0/1.json

{
  "letter_id": "1",
  "bd_url": "https://www.bullinger-digital.ch/letter/1",
  "dominant_topic": 0,
  "topic_dist": [
    0.067942,
    0.063031,
    0.055133,
    0.046829,
    0.049485,
    0.046978,
    0.050997,
    0.050177,
    0.040062,
    0.049529,
    0.046101,
    0.049179,
    0.040221,
    0.056843,
    0.053372,
    0.047697,
    0.051829,
    0.040406,
    0.051927,
    0.042262
  ],
  "citations": [
    {
      "rank": 1,
      "cf_id": "cf033",
      "work_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis",
      "max_score": 0.69423,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_4_6",
          "bdc_text": "hoc meum , quando vacabit , perlegere digneris , et si minus est ocii , saltem posteriorem partem Gessner , Konrad , Werke Partitiones theologicae ( 1549 ) legas , quę est de disciplina ecclesię . PrioraGessner , Konrad , Werke Pandectarum libri XXI ( 1548 )",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1065",
          "psc_text": "propter silentii nocturni religionem, quam ea ratione non violare impossibile fuisset, nisi cum Bernardo Cassinensi intelligamus de psalmorum silenti sibimet decantatione: licet eam fuisse communem et pene generalem ordinis nostri per X, XI et XII saeculum consuetudinem pro comperto habeatur. Quarto, dico S. Benedictum hoc loco duo attigisse, lectiones et psalmos: multum autem in eam propendeo sententiam, quae tenet S. Patrem praescripsisse ut rudiores cantandas sive recitandas publice lectiones privatim praeviderent, et Psalterium ipsum memoriter discerent 251, maxime cum nondum inventa arte typographica, mss. codices multis referti mendis in infinitos errores inter legendum juniores et imperitos inducerent, morisque fuerit apud veteres monachos Psalterium memoriter discere: nam meditari apud antiquos saepe sumitur pro simplici lectione, ut in secunda Regula SS. Patrum cap. 5, sive pro studio; unde antiqua versio Gallica ms. Conchensis monasterii hunc Regulae textum ita vertit: Le temps qui reste après vigile soit occupé à dire Psautier ou à",
          "candidate_score": 0.69423,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_5_7",
          "bdc_text": "legas , quę est de disciplina ecclesię . PrioraGessner , Konrad , Werke Pandectarum libri XXI ( 1548 ) enim minoris momenti videri possunt .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1211",
          "psc_text": "» inquiunt mss. Consuet. Germaniae. Et lib. Usuum Cisterc. (Cap. 11): « Prima dominica Septuagesimae . . . incipiatur lectio Genesis, vel aliorum librorum, ut diximus, ibi ubi cantor lectiones vigiliarum usque ad quadragesimam debere finire praeviderit. » Et infra (Cap. 16): « Librum Jeremiae prophetae his diebus tam in ecclesia quam in refectorio dividat cantor. » Vide Udal. l. I, c. 1. Finem vero lectionum aut cera apposita, aut ungue codici impresso notabant: « Nullus ad terminum vel ceram apposuit, vel saltem unguibus quantulumcunque signum impressit; sed cuncti omnia quae legenda erant ita sibi nota facere curaverunt, ut quando inopinato legere juberentur, irreprehensibiles apud eum invenirentur, » inquit praefatus lib. de Cura eccles. Caroli Magni: quae verba indicant contrariam apud alios consuetudinem. Redeo ad S. Benedicti textum, qui non modo lectiones, sed etiam responsoria breviari imperata: quod qui fieri possit, non facile est disserere. Existimat Bernardus Cassinensis breviari posse",
          "candidate_score": 0.684899,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_3_5",
          "bdc_text": "Zu Gessners hier angesprochenen Schriften s. oben fn18327-1 . hoc meum , quando vacabit , perlegere digneris , et si minus est ocii , saltem posteriorem partem Gessner , Konrad , Werke Partitiones theologicae ( 1549 ) legas , quę est de disciplina ecclesię .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1065",
          "psc_text": "propter silentii nocturni religionem, quam ea ratione non violare impossibile fuisset, nisi cum Bernardo Cassinensi intelligamus de psalmorum silenti sibimet decantatione: licet eam fuisse communem et pene generalem ordinis nostri per X, XI et XII saeculum consuetudinem pro comperto habeatur. Quarto, dico S. Benedictum hoc loco duo attigisse, lectiones et psalmos: multum autem in eam propendeo sententiam, quae tenet S. Patrem praescripsisse ut rudiores cantandas sive recitandas publice lectiones privatim praeviderent, et Psalterium ipsum memoriter discerent 251, maxime cum nondum inventa arte typographica, mss. codices multis referti mendis in infinitos errores inter legendum juniores et imperitos inducerent, morisque fuerit apud veteres monachos Psalterium memoriter discere: nam meditari apud antiquos saepe sumitur pro simplici lectione, ut in secunda Regula SS. Patrum cap. 5, sive pro studio; unde antiqua versio Gallica ms. Conchensis monasterii hunc Regulae textum ita vertit: Le temps qui reste après vigile soit occupé à dire Psautier ou à",
          "candidate_score": 0.682431,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_4_6",
          "bdc_text": "hoc meum , quando vacabit , perlegere digneris , et si minus est ocii , saltem posteriorem partem Gessner , Konrad , Werke Partitiones theologicae ( 1549 ) legas , quę est de disciplina ecclesię . PrioraGessner , Konrad , Werke Pandectarum libri XXI ( 1548 )",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1145",
          "psc_text": "consonum est intentioni S. Benedicti, ut dicit Bernardus Cassinensis. De non sedendo ad opus Dei integrum edidit Petrus Damiani opusculum 39; quod, si lubet, consule. Legantur vicissim a fratribus in codice super analogium tres lectiones. ] Cum S. P. Benedictus lectiones in codice legi praecipiat, recte ex hoc loco Haeftenus infert psalmos sine libro memoriter ex mente S. legislatoris esse cantandos: optime enim distinxit inter duos hosce loquendi modos; legantur, et dicantur. Priori utitur S. Pater cum de psalmis, posteriori cum de lectionibus agit. Et sane id evincit antiqua veterum monachorum consuetudo, psalterium aliosque sacrae paginae libros memoriae commendandi: « Volens renuntiare saeculo, inquit S. Pachomius (In Regul. art. 26) ,. . .manebit paucis diebus foris ante januam, et docebitur orationem dominicam, et psalmos quantos potuerit discere. » Et alibi (Art. 80): « Omnino nullus erit in monasterio qui non discat litteras, et de Scripturis aliquid teneat, quod minimum est,",
          "candidate_score": 0.675345,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_4_6",
          "bdc_text": "hoc meum , quando vacabit , perlegere digneris , et si minus est ocii , saltem posteriorem partem Gessner , Konrad , Werke Partitiones theologicae ( 1549 ) legas , quę est de disciplina ecclesię . PrioraGessner , Konrad , Werke Pandectarum libri XXI ( 1548 )",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2604",
          "psc_text": "alternatione lectionum, orationum et psalmorum, tertiam exspectari: « Qua dicta, inquit, in opere manuum usque ad horam nonam occupentur. » A Pascha autem ad praedictas calendas (Cap. 15), « dicta prima, sacrificium diurni operis inchoet usque ad horam tertiam. In lectione et oratione usque ad sextam spiritum occupet. Post sextam, sumpto cibo, pauset in lectulo suo usque ad nonam; et sic usque ad vesperam manibus operetur. » In Quadragesima vero (Cap. 18), « dicta post matutinas prima, usque ad plenam tertiam psalmis ac lectionibus vacet. Tertiae vero horae laude completa, operi manuum usque ad horam nonam devota insistat, breves per intervalla orationes inserens; dictaque post hoc vespera, corpus reficiet; et sic tempus completorii psallens exspectet. » Denique Statuta Guigonis prioris Carthusiae (Cap. 29): « Spatium a tertia usque ad sextam hieme, et a prima usque ad tertiam aestate manuum operibus deputatur, quae tamen opera brevibus volumus orationibus interrumpi . .",
          "candidate_score": 0.675198,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_5_7",
          "bdc_text": "legas , quę est de disciplina ecclesię . PrioraGessner , Konrad , Werke Pandectarum libri XXI ( 1548 ) enim minoris momenti videri possunt .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1065",
          "psc_text": "propter silentii nocturni religionem, quam ea ratione non violare impossibile fuisset, nisi cum Bernardo Cassinensi intelligamus de psalmorum silenti sibimet decantatione: licet eam fuisse communem et pene generalem ordinis nostri per X, XI et XII saeculum consuetudinem pro comperto habeatur. Quarto, dico S. Benedictum hoc loco duo attigisse, lectiones et psalmos: multum autem in eam propendeo sententiam, quae tenet S. Patrem praescripsisse ut rudiores cantandas sive recitandas publice lectiones privatim praeviderent, et Psalterium ipsum memoriter discerent 251, maxime cum nondum inventa arte typographica, mss. codices multis referti mendis in infinitos errores inter legendum juniores et imperitos inducerent, morisque fuerit apud veteres monachos Psalterium memoriter discere: nam meditari apud antiquos saepe sumitur pro simplici lectione, ut in secunda Regula SS. Patrum cap. 5, sive pro studio; unde antiqua versio Gallica ms. Conchensis monasterii hunc Regulae textum ita vertit: Le temps qui reste après vigile soit occupé à dire Psautier ou à",
          "candidate_score": 0.674574,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_4_6",
          "bdc_text": "hoc meum , quando vacabit , perlegere digneris , et si minus est ocii , saltem posteriorem partem Gessner , Konrad , Werke Partitiones theologicae ( 1549 ) legas , quę est de disciplina ecclesię . PrioraGessner , Konrad , Werke Pandectarum libri XXI ( 1548 )",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2605",
          "psc_text": "intervalla orationes inserens; dictaque post hoc vespera, corpus reficiet; et sic tempus completorii psallens exspectet. » Denique Statuta Guigonis prioris Carthusiae (Cap. 29): « Spatium a tertia usque ad sextam hieme, et a prima usque ad tertiam aestate manuum operibus deputatur, quae tamen opera brevibus volumus orationibus interrumpi . . . . et quod nonam vesperasque disterminat, manualibus occupatur operibus. » Idem habent antiqua Carthusiensium statuta; in quibus tamen additur (Part. I, cap. 41, n. 20): « Porro a spatiis operibus manuum deputatis 623 utilitatem non intendimus excludere lectionis. » Tandem de S. Stephano abbate Obazinensi primisque ejus discipulis in ejus Vita lib. I, num. 15 ( Tom IV Miscel. Bal. ), legitur: « Labor manuum tam illi quam fratribus assiduus erat et solito gravior, quibus nec totius diei spatium ad hoc sufficiebat, propter quod ipsam plerumque refectionem usque in vesperam differebant, ne ejus intuitu ex diurnis operibus aliquid minueretur.",
          "candidate_score": 0.670747,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_5_7",
          "bdc_text": "legas , quę est de disciplina ecclesię . PrioraGessner , Konrad , Werke Pandectarum libri XXI ( 1548 ) enim minoris momenti videri possunt .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1062",
          "psc_text": "vero restat post vigilias a fratribus, qui Psalterii et lectionum, seu cantus aliquid indigent, meditationi inserviatur, sicut praecipit Regula, usquequo aliquod indicium lucis appareat; » ex Statutis Lanfranci, quae decernunt (Cap. 1), ut post nocturnos « infantes cum luminaribus in capitulo diligenter a magistris custodiantur, canentes quod necessarium erit; » ex Consuetudinibus Cluniacensis monasterii, in quibus Udalricus exprimens quid per intervallum ageretur, « pueri, inquit, sedent in capitulo, et per aliquem praecinentem cantum addiscunt; » denique ex Vita S. Gildasii abbatis Ruyensis n. 42 (Saec. I Bened., pag. 150): « Nocte quadam dum pueriles monachi ad mensam sederent, et psalmos firmarent, adversarius adfuit. » Tandem Guido Juvenalis in Gallica versione sanctum Benedictum ita intelligit, ut qui legere, praevidere et quaerere aliquid opus habent id exsequantur: alii vero contemplationi seu rerum divinarum meditationi vacent, Regulae textum contra fidem omnium mss. ita corrumpens: Quod vero restat post vigilias, a fratribus (nisi qui",
          "candidate_score": 0.66985,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_5_7",
          "bdc_text": "legas , quę est de disciplina ecclesię . PrioraGessner , Konrad , Werke Pandectarum libri XXI ( 1548 ) enim minoris momenti videri possunt .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1061",
          "psc_text": "primas, advenit magister novitiorum, qui lectiones eorum recipit, et videt quantum singuli memoriae tradiderint. Ecce ad litteram praxi mandatur Regulae textus. » Menardus etiam meditationem hic exponit pro studio psalterii et lectionum, « ut discant rudiores recte legere, et pronuntiare lectiones, et psalterium, atque etiam interpretari, imo et ipsum psalterium memoriae mandent si possint, » quod confirmat ex Vita S. Gosvini 250 abbatis Aquiscinctensis, qui instituit ut post vigilias pueri ad lucernam psalmos, et lectiones, et similia ediscerent, et ex Concordia Dunstani cap. 2. Possetque insuper stabiliri ex antiquis Germaniae Consuetudinibus mss., in quibus n. 30 haec habentur; « Quod vero restat post vigilias a fratribus, qui Psalterii et lectionum, seu cantus aliquid indigent, meditationi inserviatur, sicut praecipit Regula, usquequo aliquod indicium lucis appareat; » ex Statutis Lanfranci, quae decernunt (Cap. 1), ut post nocturnos « infantes cum luminaribus in capitulo diligenter a magistris custodiantur, canentes quod necessarium erit; »",
          "candidate_score": 0.669663,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_4_6",
          "bdc_text": "hoc meum , quando vacabit , perlegere digneris , et si minus est ocii , saltem posteriorem partem Gessner , Konrad , Werke Partitiones theologicae ( 1549 ) legas , quę est de disciplina ecclesię . PrioraGessner , Konrad , Werke Pandectarum libri XXI ( 1548 )",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1066",
          "psc_text": "veteres monachos Psalterium memoriter discere: nam meditari apud antiquos saepe sumitur pro simplici lectione, ut in secunda Regula SS. Patrum cap. 5, sive pro studio; unde antiqua versio Gallica ms. Conchensis monasterii hunc Regulae textum ita vertit: Le temps qui reste après vigile soit occupé à dire Psautier ou à étudier. Quinto, non solum Psalterium, sel alios insuper Scripturae libros ex mente S. Benedicti memoriae commendandos esse existimo, maxime cum nonnullas lectiones ad opus Dei memoriter recitari voluerit, communisque apud veteres monachos usus obtinuerit, Scripturam memoriae mandandi. Addo praeterea occultos illius variosque sensus esse rimandos: nam Scripturae sacrae studium apud eos praecipuum fuisse constat; unde etiam Hildemarus nolenti vigilare fratri, et nihil se adjuvante Domino indigere dicenti, « Abbas, inquit, talem propositionem debet proponere, quam ille frater non possit solvere, ut humilietur, » aliquem scilicet Scripturae locum perdifficilem cujus sensum frater ille negligens et superbus ignoret. Sexto, denique non sic",
          "candidate_score": 0.66916,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_4_6",
          "bdc_text": "hoc meum , quando vacabit , perlegere digneris , et si minus est ocii , saltem posteriorem partem Gessner , Konrad , Werke Partitiones theologicae ( 1549 ) legas , quę est de disciplina ecclesię . PrioraGessner , Konrad , Werke Pandectarum libri XXI ( 1548 )",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2576",
          "psc_text": "Udalrici lib. II, cap. 24. Aut certe qui voluerit legere, sibi sic legat, ut alium non inquietet. ] De hac lectione habemus concilii Aquisgranensis canonem (Can. 38), « ut quando fratres post sextam dormiunt, si quis eorum voluerit legere, in ecclesia aut in lecto suo legat. » Huic canoni concinunt Consuetudines S. Benedicti abbatis Anianensis (Tom. IV Analect.): « Post cibum autem citius redeunt ad stratus suos, maxime juvenes vel negligentes, quorum mores notantur. Si qui sunt de quibus bene praesumitur, et volunt, liceat illis aliquantulum, sed tamen breviter, vacare orationi in ecclesia: in claustro autem vel prohibito loco nullus inveniatur, ne forte, quod absit, aliquis fabulis vacet vel otio. » Divionenses S. Benigni ne quidem brevem in ecclesia consessum indulgent; sed « nemo, inquiunt (Cap. 43), unquam de dormitorio, postquam ad meridianam vel ad completorium introierit, debet exire, nisi forte hi qui necessarii sunt propter hospites foris, sicut est",
          "candidate_score": 0.66899,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_4_6",
          "bdc_text": "hoc meum , quando vacabit , perlegere digneris , et si minus est ocii , saltem posteriorem partem Gessner , Konrad , Werke Partitiones theologicae ( 1549 ) legas , quę est de disciplina ecclesię . PrioraGessner , Konrad , Werke Pandectarum libri XXI ( 1548 )",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1062",
          "psc_text": "vero restat post vigilias a fratribus, qui Psalterii et lectionum, seu cantus aliquid indigent, meditationi inserviatur, sicut praecipit Regula, usquequo aliquod indicium lucis appareat; » ex Statutis Lanfranci, quae decernunt (Cap. 1), ut post nocturnos « infantes cum luminaribus in capitulo diligenter a magistris custodiantur, canentes quod necessarium erit; » ex Consuetudinibus Cluniacensis monasterii, in quibus Udalricus exprimens quid per intervallum ageretur, « pueri, inquit, sedent in capitulo, et per aliquem praecinentem cantum addiscunt; » denique ex Vita S. Gildasii abbatis Ruyensis n. 42 (Saec. I Bened., pag. 150): « Nocte quadam dum pueriles monachi ad mensam sederent, et psalmos firmarent, adversarius adfuit. » Tandem Guido Juvenalis in Gallica versione sanctum Benedictum ita intelligit, ut qui legere, praevidere et quaerere aliquid opus habent id exsequantur: alii vero contemplationi seu rerum divinarum meditationi vacent, Regulae textum contra fidem omnium mss. ita corrumpens: Quod vero restat post vigilias, a fratribus (nisi qui",
          "candidate_score": 0.666597,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_3_5",
          "bdc_text": "Zu Gessners hier angesprochenen Schriften s. oben fn18327-1 . hoc meum , quando vacabit , perlegere digneris , et si minus est ocii , saltem posteriorem partem Gessner , Konrad , Werke Partitiones theologicae ( 1549 ) legas , quę est de disciplina ecclesię .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1145",
          "psc_text": "consonum est intentioni S. Benedicti, ut dicit Bernardus Cassinensis. De non sedendo ad opus Dei integrum edidit Petrus Damiani opusculum 39; quod, si lubet, consule. Legantur vicissim a fratribus in codice super analogium tres lectiones. ] Cum S. P. Benedictus lectiones in codice legi praecipiat, recte ex hoc loco Haeftenus infert psalmos sine libro memoriter ex mente S. legislatoris esse cantandos: optime enim distinxit inter duos hosce loquendi modos; legantur, et dicantur. Priori utitur S. Pater cum de psalmis, posteriori cum de lectionibus agit. Et sane id evincit antiqua veterum monachorum consuetudo, psalterium aliosque sacrae paginae libros memoriae commendandi: « Volens renuntiare saeculo, inquit S. Pachomius (In Regul. art. 26) ,. . .manebit paucis diebus foris ante januam, et docebitur orationem dominicam, et psalmos quantos potuerit discere. » Et alibi (Art. 80): « Omnino nullus erit in monasterio qui non discat litteras, et de Scripturis aliquid teneat, quod minimum est,",
          "candidate_score": 0.666459,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_5_7",
          "bdc_text": "legas , quę est de disciplina ecclesię . PrioraGessner , Konrad , Werke Pandectarum libri XXI ( 1548 ) enim minoris momenti videri possunt .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1594",
          "psc_text": "Bernardus Cass. quosdam codices non curare, sed currere scribere; et revera ita legunt codex Anglicanus, Smaragdus Floriacensis, Hildemarus et Boherius, et quidem recte: nam proprium pastoris est post ovem errantem currere; debet autem « non corpore, sed mentis et intelligentiae gressibus currere, ne aliquam de ovibus suis perdat per suam negligentiam, tarditatem, vel segnitiem, » ut loquitur Smaragdus. Noverit enim se infirmarum curam suscepisse anirum, non super sanas tyrannidem. ] Ita etiam de praelatis Ecclesiae S. Augustinus (De Mor. Eccl. cathol., c. 32): « Non enim sanatis magis quam sanandis hominibus praesunt. » Additque: « Perpetienda sunt vitia multitudinis ut curentur, et prius toleranda quam sedanda pestilentia. » Et S. Bernardus bonos describens praelatos (Serm. 25 in Cant): « Medicos se, non dominos agnoscentes, parant confestim adversus phrenesim animae non vindictam, sed medelam. » Et metuat prophetae comminationem, etc.] Haec non indigent expositione. CAPUT XXVIII. De vis qui saepius correpti",
          "candidate_score": 0.66584,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_4_6",
          "bdc_text": "hoc meum , quando vacabit , perlegere digneris , et si minus est ocii , saltem posteriorem partem Gessner , Konrad , Werke Partitiones theologicae ( 1549 ) legas , quę est de disciplina ecclesię . PrioraGessner , Konrad , Werke Pandectarum libri XXI ( 1548 )",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2600",
          "psc_text": "ad tertiam manibus operandum est simul cum divina meditatione. Post tertiam autem missarum solemnia celebranda sunt: qua expleta, usque ad sextam lectio divina studenda est. Post sextam autem, si quarta et sexta et septima feria non fuerit, reficiendum est. Post refectionem autem, sicut B. Benedictus caeterique Patres docent, aut requiescendum est, aut legendum usque ad nonam. Post nonam autem usque ad vesperas operari et psallere oportet. Post vespertinum autem officium, quibus necesse est, edendi licentia a quibusdam SS. Patribus concessa est. Post haec, quantum hora permittit, lectio vacanda est; et sic luce adhuc diei completorium persolvendum. » Et sequenti capite: a calendis Octobris 622 usque ad Pascha « media nocte solemne officium peragendum est; quo peracto, in divinis precibus tota deinceps nox ducenda est usque mane. Matutinorum solemnitas incipiente luce celebranda est . . . . Peractum vero matutinorum officium, usque ad horam diei secundam secretius soli Deo orationibus summo",
          "candidate_score": 0.665584,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_4_6",
          "bdc_text": "hoc meum , quando vacabit , perlegere digneris , et si minus est ocii , saltem posteriorem partem Gessner , Konrad , Werke Partitiones theologicae ( 1549 ) legas , quę est de disciplina ecclesię . PrioraGessner , Konrad , Werke Pandectarum libri XXI ( 1548 )",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1061",
          "psc_text": "primas, advenit magister novitiorum, qui lectiones eorum recipit, et videt quantum singuli memoriae tradiderint. Ecce ad litteram praxi mandatur Regulae textus. » Menardus etiam meditationem hic exponit pro studio psalterii et lectionum, « ut discant rudiores recte legere, et pronuntiare lectiones, et psalterium, atque etiam interpretari, imo et ipsum psalterium memoriae mandent si possint, » quod confirmat ex Vita S. Gosvini 250 abbatis Aquiscinctensis, qui instituit ut post vigilias pueri ad lucernam psalmos, et lectiones, et similia ediscerent, et ex Concordia Dunstani cap. 2. Possetque insuper stabiliri ex antiquis Germaniae Consuetudinibus mss., in quibus n. 30 haec habentur; « Quod vero restat post vigilias a fratribus, qui Psalterii et lectionum, seu cantus aliquid indigent, meditationi inserviatur, sicut praecipit Regula, usquequo aliquod indicium lucis appareat; » ex Statutis Lanfranci, quae decernunt (Cap. 1), ut post nocturnos « infantes cum luminaribus in capitulo diligenter a magistris custodiantur, canentes quod necessarium erit; »",
          "candidate_score": 0.665346,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_3_5",
          "bdc_text": "Zu Gessners hier angesprochenen Schriften s. oben fn18327-1 . hoc meum , quando vacabit , perlegere digneris , et si minus est ocii , saltem posteriorem partem Gessner , Konrad , Werke Partitiones theologicae ( 1549 ) legas , quę est de disciplina ecclesię .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1066",
          "psc_text": "veteres monachos Psalterium memoriter discere: nam meditari apud antiquos saepe sumitur pro simplici lectione, ut in secunda Regula SS. Patrum cap. 5, sive pro studio; unde antiqua versio Gallica ms. Conchensis monasterii hunc Regulae textum ita vertit: Le temps qui reste après vigile soit occupé à dire Psautier ou à étudier. Quinto, non solum Psalterium, sel alios insuper Scripturae libros ex mente S. Benedicti memoriae commendandos esse existimo, maxime cum nonnullas lectiones ad opus Dei memoriter recitari voluerit, communisque apud veteres monachos usus obtinuerit, Scripturam memoriae mandandi. Addo praeterea occultos illius variosque sensus esse rimandos: nam Scripturae sacrae studium apud eos praecipuum fuisse constat; unde etiam Hildemarus nolenti vigilare fratri, et nihil se adjuvante Domino indigere dicenti, « Abbas, inquit, talem propositionem debet proponere, quam ille frater non possit solvere, ut humilietur, » aliquem scilicet Scripturae locum perdifficilem cujus sensum frater ille negligens et superbus ignoret. Sexto, denique non sic",
          "candidate_score": 0.664684,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_2_4",
          "bdc_text": "Gessner , Konrad , Werke Partitiones theologicae ( 1549 ) Zu Gessners hier angesprochenen Schriften s. oben fn18327-1 . hoc meum , quando vacabit , perlegere digneris , et si minus est ocii , saltem posteriorem partem Gessner , Konrad , Werke Partitiones theologicae ( 1549 )",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1065",
          "psc_text": "propter silentii nocturni religionem, quam ea ratione non violare impossibile fuisset, nisi cum Bernardo Cassinensi intelligamus de psalmorum silenti sibimet decantatione: licet eam fuisse communem et pene generalem ordinis nostri per X, XI et XII saeculum consuetudinem pro comperto habeatur. Quarto, dico S. Benedictum hoc loco duo attigisse, lectiones et psalmos: multum autem in eam propendeo sententiam, quae tenet S. Patrem praescripsisse ut rudiores cantandas sive recitandas publice lectiones privatim praeviderent, et Psalterium ipsum memoriter discerent 251, maxime cum nondum inventa arte typographica, mss. codices multis referti mendis in infinitos errores inter legendum juniores et imperitos inducerent, morisque fuerit apud veteres monachos Psalterium memoriter discere: nam meditari apud antiquos saepe sumitur pro simplici lectione, ut in secunda Regula SS. Patrum cap. 5, sive pro studio; unde antiqua versio Gallica ms. Conchensis monasterii hunc Regulae textum ita vertit: Le temps qui reste après vigile soit occupé à dire Psautier ou à",
          "candidate_score": 0.66439,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_5_7",
          "bdc_text": "legas , quę est de disciplina ecclesię . PrioraGessner , Konrad , Werke Pandectarum libri XXI ( 1548 ) enim minoris momenti videri possunt .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1210",
          "psc_text": "videre est in lib. I de Ecclesiastica Cura Caroli Magni, in cujus cap. 7 haec leguntur: « Finem vero lectionis sono gutturis designavit (Carolus imperator), ad quem universi ita intente suspensi erant, ut sive finita sententia, sive in media distinctione, sive subdistinctione significaret, nullus sequens superius aut inferius inciperet quantumcunque incongruum initium vel finis videretur. » In plurimis tamen monasteriis usus obtinuerat ut pridie lectiones terminarentur ab uno aliquo cui haec cura demandata erat, qui singulis indicabat lectoribus quid quantumque quis legere deberet. Hic erat ut plurimum cantor sive armarius: « Lectiones ab armario pridie ante sint terminatae et correctae, » inquiunt mss. Consuet. Germaniae. Et lib. Usuum Cisterc. (Cap. 11): « Prima dominica Septuagesimae . . . incipiatur lectio Genesis, vel aliorum librorum, ut diximus, ibi ubi cantor lectiones vigiliarum usque ad quadragesimam debere finire praeviderit. » Et infra (Cap. 16): « Librum Jeremiae prophetae his diebus tam in",
          "candidate_score": 0.664258,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_4_6",
          "bdc_text": "hoc meum , quando vacabit , perlegere digneris , et si minus est ocii , saltem posteriorem partem Gessner , Konrad , Werke Partitiones theologicae ( 1549 ) legas , quę est de disciplina ecclesię . PrioraGessner , Konrad , Werke Pandectarum libri XXI ( 1548 )",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2552",
          "psc_text": "in lectione divina. Ideoque hac dispositione credimus utraque tempora ordinari, id est, ut a Pascha usque ad calendas Octobris mane exeuntes, a prima usque ad horam pene quartam laborent quod necessarium fuerit. Ab hora autem quarta usque ad horam quasi sextam lectioni vacent. Post sextam autem surgentes a mensa, pausent in lectis suis cum omni silentio; aut forte qui voluerit legere, sibi sic legat, ut alium non inquietet. Et agatur nona temperius, mediante octava hora; et iterum quod faciendum est operentur usque ad vesperam. Si autem necessitas loci aut paupertas exegerit ut ad fruges colligendas per se occupentur, non contristentur, quia tunc vere monachi sunt, si labore manuum suarum vivunt, sicut et patres nostri et apostoli. Omnia tamen mensurate fiant propter pusillanimes. A calendis autem Octobris usque ad caput Quadragesimae, usque in horam secundam plenam lectioni vacent: hora secunda agatur tertia; et usque nonam omnes in opus suum laborent quod",
          "candidate_score": 0.664193,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_4_6",
          "bdc_text": "hoc meum , quando vacabit , perlegere digneris , et si minus est ocii , saltem posteriorem partem Gessner , Konrad , Werke Partitiones theologicae ( 1549 ) legas , quę est de disciplina ecclesię . PrioraGessner , Konrad , Werke Pandectarum libri XXI ( 1548 )",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2383",
          "psc_text": "nam ante decimam horam, ad quam usque ex cap. 48 labori manuum vacare debent, et post quam satis probabiliter vesperas decantabant, nihil cibi percipere debent. S. Gerasimus nec discipulos suos ad lucernam legere permittebat ex Vita S. Euthymii, num. 91 (Tom. II Monum. Eccles. Graec.). Sed et omni tempore, sive coenae, sive refectionis, hora sic temperetur, ut cum luce fiant omnia. ] Hic non parum laborant aliqui in explicanda ratione qua hiemis tempore, cum solvitur relaxaturque jejunium, cum luce fiant omnia. Menardus existimat « S. P. Benedictum maxime huic constitutioni astringere eos qui in Italia similibusque regionibus habitant, ubi circa solstitium brumale dies non sunt ita breves ac in regionibus borealibus, ut in Anglia, Scotia, Dania, extrema Belgia, et similibus, in quibus ob brevitatem dierum haec observari non potest institutio. » Verum, uti observat Haeftenus (Lib. X, tract. 1, disq. 3), et patet ex Cassinensium Declarationibus, etiam in Italia sine",
          "candidate_score": 0.663583,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_4_6",
          "bdc_text": "hoc meum , quando vacabit , perlegere digneris , et si minus est ocii , saltem posteriorem partem Gessner , Konrad , Werke Partitiones theologicae ( 1549 ) legas , quę est de disciplina ecclesię . PrioraGessner , Konrad , Werke Pandectarum libri XXI ( 1548 )",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1146",
          "psc_text": "Volens renuntiare saeculo, inquit S. Pachomius (In Regul. art. 26) ,. . .manebit paucis diebus foris ante januam, et docebitur orationem dominicam, et psalmos quantos potuerit discere. » Et alibi (Art. 80): « Omnino nullus erit in monasterio qui non discat litteras, et de Scripturis aliquid teneat, quod minimum est, usque ad Novum Testamentum et Psalterium. » S. Basilius (In Animadv. num. 1): « Si quis integra corporis valetudine orationes facere, aut psalmos memoriae mandare neglexerit, excusans excusationes in peccatis, hic a caeterorum consortio segregetur, aut hebdomadam unam jejunet. » S. Ferreolus: « Omnis qui nomen vult monachi vindicare, litteras ei ignorare non liceat; quin etiam psalmos totos memoriter teneat; neque se quacunque excusatione defendat quominus sancto hoc studio capiatur. » S. Hieronymus Rusticum monachum instituens (Epist. 4): « Nunquam de manu et oculis tuis recedat liber; discatur Psalterium ad verbum. » Et alibi de Aegyptiis monachis loquens (Epist. 22):",
          "candidate_score": 0.663445,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_4",
          "bdc_text": "hoc meum , quando vacabit , perlegere digneris , et si minus est ocii , saltem posteriorem partem Gessner , Konrad , Werke Partitiones theologicae ( 1549 )",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2604",
          "psc_text": "alternatione lectionum, orationum et psalmorum, tertiam exspectari: « Qua dicta, inquit, in opere manuum usque ad horam nonam occupentur. » A Pascha autem ad praedictas calendas (Cap. 15), « dicta prima, sacrificium diurni operis inchoet usque ad horam tertiam. In lectione et oratione usque ad sextam spiritum occupet. Post sextam, sumpto cibo, pauset in lectulo suo usque ad nonam; et sic usque ad vesperam manibus operetur. » In Quadragesima vero (Cap. 18), « dicta post matutinas prima, usque ad plenam tertiam psalmis ac lectionibus vacet. Tertiae vero horae laude completa, operi manuum usque ad horam nonam devota insistat, breves per intervalla orationes inserens; dictaque post hoc vespera, corpus reficiet; et sic tempus completorii psallens exspectet. » Denique Statuta Guigonis prioris Carthusiae (Cap. 29): « Spatium a tertia usque ad sextam hieme, et a prima usque ad tertiam aestate manuum operibus deputatur, quae tamen opera brevibus volumus orationibus interrumpi . .",
          "candidate_score": 0.662334,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_5_7",
          "bdc_text": "legas , quę est de disciplina ecclesię . PrioraGessner , Konrad , Werke Pandectarum libri XXI ( 1548 ) enim minoris momenti videri possunt .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3647",
          "psc_text": "die infra capitulum istius Regulae, exceptis diebus XII lectionum, et vigiliis festivitatum, quibus pronuntiatur evangelium homiliae, ut in vigilia Paschae, Pentecostes, et similibus. Dividuntur tamen ad instar psalmorum prolixiorum, prooemium hujus Regulae, cap. 2, 43, 48, 63, 64, 65. Constitutiones vero papales bis in anno legi debent, et semel in capitulo provinciali. » Cistercienses in legenda Regula ita singula distribuebant capita, ut eam quater in anno percurrerent. Dies autem in quibus inchoari deberet explicantur his versibus: Tu Benedicte caput, sequitur vigilia Baptist. Crastinus Andochii, tandem festum puerorum. Cum vero festum B. Benedicti transferretur, transferebatur etiam ipsa Regulae inchoatio ex libro Instit., dist. 6, cap. 1. Ne quis fratrum de ignorantia se excuset. ] Ex his postremis hujus capituli verbis recte omnino Bernardus Cassinensis infert, non modo legendam, sed insuper exponendam esse Regulam; alioquin de ejus ignorantia posset se aliquis excusare. Et certe nonnulla occurrunt in textu Regulae loca quae varios",
          "candidate_score": 0.662262,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_5_7",
          "bdc_text": "legas , quę est de disciplina ecclesię . PrioraGessner , Konrad , Werke Pandectarum libri XXI ( 1548 ) enim minoris momenti videri possunt .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1152",
          "psc_text": "tunc ille; nunc hinc, nunc inde, » inquit Smaragdus; sive, ut ait Bernardus Cassinensis, « alternative sibi succedendo, » ita ut nunquam duas unus et idem legat lectiones, unde et ad singulas petitur benedictio, quam iterare necesse non esset, si unus et idem plures consequenter legere deberet lectiones. Et certe id postulabat summa S. Patris discretio, ne forte nimium laborarent in legendo, maxime cum prolixiores tunc temporis essent lectiones, nec ita facile esset legere in codicibus manuscriptis. Vide lib. II de Antiquis monachorum Ritibus cap. 1. Super analogium. ] Quid sit analogium describit in prima expositione Boherius his verbis: « Vocatur hic analogium locus altus supra chorum, ubi stant libri sanctae praedicationis, ut sunt legendarii, sive lectionarii, qui continent sermones SS. doctorum. » Apte omnino si nominis 271 etymon attendamus: ἀνὰ Graece sursum Latine, et λόγος sermo dicitur; unde etiam S. Isodorus (Lib. XV Orig., cap. 4), « analogium, infit,",
          "candidate_score": 0.660853,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_3_5",
          "bdc_text": "Zu Gessners hier angesprochenen Schriften s. oben fn18327-1 . hoc meum , quando vacabit , perlegere digneris , et si minus est ocii , saltem posteriorem partem Gessner , Konrad , Werke Partitiones theologicae ( 1549 ) legas , quę est de disciplina ecclesię .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1081",
          "psc_text": "in Reomensi S. Joannis monasterio colligimus ex libro de Translatione et miraculis ejus, n. 1; sed et S. Galli abbatis discipulos post laborem matutinalis officii quiescendi gratia lectos revisisse auctor est Walfridus in Vita S. Gadi cap. 26 (Saec. II). Similiter S. Geremarus abbas Flaviacensis completo officio revertens in dormitorium in stratu suo collocare se consueverat. ut habent ejus acta n. 14. Idem viguisse in Longoretico monasterio discimus ex Visione Baronti, n. 7, saeculo II Bened.; in Pauliacensi sanctimonialium ex Vita S. Austrobertae, n. 15, saec. III, part. I; in Lindisfarnensis ex Carmine Ethilvulfi monachi cap. 10, 21, 22; in monasterio S. Corbiniani ex ejus Vita auctore Aribone n. 3, denique in Suessionensi B. M. Parthenone aliis in ecclesia vigiliis et orationibus insistentibus, aliae post nocturnum officium dormire permittebantur ex Vita S. Drausii episc., n. 17, apud Bolland., 5 Martii. Sed haec merae indulgentiae, et praeter Regulam S. Benedicti, quae",
          "candidate_score": 0.660382,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_4_6",
          "bdc_text": "hoc meum , quando vacabit , perlegere digneris , et si minus est ocii , saltem posteriorem partem Gessner , Konrad , Werke Partitiones theologicae ( 1549 ) legas , quę est de disciplina ecclesię . PrioraGessner , Konrad , Werke Pandectarum libri XXI ( 1548 )",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1101",
          "psc_text": "implere; maxime si consideremus, quantae prolixitatis apud majores nostros lectiones cantarentur: nam, v. g., S. Caesarius in Regula ad monachos, cap. 20 ad singulas lectiones tria folia legi praecipit. Similiter S. Aurelianus in ordine psallendi « unus frater legat paginas aut tres, aut quatuor, inquit, quomodo mensura fuerit libri; si minute scriptus aut majore forma, ternas paginas; si minor, quatuor: » quapropter ne somnus in tanta lectionum prolixitate subreperet, aliquid operis de sparta aut de canape, aut aliquis hujusmodi labor 259 manuum exerceri, diebus vero dominicis festisve stare praecipit, in Regula, cap. 29, quod item praescribunt Regula S. Caesarii ad virgines, cap. 13, et Tarnatensis cap. 6: ex quo apparet non adeo breves fuisse eorum lectiones; alioquin frustra eo tempore arreptum esset opus continuo dimittendum. Et ut de nostris etiam aliquid dicamus, apud Cluniacenses adeo magnae erant hiemali tempore vigiliarum lectiones, ut in una Septuagesimae hebdomada integrum Geneseos librum in",
          "candidate_score": 0.659537,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_4_6",
          "bdc_text": "hoc meum , quando vacabit , perlegere digneris , et si minus est ocii , saltem posteriorem partem Gessner , Konrad , Werke Partitiones theologicae ( 1549 ) legas , quę est de disciplina ecclesię . PrioraGessner , Konrad , Werke Pandectarum libri XXI ( 1548 )",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1412",
          "psc_text": "meum intende, Domine, ad adjuvandum me festina; quem versiculum postquam ter in oratione decantaverint, aequaliter a flexione orationis surgant. » 3º Addere posset quod in antiquis Psalteriis mss. in fine singulorum psalmorum habentur etiam orationes descriptae. Exstat hujusmodi Psalterium in nostro Parisiensi S. Germani monasterio: tale etiam erat quod Molismo Cistercium detulit S. Robertus, servaturque hactenus in monasterio Cisterciensi. 4º Quod narrat S. Gregorius papa (Lib. II Dialog., cap. 4) de negligenti illo monacho, quem castigavit S. Benedictus, qui quotidie cum constituta hora expleta psalmodia sese fratres in orationem dedissent, exibat ab opere Dei, forasque vagabatur. Hic enim locus non potest intelligi de integro opere Dei, ut vult Haeftenus, nam expleto opere Dei omnes cum summo silentio egredi oratorio jubentur infra c. 52. Sed aut de singulis psalmis quibus subjungebatur oratio, ut ad nocturnos et laudes, aut de omnibus quidem psalmis in quorum fine S. Benedictus orationes rejecerit, quae totum",
          "candidate_score": 0.659369,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_4_6",
          "bdc_text": "hoc meum , quando vacabit , perlegere digneris , et si minus est ocii , saltem posteriorem partem Gessner , Konrad , Werke Partitiones theologicae ( 1549 ) legas , quę est de disciplina ecclesię . PrioraGessner , Konrad , Werke Pandectarum libri XXI ( 1548 )",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1077",
          "psc_text": "stare; itemque egressus cella tempus noctis inspicere; deinde lucernis aut emungendis, aut reficiendis assistere; tum etiam scholas canentiam revisere; interdum retibus texendis quod noctis superesset expendere. » Cistercienses etiam constat post nocturnas vigilias lectos non repetiisse ex libro Usuum Cist. c. 74, quo statuitur, ut « post vigilias vel post officium defunctorum, si dicendum fuerit, accenso lumine a servitore ecclesiae ante armarium et in capitulo, sedeant fratres in ipso capitulo, et legant qui voluerint, nec sedeant in angulis nisi legentes. qui taliter habeant caputia in capitibus, ut possit agnosci si dormiant, an non. » Et haec quidem hieme; nam aestate in claustro sese recipiebant, ex cap. 84; unde S. Bernardus singularem monachum describens (De Grad. humil.), aliis in claustro quiescentibus, inquit, solus remanet in oratorio: ubi quod dicit quiescentibus non de corporea, sed de spiritali quiete intelligendum est, ut patet ex Aelredo abbate hom. de duobus discipulis euntibus in Emmaus,",
          "candidate_score": 0.658731,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_5_7",
          "bdc_text": "legas , quę est de disciplina ecclesię . PrioraGessner , Konrad , Werke Pandectarum libri XXI ( 1548 ) enim minoris momenti videri possunt .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1595",
          "psc_text": "curentur, et prius toleranda quam sedanda pestilentia. » Et S. Bernardus bonos describens praelatos (Serm. 25 in Cant): « Medicos se, non dominos agnoscentes, parant confestim adversus phrenesim animae non vindictam, sed medelam. » Et metuat prophetae comminationem, etc.] Haec non indigent expositione. CAPUT XXVIII. De vis qui saepius correpti non emendaverint . 381 Si quis frater frequenter correptus pro qualibet culpa, si etiam excommunicatus, non emendaverit, acrior ei accedat correptio, id est, ut verberum vindicta in eum procedat. Quod si nec ita correxerit, aut forte (quod absit) in superbiam elatus etiam defendere voluerit opera sua, tunc abbas faciat quod sapiens medicus. Si exhibuit fomenta, si unguenta adhortationum, si medicamina Scripturarum divinarum, si ad ultimum ustionem excommunicationis, vel plagas virgarum, etiam si viderit nihil suam praevalere industriam: adhibeat etiam (quod majus est) suam et omnium fratrum pro eo orationem: ut Dominus, qui omnia potest, operetur salutem circa infirmum fratrem. Quod",
          "candidate_score": 0.658517,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_3_5",
          "bdc_text": "Zu Gessners hier angesprochenen Schriften s. oben fn18327-1 . hoc meum , quando vacabit , perlegere digneris , et si minus est ocii , saltem posteriorem partem Gessner , Konrad , Werke Partitiones theologicae ( 1549 ) legas , quę est de disciplina ecclesię .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1061",
          "psc_text": "primas, advenit magister novitiorum, qui lectiones eorum recipit, et videt quantum singuli memoriae tradiderint. Ecce ad litteram praxi mandatur Regulae textus. » Menardus etiam meditationem hic exponit pro studio psalterii et lectionum, « ut discant rudiores recte legere, et pronuntiare lectiones, et psalterium, atque etiam interpretari, imo et ipsum psalterium memoriae mandent si possint, » quod confirmat ex Vita S. Gosvini 250 abbatis Aquiscinctensis, qui instituit ut post vigilias pueri ad lucernam psalmos, et lectiones, et similia ediscerent, et ex Concordia Dunstani cap. 2. Possetque insuper stabiliri ex antiquis Germaniae Consuetudinibus mss., in quibus n. 30 haec habentur; « Quod vero restat post vigilias a fratribus, qui Psalterii et lectionum, seu cantus aliquid indigent, meditationi inserviatur, sicut praecipit Regula, usquequo aliquod indicium lucis appareat; » ex Statutis Lanfranci, quae decernunt (Cap. 1), ut post nocturnos « infantes cum luminaribus in capitulo diligenter a magistris custodiantur, canentes quod necessarium erit; »",
          "candidate_score": 0.658073,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_3_5",
          "bdc_text": "Zu Gessners hier angesprochenen Schriften s. oben fn18327-1 . hoc meum , quando vacabit , perlegere digneris , et si minus est ocii , saltem posteriorem partem Gessner , Konrad , Werke Partitiones theologicae ( 1549 ) legas , quę est de disciplina ecclesię .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2605",
          "psc_text": "intervalla orationes inserens; dictaque post hoc vespera, corpus reficiet; et sic tempus completorii psallens exspectet. » Denique Statuta Guigonis prioris Carthusiae (Cap. 29): « Spatium a tertia usque ad sextam hieme, et a prima usque ad tertiam aestate manuum operibus deputatur, quae tamen opera brevibus volumus orationibus interrumpi . . . . et quod nonam vesperasque disterminat, manualibus occupatur operibus. » Idem habent antiqua Carthusiensium statuta; in quibus tamen additur (Part. I, cap. 41, n. 20): « Porro a spatiis operibus manuum deputatis 623 utilitatem non intendimus excludere lectionis. » Tandem de S. Stephano abbate Obazinensi primisque ejus discipulis in ejus Vita lib. I, num. 15 ( Tom IV Miscel. Bal. ), legitur: « Labor manuum tam illi quam fratribus assiduus erat et solito gravior, quibus nec totius diei spatium ad hoc sufficiebat, propter quod ipsam plerumque refectionem usque in vesperam differebant, ne ejus intuitu ex diurnis operibus aliquid minueretur.",
          "candidate_score": 0.658063,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_4_6",
          "bdc_text": "hoc meum , quando vacabit , perlegere digneris , et si minus est ocii , saltem posteriorem partem Gessner , Konrad , Werke Partitiones theologicae ( 1549 ) legas , quę est de disciplina ecclesię . PrioraGessner , Konrad , Werke Pandectarum libri XXI ( 1548 )",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2553",
          "psc_text": "quia tunc vere monachi sunt, si labore manuum suarum vivunt, sicut et patres nostri et apostoli. Omnia tamen mensurate fiant propter pusillanimes. A calendis autem Octobris usque ad caput Quadragesimae, usque in horam secundam plenam lectioni vacent: hora secunda agatur tertia; et usque nonam omnes in opus suum laborent quod eis injungitur. Facto autem primo signo horae nonae, disjungant se ab opere suo singuli; et sint parati dum secundum signum pulsaverit. Post refectionem autem, vacent lectionibus suis aut psalmis. In Quadragesimae vero diebus, a mane usque ad tertiam 611 plenam, vacent lectionibus suis, et usque ad decimam horam plenam operentur quod eis injungitur. In quibus diebus Quadragesimae, accipiant omnes singulos codices de bibliotheca, quos per ordinem ex integro legant. Qui codices in caput Quadragesimae dandi sunt. Ante omnia sane deputentur, unus aut duo seniores, qui circumeant monasterium horis quibus vacant fratres lectioni: et videant ne forte inveniatur frater accidiosus, qui",
          "candidate_score": 0.657837,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_4",
          "bdc_text": "hoc meum , quando vacabit , perlegere digneris , et si minus est ocii , saltem posteriorem partem Gessner , Konrad , Werke Partitiones theologicae ( 1549 )",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1065",
          "psc_text": "propter silentii nocturni religionem, quam ea ratione non violare impossibile fuisset, nisi cum Bernardo Cassinensi intelligamus de psalmorum silenti sibimet decantatione: licet eam fuisse communem et pene generalem ordinis nostri per X, XI et XII saeculum consuetudinem pro comperto habeatur. Quarto, dico S. Benedictum hoc loco duo attigisse, lectiones et psalmos: multum autem in eam propendeo sententiam, quae tenet S. Patrem praescripsisse ut rudiores cantandas sive recitandas publice lectiones privatim praeviderent, et Psalterium ipsum memoriter discerent 251, maxime cum nondum inventa arte typographica, mss. codices multis referti mendis in infinitos errores inter legendum juniores et imperitos inducerent, morisque fuerit apud veteres monachos Psalterium memoriter discere: nam meditari apud antiquos saepe sumitur pro simplici lectione, ut in secunda Regula SS. Patrum cap. 5, sive pro studio; unde antiqua versio Gallica ms. Conchensis monasterii hunc Regulae textum ita vertit: Le temps qui reste après vigile soit occupé à dire Psautier ou à",
          "candidate_score": 0.657394,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_4_6",
          "bdc_text": "hoc meum , quando vacabit , perlegere digneris , et si minus est ocii , saltem posteriorem partem Gessner , Konrad , Werke Partitiones theologicae ( 1549 ) legas , quę est de disciplina ecclesię . PrioraGessner , Konrad , Werke Pandectarum libri XXI ( 1548 )",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1211",
          "psc_text": "» inquiunt mss. Consuet. Germaniae. Et lib. Usuum Cisterc. (Cap. 11): « Prima dominica Septuagesimae . . . incipiatur lectio Genesis, vel aliorum librorum, ut diximus, ibi ubi cantor lectiones vigiliarum usque ad quadragesimam debere finire praeviderit. » Et infra (Cap. 16): « Librum Jeremiae prophetae his diebus tam in ecclesia quam in refectorio dividat cantor. » Vide Udal. l. I, c. 1. Finem vero lectionum aut cera apposita, aut ungue codici impresso notabant: « Nullus ad terminum vel ceram apposuit, vel saltem unguibus quantulumcunque signum impressit; sed cuncti omnia quae legenda erant ita sibi nota facere curaverunt, ut quando inopinato legere juberentur, irreprehensibiles apud eum invenirentur, » inquit praefatus lib. de Cura eccles. Caroli Magni: quae verba indicant contrariam apud alios consuetudinem. Redeo ad S. Benedicti textum, qui non modo lectiones, sed etiam responsoria breviari imperata: quod qui fieri possit, non facile est disserere. Existimat Bernardus Cassinensis breviari posse",
          "candidate_score": 0.657317,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_2_4",
          "bdc_text": "Gessner , Konrad , Werke Partitiones theologicae ( 1549 ) Zu Gessners hier angesprochenen Schriften s. oben fn18327-1 . hoc meum , quando vacabit , perlegere digneris , et si minus est ocii , saltem posteriorem partem Gessner , Konrad , Werke Partitiones theologicae ( 1549 )",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1145",
          "psc_text": "consonum est intentioni S. Benedicti, ut dicit Bernardus Cassinensis. De non sedendo ad opus Dei integrum edidit Petrus Damiani opusculum 39; quod, si lubet, consule. Legantur vicissim a fratribus in codice super analogium tres lectiones. ] Cum S. P. Benedictus lectiones in codice legi praecipiat, recte ex hoc loco Haeftenus infert psalmos sine libro memoriter ex mente S. legislatoris esse cantandos: optime enim distinxit inter duos hosce loquendi modos; legantur, et dicantur. Priori utitur S. Pater cum de psalmis, posteriori cum de lectionibus agit. Et sane id evincit antiqua veterum monachorum consuetudo, psalterium aliosque sacrae paginae libros memoriae commendandi: « Volens renuntiare saeculo, inquit S. Pachomius (In Regul. art. 26) ,. . .manebit paucis diebus foris ante januam, et docebitur orationem dominicam, et psalmos quantos potuerit discere. » Et alibi (Art. 80): « Omnino nullus erit in monasterio qui non discat litteras, et de Scripturis aliquid teneat, quod minimum est,",
          "candidate_score": 0.657186,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_5_7",
          "bdc_text": "legas , quę est de disciplina ecclesię . PrioraGessner , Konrad , Werke Pandectarum libri XXI ( 1548 ) enim minoris momenti videri possunt .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1191",
          "psc_text": "Quo perdicto, legat abbas lectionem de evangelio. ] 281 Idque cum planeta, orario, duobus candelabris, et thuribulo, ex Hildemaro, et Ruperto l. II in Regulam S. Benedicti, cap. 7, quem ritum retulimus in l. II de Antiquis monach. Rit., c. 1. Lectionem etiam S. Evangelii abbati, aut eo absente praepositis per vices committit Magister in Regulae cap. 46, qua de observatione laudatur Gervinus, abbas Centulensis, ab Hariulfo in Chron. l. IV, c. 26. Multis tamen jam abhinc saeculis usus invaluerat, ut non abbas, sed sacerdos hebdomadarius Evangelium legeret: cujus consuetudinis rationem reddit Smaragdus his verbis: « Dicit enim: Incipiat abbas hymnum, lectionemque Evangelii legat. Tamen non haec omnes debent valentque facere abbates: sunt enim qui aut impediente culpa non debent, aut impossibilitate nocente non valent. Igitur sunt abbates qui nec sacerdotis nec levitae funguntur ministerio, et ideo nec sacrosanctum legere possunt Evangelium; cantoris non gestant officium, et ideo non possunt",
          "candidate_score": 0.657088,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_4_6",
          "bdc_text": "hoc meum , quando vacabit , perlegere digneris , et si minus est ocii , saltem posteriorem partem Gessner , Konrad , Werke Partitiones theologicae ( 1549 ) legas , quę est de disciplina ecclesię . PrioraGessner , Konrad , Werke Pandectarum libri XXI ( 1548 )",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2602",
          "psc_text": ". . Expleto sextae horae officio, iterum ut supra cum divina meditatione ad aliquod opus propriis manibus exercendum, properare festina usque ad horam nonam . . . . Post nonam autem missarum solemnia celebranda sunt. Post haec autem divina lectio in manibus cum compunctione cordis amplexanda est usque ad vespertinum officium . . . . (Post refectionem) iterum sancta in manibus lectio ascendat usque ad terminum lucis diei. » Regula S. Donati ad virgines (Cap. 20): « A secunda hora usque ad tertiam, si aliqua necessitas ut operentur non fuerit, vacent lectioni: reliquo vero spatio diei faciant opera sua; et non se fabulis occupent, propter illud Apostoli: Cum silentio operantes. » Regula Cujusdam item ad virgines (Cap. 12): « Operatio manuum ab hora secunda sumat exordium, ut in horam nonam finem accipiat. Ab hora vero nona lectio usitetur; et si aliquando proprium aliquod opus faciendum aut vestimenti consuendi, vel lavandi,",
          "candidate_score": 0.657033,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_2_4",
          "bdc_text": "Gessner , Konrad , Werke Partitiones theologicae ( 1549 ) Zu Gessners hier angesprochenen Schriften s. oben fn18327-1 . hoc meum , quando vacabit , perlegere digneris , et si minus est ocii , saltem posteriorem partem Gessner , Konrad , Werke Partitiones theologicae ( 1549 )",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2605",
          "psc_text": "intervalla orationes inserens; dictaque post hoc vespera, corpus reficiet; et sic tempus completorii psallens exspectet. » Denique Statuta Guigonis prioris Carthusiae (Cap. 29): « Spatium a tertia usque ad sextam hieme, et a prima usque ad tertiam aestate manuum operibus deputatur, quae tamen opera brevibus volumus orationibus interrumpi . . . . et quod nonam vesperasque disterminat, manualibus occupatur operibus. » Idem habent antiqua Carthusiensium statuta; in quibus tamen additur (Part. I, cap. 41, n. 20): « Porro a spatiis operibus manuum deputatis 623 utilitatem non intendimus excludere lectionis. » Tandem de S. Stephano abbate Obazinensi primisque ejus discipulis in ejus Vita lib. I, num. 15 ( Tom IV Miscel. Bal. ), legitur: « Labor manuum tam illi quam fratribus assiduus erat et solito gravior, quibus nec totius diei spatium ad hoc sufficiebat, propter quod ipsam plerumque refectionem usque in vesperam differebant, ne ejus intuitu ex diurnis operibus aliquid minueretur.",
          "candidate_score": 0.656822,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_5_7",
          "bdc_text": "legas , quę est de disciplina ecclesię . PrioraGessner , Konrad , Werke Pandectarum libri XXI ( 1548 ) enim minoris momenti videri possunt .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_301",
          "psc_text": "avisari. » Et projecisti sermones meos post te. ] « Post se sermones Domini projicit praelatus quando quae de divinis Scripturis subditis praedicat, implere ipse dissimulat, » infit Smaragdus. Vel etiam: Projecisti sermones meos post te, idem est ac odisti disciplinam, ut modo exponebat Trithemius: « quod enim diligimus, inquit Bernardus Cassinensis, ante oculos mentis frequenter habemus, juxta illud: Ubi amor, ibi oculus; quod vero odimus, libenter a nobis projicimus. » Et qui in fratris tui oculo festucam videbas, in 73 tuo trabem non vidisti. ] Id est, qui minima in fratre videbas, et increpabas peccata, in te crimina non solum non puniebas, sed nec ab aliis videri patiebaris, cum potius in alios benignus, in te rigidus esse debuisses. Audi salutare S. Joannis Chrysostomi monitum Homil. 43 in Matth.: « Circa vitam tuam esto austerus, circa alios benignus; audiant te homines parva mandantem, et magna facientem. » Non ab eo",
          "candidate_score": 0.656228,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_3_5",
          "bdc_text": "Zu Gessners hier angesprochenen Schriften s. oben fn18327-1 . hoc meum , quando vacabit , perlegere digneris , et si minus est ocii , saltem posteriorem partem Gessner , Konrad , Werke Partitiones theologicae ( 1549 ) legas , quę est de disciplina ecclesię .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2604",
          "psc_text": "alternatione lectionum, orationum et psalmorum, tertiam exspectari: « Qua dicta, inquit, in opere manuum usque ad horam nonam occupentur. » A Pascha autem ad praedictas calendas (Cap. 15), « dicta prima, sacrificium diurni operis inchoet usque ad horam tertiam. In lectione et oratione usque ad sextam spiritum occupet. Post sextam, sumpto cibo, pauset in lectulo suo usque ad nonam; et sic usque ad vesperam manibus operetur. » In Quadragesima vero (Cap. 18), « dicta post matutinas prima, usque ad plenam tertiam psalmis ac lectionibus vacet. Tertiae vero horae laude completa, operi manuum usque ad horam nonam devota insistat, breves per intervalla orationes inserens; dictaque post hoc vespera, corpus reficiet; et sic tempus completorii psallens exspectet. » Denique Statuta Guigonis prioris Carthusiae (Cap. 29): « Spatium a tertia usque ad sextam hieme, et a prima usque ad tertiam aestate manuum operibus deputatur, quae tamen opera brevibus volumus orationibus interrumpi . .",
          "candidate_score": 0.655735,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_5_7",
          "bdc_text": "legas , quę est de disciplina ecclesię . PrioraGessner , Konrad , Werke Pandectarum libri XXI ( 1548 ) enim minoris momenti videri possunt .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1151",
          "psc_text": "alioquin rariores illo tempore forent codices manu exarati (nam, verbi gratia, in Centulensi monasterio, in quo trecenti minimum erant monachi cum centum pueris, non nisi septem psalteria habebantur, ut constat ex librorum ejusdem monasterii catalogo anno 831 facto), manifestum est psalmos a nostris ex corde decantatos fuisse: unde etiam antiquae Germaniae Consuetudines mss. praescribunt (Num. 13), ut lectori provideatur ab oratorii provisore candela, abbati ab armario, eo quod prius psalmos in tenebris sine lumine, ac proinde sine libro cantarent. Lectiones autem a fratribus vicissim recitari voluit S. Benedictus, « id est per vices, alternatim, vel mutuo, id est tunc iste, tunc ille; nunc hinc, nunc inde, » inquit Smaragdus; sive, ut ait Bernardus Cassinensis, « alternative sibi succedendo, » ita ut nunquam duas unus et idem legat lectiones, unde et ad singulas petitur benedictio, quam iterare necesse non esset, si unus et idem plures consequenter legere deberet lectiones. Et certe",
          "candidate_score": 0.655671,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_5_7",
          "bdc_text": "legas , quę est de disciplina ecclesię . PrioraGessner , Konrad , Werke Pandectarum libri XXI ( 1548 ) enim minoris momenti videri possunt .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1366",
          "psc_text": "» Antequam caput istud absolvam, observabo cum Boherio in secundo comm., hujus capitis initio, quosdam olim existimasse S. Patrem Benedictum Gallicano usum esse Psalterio; quod ex iis locis colligebant, quae S. Pater citat ex Psalterio in Regula, in quibus variae reperiuntur lectiones quae non exstant in Romano, bene autem in Gallicano. CAPUT XIX. De disciplina psallendi. Ubique credimus divinam esse praesentiam, et oculos Domini in omni loco speculari bonos et malos: maxime tamen hoc sine aliqua dubitatione credamus, cum ad opus divinum assistimus. Ideo semper memores simus quod ait propheta: Servite Domino in timore; et iterum, Psallite sapienter; et, In conspectu angelorum psallam tibi. Ergo consideremus qualiter oporteat nos in conspectu divinitatis et angelorum ejus esse: et sic stemus ad psallendum, ut mens nostra concordet voci nostrae. COMMENTARIUS Hactenus de divinis officiis satis fuse S. Benedictus, singulas illius horas assignando, singulas horarum partes distribuendo, psalmorum ordinem disponendo: unum restare videbatur,",
          "candidate_score": 0.654998,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_2_4",
          "bdc_text": "Gessner , Konrad , Werke Partitiones theologicae ( 1549 ) Zu Gessners hier angesprochenen Schriften s. oben fn18327-1 . hoc meum , quando vacabit , perlegere digneris , et si minus est ocii , saltem posteriorem partem Gessner , Konrad , Werke Partitiones theologicae ( 1549 )",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1066",
          "psc_text": "veteres monachos Psalterium memoriter discere: nam meditari apud antiquos saepe sumitur pro simplici lectione, ut in secunda Regula SS. Patrum cap. 5, sive pro studio; unde antiqua versio Gallica ms. Conchensis monasterii hunc Regulae textum ita vertit: Le temps qui reste après vigile soit occupé à dire Psautier ou à étudier. Quinto, non solum Psalterium, sel alios insuper Scripturae libros ex mente S. Benedicti memoriae commendandos esse existimo, maxime cum nonnullas lectiones ad opus Dei memoriter recitari voluerit, communisque apud veteres monachos usus obtinuerit, Scripturam memoriae mandandi. Addo praeterea occultos illius variosque sensus esse rimandos: nam Scripturae sacrae studium apud eos praecipuum fuisse constat; unde etiam Hildemarus nolenti vigilare fratri, et nihil se adjuvante Domino indigere dicenti, « Abbas, inquit, talem propositionem debet proponere, quam ille frater non possit solvere, ut humilietur, » aliquem scilicet Scripturae locum perdifficilem cujus sensum frater ille negligens et superbus ignoret. Sexto, denique non sic",
          "candidate_score": 0.654693,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_2_4",
          "bdc_text": "Gessner , Konrad , Werke Partitiones theologicae ( 1549 ) Zu Gessners hier angesprochenen Schriften s. oben fn18327-1 . hoc meum , quando vacabit , perlegere digneris , et si minus est ocii , saltem posteriorem partem Gessner , Konrad , Werke Partitiones theologicae ( 1549 )",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2604",
          "psc_text": "alternatione lectionum, orationum et psalmorum, tertiam exspectari: « Qua dicta, inquit, in opere manuum usque ad horam nonam occupentur. » A Pascha autem ad praedictas calendas (Cap. 15), « dicta prima, sacrificium diurni operis inchoet usque ad horam tertiam. In lectione et oratione usque ad sextam spiritum occupet. Post sextam, sumpto cibo, pauset in lectulo suo usque ad nonam; et sic usque ad vesperam manibus operetur. » In Quadragesima vero (Cap. 18), « dicta post matutinas prima, usque ad plenam tertiam psalmis ac lectionibus vacet. Tertiae vero horae laude completa, operi manuum usque ad horam nonam devota insistat, breves per intervalla orationes inserens; dictaque post hoc vespera, corpus reficiet; et sic tempus completorii psallens exspectet. » Denique Statuta Guigonis prioris Carthusiae (Cap. 29): « Spatium a tertia usque ad sextam hieme, et a prima usque ad tertiam aestate manuum operibus deputatur, quae tamen opera brevibus volumus orationibus interrumpi . .",
          "candidate_score": 0.654592,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_4",
          "bdc_text": "hoc meum , quando vacabit , perlegere digneris , et si minus est ocii , saltem posteriorem partem Gessner , Konrad , Werke Partitiones theologicae ( 1549 )",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2605",
          "psc_text": "intervalla orationes inserens; dictaque post hoc vespera, corpus reficiet; et sic tempus completorii psallens exspectet. » Denique Statuta Guigonis prioris Carthusiae (Cap. 29): « Spatium a tertia usque ad sextam hieme, et a prima usque ad tertiam aestate manuum operibus deputatur, quae tamen opera brevibus volumus orationibus interrumpi . . . . et quod nonam vesperasque disterminat, manualibus occupatur operibus. » Idem habent antiqua Carthusiensium statuta; in quibus tamen additur (Part. I, cap. 41, n. 20): « Porro a spatiis operibus manuum deputatis 623 utilitatem non intendimus excludere lectionis. » Tandem de S. Stephano abbate Obazinensi primisque ejus discipulis in ejus Vita lib. I, num. 15 ( Tom IV Miscel. Bal. ), legitur: « Labor manuum tam illi quam fratribus assiduus erat et solito gravior, quibus nec totius diei spatium ad hoc sufficiebat, propter quod ipsam plerumque refectionem usque in vesperam differebant, ne ejus intuitu ex diurnis operibus aliquid minueretur.",
          "candidate_score": 0.654468,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_5_7",
          "bdc_text": "legas , quę est de disciplina ecclesię . PrioraGessner , Konrad , Werke Pandectarum libri XXI ( 1548 ) enim minoris momenti videri possunt .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2643",
          "psc_text": "sapit cantare, doceat alium cantum, vel etiam si scit grammaticam, tradat aliis, aut alias artes quae sunt utiles in monasterio; si sapit, doceat alios. » Tandem fratres suos ad sanctorum Patrum doctrinam remittit Regulae cap. 73. Quod autem tam ipse S. Benedictus quam alii veteres monachi laborem prae litterarum studiis commendare visi sunt, tria potissimum faciebant. Primum librorum raritas, quae temporibus illis, quibus nulli nisi manu exarati habebantur, tanta erat, ut aliquando monachorum numerus in coenobiis numerum excederet voluminum; qua in re exemplo esse potest Centulense monasterium, in quo trecenti olim cum pueris centum degebant monachi; cum tamen ibidem non essent codices trecenti, ut patet ex catalogo librorum ejusdem monasterii tempore Ludovici Pii confecto, et ab Hariulfo in Chronico Centulensi relato (In Chron. Centul. lib. III, cap. 3): unde etiam horis secundum Regulam lectioni deputatis, uno legente alii saepius auscultare cogebantur; eoque respexit S. Benedictus cum dicit (Cap. 4) lectiones",
          "candidate_score": 0.654234,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_3_5",
          "bdc_text": "Zu Gessners hier angesprochenen Schriften s. oben fn18327-1 . hoc meum , quando vacabit , perlegere digneris , et si minus est ocii , saltem posteriorem partem Gessner , Konrad , Werke Partitiones theologicae ( 1549 ) legas , quę est de disciplina ecclesię .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2576",
          "psc_text": "Udalrici lib. II, cap. 24. Aut certe qui voluerit legere, sibi sic legat, ut alium non inquietet. ] De hac lectione habemus concilii Aquisgranensis canonem (Can. 38), « ut quando fratres post sextam dormiunt, si quis eorum voluerit legere, in ecclesia aut in lecto suo legat. » Huic canoni concinunt Consuetudines S. Benedicti abbatis Anianensis (Tom. IV Analect.): « Post cibum autem citius redeunt ad stratus suos, maxime juvenes vel negligentes, quorum mores notantur. Si qui sunt de quibus bene praesumitur, et volunt, liceat illis aliquantulum, sed tamen breviter, vacare orationi in ecclesia: in claustro autem vel prohibito loco nullus inveniatur, ne forte, quod absit, aliquis fabulis vacet vel otio. » Divionenses S. Benigni ne quidem brevem in ecclesia consessum indulgent; sed « nemo, inquiunt (Cap. 43), unquam de dormitorio, postquam ad meridianam vel ad completorium introierit, debet exire, nisi forte hi qui necessarii sunt propter hospites foris, sicut est",
          "candidate_score": 0.652849,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_3_5",
          "bdc_text": "Zu Gessners hier angesprochenen Schriften s. oben fn18327-1 . hoc meum , quando vacabit , perlegere digneris , et si minus est ocii , saltem posteriorem partem Gessner , Konrad , Werke Partitiones theologicae ( 1549 ) legas , quę est de disciplina ecclesię .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1062",
          "psc_text": "vero restat post vigilias a fratribus, qui Psalterii et lectionum, seu cantus aliquid indigent, meditationi inserviatur, sicut praecipit Regula, usquequo aliquod indicium lucis appareat; » ex Statutis Lanfranci, quae decernunt (Cap. 1), ut post nocturnos « infantes cum luminaribus in capitulo diligenter a magistris custodiantur, canentes quod necessarium erit; » ex Consuetudinibus Cluniacensis monasterii, in quibus Udalricus exprimens quid per intervallum ageretur, « pueri, inquit, sedent in capitulo, et per aliquem praecinentem cantum addiscunt; » denique ex Vita S. Gildasii abbatis Ruyensis n. 42 (Saec. I Bened., pag. 150): « Nocte quadam dum pueriles monachi ad mensam sederent, et psalmos firmarent, adversarius adfuit. » Tandem Guido Juvenalis in Gallica versione sanctum Benedictum ita intelligit, ut qui legere, praevidere et quaerere aliquid opus habent id exsequantur: alii vero contemplationi seu rerum divinarum meditationi vacent, Regulae textum contra fidem omnium mss. ita corrumpens: Quod vero restat post vigilias, a fratribus (nisi qui",
          "candidate_score": 0.652701,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_4",
          "bdc_text": "hoc meum , quando vacabit , perlegere digneris , et si minus est ocii , saltem posteriorem partem Gessner , Konrad , Werke Partitiones theologicae ( 1549 )",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2576",
          "psc_text": "Udalrici lib. II, cap. 24. Aut certe qui voluerit legere, sibi sic legat, ut alium non inquietet. ] De hac lectione habemus concilii Aquisgranensis canonem (Can. 38), « ut quando fratres post sextam dormiunt, si quis eorum voluerit legere, in ecclesia aut in lecto suo legat. » Huic canoni concinunt Consuetudines S. Benedicti abbatis Anianensis (Tom. IV Analect.): « Post cibum autem citius redeunt ad stratus suos, maxime juvenes vel negligentes, quorum mores notantur. Si qui sunt de quibus bene praesumitur, et volunt, liceat illis aliquantulum, sed tamen breviter, vacare orationi in ecclesia: in claustro autem vel prohibito loco nullus inveniatur, ne forte, quod absit, aliquis fabulis vacet vel otio. » Divionenses S. Benigni ne quidem brevem in ecclesia consessum indulgent; sed « nemo, inquiunt (Cap. 43), unquam de dormitorio, postquam ad meridianam vel ad completorium introierit, debet exire, nisi forte hi qui necessarii sunt propter hospites foris, sicut est",
          "candidate_score": 0.652381,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_3_5",
          "bdc_text": "Zu Gessners hier angesprochenen Schriften s. oben fn18327-1 . hoc meum , quando vacabit , perlegere digneris , et si minus est ocii , saltem posteriorem partem Gessner , Konrad , Werke Partitiones theologicae ( 1549 ) legas , quę est de disciplina ecclesię .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1101",
          "psc_text": "implere; maxime si consideremus, quantae prolixitatis apud majores nostros lectiones cantarentur: nam, v. g., S. Caesarius in Regula ad monachos, cap. 20 ad singulas lectiones tria folia legi praecipit. Similiter S. Aurelianus in ordine psallendi « unus frater legat paginas aut tres, aut quatuor, inquit, quomodo mensura fuerit libri; si minute scriptus aut majore forma, ternas paginas; si minor, quatuor: » quapropter ne somnus in tanta lectionum prolixitate subreperet, aliquid operis de sparta aut de canape, aut aliquis hujusmodi labor 259 manuum exerceri, diebus vero dominicis festisve stare praecipit, in Regula, cap. 29, quod item praescribunt Regula S. Caesarii ad virgines, cap. 13, et Tarnatensis cap. 6: ex quo apparet non adeo breves fuisse eorum lectiones; alioquin frustra eo tempore arreptum esset opus continuo dimittendum. Et ut de nostris etiam aliquid dicamus, apud Cluniacenses adeo magnae erant hiemali tempore vigiliarum lectiones, ut in una Septuagesimae hebdomada integrum Geneseos librum in",
          "candidate_score": 0.652374,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_3_5",
          "bdc_text": "Zu Gessners hier angesprochenen Schriften s. oben fn18327-1 . hoc meum , quando vacabit , perlegere digneris , et si minus est ocii , saltem posteriorem partem Gessner , Konrad , Werke Partitiones theologicae ( 1549 ) legas , quę est de disciplina ecclesię .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2780",
          "psc_text": "« pro suo more, postquam acquievisset aliquantum, intempesta hora consurgens, 664 psalmodia nocturna perfunctus est, » uti legimus in Vita S. Eudociae, n. 3. Sed ut possunt agant sibi. ] Quod ait ut possunt, Bernardus Cassinensis intelligit « quod hoc in loco non possunt facere aeque prolixas orationes, nec officium tractim, et morose; sed ut possunt, supple ad minus verba integra, numerum psalmorum, numerum lectionum. » Quod vero agant sibi, « id est apud se, secreto, sine cantu; sibi solum, si sint soli: sibi vicissim dicendo versus psalmorum et horarum, si sint duo vel plures. » Nonnulli codices legunt agant ibi, hoc est in itinere, quam lectionem probat Menardus. Et servitu is pensum non negligant reddere. ] Ideoque « debent a bibliotheca habere librum in quo sit officium ordinatum, » inquit Bernardus Cassinensis; idque juxta Gregorii papae IX constitutionem pro Benedictinis, praescribentem ut « ipsi dicant horas in via, et",
          "candidate_score": 0.648713,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_4",
          "bdc_text": "hoc meum , quando vacabit , perlegere digneris , et si minus est ocii , saltem posteriorem partem Gessner , Konrad , Werke Partitiones theologicae ( 1549 )",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2578",
          "psc_text": "est ad necessarias. » Et tamen Cluniacenses in claustro cantare aut legere poterant, ut docet Udalricus lib. II, cap. 24. Sed et sanctus Anselmus prior Beccensis meridiano tempore emendandis libris in claustro intendisse legitur (In ejus Vita num. 21, Bolland. 21 April.). Id quod non permittunt antiqua Carthusiensium Statuta, in quibus legitur (Part. II, c. 18): « In aestate cum aliqui operantur, vel emendant libros, non debent sine speciali licentia tempore dormitionis operari. » Et agatur nona temperius mediante octava hora. ] Id est media post elapsam septimam, et ante incoeptam nonam, uti exponunt Hildemarus, Bernardus Cassinensis, Nicolaus de Fractura, Petrus Boherius, et Joannes de Turrecremata. Et sic horam integram cum dimidia, hoc est septimam totam et mediam octavam somno impendebant. Regulae Tarnatensis, S. Isidori et S. Fructuosi tres quieti meridianae horas concedunt. Cassinenses a Pascha (Declarat. Cassin., cap. 48), sive a festo S. Benedicti ad medium Aprilem una hora,",
          "candidate_score": 0.64865,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_3_5",
          "bdc_text": "Zu Gessners hier angesprochenen Schriften s. oben fn18327-1 . hoc meum , quando vacabit , perlegere digneris , et si minus est ocii , saltem posteriorem partem Gessner , Konrad , Werke Partitiones theologicae ( 1549 ) legas , quę est de disciplina ecclesię .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1146",
          "psc_text": "Volens renuntiare saeculo, inquit S. Pachomius (In Regul. art. 26) ,. . .manebit paucis diebus foris ante januam, et docebitur orationem dominicam, et psalmos quantos potuerit discere. » Et alibi (Art. 80): « Omnino nullus erit in monasterio qui non discat litteras, et de Scripturis aliquid teneat, quod minimum est, usque ad Novum Testamentum et Psalterium. » S. Basilius (In Animadv. num. 1): « Si quis integra corporis valetudine orationes facere, aut psalmos memoriae mandare neglexerit, excusans excusationes in peccatis, hic a caeterorum consortio segregetur, aut hebdomadam unam jejunet. » S. Ferreolus: « Omnis qui nomen vult monachi vindicare, litteras ei ignorare non liceat; quin etiam psalmos totos memoriter teneat; neque se quacunque excusatione defendat quominus sancto hoc studio capiatur. » S. Hieronymus Rusticum monachum instituens (Epist. 4): « Nunquam de manu et oculis tuis recedat liber; discatur Psalterium ad verbum. » Et alibi de Aegyptiis monachis loquens (Epist. 22):",
          "candidate_score": 0.648321,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_4",
          "bdc_text": "hoc meum , quando vacabit , perlegere digneris , et si minus est ocii , saltem posteriorem partem Gessner , Konrad , Werke Partitiones theologicae ( 1549 )",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1066",
          "psc_text": "veteres monachos Psalterium memoriter discere: nam meditari apud antiquos saepe sumitur pro simplici lectione, ut in secunda Regula SS. Patrum cap. 5, sive pro studio; unde antiqua versio Gallica ms. Conchensis monasterii hunc Regulae textum ita vertit: Le temps qui reste après vigile soit occupé à dire Psautier ou à étudier. Quinto, non solum Psalterium, sel alios insuper Scripturae libros ex mente S. Benedicti memoriae commendandos esse existimo, maxime cum nonnullas lectiones ad opus Dei memoriter recitari voluerit, communisque apud veteres monachos usus obtinuerit, Scripturam memoriae mandandi. Addo praeterea occultos illius variosque sensus esse rimandos: nam Scripturae sacrae studium apud eos praecipuum fuisse constat; unde etiam Hildemarus nolenti vigilare fratri, et nihil se adjuvante Domino indigere dicenti, « Abbas, inquit, talem propositionem debet proponere, quam ille frater non possit solvere, ut humilietur, » aliquem scilicet Scripturae locum perdifficilem cujus sensum frater ille negligens et superbus ignoret. Sexto, denique non sic",
          "candidate_score": 0.648295,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_3_5",
          "bdc_text": "Zu Gessners hier angesprochenen Schriften s. oben fn18327-1 . hoc meum , quando vacabit , perlegere digneris , et si minus est ocii , saltem posteriorem partem Gessner , Konrad , Werke Partitiones theologicae ( 1549 ) legas , quę est de disciplina ecclesię .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1058",
          "psc_text": "laeti et alacres surgant. Quod vero restat post vigilias, a fratribus qui psalterii vel lectionum aliquid indigent, meditationi inserviatur. ] Hic locus sua difficultate non caret; unde et varie a variis intelligitur; nam quod ait: meditationi inserviatur, Bernardus Cassinensis tribus modis exponit: « 1º pro studio et Scripturarum pertractatione; 2º pro psalmorum silenti sibimet decantatione; 3º si Deus dederit, pro attenta contemplatione gehennae ad timendum, gloriae ad desiderandum, Dei ad amandum, sanctorum ad imitandum, peccatorum ad fugiendum. » Ex tribus hisce expositionibus primam et tertiam admisisse videtur S. Hildegardis, hunc in locum sic scribens: « Post noctis vigilias, id est psalmis nocturnis finitis, intervallum habere per meditationem orationum aut lectionum designavit. » Aliter Joannes Craesbeeck hunc locum explicat, scilicet, « ut quem forte imprudentem et negligentem aliquid de psalmis vel alia divini officii pars in communi synaxi praeteriit, id privatim suppleat. » Nova quidem explicatio, et sua novitate merito rejicienda.",
          "candidate_score": 0.648111,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_3_5",
          "bdc_text": "Zu Gessners hier angesprochenen Schriften s. oben fn18327-1 . hoc meum , quando vacabit , perlegere digneris , et si minus est ocii , saltem posteriorem partem Gessner , Konrad , Werke Partitiones theologicae ( 1549 ) legas , quę est de disciplina ecclesię .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3136",
          "psc_text": "festinatione occurrat, an de nocte festinet alios praevenire ad opus Dei, num frequenter tarde occurrat, et qua ex causa, an officium praevideat, et sedulus sit in addiscendis iis quae illud concernunt, » ut loquitur Haeftenus (Lib. IV, tract. 3, disq. 5). Sed Smaragdus paulo latius hic opus Dei intelligit et extendit, nimirum « ad ea quae proprie ad Deum pertinent, videlicet ad orationem, ad lectionem divinam, ad vigilias nocturnas, cursusque diurnos, ad jejunium, et ad omne divinum 749 officium. » Similiter Nicolaus de Fractura « ad ea per quae itur ad Deum, ut sunt horae canonicae, oratio Dominica, lectio, psalmodia, et his similia. » Ad obedientiam. ] Ut pote quae proprius sit vitae coenobiticae scopus, in qua exercendus ante omnia novitius, a qua si vel minimum abhorruerit, a congregatione procul pellendus; nam, ut recte dicebat Guillelmus abbas S. Theoderici ( De vit. solit, ad fratres de Monte Dei ); «",
          "candidate_score": 0.647861,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_3_5",
          "bdc_text": "Zu Gessners hier angesprochenen Schriften s. oben fn18327-1 . hoc meum , quando vacabit , perlegere digneris , et si minus est ocii , saltem posteriorem partem Gessner , Konrad , Werke Partitiones theologicae ( 1549 ) legas , quę est de disciplina ecclesię .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2383",
          "psc_text": "nam ante decimam horam, ad quam usque ex cap. 48 labori manuum vacare debent, et post quam satis probabiliter vesperas decantabant, nihil cibi percipere debent. S. Gerasimus nec discipulos suos ad lucernam legere permittebat ex Vita S. Euthymii, num. 91 (Tom. II Monum. Eccles. Graec.). Sed et omni tempore, sive coenae, sive refectionis, hora sic temperetur, ut cum luce fiant omnia. ] Hic non parum laborant aliqui in explicanda ratione qua hiemis tempore, cum solvitur relaxaturque jejunium, cum luce fiant omnia. Menardus existimat « S. P. Benedictum maxime huic constitutioni astringere eos qui in Italia similibusque regionibus habitant, ubi circa solstitium brumale dies non sunt ita breves ac in regionibus borealibus, ut in Anglia, Scotia, Dania, extrema Belgia, et similibus, in quibus ob brevitatem dierum haec observari non potest institutio. » Verum, uti observat Haeftenus (Lib. X, tract. 1, disq. 3), et patet ex Cassinensium Declarationibus, etiam in Italia sine",
          "candidate_score": 0.647694,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_4",
          "bdc_text": "hoc meum , quando vacabit , perlegere digneris , et si minus est ocii , saltem posteriorem partem Gessner , Konrad , Werke Partitiones theologicae ( 1549 )",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1145",
          "psc_text": "consonum est intentioni S. Benedicti, ut dicit Bernardus Cassinensis. De non sedendo ad opus Dei integrum edidit Petrus Damiani opusculum 39; quod, si lubet, consule. Legantur vicissim a fratribus in codice super analogium tres lectiones. ] Cum S. P. Benedictus lectiones in codice legi praecipiat, recte ex hoc loco Haeftenus infert psalmos sine libro memoriter ex mente S. legislatoris esse cantandos: optime enim distinxit inter duos hosce loquendi modos; legantur, et dicantur. Priori utitur S. Pater cum de psalmis, posteriori cum de lectionibus agit. Et sane id evincit antiqua veterum monachorum consuetudo, psalterium aliosque sacrae paginae libros memoriae commendandi: « Volens renuntiare saeculo, inquit S. Pachomius (In Regul. art. 26) ,. . .manebit paucis diebus foris ante januam, et docebitur orationem dominicam, et psalmos quantos potuerit discere. » Et alibi (Art. 80): « Omnino nullus erit in monasterio qui non discat litteras, et de Scripturis aliquid teneat, quod minimum est,",
          "candidate_score": 0.646363,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_6",
          "bdc_text": "PrioraGessner , Konrad , Werke Pandectarum libri XXI ( 1548 )",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1211",
          "psc_text": "» inquiunt mss. Consuet. Germaniae. Et lib. Usuum Cisterc. (Cap. 11): « Prima dominica Septuagesimae . . . incipiatur lectio Genesis, vel aliorum librorum, ut diximus, ibi ubi cantor lectiones vigiliarum usque ad quadragesimam debere finire praeviderit. » Et infra (Cap. 16): « Librum Jeremiae prophetae his diebus tam in ecclesia quam in refectorio dividat cantor. » Vide Udal. l. I, c. 1. Finem vero lectionum aut cera apposita, aut ungue codici impresso notabant: « Nullus ad terminum vel ceram apposuit, vel saltem unguibus quantulumcunque signum impressit; sed cuncti omnia quae legenda erant ita sibi nota facere curaverunt, ut quando inopinato legere juberentur, irreprehensibiles apud eum invenirentur, » inquit praefatus lib. de Cura eccles. Caroli Magni: quae verba indicant contrariam apud alios consuetudinem. Redeo ad S. Benedicti textum, qui non modo lectiones, sed etiam responsoria breviari imperata: quod qui fieri possit, non facile est disserere. Existimat Bernardus Cassinensis breviari posse",
          "candidate_score": 0.645735,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_3_5",
          "bdc_text": "Zu Gessners hier angesprochenen Schriften s. oben fn18327-1 . hoc meum , quando vacabit , perlegere digneris , et si minus est ocii , saltem posteriorem partem Gessner , Konrad , Werke Partitiones theologicae ( 1549 ) legas , quę est de disciplina ecclesię .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2570",
          "psc_text": "Quarto, cum loci necessitas vel paupertas exigeret ut ad fruges colligendas per se occuparentur, ex toto dimissum fuisse meridianum somnum, juxta illum conc. Aquisgranensis canonem (Can. 17): « Si necessitas fuerit fratres occupari in frugibus colligendis, constitutum legendi et meridie pausandi tempus praetermittitur. » Huic tamen statuto haud parebant Cistercienses monachi, etiam in agris dormientes, uti colligimus ex lib. Usuum, ubi de tempore secationis et messionis haec legimus (Cap. 84): « His temporibus solet conventus usque ad sextam laborare, et ante primam, si opus fuerit, exire, et extra monasterium prandere, et dormire, si necesse fuerit, cocus et lector mixtum sumere. » Idem permittit Regula SS. Pauli et Stephani his verbis (Cap. 11): « In campo vero quando messis colligitur, si meridie dormire licuerit, non divisi; sed in uno loco aut duobus locis dormiant. » Quinto, cum S. Benedictus dicat post sextam surgentes a mensa pausent in lectis suis, nullam videtur",
          "candidate_score": 0.645202,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_3_5",
          "bdc_text": "Zu Gessners hier angesprochenen Schriften s. oben fn18327-1 . hoc meum , quando vacabit , perlegere digneris , et si minus est ocii , saltem posteriorem partem Gessner , Konrad , Werke Partitiones theologicae ( 1549 ) legas , quę est de disciplina ecclesię .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1068",
          "psc_text": "matutinalis synaxis, ut B. permittit Benedictus in oratorio peculiaris orationis gratia remorari. » Quod vero S. Pater ait a fratribus qui Psalterii vel lectionum aliquid indigent, sic intelligit Menardus, ut fratres qui Psalterio aut lectione non indigent, liberas hoc per intervallum horas habeant, quia non omnia dici momenta S. Pater minutatim prosecutus est, neque ordinavit quid inter laudes et primam fieri deberet, neque tempore jejunii quid a vesperis ad collationis lectionem. Sed Hildemarus, ut modo dicebamus, censet ei qui nihil se indigere credit talem ab abbate Scripturae quaestionem esse proponendam, quam ille difficile solvat. Verum cum Regulae textum non solum de praevidendis lectionibus et Psalterio memoriter addiscendo, sed etiam de studio scrutandisque Scripturae locis difficilioribus explicuerimus; nullusque sit qui his non indigeat, omnes aequaliter hic Regulae locus tangere dicendus est; possetque ita intelligi: A fratribus qui omnes indigent Psalterio et lectione, meditationi inserviatur: nam verba illa qui indigent notant causam",
          "candidate_score": 0.645173,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_2_4",
          "bdc_text": "Gessner , Konrad , Werke Partitiones theologicae ( 1549 ) Zu Gessners hier angesprochenen Schriften s. oben fn18327-1 . hoc meum , quando vacabit , perlegere digneris , et si minus est ocii , saltem posteriorem partem Gessner , Konrad , Werke Partitiones theologicae ( 1549 )",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1058",
          "psc_text": "laeti et alacres surgant. Quod vero restat post vigilias, a fratribus qui psalterii vel lectionum aliquid indigent, meditationi inserviatur. ] Hic locus sua difficultate non caret; unde et varie a variis intelligitur; nam quod ait: meditationi inserviatur, Bernardus Cassinensis tribus modis exponit: « 1º pro studio et Scripturarum pertractatione; 2º pro psalmorum silenti sibimet decantatione; 3º si Deus dederit, pro attenta contemplatione gehennae ad timendum, gloriae ad desiderandum, Dei ad amandum, sanctorum ad imitandum, peccatorum ad fugiendum. » Ex tribus hisce expositionibus primam et tertiam admisisse videtur S. Hildegardis, hunc in locum sic scribens: « Post noctis vigilias, id est psalmis nocturnis finitis, intervallum habere per meditationem orationum aut lectionum designavit. » Aliter Joannes Craesbeeck hunc locum explicat, scilicet, « ut quem forte imprudentem et negligentem aliquid de psalmis vel alia divini officii pars in communi synaxi praeteriit, id privatim suppleat. » Nova quidem explicatio, et sua novitate merito rejicienda.",
          "candidate_score": 0.643623,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_0_2",
          "bdc_text": "S . Rogo , clarissime d. Bullingere , ut scriptum Gessner , Konrad , Werke Pandectarum libri XXI ( 1548 ) Gessner , Konrad , Werke Partitiones theologicae ( 1549 )",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1065",
          "psc_text": "propter silentii nocturni religionem, quam ea ratione non violare impossibile fuisset, nisi cum Bernardo Cassinensi intelligamus de psalmorum silenti sibimet decantatione: licet eam fuisse communem et pene generalem ordinis nostri per X, XI et XII saeculum consuetudinem pro comperto habeatur. Quarto, dico S. Benedictum hoc loco duo attigisse, lectiones et psalmos: multum autem in eam propendeo sententiam, quae tenet S. Patrem praescripsisse ut rudiores cantandas sive recitandas publice lectiones privatim praeviderent, et Psalterium ipsum memoriter discerent 251, maxime cum nondum inventa arte typographica, mss. codices multis referti mendis in infinitos errores inter legendum juniores et imperitos inducerent, morisque fuerit apud veteres monachos Psalterium memoriter discere: nam meditari apud antiquos saepe sumitur pro simplici lectione, ut in secunda Regula SS. Patrum cap. 5, sive pro studio; unde antiqua versio Gallica ms. Conchensis monasterii hunc Regulae textum ita vertit: Le temps qui reste après vigile soit occupé à dire Psautier ou à",
          "candidate_score": 0.643098,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_4",
          "bdc_text": "hoc meum , quando vacabit , perlegere digneris , et si minus est ocii , saltem posteriorem partem Gessner , Konrad , Werke Partitiones theologicae ( 1549 )",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2570",
          "psc_text": "Quarto, cum loci necessitas vel paupertas exigeret ut ad fruges colligendas per se occuparentur, ex toto dimissum fuisse meridianum somnum, juxta illum conc. Aquisgranensis canonem (Can. 17): « Si necessitas fuerit fratres occupari in frugibus colligendis, constitutum legendi et meridie pausandi tempus praetermittitur. » Huic tamen statuto haud parebant Cistercienses monachi, etiam in agris dormientes, uti colligimus ex lib. Usuum, ubi de tempore secationis et messionis haec legimus (Cap. 84): « His temporibus solet conventus usque ad sextam laborare, et ante primam, si opus fuerit, exire, et extra monasterium prandere, et dormire, si necesse fuerit, cocus et lector mixtum sumere. » Idem permittit Regula SS. Pauli et Stephani his verbis (Cap. 11): « In campo vero quando messis colligitur, si meridie dormire licuerit, non divisi; sed in uno loco aut duobus locis dormiant. » Quinto, cum S. Benedictus dicat post sextam surgentes a mensa pausent in lectis suis, nullam videtur",
          "candidate_score": 0.64141,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_2_4",
          "bdc_text": "Gessner , Konrad , Werke Partitiones theologicae ( 1549 ) Zu Gessners hier angesprochenen Schriften s. oben fn18327-1 . hoc meum , quando vacabit , perlegere digneris , et si minus est ocii , saltem posteriorem partem Gessner , Konrad , Werke Partitiones theologicae ( 1549 )",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1101",
          "psc_text": "implere; maxime si consideremus, quantae prolixitatis apud majores nostros lectiones cantarentur: nam, v. g., S. Caesarius in Regula ad monachos, cap. 20 ad singulas lectiones tria folia legi praecipit. Similiter S. Aurelianus in ordine psallendi « unus frater legat paginas aut tres, aut quatuor, inquit, quomodo mensura fuerit libri; si minute scriptus aut majore forma, ternas paginas; si minor, quatuor: » quapropter ne somnus in tanta lectionum prolixitate subreperet, aliquid operis de sparta aut de canape, aut aliquis hujusmodi labor 259 manuum exerceri, diebus vero dominicis festisve stare praecipit, in Regula, cap. 29, quod item praescribunt Regula S. Caesarii ad virgines, cap. 13, et Tarnatensis cap. 6: ex quo apparet non adeo breves fuisse eorum lectiones; alioquin frustra eo tempore arreptum esset opus continuo dimittendum. Et ut de nostris etiam aliquid dicamus, apud Cluniacenses adeo magnae erant hiemali tempore vigiliarum lectiones, ut in una Septuagesimae hebdomada integrum Geneseos librum in",
          "candidate_score": 0.641381,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_4",
          "bdc_text": "hoc meum , quando vacabit , perlegere digneris , et si minus est ocii , saltem posteriorem partem Gessner , Konrad , Werke Partitiones theologicae ( 1549 )",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1412",
          "psc_text": "meum intende, Domine, ad adjuvandum me festina; quem versiculum postquam ter in oratione decantaverint, aequaliter a flexione orationis surgant. » 3º Addere posset quod in antiquis Psalteriis mss. in fine singulorum psalmorum habentur etiam orationes descriptae. Exstat hujusmodi Psalterium in nostro Parisiensi S. Germani monasterio: tale etiam erat quod Molismo Cistercium detulit S. Robertus, servaturque hactenus in monasterio Cisterciensi. 4º Quod narrat S. Gregorius papa (Lib. II Dialog., cap. 4) de negligenti illo monacho, quem castigavit S. Benedictus, qui quotidie cum constituta hora expleta psalmodia sese fratres in orationem dedissent, exibat ab opere Dei, forasque vagabatur. Hic enim locus non potest intelligi de integro opere Dei, ut vult Haeftenus, nam expleto opere Dei omnes cum summo silentio egredi oratorio jubentur infra c. 52. Sed aut de singulis psalmis quibus subjungebatur oratio, ut ad nocturnos et laudes, aut de omnibus quidem psalmis in quorum fine S. Benedictus orationes rejecerit, quae totum",
          "candidate_score": 0.6412,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_1_3",
          "bdc_text": "Rogo , clarissime d. Bullingere , ut scriptum Gessner , Konrad , Werke Pandectarum libri XXI ( 1548 ) Gessner , Konrad , Werke Partitiones theologicae ( 1549 ) Zu Gessners hier angesprochenen Schriften s. oben fn18327-1 .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1065",
          "psc_text": "propter silentii nocturni religionem, quam ea ratione non violare impossibile fuisset, nisi cum Bernardo Cassinensi intelligamus de psalmorum silenti sibimet decantatione: licet eam fuisse communem et pene generalem ordinis nostri per X, XI et XII saeculum consuetudinem pro comperto habeatur. Quarto, dico S. Benedictum hoc loco duo attigisse, lectiones et psalmos: multum autem in eam propendeo sententiam, quae tenet S. Patrem praescripsisse ut rudiores cantandas sive recitandas publice lectiones privatim praeviderent, et Psalterium ipsum memoriter discerent 251, maxime cum nondum inventa arte typographica, mss. codices multis referti mendis in infinitos errores inter legendum juniores et imperitos inducerent, morisque fuerit apud veteres monachos Psalterium memoriter discere: nam meditari apud antiquos saepe sumitur pro simplici lectione, ut in secunda Regula SS. Patrum cap. 5, sive pro studio; unde antiqua versio Gallica ms. Conchensis monasterii hunc Regulae textum ita vertit: Le temps qui reste après vigile soit occupé à dire Psautier ou à",
          "candidate_score": 0.64109,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_2_4",
          "bdc_text": "Gessner , Konrad , Werke Partitiones theologicae ( 1549 ) Zu Gessners hier angesprochenen Schriften s. oben fn18327-1 . hoc meum , quando vacabit , perlegere digneris , et si minus est ocii , saltem posteriorem partem Gessner , Konrad , Werke Partitiones theologicae ( 1549 )",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1081",
          "psc_text": "in Reomensi S. Joannis monasterio colligimus ex libro de Translatione et miraculis ejus, n. 1; sed et S. Galli abbatis discipulos post laborem matutinalis officii quiescendi gratia lectos revisisse auctor est Walfridus in Vita S. Gadi cap. 26 (Saec. II). Similiter S. Geremarus abbas Flaviacensis completo officio revertens in dormitorium in stratu suo collocare se consueverat. ut habent ejus acta n. 14. Idem viguisse in Longoretico monasterio discimus ex Visione Baronti, n. 7, saeculo II Bened.; in Pauliacensi sanctimonialium ex Vita S. Austrobertae, n. 15, saec. III, part. I; in Lindisfarnensis ex Carmine Ethilvulfi monachi cap. 10, 21, 22; in monasterio S. Corbiniani ex ejus Vita auctore Aribone n. 3, denique in Suessionensi B. M. Parthenone aliis in ecclesia vigiliis et orationibus insistentibus, aliae post nocturnum officium dormire permittebantur ex Vita S. Drausii episc., n. 17, apud Bolland., 5 Martii. Sed haec merae indulgentiae, et praeter Regulam S. Benedicti, quae",
          "candidate_score": 0.641048,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_2_4",
          "bdc_text": "Gessner , Konrad , Werke Partitiones theologicae ( 1549 ) Zu Gessners hier angesprochenen Schriften s. oben fn18327-1 . hoc meum , quando vacabit , perlegere digneris , et si minus est ocii , saltem posteriorem partem Gessner , Konrad , Werke Partitiones theologicae ( 1549 )",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1061",
          "psc_text": "primas, advenit magister novitiorum, qui lectiones eorum recipit, et videt quantum singuli memoriae tradiderint. Ecce ad litteram praxi mandatur Regulae textus. » Menardus etiam meditationem hic exponit pro studio psalterii et lectionum, « ut discant rudiores recte legere, et pronuntiare lectiones, et psalterium, atque etiam interpretari, imo et ipsum psalterium memoriae mandent si possint, » quod confirmat ex Vita S. Gosvini 250 abbatis Aquiscinctensis, qui instituit ut post vigilias pueri ad lucernam psalmos, et lectiones, et similia ediscerent, et ex Concordia Dunstani cap. 2. Possetque insuper stabiliri ex antiquis Germaniae Consuetudinibus mss., in quibus n. 30 haec habentur; « Quod vero restat post vigilias a fratribus, qui Psalterii et lectionum, seu cantus aliquid indigent, meditationi inserviatur, sicut praecipit Regula, usquequo aliquod indicium lucis appareat; » ex Statutis Lanfranci, quae decernunt (Cap. 1), ut post nocturnos « infantes cum luminaribus in capitulo diligenter a magistris custodiantur, canentes quod necessarium erit; »",
          "candidate_score": 0.640859,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_4",
          "bdc_text": "hoc meum , quando vacabit , perlegere digneris , et si minus est ocii , saltem posteriorem partem Gessner , Konrad , Werke Partitiones theologicae ( 1549 )",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2571",
          "psc_text": "» Idem permittit Regula SS. Pauli et Stephani his verbis (Cap. 11): « In campo vero quando messis colligitur, si meridie dormire licuerit, non divisi; sed in uno loco aut duobus locis dormiant. » Quinto, cum S. Benedictus dicat post sextam surgentes a mensa pausent in lectis suis, nullam videtur indulsisse repausationem quartis et sextis feriis, quibus ad nonam reficiunt fratres. Et certe Statuta Lanfranci a meridianis excipere videntur dies jejunii. Communis tamen ordinis nostri usus obtinuit ut sexta nihilominus hora his diebus dormirent monachi, praescribente Aquisgranensi synodo (Can. 71), « ut quando fratres aestivo tempore jejunant, post sextam dormiant: » testaturque Petrus Venerabilis (Stat. 25), quod « antiquus monachorum mos erat jejuniorum diebus detrimenta usitati somni congruenti dormitione ante mensam compensare: unde Hieronymus: Saepe vacuo ventre dormiendum est. » Et in Regula Magistri legitur (Cap. 50): « Statim post sextam tam post prandium quam in jejunio omnes modice in",
          "candidate_score": 0.64085,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_2_4",
          "bdc_text": "Gessner , Konrad , Werke Partitiones theologicae ( 1549 ) Zu Gessners hier angesprochenen Schriften s. oben fn18327-1 . hoc meum , quando vacabit , perlegere digneris , et si minus est ocii , saltem posteriorem partem Gessner , Konrad , Werke Partitiones theologicae ( 1549 )",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1412",
          "psc_text": "meum intende, Domine, ad adjuvandum me festina; quem versiculum postquam ter in oratione decantaverint, aequaliter a flexione orationis surgant. » 3º Addere posset quod in antiquis Psalteriis mss. in fine singulorum psalmorum habentur etiam orationes descriptae. Exstat hujusmodi Psalterium in nostro Parisiensi S. Germani monasterio: tale etiam erat quod Molismo Cistercium detulit S. Robertus, servaturque hactenus in monasterio Cisterciensi. 4º Quod narrat S. Gregorius papa (Lib. II Dialog., cap. 4) de negligenti illo monacho, quem castigavit S. Benedictus, qui quotidie cum constituta hora expleta psalmodia sese fratres in orationem dedissent, exibat ab opere Dei, forasque vagabatur. Hic enim locus non potest intelligi de integro opere Dei, ut vult Haeftenus, nam expleto opere Dei omnes cum summo silentio egredi oratorio jubentur infra c. 52. Sed aut de singulis psalmis quibus subjungebatur oratio, ut ad nocturnos et laudes, aut de omnibus quidem psalmis in quorum fine S. Benedictus orationes rejecerit, quae totum",
          "candidate_score": 0.640806,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_4",
          "bdc_text": "hoc meum , quando vacabit , perlegere digneris , et si minus est ocii , saltem posteriorem partem Gessner , Konrad , Werke Partitiones theologicae ( 1549 )",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2780",
          "psc_text": "« pro suo more, postquam acquievisset aliquantum, intempesta hora consurgens, 664 psalmodia nocturna perfunctus est, » uti legimus in Vita S. Eudociae, n. 3. Sed ut possunt agant sibi. ] Quod ait ut possunt, Bernardus Cassinensis intelligit « quod hoc in loco non possunt facere aeque prolixas orationes, nec officium tractim, et morose; sed ut possunt, supple ad minus verba integra, numerum psalmorum, numerum lectionum. » Quod vero agant sibi, « id est apud se, secreto, sine cantu; sibi solum, si sint soli: sibi vicissim dicendo versus psalmorum et horarum, si sint duo vel plures. » Nonnulli codices legunt agant ibi, hoc est in itinere, quam lectionem probat Menardus. Et servitu is pensum non negligant reddere. ] Ideoque « debent a bibliotheca habere librum in quo sit officium ordinatum, » inquit Bernardus Cassinensis; idque juxta Gregorii papae IX constitutionem pro Benedictinis, praescribentem ut « ipsi dicant horas in via, et",
          "candidate_score": 0.640712,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_9_11",
          "bdc_text": "mündlich. duntaxat . Et si importunior tibi videor , ignoscas . In Anbetracht des Umfanges von mehr als 1'000 Seiten ( s.",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2650",
          "psc_text": "Eodem tempore vivebat alter Ammonius, abbatis Pambo discipulus, vir insigniter doctus (Pallad. in Laus., c. 12) , qui « Vetus et Novum Testamentum dicebat memoriter, et in doctorum virorum Origenis, et Didymi, et Pierii, et Stephani scriptis ita erat versatus, ut sexagies centena millia versuum percurrerit. » Hic magno Athanasio Romam proficiscenti datus est socius, vir, teste Socrate (Lib. IV, cap. 18), adeo « parum curiosus, ut cum Romae una cum Athanasio forte versaretur, nihil ex magnificis urbis operibus, praeter templum Petro et Paulo dicatum, videre omnino desideraret. » Adeo verum est, quod aiunt nonnulli, scientiam in monachis parere curiositatem, eosque ad curas externas plus aequo effundere. Eodem referri debet quod de Theone abbate, qui triginta annis in domuncula seorsum inclusus silentium exercuit, tradunt Rufinus (Ruf. lib. II de Vit. Patr. cap. 6) et Palladius (Pall. Laus. cap. 50), quod scilicet « erat vir eruditus in triplici gratia sermonum, in",
          "candidate_score": 0.640615,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_2_4",
          "bdc_text": "Gessner , Konrad , Werke Partitiones theologicae ( 1549 ) Zu Gessners hier angesprochenen Schriften s. oben fn18327-1 . hoc meum , quando vacabit , perlegere digneris , et si minus est ocii , saltem posteriorem partem Gessner , Konrad , Werke Partitiones theologicae ( 1549 )",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1328",
          "psc_text": "et cantu exemerit, nempe ne nimio labore pauci opprimantur; quod enim fit a multis, facilius adimpletur. Et certe in minori congregatione, ubi minor solet esse substantia, necesse est quosdam frugibus colligendis foras exire, aliisque monasterii utilitatibus vacare, paucis in choro remanentibus, quibus grave esset has horas cantu solemni persolvere. Possunt tamen, si hanc eis Deus dederit voluntatem. Neque enim hoc sancti Benedicti de minoribus horis in directum dicendis decretum praeceptivum est, ut cum Hildemaro annotarunt Bernardus Cass., Boherius, et Turrecremata; sed tantum permissivum: quod etiam solas diei minores horas respicit; unde nocturnas vigilias, matutinum, et vesperas minor congregatio perinde ac major cum cantu persolvere debet; quia tunc omnes congregati ab externis officiis liberi haec facile possunt implere. Vespertina autem synaxis. ] Id est vespertinum officium, quod synaxis nomine ab antiquis monachis nuncupatum fuisse constat ex Cassiano l. II, c. 11. Quatuor psalmis cum antiphonis terminetur. ] Quinque ut ad matutinos,",
          "candidate_score": 0.640489,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_2_4",
          "bdc_text": "Gessner , Konrad , Werke Partitiones theologicae ( 1549 ) Zu Gessners hier angesprochenen Schriften s. oben fn18327-1 . hoc meum , quando vacabit , perlegere digneris , et si minus est ocii , saltem posteriorem partem Gessner , Konrad , Werke Partitiones theologicae ( 1549 )",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2780",
          "psc_text": "« pro suo more, postquam acquievisset aliquantum, intempesta hora consurgens, 664 psalmodia nocturna perfunctus est, » uti legimus in Vita S. Eudociae, n. 3. Sed ut possunt agant sibi. ] Quod ait ut possunt, Bernardus Cassinensis intelligit « quod hoc in loco non possunt facere aeque prolixas orationes, nec officium tractim, et morose; sed ut possunt, supple ad minus verba integra, numerum psalmorum, numerum lectionum. » Quod vero agant sibi, « id est apud se, secreto, sine cantu; sibi solum, si sint soli: sibi vicissim dicendo versus psalmorum et horarum, si sint duo vel plures. » Nonnulli codices legunt agant ibi, hoc est in itinere, quam lectionem probat Menardus. Et servitu is pensum non negligant reddere. ] Ideoque « debent a bibliotheca habere librum in quo sit officium ordinatum, » inquit Bernardus Cassinensis; idque juxta Gregorii papae IX constitutionem pro Benedictinis, praescribentem ut « ipsi dicant horas in via, et",
          "candidate_score": 0.64039,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_4",
          "bdc_text": "hoc meum , quando vacabit , perlegere digneris , et si minus est ocii , saltem posteriorem partem Gessner , Konrad , Werke Partitiones theologicae ( 1549 )",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2552",
          "psc_text": "in lectione divina. Ideoque hac dispositione credimus utraque tempora ordinari, id est, ut a Pascha usque ad calendas Octobris mane exeuntes, a prima usque ad horam pene quartam laborent quod necessarium fuerit. Ab hora autem quarta usque ad horam quasi sextam lectioni vacent. Post sextam autem surgentes a mensa, pausent in lectis suis cum omni silentio; aut forte qui voluerit legere, sibi sic legat, ut alium non inquietet. Et agatur nona temperius, mediante octava hora; et iterum quod faciendum est operentur usque ad vesperam. Si autem necessitas loci aut paupertas exegerit ut ad fruges colligendas per se occupentur, non contristentur, quia tunc vere monachi sunt, si labore manuum suarum vivunt, sicut et patres nostri et apostoli. Omnia tamen mensurate fiant propter pusillanimes. A calendis autem Octobris usque ad caput Quadragesimae, usque in horam secundam plenam lectioni vacent: hora secunda agatur tertia; et usque nonam omnes in opus suum laborent quod",
          "candidate_score": 0.64,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_1_3",
          "bdc_text": "Rogo , clarissime d. Bullingere , ut scriptum Gessner , Konrad , Werke Pandectarum libri XXI ( 1548 ) Gessner , Konrad , Werke Partitiones theologicae ( 1549 ) Zu Gessners hier angesprochenen Schriften s. oben fn18327-1 .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3727",
          "psc_text": "Caeterum qui festinant ad perfectionem, sunt doctrinae sanctorum, sive Collationes, et Instituta Patrum, etc.; quae quoniam vobis notissima novimus, hic apponere superfluum judicamus. » Porro doctrinae SS. Patrum, secundum Bernardum Cassinensem et Nicolaum de Fractura (In 2 comm.), « Magis intelligendae sunt per exempla factorum quam per scripta verborum: » unde acute observat Boherius S. Benedictum non in singulari, sed in plurali numero dixisse doctrinae; « quia, inquit, quaedam doctrina est verbalis, quaedam autem exemplaris. » Sed Richardus de S. Angelo, nulla facta utriusque doctrina distinctione, doctrinas hic intelligit eas « quae recipiuntur ab Ecclesia Romana; et sunt istae, inquit, in primis Opuscula B. Cypriani martyris et Carthaginiensis episcopi, item Opuscula B. Athanasii Alexandrini episcopi, item Opuscula B. Basilii Cappadoceni episcopi, item Opuscula B. Gregorii Nazianzeni episcopi, item Opuscula B. Joannis Constantinopolitani episcopi, item Opuscula B. Hilarii Pictaviensis episcopi, item Opuscula B. Ambrosii Mediolanensis episcopi, item Opuscula B. Theophili episcopi",
          "candidate_score": 0.639875,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_0_2",
          "bdc_text": "S . Rogo , clarissime d. Bullingere , ut scriptum Gessner , Konrad , Werke Pandectarum libri XXI ( 1548 ) Gessner , Konrad , Werke Partitiones theologicae ( 1549 )",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1211",
          "psc_text": "» inquiunt mss. Consuet. Germaniae. Et lib. Usuum Cisterc. (Cap. 11): « Prima dominica Septuagesimae . . . incipiatur lectio Genesis, vel aliorum librorum, ut diximus, ibi ubi cantor lectiones vigiliarum usque ad quadragesimam debere finire praeviderit. » Et infra (Cap. 16): « Librum Jeremiae prophetae his diebus tam in ecclesia quam in refectorio dividat cantor. » Vide Udal. l. I, c. 1. Finem vero lectionum aut cera apposita, aut ungue codici impresso notabant: « Nullus ad terminum vel ceram apposuit, vel saltem unguibus quantulumcunque signum impressit; sed cuncti omnia quae legenda erant ita sibi nota facere curaverunt, ut quando inopinato legere juberentur, irreprehensibiles apud eum invenirentur, » inquit praefatus lib. de Cura eccles. Caroli Magni: quae verba indicant contrariam apud alios consuetudinem. Redeo ad S. Benedicti textum, qui non modo lectiones, sed etiam responsoria breviari imperata: quod qui fieri possit, non facile est disserere. Existimat Bernardus Cassinensis breviari posse",
          "candidate_score": 0.639285,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_0_2",
          "bdc_text": "S . Rogo , clarissime d. Bullingere , ut scriptum Gessner , Konrad , Werke Pandectarum libri XXI ( 1548 ) Gessner , Konrad , Werke Partitiones theologicae ( 1549 )",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3727",
          "psc_text": "Caeterum qui festinant ad perfectionem, sunt doctrinae sanctorum, sive Collationes, et Instituta Patrum, etc.; quae quoniam vobis notissima novimus, hic apponere superfluum judicamus. » Porro doctrinae SS. Patrum, secundum Bernardum Cassinensem et Nicolaum de Fractura (In 2 comm.), « Magis intelligendae sunt per exempla factorum quam per scripta verborum: » unde acute observat Boherius S. Benedictum non in singulari, sed in plurali numero dixisse doctrinae; « quia, inquit, quaedam doctrina est verbalis, quaedam autem exemplaris. » Sed Richardus de S. Angelo, nulla facta utriusque doctrina distinctione, doctrinas hic intelligit eas « quae recipiuntur ab Ecclesia Romana; et sunt istae, inquit, in primis Opuscula B. Cypriani martyris et Carthaginiensis episcopi, item Opuscula B. Athanasii Alexandrini episcopi, item Opuscula B. Basilii Cappadoceni episcopi, item Opuscula B. Gregorii Nazianzeni episcopi, item Opuscula B. Joannis Constantinopolitani episcopi, item Opuscula B. Hilarii Pictaviensis episcopi, item Opuscula B. Ambrosii Mediolanensis episcopi, item Opuscula B. Theophili episcopi",
          "candidate_score": 0.639276,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_4",
          "bdc_text": "hoc meum , quando vacabit , perlegere digneris , et si minus est ocii , saltem posteriorem partem Gessner , Konrad , Werke Partitiones theologicae ( 1549 )",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1328",
          "psc_text": "et cantu exemerit, nempe ne nimio labore pauci opprimantur; quod enim fit a multis, facilius adimpletur. Et certe in minori congregatione, ubi minor solet esse substantia, necesse est quosdam frugibus colligendis foras exire, aliisque monasterii utilitatibus vacare, paucis in choro remanentibus, quibus grave esset has horas cantu solemni persolvere. Possunt tamen, si hanc eis Deus dederit voluntatem. Neque enim hoc sancti Benedicti de minoribus horis in directum dicendis decretum praeceptivum est, ut cum Hildemaro annotarunt Bernardus Cass., Boherius, et Turrecremata; sed tantum permissivum: quod etiam solas diei minores horas respicit; unde nocturnas vigilias, matutinum, et vesperas minor congregatio perinde ac major cum cantu persolvere debet; quia tunc omnes congregati ab externis officiis liberi haec facile possunt implere. Vespertina autem synaxis. ] Id est vespertinum officium, quod synaxis nomine ab antiquis monachis nuncupatum fuisse constat ex Cassiano l. II, c. 11. Quatuor psalmis cum antiphonis terminetur. ] Quinque ut ad matutinos,",
          "candidate_score": 0.639125,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_2_4",
          "bdc_text": "Gessner , Konrad , Werke Partitiones theologicae ( 1549 ) Zu Gessners hier angesprochenen Schriften s. oben fn18327-1 . hoc meum , quando vacabit , perlegere digneris , et si minus est ocii , saltem posteriorem partem Gessner , Konrad , Werke Partitiones theologicae ( 1549 )",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2576",
          "psc_text": "Udalrici lib. II, cap. 24. Aut certe qui voluerit legere, sibi sic legat, ut alium non inquietet. ] De hac lectione habemus concilii Aquisgranensis canonem (Can. 38), « ut quando fratres post sextam dormiunt, si quis eorum voluerit legere, in ecclesia aut in lecto suo legat. » Huic canoni concinunt Consuetudines S. Benedicti abbatis Anianensis (Tom. IV Analect.): « Post cibum autem citius redeunt ad stratus suos, maxime juvenes vel negligentes, quorum mores notantur. Si qui sunt de quibus bene praesumitur, et volunt, liceat illis aliquantulum, sed tamen breviter, vacare orationi in ecclesia: in claustro autem vel prohibito loco nullus inveniatur, ne forte, quod absit, aliquis fabulis vacet vel otio. » Divionenses S. Benigni ne quidem brevem in ecclesia consessum indulgent; sed « nemo, inquiunt (Cap. 43), unquam de dormitorio, postquam ad meridianam vel ad completorium introierit, debet exire, nisi forte hi qui necessarii sunt propter hospites foris, sicut est",
          "candidate_score": 0.638964,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_2_4",
          "bdc_text": "Gessner , Konrad , Werke Partitiones theologicae ( 1549 ) Zu Gessners hier angesprochenen Schriften s. oben fn18327-1 . hoc meum , quando vacabit , perlegere digneris , et si minus est ocii , saltem posteriorem partem Gessner , Konrad , Werke Partitiones theologicae ( 1549 )",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1062",
          "psc_text": "vero restat post vigilias a fratribus, qui Psalterii et lectionum, seu cantus aliquid indigent, meditationi inserviatur, sicut praecipit Regula, usquequo aliquod indicium lucis appareat; » ex Statutis Lanfranci, quae decernunt (Cap. 1), ut post nocturnos « infantes cum luminaribus in capitulo diligenter a magistris custodiantur, canentes quod necessarium erit; » ex Consuetudinibus Cluniacensis monasterii, in quibus Udalricus exprimens quid per intervallum ageretur, « pueri, inquit, sedent in capitulo, et per aliquem praecinentem cantum addiscunt; » denique ex Vita S. Gildasii abbatis Ruyensis n. 42 (Saec. I Bened., pag. 150): « Nocte quadam dum pueriles monachi ad mensam sederent, et psalmos firmarent, adversarius adfuit. » Tandem Guido Juvenalis in Gallica versione sanctum Benedictum ita intelligit, ut qui legere, praevidere et quaerere aliquid opus habent id exsequantur: alii vero contemplationi seu rerum divinarum meditationi vacent, Regulae textum contra fidem omnium mss. ita corrumpens: Quod vero restat post vigilias, a fratribus (nisi qui",
          "candidate_score": 0.638781,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_2_4",
          "bdc_text": "Gessner , Konrad , Werke Partitiones theologicae ( 1549 ) Zu Gessners hier angesprochenen Schriften s. oben fn18327-1 . hoc meum , quando vacabit , perlegere digneris , et si minus est ocii , saltem posteriorem partem Gessner , Konrad , Werke Partitiones theologicae ( 1549 )",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2578",
          "psc_text": "est ad necessarias. » Et tamen Cluniacenses in claustro cantare aut legere poterant, ut docet Udalricus lib. II, cap. 24. Sed et sanctus Anselmus prior Beccensis meridiano tempore emendandis libris in claustro intendisse legitur (In ejus Vita num. 21, Bolland. 21 April.). Id quod non permittunt antiqua Carthusiensium Statuta, in quibus legitur (Part. II, c. 18): « In aestate cum aliqui operantur, vel emendant libros, non debent sine speciali licentia tempore dormitionis operari. » Et agatur nona temperius mediante octava hora. ] Id est media post elapsam septimam, et ante incoeptam nonam, uti exponunt Hildemarus, Bernardus Cassinensis, Nicolaus de Fractura, Petrus Boherius, et Joannes de Turrecremata. Et sic horam integram cum dimidia, hoc est septimam totam et mediam octavam somno impendebant. Regulae Tarnatensis, S. Isidori et S. Fructuosi tres quieti meridianae horas concedunt. Cassinenses a Pascha (Declarat. Cassin., cap. 48), sive a festo S. Benedicti ad medium Aprilem una hora,",
          "candidate_score": 0.63876,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_1_3",
          "bdc_text": "Rogo , clarissime d. Bullingere , ut scriptum Gessner , Konrad , Werke Pandectarum libri XXI ( 1548 ) Gessner , Konrad , Werke Partitiones theologicae ( 1549 ) Zu Gessners hier angesprochenen Schriften s. oben fn18327-1 .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1153",
          "psc_text": "Vocatur hic analogium locus altus supra chorum, ubi stant libri sanctae praedicationis, ut sunt legendarii, sive lectionarii, qui continent sermones SS. doctorum. » Apte omnino si nominis 271 etymon attendamus: ἀνὰ Graece sursum Latine, et λόγος sermo dicitur; unde etiam S. Isodorus (Lib. XV Orig., cap. 4), « analogium, infit, inde dictum est, quod sermo inde praedicetur, nam λόγος Graece sermo dicitur, quod et ipsum altius situm est. » Aliis tamen analogium est pulpitum, quod supponitur libro. Glossae Isidori: « Lectrum analogium super quo legitur. » Et rursum: « Pulpitum, analogium, lectrum. » Unde Gregorius Turonensis describens analogium basilicae S. Cypriani martyris (Lib. I de Gloria martyr., c. 94): « Analogius, in quo libro superposito cantatur, aut legitur. » In antiqua delineatione monasterii S. Galli tria habebantur in choro analogia; duo ex utraque parte ad legendum in nocte, et tertium paulo inferius in medio choro ad Evangelium. Inter quas et",
          "candidate_score": 0.638496,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_2_4",
          "bdc_text": "Gessner , Konrad , Werke Partitiones theologicae ( 1549 ) Zu Gessners hier angesprochenen Schriften s. oben fn18327-1 . hoc meum , quando vacabit , perlegere digneris , et si minus est ocii , saltem posteriorem partem Gessner , Konrad , Werke Partitiones theologicae ( 1549 )",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2570",
          "psc_text": "Quarto, cum loci necessitas vel paupertas exigeret ut ad fruges colligendas per se occuparentur, ex toto dimissum fuisse meridianum somnum, juxta illum conc. Aquisgranensis canonem (Can. 17): « Si necessitas fuerit fratres occupari in frugibus colligendis, constitutum legendi et meridie pausandi tempus praetermittitur. » Huic tamen statuto haud parebant Cistercienses monachi, etiam in agris dormientes, uti colligimus ex lib. Usuum, ubi de tempore secationis et messionis haec legimus (Cap. 84): « His temporibus solet conventus usque ad sextam laborare, et ante primam, si opus fuerit, exire, et extra monasterium prandere, et dormire, si necesse fuerit, cocus et lector mixtum sumere. » Idem permittit Regula SS. Pauli et Stephani his verbis (Cap. 11): « In campo vero quando messis colligitur, si meridie dormire licuerit, non divisi; sed in uno loco aut duobus locis dormiant. » Quinto, cum S. Benedictus dicat post sextam surgentes a mensa pausent in lectis suis, nullam videtur",
          "candidate_score": 0.637851,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_1_3",
          "bdc_text": "Rogo , clarissime d. Bullingere , ut scriptum Gessner , Konrad , Werke Pandectarum libri XXI ( 1548 ) Gessner , Konrad , Werke Partitiones theologicae ( 1549 ) Zu Gessners hier angesprochenen Schriften s. oben fn18327-1 .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3646",
          "psc_text": "in capitulo 874 pronuntietur, ut videre est in concilio Aquisgranensi, canone 69, in libello Supplici monachorum Fuldensium, num. 1, in Vita S. Benedicti Animensis, in Vita S. Odonis, in mss. Germaniae Consuetudinibus, in Historia Relationis S. Walarici, et apud Bernardum Cassinensem, in hunc locum sic scribentem: « Hoc in consuetudinem est conversum apud nos, quod quolibet die unum Regulae capitulum legatur. Imo debet diligenter exponi ad ignorantiam crassam tollendam omnino. Novitii vero totiens debent ruminare legendo, ut totam ex integro sicut psalterium mente perfecte sciant. » Sed et Boherius: « Apud nos, inquit, in capitulo consuevit legi quotidie, et qualibet die infra capitulum istius Regulae, exceptis diebus XII lectionum, et vigiliis festivitatum, quibus pronuntiatur evangelium homiliae, ut in vigilia Paschae, Pentecostes, et similibus. Dividuntur tamen ad instar psalmorum prolixiorum, prooemium hujus Regulae, cap. 2, 43, 48, 63, 64, 65. Constitutiones vero papales bis in anno legi debent, et semel in",
          "candidate_score": 0.637614,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_2_4",
          "bdc_text": "Gessner , Konrad , Werke Partitiones theologicae ( 1549 ) Zu Gessners hier angesprochenen Schriften s. oben fn18327-1 . hoc meum , quando vacabit , perlegere digneris , et si minus est ocii , saltem posteriorem partem Gessner , Konrad , Werke Partitiones theologicae ( 1549 )",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3136",
          "psc_text": "festinatione occurrat, an de nocte festinet alios praevenire ad opus Dei, num frequenter tarde occurrat, et qua ex causa, an officium praevideat, et sedulus sit in addiscendis iis quae illud concernunt, » ut loquitur Haeftenus (Lib. IV, tract. 3, disq. 5). Sed Smaragdus paulo latius hic opus Dei intelligit et extendit, nimirum « ad ea quae proprie ad Deum pertinent, videlicet ad orationem, ad lectionem divinam, ad vigilias nocturnas, cursusque diurnos, ad jejunium, et ad omne divinum 749 officium. » Similiter Nicolaus de Fractura « ad ea per quae itur ad Deum, ut sunt horae canonicae, oratio Dominica, lectio, psalmodia, et his similia. » Ad obedientiam. ] Ut pote quae proprius sit vitae coenobiticae scopus, in qua exercendus ante omnia novitius, a qua si vel minimum abhorruerit, a congregatione procul pellendus; nam, ut recte dicebat Guillelmus abbas S. Theoderici ( De vit. solit, ad fratres de Monte Dei ); «",
          "candidate_score": 0.637504,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_2_4",
          "bdc_text": "Gessner , Konrad , Werke Partitiones theologicae ( 1549 ) Zu Gessners hier angesprochenen Schriften s. oben fn18327-1 . hoc meum , quando vacabit , perlegere digneris , et si minus est ocii , saltem posteriorem partem Gessner , Konrad , Werke Partitiones theologicae ( 1549 )",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1068",
          "psc_text": "matutinalis synaxis, ut B. permittit Benedictus in oratorio peculiaris orationis gratia remorari. » Quod vero S. Pater ait a fratribus qui Psalterii vel lectionum aliquid indigent, sic intelligit Menardus, ut fratres qui Psalterio aut lectione non indigent, liberas hoc per intervallum horas habeant, quia non omnia dici momenta S. Pater minutatim prosecutus est, neque ordinavit quid inter laudes et primam fieri deberet, neque tempore jejunii quid a vesperis ad collationis lectionem. Sed Hildemarus, ut modo dicebamus, censet ei qui nihil se indigere credit talem ab abbate Scripturae quaestionem esse proponendam, quam ille difficile solvat. Verum cum Regulae textum non solum de praevidendis lectionibus et Psalterio memoriter addiscendo, sed etiam de studio scrutandisque Scripturae locis difficilioribus explicuerimus; nullusque sit qui his non indigeat, omnes aequaliter hic Regulae locus tangere dicendus est; possetque ita intelligi: A fratribus qui omnes indigent Psalterio et lectione, meditationi inserviatur: nam verba illa qui indigent notant causam",
          "candidate_score": 0.637041,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_1_3",
          "bdc_text": "Rogo , clarissime d. Bullingere , ut scriptum Gessner , Konrad , Werke Pandectarum libri XXI ( 1548 ) Gessner , Konrad , Werke Partitiones theologicae ( 1549 ) Zu Gessners hier angesprochenen Schriften s. oben fn18327-1 .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1211",
          "psc_text": "» inquiunt mss. Consuet. Germaniae. Et lib. Usuum Cisterc. (Cap. 11): « Prima dominica Septuagesimae . . . incipiatur lectio Genesis, vel aliorum librorum, ut diximus, ibi ubi cantor lectiones vigiliarum usque ad quadragesimam debere finire praeviderit. » Et infra (Cap. 16): « Librum Jeremiae prophetae his diebus tam in ecclesia quam in refectorio dividat cantor. » Vide Udal. l. I, c. 1. Finem vero lectionum aut cera apposita, aut ungue codici impresso notabant: « Nullus ad terminum vel ceram apposuit, vel saltem unguibus quantulumcunque signum impressit; sed cuncti omnia quae legenda erant ita sibi nota facere curaverunt, ut quando inopinato legere juberentur, irreprehensibiles apud eum invenirentur, » inquit praefatus lib. de Cura eccles. Caroli Magni: quae verba indicant contrariam apud alios consuetudinem. Redeo ad S. Benedicti textum, qui non modo lectiones, sed etiam responsoria breviari imperata: quod qui fieri possit, non facile est disserere. Existimat Bernardus Cassinensis breviari posse",
          "candidate_score": 0.636593,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_1_3",
          "bdc_text": "Rogo , clarissime d. Bullingere , ut scriptum Gessner , Konrad , Werke Pandectarum libri XXI ( 1548 ) Gessner , Konrad , Werke Partitiones theologicae ( 1549 ) Zu Gessners hier angesprochenen Schriften s. oben fn18327-1 .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1366",
          "psc_text": "» Antequam caput istud absolvam, observabo cum Boherio in secundo comm., hujus capitis initio, quosdam olim existimasse S. Patrem Benedictum Gallicano usum esse Psalterio; quod ex iis locis colligebant, quae S. Pater citat ex Psalterio in Regula, in quibus variae reperiuntur lectiones quae non exstant in Romano, bene autem in Gallicano. CAPUT XIX. De disciplina psallendi. Ubique credimus divinam esse praesentiam, et oculos Domini in omni loco speculari bonos et malos: maxime tamen hoc sine aliqua dubitatione credamus, cum ad opus divinum assistimus. Ideo semper memores simus quod ait propheta: Servite Domino in timore; et iterum, Psallite sapienter; et, In conspectu angelorum psallam tibi. Ergo consideremus qualiter oporteat nos in conspectu divinitatis et angelorum ejus esse: et sic stemus ad psallendum, ut mens nostra concordet voci nostrae. COMMENTARIUS Hactenus de divinis officiis satis fuse S. Benedictus, singulas illius horas assignando, singulas horarum partes distribuendo, psalmorum ordinem disponendo: unum restare videbatur,",
          "candidate_score": 0.635753,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_6",
          "bdc_text": "PrioraGessner , Konrad , Werke Pandectarum libri XXI ( 1548 )",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2744",
          "psc_text": "est, ad praescriptam etiam in Quadragesima a regula mensuram; qui sensus connaturalior videtur: nam quae quadragesimali tempore facienda regula praescribit, omnes aequaliter servare tenentur: quae autem hic addenda suadet, non ita, sed pro cujusque voluntate, et abbatis benedictione: quae vero illa sint docent subsequentia. Orationes peculiares. ] Orationes peculiares Hildemaro et Bernardo Cassinensi sunt orationes privatae, « ad differentiam communium et regularium, quae in conventu se habent ab omnibus statutis temporibus, » inquit Bernardus Cassinensis. Additque: « Et possunt etiam dici peculiares quae adduntur et fiunt ultra illas quae praeter Quadragesimam fecit vel facere neglexit. » Istud porro sanctae Regulae statutum quo liberius adimpleret alter Bernardus, abbas Clarevallensis, etiam a scribendis libris abstinebat; unde provocanti amico Guillelmo abbati, ut Petro Abaelardo sese opponens, illius refutaret errores, hunc in modum rescripsit (Epist. 392): « Operae pretium puto, praesertim considerata 656 opportunitate, me atque eos pariter alicubi convenire et conferre de omnibus;",
          "candidate_score": 0.635604,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_0_2",
          "bdc_text": "S . Rogo , clarissime d. Bullingere , ut scriptum Gessner , Konrad , Werke Pandectarum libri XXI ( 1548 ) Gessner , Konrad , Werke Partitiones theologicae ( 1549 )",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3646",
          "psc_text": "in capitulo 874 pronuntietur, ut videre est in concilio Aquisgranensi, canone 69, in libello Supplici monachorum Fuldensium, num. 1, in Vita S. Benedicti Animensis, in Vita S. Odonis, in mss. Germaniae Consuetudinibus, in Historia Relationis S. Walarici, et apud Bernardum Cassinensem, in hunc locum sic scribentem: « Hoc in consuetudinem est conversum apud nos, quod quolibet die unum Regulae capitulum legatur. Imo debet diligenter exponi ad ignorantiam crassam tollendam omnino. Novitii vero totiens debent ruminare legendo, ut totam ex integro sicut psalterium mente perfecte sciant. » Sed et Boherius: « Apud nos, inquit, in capitulo consuevit legi quotidie, et qualibet die infra capitulum istius Regulae, exceptis diebus XII lectionum, et vigiliis festivitatum, quibus pronuntiatur evangelium homiliae, ut in vigilia Paschae, Pentecostes, et similibus. Dividuntur tamen ad instar psalmorum prolixiorum, prooemium hujus Regulae, cap. 2, 43, 48, 63, 64, 65. Constitutiones vero papales bis in anno legi debent, et semel in",
          "candidate_score": 0.634481,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_6",
          "bdc_text": "PrioraGessner , Konrad , Werke Pandectarum libri XXI ( 1548 )",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1065",
          "psc_text": "propter silentii nocturni religionem, quam ea ratione non violare impossibile fuisset, nisi cum Bernardo Cassinensi intelligamus de psalmorum silenti sibimet decantatione: licet eam fuisse communem et pene generalem ordinis nostri per X, XI et XII saeculum consuetudinem pro comperto habeatur. Quarto, dico S. Benedictum hoc loco duo attigisse, lectiones et psalmos: multum autem in eam propendeo sententiam, quae tenet S. Patrem praescripsisse ut rudiores cantandas sive recitandas publice lectiones privatim praeviderent, et Psalterium ipsum memoriter discerent 251, maxime cum nondum inventa arte typographica, mss. codices multis referti mendis in infinitos errores inter legendum juniores et imperitos inducerent, morisque fuerit apud veteres monachos Psalterium memoriter discere: nam meditari apud antiquos saepe sumitur pro simplici lectione, ut in secunda Regula SS. Patrum cap. 5, sive pro studio; unde antiqua versio Gallica ms. Conchensis monasterii hunc Regulae textum ita vertit: Le temps qui reste après vigile soit occupé à dire Psautier ou à",
          "candidate_score": 0.633781,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_1_3",
          "bdc_text": "Rogo , clarissime d. Bullingere , ut scriptum Gessner , Konrad , Werke Pandectarum libri XXI ( 1548 ) Gessner , Konrad , Werke Partitiones theologicae ( 1549 ) Zu Gessners hier angesprochenen Schriften s. oben fn18327-1 .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1062",
          "psc_text": "vero restat post vigilias a fratribus, qui Psalterii et lectionum, seu cantus aliquid indigent, meditationi inserviatur, sicut praecipit Regula, usquequo aliquod indicium lucis appareat; » ex Statutis Lanfranci, quae decernunt (Cap. 1), ut post nocturnos « infantes cum luminaribus in capitulo diligenter a magistris custodiantur, canentes quod necessarium erit; » ex Consuetudinibus Cluniacensis monasterii, in quibus Udalricus exprimens quid per intervallum ageretur, « pueri, inquit, sedent in capitulo, et per aliquem praecinentem cantum addiscunt; » denique ex Vita S. Gildasii abbatis Ruyensis n. 42 (Saec. I Bened., pag. 150): « Nocte quadam dum pueriles monachi ad mensam sederent, et psalmos firmarent, adversarius adfuit. » Tandem Guido Juvenalis in Gallica versione sanctum Benedictum ita intelligit, ut qui legere, praevidere et quaerere aliquid opus habent id exsequantur: alii vero contemplationi seu rerum divinarum meditationi vacent, Regulae textum contra fidem omnium mss. ita corrumpens: Quod vero restat post vigilias, a fratribus (nisi qui",
          "candidate_score": 0.633738,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_0_2",
          "bdc_text": "S . Rogo , clarissime d. Bullingere , ut scriptum Gessner , Konrad , Werke Pandectarum libri XXI ( 1548 ) Gessner , Konrad , Werke Partitiones theologicae ( 1549 )",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1366",
          "psc_text": "» Antequam caput istud absolvam, observabo cum Boherio in secundo comm., hujus capitis initio, quosdam olim existimasse S. Patrem Benedictum Gallicano usum esse Psalterio; quod ex iis locis colligebant, quae S. Pater citat ex Psalterio in Regula, in quibus variae reperiuntur lectiones quae non exstant in Romano, bene autem in Gallicano. CAPUT XIX. De disciplina psallendi. Ubique credimus divinam esse praesentiam, et oculos Domini in omni loco speculari bonos et malos: maxime tamen hoc sine aliqua dubitatione credamus, cum ad opus divinum assistimus. Ideo semper memores simus quod ait propheta: Servite Domino in timore; et iterum, Psallite sapienter; et, In conspectu angelorum psallam tibi. Ergo consideremus qualiter oporteat nos in conspectu divinitatis et angelorum ejus esse: et sic stemus ad psallendum, ut mens nostra concordet voci nostrae. COMMENTARIUS Hactenus de divinis officiis satis fuse S. Benedictus, singulas illius horas assignando, singulas horarum partes distribuendo, psalmorum ordinem disponendo: unum restare videbatur,",
          "candidate_score": 0.63371,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_0_2",
          "bdc_text": "S . Rogo , clarissime d. Bullingere , ut scriptum Gessner , Konrad , Werke Pandectarum libri XXI ( 1548 ) Gessner , Konrad , Werke Partitiones theologicae ( 1549 )",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1353",
          "psc_text": "scriptoris, qui monachorum officia a clericalibus diversa tum fuisse testatur. Vid. Bened. Haefteni l. VII, tract. 5, disq. 4 et 5. Caeterum observo hic cum Hildemaro et quibusdam aliis verba S. Benedicti solam psalmorum dispositionem tangere, non autem hymnorum, versuum, lectionum, etc. Dum omnimodis id attendatur, ut omni hebdomada Psalterium ex integro numero centum quinquaginta psalmorum psallatur. ] Notat hic Bernardus Cassinensis et post eum Boherius S. P. Benedictum absolute non praescripsisse, ut Psalterium integrum, hoc est ut quilibet psalmus omni hebdomada psallatur; sed addidisse, Ex integro numero centum quinquaginta psalmorum: quia propter occurrentes festivitates aliqui sunt psalmi qui per hebdomadam decantari non possunt, licet a numero psalmorum nunquam recedendum sit. Ita illi ad suum propositum. Sed brevius et facilius dixisse potuissent, istud S. Benedicti decretum de Psalterio hebdomadatim recitando hypothetice esse intelligendum, posito scilicet quod festa, quae ejus tempore non ita frequenter occurrebant, non eveniant: quod autem adjecit, ex",
          "candidate_score": 0.631225,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_6",
          "bdc_text": "PrioraGessner , Konrad , Werke Pandectarum libri XXI ( 1548 )",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1263",
          "psc_text": "ad caput Quadragesimae. ] Hoc est ad dominicam primam Quadragesimae, qua incipiebat quadragesimalis observatio, saltem in Occidente; necdum enim quatuor illis praecedentibus diebus servabant jejunium, quod ex S. Gregorii papae institutione originem ducere creditur. Omnibus noctibus cum sex posterioribus psalmis tantum ad nocturnas dicatur. ] Scilicet privatis diebus, sicuti praescribitur cap. 9. Nam dominicis sex posteriores psalmi cum antiphona sunt dicendi ex cap. 11, sola cantica cum alleluia cantanda. Omni vero dominica extra Quadragesimam cantica, matutini, prima, tertia, sexta, nonaque cum alleluia dicantur. ] Quem in locum Hildemarus: « Sunt, inquit, qui intelligunt matutini genitivum casum esse, ut sensus sit cantica in matutino; quia cantica pro psalmis esse dicta intelligunt et dicunt. Illa vero cantica quae ad vigilias jussit dici in dominica nihil impediunt, eo quod jam dixerat superius; sed melius est ut cantica sit nominativus; similiter sit nominativus etiam matutini. » Notandum vero est quod ait S. Benedictus, extra",
          "candidate_score": 0.630219,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_10_12",
          "bdc_text": "Et si importunior tibi videor , ignoscas . In Anbetracht des Umfanges von mehr als 1'000 Seiten ( s. oben fn18327-1 )",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2709",
          "psc_text": "imperitia 647 multa facit non intelligi, translate ac mystice posita in Scripturis. » Et post pauca: « Non pauca etiam claudit atque obtegit nonnullarum rerum musicarum ignorantia. » Deinde ubi nonnulla dixit de iis quae Christiano fugiendae sunt scientiis, de utilibus et necessariis ad intelligendam Scripturam subjungit hoc modo (Cap. 28): « Quidquid igitur de ordine temporum transactorum indicat ea quae appellatur historia, plurimum nos adjuvat ad sanctos libros intelligendos, etiamsi praeter Ecclesiam puerili eruditione discatur; nam et per olympiadas, et per consulum nomina multa quaeruntur a nobis, et ignorantia consulatus quo natus est Dominus, et quo passus est nonnullos coegit errare, etc. » Et narratis nonnullis in gratiam et laudem historiae: « Est etiam, inquit (Cap. 29), narratio demonstrationi similis, qua non praeterita, sed praesentia indicantur ignaris. In quo genere sunt quaecunque de locorum situ, naturisque animalium, lignorum, herbarum, lapidum, aliorumque corporum scripta sunt. De quo genere superius egimus,",
          "candidate_score": 0.623985,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 2,
      "cf_id": "cf021",
      "work_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti",
      "max_score": 0.688045,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_8_10",
          "bdc_text": "Ego tibi soli animum meum exponere simpliciter volui et rogo etiam , ut tibi serves et per occasionem aliquando sententiam tuam mihi exponas , verbisHier : mündlich. duntaxat . Et si importunior tibi videor , ignoscas .",
          "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_24",
          "psc_text": "illi: Interrogatorem meum quaero. Faciem ejus video, corpus ejus video, vocem ejus audio, linguam ejus inspicio. Ipsum quaero, qui in me oculos intendit, qui linguam movet, qui vocem emittit, qui interrogando scire desiderat. Hoc totum, de quo loquor, anima est. Non ergo tecum diutius agam. Tu dicis: Ostende mihi Deum tuum. Ego dico: Ostende mihi animum tuum. Laboras, fatigaris, figeris, cum dico: Ostende mihi animum tuum. Scio, quia non potes. Quare non potes? Quia invisibilis est animus tuus. Et tamen melior est in te, quam corpus tuum. Deus autem meus melior est, quam animus tuus. Quomodo ergo ostendam Deum meum, cum mihi non ostendas animum tuum, quo meliorem ostendo Deum meum? Ecce, si dicis mihi, ex opere agnosce animum meum. Quia oculos intendo ad videndum, aures ad audiendum, linguam moveo ad loquendum, vocem promo ad sonandum, ex hoc intelligo et cognosce animum meum. Vides, quia ipsum non potes ostendere, sed",
          "candidate_score": 0.688045,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_8_10",
          "bdc_text": "Ego tibi soli animum meum exponere simpliciter volui et rogo etiam , ut tibi serves et per occasionem aliquando sententiam tuam mihi exponas , verbisHier : mündlich. duntaxat . Et si importunior tibi videor , ignoscas .",
          "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_23",
          "psc_text": "Haec meditatus sum, et effudi super me animam meam (Psal. XLI, 5) . Deus meus non est infra animam meam, sed est supra animam meam. Unde attingo ad id, quod est supra animam meam, nisi effundam super me animam meam? Et tamen huic protervo, visibilia requirenti, visibilia demonstranti, de visibilibus exultanti utcumque adjuvante Deo meo respondere conabor. Hoc certe mihi dicis: Ubi est Deus tuus? Respondeo tibi: Ubi es ipse tu? Respondeo, inquam; puto, quia non importune. Tu quaesisti, ubi sit Deus; ego vero, ubi sit ipse interrogator meus. Dicturus est: Ecce, ubi sum. Vides me, tibi loquor. Et ego illi: Interrogatorem meum quaero. Faciem ejus video, corpus ejus video, vocem ejus audio, linguam ejus inspicio. Ipsum quaero, qui in me oculos intendit, qui linguam movet, qui vocem emittit, qui interrogando scire desiderat. Hoc totum, de quo loquor, anima est. Non ergo tecum diutius agam. Tu dicis: Ostende mihi Deum",
          "candidate_score": 0.658532,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_8_10",
          "bdc_text": "Ego tibi soli animum meum exponere simpliciter volui et rogo etiam , ut tibi serves et per occasionem aliquando sententiam tuam mihi exponas , verbisHier : mündlich. duntaxat . Et si importunior tibi videor , ignoscas .",
          "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_25",
          "psc_text": "cum mihi non ostendas animum tuum, quo meliorem ostendo Deum meum? Ecce, si dicis mihi, ex opere agnosce animum meum. Quia oculos intendo ad videndum, aures ad audiendum, linguam moveo ad loquendum, vocem promo ad sonandum, ex hoc intelligo et cognosce animum meum. Vides, quia ipsum non potes ostendere, sed me jubes eum ex operibus nosse. Ecce, et ego ex operibus ostendam tibi Deum meum. Nec pergo longius, nec mitto forte infidelitatem tuam ad ea, quae non capis. Opera Dei mei non sic commemoro: Fecit invisibilia, fecit visibilia, id est, Coelum et terram, mare et omnia, quae in eis sunt. Non te mitto per multa. Ad te ipsum redeo. Tu certe vivis. Habes corpus, habes animum. Visibile est corpus, invisibilis est animus. Corpus habitaculum, animus habitator. Corpus vehiculum, animus utens vehiculo, corpus, quasi vehiculum, quod regatur, animus auriga corporis tui. Ecce manifesti sunt sensus tui, tanquam januae in corpore tuo,",
          "candidate_score": 0.653436,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_8",
          "bdc_text": "Ego tibi soli animum meum exponere simpliciter volui et rogo etiam , ut tibi serves et per occasionem aliquando sententiam tuam mihi exponas , verbisHier :",
          "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_24",
          "psc_text": "illi: Interrogatorem meum quaero. Faciem ejus video, corpus ejus video, vocem ejus audio, linguam ejus inspicio. Ipsum quaero, qui in me oculos intendit, qui linguam movet, qui vocem emittit, qui interrogando scire desiderat. Hoc totum, de quo loquor, anima est. Non ergo tecum diutius agam. Tu dicis: Ostende mihi Deum tuum. Ego dico: Ostende mihi animum tuum. Laboras, fatigaris, figeris, cum dico: Ostende mihi animum tuum. Scio, quia non potes. Quare non potes? Quia invisibilis est animus tuus. Et tamen melior est in te, quam corpus tuum. Deus autem meus melior est, quam animus tuus. Quomodo ergo ostendam Deum meum, cum mihi non ostendas animum tuum, quo meliorem ostendo Deum meum? Ecce, si dicis mihi, ex opere agnosce animum meum. Quia oculos intendo ad videndum, aures ad audiendum, linguam moveo ad loquendum, vocem promo ad sonandum, ex hoc intelligo et cognosce animum meum. Vides, quia ipsum non potes ostendere, sed",
          "candidate_score": 0.640315,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_8",
          "bdc_text": "Ego tibi soli animum meum exponere simpliciter volui et rogo etiam , ut tibi serves et per occasionem aliquando sententiam tuam mihi exponas , verbisHier :",
          "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_23",
          "psc_text": "Haec meditatus sum, et effudi super me animam meam (Psal. XLI, 5) . Deus meus non est infra animam meam, sed est supra animam meam. Unde attingo ad id, quod est supra animam meam, nisi effundam super me animam meam? Et tamen huic protervo, visibilia requirenti, visibilia demonstranti, de visibilibus exultanti utcumque adjuvante Deo meo respondere conabor. Hoc certe mihi dicis: Ubi est Deus tuus? Respondeo tibi: Ubi es ipse tu? Respondeo, inquam; puto, quia non importune. Tu quaesisti, ubi sit Deus; ego vero, ubi sit ipse interrogator meus. Dicturus est: Ecce, ubi sum. Vides me, tibi loquor. Et ego illi: Interrogatorem meum quaero. Faciem ejus video, corpus ejus video, vocem ejus audio, linguam ejus inspicio. Ipsum quaero, qui in me oculos intendit, qui linguam movet, qui vocem emittit, qui interrogando scire desiderat. Hoc totum, de quo loquor, anima est. Non ergo tecum diutius agam. Tu dicis: Ostende mihi Deum",
          "candidate_score": 0.633484,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 3,
      "cf_id": "cf021",
      "work_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Maximinum-episcopum-Arianorum",
      "max_score": 0.685564,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_8_10",
          "bdc_text": "Ego tibi soli animum meum exponere simpliciter volui et rogo etiam , ut tibi serves et per occasionem aliquando sententiam tuam mihi exponas , verbisHier : mündlich. duntaxat . Et si importunior tibi videor , ignoscas .",
          "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Maximinum-episcopum-Arianorum_window_53",
          "psc_text": "Si inveni gratiam ante te, ostende mihi temetipsum manifeste (Exod. XXXIII, 11, 13) : ut intelligeres quomodo eum videbat, quem sibi cupiebat ostendi; quia utique si Deum in substantia qua Deus est videret, profecto ut se illi ostenderet non rogaret. Dixi etiam esse Christum visibilium et invisibilium creatorem, ut ipsum probarem per substantiam suam non esse visibilem, a quo creari non solum visibilia, verum etiam invisibilia potuerunt. Ad haec tu respondere conatus, quam multa quae ad rem non pertinent dixeris, intueantur qui legunt: et tamen de Moyse, cur sibi Deum cum quo loquebatur, vellet ostendi, si ejus naturam substantiamque cernebat, prorsus nihil ausus es dicere: et adhuc affirmare non destitisti, Dei Filium invisibilium creatorem, et antequam formam servi acciperet, in forma Dei fuisse visibilem; quem superius in forma servi videri potuisse, in substantia vero suae divinitatis esse invisibilem, jam fueras et ipse confessus. CAPUT XVI. De solo sapiente Deo. Sexto",
          "candidate_score": 0.685564,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 4,
      "cf_id": "cf051",
      "work_id": "055_Leo-I_De-haeresi-et-historia-Priscillianistarum",
      "max_score": 0.672549,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_4_6",
          "bdc_text": "hoc meum , quando vacabit , perlegere digneris , et si minus est ocii , saltem posteriorem partem Gessner , Konrad , Werke Partitiones theologicae ( 1549 ) legas , quę est de disciplina ecclesię . PrioraGessner , Konrad , Werke Pandectarum libri XXI ( 1548 )",
          "psc_chunk_id": "055_Leo-I_De-haeresi-et-historia-Priscillianistarum_window_234",
          "psc_text": "diebus ante initium Quadragesimae usque ad octavam diem ante Pascha, leguntur libri Moysis cum Jesu Nave et Judicum, etc. Duo itaque dumtaxat brevi otio hic animadvertere et annotare haud praetermittam. Alterum, ordinem in hoc fragmento descriptum pro legendis omnibus sacri canonis Scripturis in totius anni curriculo non differre ab illa distributione et ordinatione quae modo etiam in Romano Breviario conspicitur. Hoc probat enim sacri hujus ritus auctoritatem vetustatemque a nostris majoribus derivatam, qui consilium habuere singulis quatuor anni temporibus, et divinis mysteriis in Ecclesia celebrandis aptiores, et magis consonas Scripturarum lectiones distribuere et accommodare, ut magis mysteriorum dignitati et populorum institutioni consulerent atque prospicerent. Alterum est, in laudato fragmento descriptos reperiri omnes libros in canone Tridentino, sess. 4, descriptos, si unum tamen alterumque excipiamus. Quae duo sane sacrarum Liturgiarum studiosis viris, qui merito hisce temporibus in hoc labore magna cum sacrae antiquae rei utilitate operam insumunt, eruditarum dissertationum supellectilem exhibebunt.",
          "candidate_score": 0.672549,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_3_5",
          "bdc_text": "Zu Gessners hier angesprochenen Schriften s. oben fn18327-1 . hoc meum , quando vacabit , perlegere digneris , et si minus est ocii , saltem posteriorem partem Gessner , Konrad , Werke Partitiones theologicae ( 1549 ) legas , quę est de disciplina ecclesię .",
          "psc_chunk_id": "055_Leo-I_De-haeresi-et-historia-Priscillianistarum_window_234",
          "psc_text": "diebus ante initium Quadragesimae usque ad octavam diem ante Pascha, leguntur libri Moysis cum Jesu Nave et Judicum, etc. Duo itaque dumtaxat brevi otio hic animadvertere et annotare haud praetermittam. Alterum, ordinem in hoc fragmento descriptum pro legendis omnibus sacri canonis Scripturis in totius anni curriculo non differre ab illa distributione et ordinatione quae modo etiam in Romano Breviario conspicitur. Hoc probat enim sacri hujus ritus auctoritatem vetustatemque a nostris majoribus derivatam, qui consilium habuere singulis quatuor anni temporibus, et divinis mysteriis in Ecclesia celebrandis aptiores, et magis consonas Scripturarum lectiones distribuere et accommodare, ut magis mysteriorum dignitati et populorum institutioni consulerent atque prospicerent. Alterum est, in laudato fragmento descriptos reperiri omnes libros in canone Tridentino, sess. 4, descriptos, si unum tamen alterumque excipiamus. Quae duo sane sacrarum Liturgiarum studiosis viris, qui merito hisce temporibus in hoc labore magna cum sacrae antiquae rei utilitate operam insumunt, eruditarum dissertationum supellectilem exhibebunt.",
          "candidate_score": 0.651505,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_6",
          "bdc_text": "PrioraGessner , Konrad , Werke Pandectarum libri XXI ( 1548 )",
          "psc_chunk_id": "055_Leo-I_De-haeresi-et-historia-Priscillianistarum_window_234",
          "psc_text": "diebus ante initium Quadragesimae usque ad octavam diem ante Pascha, leguntur libri Moysis cum Jesu Nave et Judicum, etc. Duo itaque dumtaxat brevi otio hic animadvertere et annotare haud praetermittam. Alterum, ordinem in hoc fragmento descriptum pro legendis omnibus sacri canonis Scripturis in totius anni curriculo non differre ab illa distributione et ordinatione quae modo etiam in Romano Breviario conspicitur. Hoc probat enim sacri hujus ritus auctoritatem vetustatemque a nostris majoribus derivatam, qui consilium habuere singulis quatuor anni temporibus, et divinis mysteriis in Ecclesia celebrandis aptiores, et magis consonas Scripturarum lectiones distribuere et accommodare, ut magis mysteriorum dignitati et populorum institutioni consulerent atque prospicerent. Alterum est, in laudato fragmento descriptos reperiri omnes libros in canone Tridentino, sess. 4, descriptos, si unum tamen alterumque excipiamus. Quae duo sane sacrarum Liturgiarum studiosis viris, qui merito hisce temporibus in hoc labore magna cum sacrae antiquae rei utilitate operam insumunt, eruditarum dissertationum supellectilem exhibebunt.",
          "candidate_score": 0.648258,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_2_4",
          "bdc_text": "Gessner , Konrad , Werke Partitiones theologicae ( 1549 ) Zu Gessners hier angesprochenen Schriften s. oben fn18327-1 . hoc meum , quando vacabit , perlegere digneris , et si minus est ocii , saltem posteriorem partem Gessner , Konrad , Werke Partitiones theologicae ( 1549 )",
          "psc_chunk_id": "055_Leo-I_De-haeresi-et-historia-Priscillianistarum_window_234",
          "psc_text": "diebus ante initium Quadragesimae usque ad octavam diem ante Pascha, leguntur libri Moysis cum Jesu Nave et Judicum, etc. Duo itaque dumtaxat brevi otio hic animadvertere et annotare haud praetermittam. Alterum, ordinem in hoc fragmento descriptum pro legendis omnibus sacri canonis Scripturis in totius anni curriculo non differre ab illa distributione et ordinatione quae modo etiam in Romano Breviario conspicitur. Hoc probat enim sacri hujus ritus auctoritatem vetustatemque a nostris majoribus derivatam, qui consilium habuere singulis quatuor anni temporibus, et divinis mysteriis in Ecclesia celebrandis aptiores, et magis consonas Scripturarum lectiones distribuere et accommodare, ut magis mysteriorum dignitati et populorum institutioni consulerent atque prospicerent. Alterum est, in laudato fragmento descriptos reperiri omnes libros in canone Tridentino, sess. 4, descriptos, si unum tamen alterumque excipiamus. Quae duo sane sacrarum Liturgiarum studiosis viris, qui merito hisce temporibus in hoc labore magna cum sacrae antiquae rei utilitate operam insumunt, eruditarum dissertationum supellectilem exhibebunt.",
          "candidate_score": 0.646764,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_4",
          "bdc_text": "hoc meum , quando vacabit , perlegere digneris , et si minus est ocii , saltem posteriorem partem Gessner , Konrad , Werke Partitiones theologicae ( 1549 )",
          "psc_chunk_id": "055_Leo-I_De-haeresi-et-historia-Priscillianistarum_window_234",
          "psc_text": "diebus ante initium Quadragesimae usque ad octavam diem ante Pascha, leguntur libri Moysis cum Jesu Nave et Judicum, etc. Duo itaque dumtaxat brevi otio hic animadvertere et annotare haud praetermittam. Alterum, ordinem in hoc fragmento descriptum pro legendis omnibus sacri canonis Scripturis in totius anni curriculo non differre ab illa distributione et ordinatione quae modo etiam in Romano Breviario conspicitur. Hoc probat enim sacri hujus ritus auctoritatem vetustatemque a nostris majoribus derivatam, qui consilium habuere singulis quatuor anni temporibus, et divinis mysteriis in Ecclesia celebrandis aptiores, et magis consonas Scripturarum lectiones distribuere et accommodare, ut magis mysteriorum dignitati et populorum institutioni consulerent atque prospicerent. Alterum est, in laudato fragmento descriptos reperiri omnes libros in canone Tridentino, sess. 4, descriptos, si unum tamen alterumque excipiamus. Quae duo sane sacrarum Liturgiarum studiosis viris, qui merito hisce temporibus in hoc labore magna cum sacrae antiquae rei utilitate operam insumunt, eruditarum dissertationum supellectilem exhibebunt.",
          "candidate_score": 0.637766,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 5,
      "cf_id": "cf012",
      "work_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1",
      "max_score": 0.665987,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_5_7",
          "bdc_text": "legas , quę est de disciplina ecclesię . PrioraGessner , Konrad , Werke Pandectarum libri XXI ( 1548 ) enim minoris momenti videri possunt .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_71",
          "psc_text": "una linea eras.) R in his r 23 coerceret ex coherceret R differentiam ex differentia wi. 2 r 25 sed (s eras.) R nunc et E eorum RE. § 6 Beatus uir, qui non abiit in consilio impiorum et in uia peccatorum non stetit et in cathedra pestilentiae non sedit. sed in lege domini fuit aoluntasuoluntas eius, et in lege eius meditabitur die ac nocte. quinque generum obseruantiam beato uiro subesse propheta commemorat: primam in impiorum consilio non eundi, alteram in peccatorum uia non consistendi, tertiam in cathedra pestilentiae non sedendi, tum deinde uoluntatis in lege domini ponendseponendae, postremo in ea die noctuque meditandi. ergo necesse est differre impium a peccatore, peccatorem a pestilente; maxime cum sit impiis consilium, peccatori uia, cathedra pestilenti. dehinc cum in consilio impiorum eatur potius quam stetur, in uia uero peccatoris stetur magis quam eatur. quarum rerum caasascausas ut intellegere possimus, discernendum est, quanto differat",
          "candidate_score": 0.665987,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_0_2",
          "bdc_text": "S . Rogo , clarissime d. Bullingere , ut scriptum Gessner , Konrad , Werke Pandectarum libri XXI ( 1548 ) Gessner , Konrad , Werke Partitiones theologicae ( 1549 )",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1472",
          "psc_text": "perfectam custodisecustodiae diligentiam in toto esse cordis officio consummauit omnem sermonis sui ordinem dicens: da mihi intellectum et scrutabo legem tuam et seruabo eam in toto corde meo. . 1 Prov. XVII, 28 (LXX). 6 Phil. III, 5. 1 solomonia V inintellegenti sapientiam scripsi ἀνοήτῳ ἐπεϱωτήϭαπι ØOIpls. LXX) inintellegentia pientiam V inintellegendo sapientiam Rb inintellegendum sapientiam C intelligendo sapientiam p ignorando ... int sapientiam e 2 roganti C sapient roganti p(A) sapienter interrogantibus e sapientia deputatur ex sapientiam corr. m. 2 V 8 quod ex quid V 4 sapere credatur in marg. infer. add. C profecit r 6 octaua die E octaui diei VC circumciso C circumcisio V 7 gratii V gratia R 8 et sacramejito Cpe 9 lhs xps V christus R 11 sorutabor RCpE 12 inter ergo et seruat 4-5 litt. eras. R 14 in qua eruditus est V profetat VR 15 ut quisque V non add. m.",
          "candidate_score": 0.642638,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_9_11",
          "bdc_text": "mündlich. duntaxat . Et si importunior tibi videor , ignoscas . In Anbetracht des Umfanges von mehr als 1'000 Seiten ( s.",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1270",
          "psc_text": "nesciatur ex nesciatuis m. 2 V 22 est t MHUS rb 23 dominante V dfiante r donante 6 25 sun V defitiar e gant V 26 et quidem haec rb 27 luminesumentis corr. m. 2 V 28 hominem — reprouehere om. r. his maiora opera perfecta sunt. Moyses enim tantum uisibilium rerum creationes enarrauit rudibus hominum animis, ea ad cognitionem dei proferens, quae possent intellegi et uideri. ut per hanc conspicabilium operum magnitudinem uirtus eius, qui operatus est, cognosceretur et creatoris potestas per creaturae admirationem posset intellegi. sed Paulus, testamenti noui interpres, non iam iactislactis sed panis cibum ingerens ita de domino tradidit: qui est imago dei, primogenitus omnis creaturae, quia in ipso constituta sunt omnia in caelis et in terra, uisibilia et inuisibilia, siue throni siue dominationes siue principatus siue potestates: omnia in ipso et per ipsum facta sunt, et ipse est ante omnes, et omnia ipsi constant. protrahit",
          "candidate_score": 0.636985,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_8",
          "bdc_text": "Ego tibi soli animum meum exponere simpliciter volui et rogo etiam , ut tibi serves et per occasionem aliquando sententiam tuam mihi exponas , verbisHier :",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1434",
          "psc_text": "et ambules in omnibus uiis eius et diligas eum et seruias domino deo tuo ex toto corde tuo et ex tota anima tua et custodias praecepta domini dei tui et iustificationes eius, quse ego praecipio tibi hodie, ut bene sit tibi? ergo deo adhaerens in dei uia est. § 4 Et qua ratione prophetam hic locutum existimabimus dicentem: uias meas pronuntiaui, et exaudisti me; doce me iustificationes tuas? si enim uias suas praedicat, necesse est peccati uias praedicet, quia in uia peccati sit, quisque in dei uia non sit. sed huic praesenti dicto consentiens illud uidetur, quod dictum est: pronuntiabo aduersum me iniustitias meas, domine, et rursum: iustus in exordio sermonis sui ipse sui accusator est. ergo hic pronuntiatio, quae dicitur, non laudatio est, sed confessio uiarum suarum, id est peccatorum suorum paenitens professio; 8 Dent. X, 12 sq. 21 Pa. XXXI, 6. 22 Prov. XVIII, 17. 1 se supr.",
          "candidate_score": 0.633443,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_1_3",
          "bdc_text": "Rogo , clarissime d. Bullingere , ut scriptum Gessner , Konrad , Werke Pandectarum libri XXI ( 1548 ) Gessner , Konrad , Werke Partitiones theologicae ( 1549 ) Zu Gessners hier angesprochenen Schriften s. oben fn18327-1 .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_27",
          "psc_text": "r 6 edocemur r docemur DE 7 efficientias r efficientiam DE 8 Incip. cod. V quinquagensimo V 9 inscribtio V 12 olim perseqaente e sed uirtus scripsi, et uirtas VrDe et tamen nirtua tb 13 perfecit Vr perficit DE pro VrDe sic pro t b 16 quinquagesimi primi rdx 17 uirtus exigebat Vr (if. Ps. LI cap. 2 numeri uirtutem) uirtus et perfectio exigebat DE doec idomaei V doech idumei r 20 numero r 21 carere V 22 in quo sunt r in quo est VE 28 iubelei V 25 lata Vr anlata D antelata B. existit. namque qui et primae quinquagesimae et secundae deinde quinquagesimae et tortiaetertiae rursum quinquagesimae, in qua finis est libri, consummationem diligenter aduertat, prouidentiam dispositorum in hunc ordinem psalmorum cum dispensatione salutis nostrae intelleget conuenire. cum enim primus gradus sit ad salutem, in nouum hominem post peccatorum remissionem renasci, sitque post paenitentisepaenitentiae confessionem regnum illud",
          "candidate_score": 0.633089,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_6",
          "bdc_text": "PrioraGessner , Konrad , Werke Pandectarum libri XXI ( 1548 )",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_34",
          "psc_text": "lin. seq. ubi hi quoque cod. pro octauo praebent) et hos V 13 perfecit Vr perficit E 15 repperitur Vr 16 et octogensimus tertius V et centesimus tertius r 19 quae nostris Vr quae a nostris E 20 in centesimo adque octauo decimo V in centosimo atque decimo octauo r E 25 ocdoades XXII V ogdoadis XXII r 28 uiginti duas et r hebrei ex hebreis m. 2 V. § 15 Et ea causa est, ut in uiginti duos libros lex Testamenti Veteris deputetur, ut cum litterarum numero conuenirent. qui ita secundum traditiones ueterum deputantur, ut Moysei sint libri quinque, Iesu Naue sextus, Iudicum et Ruth septimus, primus et secundus Regnorum octauus, tertius et quartus in nonamnonum, Paralipomenon duo in decimum sint, sermones dierum Esdrae in undecimum, liber Psalmorum duodecimus sit, Salomonis ProaerbiaProuerbia, Ecclesiastes, Canticum canticorum in tertium decimum et quartum decimum et quintum decimum, duodecim autem minores Prophetae in",
          "candidate_score": 0.632378,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_9_11",
          "bdc_text": "mündlich. duntaxat . Et si importunior tibi videor , ignoscas . In Anbetracht des Umfanges von mehr als 1'000 Seiten ( s.",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1855",
          "psc_text": "V ex animo V. § 2 Sequitur deinde: declaratio sermonum tuorum inluminat et intellectum dat paruulis. et hic quoque sermo forte uidetur a naturae nostrae consuetudine esse diaersusdiuersus. cum enim ante intellegendum sit et sic lumine intellegentiseintellegentiae utendum, quia noctem ignorantiae intellegentiae adeptae lumen apellat, propheta tamen dicit declarationem uerborum dei prius inluminare et post inluminationem intellegentiam praestare. sed qusequae sint dei uerba, ante discendum est; et tunc inluminationis ac postea intellegentiae ratio praestanda est. uerba dei sunt, quaecumque prophetae locuti sunt. curocum enim Moyses uerbis suis populo HebrseoHebraeo legis obseruantiam nuntiauerit, tamen in libro eiusdem legis ita scriptum est: et dixit deus ad Moysen: dic filiis Israhel. usus igitur est his legislator uerbis, quibus ei ut uteretur praeceptum est. ergo uerba dei sunt, quae per officium licet humani oris audita sunt. sed et magnus ille propheta ipso iudicio domini nostri Iesu Christi bene locutus, cum dixisset: audi caelum, et",
          "candidate_score": 0.632152,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_0_2",
          "bdc_text": "S . Rogo , clarissime d. Bullingere , ut scriptum Gessner , Konrad , Werke Pandectarum libri XXI ( 1548 ) Gessner , Konrad , Werke Partitiones theologicae ( 1549 )",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_27",
          "psc_text": "r 6 edocemur r docemur DE 7 efficientias r efficientiam DE 8 Incip. cod. V quinquagensimo V 9 inscribtio V 12 olim perseqaente e sed uirtus scripsi, et uirtas VrDe et tamen nirtua tb 13 perfecit Vr perficit DE pro VrDe sic pro t b 16 quinquagesimi primi rdx 17 uirtus exigebat Vr (if. Ps. LI cap. 2 numeri uirtutem) uirtus et perfectio exigebat DE doec idomaei V doech idumei r 20 numero r 21 carere V 22 in quo sunt r in quo est VE 28 iubelei V 25 lata Vr anlata D antelata B. existit. namque qui et primae quinquagesimae et secundae deinde quinquagesimae et tortiaetertiae rursum quinquagesimae, in qua finis est libri, consummationem diligenter aduertat, prouidentiam dispositorum in hunc ordinem psalmorum cum dispensatione salutis nostrae intelleget conuenire. cum enim primus gradus sit ad salutem, in nouum hominem post peccatorum remissionem renasci, sitque post paenitentisepaenitentiae confessionem regnum illud",
          "candidate_score": 0.631795,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_9_11",
          "bdc_text": "mündlich. duntaxat . Et si importunior tibi videor , ignoscas . In Anbetracht des Umfanges von mehr als 1'000 Seiten ( s.",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1716",
          "psc_text": "intellegeretur, id, quod consequitur, adiecit: super omnes docentes me intellexi, quoniam testimonia tua meditatio mea est. didicisti, o Dauid, a Moyse legem, et Aaron tibi sacrifieiorumsacrificiorum omnium doctor est, Iesus iteratae circumcisionis magister est, Samuel ungendi tibi sacramentum in temetipso et prophetae et regis ostendit: quid est istud, quod loqui ausus es, quod super omnes te docentes intellexeris ? sed superior uersus, super quos omnes docentes se intellegat, ostendit, id est super inimicos. et rursum hic, qui nunc est uersus inferior, qui inimici sint, declarat, id est omnes docentes. claues enim se caelorum habere profitentur et doctores esse se legis gloriantur. et cum omnia legis testimonia aduentum domini nostri Iesu Christi testentur, super doctores suos propheta 1 dei om. Cp et ante in lege om. C heretici VR 2 mandatatum ex mandatum m. 2 V -4 auctorem — circumciBio om. V 5 -pcederit C 6 dfa R dnS V dominum",
          "candidate_score": 0.631022,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_9_11",
          "bdc_text": "mündlich. duntaxat . Et si importunior tibi videor , ignoscas . In Anbetracht des Umfanges von mehr als 1'000 Seiten ( s.",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_278",
          "psc_text": "metu sanctas scripturas sibi tamquam dei uerba conmendent et cum debita dignitate ea insinuent mentibus audientium, domino dicente: et super quem aspiciam, nisi super humilem et mitem et trementem uerba mea? oportet igitur et prsedicantespraedicantes eiistimareexistimare non hominibus se loqui, et audientes scire non hominum sibi uerba proferri, sed esse dei uoces, dei constituta, dei leges, et reuerentiam maximam utrique officio conuenire. maximi enim periculi res est, de thensauris dei, de sacramentis reconditis, de testamento aeterno aliquid aut superuacuum proferre, aut neglegentem audire. consignanda sunt omnia animis, commendanda sensibus, quia nihil est uerborum dei, quod non sit inplendum; et omne, quod dictum est, habet quandam iam efficiendi necessitatem, quia dei uerba decreta sunt. § 2 Qui lectus est psalmus, in finem inscribitur. si omnes ita inscriberentur, nihil esset difficultatis; excluderet enim omnem generalitas quaestionem. sed cum aliam alius habeat inscriptionem, ex causis diuersis tantum necesse est diuersitates inscriptionum extitisse. duplex",
          "candidate_score": 0.629863,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_10_12",
          "bdc_text": "Et si importunior tibi videor , ignoscas . In Anbetracht des Umfanges von mehr als 1'000 Seiten ( s. oben fn18327-1 )",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2367",
          "psc_text": "de profunda h. t. V sed cf. p. 649, .5 26 multa super G VR multa de PTE 26 sapientiae G VPT & sapientiae R. sunt inexcrutabilia iudicia eius et inuestigabiles uiae eius! quis enim cognouit sensum domini aut quis consiliarius eius fuit? aut quis ante dedit ei et retribuetur illi? quia ex ipso et per ipsum et in ipso sunt omnia: ipsi claritusclaritas in sseculasaecula saeculorum. humanae infirmitatis religiosa confessio est, ex deo hoc solum nosse, quod deus est. ceterum secreta illa et profunda inperspicabilis iudicii decreta mens terrena non penetrat. inuestigare quidem ea perscrutarique pium est. sed inexcrutabilia ea esse et inuestigabilia confitenda sunt: quorum est alterum religiosae uoluntatis, alterum inperspicabilis naturae. quis enim causas naturasque caeli et huius et superioris et ceterorum sciet? quis angelorum et potestatum et dominatuum et thronorum et principatuum officia rationesque perceperit? quis Cherubim et Seraphim perpetuas uoces seternasque intelleget? quis laudantes deum",
          "candidate_score": 0.62256,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_10_12",
          "bdc_text": "Et si importunior tibi videor , ignoscas . In Anbetracht des Umfanges von mehr als 1'000 Seiten ( s. oben fn18327-1 )",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1716",
          "psc_text": "intellegeretur, id, quod consequitur, adiecit: super omnes docentes me intellexi, quoniam testimonia tua meditatio mea est. didicisti, o Dauid, a Moyse legem, et Aaron tibi sacrifieiorumsacrificiorum omnium doctor est, Iesus iteratae circumcisionis magister est, Samuel ungendi tibi sacramentum in temetipso et prophetae et regis ostendit: quid est istud, quod loqui ausus es, quod super omnes te docentes intellexeris ? sed superior uersus, super quos omnes docentes se intellegat, ostendit, id est super inimicos. et rursum hic, qui nunc est uersus inferior, qui inimici sint, declarat, id est omnes docentes. claues enim se caelorum habere profitentur et doctores esse se legis gloriantur. et cum omnia legis testimonia aduentum domini nostri Iesu Christi testentur, super doctores suos propheta 1 dei om. Cp et ante in lege om. C heretici VR 2 mandatatum ex mandatum m. 2 V -4 auctorem — circumciBio om. V 5 -pcederit C 6 dfa R dnS V dominum",
          "candidate_score": 0.62125,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 6,
      "cf_id": "cf025",
      "work_id": "076_Gregorius-I_Homiliae-in-Ezechielem",
      "max_score": 0.665164,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_8_10",
          "bdc_text": "Ego tibi soli animum meum exponere simpliciter volui et rogo etiam , ut tibi serves et per occasionem aliquando sententiam tuam mihi exponas , verbisHier : mündlich. duntaxat . Et si importunior tibi videor , ignoscas .",
          "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Homiliae-in-Ezechielem_window_640",
          "psc_text": "intellexi. Ex quo intellectu et hoc quoque intelligere studui, ut scirem ex quorum mihi merito intellectus daretur. Patet enim quia hoc mihi pro illis datur quibus mihi praesentibus datur. Ex qua re, largiente Deo, agitur ut et sensus crescat, et elatio decrescat, dum propter vos disco quod inter vos doceo, quia (verum fateor) plerumque vobiscum audio quod dico. Quidquid ergo in hoc propheta minus intellexero, meae caecitatis est; si quid vero intelligere apte potuero, ex divino munere vestrae venerationis est. Saepe autem per omnipotentis Domini gratiam in ejus eloquio quaedam intelliguntur melius cum sermo Dei secretius legitur, atque animus, culparum suarum conscius, dum recognoscit, quod audierit, doloris se jaculo percutit, et compunctionis gladio transfigit, ut nihil ei nisi flere libeat, et fluentis fletuum maculas lavare. Inter quae etiam aliquando ad sublimiora 1322 contemplanda rapitur, et in eorum desiderio suavi fletu cruciatur. Dolet se hic esse anima, ubi adhuc prostrata per",
          "candidate_score": 0.665164,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_6_8",
          "bdc_text": "PrioraGessner , Konrad , Werke Pandectarum libri XXI ( 1548 ) enim minoris momenti videri possunt . Ego tibi soli animum meum exponere simpliciter volui et rogo etiam , ut tibi serves et per occasionem aliquando sententiam tuam mihi exponas , verbisHier :",
          "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Homiliae-in-Ezechielem_window_640",
          "psc_text": "intellexi. Ex quo intellectu et hoc quoque intelligere studui, ut scirem ex quorum mihi merito intellectus daretur. Patet enim quia hoc mihi pro illis datur quibus mihi praesentibus datur. Ex qua re, largiente Deo, agitur ut et sensus crescat, et elatio decrescat, dum propter vos disco quod inter vos doceo, quia (verum fateor) plerumque vobiscum audio quod dico. Quidquid ergo in hoc propheta minus intellexero, meae caecitatis est; si quid vero intelligere apte potuero, ex divino munere vestrae venerationis est. Saepe autem per omnipotentis Domini gratiam in ejus eloquio quaedam intelliguntur melius cum sermo Dei secretius legitur, atque animus, culparum suarum conscius, dum recognoscit, quod audierit, doloris se jaculo percutit, et compunctionis gladio transfigit, ut nihil ei nisi flere libeat, et fluentis fletuum maculas lavare. Inter quae etiam aliquando ad sublimiora 1322 contemplanda rapitur, et in eorum desiderio suavi fletu cruciatur. Dolet se hic esse anima, ubi adhuc prostrata per",
          "candidate_score": 0.656199,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_6_8",
          "bdc_text": "PrioraGessner , Konrad , Werke Pandectarum libri XXI ( 1548 ) enim minoris momenti videri possunt . Ego tibi soli animum meum exponere simpliciter volui et rogo etiam , ut tibi serves et per occasionem aliquando sententiam tuam mihi exponas , verbisHier :",
          "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Homiliae-in-Ezechielem_window_524",
          "psc_text": "Sed cum ad populum foras egreditur, oportet ut vestimenta in quibus intrinsecus ministraverat reponat, atque populo aliis vestibus indutus appareat, quia si in compunctionis suae rigore se teneat, si in eo quem orationis tempore habuit moerore perduret, exteriorum rerum verba suscipere non admittit. Et quid grex de necessariis faciat, si audire atque perpendere et hoc quod praesens tempus exigit, Pastor recusat? Grossiora ergo vestimenta sacerdos exiens ante populum induat, ut mentis suae habitum pro utilitate filiorum etiam ad terrena toleranda componat. Pensate, rogo, fratres charissimi, quantus speculatori labor sit et ad sublimia cor tendere, 1293 et hoc repente ad ima revocare, et in sublimitate cognitionis intimae extenuare animum, et propter exteriores causas proximorum, ut ita dicam, subito in cogitatione crassescere. 29. Non ergo mihi modo necesse est prophetae verba exponere, sed meam coram vobis miseriam deflere. Unde peto ut vestra me oratio talem faciat qualis et mihi valeam et vobis",
          "candidate_score": 0.650751,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_7_9",
          "bdc_text": "enim minoris momenti videri possunt . Ego tibi soli animum meum exponere simpliciter volui et rogo etiam , ut tibi serves et per occasionem aliquando sententiam tuam mihi exponas , verbisHier : mündlich. duntaxat .",
          "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Homiliae-in-Ezechielem_window_640",
          "psc_text": "intellexi. Ex quo intellectu et hoc quoque intelligere studui, ut scirem ex quorum mihi merito intellectus daretur. Patet enim quia hoc mihi pro illis datur quibus mihi praesentibus datur. Ex qua re, largiente Deo, agitur ut et sensus crescat, et elatio decrescat, dum propter vos disco quod inter vos doceo, quia (verum fateor) plerumque vobiscum audio quod dico. Quidquid ergo in hoc propheta minus intellexero, meae caecitatis est; si quid vero intelligere apte potuero, ex divino munere vestrae venerationis est. Saepe autem per omnipotentis Domini gratiam in ejus eloquio quaedam intelliguntur melius cum sermo Dei secretius legitur, atque animus, culparum suarum conscius, dum recognoscit, quod audierit, doloris se jaculo percutit, et compunctionis gladio transfigit, ut nihil ei nisi flere libeat, et fluentis fletuum maculas lavare. Inter quae etiam aliquando ad sublimiora 1322 contemplanda rapitur, et in eorum desiderio suavi fletu cruciatur. Dolet se hic esse anima, ubi adhuc prostrata per",
          "candidate_score": 0.639762,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 7,
      "cf_id": "cf021",
      "work_id": "044_Augustinus-Hipponensis_De-anima-et-ejus-origine",
      "max_score": 0.664841,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_6_8",
          "bdc_text": "PrioraGessner , Konrad , Werke Pandectarum libri XXI ( 1548 ) enim minoris momenti videri possunt . Ego tibi soli animum meum exponere simpliciter volui et rogo etiam , ut tibi serves et per occasionem aliquando sententiam tuam mihi exponas , verbisHier :",
          "psc_chunk_id": "044_Augustinus-Hipponensis_De-anima-et-ejus-origine_window_139",
          "psc_text": "libro quem scripsi ad amicum nostrum, cujus commemorationem superius feci, satis, quantum existimo, demonstravi (Supra, lib. 1, n. 17 sqq.) Testimonia quippe ipsa quae adhibuit, ubi legitur Deus animas vel dare, vel facere, vel fingere; unde illas det, vel unde faciat sive fingat, non ostendunt; utrum ex propagine illius primae, an insufflando sicut illam primam. Iste autem ex eo ipso quod legitur animas Deus dare, sive facere, sive fingere (Isai. XLII, 5; LVII, 16, et Zach. XII, 1), jam putat animarum negatam esse propaginem: cum Deus, eadem Scriptura teste, etiam corpora det, sive faciat, sive fingat, quae tamen ab illo ex propagine seminis dari, fieri, fingi, nemo ambigit. 20. Item quod scriptum est, ex uno sanguine Deum fecisse omne genus hominum (Act. XVII, 26) ; vel quod ait Adam, Hoc nunc os ex ossibus meis, et caro de carne mea. (Gen. II, 23) : quia neque ibi dictum est, Ex",
          "candidate_score": 0.664841,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_6_8",
          "bdc_text": "PrioraGessner , Konrad , Werke Pandectarum libri XXI ( 1548 ) enim minoris momenti videri possunt . Ego tibi soli animum meum exponere simpliciter volui et rogo etiam , ut tibi serves et per occasionem aliquando sententiam tuam mihi exponas , verbisHier :",
          "psc_chunk_id": "044_Augustinus-Hipponensis_De-anima-et-ejus-origine_window_203",
          "psc_text": "quae sint emendanda monstrarem. Facilius hoc negotium perageretur nostra inter nos sermocinatione, quam litteris: quae si scribenda esset, multis voluminibus indigeret. Verumtamen ista capitalia, quae certo etiam numero comprehendere volui, instanter admoneo, ne corrigere differas, et ea prorsus a fide et praedicatione tua facias aliena: ut quanta tibi facultas est disputandi, munere Dei utaris utiliter ad aedificationem, non ad destructionem sanae salubrisque doctrinae. CAPUT XV. 22. Sunt autem ista, de quibus, ut potui, jam disserui: sed breviter ea repetendo percurram. Unum est, « Quod animam non ex nihilo, sed de se ipso Deum fecisse » dixisti. Alterum, « Per infinitum tempus, atque ita semper Deum animas dare, sicut semper est ipse qui dat. » Tertium, « Animam meritum aliquod perdidisse per carnem, quod habuerit ante carnem. » Quartum, « Animam per carnem reparare habitudinem priscam, et per eamdem carnem renasci, per quam meruerat inquinari. » Quintum, « Quod anima meruerit",
          "candidate_score": 0.659541,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_6_8",
          "bdc_text": "PrioraGessner , Konrad , Werke Pandectarum libri XXI ( 1548 ) enim minoris momenti videri possunt . Ego tibi soli animum meum exponere simpliciter volui et rogo etiam , ut tibi serves et per occasionem aliquando sententiam tuam mihi exponas , verbisHier :",
          "psc_chunk_id": "044_Augustinus-Hipponensis_De-anima-et-ejus-origine_window_147",
          "psc_text": "Christi esse censebit. CAPUT XVI. 22. Absit a te, frater, ut haec tibi placeant, absit ut ista vel didicisse gaudeas, vel docere praesumas: alioquin longe melior invenietur ipse quam tu. Quia in exordio primi sui libri modeste atque humiliter praelocutus est, dicens: « Cum tibi parere desidero, notam praesumptionis incurro. » Et paulo post: « Quandoquidem, » inquit, « nec mihi ipse sim credulus, ea quae dixero posse probari; studeamque semper etiam propriam sententiam non tueri, si improbabilis detegatur; et sit mihi cordi, proprio judicio damnato, meliora magis et quae sint veriora sectari. Nam ut est optimi propositi laudandique consilii, facile ad veriora transduci; ita improbi obstinatique judicii est, nolle citius ad tramitem rationis inflecti. » Haec quippe ille si veraciter dixit, atque ut locutus est sentit, magnae profecto spei animum gerit. Item in fine libri secundi: « Nec putes, » inquit, « ad invidiam tuam forsitan revocandum, quod in",
          "candidate_score": 0.653468,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_6_8",
          "bdc_text": "PrioraGessner , Konrad , Werke Pandectarum libri XXI ( 1548 ) enim minoris momenti videri possunt . Ego tibi soli animum meum exponere simpliciter volui et rogo etiam , ut tibi serves et per occasionem aliquando sententiam tuam mihi exponas , verbisHier :",
          "psc_chunk_id": "044_Augustinus-Hipponensis_De-anima-et-ejus-origine_window_202",
          "psc_text": "mentis inflectas, quam te inde minus erudite parumque consulte lubrico aetatis averteras. 21. Nimis longum est, omnia quae in tuis libris, vel potius in te ipso volo emendari, pertractare atque discutere, et saltem brevem tibi de singulis corrigendis reddere rationem. Nec ideo tamen te contemnas, ut arbitreris ingenium et eloquium tuum parvi esse pendendum. Nec sanctarum Sripturarum memoriam in te parvam esse cognovi: sed eruditio minor est, quam tantae indoli laborique congruebat. Itaque te nec amplius quam oportet tibi tribuendo vanescere volo, nec rursus te abjiciendo ac desperando frigescere. Utinam tua scripta tecum legere possem, et colloquendo potius, quam scribendo, quae sint emendanda monstrarem. Facilius hoc negotium perageretur nostra inter nos sermocinatione, quam litteris: quae si scribenda esset, multis voluminibus indigeret. Verumtamen ista capitalia, quae certo etiam numero comprehendere volui, instanter admoneo, ne corrigere differas, et ea prorsus a fide et praedicatione tua facias aliena: ut quanta tibi facultas est",
          "candidate_score": 0.652292,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 8,
      "cf_id": "cf021",
      "work_id": "035_Augustinus-Hipponensis_Expositio-Epistolae-ad-Galatas",
      "max_score": 0.664784,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_5_7",
          "bdc_text": "legas , quę est de disciplina ecclesię . PrioraGessner , Konrad , Werke Pandectarum libri XXI ( 1548 ) enim minoris momenti videri possunt .",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_Expositio-Epistolae-ad-Galatas_window_78",
          "psc_text": "ante commemoravi, quod ait ad Romanos: Si enim spiritualibus eorum communicaverunt Gentes, debent et in carnalibus ministrare eis (Rom. XV, 27) . De ipsis ergo Judaeis etiam consequenter dicit: Prius autem quam veniret fides, sub Lege custodiebamur, conclusi in eam fidem, quae postea revelata est. Ut enim tam prope invenirentur, et tam de proximo ad Deum venditis suis rebus accederent, quod Dominus eis praecepit qui vellent esse perfecti (Matth. XIX, 21), Lege ipsa factum est, sub qua custodiebantur, conclusi in eam fidem, id est in adventum ejus fidei, quae postea revelata est: conclusio enim eorum erat tum timor unius Dei. Et quod praevaricatores ipsius Legis inventi sunt, non ad perniciem, sed ad utilitatem valuit eis qui crediderunt: cognitio enim majoris aegritudinis, et desiderari medicum vehementius fecit, et diligi ardentius. Cui enim plurimum dimittitur, plurimum diligit (Luc. VII, 43, 47). 27. [Ib. III, 24-27.] Itaque Lex, inquit, paedagogus noster fuit in",
          "candidate_score": 0.664784,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 9,
      "cf_id": "cf021",
      "work_id": "032_Augustinus-Hipponensis_De-magistro",
      "max_score": 0.664583,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_8_10",
          "bdc_text": "Ego tibi soli animum meum exponere simpliciter volui et rogo etiam , ut tibi serves et per occasionem aliquando sententiam tuam mihi exponas , verbisHier : mündlich. duntaxat . Et si importunior tibi videor , ignoscas .",
          "psc_chunk_id": "032_Augustinus-Hipponensis_De-magistro_window_5",
          "psc_text": "Ad. Videretur, nisi me moveret quod dum oramus, utique loquimur; nec tamen Deum aut doceri aliquid a nobis, aut commemorari fas est credere. Aug. Nescire te arbitror non ob aliud nobis praeceptum esse ut in clausis cubiculis oremus (Matth. VI, 6), quo nomine significantur mentis penetralia, nisi quod Deus, ut nobis quod cupimus praestet, commemorari aut doceri nostra locutione non quaerit. Qui enim loquitur, suae voluntatis signum foras dat per articulatum sonum: Deus autem in ipsis rationalis animae secretis, qui homo interior vocatur, et quaerendus et deprecandus est; haec enim sua templa esse voluit. An apud Apostolum non legisti, Nescitis quia templum Dei estis, et spiritus Dei habitat in vobis (I Cor. III, 16) ; et, In interiore homine habitare Christum? (Ephes. III, 16, 17) . Nec in propheta animadvertisti, Dicite in cordibus vestris, et in cubilibus vestris compungimini: sacrificate sacrificium justitiae, et sperate in Domino? (Psal. IV, 5, 6.)",
          "candidate_score": 0.664583,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_8_10",
          "bdc_text": "Ego tibi soli animum meum exponere simpliciter volui et rogo etiam , ut tibi serves et per occasionem aliquando sententiam tuam mihi exponas , verbisHier : mündlich. duntaxat . Et si importunior tibi videor , ignoscas .",
          "psc_chunk_id": "032_Augustinus-Hipponensis_De-magistro_window_18",
          "psc_text": "Nihil itaque video quod sine signis ostendi queat. Aug. Quid, si ex te quaererem quid sit ambulare, surgeresque et id ageres? nonne re ipsa potius quam verbis ad me docendum, aut ullis aliis signis utereris? Ad. Fateor ita esse, et pudet me rem tam in promptu positam non vidisse: ex qua etiam mihi millia rerum jam occurrunt, quae ipsae per se valeant, non per signa monstrari, ut edere, bibere, sedere, stare, clamare, et innumerabilia caetera. Aug. Age, nunc dic mihi, si omnino nesciens hujus verbi vim, abs te ambulante quaererem quid sit ambulare, quomodo me doceres? Ad. Idipsum agerem aliquanto celerius, ut post interrogationem tuam aliqua novitate admonereris; et tamen nihil aliud fieret, quam id quod deberet ostendi. Aug. Scisne aliud esse ambulare, aliud festinare? Nam et qui ambulat, non statim festinat; et qui festinat, non continuo ambulat: dicimus enim et in scribendo et in legendo, aliisque innumerabilibus rebus festinationem.",
          "candidate_score": 0.658226,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_8_10",
          "bdc_text": "Ego tibi soli animum meum exponere simpliciter volui et rogo etiam , ut tibi serves et per occasionem aliquando sententiam tuam mihi exponas , verbisHier : mündlich. duntaxat . Et si importunior tibi videor , ignoscas .",
          "psc_chunk_id": "032_Augustinus-Hipponensis_De-magistro_window_94",
          "psc_text": "digiti non nimis curo; quia ipsius demonstrationis signum mihi videtur potius, quam rerum aliquarum quae demonstrantur, sicut adverbium quod, Ecce, dicimus; nam et cum hoc adverbio digitum solemus intendere, ne unum demonstrandi signum non sit satis. Et id maxime tibi nitor persuadere, si potero, per ea signa quae verba appellantur, nos nihil discere; potius enim, ut dixi, vim verbi, id est significationem quae latet in sono, re ipsa quae significatur cognita, discimus, quam illam tali significatione percipimus. 35. Et quod dixi de capite, hoc etiam de tegminibus, deque aliis rebus innumerabilibus dixerim: quas tamen cum jam noverim, saraballas illas adhuc usque non novi; quas mihi si gestu quispiam significarit aut pinxerit, aut aliquid cui similes sunt, ostenderit, non dicam non me docuerit, quod facile obtinerem, si paulo amplius loqui vellem; sed dico id quod proximum est, non verbis docuerit. Quod si eis forte conspectis cum simul adero me admonuerit, dicens,",
          "candidate_score": 0.656821,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_8_10",
          "bdc_text": "Ego tibi soli animum meum exponere simpliciter volui et rogo etiam , ut tibi serves et per occasionem aliquando sententiam tuam mihi exponas , verbisHier : mündlich. duntaxat . Et si importunior tibi videor , ignoscas .",
          "psc_chunk_id": "032_Augustinus-Hipponensis_De-magistro_window_117",
          "psc_text": "ea te scire dixisses: vides ergo a quo ista didiceris; neque enim a me, cui roganti omnia responderes. Si autem vera esse non nosti, nec ego nec ille te docuit: sed ego, quia nunquam possum docere; ille, quia tu adhuc non potes discere. Ad. Ego vero didici admonitione verborum tuorum, nihil aliud verbis quam admoneri hominem ut discat, et perparum esse quod per locutionem aliquanta cogitatio loquentis apparet: utrum autem vera dicantur, eum docere solum, qui se intus habitare, cum foris loqueretur, admonuit; quem jam, favente ipso, tanto ardentius diligam, quanto ero in discendo provectior. Verumtamen huic orationi tuae, qua perpetua usus es, ob hoc habeo maxime gratiam, quod omnia quae contradicere paratus eram, praeoccupavit atque dissolvit; nihilque omnino abs te derelictum est, quod me dubium faciebat, de quo non ita mihi responderet secretum illud oraculum, ut tuis verbis asserebatur.",
          "candidate_score": 0.653141,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_8_10",
          "bdc_text": "Ego tibi soli animum meum exponere simpliciter volui et rogo etiam , ut tibi serves et per occasionem aliquando sententiam tuam mihi exponas , verbisHier : mündlich. duntaxat . Et si importunior tibi videor , ignoscas .",
          "psc_chunk_id": "032_Augustinus-Hipponensis_De-magistro_window_3",
          "psc_text": "ergo jam nihil nos locutione, nisi ut doceamus appetere. Ad. Non plane video: nam si nihil est aliud loqui quam verba promere, video nos id facere cum cantamus. Quod cum soli saepe facimus, nullo praesente qui discat, non puto nos docere aliquid velle. Aug. At ego puto esse quoddam genus docendi per commemorationem, magnum sane, quod in nostra hac sermocinatione res ipsa indicabit. Sed si tu non arbitraris nos discere cum recordamur, nec docere illum qui commemorat, non resisto tibi: et duas jam loquendi causas constituo, aut ut doceamus, aut ut commemoremus vel alios vel nosmetipsos; quod etiam dum cantamus, efficimus: an tibi non videtur? Ad. Non prorsus: nam rarum admodum est, ut ego cantem commemorandi me gratia, sed tantummodo delectandi. Aug. Video quid sentias. Sed nonne attendis id quod te delectat in cantu modulationem quamdam esse soni; quae quoniam verbis et addi et detrahi potest, aliud est loqui, aliud",
          "candidate_score": 0.652164,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 10,
      "cf_id": "cf021",
      "work_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2",
      "max_score": 0.664569,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_8_10",
          "bdc_text": "Ego tibi soli animum meum exponere simpliciter volui et rogo etiam , ut tibi serves et per occasionem aliquando sententiam tuam mihi exponas , verbisHier : mündlich. duntaxat . Et si importunior tibi videor , ignoscas .",
          "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_3520",
          "psc_text": "Ecce jam non valde facit unde Deus videatur impietate aliqua blasphemari; non irruit in aliquem laedendum, non facit alteri quod pati non vult: quid de lingua? quis illam domat? Sed ecce jam et ipsam frenasti: quanquam quis tantus ut hoc omni modo perficiat? sed ecce jam et ipsam frenasti: quid facis de cogitationibus tuis? quid facis de tumultu et caterva rebellantium desideriorum? Non eis das membra. Ita credo, et video: sed tamen cogitationes aliquando inclinant et auferunt te, plerumque in oratione genibus fixis. Corpus prosternis, collum curvas, confiteris peccata, Deum adoras: video corpus ubi jaceat, quaero ubi volitet animus. Video membra jacentia: videamus si stat conscientia, videamus si fixa est in eum quem adorat; si non cogitationibus plerumque, tanquam aestu maris abripitur, et tempestate tollitur in aliud atque aliud. Modo si mecum loquereris, et subito averteres te ad servum tuum, et dimitteres me, non dico a quo aliquid petebas, sed",
          "candidate_score": 0.664569,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_10_12",
          "bdc_text": "Et si importunior tibi videor , ignoscas . In Anbetracht des Umfanges von mehr als 1'000 Seiten ( s. oben fn18327-1 )",
          "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_285",
          "psc_text": "nobis Patrem, et sufficit nobis. Ait illis: Tanto tempore vobiscum sum, et non me nostis? Philippe, qui me vidit, vidit et Patrem.» Videtis quia in visione Patris, et Filii visio est; et in visione Filii, et Patris visio est. Ideo consequenter subjecit, et ait: «Nescitis quia ego in Patre, et Pater in me?» id est, et me viso videtur et Pater, et Patre viso videtur et Filius. Patris et Filii separari non potest visio: ubi non separatur natura et substantia, visio separari non potest. Nam ut noveritis illuc debere praeparari cor ad videndam divinitatem Patris et Filii et Spiritus sancti, in quam non visam credimus, et credendo, cor unde videri possit mundamus; ipse Dominus alio loco dicit: «Qui habet mandata mea et servat ea, ille est qui diligit me: qui autem diligit me, diligetur a Patre meo; et ego diligam eum, et manifestabo ei meipsum» (Id. XIV, 8, 9, 10,",
          "candidate_score": 0.621224,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 11,
      "cf_id": "cf021",
      "work_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae",
      "max_score": 0.664331,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_6_8",
          "bdc_text": "PrioraGessner , Konrad , Werke Pandectarum libri XXI ( 1548 ) enim minoris momenti videri possunt . Ego tibi soli animum meum exponere simpliciter volui et rogo etiam , ut tibi serves et per occasionem aliquando sententiam tuam mihi exponas , verbisHier :",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1565",
          "psc_text": "libris tuis valde sum tuo delectatus ingenio. Proinde volui ut quaedam nostra opuscula, quae arbitratus sum tibi esse necessaria, non procul a nobis positus, sed potius apud nos legeres, ut ea quae forte minus intellexisses, non difficulter praesens interrogares, atque ex nostra sermocinatione mutuoque colloquio, quantum Dominus et nobis promere, et tibi capere tribuisset, quid in libris tuis emendandum esset, ipse cognosceres, ipse emendares. Ejus quippe es facultatis, ut possis ea quae senseris explicare; ejus porro probitatis et humilitatis, ut merearis vera sentire. Et nunc in eadem sum, quae nec tibi debet displicere, sententia; unde te nuper admonui ut in his quae a nobis elaborata apud te legis, signa facias ad ea loca quae te movent, et cum his ad me venias, et de singulis quaeras. Nondum quae fecisti exhortor ut facias. Recte quippe verecundareris, ac te pigeret id agere, si vel semel voluisses, et me difficilem reperisses. Illud quoque",
          "candidate_score": 0.664331,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_6_8",
          "bdc_text": "PrioraGessner , Konrad , Werke Pandectarum libri XXI ( 1548 ) enim minoris momenti videri possunt . Ego tibi soli animum meum exponere simpliciter volui et rogo etiam , ut tibi serves et per occasionem aliquando sententiam tuam mihi exponas , verbisHier :",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_194",
          "psc_text": "ne alicui minus intelligenti (non enim abs te solo illa legerentur), non divina munera concessa hominibus, sed ipsum praedicare videretur, et tu qui nosti quomodo haec legas, propter aliorum cavendam infirmitatem fraternae notitiae debito fraudareris: quod jam fecissem, jamque illum legeres, nisi profectio fratris improvisa repente placuisset. Quem sic commendo cordi et linguae tuae, ut ita comiter ei te praebeas, quasi non nunc illum, sed mecum ante didiceris. Si enim cordi tuo non dubitaverit aperire seipsum, aut ex omni, aut ex magna parte sanabitur per linguam tuam. Volo enim eum numerosius contundi eorum vocibus, qui amicum non seculariter diligunt. 6. Filium autem ejus, filium nostrum, cujus etiam nomen in aliquibus nostris libris invenies, etsi ad tuae charitatis praesentiam ipse non pergeret, statueram litteris in manum tuam tradere consolandum, exhortandum, instruendum, non tam oris sono, quam exemplo roboris tui. Ardeo quippe, ut dum adhuc aetas ejus in viridi feno est, zizania",
          "candidate_score": 0.654816,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_8_10",
          "bdc_text": "Ego tibi soli animum meum exponere simpliciter volui et rogo etiam , ut tibi serves et per occasionem aliquando sententiam tuam mihi exponas , verbisHier : mündlich. duntaxat . Et si importunior tibi videor , ignoscas .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_104",
          "psc_text": "sciebam quid mihi deesset ad tale opus, quale me nunc torquet et conterit. Quod si propterea in re ipsa didici quid sit homini necessarium, qui populo ministrat sacramentum et verbum Dei, ut jam non mihi liceat assequi quod me non habere cognovi: jubes ergo ut peream, pater Valeri! Ubi est charitas tua? certe diligis me? certe diligis ipsam Ecclesiam cui me sic ministrare voluisti? Et tamen certus sum quod et me et ipsam diligis. Sed putas me idoneum, cum ego melius me noverim, qui tamen nec ipse me nossem, nisi experiendo didicissem. 4. Sed dicit fortasse Sanctitas tua; vellem scire quid desit instructioni tuae. Tam multa autem sunt, ut facilius possim enumerare quae habeam, quam quae habere desidero. Auderem enim dicere, scire me, et plena fide retinere quid pertineat ad salutem nostram. Sed hoc ipsum quomodo ministrem ad salutem aliorum, non quaerens quod mihi utile est, sed quod multis, ut",
          "candidate_score": 0.653946,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 12,
      "cf_id": "cf021",
      "work_id": "034_Augustinus-Hipponensis_De-sermone-Domini-in-monte",
      "max_score": 0.662957,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_5_7",
          "bdc_text": "legas , quę est de disciplina ecclesię . PrioraGessner , Konrad , Werke Pandectarum libri XXI ( 1548 ) enim minoris momenti videri possunt .",
          "psc_chunk_id": "034_Augustinus-Hipponensis_De-sermone-Domini-in-monte_window_325",
          "psc_text": "Diliges proximum tuum tanquam teipsum. Sed non est negligenter attendendum quod hic subjecit, Haec est enim Lex et Prophetae. In his autem duobus praeceptis, non tantum ait, Lex pendet et Prophetae; sed etiam addidit, tota Lex et Prophetae (Matth. XXII, 37-40) ; pro eo quod est tota prophetia: quod cum hic non addidit, servavit locum alteri praecepto, quod ad dilectionem Dei pertinet. Hic autem quoniam praecepta simplicis cordis exsequitur, et erga eos metuendum est ne habeat quisque duplex cor, quibus occultari cor potest, id est erga homines; idipsum praecipiendum fuit. Nemo enim fere est qui velit quemquam duplici corde secum agere. Id autem fieri non potest, id est, ut simplici corde homo homini aliquid tribuat, nisi ita tribuat, ut nullum ab eo temporale commodum exspectet, et ea intentione faciat, de qua superius satis tractavimus, cum de oculo simplici loqueremur. 76. Mundatus ergo oculus simplexque redditus, aptus et idoneus erit ad",
          "candidate_score": 0.662957,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 13,
      "cf_id": "cf016",
      "work_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1",
      "max_score": 0.662628,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_5_7",
          "bdc_text": "legas , quę est de disciplina ecclesię . PrioraGessner , Konrad , Werke Pandectarum libri XXI ( 1548 ) enim minoris momenti videri possunt .",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_409",
          "psc_text": "saepis obiecta legis est obseruatio et quodammodo uita maiorum uidetur incisa, de qua in typo illa obsetrix, fortasse iustitia, quae nos emissos aluo naturae matris excepit, dixisse proditur: hic 1322 A exiet prior. et re uera mirabilis erat ille ordo pietatis, non a Moyse nec ab aliquo homine Decnec per hominem, sed munere quodam sapientiae sponte se infundentis inpressus. § 23 prima igitur disciplina pietatis secundum euangelium, quia per crucem et sangninemsanguinem credimus Christi, cuius Abraham diem uidit et gauisus est, cuius Noe gratiam in typo ecclesiae figuratam spiritali cognitione praesensit, cuius Isaac uicem in sacrificio non recusauit, quem Iacob cum uinceret adorauit, cuius B 6 Euseb. Quaest. euang. 237, 30 8 Zach. 6, 12 15 Gen. 38, 28 20 lob. 8, 56 21 Gen. 6, 14 22 Gen. 22, 10 23 Gen. 32, 25 1 enim] ergo y. 3 dum B qui om. G religiosa et pia militia αΒCGγ",
          "candidate_score": 0.662628,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_6_8",
          "bdc_text": "PrioraGessner , Konrad , Werke Pandectarum libri XXI ( 1548 ) enim minoris momenti videri possunt . Ego tibi soli animum meum exponere simpliciter volui et rogo etiam , ut tibi serves et per occasionem aliquando sententiam tuam mihi exponas , verbisHier :",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_1155",
          "psc_text": "petiit enim quando dicebat: media nocte surgebam ad confitendum tibi; ideo meruit hos panes quos adposuit nobis edendos. petiit cum dicit: lauabo per singulas noctes lectum meum; neque enim timuit ne excitaret dormientem quem scit semper uibrare uigilanteiBuigilantem. § 88 et ideo F scriptorum memores noctibus ac diebus orationibus insistentes peccatis nostris ueniam postulemus. nam si ille tam sanctus et qui regni erat necessitatibus occupatus septies in die laudem domino dicebat matutinis et uespertinis sacrificiis sompersemper intentus, quid Dosnos facere oportet, qui eo amplius rogare debemus quo frequentius carnis ac mentis fragilitate delinquimus. ut de uia lassis et istius aeui cursu ac uitae huius anfractu grauiter fatigatis panis refectionis deesse non possit, qui hominis corda confirmet? § 89 Nec solum media nocte dominus, sed omnibus prope docet 1431 A uigilandum esse momentis; uenit enim et uespertmauespertina et secunda. et tertia uigilia et pulsare conaueuitconsueuit. beati itaque Berni illi, quos cum",
          "candidate_score": 0.658747,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 14,
      "cf_id": "cf051",
      "work_id": "054_Leo-I_Sermones",
      "max_score": 0.660885,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_4_6",
          "bdc_text": "hoc meum , quando vacabit , perlegere digneris , et si minus est ocii , saltem posteriorem partem Gessner , Konrad , Werke Partitiones theologicae ( 1549 ) legas , quę est de disciplina ecclesię . PrioraGessner , Konrad , Werke Pandectarum libri XXI ( 1548 )",
          "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Sermones_window_765",
          "psc_text": "tribuunt, ut de lectione passionis pridie, seu in Parasceve facta, et de lectione resurrectionis sabbato sancto nocte in vigiliis Paschae subsecuta intelligi nequeant. Forte vero Quesnellus ista laudati capitis verba, quae mox subjiciuntur, Solemnitati sanctissimae lectionis subsequatur exhortationis officium, non tam resurrectionis quam passionis lectionem eodem sabbati die sermoni praemissam significare credidit; quod tamen non omnino exploratum est. Nulli quidem antiqui ordines, nulla capitula, Evangeliorum hanc ejus diei lectionem indigitant. Sed cum haec posteriora sint, fieri potuit ut Leonis tempore hic ritus vigeret, sicuti vigebat apud Graecos saltem in Ecclesia Antiochena, ut liquet ex homil. 87 in Matth. a S. Joanne Chrysostomo Antiochiae habita, ubi in magna Paschatis vespera passionis historiam publice lectam affirmat. Hinc Quesnelli ratio num. 4 proposita minus est efficax. 5. Item prima ratio quod occupatissimus esset paschalis dies, nequaquam convincit. Sicut enim probare nequit pro excludendis a die paschali sermonibus SS. Augustini, Petri Chrysologi, Gregorii Magni",
          "candidate_score": 0.660885,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_2_4",
          "bdc_text": "Gessner , Konrad , Werke Partitiones theologicae ( 1549 ) Zu Gessners hier angesprochenen Schriften s. oben fn18327-1 . hoc meum , quando vacabit , perlegere digneris , et si minus est ocii , saltem posteriorem partem Gessner , Konrad , Werke Partitiones theologicae ( 1549 )",
          "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Sermones_window_765",
          "psc_text": "tribuunt, ut de lectione passionis pridie, seu in Parasceve facta, et de lectione resurrectionis sabbato sancto nocte in vigiliis Paschae subsecuta intelligi nequeant. Forte vero Quesnellus ista laudati capitis verba, quae mox subjiciuntur, Solemnitati sanctissimae lectionis subsequatur exhortationis officium, non tam resurrectionis quam passionis lectionem eodem sabbati die sermoni praemissam significare credidit; quod tamen non omnino exploratum est. Nulli quidem antiqui ordines, nulla capitula, Evangeliorum hanc ejus diei lectionem indigitant. Sed cum haec posteriora sint, fieri potuit ut Leonis tempore hic ritus vigeret, sicuti vigebat apud Graecos saltem in Ecclesia Antiochena, ut liquet ex homil. 87 in Matth. a S. Joanne Chrysostomo Antiochiae habita, ubi in magna Paschatis vespera passionis historiam publice lectam affirmat. Hinc Quesnelli ratio num. 4 proposita minus est efficax. 5. Item prima ratio quod occupatissimus esset paschalis dies, nequaquam convincit. Sicut enim probare nequit pro excludendis a die paschali sermonibus SS. Augustini, Petri Chrysologi, Gregorii Magni",
          "candidate_score": 0.640687,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 15,
      "cf_id": "cf020",
      "work_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae",
      "max_score": 0.660494,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_6_8",
          "bdc_text": "PrioraGessner , Konrad , Werke Pandectarum libri XXI ( 1548 ) enim minoris momenti videri possunt . Ego tibi soli animum meum exponere simpliciter volui et rogo etiam , ut tibi serves et per occasionem aliquando sententiam tuam mihi exponas , verbisHier :",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1754",
          "psc_text": "solum mea in te benevolentia gavisurum; sed ut hoc ipsum faciam, deprecaris. Rursum dico quod sentio, provocas senem, tacentem stimulas, videris jactare doctrinam. Non est autem aetatis meae putari malevolum erga eum, cui magis favorem debeo. Et si in Evangeliis ac Prophetis perversi homines inveniunt quod nitantur reprehendere, miraris si in tuis libris, et maxime in Scripturarum expositione, quae vel obscurissimae sunt, quaedam a recta linea discrepare videantur? Et hoc dico non quod in operibus tuis quaedam reprehendenda jam censeam: neque enim lectioni eorum umquam operam dedi, nec horum exemplariorum apud nos copia est, praeter Soliloquiorum tuorum libros, et quosdam Commentarios in Psalmos, 641 quos si vellem discutere, non dicam a me, qui nihil sum, sed a veterum Graecorum docerem interpretationibus discrepare. Vale, mi amice carissime, aetate fili, dignitate parens; et hoc a me rogatus observa, ut quidquid mihi scripseris, ad me primum facias pervenire. EPISTOLA CVI. AD SUNNIAM ET",
          "candidate_score": 0.660494,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_6_8",
          "bdc_text": "PrioraGessner , Konrad , Werke Pandectarum libri XXI ( 1548 ) enim minoris momenti videri possunt . Ego tibi soli animum meum exponere simpliciter volui et rogo etiam , ut tibi serves et per occasionem aliquando sententiam tuam mihi exponas , verbisHier :",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_434",
          "psc_text": "scribendum transvolarem: quod quidem usque ad praesens facio. Verum quia heri diacono ad me misso, ut tu putas Epistolam, ut ego sentio, Commentarium te expectare dixisti, brevem responsionem ad ea desiderans, quae singula magnorum voluminum prolixitate indigent, ταῦτὰ σοι ἐσχεδίασα, duabus tantum Quaestiunculis praetermissis: non quo non potuerim ad illas aliquid respondere, sed quod ab eloquentissimis viris, Tertulliano nostro scilicet, et Novatiano, latino sermone sint editae; et si nova voluerimus afferre, sit latius disputandum. 161 Certe exspecto quid placeat: utrumne epistolari brevitate sententias tibi velis digeri aut singulorum libros confici. Nam et Origenes in quarto Pauli ad Romanos ἐξηγήσεων tomo de circumcisione magnifice disputavit: et de mundis atque immundis animalibus in Levitico plura disseruit: ut si ipse invenire nihil possem, de ejus tamen fontibus mutuarer. Et ut verius loquar, Didymi de Spiritu sancto librum in manibus habeo, quem translatum tibi cupio dedicare: ne me existimes tantummodo dormitare, qui lectionem sine",
          "candidate_score": 0.652212,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_8",
          "bdc_text": "Ego tibi soli animum meum exponere simpliciter volui et rogo etiam , ut tibi serves et per occasionem aliquando sententiam tuam mihi exponas , verbisHier :",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2484",
          "psc_text": "cum eo: Lavabo per singulas noctes lectum meum, in lacrymis meis stratum meum rigabo (Psal. 6. 7) . Et iterum: Sicut desiderat cervus ad fontes aquarum, ita desiderat anima mea ad te Deus. Sitivit anima mea ad te Deum fontem vivum, quando veniam et apparebo ante faciem Dei? Factae sunt mihi lacrymae meae panes per diem et noctem (Psal. 41. 1. et seqq) . Et in alio loco: Deus Deus meus, ad te de luce vigilo. Sitivit anima mea ad te, quam multipliciter tibi caro mea. In terra deserta et invia et inaquosa, sic in sancto apparui tibi (Psal. 62. 2 et 3) . Quanquam enim sitierit te anima mea, tamen multo te plus carnis meae labore quaesivi, et tibi sancto 893 apparere non potui; nisi prius in terra deserta a vitiis, et invia adversariis potestatibus, et absque humore et rhenmate ullius libidinis commorarer. Flevit et Dominus super civitatem Jerusalem,",
          "candidate_score": 0.640988,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_11_13",
          "bdc_text": "In Anbetracht des Umfanges von mehr als 1'000 Seiten ( s. oben fn18327-1 ) erschien Gessner seine Bitte um Begutachtung des Gesamtwerks wohl selbst etwas unverschämt. [ Unterschrift:",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1481",
          "psc_text": "περὶ Ἀρχῶν, στρωματέας et τόμους? quis per infame opus se ipsum voluit infamari? Nec disertiores sumus Hilario, nec fideliores Victorino, qui ejus tractatus non ut interpretes, sed ut auctores proprii operis transtulerunt. Nuper Sanctus Ambrosius sic Hexaemeron illius compilavit, ut magis Hippolyti sententias Basiliique sequeretur. Ego ipse, cujus aemulatores esse vos dicitis, et, ad caeteros talpae, caprearum in me oculos possidetis, si malo animo fuissem erga Origenem, interpretatus essem hos ipsos, quos supra dixi, libros, ut mala ejus etiam Latinis nota facerem; sed 530 nunquam feci, et multis rogantibus acquiescere nolui. Non enim consuevi eorum insultare erroribus, quorum miror ingenia. Ipse, si adhuc viveret. Origenes irasceretur vobis fautoribus suis, et cum Jacob diceret, Odiosum me fecistis in mundo (Gen. 34) . 8. Vult aliquis laudare Origenem? laudet, ut laudo: magnus vir ab infantia, et vere martyris [Leonidis Martyris] filius: Alexandriae ecclesiasticam scholam tenuit, succedens eruditissimo viro Clementi presbytero: voluptates in",
          "candidate_score": 0.635555,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_9_11",
          "bdc_text": "mündlich. duntaxat . Et si importunior tibi videor , ignoscas . In Anbetracht des Umfanges von mehr als 1'000 Seiten ( s.",
          "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2885",
          "psc_text": "esse substantia, multa de perfectione dicuntur: UT QUI VOLUMEN Philosophi nesciunt, sub Martyris nomine bibant de aureo calice Babylonis. Denique in ipso volumine 1031 nulla Prophetarum, nulla Patriarcharum, nulla Apostolorum, nulla Christi fit mentio: ut Episcopum et Martyrem sine Christi fide fuisse contendat. Unde et vos plurima contra Ecclesiam usurpatis testimonia. Fecerat hoc et in sancti Pamphili Martyris nomine, ut librum primum sex librorum defensionis Origenis, Eusebii Caesariensis, quem fuisse Arianum, nemo est qui nesciat, nomine Pamphili Martyris praenotaret, quo scilicet egregia illa quatuor Origenis περὶ Ἀρχῶν volumina Latinis infunderet auribus. Vis adhuc et alium nosse tui erroris principem? Doctrina tua Origenis ramusculus est. In eo enim Psalmo ubi scriptum est (ut de caeteris taceam) Insuper et usque ad noctem erudierunt me renes mei (Psal. 15. 7) . asserit virum sanctum, de quorum videlicet et tu numero es, cum ad virtutum venerit summitatem, ne in nocte quidem ea pati, quae",
          "candidate_score": 0.629784,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 16,
      "cf_id": "cf016",
      "work_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam",
      "max_score": 0.66047,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_5_7",
          "bdc_text": "legas , quę est de disciplina ecclesię . PrioraGessner , Konrad , Werke Pandectarum libri XXI ( 1548 ) enim minoris momenti videri possunt .",
          "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_240",
          "psc_text": "Hi enim primi vitae suae actum in hoc saeculo praemiserunt, in quorum manu nostri quoque actus tamquam plenioris corporis, qui adhuc naturae quodam generantis utero tenebamur, figura praecessit. Sed media tamquam sepis objecta Legis est observatio, et quodammodo vita majorum videtur incisa, de qua in typo illa obstetrix, fortasse justitia, quae nos emissos alvo naturae matris excepit, dixisse proditur: 1322 Hic exiet prior. Et revera mirabilis ille erat ordo pietatis, non a Moyse, nec ab aliquo homine, nec per hominem, sed munere quodam sapientiae sponte se infundentis impressus. . 23. Prima igitur disciplina pietatis secundum Evangelium; quia per crucem et sanguinem credimus Christi, cujus Abraham diem vidit, et gavisus est (Joan. VIII, 56): cujus Noe gratiam in typo Ecclesiae figuratam, spiritali cognitione praesensit: cujus Isaac vicem in sacrificio non recusavit (Gen. XXII, 10): quem Jacob cum vinceret, adoravit (Gen. XXXII, 25): cujus Esaias ruborem vidit vestimentorum (nam secundum Evangelium vita",
          "candidate_score": 0.66047,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_6_8",
          "bdc_text": "PrioraGessner , Konrad , Werke Pandectarum libri XXI ( 1548 ) enim minoris momenti videri possunt . Ego tibi soli animum meum exponere simpliciter volui et rogo etiam , ut tibi serves et per occasionem aliquando sententiam tuam mihi exponas , verbisHier :",
          "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_687",
          "psc_text": "ad confitendum tibi (Psal. CXVIII, 62) ; ideo meruit hos panes quos apposuit nobis edendos. Petiit cum dicit: Lavabo per singulas noctes lectum meum (Psal. VI, 7) ; neque enim timuit ne excitaret dormientem, quem scit semper vigilantem. 88. Et ideo scriptorum memores, noctibus ac diebus orationi instantes, peccatis nostris veniam postulemus. Nam si ille tam sanctus, et qui regni erat necessitatibus occupatus, septies in die laudem Domino dicebat, matutinis et vespertinis sacrificiis semper intentus (Psal. CXVIII, 164): quid nos facere oportet, qui eo amplius rogare debemus, quo frequentius carnis ac mentis fragilitate delinquimus; ut de via lassis, et istius aevi cursu ac vitae hujus anfractu graviter fatigatis, panis refectionis deesse non possit, qui hominis corda confirmet?. 89. Nec solum media nocte Dominus, sed omnibus 1431 prope docet vigilandum esse momentis; venit enim et vespertina, et secunda, et tertia vigilia, et pulsare consuevit: Beati, itaque, servi illi, quos cum venerit",
          "candidate_score": 0.650317,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 17,
      "cf_id": "cf021",
      "work_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1",
      "max_score": 0.660075,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_8_10",
          "bdc_text": "Ego tibi soli animum meum exponere simpliciter volui et rogo etiam , ut tibi serves et per occasionem aliquando sententiam tuam mihi exponas , verbisHier : mündlich. duntaxat . Et si importunior tibi videor , ignoscas .",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_604",
          "psc_text": "12 autem exp. m. 2 P 16 nisi V auertit] aduertit CNTd 17 pereunt CNd 21 dixisti mihi CPSVTbd et-inueni om. N 23 ut uideam Vbd 26 gnostos CPSNVT 27 faneros C phaneros PSN VT aptius] appotius P1 an potius SV dici: si inueni gratiam in conspectu tuo, ostende mihi temet ipsum, scienter uideam te. quibus uerbis satis ostendit Moyses, quod non ita uidebat deum in illa tanta familiaritate conspectus, ut desiderabat uidere, quoniam illae omnes uisiones dei, quae mortalium praebebantur aspectibus et ex quibus fiebat sonus, quo mortalis adtingeretur auditus, sic exhibebantur adsumpta, sicut deus uolebat, specie qua uolebat, ut non in eis ipsa ullo sensu corporis sentiretur diuina natura, quae inuisibilis ubique tota est et nullo continetur loco. et quia in duobus praeceptis, hoc est dilectionis dei et proximi, tota lex pendet, ideo Moyses in utroque suum desiderium demonstrabat: in dilectione scilicet dei, ubi ait: si inueni gratiam",
          "candidate_score": 0.660075,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_9_11",
          "bdc_text": "mündlich. duntaxat . Et si importunior tibi videor , ignoscas . In Anbetracht des Umfanges von mehr als 1'000 Seiten ( s.",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_1629",
          "psc_text": "intellegit, nisi qui audire consueuit. haec est enim uis generalis omnium locutionum, ut quemadmodum ipsae linguae non intellegantur, nisi audiendo uel legendo discantur. AMEN. 1 cf. Hieron. XXVIII p. 531 5 Iud. 15, 12 11 III Reg. 2, 29 1 percussit Pbd 6 me eis] meis N 7 lucitionem pI 8 auersum N aduersu T me om. Sf 10 libroJ uolumine T om. PSVN quae inde a uoce \"ut\" usque ad finem sequuntur in codice V desiderantur 11 occurrere P 15 consuetudinis N et inclusi 16 duci P conpendiabit PSl 19 intelleguntur N Explicuerunt quaestiones Iudicum AVGVST Efll fol. 202 P ExpJ quaestiones Iudicum do gratias lege foliciter et ora pro mae fol. 148 N; codd. ST subscriptione carent.",
          "candidate_score": 0.635676,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 18,
      "cf_id": "cf011",
      "work_id": "pta0003.pta007.pta-grc1",
      "max_score": 0.659857,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_12_14",
          "bdc_text": "oben fn18327-1 ) erschien Gessner seine Bitte um Begutachtung des Gesamtwerks wohl selbst etwas unverschämt. [ Unterschrift: ] T. T. C. Gesnerus .",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_5",
          "psc_text": "1 — 2: τῷ τιμιωτάτῳ καὶ ἀγαπητῷ συλλειτουργῷ Φλακίλλῳ Εὐσεβίος ἐν κυρίῳ χαίρειν. Nun bezeichnet aber die einzige selbständige HandschriftVgl. S. XVI ff. unserer beiden Werke, der cod. Venetus Marc. gr. 496, auf fol. 29v die beiden Bücher contra Marcellum ausdrücklich als Eigentum Εὐσεβίου τοῦ Παμφίλου τῶν κατὰ Μαρκέλλου τοῦ Ἀγκύρας ἐπισκόπου (S. 1, 1 — 3)Die sonst noch von Conybeare ZNTW 1903 S. 330 angeführten Unter- und Überschriften steh η nicht in V.. Kein Zweifel, daß sie auch die drei folgenden Bücher de ecclesiastica theologia demselben zuschreibt. Und damit stimmt das Zeugnis des SocratesConybeare ZNTW 1903 S. 330 möchte die Überschrift des Venetus auf Socrates’ Einfluß zurückführen, um nur einem eugnis gegenüber zu stehn. Socrates selbst aber habe den Autor nicht überliefert erhalten, sondern erst selbst aus der Inschrift des Briefes an Flacillus fälschlich auf Eusebius von Caesarea geschlossen (ZNTW 1905 S. 264 f). Es ist jedoch nicht gerade",
          "candidate_score": 0.659857,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_12_14",
          "bdc_text": "oben fn18327-1 ) erschien Gessner seine Bitte um Begutachtung des Gesamtwerks wohl selbst etwas unverschämt. [ Unterschrift: ] T. T. C. Gesnerus .",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_51",
          "psc_text": "der Note zu p. 37, c 7 »ἐγὼ ἐκ τοῦ πατρὸς ἐξῆλθον καὶ ἥκω] hoc ubi dictum sit a servatore, nescio etc.««. Jedenfalls war es vor allem ein nicht gewöhnliches Maß von philologischer Begabung, was Montagu zur Herstellung eines leidlichen Textes befähigte. Denn seine handschriftlichen Mittel waren durchaus nicht hervorragend. Die von GaisfordVgl. oben und Zahn a. a. O. S. 5, Anm. 3. ausgesprochene Meinung, Montagu habe den Codex Venetus selbst benutzt, ist unbegründet. Das geht aus einer Reihe von Noten Montagus aufs deutlichste hervor. Z. B. zu p. 2 (Montagus) b5 »μόνον] erat in margine ὅλον et tolerari postest« etc., V hat aber ὅλον i. Τ.; p. 4 b 1 »διδασκόμενος] in margine codicis erat διαστελλόμενος«, so V i. Τ.; p. 43 c 2 »εἰς αὐτὸν ἀσεβῶντα] satis liquet legend, εἰς αὐτὸν ἀσεβῶν τὸν«, so V i. Τ.; 53 ab »διὸ ἐπανάγει] hiatus erat in exemplari, forte sie supplendus:",
          "candidate_score": 0.657768,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_13_15",
          "bdc_text": "erschien Gessner seine Bitte um Begutachtung des Gesamtwerks wohl selbst etwas unverschämt. [ Unterschrift: ] T. T. C. Gesnerus . Ohne Adresse .",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_51",
          "psc_text": "der Note zu p. 37, c 7 »ἐγὼ ἐκ τοῦ πατρὸς ἐξῆλθον καὶ ἥκω] hoc ubi dictum sit a servatore, nescio etc.««. Jedenfalls war es vor allem ein nicht gewöhnliches Maß von philologischer Begabung, was Montagu zur Herstellung eines leidlichen Textes befähigte. Denn seine handschriftlichen Mittel waren durchaus nicht hervorragend. Die von GaisfordVgl. oben und Zahn a. a. O. S. 5, Anm. 3. ausgesprochene Meinung, Montagu habe den Codex Venetus selbst benutzt, ist unbegründet. Das geht aus einer Reihe von Noten Montagus aufs deutlichste hervor. Z. B. zu p. 2 (Montagus) b5 »μόνον] erat in margine ὅλον et tolerari postest« etc., V hat aber ὅλον i. Τ.; p. 4 b 1 »διδασκόμενος] in margine codicis erat διαστελλόμενος«, so V i. Τ.; p. 43 c 2 »εἰς αὐτὸν ἀσεβῶντα] satis liquet legend, εἰς αὐτὸν ἀσεβῶν τὸν«, so V i. Τ.; 53 ab »διὸ ἐπανάγει] hiatus erat in exemplari, forte sie supplendus:",
          "candidate_score": 0.649702,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_1_3",
          "bdc_text": "Rogo , clarissime d. Bullingere , ut scriptum Gessner , Konrad , Werke Pandectarum libri XXI ( 1548 ) Gessner , Konrad , Werke Partitiones theologicae ( 1549 ) Zu Gessners hier angesprochenen Schriften s. oben fn18327-1 .",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_49",
          "psc_text": "ε/καὶ ἐφ’ (beim Seitenwechsel). 26 ἆρ᾿. 61 ἂν εἴρηται. 64, 21 πειρᾶται πειρᾶται 66, 17 κτίστιν. 70, 28 κατασιγάση. 71, 3 ἐτεκτείνατο. 72, 13 ἀπηλλοτρίοται. 74, 14 ἐβιωνέους. 75, 6 ἀποκαλύψει (ebenso 76, 7). 8 ἐσφάλει. 35 παρασκευάσει 79, 33 ἐπαγγέλοιτο. 87, 36 ἀνθροποπαθὲς. 93, 2 δοκεῖ. 97, 17 φήσαιαν. 98, 2 ἐδόξαζεν. 99, 6 πρακταίων. 108, 1 ἑνώθη. 109, 1 μένουσαν (in einem Wort). 123,15 μωϋσέα (nur hier). 129,29 u. 31 ὅτε. 132, 20 ἠσαΐας. 137, 23 διαβεβαιοῦτο. 150, 31 διαστειλλάμενος. 151, 21 ἀλλιγορικοῦ. 167, 8 παρεσκευασκέναι. Ausgaben Der erste Druck der beiden Eusebiusschriften stammt aus dem Jahre 1628Eusebii Pamphilii Caesareae Palaestinae episcopi, de demonstratione evangelica libri decem. quibus accessere nondum bactenus editi nee visi contra Marcelum Ancyrae episcopum libri duo: de ecclesiastica theologia tres. omnia studio R. Μ. latine facta, notis illustrata: et indicibus loco suo necessariis locupletata. Parisiis 1628., in dem sie »mit leidlicher Sorgfalt in Bezug",
          "candidate_score": 0.64642,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_12_14",
          "bdc_text": "oben fn18327-1 ) erschien Gessner seine Bitte um Begutachtung des Gesamtwerks wohl selbst etwas unverschämt. [ Unterschrift: ] T. T. C. Gesnerus .",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_40",
          "psc_text": "a. R. 30, 16 δὲδὲν: δὲ οὐδὲν. 41, 32 παραδήγματι? 48, 9 ἐπιδήτερ. 52, 10 ταῦττa: ταῦτα πάντα. 53, 5 κεχωρῆσθαι. 57, 25 ἰηρεμίαν. 63, 14 R τὴν ἐκκλησίαν. 68, 18 γενᾶ . κτίζει. 70,32 χώρει 71, 34 ἔχει. 86, 21 τῆς τοῦ ݲπρςݲ τῆς τοῦ ݲπρςݲ. 123, 1 ηὑροσεν. 141, 3 ݲπναݲ ݲπναݲ. 149, 3 διαλελθμμένως. 167, 22 τού.· τούτου. 170, 18 οἷς — ἐπιλέγει bis scr. 179, 30 ἄκρων? Bei weitem das meiste der Art hat aber erst V2 corrigiert, eine jüngere Hand, die sich einer grünlich-schwarzen Tinte bedient. Ob Gaisford (vgl. oben S. XVI) ausgesprochene Vermutung richtig ist, es sei die Hand des Franciscus Turrianus, vermag ich nicht zu sagen. Die des ersten Herausgebers kann es nicht seinvgl. S. XXIII.. Richtig sagt aber Gaisford, daß die Correcturen dieses Schreibers nicht auf Vergleichung andern Manuscripts, sondern lediglich auf dem eignen Wissen zu beruhen scheinen2) Das Gegenteil behaupten v.",
          "candidate_score": 0.646101,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_12_14",
          "bdc_text": "oben fn18327-1 ) erschien Gessner seine Bitte um Begutachtung des Gesamtwerks wohl selbst etwas unverschämt. [ Unterschrift: ] T. T. C. Gesnerus .",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_13",
          "psc_text": "60,10), hier ein weiteres Schriftstück von ihm einführte und das mit einer so ungenügenden Bezeichnung wie ἡ Man wird die Möglichkeit nicht von der Hand weisen können ZNTW 1905 S. 255), daß unser Verfasser hier entweder dieselbe Marcells, die er sonst γράμμα, γραφή oder σύγγραμμα nennt, als ἐπιστολή bezeichnetDas konnte er, da sie Konstantin anredete, vgl. S. 190, 15. 212, 20 (auch 186, 21. 194, 17. usw.? vgl. Register Β unter σύ)., oder vielleicht einen einleitenden Dedicationsbrief an KonstantinVgl. S. 58, 20 und Zahn a. a. Ο. S. 46; er hätte dann etwa die gegen den Kaiser (S. 58, 6 f. 21) und die Aufforderung, die Schrift zu lesen (S. 58, 20) enthalten, nebst einer Betonung von Marcells Rechtgläubigkeit, gegen die nun unser Autor S. 31, 26 ff richtet.. Daß ferner Sätze wie S. 58. 14 ff: μάλιστα δέ μοι ἀναγκαῖον ἡγοῦμαι γεγενῆσθαι τὸ γράμμα διὰ τοὺς ἠδικῆσθαι τὸν ἄνδρα",
          "candidate_score": 0.64462,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_12_14",
          "bdc_text": "oben fn18327-1 ) erschien Gessner seine Bitte um Begutachtung des Gesamtwerks wohl selbst etwas unverschämt. [ Unterschrift: ] T. T. C. Gesnerus .",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_54",
          "psc_text": "3), der andere von den beiden in Oxford schon damals vorhandenen (vgl. zu p. 110 a 10). Nach dem oben über die Handschriften Gesagten ist aber klar, daß sein Text ein durchaus befriedigender selbst dann nicht geworden wäre, wenn der Druck sorgfältiger corrigiert, die Bibelstellen und Marcellfragmente reinlicher herausgestellt wären. Dennoch begnügte man sich lange mit Montagus TextEin schlechter Nachdruck existiert von 1688, vgl. Fabricius-Harles a. a. Ο VII, 394, Zahn a. a. Ο. S. 2, Anm. 3., und einzig Christian Heinrich Georg Rettberg (Re) lieferte in seinen MarcellianaGottingae 1794. schätzenswerte Beiträge zur Textkritik, wenn auch nur auf Grund der Montaguschen Ausgabe. Eine neue Ausgabe des ganzen Textes erschien erst wieder im Jahre 1852, und zwar von Thomas Gaisford (Ga)Vgl. oben S. XVI, Anm. 1.. Dieser stützte sich, in richtiger Erkenntnis der Sachlage, allein, oder doch so gut wie allein, auf die venezianische Handschrift, von der er eine Collation Th.",
          "candidate_score": 0.644365,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_12_14",
          "bdc_text": "oben fn18327-1 ) erschien Gessner seine Bitte um Begutachtung des Gesamtwerks wohl selbst etwas unverschämt. [ Unterschrift: ] T. T. C. Gesnerus .",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_36",
          "psc_text": "περὶ τῆς εἰς θεὸν ὀρθῆς πίστεως κτλ. 5) fol. 125b ζαχαρίου σχολαστικοῦ χριστιανοῦ τοῦ γενομένου μετὰ ταῦτα ἐπισκόπου μιτθλήνης ὁ διάλογος ἀμμώνιος ὅτι οὐ συναΐδιος τῶ θεῶ ὁ κόσμος κτλ. 6) fol. 143a αἰνείου σοφιστοῦ διάλογος θεόφραστος ὅτι οὐκ ἔστιν ἀνθρώπων προβιοτὴ καὶ ὅτι ἀθάνατος ἡ ψυχή. 7) fol. 160b θεοφίλου πρὸς αὐτόλθκον. Die Handschrift, die Gaisford auf das X. Jahrhundert datiert, ist von V. Otto ins XL, von Zanetti-Bongiovanni und van de Sande Bakhuyzen sogar ins XII. Jahrhundert gesetzt werden. Ein Specimen bei v. Otto zu S. XVI. Der erste Schreiber (V*) schrieb mit gelbbrauner Tinte den ganzen Text, unter fast regelmäßiger Setzung des beweglichen ν (dagegen ist ι adseriptum selten). Er bezeichnete dabei mitunter biblische Citate durch > > , Marcellcitate durch — — am Rande; beides aber ganz unregelmäßig. Er rückte öfter, namentlich gegen Ende unseres Textes, den ersten Buchstaben einer Zeile etwas an den Rand vor;",
          "candidate_score": 0.643269,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_1",
          "bdc_text": "Rogo , clarissime d. Bullingere , ut scriptum Gessner , Konrad , Werke Pandectarum libri XXI ( 1548 )",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_241",
          "psc_text": "τρόπον τινὰ ἐξομολογούμενος ὅτι μηδὲν ἠπίστατο ὧν ἔλεγεν· διὸ ἐπάγει λέγων εἰ δέ τις περὶ τῆς σαρκὸς ταύτης τῆς ἐν τῷ λόγῳ ἀθανάτου γεγονυίας πυνθάνοιτο, τί φαμεν πρὸς αὐτόν; ὅτι δογματίζειν μὲν ἡμεῖς περὶ ὧν μὴ ἀκριβῶς παρὰ τῶν θείων μεμαθήκαμεν γραφῶν οὐκ ἀσφαλὲς εἶναι νομίζομεν. πῶς γὰρ τοῦτο πράττειν δυνατὸν τοῖς καὶ τὰ ἑτέρων ἀνατρέπουσιν δόγματα; ἀλλ’ ἐροῦμεν πρὸς τοὺς τὸν ἀκριβῆ περὶ τούτου μαθεῖν παρ’ ἡμῶν βουλομένους λόγον, ὅτι πειθόμενοι τῷ ἱερῷ ἀποστόλῳ ἴσμεν ὅτι οὕτως ἡμᾶς ὁρᾶν τὰ ἀποκεκρυμμένα μυστήρια προσήκει, ὡς αὐτὸς ἔφη »βλέπομεν γὰρ ἄρτι« φησὶν » δι’ ἐσόπτρου ἐν αἰνίγματι, τότε δὲ πρόσωπον πρὸς πρόσωπον· ἄρτι γινώσκομεν ἐκ μέρους, τότε δὲ ἐπιγνωσόμεθα καθὼς καὶ ἐπεγνώσθημεν« . ὥστε μή μου πυνθάνου περὶ ὧν σαφῶς παρὰ τῆς θείας γραφῆς μὴ μεμάθηκα. διὰ τοῦτο τοίνυν οὐδὲ περὶ τῆς θείας ἐκείνης τῆς τῷ θείῳ λόγῳ κοινωνησάσης σαρκὸς σαφῶς εἰπεῖν δυνήσομαι. νυνὶ δὲ πιστεύω ταῖς θείαις γραφαῖς, ὅτι εἷς",
          "candidate_score": 0.642895,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_12_14",
          "bdc_text": "oben fn18327-1 ) erschien Gessner seine Bitte um Begutachtung des Gesamtwerks wohl selbst etwas unverschämt. [ Unterschrift: ] T. T. C. Gesnerus .",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_41",
          "psc_text": "ist, es sei die Hand des Franciscus Turrianus, vermag ich nicht zu sagen. Die des ersten Herausgebers kann es nicht seinvgl. S. XXIII.. Richtig sagt aber Gaisford, daß die Correcturen dieses Schreibers nicht auf Vergleichung andern Manuscripts, sondern lediglich auf dem eignen Wissen zu beruhen scheinen2) Das Gegenteil behaupten v. Otto und van de Sande Bakhuyzen, der sich nur dann erklären kann, daß die zweite Hand »andere Wörter« hat Als ob erst die Holländer die Conjectur erfanden hätten! Übrigens ist seine Collation von V ungenügend (vgl. GGA 1905 S. 674 Anm. 1).. Zu seinen unzähligen Verbesserungen der von V* V1 überlieferten leichten Irrtümer und Eigenheiten brauchte er jeden- GewichtAbgesehen von S. 11, 5, wo V2 zu πρὸ τῶν a. R. zweifelnd anmerkt: ἴσως· πρῶτον. die vielen unzweifelhaft falschen Emendationen von V2, vgl. den kritischen Apparat zu S. 2, 1. 4, 29. 5, 22. 9, 10. 17, 10Füge hinzu: S. 20,",
          "candidate_score": 0.641851,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_11_13",
          "bdc_text": "In Anbetracht des Umfanges von mehr als 1'000 Seiten ( s. oben fn18327-1 ) erschien Gessner seine Bitte um Begutachtung des Gesamtwerks wohl selbst etwas unverschämt. [ Unterschrift:",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_5",
          "psc_text": "1 — 2: τῷ τιμιωτάτῳ καὶ ἀγαπητῷ συλλειτουργῷ Φλακίλλῳ Εὐσεβίος ἐν κυρίῳ χαίρειν. Nun bezeichnet aber die einzige selbständige HandschriftVgl. S. XVI ff. unserer beiden Werke, der cod. Venetus Marc. gr. 496, auf fol. 29v die beiden Bücher contra Marcellum ausdrücklich als Eigentum Εὐσεβίου τοῦ Παμφίλου τῶν κατὰ Μαρκέλλου τοῦ Ἀγκύρας ἐπισκόπου (S. 1, 1 — 3)Die sonst noch von Conybeare ZNTW 1903 S. 330 angeführten Unter- und Überschriften steh η nicht in V.. Kein Zweifel, daß sie auch die drei folgenden Bücher de ecclesiastica theologia demselben zuschreibt. Und damit stimmt das Zeugnis des SocratesConybeare ZNTW 1903 S. 330 möchte die Überschrift des Venetus auf Socrates’ Einfluß zurückführen, um nur einem eugnis gegenüber zu stehn. Socrates selbst aber habe den Autor nicht überliefert erhalten, sondern erst selbst aus der Inschrift des Briefes an Flacillus fälschlich auf Eusebius von Caesarea geschlossen (ZNTW 1905 S. 264 f). Es ist jedoch nicht gerade",
          "candidate_score": 0.641295,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_11_13",
          "bdc_text": "In Anbetracht des Umfanges von mehr als 1'000 Seiten ( s. oben fn18327-1 ) erschien Gessner seine Bitte um Begutachtung des Gesamtwerks wohl selbst etwas unverschämt. [ Unterschrift:",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_13",
          "psc_text": "60,10), hier ein weiteres Schriftstück von ihm einführte und das mit einer so ungenügenden Bezeichnung wie ἡ Man wird die Möglichkeit nicht von der Hand weisen können ZNTW 1905 S. 255), daß unser Verfasser hier entweder dieselbe Marcells, die er sonst γράμμα, γραφή oder σύγγραμμα nennt, als ἐπιστολή bezeichnetDas konnte er, da sie Konstantin anredete, vgl. S. 190, 15. 212, 20 (auch 186, 21. 194, 17. usw.? vgl. Register Β unter σύ)., oder vielleicht einen einleitenden Dedicationsbrief an KonstantinVgl. S. 58, 20 und Zahn a. a. Ο. S. 46; er hätte dann etwa die gegen den Kaiser (S. 58, 6 f. 21) und die Aufforderung, die Schrift zu lesen (S. 58, 20) enthalten, nebst einer Betonung von Marcells Rechtgläubigkeit, gegen die nun unser Autor S. 31, 26 ff richtet.. Daß ferner Sätze wie S. 58. 14 ff: μάλιστα δέ μοι ἀναγκαῖον ἡγοῦμαι γεγενῆσθαι τὸ γράμμα διὰ τοὺς ἠδικῆσθαι τὸν ἄνδρα",
          "candidate_score": 0.639623,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_12_14",
          "bdc_text": "oben fn18327-1 ) erschien Gessner seine Bitte um Begutachtung des Gesamtwerks wohl selbst etwas unverschämt. [ Unterschrift: ] T. T. C. Gesnerus .",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_58",
          "psc_text": "S. 1, 12 (meiner Ausgabe) δὴ V: δὲ Gaisford. 2,25 κενοφωνία: κενολογίᾳ. 4,17 δῆλος: δῆλον. 18, 14 ἀπὸ τῆς: ἀπ’ αὐτῆς. 31 εἶναι: om. 19, 31 γάρ: om. 22,4 τὴν: om. 24,34 γενέσεως: γεννήσεως. 28,28 οὕτως: om. 29,30 μεμψάμενος: μεμφόμενος. 32, 14 τότε: ποτὲ. 15 δὴ . . τέλους: δὲ . . τέλος. 24 ἐπισφραγιζομένου: σφραγιζομένου usw. Sodann fehlt es an der nötigen Durcharbeitung des Textes, der doch an vielen Stellen noch ganz unerständlich war und namentlich bei den mehr als einmal vorkommenden Marcellfragmenten viel öfter zur Emendation hätte zwingen müssen. Die Marcellfragmente sind oft weniger richtig als bei Rettberg abgegrenzt, die Bibelcitate ebenso ungenügend wie bei Montagu notiert, es sind keine Namen-, Wort- und Sachregister beigegeben, und es ist, wenn man das erwähnen soll, eine unverhältnismäßige Menge falscher Accente stehn geblieben. Eine meist übersehene Ausgabe ist dann noch von Johann Heinrich Nolte für Mignes Patrologie besorgt wordenMigne PG 24,",
          "candidate_score": 0.638739,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_1",
          "bdc_text": "Rogo , clarissime d. Bullingere , ut scriptum Gessner , Konrad , Werke Pandectarum libri XXI ( 1548 )",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_139",
          "psc_text": "δυνηθεὶς συνεῖναι, ὡς διὰ μὲν τῆς προτέρας παραθέσεως τὸ ἀσώματον καὶ ἀπαθὲς τοῦ πατρὸς ἐδήλου, διὰ δὲ τῆς δευτέρας τὸ μὴ χρόνῳ πρὸ πάντων δὲ αἰώνων τὸν υἱὸν γεγεννηκέναι. αὖθις δὲ μεθ’ ἕτερα περὶ τοῦ Ὠριγένους ὁ αὐτὸς ταῦτα γράφει καίτοι εἰ δεῖ τἀληθὲς περὶ Ὠριγένους εἰπεῖν, τοῦτο προσήκει λέγειν, ὅτι ἄρτι τῶν κατὰ φιλοσοφίαν ἀποστὰς μαθημάτων, καὶ τοῖς θείοις ὁμιλῆσαι προελόμενος λόγοις πρὸ τῆς ἀκριβοῦς τῶν γραφῶν καταλήψεως, διὰ τὸ πολὺ καὶ φιλότιμον τῆς ἔξωθεν παιδεύσεως θᾶττον τοῦ δέοντος ἀρξάμενος ὑπογράφειν ὑπὸ τῶν τῆς φιλοσοφίας παρήχθη λόγων, καί τινα δι’ αὐτοὺς οὐ καλῶς γέγραφεν. δῆλον δέ· ἔτι γὰρ τῶν Πλάτωνος μεμνημένος δογμάτων, καὶ τῆς τῶν ἀρχῶν παρ’ αὐτῷ διαφορᾶς, ΠΕΡΙ ΑΡΧΩΝ γέγραφεν βιβλίον, καὶ ταύτην τῷ συγγράμματι τὴν ἐπιγραφὴν ἔθετο. δεῖγμα δὲ τούτου μέγιστον τὸ μηδὲ ἄλλοθέν ποθεν τὴν ἀρχὴν τῶν λέξεων αὐτὸν ἢ τὴν ἐπιγραφὴν τοῦ βιβλίου ποιήσασθαι, ἀλλ’ ἀπὸ τῶν Πλάτωνι λεχθέντων ῥημάτων· γέγραφεν γὰρ ἀρχόμενος οὕτως·",
          "candidate_score": 0.638233,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_0_2",
          "bdc_text": "S . Rogo , clarissime d. Bullingere , ut scriptum Gessner , Konrad , Werke Pandectarum libri XXI ( 1548 ) Gessner , Konrad , Werke Partitiones theologicae ( 1549 )",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_241",
          "psc_text": "τρόπον τινὰ ἐξομολογούμενος ὅτι μηδὲν ἠπίστατο ὧν ἔλεγεν· διὸ ἐπάγει λέγων εἰ δέ τις περὶ τῆς σαρκὸς ταύτης τῆς ἐν τῷ λόγῳ ἀθανάτου γεγονυίας πυνθάνοιτο, τί φαμεν πρὸς αὐτόν; ὅτι δογματίζειν μὲν ἡμεῖς περὶ ὧν μὴ ἀκριβῶς παρὰ τῶν θείων μεμαθήκαμεν γραφῶν οὐκ ἀσφαλὲς εἶναι νομίζομεν. πῶς γὰρ τοῦτο πράττειν δυνατὸν τοῖς καὶ τὰ ἑτέρων ἀνατρέπουσιν δόγματα; ἀλλ’ ἐροῦμεν πρὸς τοὺς τὸν ἀκριβῆ περὶ τούτου μαθεῖν παρ’ ἡμῶν βουλομένους λόγον, ὅτι πειθόμενοι τῷ ἱερῷ ἀποστόλῳ ἴσμεν ὅτι οὕτως ἡμᾶς ὁρᾶν τὰ ἀποκεκρυμμένα μυστήρια προσήκει, ὡς αὐτὸς ἔφη »βλέπομεν γὰρ ἄρτι« φησὶν » δι’ ἐσόπτρου ἐν αἰνίγματι, τότε δὲ πρόσωπον πρὸς πρόσωπον· ἄρτι γινώσκομεν ἐκ μέρους, τότε δὲ ἐπιγνωσόμεθα καθὼς καὶ ἐπεγνώσθημεν« . ὥστε μή μου πυνθάνου περὶ ὧν σαφῶς παρὰ τῆς θείας γραφῆς μὴ μεμάθηκα. διὰ τοῦτο τοίνυν οὐδὲ περὶ τῆς θείας ἐκείνης τῆς τῷ θείῳ λόγῳ κοινωνησάσης σαρκὸς σαφῶς εἰπεῖν δυνήσομαι. νυνὶ δὲ πιστεύω ταῖς θείαις γραφαῖς, ὅτι εἷς",
          "candidate_score": 0.638172,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_11",
          "bdc_text": "In Anbetracht des Umfanges von mehr als 1'000 Seiten ( s.",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_68",
          "psc_text": "Schrift aus den wenigen Stücken nicht ausreichendEine nähere Begründung würde zu weit führen.. Eine Anordnung aber nach dem der Fragmente ist auch hypothetisch, zumal Marcell oft auf die gleichen Dinge zu sprechen gekommen sein muß (vgl. S. 43, 16. 193 204, 34 usw.). Rettbergs auf dem zweiten Wege gewonnene, vorläufig üble Anordnung habe ich deshalb einfach beibehalten. Eine Tabelle des Vorkommens der Marcellfragmente im Eusenbiustext folgt hierIch bemerke ausdrücklich, daß in meinem Eusebiustexte die Rettbergschen Nummern beibehalten (und dabei um 109—115 vermehrt) worden während die Marcellfragmente meine genauere Zählung aufweisen.. Nr. Kl 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 Nr. Re 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 12 13 c. Marc. II 8.9,11.19.12,31 11, 10 19, 30 c. Marc. II 45, 11 45, 15 45, 18 45, 25 44, 18 46, 12 46, 18 46, 23",
          "candidate_score": 0.637983,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_11",
          "bdc_text": "In Anbetracht des Umfanges von mehr als 1'000 Seiten ( s.",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_0",
          "psc_text": "Einleitung εἰ μὲν οὖν αὐταρκῶς ἔχει τὰ γραφέντα, κρίνειας ἂν αὐτὸς ἐντυγχάνων· εἰ δέ τινα λείποι, καὶ ταῦτα ἂν ἀναπληρώσειας, δηλαδὴ ἀδελφὸς ἀδελφοῦ τὰ ὑστερήματα, εἴπου καὶ θεραπείας δέοιτο, δι’ ἐπανορθώσεως ἐξιώμενος. Euseb. ep. ad Flacillum. Verfasser und Zeit der beiden Schriften Zweifellos rühren die zwei Schriften κατὰ Μαρκέλλου (S. 1, 2) ἐκκλησιαστικὴ θεολογία (S. 98, 13f vgl. 60, 16f 62, 10. 18)Die Bucheinteilung der Schriften stammt sicher von ihrem Verfasser (vgl. S. 60,6.9), von der Einteilung in Capitel und deren Inhaltsangaben ist das nicht gewiß. von einem und demselben Verfasser her. Nicht nur bringen beide z. Τ. identische Excerpte aus Marcell, sondern die Verwandtschaft erstreckt sich auch auf den Wortlaut der eigenen SätzeVgl. S. 42, 24. 32 mit S. 107, 23. 31.. Daß aber hier nicht etwa ein jüngerer Autor einen älteren benutzt, beweisen aufs deutlichste die Stellen: S. 60, 3—10: εἰ πρὸς τὴν ἀδόλεσχον καὶ πολυεπῆ Μαρκέλλου γραφὴν",
          "candidate_score": 0.637192,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_11_13",
          "bdc_text": "In Anbetracht des Umfanges von mehr als 1'000 Seiten ( s. oben fn18327-1 ) erschien Gessner seine Bitte um Begutachtung des Gesamtwerks wohl selbst etwas unverschämt. [ Unterschrift:",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_51",
          "psc_text": "der Note zu p. 37, c 7 »ἐγὼ ἐκ τοῦ πατρὸς ἐξῆλθον καὶ ἥκω] hoc ubi dictum sit a servatore, nescio etc.««. Jedenfalls war es vor allem ein nicht gewöhnliches Maß von philologischer Begabung, was Montagu zur Herstellung eines leidlichen Textes befähigte. Denn seine handschriftlichen Mittel waren durchaus nicht hervorragend. Die von GaisfordVgl. oben und Zahn a. a. O. S. 5, Anm. 3. ausgesprochene Meinung, Montagu habe den Codex Venetus selbst benutzt, ist unbegründet. Das geht aus einer Reihe von Noten Montagus aufs deutlichste hervor. Z. B. zu p. 2 (Montagus) b5 »μόνον] erat in margine ὅλον et tolerari postest« etc., V hat aber ὅλον i. Τ.; p. 4 b 1 »διδασκόμενος] in margine codicis erat διαστελλόμενος«, so V i. Τ.; p. 43 c 2 »εἰς αὐτὸν ἀσεβῶντα] satis liquet legend, εἰς αὐτὸν ἀσεβῶν τὸν«, so V i. Τ.; 53 ab »διὸ ἐπανάγει] hiatus erat in exemplari, forte sie supplendus:",
          "candidate_score": 0.636497,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_1_3",
          "bdc_text": "Rogo , clarissime d. Bullingere , ut scriptum Gessner , Konrad , Werke Pandectarum libri XXI ( 1548 ) Gessner , Konrad , Werke Partitiones theologicae ( 1549 ) Zu Gessners hier angesprochenen Schriften s. oben fn18327-1 .",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_40",
          "psc_text": "a. R. 30, 16 δὲδὲν: δὲ οὐδὲν. 41, 32 παραδήγματι? 48, 9 ἐπιδήτερ. 52, 10 ταῦττa: ταῦτα πάντα. 53, 5 κεχωρῆσθαι. 57, 25 ἰηρεμίαν. 63, 14 R τὴν ἐκκλησίαν. 68, 18 γενᾶ . κτίζει. 70,32 χώρει 71, 34 ἔχει. 86, 21 τῆς τοῦ ݲπρςݲ τῆς τοῦ ݲπρςݲ. 123, 1 ηὑροσεν. 141, 3 ݲπναݲ ݲπναݲ. 149, 3 διαλελθμμένως. 167, 22 τού.· τούτου. 170, 18 οἷς — ἐπιλέγει bis scr. 179, 30 ἄκρων? Bei weitem das meiste der Art hat aber erst V2 corrigiert, eine jüngere Hand, die sich einer grünlich-schwarzen Tinte bedient. Ob Gaisford (vgl. oben S. XVI) ausgesprochene Vermutung richtig ist, es sei die Hand des Franciscus Turrianus, vermag ich nicht zu sagen. Die des ersten Herausgebers kann es nicht seinvgl. S. XXIII.. Richtig sagt aber Gaisford, daß die Correcturen dieses Schreibers nicht auf Vergleichung andern Manuscripts, sondern lediglich auf dem eignen Wissen zu beruhen scheinen2) Das Gegenteil behaupten v.",
          "candidate_score": 0.63528,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_1",
          "bdc_text": "Rogo , clarissime d. Bullingere , ut scriptum Gessner , Konrad , Werke Pandectarum libri XXI ( 1548 )",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_140",
          "psc_text": "Πλάτωνος μεμνημένος δογμάτων, καὶ τῆς τῶν ἀρχῶν παρ’ αὐτῷ διαφορᾶς, ΠΕΡΙ ΑΡΧΩΝ γέγραφεν βιβλίον, καὶ ταύτην τῷ συγγράμματι τὴν ἐπιγραφὴν ἔθετο. δεῖγμα δὲ τούτου μέγιστον τὸ μηδὲ ἄλλοθέν ποθεν τὴν ἀρχὴν τῶν λέξεων αὐτὸν ἢ τὴν ἐπιγραφὴν τοῦ βιβλίου ποιήσασθαι, ἀλλ’ ἀπὸ τῶν Πλάτωνι λεχθέντων ῥημάτων· γέγραφεν γὰρ ἀρχόμενος οὕτως· οἱ πεπιστευκότες καὶ πεπεισμένοι , τοῦτο τὸ ῥητὸν οὕτως εἰρημένον εὕροις ἂν ἐν τῷ Γοργίᾳ Πλάτωνος. οὔτ’ εἰ ἐφέρετο, ἤνεγκεν ἂν διαβολὴν Ὠριγένει φάντι· οἱ πεπιστευκότες ἢ καὶ πεπεισμένοι, καὶ συνάψαντι ἑξῆς· τὴν χάριν καὶ τὴν ἀλήθειαν »διὰ Ἰησοῦ Χριστοῦ« γεγονέναι καὶ Χριστὸν εἶναι τὴν ἀλήθειαν κατὰ τὸ εἰρημένον ὑπ’ αὐτοῦ· »ἐγώ εἰμι ἡ ἀλήθεια«. ποία γὰρ πρὸς ταῦτα κοινωνία γένοιτ’ ἄν ποτε Πλάτωνι; οὐδὲν Πλάτωνος ΠΕΡΙ ΑΡΧΩΝ μνημονεύεται βιβλίον, οὐδὲ Ὠριγένης ὁμοίως περὶ ἀρχῶν ἐδόξασεν Πλάτωνι, ὁ μίαν μόνην τὴν ἀγένητον καὶ ἄναρχον καὶ ἐπέκεινα τῶν ὅλων εἰδὼς ἀρχήν, ταύτην τε εἶναι πατέρα ἑνὸς μονογενοῦς υἱοῦ, δι’ οὗ τὰ",
          "candidate_score": 0.633317,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_13_15",
          "bdc_text": "erschien Gessner seine Bitte um Begutachtung des Gesamtwerks wohl selbst etwas unverschämt. [ Unterschrift: ] T. T. C. Gesnerus . Ohne Adresse .",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_5",
          "psc_text": "1 — 2: τῷ τιμιωτάτῳ καὶ ἀγαπητῷ συλλειτουργῷ Φλακίλλῳ Εὐσεβίος ἐν κυρίῳ χαίρειν. Nun bezeichnet aber die einzige selbständige HandschriftVgl. S. XVI ff. unserer beiden Werke, der cod. Venetus Marc. gr. 496, auf fol. 29v die beiden Bücher contra Marcellum ausdrücklich als Eigentum Εὐσεβίου τοῦ Παμφίλου τῶν κατὰ Μαρκέλλου τοῦ Ἀγκύρας ἐπισκόπου (S. 1, 1 — 3)Die sonst noch von Conybeare ZNTW 1903 S. 330 angeführten Unter- und Überschriften steh η nicht in V.. Kein Zweifel, daß sie auch die drei folgenden Bücher de ecclesiastica theologia demselben zuschreibt. Und damit stimmt das Zeugnis des SocratesConybeare ZNTW 1903 S. 330 möchte die Überschrift des Venetus auf Socrates’ Einfluß zurückführen, um nur einem eugnis gegenüber zu stehn. Socrates selbst aber habe den Autor nicht überliefert erhalten, sondern erst selbst aus der Inschrift des Briefes an Flacillus fälschlich auf Eusebius von Caesarea geschlossen (ZNTW 1905 S. 264 f). Es ist jedoch nicht gerade",
          "candidate_score": 0.633255,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_1_3",
          "bdc_text": "Rogo , clarissime d. Bullingere , ut scriptum Gessner , Konrad , Werke Pandectarum libri XXI ( 1548 ) Gessner , Konrad , Werke Partitiones theologicae ( 1549 ) Zu Gessners hier angesprochenen Schriften s. oben fn18327-1 .",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_0",
          "psc_text": "Einleitung εἰ μὲν οὖν αὐταρκῶς ἔχει τὰ γραφέντα, κρίνειας ἂν αὐτὸς ἐντυγχάνων· εἰ δέ τινα λείποι, καὶ ταῦτα ἂν ἀναπληρώσειας, δηλαδὴ ἀδελφὸς ἀδελφοῦ τὰ ὑστερήματα, εἴπου καὶ θεραπείας δέοιτο, δι’ ἐπανορθώσεως ἐξιώμενος. Euseb. ep. ad Flacillum. Verfasser und Zeit der beiden Schriften Zweifellos rühren die zwei Schriften κατὰ Μαρκέλλου (S. 1, 2) ἐκκλησιαστικὴ θεολογία (S. 98, 13f vgl. 60, 16f 62, 10. 18)Die Bucheinteilung der Schriften stammt sicher von ihrem Verfasser (vgl. S. 60,6.9), von der Einteilung in Capitel und deren Inhaltsangaben ist das nicht gewiß. von einem und demselben Verfasser her. Nicht nur bringen beide z. Τ. identische Excerpte aus Marcell, sondern die Verwandtschaft erstreckt sich auch auf den Wortlaut der eigenen SätzeVgl. S. 42, 24. 32 mit S. 107, 23. 31.. Daß aber hier nicht etwa ein jüngerer Autor einen älteren benutzt, beweisen aufs deutlichste die Stellen: S. 60, 3—10: εἰ πρὸς τὴν ἀδόλεσχον καὶ πολυεπῆ Μαρκέλλου γραφὴν",
          "candidate_score": 0.632088,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_1_3",
          "bdc_text": "Rogo , clarissime d. Bullingere , ut scriptum Gessner , Konrad , Werke Pandectarum libri XXI ( 1548 ) Gessner , Konrad , Werke Partitiones theologicae ( 1549 ) Zu Gessners hier angesprochenen Schriften s. oben fn18327-1 .",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_35",
          "psc_text": "Beschreibung folgendes dienen mag. Die 185 Blätter umfassende Handschrift kam aus dem Besitze des Cardinais Bessarion nach dessen Tode im Jahre 1472 in die Marcusbibliothek. Sie enthältVgl. V. Otto a. a. Ο. S. XV ff, und Graeca D. Marci Bibliotheca 1740. I, 260. 1) fol. 1a τοῦ ἐν ἁγίοις πατρὸς ἡμῶν γρηγορίου ἐπισκόπου νύσης πρὸς τὰ ἀπολιναρίου ἀντιρρητικός. 2) fol. 29b εὐσεβίου τοῦ παμφίλου τῶν κατὰ μαρκέλλου τοῦ ἀγκύρας ἐπισκόπου λόγος αݲ. 3) fol. 48a τῶ τιμιωτάτω καὶ ἀγαπητῶ συλλειτουργῶ φλακίλλω εὐσεβίος ἐν κυρίω χαίρειν (folgen die 3 Bücher de ecclesiastica theologia). 4) fol. 92a διάλεκτος ἀδαμαντίου τοῦ καὶ ὠριγένους περὶ τῆς εἰς θεὸν ὀρθῆς πίστεως κτλ. 5) fol. 125b ζαχαρίου σχολαστικοῦ χριστιανοῦ τοῦ γενομένου μετὰ ταῦτα ἐπισκόπου μιτθλήνης ὁ διάλογος ἀμμώνιος ὅτι οὐ συναΐδιος τῶ θεῶ ὁ κόσμος κτλ. 6) fol. 143a αἰνείου σοφιστοῦ διάλογος θεόφραστος ὅτι οὐκ ἔστιν ἀνθρώπων προβιοτὴ καὶ ὅτι ἀθάνατος ἡ ψυχή. 7) fol. 160b",
          "candidate_score": 0.630702,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_13",
          "bdc_text": "erschien Gessner seine Bitte um Begutachtung des Gesamtwerks wohl selbst etwas unverschämt. [ Unterschrift:",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_144",
          "psc_text": "γὰρ εἰκόνες τούτων ὧν εἰσιν εἰκόνες καὶ ἀπόντων δεικτικαί εἰσιν, ὥστε καὶ τὸν ἀπόντα δι’ αὐτῶν φαίνεσθαι δοκεῖν. εἰ δὲ τοῦ θεοῦ τοῦ ἀοράτου ὄντος ἀόρατον εἶναι καὶ τὸν λόγον συμβαίνει, πῶς εἰκὼν τοῦ ἀοράτου θεοῦ ὁ λόγος καθ’ ἑαυτὸν εἶναι δύναται, καὶ αὐτὸς ἀόρατος ὤν; καὶ προϊὼν αὖθις λοιδορεῖ, λέγων οὕτως πῶς οὖν οἱ »πλήρεις δόλου καὶ ῥᾳδιουργίας«, ἀποστολικῶς εἰπεῖν, μεταφέρουσιν τὸ ῥητὸν εἰς τὴν πρώτην αὐτοῦ, ὡς οἴονται, κτίσιν, καὶ ταῦτα τοῦ Δαυὶδ περὶ τῆς κατὰ σάρκα αὐτοῦ γενέσεως σαφῶς εἰρηκότος; καὶ μεταξὺ τούτων μακρὸν κατατείνας λόγον ἐπιφέρει τί οὖν πρὸς ταῦτα λέξει; οὐ γὰρ οἶμαι αὐτὸν ἔχειν τι περὶ τούτου λέγειν. οὐδὲ γὰρ σαφῶς αὐτὸν καὶ ἀπαρακαλύπτως ἡγοῦμαι καὶ πρὸς ἑτέρους ὁμολογῆσαι ἄν, ὅπερ αὐτὸς ἐν τῇ ἑαυτοῦ κρύπτει διανοίᾳ, ὡς ἔστιν σαφῶς ἀφ’ ὧν γέγραφεν μανθάνειν. ἄλλος μὲν γάρ, φησίν, ἐστὶν ὁ πατὴρ ὁ γεννήσας ἐξ αὑτοῦ τὸν μονογενῆ λόγον καὶ πρωτότοκον ἁπάσης κτίσεως, μόνος μόνον,",
          "candidate_score": 0.630069,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_11_13",
          "bdc_text": "In Anbetracht des Umfanges von mehr als 1'000 Seiten ( s. oben fn18327-1 ) erschien Gessner seine Bitte um Begutachtung des Gesamtwerks wohl selbst etwas unverschämt. [ Unterschrift:",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_58",
          "psc_text": "S. 1, 12 (meiner Ausgabe) δὴ V: δὲ Gaisford. 2,25 κενοφωνία: κενολογίᾳ. 4,17 δῆλος: δῆλον. 18, 14 ἀπὸ τῆς: ἀπ’ αὐτῆς. 31 εἶναι: om. 19, 31 γάρ: om. 22,4 τὴν: om. 24,34 γενέσεως: γεννήσεως. 28,28 οὕτως: om. 29,30 μεμψάμενος: μεμφόμενος. 32, 14 τότε: ποτὲ. 15 δὴ . . τέλους: δὲ . . τέλος. 24 ἐπισφραγιζομένου: σφραγιζομένου usw. Sodann fehlt es an der nötigen Durcharbeitung des Textes, der doch an vielen Stellen noch ganz unerständlich war und namentlich bei den mehr als einmal vorkommenden Marcellfragmenten viel öfter zur Emendation hätte zwingen müssen. Die Marcellfragmente sind oft weniger richtig als bei Rettberg abgegrenzt, die Bibelcitate ebenso ungenügend wie bei Montagu notiert, es sind keine Namen-, Wort- und Sachregister beigegeben, und es ist, wenn man das erwähnen soll, eine unverhältnismäßige Menge falscher Accente stehn geblieben. Eine meist übersehene Ausgabe ist dann noch von Johann Heinrich Nolte für Mignes Patrologie besorgt wordenMigne PG 24,",
          "candidate_score": 0.629589,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_11_13",
          "bdc_text": "In Anbetracht des Umfanges von mehr als 1'000 Seiten ( s. oben fn18327-1 ) erschien Gessner seine Bitte um Begutachtung des Gesamtwerks wohl selbst etwas unverschämt. [ Unterschrift:",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_8",
          "psc_text": "1). Von der Synode zu Sardica heisse es (Athan. apol. 47): ἀνεγνώσθη δὲ καὶ τὸ σύγγραμμα τοῦ συλλειτουργοῦ Μαρκέλλου, καὶ εὑρέθη τῶν περὶ Εὐσέβιον ἡ κακοτεχνία. ἃ γὰρ ὡς ζητῶν ὁ Μάρκελλος εἴρηκε, ταῦτα ὡς ὁμολογούμενα διαβεβλήκασιν. Und »obierat tunc Eusebius uterque, Nicomediensis et Caesariensis, κακοτεχνία in scriptis fuit. Ille alastor Nicomediensis nihil scripsit in hoc genere, scripsit autem Caesariensis. Das ist freilich nicht zwingend. Aber auf Grund der beiden ersten Instanzen hat man trotz des Schweigens der Hieronymus, Epiphanius und Photius von Montacutius an bis auf Zahn nicht an der Autorschaft des Caesareensers gezweifelt, sondern die fünf Bücher Darstellung seiner Theologie benutzt, ohne Unzuträglichkeiten zu Erst Conybeare hat sie ganz neuerdings mit energischer Einseitigkeit bestrittenA. a. Ο.. Conybeares Gründe sind erstens chronologische. Er hält nämlich für sicher, baß in den Büchern contra Marcellum des Marcell an Julius vom Herbst 340 (vgl. Marcellfr. Nr. 129), auf dessen Eindruck auf die",
          "candidate_score": 0.628267,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_11_13",
          "bdc_text": "In Anbetracht des Umfanges von mehr als 1'000 Seiten ( s. oben fn18327-1 ) erschien Gessner seine Bitte um Begutachtung des Gesamtwerks wohl selbst etwas unverschämt. [ Unterschrift:",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_66",
          "psc_text": "des Zettelkatalogs übersehn ist, konnte es nicht wieder gut gemacht werden. Einer Rechtfertigung bedarf schließlich noch die Beigabe einer Sammlung der Marcellfragmente. Sie ist nach reiflichen Erwägungen erfolgt. Weniger aus dem Grunde, daß in Rettbergs Marcelliana einige Fragmente (Nr. 122 — 128) gar nicht, einige in mangelhafter Benutzung des Eusebius und falsch abgegrenzt (wie Nr. 101 = Re 90)Zwei Fragmente sind bei Rettberg doppelt gezählt: 35=97 und 43 = 81. alle aber auf ungenügender handschriftlicher Grundlage gedruckt sind. Aber der schon mehrfach erwähnte Umstand, daß ein sehr erheblicher Teil der Marcellfragmente nicht nur einmal, sondern an zwei, drei, vier und mehr Stellen des Eusebiustextes citiert Avird, verlangte eine neue Separatausgabe, in der die parallelen Überlieferungen in einander gearbeitet vorgeführt werden. Und vollends schienen die dringend Register zum Marceil technisch eine solche vorauszusetzen. Daß ich die Fragmente am liebsten auch in einer möglichst Marcells entsprechenden Reihenfolge neu georhnet hätte, hat mich",
          "candidate_score": 0.62769,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_11_13",
          "bdc_text": "In Anbetracht des Umfanges von mehr als 1'000 Seiten ( s. oben fn18327-1 ) erschien Gessner seine Bitte um Begutachtung des Gesamtwerks wohl selbst etwas unverschämt. [ Unterschrift:",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_64",
          "psc_text": "leisten lassen. Socrates, Epiphanius, Origenes usw. sind mit den wichtigsten Varianten aus ihren brauchbarsten Ausgaben angeführtZum Epiphanius konnte ich Notizen über die Handschriften benutzen.. Der kritische Apparat enthält die wichtigsten Lesungen der Handschrift, sowie die beachtenswerten Verbesserungsvorschläge der KritikerMit Mo Re Ga habe ich die ausdrücklich von Montagu, Rettberg und Gaisford vorgeschlagenen Änderungen bezeichnet, mit m r g die in ihrem Text stillschweigend gemachten; m r bedeutet die Randnoten der Montaguschen Ausgabe da, wo nicht feststeht, ob eine Conjectur von Mo oder eine Randlesart seiner Handschrift vorliegt.. Bei den mehrfach überlieferten Marcellfragmenten sind die Parallelstellen verglichen und als Zeuge mit der Sigle »and. St.« eingeführtWo »and. St.« oder LXX und NT eine Emendation nötig machten, habe ich in der Regel nicht erst angemerkt, ob die Correctur auch von Mo Re oder andern vorgeschlagen war.. Die Register zum Eusebius sind wegen der Echtheitsfrage besonders ausführlich gestaltet. Vom Wortlaut des Textes mußte",
          "candidate_score": 0.627656,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_13_15",
          "bdc_text": "erschien Gessner seine Bitte um Begutachtung des Gesamtwerks wohl selbst etwas unverschämt. [ Unterschrift: ] T. T. C. Gesnerus . Ohne Adresse .",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_52",
          "psc_text": "etc., V hat aber ὅλον i. Τ.; p. 4 b 1 »διδασκόμενος] in margine codicis erat διαστελλόμενος«, so V i. Τ.; p. 43 c 2 »εἰς αὐτὸν ἀσεβῶντα] satis liquet legend, εἰς αὐτὸν ἀσεβῶν τὸν«, so V i. Τ.; 53 ab »διὸ ἐπανάγει] hiatus erat in exemplari, forte sie supplendus: εἰ δέ τι γένοιτο, περὶ τῆς«, in V ist aber nach ἐπάγει noch erhalten, wenn auch fast unleserlich: λέγων (?) εἰ δέ τις περὶ usw. Montagu kann also nur eine der jüngeren Abschriften im Auge haben, wenn er Lesarten seines »exemplar« anführt (vgl. Note zu p. 52 b 8, 53 ab, 148b 10 usw.). Er hat aber gar nicht eine einzige Handschrift gehabt, sondern neben der eigentlich seinen, die sich besonders daraus müßte feststelleu lassen, daß in ihr auch das ganze Stück meiner Ausgabe S. 104, 33 (καὶ) — 105 21 (μείζων μού ἐστιν) fehlte (vgl. zu p. 110 a",
          "candidate_score": 0.626164,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_13_15",
          "bdc_text": "erschien Gessner seine Bitte um Begutachtung des Gesamtwerks wohl selbst etwas unverschämt. [ Unterschrift: ] T. T. C. Gesnerus . Ohne Adresse .",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_13",
          "psc_text": "60,10), hier ein weiteres Schriftstück von ihm einführte und das mit einer so ungenügenden Bezeichnung wie ἡ Man wird die Möglichkeit nicht von der Hand weisen können ZNTW 1905 S. 255), daß unser Verfasser hier entweder dieselbe Marcells, die er sonst γράμμα, γραφή oder σύγγραμμα nennt, als ἐπιστολή bezeichnetDas konnte er, da sie Konstantin anredete, vgl. S. 190, 15. 212, 20 (auch 186, 21. 194, 17. usw.? vgl. Register Β unter σύ)., oder vielleicht einen einleitenden Dedicationsbrief an KonstantinVgl. S. 58, 20 und Zahn a. a. Ο. S. 46; er hätte dann etwa die gegen den Kaiser (S. 58, 6 f. 21) und die Aufforderung, die Schrift zu lesen (S. 58, 20) enthalten, nebst einer Betonung von Marcells Rechtgläubigkeit, gegen die nun unser Autor S. 31, 26 ff richtet.. Daß ferner Sätze wie S. 58. 14 ff: μάλιστα δέ μοι ἀναγκαῖον ἡγοῦμαι γεγενῆσθαι τὸ γράμμα διὰ τοὺς ἠδικῆσθαι τὸν ἄνδρα",
          "candidate_score": 0.624295,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_2",
          "bdc_text": "Gessner , Konrad , Werke Partitiones theologicae ( 1549 )",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_62",
          "psc_text": "und ἰερεμίας. Zu Ἁβραάμ vgl. die Nachträge und Berichtigungen.. Dann ist energisch emendiert worden. Schon die mehrfach überlieferten Marcellstücke weisen Abweichungen unter einander auf, die auszugleichen waren. Weiter aber sind die Vorschläge Montagus gründlicher ausgenutzt worden als bei und zu den selteneren Besserungen von Rettberg, Gaisford selbst, Zahn und anderen kamen zahlreiche neue von mir (KI)Ich habe meine Emendationen dieses Mal so bezeichnet, anders als bei Gelegenheit von Origenes III und Eusebius III 1. und Wendland (We). Zu der in der Handschrift überlieferten Einteilung in Bücher und Capitel habe ich die Gaisfordschen Paragraphen in verbesserter Gestalt (vgl, S, XXIV Anm. 3) hinzugefügt. Sonst stehn noch am Rande links die Seiten der Handschrift, rechts die der Montaguschen Ausgabe, und im Text vor den Marcellfragmenten ihre Nummern bei Rettberg. Im Stellenapparat sind außer den sehr vermehrten BibelcitatenNatürlich ist der ἐπὶ πάντων θεός nicht stets auf Röm. 9, 5 zurückgeführt usw. Bei den",
          "candidate_score": 0.622959,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_13_15",
          "bdc_text": "erschien Gessner seine Bitte um Begutachtung des Gesamtwerks wohl selbst etwas unverschämt. [ Unterschrift: ] T. T. C. Gesnerus . Ohne Adresse .",
          "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_55",
          "psc_text": "Montaguschen Ausgabe. Eine neue Ausgabe des ganzen Textes erschien erst wieder im Jahre 1852, und zwar von Thomas Gaisford (Ga)Vgl. oben S. XVI, Anm. 1.. Dieser stützte sich, in richtiger Erkenntnis der Sachlage, allein, oder doch so gut wie allein, auf die venezianische Handschrift, von der er eine Collation Th. Heyses besaßVgl. a. a. Ο. p. III und die Anmerkungen auf S. 105 — 107 usw. in Gaisfords Ausgabe.. Er hat infolge dessen unter Benutzung von Vorschlägen Montagus und Rettbergs und Hinzufügung einiger eigener Emendatiouen einen wesentlich besseren Text liefern können. Eine ParagrapheneinteilungLeider ist sie etwas flüchtig gemacht oder corrigiert; so fehlt in Gaisfords Ausgabe S. 27/28 § 28, S. 47 kommt zweimal § 25 vor, S. 49—62 steht ἐξ 1955 statt 29—65 (d. h. noch richtiger 30—66), S, 74/75 kommt zweimal § 13 vor, S. 221/222 zählt §§ 6—9 statt 9—12! und die Hervorhebung der Marcellfragmente durch besondern Druck",
          "candidate_score": 0.620992,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 19,
      "cf_id": "cf021",
      "work_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV",
      "max_score": 0.658727,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_8_10",
          "bdc_text": "Ego tibi soli animum meum exponere simpliciter volui et rogo etiam , ut tibi serves et per occasionem aliquando sententiam tuam mihi exponas , verbisHier : mündlich. duntaxat . Et si importunior tibi videor , ignoscas .",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_958",
          "psc_text": "probabo. Non enim valde longe pergo in exempla, quando de mente tua volo aliquam similitudinem dare ad Deum tuum; quia utique non in corpore, sed in ipsa mente factus est homo ad imaginem Dei. In similitudine sua Deum quaeramus, in imagine sua Creatorem agnoscamus. Ibi intus, si potuerimus, inveniamus hoc quod dicimus; quomodo demonstret Pater Filio, et Filius videat quod demonstrat Pater, antequam fiat aliquid a Patre per Filium. Sed cum dixero et intellexeris, nec sic putes jam illud aliquid tale esse, ut serves ibi pietatem, quam volo a te servari, et praecipue moneo: id est, ut si non vales comprehendere Deus quid sit, parum non tibi putes esse scire quid non sit. 11. Ecce in mente tua video aliqua duo, memoriam tuam et cogitationem tuam, id est, quasi aciem quamdam et obtutum animae tuae. Vides aliquid, et per oculos percipis, et commendas memoriae: ibi est intus quod memoriae commendasti,",
          "candidate_score": 0.658727,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_10_12",
          "bdc_text": "Et si importunior tibi videor , ignoscas . In Anbetracht des Umfanges von mehr als 1'000 Seiten ( s. oben fn18327-1 )",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2009",
          "psc_text": "Pater et Filius, non dictum esset, Si cognovistis me, et Patrem meum cognovistis. Utique enim, quia nemo, inquit, venit ad Patrem, nisi per me; si cognovistis me, et Patrem meum cognovistis: quoniam ego per quem venitur ad Patrem, perducam vos ad eum, ut ipsum etiam cognoscatis. Sed quoniam illi sum omnino simillimus, amodo cognoscetis eum, cum cognoscitis me: et vidistis eum, si oculis cordis vidistis me. 3. Quid ergo est quod dicis, Philippe, Ostende nobis Patrem, et sufficit nobis? Tanto, inquit, tempore vobiscum sum, et non cognovistis me, Philippe? Qui videt me, videt et Patrem. Quod si ad te multum est hoc videre, saltem quod non vides hoc crede. Quomodo enim dicis, inquit, Ostende nobis Patrem? Si me vidisti qui omnimodo similis sum, vidisti illum cui similis sum. Quod si videre non potes, non saltem credis quia ego in Patre, et Pater in me est? Poterat hic dicere Philippus: Video",
          "candidate_score": 0.624052,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_10_12",
          "bdc_text": "Et si importunior tibi videor , ignoscas . In Anbetracht des Umfanges von mehr als 1'000 Seiten ( s. oben fn18327-1 )",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_516",
          "psc_text": "puteum sedens, comprehensus, flagellatus, sputis illitus, spinis coronatus, ligno suspensus, lancea percussus, mortuus, sepultus? quomodo ergo rex omnis terrae? Quod videbatur in loco, caro erat: oculis carneis caro apparebat; in carne mortali majestas immortalis occultabatur. Et quibus oculis majestas immortalis penetrata compage carnis poterit intueri? Est alius oculus, est interior oculus. Non enim nullos oculos habebat et Tobias, quando caecus oculis corporeis filio dabat praecepta vitae (Tob. IV). Ille patri manum tenebat, ut pedibus ambularet: ille filio consilium dabat, ut viam justitiae teneret. Et hac oculos video, et hac oculos intelligo. Et meliores oculi dantis vitae consilium, quam oculi tenentis manum. Tales oculos quaerebat et Jesus, quando ait Philippo, Tanto tempore vobiscum sum, et non cognovistis me? Tales oculos quaerebat, cum ait, Philippe, qui videt me, videt et Patrem (Joan. XIV, 9) . Isti oculi in intelligentia sunt, isti oculi in mente sunt. Ideo cum dixisset Psalmus, Quoniam rex omnis",
          "candidate_score": 0.623379,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_10_12",
          "bdc_text": "Et si importunior tibi videor , ignoscas . In Anbetracht des Umfanges von mehr als 1'000 Seiten ( s. oben fn18327-1 )",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1815",
          "psc_text": "Nihil est occultum quod non revelabitur (Matth. X, 26) : sed si in quod pervenimus, in eo ambulemus, sicut dicit Apostolus, non solum quod nescimus et scire debemus, sed etiam si quid aliter sapimus, id quoque nobis Deus revelabit (Philipp. III, 15 et 16). Pervenimus autem in viam fidei, hanc perseverantissime teneamus: ipsa perducet ad cubiculum regis, in quo sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae absconditi (Coloss. II, 3). Non enim ipse Dominus Jesus Christus suis illis magnis et praecipue electis discipulis invidebat, quando dicebat, Multa habeo vobis dicere, sed non potestis illa portare modo (Joan. XVI, 12) . Ambulandum est, proficiendum est, crescendum est, ut sint corda nostra capacia earum rerum quas capere modo non possumus. Quod si nos ultimus dies proficientes invenerit, ibi discemus quod hic non potuimus. 8. Si quis autem istam quaestionem liquidius et melius novit se posse et confidit exponere, absit ut non sim paratior",
          "candidate_score": 0.621185,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 20,
      "cf_id": "cf021",
      "work_id": "stoa0040.stoa036.opp-lat1",
      "max_score": 0.65841,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "1_sent_8_10",
          "bdc_text": "Ego tibi soli animum meum exponere simpliciter volui et rogo etiam , ut tibi serves et per occasionem aliquando sententiam tuam mihi exponas , verbisHier : mündlich. duntaxat . Et si importunior tibi videor , ignoscas .",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa036.opp-lat1_window_107",
          "psc_text": "His ita pro meo modulo pertractatis atque discussis quaestionem tamen de coniugiis obscurissimam et inplicatissimam esse non nescio. nec audeo profiteri omnes sinus eius uel in hoc opere uel in alio me adhuc explicasse uel iam posse, si urguear, explicare. illud autem, unde me idem in alia scheda consulendum existimatis, seorsum etiam ego enodare curarem, si mihi aliud, quam tibi uisum est, uideretur; cum uero eadem sit etiam nostra sententia, non hinc opus est diutius disputare. 8 I Cor. 7, 12. 13 9 cf. I Cor. 10, 23 14 Marc. 10, 12 16 Luc. 16, 18 1 gentibua YESNt 2 menbra E iis bd 7 uirum] illtt T 8 quamuis] in aliquibus VESN1 q cuiuis (i fin. s. I.) T 10 iam supra S 13 demissa B 15 alio T . 16 et omnis-moechatur om. VESN1 18 itaque TRS 20 proferre (e fin. s. i appos.; s. ferre superscr. fiteri)",
          "candidate_score": 0.65841,
          "ce_score": null
        }
      ]
    }
  ],
  "biblical_hits": []
}