenae obnoxius aestimatur. dei autem praeceptum non quasi in tabulis lapideis atramento legimus inscriptum, sed cordibus nostris tenemus inpressum spiritu dei uiui. ergo opinio nostra sibi legem facit. si enim gentes quae legem non habent",
          "candidate_score": 0.638817,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "7020_sent_3_5",
          "bdc_text": "Demnach , als ir min meynung von mit begärend , ob den bäpstischen von wägen der pundtnuß zuͦ vergonnen , in üwer statt gerichten oder gebieten mä ß und andere grewel von gott verbotten und dorumb von üch abgethan , nimmer wider anzuͦnemmen , zuͦ hallten , sag ich einfallt , das sömlichs dheins wägs zuͦ gestatten ist ; dann es der reformation zuͦwider ist .",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa042.opp-lat1_window_101",
          "psc_text": "ille ab interdictis non putauerit abstinendum, causa ei mortis est medicus, sed utique ipse sibi reus mortis est propriae. itaque deus quasi bonus medicus prohibuit ne Adam nocitura gustaret. § 36 iterum accipe: scire bonum melius est quam nescire et ei qui bonum sciat pulchrum est scire quod malum est, ut sciat cauere quod malum est et 5 ex Apelle, cf. Harnack 1. c. 4 praetendat M praetendunt SBP' 5 subrepit C (e ex i mS) MSBP1 6 a om. RMV' ligni hoc ItC, ḥạḅẹṭ ligni C 7 insnfflatione T5 et (i 8. e) PV' 8 siquidem PVS si cet. quem om. PVS, s. u. ( H inde a uerbo huius iterum incipit A ut si II (aut si m2 P) operatorem P (ra in ras.) 10 mortis (s s. u.) sg (s eras., om. esse) R dicant PCCD dicut R (-unt corr.) V eum gemina M 11 cum posset",
          "candidate_score": 0.636511,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "7020_sent_4",
          "bdc_text": "und andere grewel von gott verbotten und dorumb von üch abgethan , nimmer wider anzuͦnemmen , zuͦ hallten , sag ich einfallt , das sömlichs dheins wägs zuͦ gestatten ist ;",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa042.opp-lat1_window_101",
          "psc_text": "ille ab interdictis non putauerit abstinendum, causa ei mortis est medicus, sed utique ipse sibi reus mortis est propriae. itaque deus quasi bonus medicus prohibuit ne Adam nocitura gustaret. § 36 iterum accipe: scire bonum melius est quam nescire et ei qui bonum sciat pulchrum est scire quod malum est, ut sciat cauere quod malum est et 5 ex Apelle, cf. Harnack 1. c. 4 praetendat M praetendunt SBP' 5 subrepit C (e ex i mS) MSBP1 6 a om. RMV' ligni hoc ItC, ḥạḅẹṭ ligni C 7 insnfflatione T5 et (i 8. e) PV' 8 siquidem PVS si cet. quem om. PVS, s. u. ( H inde a uerbo huius iterum incipit A ut si II (aut si m2 P) operatorem P (ra in ras.) 10 mortis (s s. u.) sg (s eras., om. esse) R dicant PCCD dicut R (-unt corr.) V eum gemina M 11 cum posset",
          "candidate_score": 0.619173,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "7020_sent_3",
          "bdc_text": "Demnach , als ir min meynung von mit begärend , ob den bäpstischen von wägen der pundtnuß zuͦ vergonnen , in üwer statt gerichten oder gebieten mä ß",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa042.opp-lat1_window_196",
          "psc_text": "A (hocsigno X adiecto; in quo eum ... qua[ dam ] in mg. inf.) 18 tradat P (h 8.$) AVD teneat cet., cf. p. 318 u. 5 inducetur SBP' praesumtione A 20 qui APVC 23 me est B personam esse P' fotinus libri Iesus et alibi: quid me uultis occidere hominem? legit etiam Arius quia dixit: quoniam pater maior me est. legitur quidem manifestum, sed qua ratione dictum D sit debet ante pertractare secum, ut rationem dictorum possit aduertere. ducitur quadam magistrorum auctoritate, et profuisset ei non quaesisse quam talem inuenisse doctorem. sed etiam gentilis si quis scripturas accipiat, legit: oculum pro oculo, dentem pro dente, legit etiam: si scandalizauerit te dextera tua, abscide illam: non intellegit sensum, non aduertit diuini sermonis arcana, peius labitur quam si non legisset. et ideo docuit quemadmodum E dei uerbum inuestigare deberent, non perfunctorie, non inprouide, sed diligenter atque sollicite. quod erat inquit ab",
          "candidate_score": 0.614243,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 15,
      "cf_id": "cf021",
      "work_id": "stoa0040.stoa038a.opp-lat1",
      "max_score": 0.672581,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "7020_sent_6_8",
          "bdc_text": "So mag dardurch gott erzürnt werden , das wir uff dem menschlichen pundt so vil halltend , das wir umb der menschen willen , ja von irer hilff willen , den glouben übergäbend . So bald Constantinus und andere keyser christen wurdent , thaatend sy uß den panern alle abgött , woltend ouch iren kriegslüthen , die noch abgöttisch warend , nitt gestatten , das sy ire zeychen hättind harlangend von der heydery noch das sy nach ir religion in der christen keyseren lägern oppffertind . Es hätte ouch bald grosse unruͦwen und uffruͦren under dem volck gäben. [ Schluss fehlt. ]vgl . HB Bibl. I 558 .",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa038a.opp-lat1_window_42",
          "psc_text": "fiat uoluntas dei, qui hoc tanto ante per omnes gentes futurum esse praedixit et, ut per suos fideles fieret, imperauit. cur autem hoc non sineretur daemon praedicere. cum sibi iam praenosceret inminere, cum haec praedictio et prophetis adtestaretur, a quibus sunt ista conscripta, et prudentibus daretur intellegi, quam uigilanter esset daemonum cauenda fallacia cultusque fugiendus? qui cum ante per tam longum tempus in templis suis haec futura tacuissent, quae per prophetas praedicta ignorare non possent, posteaquam adpropinquare coeperunt, uoluerunt ea quasi praedicere, ne ignari uictique putarentur. cum igitur tam longe ante praedictum esset atque conscriptum, ut alia interim taceam, illud, quod Sophonias propheta dicit: praeualebit dominus aduersus eos et exterminabit omnes deos gentium terrae, et adorabunt eum unusquisque de loco suo, omnes insulae gentium, aut non credebant ista sibi euentura, qui in templis gentium colebantur, et haec ideo per suos uates ac fanaticos 17 Sophon. 2, 11 1 hoc om.",
          "candidate_score": 0.672581,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "7020_sent_6",
          "bdc_text": "So mag dardurch gott erzürnt werden , das wir uff dem menschlichen pundt so vil halltend , das wir umb der menschen willen , ja von irer hilff willen , den glouben übergäbend .",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa038a.opp-lat1_window_63",
          "psc_text": "si quis intellegat, et ita sequitur: nam quoniam in dei sapientia non cognouit mundus per sapientiam deum, placuit deo per stultitiam praedicationis saluos facere credentes; quoniam quidem Iudaei signa petunt et Graeci sapientiam quaerunt, nos autem praedicamus Christum crucifixum, Iudaeis quidem scandalum, gentibus autem stultitiam, ipsis uero uoeatisuocatis, Iudaeis et Graecis, Christum dei uirtutem et dei sapientiam; quoniam quod stultum est dei, sapientius est hominibus, et quod infirmum est dei, fortius est hominibus. inrideant ergo, quantum possunt, tamquam inperitiam et stultitiam nostram et iactent doctrinam et sapientiam suam. illud scio, quod isti innsoresinrisores nostri pauciores sunt hoc anno, quam fuerunt priore anno. ex quo enim 8 I Cor. 1, 20-25 23 cf. Pa. 2. 1 1 omnia haec bd ne V non Y 2 doctrinas et christianos om. M et christianos] christianosque CE christianos om. W 3 irridere ea queM deb emus moueri MW debemus] uideamus V ea impleri C",
          "candidate_score": 0.64052,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 16,
      "cf_id": "cf016",
      "work_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1",
      "max_score": 0.671226,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "7020_sent_4_6",
          "bdc_text": "und andere grewel von gott verbotten und dorumb von üch abgethan , nimmer wider anzuͦnemmen , zuͦ hallten , sag ich einfallt , das sömlichs dheins wägs zuͦ gestatten ist ; dann es der reformation zuͦwider ist . So mag dardurch gott erzürnt werden , das wir uff dem menschlichen pundt so vil halltend , das wir umb der menschen willen , ja von irer hilff willen , den glouben übergäbend .",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_1078",
          "psc_text": "humana prona sit, ut ad imimiimum affectibus et currente uestigio feratur in uitium, docet quemadmodum uiae istius lubriciunlubricum, itineris huius anfractus uiantem implicare non possit. § 2 prohibui, inquit, pedes meos a maligna uia, hoc est ab istius saeculi nanitateuanitate, quia saeculum in maligno positum est. dubium quicquid est et ancipitis effectus, hoc malignum est; ut lux dubia maJignamaligna dicitur, ita malignum est quicquid admiscet malitiae tenebras ueritati. reuoca ergo ab istius mundi Iubricolubrico pedes animi tui et mentis incessum. prohibe, inquam, resiste cupiditatibus, obsiste motibus qui uidentur inruere sicut bestiae atque iumenta, ut teneros fmctusfructus et noua ruris huius nostri culta depascant. cap. 17 § 1 Prohibui, inquit, pedes meos. non utique cor- Puris pedes prohibuit, qui mentis piae plerumque obsecuntur 1 cf. Gal. 4, 26 7.14*Ps. 118, 101 16 cf. I Ioh. 5,19 17 ef. Uerg. Aeu. 6, 270 23 Ps. 118,101 1 sursum om.Ov 2intellectus suauitatemAav 5",
          "candidate_score": 0.671226,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "7020_sent_6",
          "bdc_text": "So mag dardurch gott erzürnt werden , das wir uff dem menschlichen pundt so vil halltend , das wir umb der menschen willen , ja von irer hilff willen , den glouben übergäbend .",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_1448",
          "psc_text": "Pm1T 16 habemus] est 0 22 possit AGMmlP 23accipipotestO 24 cugierunt O 25fueratmoysiO 26 in cor- pore MNOPTa uideret incorporei v pf. et om-NP 27 misterio AOPm1P eius aduenientis ex uirgine quaerebat uidere, ut inluminaretur in corde, sicut inluminabantur etiam illi qui dicebant: nonne cor nostrum ardebat in nobis. cum aperiret nobis scripturas ? quod si quis ad deum patrem dictum uult uideri, potest accipi uultus patris filius; qui enim uidet filium, uidet et patrem. cap. 30 § 1 Inluminat tamen uultus dei secundum quod oculi eius super iustos habentur. quod cum spiritaliter sit probandum, tamen, quia § 2 incidit inluminationis uultus Moysi historia, ne quis non putet corporaliter m fieri potuisse. cognoscat. etemmetenim usu solis miutismultis etiam pallore confectis totius corporis figura mutatur et ignis uapore calefactis species uultus mtilantisrutilantis offunditur; oriente die ruhentrubent terrae croceo coiorecolore perfusae, imaginem de beneficio mutuatae; gemmanungemmarum § 3 quoque monilia coruscantia transfundunt",
          "candidate_score": 0.646001,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "7020_sent_2",
          "bdc_text": "gott gäbe , das er ouch vil frucht bringe .",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_735",
          "psc_text": "deponit affectus; quanto magis deo laus sua est deferenda, qui nisi bonus esset, super terram stare quis posset ? § 3 proprium est autem dei ut bonus sit. demquedenique in euangelio habes, quia arbor bona fructus bonos facit. fructus eius angeli sunt, fructus eius homines sunt, hoc est rationabiles, sancti, si domini praecepta custodiunt, fructus eius sunt hi qui nascuntur in terris, fructus eius sunt uirtutes hominum. merito ergo arbor bona bonos fructus facit. prius igitur radix laudetur, ut fructus possit probari. sed et alibi ait idem dominus Iesus: etpater uester qui bonus est dabit bona data petentibus se cap. 16 § 1 Sed quamuis bonus deus sit, cuius etiam amara plus prosunt —non enim inferuntur ut noceant, sed ut corrigant —, rogatur tamen, ut in bonitate sua doceat nos iustitias suas. considera medicum utilia adponentem medicamenta uulneribus, ea tamen, quae mordeant ulceris uirus, aut certe ferro putrefacta resecantem. §",
          "candidate_score": 0.641988,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "7020_sent_6",
          "bdc_text": "So mag dardurch gott erzürnt werden , das wir uff dem menschlichen pundt so vil halltend , das wir umb der menschen willen , ja von irer hilff willen , den glouben übergäbend .",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_1449",
          "psc_text": "inluminationis uultus Moysi historia, ne quis non putet corporaliter m fieri potuisse. cognoscat. etemmetenim usu solis miutismultis etiam pallore confectis totius corporis figura mutatur et ignis uapore calefactis species uultus mtilantisrutilantis offunditur; oriente die ruhentrubent terrae croceo coiorecolore perfusae, imaginem de beneficio mutuatae; gemmanungemmarum § 3 quoque monilia coruscantia transfundunt finitimis quod ipsa radiauerint: et miraris, si Moysi uultus diuinae infectus est clantateclaritate praesentiae, miraris, si refulgente dei gratia iusti uaporetur ingenium? non dubitauit propheta, qui poposcit inluminari prius, ut iustitias domini posset addiscere. cap. 32 § 1 Decursus aquarum descenderunt oculi mei quia non custodiui legem tuam. granditer affectum paenitentiam gerentis expressit, dicens quod aquarum decursus oculi sui descenderint, siue quia per eus tamquam meatus undantium fiuentorumfluentorum ita exuberantium lacrimarum se quidam ductus effuderit et fletus inrigui continuum quoddam et iuge profluuium, siue quod ipsi descenderint oculi. habet enim hoc uis summi doloris, ut cum lacrimis oculi quodammodo ipsi",
          "candidate_score": 0.638117,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "7020_sent_4",
          "bdc_text": "und andere grewel von gott verbotten und dorumb von üch abgethan , nimmer wider anzuͦnemmen , zuͦ hallten , sag ich einfallt , das sömlichs dheins wägs zuͦ gestatten ist ;",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_1082",
          "psc_text": "meos a lapsu. sed ita eruit § 4 dominus pedes tuos ab omni lapsu, si cognouerit quod tu prohibeas pedes tuos a lapsu. ideo hoc meruit Dauid, ut deus a lapsu pedes eius enlereterueret, quoniam pedes suos ipse prohibebat, ne praecipiti atque incauto peccatorum laberentur uestigio, unde et potuit uerba custodire diuina. non enim custodire quis poterit, nisi potuerit prius stare. cum autem custodierit, ipse incipit ei dei uerbum ferre custodiam. prohibitos pedes suos a uia maligna bene dicit qui Christum esse uiam nouit. cap. 18 § 1 A. iudiciis tuis non declinaui, quon i a tn tu legem posuisti mihi. exposuit quid esset a uia maligna prohibere pedem, a iudiciis utique non declinare diuinis et firmum atque inmobile perseuerantis innocentiae tenere uestigium, 46»Ps. 35,12-13 11*1 Cor. 10, 12 12*Deut. 5, 31 14*Ps. 114, 8 23*Ps. 118,102 1 perducunt NPT 3 fraudolentum NPBml pes est O quis ilie Av 4",
          "candidate_score": 0.636692,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 17,
      "cf_id": "cf042",
      "work_id": "020_Sulpicius-Severus_Epistolae-1",
      "max_score": 0.670856,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "7020_sent_2_4",
          "bdc_text": "gott gäbe , das er ouch vil frucht bringe . Demnach , als ir min meynung von mit begärend , ob den bäpstischen von wägen der pundtnuß zuͦ vergonnen , in üwer statt gerichten oder gebieten mä ß und andere grewel von gott verbotten und dorumb von üch abgethan , nimmer wider anzuͦnemmen , zuͦ hallten , sag ich einfallt , das sömlichs dheins wägs zuͦ gestatten ist ;",
          "psc_chunk_id": "020_Sulpicius-Severus_Epistolae-1_window_31",
          "psc_text": "Propter arboris fructum Deus hominem morte multavit? Non propter arboris fructum, sed propter mandati contemptum. Ergo non agitur de qualitate peccati, sed de transgressione mandati. Et qui dixit Adae ut de arboris fructu non ederet, ipse tibi praecepit ut non maledicas, non mentiaris, non detrahas, nec detrahentes auscultes; ut omnino non jures, ut non concupiscas, non invideas, non sis tepidus, non sis avarus, ut nulli malum pro malo reddas, ut pro calumniantibus et persecutoribus tuis ores; ut percutienti maxillam, alteram praebeas; ut in judicio saeculari non litiges; ut si quis tua auferre voluerit, gratanter remittas; ut nec iracundiae nec zeli livoris malum intra pectus admittas, ut crimen avaritiae fugias, ut omnis jactantiae ac superbiae malum caveas, et humilis ac mitis Christi exemplo vivas; malorum consortia in tantum devitans, ut cum fornicatoribus aut avaris, aut maledicentibus aut invidis, aut detrectatoribus aut ebriosis, aut rapacibus cibum non capias. Quem si in aliquo",
          "candidate_score": 0.670856,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "7020_sent_0_2",
          "bdc_text": "Edler , vester , insonders günstiger juncker , min willige dienst und alles guͦts bevoran . Ich dancken gott , das er mir die gnad gäben , das min Isaias üch und andere eerenlüth so wol fröwt ; gott gäbe , das er ouch vil frucht bringe .",
          "psc_chunk_id": "020_Sulpicius-Severus_Epistolae-1_window_9",
          "psc_text": "Isaias dignus Dei spiritu non tacebit: Ego, Domine, te per os meum loquente, praemonui: Vae his qui jungunt domum ad domum (Isa. V, 8) , ut modum cupiditati imponerem. Ego iram tuam peccantibus venisse testatus sum, ut istos a malefactis suis, si non spes praemiorum, saltem suppliciorum formido cohiberet. VI. Post hos aliosque complures qui doctrinae nobis officia praestiterunt, ipse Dei Filius haec loquetur: Ego certe excelsa sede sublimis, coelum palma, terram pugillo continens (Isa. XL, 12), intra extraque diffusus, cunctorum quae gignuntur interior, atque omnibus quae moventur exterior, inaestimabilis naturae potestate infinitus, invisibilis aspectu, incomprehensibilis attactu, ut inter vos ad edomandam duritiam cordis vestri et perfidiam doctrinis salutaribus molliendam vestrum minimus existerem, nasci carne dignatus sum, depositaque Dei gloria, habitum formae servilis assumpsi, ut communicata vobiscum infirmitate corporea, rursum in consortium gloriae meae per obedientiam praecepti salutaris adhiberem. Aegris infirmisque omnibus sanitatem, auditum surdis, visum caecis, vocem mutis, claudis",
          "candidate_score": 0.66376,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "7020_sent_0_2",
          "bdc_text": "Edler , vester , insonders günstiger juncker , min willige dienst und alles guͦts bevoran . Ich dancken gott , das er mir die gnad gäben , das min Isaias üch und andere eerenlüth so wol fröwt ; gott gäbe , das er ouch vil frucht bringe .",
          "psc_chunk_id": "020_Sulpicius-Severus_Epistolae-1_window_8",
          "psc_text": "ante praedixeram. V. Post hunc astabit dignus Domini sui David semine: Ego te, Domine, per omnia nuntiavi; ego nomini tuo tantum serviendum esse clamavi. Ego dixi: Beatus vir qui timet Dominum (Ps. CXI, 1) ; ego dixi: Exsultabunt sancti in gloria (Ps. CXLIX, 5) ; ego dixi: Desiderium peccatorum peribit (Ps. CXI, 10) , ut isti te agnoscerent et peccare desinerent. Ego cum regia praeditus essem potestate, cilicio superjecto, pulvere subjecto, depositis insignibus magnificentiae meae procubui vestimentis, ut istis mansuetudinis atque humilitatis daretur exemplum. Ego inimicis meis, qui interficere me cupierunt, peperci, ut misericordiam meam istis probarem imitandam. Post hunc Isaias dignus Dei spiritu non tacebit: Ego, Domine, te per os meum loquente, praemonui: Vae his qui jungunt domum ad domum (Isa. V, 8) , ut modum cupiditati imponerem. Ego iram tuam peccantibus venisse testatus sum, ut istos a malefactis suis, si non spes praemiorum, saltem suppliciorum formido cohiberet. VI.",
          "candidate_score": 0.644033,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "7020_sent_1",
          "bdc_text": "Ich dancken gott , das er mir die gnad gäben , das min Isaias üch und andere eerenlüth so wol fröwt ;",
          "psc_chunk_id": "020_Sulpicius-Severus_Epistolae-1_window_9",
          "psc_text": "Isaias dignus Dei spiritu non tacebit: Ego, Domine, te per os meum loquente, praemonui: Vae his qui jungunt domum ad domum (Isa. V, 8) , ut modum cupiditati imponerem. Ego iram tuam peccantibus venisse testatus sum, ut istos a malefactis suis, si non spes praemiorum, saltem suppliciorum formido cohiberet. VI. Post hos aliosque complures qui doctrinae nobis officia praestiterunt, ipse Dei Filius haec loquetur: Ego certe excelsa sede sublimis, coelum palma, terram pugillo continens (Isa. XL, 12), intra extraque diffusus, cunctorum quae gignuntur interior, atque omnibus quae moventur exterior, inaestimabilis naturae potestate infinitus, invisibilis aspectu, incomprehensibilis attactu, ut inter vos ad edomandam duritiam cordis vestri et perfidiam doctrinis salutaribus molliendam vestrum minimus existerem, nasci carne dignatus sum, depositaque Dei gloria, habitum formae servilis assumpsi, ut communicata vobiscum infirmitate corporea, rursum in consortium gloriae meae per obedientiam praecepti salutaris adhiberem. Aegris infirmisque omnibus sanitatem, auditum surdis, visum caecis, vocem mutis, claudis",
          "candidate_score": 0.620663,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 18,
      "cf_id": "cf025",
      "work_id": "Rescriptum_beati_Gregorii_Papae_ad_Augustinum_episcopum_quem_Saxoniam_in_praedicatione_direxerat",
      "max_score": 0.670177,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "7020_sent_2_4",
          "bdc_text": "gott gäbe , das er ouch vil frucht bringe . Demnach , als ir min meynung von mit begärend , ob den bäpstischen von wägen der pundtnuß zuͦ vergonnen , in üwer statt gerichten oder gebieten mä ß und andere grewel von gott verbotten und dorumb von üch abgethan , nimmer wider anzuͦnemmen , zuͦ hallten , sag ich einfallt , das sömlichs dheins wägs zuͦ gestatten ist ;",
          "psc_chunk_id": "Rescriptum_beati_Gregorii_Papae_ad_Augustinum_episcopum_quem_Saxoniam_in_praedicatione_direxerat_window_109",
          "psc_text": "> 4.31 > 9.31 Nam cum Paulus apos tolus diceret: «Qui se continere non potest, habeat suam uxorem», statim subiungere curauit: «Hoc autem dico secundum indulgentiam, non secundum imperium». Non enim indulgetur quod licet, quia iustum est. Quod igitur indulgere dixit, culpam esse demonstrauit. 7.32 > 4.32 > 9.32 Vigilante uero mente pensandum est, quod in Sina monte Dominus populo locuturus ante eundem populum abstinere a mulieribus praecepit. Et si illic, ubi Dominus per creaturam subditam hominibus loquebatur, tanta prouisione est munditia corporis requisita, ut, qui uerba Dei reciperent, mulieribus mixti non essent, quanto magis mulieres quae corpus Domini omnipotentis accipiunt custodire in se munditiam carnis debent, ne ipsa inaestimabilis mysterii magnitudine grauentur? 7.33 > 4.33 > 9.33 Hinc etiam ad Dauid de pueris suis per sacerdotem dicitur, ut, si a mulieribus mundi essent, panem propositionis acciperent; quos omnino non perciperent, nisi prius mundos eos Dauid a mulieribus fateretur. Tunc",
          "candidate_score": 0.670177,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "7020_sent_4_6",
          "bdc_text": "und andere grewel von gott verbotten und dorumb von üch abgethan , nimmer wider anzuͦnemmen , zuͦ hallten , sag ich einfallt , das sömlichs dheins wägs zuͦ gestatten ist ; dann es der reformation zuͦwider ist . So mag dardurch gott erzürnt werden , das wir uff dem menschlichen pundt so vil halltend , das wir umb der menschen willen , ja von irer hilff willen , den glouben übergäbend .",
          "psc_chunk_id": "Rescriptum_beati_Gregorii_Papae_ad_Augustinum_episcopum_quem_Saxoniam_in_praedicatione_direxerat_window_170",
          "psc_text": "> 9.5 > 8.5 > 9.3 Quia isdem omnipotens Deus humanum genus in culpa sua funditus extinguere noluit, et immortalitatem homini pro peccato suo abstulit et tamen pro benignitate suae pietatis fecunditatem ei subolis reseruauit. 7.6 > 4.6 > 9.6 > 8.6 > 9.4 Quod ergo non naturae humanae sed omnipotentis Dei dono seruatum est, qua ratione poterit sacri baptismatis gratia prohiberi? In illo quippe mysterio, in quo omnis culpa funditus extinguitur, ualde stultum est si donum gratiae contradicere posse uideatur. 7.7 > 4.7 > 9.7 > 8.7 > 9.5 Cum uero enixa fuerit mulier, post quot debeat dies ecclesiam intrare, ueteris testamenti praeceptum est, ut pro masculo XXXIII diebus, pro femina autem LXVI diebus debeat abstinere, sed haec in mysterio accipitur: nam, si hora eadem qua genuerit actura gratias intret ecclesiam, nullo peccati pondere grauatur. Voluptas enim carnis, non dolor in culpa est. 7.8 > 4.8 > 9.8 >",
          "candidate_score": 0.662238,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "7020_sent_3_5",
          "bdc_text": "Demnach , als ir min meynung von mit begärend , ob den bäpstischen von wägen der pundtnuß zuͦ vergonnen , in üwer statt gerichten oder gebieten mä ß und andere grewel von gott verbotten und dorumb von üch abgethan , nimmer wider anzuͦnemmen , zuͦ hallten , sag ich einfallt , das sömlichs dheins wägs zuͦ gestatten ist ; dann es der reformation zuͦwider ist .",
          "psc_chunk_id": "Rescriptum_beati_Gregorii_Papae_ad_Augustinum_episcopum_quem_Saxoniam_in_praedicatione_direxerat_window_109",
          "psc_text": "> 4.31 > 9.31 Nam cum Paulus apos tolus diceret: «Qui se continere non potest, habeat suam uxorem», statim subiungere curauit: «Hoc autem dico secundum indulgentiam, non secundum imperium». Non enim indulgetur quod licet, quia iustum est. Quod igitur indulgere dixit, culpam esse demonstrauit. 7.32 > 4.32 > 9.32 Vigilante uero mente pensandum est, quod in Sina monte Dominus populo locuturus ante eundem populum abstinere a mulieribus praecepit. Et si illic, ubi Dominus per creaturam subditam hominibus loquebatur, tanta prouisione est munditia corporis requisita, ut, qui uerba Dei reciperent, mulieribus mixti non essent, quanto magis mulieres quae corpus Domini omnipotentis accipiunt custodire in se munditiam carnis debent, ne ipsa inaestimabilis mysterii magnitudine grauentur? 7.33 > 4.33 > 9.33 Hinc etiam ad Dauid de pueris suis per sacerdotem dicitur, ut, si a mulieribus mundi essent, panem propositionis acciperent; quos omnino non perciperent, nisi prius mundos eos Dauid a mulieribus fateretur. Tunc",
          "candidate_score": 0.648411,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "7020_sent_2_4",
          "bdc_text": "gott gäbe , das er ouch vil frucht bringe . Demnach , als ir min meynung von mit begärend , ob den bäpstischen von wägen der pundtnuß zuͦ vergonnen , in üwer statt gerichten oder gebieten mä ß und andere grewel von gott verbotten und dorumb von üch abgethan , nimmer wider anzuͦnemmen , zuͦ hallten , sag ich einfallt , das sömlichs dheins wägs zuͦ gestatten ist ;",
          "psc_chunk_id": "Rescriptum_beati_Gregorii_Papae_ad_Augustinum_episcopum_quem_Saxoniam_in_praedicatione_direxerat_window_149",
          "psc_text": "potest, habeat uxorem suam», statim subiungere curauit: «Hoc autem dico secundum indulgentiam, non secundum imperium». Non enim indulgetur quod licet, quia iustum est. Quod igitur indulgere dixit, culpam esse demonstrauit. 7.32 > 4.32 > 9.32 > 8.32 Vigilanti uero mente pensandum est, quod in Sina monte Dominus populum [recte: ad populum] locuturus prius eundem populum abstinere a mulieribus praecepit. Et si illic, ubi Dominus per creaturam subditam hominibus loquebatur, tanta prouisione est munditia corporis requisita, ut, qui uerba Dei reciperent, mulieribus mixti non essent, quanto magis mulieres quae corpus Domini omnipotentis accipiunt custodire in se munditiam carnis debent, ne ipsa inaestimabilis mysterii magnitudine grauentur? 7.33 > 4.33 > 9.33 > 8.33 Hinc etiam ad Dauid de pueris suis per sacerdotem dicitur ut, si a mulieribus mundi essent, panem propositionis acciperent; quos omnino non perciperent, nisi prius mundos eos Dauid a mulieribus fateretur. Tunc autem uir qui post admixtionem coniugis lotus",
          "candidate_score": 0.647605,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "7020_sent_4",
          "bdc_text": "und andere grewel von gott verbotten und dorumb von üch abgethan , nimmer wider anzuͦnemmen , zuͦ hallten , sag ich einfallt , das sömlichs dheins wägs zuͦ gestatten ist ;",
          "psc_chunk_id": "Rescriptum_beati_Gregorii_Papae_ad_Augustinum_episcopum_quem_Saxoniam_in_praedicatione_direxerat_window_48",
          "psc_text": "7.10 > 4.10 Ad eius uero concubitum uir suus accedere non debet, quoadusque prolis quae gignitur ablactetur. Praua autem in coniugatorum moribus consuetudo surrexit, ut mulieres filios quos gignunt nutrire contemnant eosque aliis mulieribus ad nutriendum tradant. Quod uidelicet ex sola causa incontinentiae uidetur inuentum, quia, dum se continere non uolunt, despiciunt lactare quos gignunt. 7.11 > 4.11 Hae itaque, quae filios suos ex praua consuetudine aliis ad nutriendum tradunt, nisi purgationis tempora transierint, uiris suis non debent admisceri. Quippe quia et sine partus causa, cum in consuetis menstruis detinentur, uiris suis misceri prohibentur ita ut morte lex sacra feriat, si quis uir ad menstruatam mulierem accedat. 7.12 > 4.12 Quae tamen mulier, dum consuetudinem menstruam patitur, prohiberi ab ecclesia non debet, quia ei naturae superfluitas in culpa non ualet reputari et per hoc, quod inuita patitur, iustum non est ut ingressu ecclesiae priuetur. 7.13 > 4.13 Nouimus namque quod",
          "candidate_score": 0.620743,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 19,
      "cf_id": "cf012",
      "work_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1",
      "max_score": 0.667219,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "7020_sent_4_6",
          "bdc_text": "und andere grewel von gott verbotten und dorumb von üch abgethan , nimmer wider anzuͦnemmen , zuͦ hallten , sag ich einfallt , das sömlichs dheins wägs zuͦ gestatten ist ; dann es der reformation zuͦwider ist . So mag dardurch gott erzürnt werden , das wir uff dem menschlichen pundt so vil halltend , das wir umb der menschen willen , ja von irer hilff willen , den glouben übergäbend .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1793",
          "psc_text": "meretur auxilium et adiutorium dei. non aliter aut nos meremur aut aliqui ante meruerunt, quam uerbum dei deum naturae nostrae carnem uel habitaturum sperasse uel, quod habitauerit, credidisse. § 6 Sed propheta multa in se esse meminit, quae spei suae conentur obsistere; et ideo subiecit: declinate a me maligni; et scrutabor mandata dei mei. doctrinae caelestis ratio admonet, ut dictum hoc referendum ad personam hominomhominum, quibus insit malignitas, existimetur. propheta enim, qui gentes docet, qui uerbum dei praedicat, iubet, uti a se uniuersi maligni declinent, quia congregatio sancta ad malitiae operarios sit indigna. et nescio quem possit excipere. omnibus enim per naturae demutabilis uoluntatem malitia adiacet, ipsisque apostolis uerbo licet iam fidei emundatis atque sanctis non abesse tamen malitiam per condicionem communis nobis originis docuit dominus dicens: s i ergo uos, cum sitis mali, nostis data bona dare filiis uestris. nostramnostrum autem est, et malos amare et bonos ad bonitatem",
          "candidate_score": 0.667219,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "7020_sent_4_6",
          "bdc_text": "und andere grewel von gott verbotten und dorumb von üch abgethan , nimmer wider anzuͦnemmen , zuͦ hallten , sag ich einfallt , das sömlichs dheins wägs zuͦ gestatten ist ; dann es der reformation zuͦwider ist . So mag dardurch gott erzürnt werden , das wir uff dem menschlichen pundt so vil halltend , das wir umb der menschen willen , ja von irer hilff willen , den glouben übergäbend .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_929",
          "psc_text": "VR terribilis & in P. hominum. qui conuertit mare in aridam, in flumine pertransibunt pede. ipse enim deus esse intellegendus est, ex cuius terribilibus consiliis humanae saluti per haec opera eonsultumconsultum est: ut opinionem de deo — quia nemo eaelum contuens deum esse non sentiet — scientia nobis et cognitio talium operum de auctore confirmet. § 11 Verum haec, quamuis uirtutum dei opera sint, non tamen spei et saluti satisfaciunt uniuersorum. populo enim tantum legis mare in terram demutatum est eiusque itineri Iordanes aruit. sed quid hoc ad uniuersseuniuersae terrae salutem proficitVproficit omnibus enim hoc, quod uenite dictum est, competit; quia de uniuersis praescriptum erat: omnis terra adorent tibi. quid ergo mihi ad salutem tanto postea genito Iordanes turatum arefactus inpertit? inpertit plane. huius enim primum aquis peccatorum ablutio Iohanne psenitentiampaenitentiam praedicante donata est: et per quem populo in repromissionis terram iter fuerat, per eum uia nobis cselestiscaelestis regni et",
          "candidate_score": 0.666486,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "7020_sent_4_6",
          "bdc_text": "und andere grewel von gott verbotten und dorumb von üch abgethan , nimmer wider anzuͦnemmen , zuͦ hallten , sag ich einfallt , das sömlichs dheins wägs zuͦ gestatten ist ; dann es der reformation zuͦwider ist . So mag dardurch gott erzürnt werden , das wir uff dem menschlichen pundt so vil halltend , das wir umb der menschen willen , ja von irer hilff willen , den glouben übergäbend .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_231",
          "psc_text": "manibus meis. in summa loquar super gentem aut super regnum, ut feriam eos et perdam: et si conuersa fuerit gens illa a malis suis, pjenitebo de malis, quae cogitabam facere illis. et in summa loquar super gentem et regnum, ut resedificem et plantem. et facient mala ante me, ut ne audiant uocem meam; et psenitebo de bonis, quae locutus sum facere illis. sic petitas atque obtentas hereditatis suresuae gentes deus confringet. et conteret, ut reformet. confringet enim in omnibus omnes inexplebiles cupiditates et inlecebrosas lasciuias et feruentes iras et inanes superstitiones et tumentes fastus et impias opiniones. reformat autem nos ad rationabilem uitae usum contemptu pecuniae, luxus pudore, irae moderatione, ueri scientia, communione uiuendi, religionis officiis, cum per doctrinae regimen terroremque iudicii in has uirtutes post uitia illa reuiuescimus. non enim ait: tamquam 4 Hierem. XVIII, 1 sqq. _p 1 fracm̃ti R danu R 4 Ieremiam V 6 desoendit V",
          "candidate_score": 0.663923,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "7020_sent_2_4",
          "bdc_text": "gott gäbe , das er ouch vil frucht bringe . Demnach , als ir min meynung von mit begärend , ob den bäpstischen von wägen der pundtnuß zuͦ vergonnen , in üwer statt gerichten oder gebieten mä ß und andere grewel von gott verbotten und dorumb von üch abgethan , nimmer wider anzuͦnemmen , zuͦ hallten , sag ich einfallt , das sömlichs dheins wägs zuͦ gestatten ist ;",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_386",
          "psc_text": "pater meus, ut fructum ampliorem ferat. si qui igitur per fidem corporati dei manere in natura adsumpti n deo corporis merebuntur, hi emundantur in fructus aeternos ex se adferendos: quia necesse est, ul- naturam uerre uitis propago intra uitem manens teneat. at uero qui incredulus nati in corpore dei fuerit, uel si et credetiscredens maneat, fructibus tamen fidei suae careat, eradicabitur aut ob infidelituteminfidelitatem aut ob inutilitatem fructuum negatorum. natus enim ex uirgine dei filius, non tum primum dei filius cum filius hominis, sed in filio dei etiam filius hominis, ut et filius hominis esset dei filius, naturam in se uniuersseuniuersae carnis adsumpsit, per quam 4 Amos IX, 11. 11 Ioh. XV, 1 seq. 4 et om. VPE tabernaculum Dauid E 6 in quo qui ex in quo quo m. 2 V orediderit ex crediderint m. 2 V 9 tabernaculi T reueletur V euelletur E 11 cum ait E ego",
          "candidate_score": 0.650233,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "7020_sent_0_2",
          "bdc_text": "Edler , vester , insonders günstiger juncker , min willige dienst und alles guͦts bevoran . Ich dancken gott , das er mir die gnad gäben , das min Isaias üch und andere eerenlüth so wol fröwt ; gott gäbe , das er ouch vil frucht bringe .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_289",
          "psc_text": "enimEsaias: et reuelauit dominus brachium suum sanctum in conspectu omnium gentium, et cognoscent omnes fines terrre salutare dei nostri. omnibus igitur gentibus reuelatum est et ab omnibus cognitum est. et rursum in psalmis spiritus sanctus exclamat: cantate domino canticum nouum, quia mirabilia fecit. ostendit dominus salutare suum, in conspectu gentium reuelauit iustitiam suam. et rursum: adnuntiate in gentibus gloriam eius et in omnibus populis salutare eius. et rursum: ostende nobis, domine, misericordiam tuam et salutare tuum d-a nobis. cuius spei desiderium dominus in euangelio ostendit, dicens: multi prophetaeprophetas et iusti concupierunt uidere, quae uos uidetis, et audire, qusequas auditis. hoc salutare Simeon et exspectauit diu et, cum in manibus accepisset, agnouit et inter uagitus infantiseinfantiae, inter cunarum sordes per fidem deum uidit. in talibus et agnoscens adorauit, dicens: nunc dimitte seruum 1 Philipp. ITI, 8. 10 Esai. LII, 10. 14 Ps. XCVll, 1. 17 Ps. XCV, 3. 19 PB. LXXXIV,",
          "candidate_score": 0.645476,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "7020_sent_1_3",
          "bdc_text": "Ich dancken gott , das er mir die gnad gäben , das min Isaias üch und andere eerenlüth so wol fröwt ; gott gäbe , das er ouch vil frucht bringe . Demnach , als ir min meynung von mit begärend , ob den bäpstischen von wägen der pundtnuß zuͦ vergonnen , in üwer statt gerichten oder gebieten mä ß",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_289",
          "psc_text": "enimEsaias: et reuelauit dominus brachium suum sanctum in conspectu omnium gentium, et cognoscent omnes fines terrre salutare dei nostri. omnibus igitur gentibus reuelatum est et ab omnibus cognitum est. et rursum in psalmis spiritus sanctus exclamat: cantate domino canticum nouum, quia mirabilia fecit. ostendit dominus salutare suum, in conspectu gentium reuelauit iustitiam suam. et rursum: adnuntiate in gentibus gloriam eius et in omnibus populis salutare eius. et rursum: ostende nobis, domine, misericordiam tuam et salutare tuum d-a nobis. cuius spei desiderium dominus in euangelio ostendit, dicens: multi prophetaeprophetas et iusti concupierunt uidere, quae uos uidetis, et audire, qusequas auditis. hoc salutare Simeon et exspectauit diu et, cum in manibus accepisset, agnouit et inter uagitus infantiseinfantiae, inter cunarum sordes per fidem deum uidit. in talibus et agnoscens adorauit, dicens: nunc dimitte seruum 1 Philipp. ITI, 8. 10 Esai. LII, 10. 14 Ps. XCVll, 1. 17 Ps. XCV, 3. 19 PB. LXXXIV,",
          "candidate_score": 0.642255,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "7020_sent_1",
          "bdc_text": "Ich dancken gott , das er mir die gnad gäben , das min Isaias üch und andere eerenlüth so wol fröwt ;",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_289",
          "psc_text": "enimEsaias: et reuelauit dominus brachium suum sanctum in conspectu omnium gentium, et cognoscent omnes fines terrre salutare dei nostri. omnibus igitur gentibus reuelatum est et ab omnibus cognitum est. et rursum in psalmis spiritus sanctus exclamat: cantate domino canticum nouum, quia mirabilia fecit. ostendit dominus salutare suum, in conspectu gentium reuelauit iustitiam suam. et rursum: adnuntiate in gentibus gloriam eius et in omnibus populis salutare eius. et rursum: ostende nobis, domine, misericordiam tuam et salutare tuum d-a nobis. cuius spei desiderium dominus in euangelio ostendit, dicens: multi prophetaeprophetas et iusti concupierunt uidere, quae uos uidetis, et audire, qusequas auditis. hoc salutare Simeon et exspectauit diu et, cum in manibus accepisset, agnouit et inter uagitus infantiseinfantiae, inter cunarum sordes per fidem deum uidit. in talibus et agnoscens adorauit, dicens: nunc dimitte seruum 1 Philipp. ITI, 8. 10 Esai. LII, 10. 14 Ps. XCVll, 1. 17 Ps. XCV, 3. 19 PB. LXXXIV,",
          "candidate_score": 0.641382,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "7020_sent_6",
          "bdc_text": "So mag dardurch gott erzürnt werden , das wir uff dem menschlichen pundt so vil halltend , das wir umb der menschen willen , ja von irer hilff willen , den glouben übergäbend .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1077",
          "psc_text": "de diuinsBdiuinae ueritatis scientia perturbaret, admonuit; quia uariae eorum impiissimaeque sententiae multa de deo stulte profaneque conplexae sunt. nos uero ad cognitionem dei patris et dei filii instituti sacramequumsacramentum sumus uerseuerae cselestisque prudentiseprudentiae in eo, quod uerbum caro factum est. consecuti. ipsum enim nobis, quod IudseisIudaeis scandalum, gentibus uero stultitia est, id est dei passio, crux, mors, sepultura siue per rationem diuinsediuinae uoluntatis perfecta caelestisque sapientia est, siue per resurrectionis potestatem uirtutis seternitasaeternitas est. ad huius igitur nos propheta 2 perum iter — per populi credentis om. P lacvna non relicta (j. 83 tin. 84 in.) faciet nobis RTE 5 dona perficiens V eos scilicet qui .Tt 86 om. V 7 gentilis V 8 inpiasque V diis (ex die P) VPT dia (is in ras. 3) R 9 relinquntur R relinquantur PTE ac ex hac R 10 diligitur V nostrarum V 11 in die V 12 cotidie ex cotie V",
          "candidate_score": 0.639565,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "7020_sent_6",
          "bdc_text": "So mag dardurch gott erzürnt werden , das wir uff dem menschlichen pundt so vil halltend , das wir umb der menschen willen , ja von irer hilff willen , den glouben übergäbend .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_831",
          "psc_text": "humani generis in deum impietates sumus constituti, cuius fidelem per nos et ueram confessionem nunc philosophia inrideat, nunc hsereticorumhaereticorum furor incurset, nunc auaritisBauaritiae studia condemnent, nunc ambitionis fauor inquietetinquies. quibus omnibus dissimulandis, tolerandis, uitandis, coarguendis mens nostra nisi per deum erudita non sufficit. quantis enim et quam molestis disputationum aculeis dei prouidentiam et prineipalemprincipalem atque ininitiabilem in creato ab eo mundo domi- Datum eius philosophia impugnat, nunc aquis, nunc terrae, nunc atomis, nunc caelo dei nomen indulgens ! quam uero ingenioso calliditatis usu fidei doctrinam haereticus mentitur ! quanto deinde audientium periculo opum gloriam suarusauarus adfirmat! quanto quoque continentiae excidio uoluptatum gaudia corporis adsertor exsequitur! quam pestifera autem ambitiosorum in honoris adhortatione facundia est! quibus omnibus peruigil cura, pernox oratio et aeterno. ad deum confessio repugnabit. ob haec igitur fidei nostrae et aeternae salutis excidia propheta orare intellegetur in psalmo, ex persona sua, quatenus in deum sperare nos conueniat, ostendens.",
          "candidate_score": 0.637784,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "7020_sent_8",
          "bdc_text": "Es hätte ouch bald grosse unruͦwen und uffruͦren under dem volck gäben. [ Schluss fehlt. ]vgl . HB Bibl. I 558 .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_144",
          "psc_text": "terrae e 16 subditi obtinebant (ant ex unt m. 2) V obtinebant subditi E 18 sacerdotu R 21 dixerit V quip per os corr. m. 1 1' Dauid om. R 22 enim om. YE 23 ab interpraetantibus VR 24 contineretur ex continetur cvrr. m. 2 V 26 abiciamus RE. nfrique superius memorato et generi et nomini conuenit. ut nincnlauincula gentium rumpant, iugum autem populorum abiciant. yniaquia gentes peccatorum suorum uinculis conligentur, a quibus absoluere se per infidelitatem non possunt, secundum id quod dictum est: fasciis peccatorum suorum constrictus est peccator, Judaei uero iugo legis onerentur, quod a se apostoli abiciunt, beato Petro dicente: nunc uero quid temptatis dominum. ponere supra collum diseipulorumdiscipulorum iugum, quod neque patres nostri, neque nos potuimus portare? hoc ergo populorum iugum a se abiciunt, quia subditi eo fuerunt: uincula autem non sibi, sed gentibus disrumpunt. et ita utriusque sermonis ratio seruata est, ut., ubi uincula disrumpuntur.",
          "candidate_score": 0.625065,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "7020_sent_1",
          "bdc_text": "Ich dancken gott , das er mir die gnad gäben , das min Isaias üch und andere eerenlüth so wol fröwt ;",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1016",
          "psc_text": "exultationis docens esse lsetitiamlaetitiam, quae conspectus dei iucunditate perfecta sit. exultationis autem huius atque epulantium gaudia, ex quibus est laetitia iusto, sanctus Moyses in diuina illa Deuteronomii cantione ita meminit dicens: iucundamini caeli simul cum eo, et adorent eum omnes angeli dei. iucundamini gentes cum populo eius, et confortent eos omnes filii dei. in hac itaque laetitia hetabunturlaetabuntur et iusti caelesti gaudio unanimes, exultationis diuinae societate lsetanteslaetantes. § 5 Et ad huius nos temporis gratulationem sub fidei euangelicseeuangelicae confessione nunc propheta aduocat dicens: cantate deo, psallite nomini eius, iter facite ei, qui ascendit super occasum. dominus nomen est illi: et exultate in conspectu eius. adhortatio omnis licet multum ad quendam pulsum et uoluntatis nostrae proficiat et mentis, cum ad aliquid optandum agendumque conciliante ea uel inliciente deducimur, tamen, si maxime adhortationis ipsius 11 Dent. XXXII, 43 (LXX). 1 eat interioria PT causa V 8 nocetura P1 et gaudet 1\" fllr",
          "candidate_score": 0.620767,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 20,
      "cf_id": "cf021",
      "work_id": "stoa0040.stoa019.opp-lat1",
      "max_score": 0.664507,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "7020_sent_4_6",
          "bdc_text": "und andere grewel von gott verbotten und dorumb von üch abgethan , nimmer wider anzuͦnemmen , zuͦ hallten , sag ich einfallt , das sömlichs dheins wägs zuͦ gestatten ist ; dann es der reformation zuͦwider ist . So mag dardurch gott erzürnt werden , das wir uff dem menschlichen pundt so vil halltend , das wir umb der menschen willen , ja von irer hilff willen , den glouben übergäbend .",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa019.opp-lat1_window_94",
          "psc_text": "commoti humanis uitiis ultra iustitiam faciamus ullam diuinis rebus iniuriam, cum et apostolum uideamus etiam in ara gentilium, a quibus idola colebantur, dei nomen inuentum confirmasse potius quam negasse. neque enim propterea mutandusmutandas uel inprobandus est regius character in homine, si erroris sui ueniam et militandi ordinem a rege inpetrauerit, quia eundem characterem, quo sibi satellites congregaret, desertor infixit, aut propterea signa mutanda sunt ouibus, cum dominico gregi sociantur, quia eiaeis dominicum signum fugitiuus seruus inpressit. § 36 Quodsi haec tamquam decipientia formidatis, quia non sunt ecclesiastica exempla, quamquam et de ouibus et de militibus datas esse in scripturis similitudines noueritis, propheticarum scripturarum quae dicuntur ueteris testamenti nolouolo aliquid dicere, quoniam in noui testamenti libris nec a nobis nec a uobis rei huius inuenitur exemplum. circumcisionem certe praeputii in figura futuri baptismi Christi ab antiquis obseruatam esse negare, ut arbitror, non audetis. numquid apud Samaritanos circumcisus, si fieri tunc uellet",
          "candidate_score": 0.664507,
          "ce_score": null
        }
      ]
    }
  ],
  "biblical_hits": []
}