10/10091.json

{
  "letter_id": "10091",
  "bd_url": "https://www.bullinger-digital.ch/letter/10091",
  "dominant_topic": 17,
  "topic_dist": [
    0.051233,
    0.057471,
    0.047891,
    0.05536,
    0.048466,
    0.041836,
    0.043016,
    0.056357,
    0.04273,
    0.049643,
    0.048509,
    0.043796,
    0.048097,
    0.046439,
    0.047447,
    0.052388,
    0.043285,
    0.060672,
    0.059054,
    0.056309
  ],
  "citations": [
    {
      "rank": 1,
      "cf_id": "cf033",
      "work_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis",
      "max_score": 0.715738,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_60_62",
          "bdc_text": "A domino malum egressum est , ut tentaremur , non ut prorsus perderemur . At domini voluntas sancta est et iusta . Hinc , cum scribitis nescire , quid civile et humanum resipere visa sit ratio doctrinae ecclesiasticae apud nos , quae et male nobis cesserit , non modo miramur , fratres charissimi , sed et obstupescimus .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_841",
          "psc_text": "prohibemur, cum dicit Scriptura nobis: Et a voluntatibus tuis avertere (Eccli. XXVIII) . Et iterum: Rogamus Deum in oratione, ut fiat illius voluntas in nobis (Matth. VI). Docemur ergo merito non facere nostram voluntatem, cum cavemus illud, quod dicit sancta Scriptura: Sunt viae quae videntur hominibus rectae; quarum finis usque ad profundum inferni demergit (Prov. XVI) . Et cum item cavemus illud, quod de negligentibus dictum est: Corrupti sunt, et abominabiles facti sunt in voluntatibus suis (Psal. LII) . In desideriis vero carnis ita nobis Deum credamus semper esse praesentem, cum dicit Propheta Domino: Ante te est omne desiderium meum (Psal. XXXVII) . Cavendum ergo ideo malum desiderium, quia mors secus introitum delectationis posita est. Unde Scriptura praecipit, dicens: Post concupiscentias tuas non eas (Eccli. XVIII) . Ergo si oculi Domini speculantur bonos et malos, et Dominus de coelo semper respicit super filios hominum (Psal. XXXIII), ut videat si est",
          "candidate_score": 0.715738,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_60_62",
          "bdc_text": "A domino malum egressum est , ut tentaremur , non ut prorsus perderemur . At domini voluntas sancta est et iusta . Hinc , cum scribitis nescire , quid civile et humanum resipere visa sit ratio doctrinae ecclesiasticae apud nos , quae et male nobis cesserit , non modo miramur , fratres charissimi , sed et obstupescimus .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_881",
          "psc_text": "pravae cogitationis custodit. » Voluntatem vero propriam ita facere prohibemur, cum dicit Scriptura nobis: « Et a voluntatibus avertere. » ] Quod tam de bona quam de mala intelligunt voluntate Hildemarus et Bernardus Cassin. Et certe ipsa bona voluntas cessat esse bona, cum efficitur propria, etiamsi bona appetere videatur; unde et Dominus illa reprobat jejunia, in quibus reperitur voluntas nostra. Et iterum rogamus Deum in oratione, ut fiat ejus voluntas in nobis. ] Id est in nostra, inquit Hildemarus. Recte omnino ad B. Benedicti mentem S. Augustinus seu quivis alius (Serm. 65 in Append. serm.): « Certe cum dicimus, Fiat voluntas tua, docemur semper ad Dei, non ad nostram respicere voluntatem; quia in nostra voluntate aliquoties contraria sunt; in Domini voluntate vita est semper et benitas. » Sunt viae quae videntur hominibus rectae, etc.] Hunc Scripturae locum ita explicat citatus a Boherio abbas Moyses: « Scripturae Judaeorum vel gentilium inducunt",
          "candidate_score": 0.696895,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_61_63",
          "bdc_text": "At domini voluntas sancta est et iusta . Hinc , cum scribitis nescire , quid civile et humanum resipere visa sit ratio doctrinae ecclesiasticae apud nos , quae et male nobis cesserit , non modo miramur , fratres charissimi , sed et obstupescimus . Si enim ex eventu ac infortunio quaevis res aestimanda erit , quem tandem non poeniteat prophetiae christianae , ut quae post multos exantlatos labores non rude donat , sed vita privat privavitque optimos in domino viros , Isaiam , Zachariam , StephanumIn der erwähnten Schrift ( oben Anm. 10 ) weist Bullinger ebenfalls auf den Tod von Jesaia , Sacharja und Stephanus hin , s. Büsser , De prophetae officio 257. , Iacobum aliosque heroas innumeros ;",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_842",
          "psc_text": "(Psal. XXXVII) . Cavendum ergo ideo malum desiderium, quia mors secus introitum delectationis posita est. Unde Scriptura praecipit, dicens: Post concupiscentias tuas non eas (Eccli. XVIII) . Ergo si oculi Domini speculantur bonos et malos, et Dominus de coelo semper respicit super filios hominum (Psal. XXXIII), ut videat si est intelligens, aut requirens Deum: et si ab angelis nobis deputatis quotidie die noctuque Domino factori nostro opera nostra nuntiantur, cavendum est ergo omni hora, fratres, sicut dicit in psalmo Propheta, ne nos declinantes in malo et inutiles factos (Psal. LII), aliqua hora aspiciat Deus, et parcendo nobis in hoc tempore, quia pius est, et exspectat nos converti in melius, ne dicat nobis in futuro: Haec fecisti, et tacui (Psal. XLIX) . Secundus humilitatis gradus est, si propriam quis non amans voluntatem, desideria sua non delectetur implere: sed vocem illam Domini factis imitetur, dicentis: Non veni facere voluntatem meam, sed ejus",
          "candidate_score": 0.695601,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_60_62",
          "bdc_text": "A domino malum egressum est , ut tentaremur , non ut prorsus perderemur . At domini voluntas sancta est et iusta . Hinc , cum scribitis nescire , quid civile et humanum resipere visa sit ratio doctrinae ecclesiasticae apud nos , quae et male nobis cesserit , non modo miramur , fratres charissimi , sed et obstupescimus .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_882",
          "psc_text": "voluntas tua, docemur semper ad Dei, non ad nostram respicere voluntatem; quia in nostra voluntate aliquoties contraria sunt; in Domini voluntate vita est semper et benitas. » Sunt viae quae videntur hominibus rectae, etc.] Hunc Scripturae locum ita explicat citatus a Boherio abbas Moyses: « Scripturae Judaeorum vel gentilium inducunt monacho quamdam complacentiam plusquam codices fidei Christianae, expositiones etiam sacrae Scripturae novum dantes intellectum videntur ei rectae, multiplicata jejunia, et orationes ultra usum communem coenobii recte dijudicat; persequi vero extra coenobium pias causas, puta monasteriorum, monachorum, desolatorum, monialium, rectum ei videtur et sanctum; quod tamen illusione saepe diabolica procuratur; et ideo istae viae quae videntur rectae usque ad infernum demergunt. » Sed Smaragdus textum illum intelligi posse existimat de illis « qui nunc electi esse videntur, sed quia non sunt a Domino, reprobantur; » additque: « Potest et de 208 illis non inconvenienter intelligi, quos vitia sub simulatione virtutum decipiunt",
          "candidate_score": 0.694446,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_60_62",
          "bdc_text": "A domino malum egressum est , ut tentaremur , non ut prorsus perderemur . At domini voluntas sancta est et iusta . Hinc , cum scribitis nescire , quid civile et humanum resipere visa sit ratio doctrinae ecclesiasticae apud nos , quae et male nobis cesserit , non modo miramur , fratres charissimi , sed et obstupescimus .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_842",
          "psc_text": "(Psal. XXXVII) . Cavendum ergo ideo malum desiderium, quia mors secus introitum delectationis posita est. Unde Scriptura praecipit, dicens: Post concupiscentias tuas non eas (Eccli. XVIII) . Ergo si oculi Domini speculantur bonos et malos, et Dominus de coelo semper respicit super filios hominum (Psal. XXXIII), ut videat si est intelligens, aut requirens Deum: et si ab angelis nobis deputatis quotidie die noctuque Domino factori nostro opera nostra nuntiantur, cavendum est ergo omni hora, fratres, sicut dicit in psalmo Propheta, ne nos declinantes in malo et inutiles factos (Psal. LII), aliqua hora aspiciat Deus, et parcendo nobis in hoc tempore, quia pius est, et exspectat nos converti in melius, ne dicat nobis in futuro: Haec fecisti, et tacui (Psal. XLIX) . Secundus humilitatis gradus est, si propriam quis non amans voluntatem, desideria sua non delectetur implere: sed vocem illam Domini factis imitetur, dicentis: Non veni facere voluntatem meam, sed ejus",
          "candidate_score": 0.692022,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_59_61",
          "bdc_text": "Hac enim in re nihil a parte nostra peccatum est . A domino malum egressum est , ut tentaremur , non ut prorsus perderemur . At domini voluntas sancta est et iusta .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_841",
          "psc_text": "prohibemur, cum dicit Scriptura nobis: Et a voluntatibus tuis avertere (Eccli. XXVIII) . Et iterum: Rogamus Deum in oratione, ut fiat illius voluntas in nobis (Matth. VI). Docemur ergo merito non facere nostram voluntatem, cum cavemus illud, quod dicit sancta Scriptura: Sunt viae quae videntur hominibus rectae; quarum finis usque ad profundum inferni demergit (Prov. XVI) . Et cum item cavemus illud, quod de negligentibus dictum est: Corrupti sunt, et abominabiles facti sunt in voluntatibus suis (Psal. LII) . In desideriis vero carnis ita nobis Deum credamus semper esse praesentem, cum dicit Propheta Domino: Ante te est omne desiderium meum (Psal. XXXVII) . Cavendum ergo ideo malum desiderium, quia mors secus introitum delectationis posita est. Unde Scriptura praecipit, dicens: Post concupiscentias tuas non eas (Eccli. XVIII) . Ergo si oculi Domini speculantur bonos et malos, et Dominus de coelo semper respicit super filios hominum (Psal. XXXIII), ut videat si est",
          "candidate_score": 0.686403,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_61_63",
          "bdc_text": "At domini voluntas sancta est et iusta . Hinc , cum scribitis nescire , quid civile et humanum resipere visa sit ratio doctrinae ecclesiasticae apud nos , quae et male nobis cesserit , non modo miramur , fratres charissimi , sed et obstupescimus . Si enim ex eventu ac infortunio quaevis res aestimanda erit , quem tandem non poeniteat prophetiae christianae , ut quae post multos exantlatos labores non rude donat , sed vita privat privavitque optimos in domino viros , Isaiam , Zachariam , StephanumIn der erwähnten Schrift ( oben Anm. 10 ) weist Bullinger ebenfalls auf den Tod von Jesaia , Sacharja und Stephanus hin , s. Büsser , De prophetae officio 257. , Iacobum aliosque heroas innumeros ;",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_882",
          "psc_text": "voluntas tua, docemur semper ad Dei, non ad nostram respicere voluntatem; quia in nostra voluntate aliquoties contraria sunt; in Domini voluntate vita est semper et benitas. » Sunt viae quae videntur hominibus rectae, etc.] Hunc Scripturae locum ita explicat citatus a Boherio abbas Moyses: « Scripturae Judaeorum vel gentilium inducunt monacho quamdam complacentiam plusquam codices fidei Christianae, expositiones etiam sacrae Scripturae novum dantes intellectum videntur ei rectae, multiplicata jejunia, et orationes ultra usum communem coenobii recte dijudicat; persequi vero extra coenobium pias causas, puta monasteriorum, monachorum, desolatorum, monialium, rectum ei videtur et sanctum; quod tamen illusione saepe diabolica procuratur; et ideo istae viae quae videntur rectae usque ad infernum demergunt. » Sed Smaragdus textum illum intelligi posse existimat de illis « qui nunc electi esse videntur, sed quia non sunt a Domino, reprobantur; » additque: « Potest et de 208 illis non inconvenienter intelligi, quos vitia sub simulatione virtutum decipiunt",
          "candidate_score": 0.68618,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_61_63",
          "bdc_text": "At domini voluntas sancta est et iusta . Hinc , cum scribitis nescire , quid civile et humanum resipere visa sit ratio doctrinae ecclesiasticae apud nos , quae et male nobis cesserit , non modo miramur , fratres charissimi , sed et obstupescimus . Si enim ex eventu ac infortunio quaevis res aestimanda erit , quem tandem non poeniteat prophetiae christianae , ut quae post multos exantlatos labores non rude donat , sed vita privat privavitque optimos in domino viros , Isaiam , Zachariam , StephanumIn der erwähnten Schrift ( oben Anm. 10 ) weist Bullinger ebenfalls auf den Tod von Jesaia , Sacharja und Stephanus hin , s. Büsser , De prophetae officio 257. , Iacobum aliosque heroas innumeros ;",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_881",
          "psc_text": "pravae cogitationis custodit. » Voluntatem vero propriam ita facere prohibemur, cum dicit Scriptura nobis: « Et a voluntatibus avertere. » ] Quod tam de bona quam de mala intelligunt voluntate Hildemarus et Bernardus Cassin. Et certe ipsa bona voluntas cessat esse bona, cum efficitur propria, etiamsi bona appetere videatur; unde et Dominus illa reprobat jejunia, in quibus reperitur voluntas nostra. Et iterum rogamus Deum in oratione, ut fiat ejus voluntas in nobis. ] Id est in nostra, inquit Hildemarus. Recte omnino ad B. Benedicti mentem S. Augustinus seu quivis alius (Serm. 65 in Append. serm.): « Certe cum dicimus, Fiat voluntas tua, docemur semper ad Dei, non ad nostram respicere voluntatem; quia in nostra voluntate aliquoties contraria sunt; in Domini voluntate vita est semper et benitas. » Sunt viae quae videntur hominibus rectae, etc.] Hunc Scripturae locum ita explicat citatus a Boherio abbas Moyses: « Scripturae Judaeorum vel gentilium inducunt",
          "candidate_score": 0.681798,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_61_63",
          "bdc_text": "At domini voluntas sancta est et iusta . Hinc , cum scribitis nescire , quid civile et humanum resipere visa sit ratio doctrinae ecclesiasticae apud nos , quae et male nobis cesserit , non modo miramur , fratres charissimi , sed et obstupescimus . Si enim ex eventu ac infortunio quaevis res aestimanda erit , quem tandem non poeniteat prophetiae christianae , ut quae post multos exantlatos labores non rude donat , sed vita privat privavitque optimos in domino viros , Isaiam , Zachariam , StephanumIn der erwähnten Schrift ( oben Anm. 10 ) weist Bullinger ebenfalls auf den Tod von Jesaia , Sacharja und Stephanus hin , s. Büsser , De prophetae officio 257. , Iacobum aliosque heroas innumeros ;",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_841",
          "psc_text": "prohibemur, cum dicit Scriptura nobis: Et a voluntatibus tuis avertere (Eccli. XXVIII) . Et iterum: Rogamus Deum in oratione, ut fiat illius voluntas in nobis (Matth. VI). Docemur ergo merito non facere nostram voluntatem, cum cavemus illud, quod dicit sancta Scriptura: Sunt viae quae videntur hominibus rectae; quarum finis usque ad profundum inferni demergit (Prov. XVI) . Et cum item cavemus illud, quod de negligentibus dictum est: Corrupti sunt, et abominabiles facti sunt in voluntatibus suis (Psal. LII) . In desideriis vero carnis ita nobis Deum credamus semper esse praesentem, cum dicit Propheta Domino: Ante te est omne desiderium meum (Psal. XXXVII) . Cavendum ergo ideo malum desiderium, quia mors secus introitum delectationis posita est. Unde Scriptura praecipit, dicens: Post concupiscentias tuas non eas (Eccli. XVIII) . Ergo si oculi Domini speculantur bonos et malos, et Dominus de coelo semper respicit super filios hominum (Psal. XXXIII), ut videat si est",
          "candidate_score": 0.679358,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_41_43",
          "bdc_text": "Quid vero multis ? Videbitis aliquando iustas caussas , videbitis longanimem patien-tiam nostrorum , cum Zuinglii nostri vitam Welche «Vita Zwinglii» Bullinger meint , ist nicht klar ersichtlich. Möglicher weise wollte er seine eigene Schrift «De prophetae officio» ( HBBibl I 33 ;",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2541",
          "psc_text": "vel praeventa, vel dilata non teneat, omnem procul dubio horarum succedentium ordinem turbat. Non ergo fabulis vacet, non longa cum aliquo colloquia misceat, non denique quid a saecularibus agatur inquirat; sed commissae sibi curae semper intentus, semper providus, semperque sollicitus, volubilis sphaerae necessitatem quiescere nescientem, siderum transitum et elabentis temporis meditetur semper excursum. Porro psallendi sibi faciat consuetudinem, si discernendi horas quotidianam habere desiderat notionem, ut quandocunque solis claritas, sive stellarum varietas nubium densitate non cernitur, illic in quantitate psalmodiae quam tenuerit, quoddam sibi velut horologium metiatur. » Notat vero Boherius hunc Regulae textum duobus posse modis intelligi, « vel quod abbas committat alicui fratri curam pulsandi, et discernendi quando pulsandum existat; vel solum discernendi quando sit pulsandum. Unde, inquit, vidi in quibusdam monasteriis, quod haec cura erat primicerii; in quibusdam prioris claustralis, vel subprioris. Talis enim cum tempus erat judicio suo pulsandi horas canonicas, faciebat signum sacristae, quod hora",
          "candidate_score": 0.672157,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_39_41",
          "bdc_text": "Quare non audistis sancta commonentes ? » Audivissemus equidem , si unquam sperare potuissemus efferos homines potuisse ulla mitigari longanimitate , ut qui ne nunc quidem et sanguine nostro et longanimitate post tot accepta damna molliuntur , imo iam tum , cum nostri pacem ambirent , prorsus decreverant vi et armis rem aggredi . Quid vero multis ?",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_53",
          "psc_text": "de divers., si forte dum alloquitur nos Dominus majestatis, nos insensati avertamus aurem, et ad nescio quas animum ineptias convertamus! Quanta est haec injuria, et quam graviter vindicanda, cum vilissimus vermis clamantem ad se audire dedignatur creatorem universitatis? Quanta vero, et quam ineffabilis divinae dignatio bonitatis, quae quotidie conspicit nos infelices, avertentes aures, obdurantes corda, et nihilominus clamitat ad nos! » Et iterum: Qui habet aures audiendi audiat quid Spiritus dicat Ecclesiis. ] Aures audiendi sunt magnum audiendae veritatis, cum sincera illius sectandae voluntate, desiderium. Quid Spiritus, scilicet Spiritus sanctus, dicat Ecclesiis, id est cunctis Christi fidelibus, ex quibus tanquam vivis lapidibus una construitur Ecclesia. Notat porro Rabanus ( Super Mat. ) quod « quoties haec admonitiuncula, » nempe: Qui habet aures audiendi audiat, « vel in Evangelio, vel in Apocalypsi Joannis interponitur, mysticum est, quod dicitur, atque ad audiendum discendumque salubre insinuatur. » Et quid dicit? Venite, filii, audite",
          "candidate_score": 0.664932,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_42_44",
          "bdc_text": "Videbitis aliquando iustas caussas , videbitis longanimem patien-tiam nostrorum , cum Zuinglii nostri vitam Welche «Vita Zwinglii» Bullinger meint , ist nicht klar ersichtlich. Möglicher weise wollte er seine eigene Schrift «De prophetae officio» ( HBBibl I 33 ; s. oben [Nr. 61 ] S. 41 , Anm. 1 ) , die einen besonderen Abschnitt über Zwinglis Leben enthält , übersenden .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_622",
          "psc_text": "Et item Num. 44: « Coge teipsum ut ores perpetuo cum lacrymis, ut forte misereatur tui Deus, et exuat te veteri homine. » Sed S. Benedicti textum expendamus. Quinque potissimum hic praecipit S. Pater. Primo peccatorum confessionem, quae, ut dicit S. Bernardus Epist. 113, « peccatoris est vita, justi gloria, et peccatori necessaria, et justum nihilominus decet. » Secundo vult confessionem illam peccatorum esse praeteritorum, cupit enim non esse praesentia: praeterita autem vocat ea quae in saeculo ante conversionem commissa sunt: qua semel facta, nullum ab eo committi voluit, cujus angelica prorsus esse vita debuisset, ut observat Hildemarus. Vel etiam quia, ut loquitur Bernardus Cassinensis, « utilis est memoria praeteritorum peccatorum, quia ex illa tollitur praesumptio, et humilitas conservatur, et virtus bonae operationis acquiritur, sicut ex appositione fimi terra magis fecundatur et fructificat. » Eadem similitudine utitur Candidus in Vita Eigilis abbatis Fuldensis n. 26. Tertio, idque cum lacrymis vel",
          "candidate_score": 0.664001,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_41_43",
          "bdc_text": "Quid vero multis ? Videbitis aliquando iustas caussas , videbitis longanimem patien-tiam nostrorum , cum Zuinglii nostri vitam Welche «Vita Zwinglii» Bullinger meint , ist nicht klar ersichtlich. Möglicher weise wollte er seine eigene Schrift «De prophetae officio» ( HBBibl I 33 ;",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_622",
          "psc_text": "Et item Num. 44: « Coge teipsum ut ores perpetuo cum lacrymis, ut forte misereatur tui Deus, et exuat te veteri homine. » Sed S. Benedicti textum expendamus. Quinque potissimum hic praecipit S. Pater. Primo peccatorum confessionem, quae, ut dicit S. Bernardus Epist. 113, « peccatoris est vita, justi gloria, et peccatori necessaria, et justum nihilominus decet. » Secundo vult confessionem illam peccatorum esse praeteritorum, cupit enim non esse praesentia: praeterita autem vocat ea quae in saeculo ante conversionem commissa sunt: qua semel facta, nullum ab eo committi voluit, cujus angelica prorsus esse vita debuisset, ut observat Hildemarus. Vel etiam quia, ut loquitur Bernardus Cassinensis, « utilis est memoria praeteritorum peccatorum, quia ex illa tollitur praesumptio, et humilitas conservatur, et virtus bonae operationis acquiritur, sicut ex appositione fimi terra magis fecundatur et fructificat. » Eadem similitudine utitur Candidus in Vita Eigilis abbatis Fuldensis n. 26. Tertio, idque cum lacrymis vel",
          "candidate_score": 0.659327,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_41_43",
          "bdc_text": "Quid vero multis ? Videbitis aliquando iustas caussas , videbitis longanimem patien-tiam nostrorum , cum Zuinglii nostri vitam Welche «Vita Zwinglii» Bullinger meint , ist nicht klar ersichtlich. Möglicher weise wollte er seine eigene Schrift «De prophetae officio» ( HBBibl I 33 ;",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_351",
          "psc_text": "sed quot haberent monachos curabunt, assignarit Mabillonius noster, quod erratum anno imperii 11 in edito brevi Capitularium reprehendit Carolus Magnus his verbis Praef. ad saec. IV, part. I, n. 140 : « Quam utilitatem conferat Ecclesiae Christi, quod is qui pastor vel magister, cujuscunque venerabilis loci esse debet, magis studet in sua conversatione habere multos quam bonos, et non tam probis quam multitudine delectatur? » Non multitudo hominum, sed multitudo bene viventium coenobia sanctificat: imo, sicut paucitas monachorum obest quominus exacte regulae disciplina custodiatur, ita non minus multitudo monasticae observantiae nocet; vix enim in tanta multitudine fieri potest ut aliqui non reperiantur mali, quorum perversis moribus boni et religiosi corrumpuntur. Deinde ubi multi sunt, nonnulli existunt quibus justis licet de causis aliquae exemptiones sunt concedendae, ex quibus sensim et sine sensu rigor observantiae regularis enervatur. Quod praesensisse videtur auctor Vitae S. Stephani Obazinensis abbatis libro I n. 16 Tom. IV",
          "candidate_score": 0.655866,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_41_43",
          "bdc_text": "Quid vero multis ? Videbitis aliquando iustas caussas , videbitis longanimem patien-tiam nostrorum , cum Zuinglii nostri vitam Welche «Vita Zwinglii» Bullinger meint , ist nicht klar ersichtlich. Möglicher weise wollte er seine eigene Schrift «De prophetae officio» ( HBBibl I 33 ;",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1066",
          "psc_text": "veteres monachos Psalterium memoriter discere: nam meditari apud antiquos saepe sumitur pro simplici lectione, ut in secunda Regula SS. Patrum cap. 5, sive pro studio; unde antiqua versio Gallica ms. Conchensis monasterii hunc Regulae textum ita vertit: Le temps qui reste après vigile soit occupé à dire Psautier ou à étudier. Quinto, non solum Psalterium, sel alios insuper Scripturae libros ex mente S. Benedicti memoriae commendandos esse existimo, maxime cum nonnullas lectiones ad opus Dei memoriter recitari voluerit, communisque apud veteres monachos usus obtinuerit, Scripturam memoriae mandandi. Addo praeterea occultos illius variosque sensus esse rimandos: nam Scripturae sacrae studium apud eos praecipuum fuisse constat; unde etiam Hildemarus nolenti vigilare fratri, et nihil se adjuvante Domino indigere dicenti, « Abbas, inquit, talem propositionem debet proponere, quam ille frater non possit solvere, ut humilietur, » aliquem scilicet Scripturae locum perdifficilem cujus sensum frater ille negligens et superbus ignoret. Sexto, denique non sic",
          "candidate_score": 0.650225,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_25",
          "bdc_text": "Nunc equidem humiliavit nos , ut qui hactenus ecclesiarum in robore et constantia fuimus speculum , ita nunc omnium gentium simus περίψημ α",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_850",
          "psc_text": "humiliatus sum usquequaque (Psal. CXVIII) . 200 Ergo his omnibus humilitatis gradibus ascensis, monachus mox ad charitatem Dei perveniet illam, quae perfecta foras mittit timorem: per quam universa, quae prius non sine formidine observabat, absque ullo labore velut naturaliter ex consuetudine incipiet custodire; non jam timore gehennae, sed amore Christi et consuetudine ipsa bona et delectatione virtutum, quae Dominus jam in operarium suum mundum a vitiis et peccatis, Spiritu sancto dignabitur demonstrare. COMMENTARIUS. Hoc caput, quod S. Benedictus subjungit silentio, Prophetae secutus exemplum, qui ait: Obmutui et humiliatus sum, quanto apud veteres fuerit in pretio, exinde patet, quod et S. Donatus et Magister suis in Regulis illud integrum inseruerint; quod venerabilis Benedictus Clusensis S. Michaelis monasterii saeculo XI abbas illud « ut unusquisque memoriae commendaret persuaderet, dicens ibidem virtutum summam constare, unde quis facile queat ad celsitudinem coelestem scandere, » teste Willelmo ejus discipulo; quod in pleno concilio Carisiaco anno",
          "candidate_score": 0.647535,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_42_44",
          "bdc_text": "Videbitis aliquando iustas caussas , videbitis longanimem patien-tiam nostrorum , cum Zuinglii nostri vitam Welche «Vita Zwinglii» Bullinger meint , ist nicht klar ersichtlich. Möglicher weise wollte er seine eigene Schrift «De prophetae officio» ( HBBibl I 33 ; s. oben [Nr. 61 ] S. 41 , Anm. 1 ) , die einen besonderen Abschnitt über Zwinglis Leben enthält , übersenden .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1378",
          "psc_text": "] Quod ait maxime non sic capiendum est, quasi Deus magis uno esset in loco, quam alio; sed ad nos referri debet, non ad Deum ipsum, ut post Hildemarum docet Bernardus Cassin. Et certe, « licet semper videamur, sed tunc etiam praesentamus et ostendimus nos quasi facie ad faciem cum Deo loquentes, » inquit alter Bernardus abbas Clarevallensis. Cum ad opus divinum assistimus. ] Ad opus divinum, ait, « quo quidem nomine, ut loquitur iterum S. Bernardus (Serm. 47, in Cant.), laudum solemnia, quae Deo in oratorio quotidie persolvuntur, P. Benedictus ideo voluit appellare, ut ex hoc clarius aperiret quam nos operi illi velit esse intentos. » Ideo semper memores simus quod ait Propheta: Servite Domino in timore; et iterum: Psallite sapienter. ] Quid sit psallere sapienter varie a variis exponitur. Primo enim S. Basilius (In Regul., apud Rufin., cap. 57): « Si quis, inquit, ita animam suam intendat ad",
          "candidate_score": 0.646938,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_51_53",
          "bdc_text": "Möglicher weise hatte Ziegler auf der Durchreise von Italien mit Bullinger und den Zürcher Theologen Bekanntschaft geschlossen , s. Karl Schottenloher , Jakob Ziegler aus Landau an der Isar . Ein Gelehrtenleben aus der Zeit des Humanismus und der Reformation . Mit sechs Federzeichnungen Martin Richters , des Schreibgehilfen Zieglers , Münster i. W. 1910 .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2659",
          "psc_text": "ex ejus Vita n. 7, ab auctore subaequali scripta, ubi de Hilduto sive Eltuto magistro sic disserit: « Ille vero Eltutus de totis Scripturis Veteris ac Novi Testamenti, et omnis philosophiae generis, geometriae scilicet ac rhetoricae grammaticae, et arithmeticae, et omnium artium philosophiae omnium Britannorum peritissimus erat. » Additque: « In cujus monasterio ego fui. » His etiam adjiciendus est S. Maglorius, qui, ut habetur in ejus Vita n. 1, « tam artium liberalium quam et divinorum eloquiorum » scientiam ab Eltuto edoctus est. Neque id singulare tantum exstitit Eltuto, cum circa idem tempus S. Maclovius puer (Vita S. Maclovii, n. 1, saec. I Bened.) Brendano abbati, « eo tempore viro sanctitate et scientia famosissimo, litteratoriae » imbuendus disciplinae traditus sit. Nec mihi dubium est olim Britanniam, ut fidei mysteriis, ita litterarum scientiis institutam fuisse a monachis, agente S. Patricio ejusque discipulis, qui primi in Hibernia verbi divini semina diffuderunt.",
          "candidate_score": 0.643502,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_25",
          "bdc_text": "Nunc equidem humiliavit nos , ut qui hactenus ecclesiarum in robore et constantia fuimus speculum , ita nunc omnium gentium simus περίψημ α",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1033",
          "psc_text": "nolumus humiliari, cum Publicano fixis in terram oculis dicamus: Domine, non sum dignus ego peccator levare oculos meos ad coelos. Quod duobus modis intelligit Hildemarus: 1º levare oculos in coelum, aethereum scilicet, sive sidereum; 2º in coelum, id est in sanctos, qui coeli nomine saepissime vocantur, ad quorum contemplationem se dignum non credebat. 243 Quarto, ad Publicanum S. Benedictus Regii Prophetae adjicit exemplum, de se ipso perhibentis testimonium, quia incurvatus et humiliatus sum usquequaque. Incurvatus sum corpore, humiliatus mente; quia nihil proficit exterioris hominis incurvatio, nisi accedat interior mentis humiliatio. Vel, ut dicit Nicolaus de Fractura: « Incurvatus sum, per peccatorum accumulationem; humiliatus sum, per peccatorum confessionem. » Plures hisce aliae rationes possent addi, quibus ab inconsiderato revocemur intuitu, de quibus videsis Benedictum Haeftenum lib. VI, tract. 7, disq. 4. Obiter hic observo quod in ms. S. Benigni Divionensis Consuetudinibus legitur, cap. 3, ubi de novitio instruendo: « Quocunque incedit,",
          "candidate_score": 0.641487,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_51_53",
          "bdc_text": "Möglicher weise hatte Ziegler auf der Durchreise von Italien mit Bullinger und den Zürcher Theologen Bekanntschaft geschlossen , s. Karl Schottenloher , Jakob Ziegler aus Landau an der Isar . Ein Gelehrtenleben aus der Zeit des Humanismus und der Reformation . Mit sechs Federzeichnungen Martin Richters , des Schreibgehilfen Zieglers , Münster i. W. 1910 .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2667",
          "psc_text": "viguisse litterarum studia modo probaverimus ex Vitis SS. Gildae, Samsonis et Maglorii, qui ab Eltuto abbate liberales artes didicerunt; et ex Vita S. Maclovii, qui in Brendani abbatis monasterio iisdem in studiis profecit. Idem demonstrari amplius posset tam ex Vita S. Constantini, num. 1, qui ex rege monachus factus, saeculo VI in claustro litteras edoctus, sacerdos ordinatur (Bolland, 11 Martii); tum ex Vita S. Columbani num. 9, qui Silenis abbatis disciplinae se subjiciens (Saec. II Ben.), « omnium divinarum Scripturarum studiis eum imbuit; » tum ex Vita S. Galli abbatis cap. 1, qui in Bencorensi monasterio (Saec. II Ben.), « superna gratia se praeveniente, tanto studio divinas epotavit Scripturas, ut de thesauro suo nova proferre posset et vetera; grammaticae etiam regulas, metrorumque subtilitates capaci consequeretur ingenio, » ut scribit Walfridus. Quam vero in Hiberniae monasteriis S. Columbanus deprehenderat disciplinam, eamdem secum in Gallias transtulit, maxime autem in Luxoviense coenobium (Saec.",
          "candidate_score": 0.639067,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_51_53",
          "bdc_text": "Möglicher weise hatte Ziegler auf der Durchreise von Italien mit Bullinger und den Zürcher Theologen Bekanntschaft geschlossen , s. Karl Schottenloher , Jakob Ziegler aus Landau an der Isar . Ein Gelehrtenleben aus der Zeit des Humanismus und der Reformation . Mit sechs Federzeichnungen Martin Richters , des Schreibgehilfen Zieglers , Münster i. W. 1910 .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2675",
          "psc_text": "in Agaliensi monasterio imbibisse necessum est. Intactum etiam hoc saeculo Orientem relinquere non decet; in quo S. Theodorus Siceota defunctus est anno 613; de quo item Georgius ejus discipulus, vitam illius scribens ita loquitur (Bolland. 22 Aprilis): « Infans ipsi oblatus sum, qui et in ejus sancto monasterio enutritus a religiosissimo praefecto litteras didici. » Circa idem tempus Joannes Moschus presbyter et monachus in monasterio S. Theodosii abbatis et archimandritae, omnium quae Jerosolymis erant coenobiorum, varia peragravit loca, lustravitque monasteria; quo in itinere viros etiam doctissimos et philosophos disciplinae et studiorum gratia visitavit, uti ipse testatur in eo quod adornavit, Prato spiritali cap. 171 et 172. Et haec sufficere debent pro saeculo septimo. Saeculo VIII. S. Bonifacius in Nutscellense coenobium commigrans, sub Wimberto abbate piissimo eum in virtutibus ac litteris progressum fecit, ut docendi quoque munus paulo post ipse obierit. Postea transmittens in Germaniam, cum eum populum ad verum Christi",
          "candidate_score": 0.638888,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_50_52",
          "bdc_text": "Sein ursprünglich freundschaftliches Verhältnis zu den Straßburger Theologen kühlte sich indes bald ab und zerbrach im Jahre 1533 . Möglicher weise hatte Ziegler auf der Durchreise von Italien mit Bullinger und den Zürcher Theologen Bekanntschaft geschlossen , s. Karl Schottenloher , Jakob Ziegler aus Landau an der Isar . Ein Gelehrtenleben aus der Zeit des Humanismus und der Reformation .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2674",
          "psc_text": "reddidit. Viguisse etiam in coenobiis monachorum Britanniae minoris (Armoricam vocant) litterarum scientias, colligimus ex Vita S. Judoci (Saec. II Ben.) n. 3. 639 Quod si inde gradum faciamus in Hispaniam, idem et ibi reperiemus obtinuisse institutum. Nam cum S. Hildephonsus Toletanus episcopus (In ejus Vita num. 2, ibid.) « sub rudimentis adhuc infantiae degens, divino tactus Spiritu, vita delectatus monachorum, contemptis parentum rerumque affectibus. Agaliense monasterium petierit, monachumque se in eo multis fere annis decenter exhibuerit, » ut loquitur Julianus episcopus; et aliunde ex eodem Juliano scripserit (Num. 3) « quamplurimos libros luculentiore sermone potissimos, « tantam haud dubium doctrinam in Agaliensi monasterio imbibisse necessum est. Intactum etiam hoc saeculo Orientem relinquere non decet; in quo S. Theodorus Siceota defunctus est anno 613; de quo item Georgius ejus discipulus, vitam illius scribens ita loquitur (Bolland. 22 Aprilis): « Infans ipsi oblatus sum, qui et in ejus sancto monasterio enutritus a",
          "candidate_score": 0.63832,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_52",
          "bdc_text": "Ein Gelehrtenleben aus der Zeit des Humanismus und der Reformation .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2670",
          "psc_text": "gratia monachi destinarentur, sicuti discimus ex Vita S. Frodoberti abbatis Cellensis n. 6. Hoc saeculo vigebant in praecipuis, si non in omnibus Galliae monasteriis scientiae: in Longoretico Francardus, ejusdem loci postea abbas, « erat nutritor et doctor filiorum nobilium, » ex visione Baronti n. 11. In Pictaviensi S. Hilarii Aicadrus, postea abbas Gemmeticensis (Ibid.), Ansfrido monacho, sapientia famosissimo, puer ad erudiendum traditus, ex ejus Vita cap. 1 (Ibid.). In Solemniacensi, « susceptum B. Tillonem Elegius sancto Remaclo Solemniacensis monasterii sui abbati tradidit nutriendum atque litteris imbuendum . . . . qui sic tam saecularibus quam divinis institutionibus instruendum . . . . suis semper aspectibus astare praecepit, » ex Vita S. Tillonis, n. 4 (Ibid.). In Stabulensi « liberos suos liberalibus, imo monasticis instruendos disciplinis, » tradebant saeculares viri, ex Vita S. Hadelini n. 5 (Ibid.). In Gemmeticensi « erat consuetudo (S. Filiberti) de monasterio circumquaque ad exhortandas animas fratres",
          "candidate_score": 0.637738,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_50_52",
          "bdc_text": "Sein ursprünglich freundschaftliches Verhältnis zu den Straßburger Theologen kühlte sich indes bald ab und zerbrach im Jahre 1533 . Möglicher weise hatte Ziegler auf der Durchreise von Italien mit Bullinger und den Zürcher Theologen Bekanntschaft geschlossen , s. Karl Schottenloher , Jakob Ziegler aus Landau an der Isar . Ein Gelehrtenleben aus der Zeit des Humanismus und der Reformation .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2675",
          "psc_text": "in Agaliensi monasterio imbibisse necessum est. Intactum etiam hoc saeculo Orientem relinquere non decet; in quo S. Theodorus Siceota defunctus est anno 613; de quo item Georgius ejus discipulus, vitam illius scribens ita loquitur (Bolland. 22 Aprilis): « Infans ipsi oblatus sum, qui et in ejus sancto monasterio enutritus a religiosissimo praefecto litteras didici. » Circa idem tempus Joannes Moschus presbyter et monachus in monasterio S. Theodosii abbatis et archimandritae, omnium quae Jerosolymis erant coenobiorum, varia peragravit loca, lustravitque monasteria; quo in itinere viros etiam doctissimos et philosophos disciplinae et studiorum gratia visitavit, uti ipse testatur in eo quod adornavit, Prato spiritali cap. 171 et 172. Et haec sufficere debent pro saeculo septimo. Saeculo VIII. S. Bonifacius in Nutscellense coenobium commigrans, sub Wimberto abbate piissimo eum in virtutibus ac litteris progressum fecit, ut docendi quoque munus paulo post ipse obierit. Postea transmittens in Germaniam, cum eum populum ad verum Christi",
          "candidate_score": 0.635903,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_51_53",
          "bdc_text": "Möglicher weise hatte Ziegler auf der Durchreise von Italien mit Bullinger und den Zürcher Theologen Bekanntschaft geschlossen , s. Karl Schottenloher , Jakob Ziegler aus Landau an der Isar . Ein Gelehrtenleben aus der Zeit des Humanismus und der Reformation . Mit sechs Federzeichnungen Martin Richters , des Schreibgehilfen Zieglers , Münster i. W. 1910 .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2671",
          "psc_text": ". . suis semper aspectibus astare praecepit, » ex Vita S. Tillonis, n. 4 (Ibid.). In Stabulensi « liberos suos liberalibus, imo monasticis instruendos disciplinis, » tradebant saeculares viri, ex Vita S. Hadelini n. 5 (Ibid.). In Gemmeticensi « erat consuetudo (S. Filiberti) de monasterio circumquaque ad exhortandas animas fratres transmittere, » ex Vita S. Filiberti n. 20 (Ibid.). Denique SS. Botulfus et Adulfus in Gallia monachi « non solum doceri, sed ex gratia Dei inter perfectiores potestatem adepti sunt docendi, » ex Vita S. Botulli n. 2 (Saec. III Ben.). Quod hic de Galliae monasteriis asserimus, idem de Anglicanis multis potest exemplis confirmari, nimirum saeculo VII Theodorus ex monacho Cantuariensis episcopus, et Adrianus abbas (Saec. II Ben.) « quia litteris sacris simul et saecularibus abundanter ambo erant instructi, congregata discipulorum caterva, scientiae salutaris quotidie flumina irrigandis eorum cordibus emanabant, ita ut metricae artis, astronomicae, et arithmeticae, ecclesiasticae disciplinam inter",
          "candidate_score": 0.635732,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_49_51",
          "bdc_text": "Zieglero Wahrscheinlich Jakob Ziegler , der aus Venedig kommend im November 1531 in Straßburg anlangte . Sein ursprünglich freundschaftliches Verhältnis zu den Straßburger Theologen kühlte sich indes bald ab und zerbrach im Jahre 1533 . Möglicher weise hatte Ziegler auf der Durchreise von Italien mit Bullinger und den Zürcher Theologen Bekanntschaft geschlossen , s. Karl Schottenloher , Jakob Ziegler aus Landau an der Isar .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2675",
          "psc_text": "in Agaliensi monasterio imbibisse necessum est. Intactum etiam hoc saeculo Orientem relinquere non decet; in quo S. Theodorus Siceota defunctus est anno 613; de quo item Georgius ejus discipulus, vitam illius scribens ita loquitur (Bolland. 22 Aprilis): « Infans ipsi oblatus sum, qui et in ejus sancto monasterio enutritus a religiosissimo praefecto litteras didici. » Circa idem tempus Joannes Moschus presbyter et monachus in monasterio S. Theodosii abbatis et archimandritae, omnium quae Jerosolymis erant coenobiorum, varia peragravit loca, lustravitque monasteria; quo in itinere viros etiam doctissimos et philosophos disciplinae et studiorum gratia visitavit, uti ipse testatur in eo quod adornavit, Prato spiritali cap. 171 et 172. Et haec sufficere debent pro saeculo septimo. Saeculo VIII. S. Bonifacius in Nutscellense coenobium commigrans, sub Wimberto abbate piissimo eum in virtutibus ac litteris progressum fecit, ut docendi quoque munus paulo post ipse obierit. Postea transmittens in Germaniam, cum eum populum ad verum Christi",
          "candidate_score": 0.630124,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_42",
          "bdc_text": "Videbitis aliquando iustas caussas , videbitis longanimem patien-tiam nostrorum , cum Zuinglii nostri vitam Welche «Vita Zwinglii» Bullinger meint , ist nicht klar ersichtlich.",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_622",
          "psc_text": "Et item Num. 44: « Coge teipsum ut ores perpetuo cum lacrymis, ut forte misereatur tui Deus, et exuat te veteri homine. » Sed S. Benedicti textum expendamus. Quinque potissimum hic praecipit S. Pater. Primo peccatorum confessionem, quae, ut dicit S. Bernardus Epist. 113, « peccatoris est vita, justi gloria, et peccatori necessaria, et justum nihilominus decet. » Secundo vult confessionem illam peccatorum esse praeteritorum, cupit enim non esse praesentia: praeterita autem vocat ea quae in saeculo ante conversionem commissa sunt: qua semel facta, nullum ab eo committi voluit, cujus angelica prorsus esse vita debuisset, ut observat Hildemarus. Vel etiam quia, ut loquitur Bernardus Cassinensis, « utilis est memoria praeteritorum peccatorum, quia ex illa tollitur praesumptio, et humilitas conservatur, et virtus bonae operationis acquiritur, sicut ex appositione fimi terra magis fecundatur et fructificat. » Eadem similitudine utitur Candidus in Vita Eigilis abbatis Fuldensis n. 26. Tertio, idque cum lacrymis vel",
          "candidate_score": 0.629389,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_54_56",
          "bdc_text": "- RGST 8-10 , bes. S. 277-296 . Für Zwingli war Ziegler kein Unbekannter , s. Walter Köhler , Zu unserer Tafel , in : Zwa III 500-503 mit der Interpretation des Briefes Bucers an Zwingli vom 14 .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2816",
          "psc_text": "pontifex de alio quodam quasi ignoto, hoc ipsum de illo narrat Joannes Diaconus l. II Vitae S. Greg., c. 22 (Saec. II Ben.), et sequenti capite refert quoque alia vice susceptum ab eo fuisse angelum. Simile aliquid de S. Agilo abbate Resbacensi in ejus Vita, c. 20, et de S. Cuthberto, apud Bedam, in ejus item Vita, cap. 7, legitur. Et omnibus congruus honor exhibeatur. ] Quem in locum Bernardus Cassinensis et Boherius: « Aliter enim, inquiunt, debet honorari episcopus et abbas, et aliter clericus vel monachus; aliter praelatus, aliter subditus; aliter magnae religionis fama adveniens frater, aliter sarabaita vel gyrovagus; aliter nobiles et potentes, aliter ignobiles et pauperes; et ideo dicit congruus, ut secundum qualitatem susceptae personae sit et condescendentis in honoris exhibitione, in ciborum praeparatione, in occursione, in associatione: una enim debet esse ad omnes charitas secundum interiorem hominem; 674 sed debet esse diversitas in exterioris honoris exhibitione.",
          "candidate_score": 0.627386,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_54_56",
          "bdc_text": "- RGST 8-10 , bes. S. 277-296 . Für Zwingli war Ziegler kein Unbekannter , s. Walter Köhler , Zu unserer Tafel , in : Zwa III 500-503 mit der Interpretation des Briefes Bucers an Zwingli vom 14 .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3649",
          "psc_text": "Et Alcuinus ad fratres Wiremutensis et Girwensis ecclesiae scribens (Epist. 49): « Vos vero qui estis patres et pastores sanctae congregationis, docete diligentissime fraterno amore familiam, quam accepistis regendam, omneque bonitatis exemplum in vobismetipsis ostendite; saepiusque Regula S. Benedicti in conventu fratrum propria exponatur lingua, ut intelligi possit ab omnibus. » Similiter S. Dunstanus (In Concord. cap. 1): « Residentibus legatur Regula, vel si dies festus fuerit, evangelium ipsius diei, de qua lectione a priore, prout Dominus dederit, dicatur. » Et Udalricus de capitulo feriae 5 in Coena Domini (Lib. I, c. 12): « Exposita Regulae sententia, jubente domno abbate, consurgit camerarius, etc. » Denique Joannes Trithemius (Praefat. ad lib. Region. claustr.): « Sicut moris est observationibus Bursfeldensibus, cujus unionis et observantiae secundum regulam S. Benedicti sumus, paragraphum unum de eadem Regula, quae nobis capitulariter ter in anno legi consuevit, fratribus meis 875 singulis diebus compellor declarare: super qua subit",
          "candidate_score": 0.626079,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_54_56",
          "bdc_text": "- RGST 8-10 , bes. S. 277-296 . Für Zwingli war Ziegler kein Unbekannter , s. Walter Köhler , Zu unserer Tafel , in : Zwa III 500-503 mit der Interpretation des Briefes Bucers an Zwingli vom 14 .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3646",
          "psc_text": "in capitulo 874 pronuntietur, ut videre est in concilio Aquisgranensi, canone 69, in libello Supplici monachorum Fuldensium, num. 1, in Vita S. Benedicti Animensis, in Vita S. Odonis, in mss. Germaniae Consuetudinibus, in Historia Relationis S. Walarici, et apud Bernardum Cassinensem, in hunc locum sic scribentem: « Hoc in consuetudinem est conversum apud nos, quod quolibet die unum Regulae capitulum legatur. Imo debet diligenter exponi ad ignorantiam crassam tollendam omnino. Novitii vero totiens debent ruminare legendo, ut totam ex integro sicut psalterium mente perfecte sciant. » Sed et Boherius: « Apud nos, inquit, in capitulo consuevit legi quotidie, et qualibet die infra capitulum istius Regulae, exceptis diebus XII lectionum, et vigiliis festivitatum, quibus pronuntiatur evangelium homiliae, ut in vigilia Paschae, Pentecostes, et similibus. Dividuntur tamen ad instar psalmorum prolixiorum, prooemium hujus Regulae, cap. 2, 43, 48, 63, 64, 65. Constitutiones vero papales bis in anno legi debent, et semel in",
          "candidate_score": 0.623235,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_54_56",
          "bdc_text": "- RGST 8-10 , bes. S. 277-296 . Für Zwingli war Ziegler kein Unbekannter , s. Walter Köhler , Zu unserer Tafel , in : Zwa III 500-503 mit der Interpretation des Briefes Bucers an Zwingli vom 14 .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2846",
          "psc_text": "» Est autem auditorium locus capitulo proximus: locutorium appellare solent. Auditorii tamen nomine hic capitulum intelligit noster Mabillonius. Quarto, exponebatur hospiti recitata lectio, ut docet Hildemarus: « Si autem talis fuerit hospes, debet etiam exponi lectio; » patetque ex supra citato libro Usuum Cisterciensium, cap. 87, et ex Adalgiso monacho in lib. Mir. S. Theoderici cap. 15, ubi refert Rodulfum abbatem suo in monasterio excepisse Robertum Flandrensem comitem, et reginam, eisque ad mensam adhibuisse lectionem ex Vita S. Theoderici: « Beatissimi Theoderici Vitam virtutibus illustrem coram eis a fratribus lectam et expositam, quasi saluberrimum animae ferculum illis apposuit, quod prae caeteris sumptibus et impensis uterque magni fecit. » Quinto, ubi ignotus advenisset monachus, lectioni tota simul congregatio aderat, ut manifestum est ex Capitulis monachorum ad Augiam directorum (Cap. 12): « Omnes hospites supervenientes cum lectione divina suscipiunt; incognitis tamen monachis ad lectionem omnis pariter concurrit congregatio, ut Christus in eis",
          "candidate_score": 0.617309,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_54_56",
          "bdc_text": "- RGST 8-10 , bes. S. 277-296 . Für Zwingli war Ziegler kein Unbekannter , s. Walter Köhler , Zu unserer Tafel , in : Zwa III 500-503 mit der Interpretation des Briefes Bucers an Zwingli vom 14 .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2104",
          "psc_text": "Cassinensi testimonium habeamus in epistola Theodemari ad Carolum imperatorem, cujus haec verba: « Beatus Pater noster instituit duo cocta pulmentaria in quotidiana refectione fratribus praeparari, et tertium de leguminibus crudis aqua infusis; nos vero ex institutione majorum tria cocta pulmentaria aliis diebus; quarta et sexta feria duo tantum reficiendis fratribus praeparamus, excepto quod plures ex fratribus nostris pane tantum his diebus, herbisque hortensibus vescuntur; quorum plerique etiam nec vinum bibunt. Die vero dominica et in festivitatibus praecipuis etiam quartum addimus pulmentum, exceptis secunda, quarta et sexta feriis. » Ubi quod quatuor festivis diebus pulmenta ministrata dicuntur, intelligendum est tam pro prandio quam pro coena, ut duo ad prandium duoque ad coenam unicuique praeberentur. Neque enim credibile est faustis illis temporibus octo diebus festis pulmenta uno die concessa fuisse. Caeterum istam opinionem confirmat veterum monachorum praxis, qui non plus edebant solvendo jejunium quam illud servando, contenti hoc casu aut refectionis tempus",
          "candidate_score": 0.614102,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_46_48",
          "bdc_text": "Vielleicht verschweigt Bullinger deshalb den Verfasser . Jedenfalls spielt Capito später offensichtlich auf dieses Werk Bullingers an , s. unten S. 67 , 25-27 .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2420",
          "psc_text": "auctores sobrie S. Regulae textum esse intelligendum, ut scilicet audito signo, quaelibet fuerint in manibus relinquantur 578 quae sine periculo aut gravi damno relinqui possunt. Nam si quis, verbi gratia, serviret infirmis, ministraret hospitibus, praepararet coquinam, exhauriret vinum, hic non debet, relicto opere, statim occurrere. Secus qui scriberet librum, aptaret calceum, coleret hortum. Quamvis non defuerint etiam qui praefata opera obedientiae gratia dimitterent imperfecta, quorum obedientiam aliquando miraculis illustratam legimus: sed ad intentionem, non ad factum Deum respexisse credimus. Ergo nihil operi Dei praeponatur. ] Hoc attendant qui pro levibus, vanis, et inanibus rebus ab opere Dei se dispensant; qui cum omnia etiam imperfecta, ut ad opus Dei debite celebrandum convolarent, relinquere deberent; imperfectum opus Dei, alios etiam suis discursibus perturbando, derelinquunt. Quam procul ab his erat S. Liudgenus episcopus (In ejus Vita, auctore anonym., cap. 32, saec. IV Ben., pag. 46; vide cap. 33), qui accersitus tertio ab imperatore",
          "candidate_score": 0.61042,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_31_33",
          "bdc_text": "Certo enim scimus Tigurinos earum rerum nihil edidisse , nisi vestratibus apologiamDer Zürcher Rat sandte am 27 . November 1531 Rudolf Stoll nach Straßburg , wo dieser u. a . den Verlauf des Krieges sowie den Friedensschluß zu erläutern hatte , s. PC II 84 .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2650",
          "psc_text": "Eodem tempore vivebat alter Ammonius, abbatis Pambo discipulus, vir insigniter doctus (Pallad. in Laus., c. 12) , qui « Vetus et Novum Testamentum dicebat memoriter, et in doctorum virorum Origenis, et Didymi, et Pierii, et Stephani scriptis ita erat versatus, ut sexagies centena millia versuum percurrerit. » Hic magno Athanasio Romam proficiscenti datus est socius, vir, teste Socrate (Lib. IV, cap. 18), adeo « parum curiosus, ut cum Romae una cum Athanasio forte versaretur, nihil ex magnificis urbis operibus, praeter templum Petro et Paulo dicatum, videre omnino desideraret. » Adeo verum est, quod aiunt nonnulli, scientiam in monachis parere curiositatem, eosque ad curas externas plus aequo effundere. Eodem referri debet quod de Theone abbate, qui triginta annis in domuncula seorsum inclusus silentium exercuit, tradunt Rufinus (Ruf. lib. II de Vit. Patr. cap. 6) et Palladius (Pall. Laus. cap. 50), quod scilicet « erat vir eruditus in triplici gratia sermonum, in",
          "candidate_score": 0.609577,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_46_48",
          "bdc_text": "Vielleicht verschweigt Bullinger deshalb den Verfasser . Jedenfalls spielt Capito später offensichtlich auf dieses Werk Bullingers an , s. unten S. 67 , 25-27 .",
          "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2662",
          "psc_text": "Cosmographiae quoque notitiam vobis percurrendam esse non immerito suademus, ut loca singula, quae in libris sanctis legitis, in qua parte mundi sint posita, evidenter agnoscere debeatis. » Inter alios vero Julii oratoris libellum de Cosmographia, Marcellini Constantinopolitanam Hierosolymitanamque descriptionem, et Ptolomei Cosmographiam laudat: alteroque post capite (Cap. 27): « Illud quoque, infit, commonendum esse credidimus, quoniam tam in sacris litteris quam in expositoribus doctissimis multa per schemati, multa per definitiones, multa per artem grammaticam, multa per artem rhetoricam, multa, per dialecticam, multa per disciplinam arithmeticam, multa per musicam, multa per disciplinam geometricam, multa per astronomicam intelligere possumus. » Postea consolatus quorumdam simplicitatem fratrum, qui ad arduum adeo studium haud possunt assurgere, subdit (Cap. 28): « Verumtamen nec illud Patres sanctissimi decreverunt, ut saecularium litterarum studia respuantur, quia exinde non minimum ad sacras Scripturas intelligendas sensus noster instruitur: si tamen divina gratia suffragante, notitia ipsarum rerum sobrie ac rationabiliter inquiratur, non",
          "candidate_score": 0.609443,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 2,
      "cf_id": "cf021",
      "work_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae",
      "max_score": 0.707428,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_60_62",
          "bdc_text": "A domino malum egressum est , ut tentaremur , non ut prorsus perderemur . At domini voluntas sancta est et iusta . Hinc , cum scribitis nescire , quid civile et humanum resipere visa sit ratio doctrinae ecclesiasticae apud nos , quae et male nobis cesserit , non modo miramur , fratres charissimi , sed et obstupescimus .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3785",
          "psc_text": "A Domino gressus hominis diriguntur, et viam ejus volet, ut intelligeremus ipsam voluntatem bonam qua incipimus velle credere (quoniam Dei via quid est, nisi fides recta?) illius esse donum qui gressus nostros propterea dirigit primitus ut velimus. Non enim ait Scriptura, A Domino gressus hominis diriguntur, quia viam ejus voluit; sed, diriguntur, inquit, et volet. Non igitur quia voluit, diriguntur; sed quia diriguntur, volet. CAPUT II. 4. Hic tu rursus fortasse dicturus es hoc fieri a Domino, dum doctrina ejus legitur vel auditur, si homo veritati quam legit vel audit, sua consentiat voluntate. Si enim lateret eum, inquis, doctrina Dei, non dirigerentur gressus ejus, quibus directis vellet viam Dei. Ac per hoc sic tantum putas a Domino gressus hominis dirigi ad eligendam viam Dei, quia sine doctrina Dei non ei potest innotescere veritas, cui propria voluntate consentiat. Cui si consentit, inquis ( quod in ejus libero arbitrio constitutum est), recte",
          "candidate_score": 0.707428,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_60_62",
          "bdc_text": "A domino malum egressum est , ut tentaremur , non ut prorsus perderemur . At domini voluntas sancta est et iusta . Hinc , cum scribitis nescire , quid civile et humanum resipere visa sit ratio doctrinae ecclesiasticae apud nos , quae et male nobis cesserit , non modo miramur , fratres charissimi , sed et obstupescimus .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3784",
          "psc_text": "qui dicit, ne quid faciatis mali, nec ista vult fieri: satisque illi non est praecipere, sed confitetur se Deum rogare ne fiant, sciens hominis voluntatem ab ipso corrigi ac dirigi, ut ista non faciat. A Domino enim gressus hominis diriguntur, et viam ejus volet (Psal. XXXVI, 23): non dixit, Et viam ejus discet, aut, tenebit, aut, ambulabit, aut aliquid hujusmodi quod posses dicere a Domino quidem dari, sed homini jam volenti; ut scilicet beneficium Dei quo gressus hominis dirigit, ut viam ejus discat, teneat, gradiatur, sua homo voluntate praecedat, et hoc Dei donum praecedente sua voluntate mereatur. Sed ideo dixit, A Domino gressus hominis diriguntur, et viam ejus volet, ut intelligeremus ipsam voluntatem bonam qua incipimus velle credere (quoniam Dei via quid est, nisi fides recta?) illius esse donum qui gressus nostros propterea dirigit primitus ut velimus. Non enim ait Scriptura, A Domino gressus hominis diriguntur, quia viam ejus voluit;",
          "candidate_score": 0.696022,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_24_26",
          "bdc_text": "Vos orabitis dominum , ut nostri misereatur . Nunc equidem humiliavit nos , ut qui hactenus ecclesiarum in robore et constantia fuimus speculum , ita nunc omnium gentium simus περίψημ α καὶ περικάδα ρμαVgl. 1 Kor 4 , 13. .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1793",
          "psc_text": "Quapropter si se omnis anima intelligat in hoc saeculo destitutam atque desolatam, quamdiu peregrinatur a Domino, profecto quamdam viduitatem suam Deo defensori assidua et impensissima precatione commendat. Ora ergo ut vidua Christi, nondum habens ejus conspectum, cujus precaris auxilium. Et licet sis ditissima, sicut pauper ora: nondum enim veras futuri saeculi divitias habes, ubi nulla damna formides. Licet habeas filios et nepotes, numerosamque familiam, quod et supra dictum est, sicut desolata ora: incerta sunt enim omnia temporalia, etiam usque in finem vitae hujus in nostram consolationem mansura. Tu autem si ea quae sursum sunt quaeris et sapis, aeterna et certa desideras, quae quamdiu nondum habes, etiam salvis omnibus atque obsequentibus tuis, tanquam desolatam deputare te debes. Et si tu, profecto etiam tuo exemplo religiosissima nurus tua, et aliae sanctae viduae virginesque sub vestra cura securius constitutae: quanto enim magis domum vestram pie tractatis, tanto impensius orationibus instare debetis, rerum praesentium",
          "candidate_score": 0.67544,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_65_67",
          "bdc_text": "Quod si doctrina nostra humanum et civile propterea resipit , quod cohortati sumus christianum magistratum oppressos liberare , aequitatem servare , et iustitiam colere , scelera et sceleratos plectere , quid , oro , divini praedicaverunt prophetae ? N[ec ] enim damnat etcVgl. Ps 37 , 33. . An vero respondebimus aliam fuisse illorum functionem , aliam vero nostram , cum ne communis sensus id permittat ?",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_864",
          "psc_text": "hi, qui cum in Christum ex Judaeis credidissent, tamen aemulatores erant Legis, ne per doctrinam Christi velut sacrilega, nec Deo mandante conscripta damnari putarentur quae per Moysen patribus fuerant ministrata. Hoc enim de Paulo jactaverant, non illi qui intelligebant quo animo a Judaeis fidelibus observari tunc ista deberent, propter commendandam scilicet auctoritatem divinam et sacramentorum illorum propheticam sanctitatem, non propter adipiscendam salutem, quae jam in Christo revelabatur, et per Baptismi sacramentum ministrabatur; sed illi hoc de Paulo sparserant, qui sic ea volebant observari, tanquam sine his in Evangelio salus credentibus esse non posset. Ipsum enim senserant vehementissimum gratiae praedicatorem et intentioni eorum maxime adversum, docentem non per illa hominem justificari, sed per gratiam Jesu Christi, cujus praenuntiandae causa illae umbrae in Lege mandatae sunt. Et ideo illi invidiam et persecutionem molientes concitare, tanquam inimicum Legis mandatorumque divinorum criminabantur: cujus falsae criminationis invidiam congruentius devitare non posset, quam ut ea ipse",
          "candidate_score": 0.673849,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_64_66",
          "bdc_text": "quibus omnibus religio vera pessime cessit ? Quod si doctrina nostra humanum et civile propterea resipit , quod cohortati sumus christianum magistratum oppressos liberare , aequitatem servare , et iustitiam colere , scelera et sceleratos plectere , quid , oro , divini praedicaverunt prophetae ? N[ec ] enim damnat etcVgl. Ps 37 , 33. .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_864",
          "psc_text": "hi, qui cum in Christum ex Judaeis credidissent, tamen aemulatores erant Legis, ne per doctrinam Christi velut sacrilega, nec Deo mandante conscripta damnari putarentur quae per Moysen patribus fuerant ministrata. Hoc enim de Paulo jactaverant, non illi qui intelligebant quo animo a Judaeis fidelibus observari tunc ista deberent, propter commendandam scilicet auctoritatem divinam et sacramentorum illorum propheticam sanctitatem, non propter adipiscendam salutem, quae jam in Christo revelabatur, et per Baptismi sacramentum ministrabatur; sed illi hoc de Paulo sparserant, qui sic ea volebant observari, tanquam sine his in Evangelio salus credentibus esse non posset. Ipsum enim senserant vehementissimum gratiae praedicatorem et intentioni eorum maxime adversum, docentem non per illa hominem justificari, sed per gratiam Jesu Christi, cujus praenuntiandae causa illae umbrae in Lege mandatae sunt. Et ideo illi invidiam et persecutionem molientes concitare, tanquam inimicum Legis mandatorumque divinorum criminabantur: cujus falsae criminationis invidiam congruentius devitare non posset, quam ut ea ipse",
          "candidate_score": 0.670185,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_64_66",
          "bdc_text": "quibus omnibus religio vera pessime cessit ? Quod si doctrina nostra humanum et civile propterea resipit , quod cohortati sumus christianum magistratum oppressos liberare , aequitatem servare , et iustitiam colere , scelera et sceleratos plectere , quid , oro , divini praedicaverunt prophetae ? N[ec ] enim damnat etcVgl. Ps 37 , 33. .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1345",
          "psc_text": "esse: Maledictus omnis qui spem suam ponit in homine (Jer. XVII, 5). Unde ergo praesumimus, si vultis nosse, illum cogitate de quo propheta praenuatiavit, dicens: Adorabunt eum omnes reges terrae, et omnes gentes servient illi (Psal. LXXI, 11). Et ideo hac Ecclesiae potestate utimur, quam ei Dominus et promisit et dedit. 7. Imperatores enim si in errore essent, quod absit, pro errore suo contra veritatem leges darent, per quas justi et probarentur et coronarentur, non faciendo quod illi juberent, quia Deus prohiberet. Sicut jusserat Nabuchodonosor ut aurea statua adoraretur; quod qui facere noluerunt, Deo talia prohibenti placuerunt. Quando autem Imperatores veritatem tenent, pro ipsa veritate contra errorem jubent, quod quisquis contempserit, ipse sibi judicium acquirit. Nam et inter homines poenas luit, et apud Deum frontem non habebit, qui hoc facere noluit, quod ei per cor regis ipsa veritas jussit. Sicut ipse Nabuchodonosor postea miraculo salutis trium puerorum commotus atque mutatus,",
          "candidate_score": 0.670129,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_24_26",
          "bdc_text": "Vos orabitis dominum , ut nostri misereatur . Nunc equidem humiliavit nos , ut qui hactenus ecclesiarum in robore et constantia fuimus speculum , ita nunc omnium gentium simus περίψημ α καὶ περικάδα ρμαVgl. 1 Kor 4 , 13. .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1291",
          "psc_text": "in hac humilitate, ut dicere coeperam, iste vermis irrisus est, numquid adhuc irridendus est cum ea compleri cernimus, quae consequentia psalmus ipse habet, Commemorabuntur et convertentur ad Dominum universi fines terrae, et adorabunt in conspectu ejus universae patriae gentium; quoniam Domini est regnum, et ipse dominabitur gentium (Psal. XXI, 7-29). Sic commemorati sunt Ninivitae, et conversi sunt ad Dominum. Hanc salutem poenitentiae Gentium tanto ante praefiguratam in Jona, dolebat Israel, sicut nunc dolet umbra nudatus, et aestu sauciatus. Liceat sane cuilibet quamlibet aliter, dum tamen secundum regulam fidei, caetera omnia quae de Jona propheta mysteriis operta sunt, aperire. Illud plane quod in ventre ceti triduo fuit, fas non est aliter intelligere, quam ab ipso coelesti magistro in Evangelio commemoravimus revelatum. 38. Proposita exposuimus ut potuimus: sed ille qui proposuit, jam sit christianus, ne forte cum exspectat ante Librorum sanctorum finire quaestiones, prius finiat vitam istam, quam transeat a morte ad",
          "candidate_score": 0.669945,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_3",
          "bdc_text": "Nec minore charitatis adfectu legimus omnes , qui Tyguri praesumus verbo , lamentationem istam vestram perfidiae nostrae , qua fidem prodidimus et foedera , deum et sociosZu den Vorwürfen gegen Zürich nach dem Zweiten Landfrieden vgl .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_399",
          "psc_text": "Probamus hoc ecclesiasticis Gestis, ubi nominatim declarantur, in quibus Secundus Tigisitanus ea quae cognovit, velut contuitu pacis ignovit, et cum quibus postea non cognovit, discissa pace damnavit. Unde apparuit eum etiam primo non paci consuluisse, sed sibi timuisse. Objecerat ei namque Purpurius Limatensis quod etiam ipse, cum detentus esset a curatore et ordine ut Scripturas traderet, dimissus est, utique non frustra, nisi quia tradidit, aut tradi aliquid jussit. Hanc ille suspicionem satis probabilem metuens, accepto consilio a minore Secundo consanguineo suo, consultisque caeteris qui cum eo erant episcopis, manifestissima crimina Deo judicanda dimisit, atque ita paci prospexisse visus est; quod falsum erat, cum sibi prospexerit. 7. Nam si in ejus corde cogitatio pacis habitaret, non apud Carthaginem postea cum traditoribus, quos praesentes atque confessos Deo dimiserat, damnaret crimine traditionis, quos absentes apud eum nemo convicerat. Tanto magis enim timere debuit ne pax unitatis violaretur, quanto erat Carthago civitas ampla et",
          "candidate_score": 0.669465,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_23_25",
          "bdc_text": "Est tamen aliquid patratum scelus fateri et detestari . Vos orabitis dominum , ut nostri misereatur . Nunc equidem humiliavit nos , ut qui hactenus ecclesiarum in robore et constantia fuimus speculum , ita nunc omnium gentium simus περίψημ α",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1291",
          "psc_text": "in hac humilitate, ut dicere coeperam, iste vermis irrisus est, numquid adhuc irridendus est cum ea compleri cernimus, quae consequentia psalmus ipse habet, Commemorabuntur et convertentur ad Dominum universi fines terrae, et adorabunt in conspectu ejus universae patriae gentium; quoniam Domini est regnum, et ipse dominabitur gentium (Psal. XXI, 7-29). Sic commemorati sunt Ninivitae, et conversi sunt ad Dominum. Hanc salutem poenitentiae Gentium tanto ante praefiguratam in Jona, dolebat Israel, sicut nunc dolet umbra nudatus, et aestu sauciatus. Liceat sane cuilibet quamlibet aliter, dum tamen secundum regulam fidei, caetera omnia quae de Jona propheta mysteriis operta sunt, aperire. Illud plane quod in ventre ceti triduo fuit, fas non est aliter intelligere, quam ab ipso coelesti magistro in Evangelio commemoravimus revelatum. 38. Proposita exposuimus ut potuimus: sed ille qui proposuit, jam sit christianus, ne forte cum exspectat ante Librorum sanctorum finire quaestiones, prius finiat vitam istam, quam transeat a morte ad",
          "candidate_score": 0.668538,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_2_4",
          "bdc_text": "Qua ex re animum in me tuum aestimo , ut et vicissim eum amem ardentius , quem hactenus ignotum alias dilexi . Nec minore charitatis adfectu legimus omnes , qui Tyguri praesumus verbo , lamentationem istam vestram perfidiae nostrae , qua fidem prodidimus et foedera , deum et sociosZu den Vorwürfen gegen Zürich nach dem Zweiten Landfrieden vgl . die zusammenfassenden Bemerkungen bei Pestalozzi 91-93. .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_4152",
          "psc_text": "Domino conjunctos; atque ut hanc tanquam meam epistolam deputes, peto: etsi enim aliam propriam mittere potuissem, tamen malui huic suscribere, ut unanimitatem nostram una etiam pagina testaretur. EPISTOLA CCXLIX. Augustinus Restituto, quatenus mali tolerandi in Ecclesia. Domino desiderantissimo, et honorifica sinceritate charissimo fratri, et condiacono RESTITUTO, AUGUSTINUS, in Domino salutem. Aestus indicantes piam flammam cordis tui, indicavit mihi fidelissimus, ut scis, particeps eorum, frater Deogratias. Lege itaque Tychonium quem bene nosti, non quidem omnia probaturus; nam quae in illo cavenda sint, bene nosti. Hanc tamen quaestionem, quomodo in Ecclesia Dei si qua forte perversa vel etiam scelerata corrigere aut exstinguere non valemus, salvo unitatis vinculo toleranda sint, strenue videtur mihi tractavisse atque solvisse. Quanquam in ejus litteris tantummodo intentione correcta, ad ipsos divinarum Scripturarum fontes recurrere nos oportet, ut ibi videamus quam pauca de hac re testimonia sententiarum, vel exempla gestorum posuit, et quam nemo possit omnia ponere, nisi qui",
          "candidate_score": 0.667873,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_2_4",
          "bdc_text": "Qua ex re animum in me tuum aestimo , ut et vicissim eum amem ardentius , quem hactenus ignotum alias dilexi . Nec minore charitatis adfectu legimus omnes , qui Tyguri praesumus verbo , lamentationem istam vestram perfidiae nostrae , qua fidem prodidimus et foedera , deum et sociosZu den Vorwürfen gegen Zürich nach dem Zweiten Landfrieden vgl . die zusammenfassenden Bemerkungen bei Pestalozzi 91-93. .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_4017",
          "psc_text": "nisi et tuae Sanctitati cum meis litteris intimarem, ut a clericorum gradu congrue ecclesiastica severitate dejectus, cavendus omnibus innotescat. Petenti autem poenitentiae locum, tunc credatur, si et alios quos illic novit esse, manifestaverit vobis, non solum in Malliana, sed in ipsa tota omnino provincia. EPISTOLA CCXXXVII. Augustinus Ceretio, de Priscillianistarum fraude in Scripturis, cum sacris, tum apocryphis exponendis; deque hymno quem a Christo dictum esse fingentes praeferebant canonicis Litteris. Domino beatissimo, et merito venerabili fratri et coepiscopo CERETIO, AUGUSTINUS, in Domino salutem. 1. Lectis his quae misit Sanctitas tua, videtur mihi Argirius in Priscillianistas aut nesciens irruisse, ita ut omnino utrum ipsi essent Priscillianistae ignoraret, aut jam ejusdem haeresis retibus implicatus. Nam scripturas illas Priscillianistarum esse non dubito. Vix autem mihi vacare utcumque potuit, aliis atque aliis sine intermissione necessitatibus superantibus, ut unus mihi saltem totus ex duobus ipsis codicibus legeretur. Nescio quo enim modo alius aberravit, et diligentissime inter",
          "candidate_score": 0.666907,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_1_3",
          "bdc_text": "vicem meam , doctissime BullereVerschreibung für Butcere [ ? ]. , quod sedibus exactus exilium agam apud Tygurinos . Qua ex re animum in me tuum aestimo , ut et vicissim eum amem ardentius , quem hactenus ignotum alias dilexi . Nec minore charitatis adfectu legimus omnes , qui Tyguri praesumus verbo , lamentationem istam vestram perfidiae nostrae , qua fidem prodidimus et foedera , deum et sociosZu den Vorwürfen gegen Zürich nach dem Zweiten Landfrieden vgl .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_4017",
          "psc_text": "nisi et tuae Sanctitati cum meis litteris intimarem, ut a clericorum gradu congrue ecclesiastica severitate dejectus, cavendus omnibus innotescat. Petenti autem poenitentiae locum, tunc credatur, si et alios quos illic novit esse, manifestaverit vobis, non solum in Malliana, sed in ipsa tota omnino provincia. EPISTOLA CCXXXVII. Augustinus Ceretio, de Priscillianistarum fraude in Scripturis, cum sacris, tum apocryphis exponendis; deque hymno quem a Christo dictum esse fingentes praeferebant canonicis Litteris. Domino beatissimo, et merito venerabili fratri et coepiscopo CERETIO, AUGUSTINUS, in Domino salutem. 1. Lectis his quae misit Sanctitas tua, videtur mihi Argirius in Priscillianistas aut nesciens irruisse, ita ut omnino utrum ipsi essent Priscillianistae ignoraret, aut jam ejusdem haeresis retibus implicatus. Nam scripturas illas Priscillianistarum esse non dubito. Vix autem mihi vacare utcumque potuit, aliis atque aliis sine intermissione necessitatibus superantibus, ut unus mihi saltem totus ex duobus ipsis codicibus legeretur. Nescio quo enim modo alius aberravit, et diligentissime inter",
          "candidate_score": 0.666157,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_39_41",
          "bdc_text": "Quare non audistis sancta commonentes ? » Audivissemus equidem , si unquam sperare potuissemus efferos homines potuisse ulla mitigari longanimitate , ut qui ne nunc quidem et sanguine nostro et longanimitate post tot accepta damna molliuntur , imo iam tum , cum nostri pacem ambirent , prorsus decreverant vi et armis rem aggredi . Quid vero multis ?",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3061",
          "psc_text": "in Christi pace laetitias, frequentias, alacritates, et ad hymnos audiendos et canendos, et ad verbum Dei percipiendum celebres hilaresque conventus, multorumque in eis cum dolore magno recordationem praeteriti erroris, et cum gaudio considerationem cognitae veritatis, et cum indignatione et detestatione mendacium magistrorum, quod modo cognoscant de nostris Sacramentis quam falsa jactaverint; multorum etiam in eis confessiones quod olim vellent esse catholici, nec inter homines tanti furoris auderent: horum ergo populorum congregationes per plurimas Africae regiones ab illa perditione liberatorum, si sub uno conspectu videres; tunc diceres nimiae fuisse crudelitatis, si dum timeretur ne homines desperati, et istorum innumerabili multitudini nulla aestimatione comparandi, suis et voluntariis ignibus cremarentur, isti in aeternum perdendi et sempiternis ignibus cruciandi relinquerentur. 33. Si enim duo aliqui in una domo habitarent, quam certissime sciremus esse ruituram, nobisque id praenuntiantibus nollent credere, atque in ea manere persisterent; si eos inde possemus eruere vel invitos, quibus imminentem illam",
          "candidate_score": 0.663516,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_67_69",
          "bdc_text": "An vero respondebimus aliam fuisse illorum functionem , aliam vero nostram , cum ne communis sensus id permittat ? Nemo enim ignorat ea , quae iustitiae sunt et iudicii , nunquam abrogata esse neque magistratum in ecclesia Christi abrogatum esse . At magistratus est sontes plectere , id quod et Paulus monuit in RomanisVgl. Röm 13 , 1ff. , imo et PetrusVgl. 1 Petr 2 , 13ff. , qui - - -",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_407",
          "psc_text": "Magis enim amplexi sunt occasionem, qua possent alios falsa criminatione perfundere, et conversas in eos linguas hominum ab inquisitione criminum suorum hoc modo declinare. Alioquin si fieri non posset ut quisque mala quae ipse committeret, in alio judicaret, non diceret quibusdam Paulus apostolus: Propterea inexcusabilis es, o homo omnis qui judicas. In quo enim alium judicas, temetipsum condemnas; eadem enim agis, quae judicas. (Rom. II, 1.) Quod illi omnino fecerunt, ut haec verba apostolica integre in eos apteque conveniant. 11. Non ergo tunc Secundus, quando eorum crimina Deo dimisit, paci unitatique consuluit: alioquin magis hoc apud Carthaginem provideret, ne schisma fieret, ubi nullus aderat cui confesso crimen donare cogeretur; sed quod erat facillimum, tota conservatio pacis esset absentes nolle damnare. Itaque injuriam facerent innocentibus, etiamsi eis non convictis, neque confessis, neque omnino praesentibus ignoscere voluissent. Ille quippe accipit veniam, cujus culpa certissima est. Quanto ergo immaniores et caeciores fuerunt, qui",
          "candidate_score": 0.663515,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_1_3",
          "bdc_text": "vicem meam , doctissime BullereVerschreibung für Butcere [ ? ]. , quod sedibus exactus exilium agam apud Tygurinos . Qua ex re animum in me tuum aestimo , ut et vicissim eum amem ardentius , quem hactenus ignotum alias dilexi . Nec minore charitatis adfectu legimus omnes , qui Tyguri praesumus verbo , lamentationem istam vestram perfidiae nostrae , qua fidem prodidimus et foedera , deum et sociosZu den Vorwürfen gegen Zürich nach dem Zweiten Landfrieden vgl .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_393",
          "psc_text": "mihi ad defensionem testis haec epistola in judicio Dei, qui novit quo animo fecerim, et qui dixit: Beati pacifici, quia ipsi filii Dei vocabuntur (Matth. V, 9). CAPUT II. 3. Ergo ut meminisse dignamini, cum essemus in vestra civitate, et nonnulla vobiscum de communione christianae unitatis ageremus, prolata sunt a partibus vestris Gesta quaedam, quibus recitatum est quod septuaginta ferme episcopi Caecilianum quondam nostrae communionis episcopum Carthaginensis Ecclesiae cum suis collegis et ordinatoribus damnaverunt. Ubi etiam Felicis Aptungitani causa multo prae caeteris invidiosius et criminosius ventilata est. Quae cum essent cuncta perlecta, respondimus non esse mirandum, si homines qui tunc illud schisma fecerunt, non sine confectione Gestorum, eos in quos fuerant ab aemulis et perditis concitati, absentes causa incognita, temere damnandos esse putaverunt. Nos autem alia habere Gesta ecclesiastica, in quibus Secundus Tigisitanus, qui tunc agebat in Numidia primatum, praesentes et confessos traditores reliquit Deo judicandos, et eos in episcopalibus",
          "candidate_score": 0.660313,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_3",
          "bdc_text": "Nec minore charitatis adfectu legimus omnes , qui Tyguri praesumus verbo , lamentationem istam vestram perfidiae nostrae , qua fidem prodidimus et foedera , deum et sociosZu den Vorwürfen gegen Zürich nach dem Zweiten Landfrieden vgl .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_406",
          "psc_text": "adversus fallaces criminatores, apud transmarinos ecclesiasticos judices diligentissima discussione purgarent. 10. Itaque concilium illud perversum atque nefarium, maxime ut creditur traditorum fuit, quibus confessis Secundus Tigisitanus ignoverat: ut quoniam de traditione fama crebruerat, infamatis aliis a se averterent suspicionem, et cum homines per Africam totam credentes episcopis, falsa de innocentibus loquerentur, quod damnati essent apud Carthaginem traditores, tanquam in nebula mendacissimi rumoris, ipsi qui vere tradiderant latitarent. Unde videtis, charissimi, fieri potuisse, quod verisimile non esse quidam vestrum dicebant, ut qui essent de sua traditione confessi, causamque suam impetravissent Deo dimitti oportere, iidem judices damnatoresque tanquam traditorum absentium postea consedissent. Magis enim amplexi sunt occasionem, qua possent alios falsa criminatione perfundere, et conversas in eos linguas hominum ab inquisitione criminum suorum hoc modo declinare. Alioquin si fieri non posset ut quisque mala quae ipse committeret, in alio judicaret, non diceret quibusdam Paulus apostolus: Propterea inexcusabilis es, o homo omnis qui",
          "candidate_score": 0.659936,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_3",
          "bdc_text": "Nec minore charitatis adfectu legimus omnes , qui Tyguri praesumus verbo , lamentationem istam vestram perfidiae nostrae , qua fidem prodidimus et foedera , deum et sociosZu den Vorwürfen gegen Zürich nach dem Zweiten Landfrieden vgl .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_393",
          "psc_text": "mihi ad defensionem testis haec epistola in judicio Dei, qui novit quo animo fecerim, et qui dixit: Beati pacifici, quia ipsi filii Dei vocabuntur (Matth. V, 9). CAPUT II. 3. Ergo ut meminisse dignamini, cum essemus in vestra civitate, et nonnulla vobiscum de communione christianae unitatis ageremus, prolata sunt a partibus vestris Gesta quaedam, quibus recitatum est quod septuaginta ferme episcopi Caecilianum quondam nostrae communionis episcopum Carthaginensis Ecclesiae cum suis collegis et ordinatoribus damnaverunt. Ubi etiam Felicis Aptungitani causa multo prae caeteris invidiosius et criminosius ventilata est. Quae cum essent cuncta perlecta, respondimus non esse mirandum, si homines qui tunc illud schisma fecerunt, non sine confectione Gestorum, eos in quos fuerant ab aemulis et perditis concitati, absentes causa incognita, temere damnandos esse putaverunt. Nos autem alia habere Gesta ecclesiastica, in quibus Secundus Tigisitanus, qui tunc agebat in Numidia primatum, praesentes et confessos traditores reliquit Deo judicandos, et eos in episcopalibus",
          "candidate_score": 0.657872,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_28_30",
          "bdc_text": "«Bonum est , domine , quod humiliaveris nos » etc. [ Ps 118 , 71 ] . Deinde , quod scribis Tigurinam excusationem literis et instrumento per omnem volitare Germaniam satis quidem impudenter , ut quae necessitatem et populi praetexat voluntatem , miramur . Ab aliis enim quam Tigurinis fictam et evulgatam credite .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1291",
          "psc_text": "in hac humilitate, ut dicere coeperam, iste vermis irrisus est, numquid adhuc irridendus est cum ea compleri cernimus, quae consequentia psalmus ipse habet, Commemorabuntur et convertentur ad Dominum universi fines terrae, et adorabunt in conspectu ejus universae patriae gentium; quoniam Domini est regnum, et ipse dominabitur gentium (Psal. XXI, 7-29). Sic commemorati sunt Ninivitae, et conversi sunt ad Dominum. Hanc salutem poenitentiae Gentium tanto ante praefiguratam in Jona, dolebat Israel, sicut nunc dolet umbra nudatus, et aestu sauciatus. Liceat sane cuilibet quamlibet aliter, dum tamen secundum regulam fidei, caetera omnia quae de Jona propheta mysteriis operta sunt, aperire. Illud plane quod in ventre ceti triduo fuit, fas non est aliter intelligere, quam ab ipso coelesti magistro in Evangelio commemoravimus revelatum. 38. Proposita exposuimus ut potuimus: sed ille qui proposuit, jam sit christianus, ne forte cum exspectat ante Librorum sanctorum finire quaestiones, prius finiat vitam istam, quam transeat a morte ad",
          "candidate_score": 0.65779,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_38_40",
          "bdc_text": "Hinc pacem per nostros componere voluimus . Quare non audistis sancta commonentes ? » Audivissemus equidem , si unquam sperare potuissemus efferos homines potuisse ulla mitigari longanimitate , ut qui ne nunc quidem et sanguine nostro et longanimitate post tot accepta damna molliuntur , imo iam tum , cum nostri pacem ambirent , prorsus decreverant vi et armis rem aggredi .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_736",
          "psc_text": "facio vicissim mea: Utinam mereremur complexus tuos; et collatione mutua vel doceremus aliqua, vel disceremus! si tamen esse ullo modo posset quod ego te docerem. 8. In his autem verbis non jam tuis tantum, sed etiam meis, ubi delector et reficior, et ipso quamvis pendente et non attingente utriusque nostrum desiderio, non parva ex parte consolor: ibi rursus acerrimis dolorum stimulis fodior, dum cogito inter vos, quibus Deus hoc ipsum quod uterque nostrum optavit, largum prolixumque concesserat, ut conjunctissimi et familiarissimi mella Scripturarum sanctarum pariter lamberetis, tantae amaritudinis irrepsisse perniciem, quando non, ubi non, cui non homini formidandam; cum eo tempore, quo abjectis jam sarcinis saecularibus, jam expediti Dominum sequebamini, et in ea terra vivebatis simul, in qua Dominus humanis pedibus ambulans, Pacem meam, inquit, do vobis, pacem meam relinquo vobis (Joan. XIV, 27), viris aetate maturis, et in eloquio Domini habitantibus vobis accidere potuit? Vere tentatio est vita humana",
          "candidate_score": 0.656586,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_62",
          "bdc_text": "Hinc , cum scribitis nescire , quid civile et humanum resipere visa sit ratio doctrinae ecclesiasticae apud nos , quae et male nobis cesserit , non modo miramur , fratres charissimi , sed et obstupescimus .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2293",
          "psc_text": "illam nobis per Spiritum suum largiendo. Si ergo doceri potest quod charitas corporalibus oculis aliquando videbitur; poterit fortassis et Deus: si autem ista nunquam poterit; multo minus ipse fons ejus, vel si quid dici excellentius et convenientius de tanta re potest. CAPUT II. 6. Magni quidam viri et in Scripturis sanctis doctissimi, qui plurimum Ecclesiam et bona studia fidelium suis litteris adjuverunt, ubi eis occasio data est, dixerunt invisibilem Deum invisibiliter videri; hoc est per eam naturam quae in nobis quoque invisibilis est, munda scilicet mente vel corde. Beatus Ambrosius de Christo cum ageret, secundum id quod Verbum est, Non enim corporalibus, inquit, sed spiritualibus oculis Jesus videtur. Et paulo post, Non eum viderunt, inquit, Judaei; obcaecalum enim erat insipien: cor eorum (Lib. I in Luc. 1): hunc ostendens unde videatur. Item cum de sancto Spiritu loqueretur, interposuit verba Domini dicentis: Rogabo Patrem, et alium Paracletum dabit vobis, qui vobiscum",
          "candidate_score": 0.656562,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_1_3",
          "bdc_text": "vicem meam , doctissime BullereVerschreibung für Butcere [ ? ]. , quod sedibus exactus exilium agam apud Tygurinos . Qua ex re animum in me tuum aestimo , ut et vicissim eum amem ardentius , quem hactenus ignotum alias dilexi . Nec minore charitatis adfectu legimus omnes , qui Tyguri praesumus verbo , lamentationem istam vestram perfidiae nostrae , qua fidem prodidimus et foedera , deum et sociosZu den Vorwürfen gegen Zürich nach dem Zweiten Landfrieden vgl .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2388",
          "psc_text": "agerem, et sic agerem, ut dolorem manifestare vix posses. Nam ideo post illius impiam crudelemque perfidiam (cui etiam per tuam nobiscum participatam sollicitudinem frustra vehementer institimus, ne illo cor nostrum dolore percelleret, suam vero conscientiam tanto scelere trucidaret), continuo sum a Carthagine profectus, occultato abscessu meo, ne tot ac tanti qui ejus intra ecclesiam gladium formidabant, violentis fletibus et gemitibus me tenerent, putantes meam sibi aliquid posse prodesse praesentiam, ut quem satis digne pro ejus anima objurgare non possem, pro illorum corporibus etiam rogare compellerer. Quam tamen eorum corporalem salutem satis parietes ecclesiae muniebant. Ego autem duris coarctabar augustiis, quod neque ille me pateretur, qualem oporteret; et insuper facere cogerer quod non deceret. Dolebam etiam graviter vicem venerabilis coepiscopi mei tantae rectoris Ecclesiae, ad cujus pertinere dicebatur officium, post hominis tam nefariam fallaciam adhuc se praebere humilem, quo caeteris parceretur. Fateor; cum tantum malum nullo pectoris robore potuissem tolerare, discessi.",
          "candidate_score": 0.65459,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_41_43",
          "bdc_text": "Quid vero multis ? Videbitis aliquando iustas caussas , videbitis longanimem patien-tiam nostrorum , cum Zuinglii nostri vitam Welche «Vita Zwinglii» Bullinger meint , ist nicht klar ersichtlich. Möglicher weise wollte er seine eigene Schrift «De prophetae officio» ( HBBibl I 33 ;",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_105",
          "psc_text": "quid desit instructioni tuae. Tam multa autem sunt, ut facilius possim enumerare quae habeam, quam quae habere desidero. Auderem enim dicere, scire me, et plena fide retinere quid pertineat ad salutem nostram. Sed hoc ipsum quomodo ministrem ad salutem aliorum, non quaerens quod mihi utile est, sed quod multis, ut salvi fiant? Et sunt fortasse aliqua, imo non est dubitandum esse, in sanctis Libris conscripta consilia, quibus cognitis et apprehensis possit homo Dei rebus ecclesiasticis ordinatioribus ministrare, aut certe inter manus iniquorum vel vivere conscientia saniore, vel mori, ut illa vita non amittatur, cui uni christiana corda humilia et mansueta suspirant. Quomodo autem hoc fieri potest, nisi quemadmodum ipse Dominus dicit, petendo, quaerendo, pulsando; id est orando, legendo, plangendo? Ad quod negotium mihi parvum tempus velut usque ad Pascha impetrare volui per fratres a tua sincerissima et venerabili charitate, et nunc per has preces volo. 5. Quid enim responsurus sum",
          "candidate_score": 0.65312,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_35_37",
          "bdc_text": "November 1531 , ASchweizer Ref IV 1046 ) , gemacht haben. miserint , quam illi toti communicent Germaniae . Quod tarnen nescimus nec credimus . «Sed eam nos cladem hasce proditiones et civiles simultates» , inquis , «praescivimus .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1365",
          "psc_text": "gentes, et civitates, quae desertae erant, inhabitabis. Non est quod metuas, praevalebis enim; nec erubescas quod detestabilis fueris. Confusionem enim in perpetuum oblivisceris, ignominiae viduitatis tuae non eris memor; quoniam ego sum Dominus, qui feci te, Dominus nomen ei: et qui eruit te, ipse Deus Israel universae terrae vocabitur (Isai. LIII. 7, et LIV, 1-5). CAPUT V. 16. Non novimus quid de traditoribus dicatis, quos nunquam convincere, nunquam ostendere potuistis. Non dico quia vestri potius in tali crimine detecti et confessi manifestantur: quid ad nos pertinet de sarcinis alienis? nisi ut quos possumus corrigamus, vel correptione vel quacumque disciplina in spiritu mansuetudinis et diligentia charitatis; quos autem corrigere non valemus, etiamsi necessitas cogit pro salute caeterorum ut Dei Sacramenta nobiscum communicent, peccatis tamen eorum non communicemus, quod non fit nisi consentiendo et favendo. Sic enim eos in isto mundo, in quo Ecclesia catholica per omnes gentes diffunditur, quem agrum suum",
          "candidate_score": 0.650239,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_41_43",
          "bdc_text": "Quid vero multis ? Videbitis aliquando iustas caussas , videbitis longanimem patien-tiam nostrorum , cum Zuinglii nostri vitam Welche «Vita Zwinglii» Bullinger meint , ist nicht klar ersichtlich. Möglicher weise wollte er seine eigene Schrift «De prophetae officio» ( HBBibl I 33 ;",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_103",
          "psc_text": "et vires meas omnino non noveram, et alicujus momenti arbitrabar. Dominus autem irrisit me, et rebus ipsis ostendere voluit meipsum mihi. 3. Quod si non damnando, sed miserando fecit, hoc enim spero certe vel nunc cognita aegritudine mea, debeo Scripturarum ejus medicamenta omnia perscrutari, et orando ac legendo agere, ut idonea valetudo animae meae, ad tam periculosa negotia tribuatur; quod ante non feci, quia et tempus non habui. Tunc enim ordinatus sum, cum de ipso vacationis tempore ad cognoscendas divinas Scripturas cogitaremus, et sic nos disponere vellemus, ut nobis otium ad hoc negotium posset esse. Et quod verum est, nondum sciebam quid mihi deesset ad tale opus, quale me nunc torquet et conterit. Quod si propterea in re ipsa didici quid sit homini necessarium, qui populo ministrat sacramentum et verbum Dei, ut jam non mihi liceat assequi quod me non habere cognovi: jubes ergo ut peream, pater Valeri! Ubi est",
          "candidate_score": 0.650023,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_62",
          "bdc_text": "Hinc , cum scribitis nescire , quid civile et humanum resipere visa sit ratio doctrinae ecclesiasticae apud nos , quae et male nobis cesserit , non modo miramur , fratres charissimi , sed et obstupescimus .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2996",
          "psc_text": "pertinere non credunt, nescio utrum sermo sit habendus de aliqua quaestione pietatis; quamvis non fere quisquam nostris temporibus reperiatur ita stultus, qui vel in corde suo dicere audeat: Non est Deus (Psal. XIII, 1). Illi autem alii stulti non desunt qui dixerint, Non videbit Dominus (Psal. XCIII, 7); id est, providentiam suam in haec terrena non tendit. Verumtamen in his libris, quos volo ut legat Charitas vestra, dum asserit Civitas Dei, non solum esse Deum, quod natura insitum vix ulla unquam exstirpat impietas; sed etiam rerum humanarum curam gerere ab ipsa institutione hominum usque ad beatificandos justos cum Angelis sanctis, et damnandos impios cum angelis malignis, si Deus voluerit, et quibus voluerit credibile fiet. 7. Non itaque ulterius oneranda est haec epistola, dilectissimi. Ubi enim speretis per ministerium nostrum nosse quod vultis, satis diximus; et eosdem libros, si nondum habetis, ut habere possitis, per sanctum fratrem et compresbyterum meum Firmum,",
          "candidate_score": 0.649673,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_3_5",
          "bdc_text": "Nec minore charitatis adfectu legimus omnes , qui Tyguri praesumus verbo , lamentationem istam vestram perfidiae nostrae , qua fidem prodidimus et foedera , deum et sociosZu den Vorwürfen gegen Zürich nach dem Zweiten Landfrieden vgl . die zusammenfassenden Bemerkungen bei Pestalozzi 91-93. . Et sane prodidimus , sed aliena culpa , quamquam et ea sit nostra quoque , qui tanto sceleri capita non opposuimus .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2979",
          "psc_text": "2. Si ergo sunt aliqui, quos in sui defensionem perversitas tanta devinxit, qui huic se dogmati dedant atque conjungant, sperantes hoc ad catholicam pertinere doctrinam, quod abhorrens longius et penitus approbatur adversum, infecti illorum et monitis et verbis ut laberentur inducti, quatenus ad rectum viae tramitem redeant festinabunt, ne diutius mentem obsidens velut eorum sensibus pastus error invadat. Nam si Pelagius quocumque restitit loco, eorum animos qui facile vel simpliciter crederent disputanti, hac affirmatione decepit: seu hac illi in urbe sint (quos nescientes nec manifestare possumus nec negare, cum et si sunt lateant, nec aliquando audeant vel illum praedicantem ista defendere, vel talia aliquo nostrorum praesente jactare, nec in tanta populi multitudine deprehendi aliquis facile, nec alicubi possit agnosci), sive in quovis terrarum loco degant; Dei nostri misericordia gratiaque credimus quod facile corrigantur, audita ejus damnatione qui fuerit pertinax et resistens hujus dogmatis auctor inventus; nec interest ubi isti fuerint,",
          "candidate_score": 0.64946,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_40_42",
          "bdc_text": "Audivissemus equidem , si unquam sperare potuissemus efferos homines potuisse ulla mitigari longanimitate , ut qui ne nunc quidem et sanguine nostro et longanimitate post tot accepta damna molliuntur , imo iam tum , cum nostri pacem ambirent , prorsus decreverant vi et armis rem aggredi . Quid vero multis ? Videbitis aliquando iustas caussas , videbitis longanimem patien-tiam nostrorum , cum Zuinglii nostri vitam Welche «Vita Zwinglii» Bullinger meint , ist nicht klar ersichtlich.",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2425",
          "psc_text": "Apostolus ait, Ignoras quia patientia Dei ad poenitentiam te adducit? aut istis exceptis esse definitum quod scriptum est, Beati omnes qui confidunt in eum (Psal. II, 13)? aut ad istos non pertinere quod dicitur, Viriliter agite, et confortetur cor vestrum, omnes qui speratis in Dominum (Psal. XXX, 25)? 8. Cum igitur super peccatores tanta sit patientia, tanta misericordia Dei, ut in hac temporali vita moribus emendatis, non damnentur in aeternum; qui nullius quae sibi praebeatur exspectat misericordiam, quoniam nemo est illo beatior, nemo potentior, nemo justior: quales non esse oportet homines erga homines, qui hanc vitam nostram quantacumque laude cumulemus, eam sine peccato esse non dicimus? quod si dixerimus, nos ipsos, sicut scriptum est, decipimus, et veritas in nobis non est (I Joan. I, 8). Proinde licet accusatoris alia persona sit, alia defensoris, alia intercessoris, alia judicis, de quorum propriis officiis nimis longum est, et non necessarium hoc sermone disserere;",
          "candidate_score": 0.649315,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_62",
          "bdc_text": "Hinc , cum scribitis nescire , quid civile et humanum resipere visa sit ratio doctrinae ecclesiasticae apud nos , quae et male nobis cesserit , non modo miramur , fratres charissimi , sed et obstupescimus .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2308",
          "psc_text": "protectionem intelligimus: sic et cum audimus manus, operationem intelligere debemus; et cum audimus pedes, praesentationem; et cum audimus oculos, visionem qua cognoscit; et cum audimus faciem, notitiam qua innotescit; et si quid aliud eadem Scriptura tale commemorat, puto spiritualiter intelligendum. Neque hoc ego tantum, aut ego prior, sed omnes qui qualicumque spirituali intelligentia resistunt eis qui ob hoc Anthropomorphitae nominantur. Ex quorum litteris ne multa commemorando majores moras faciam, hoc unum sancti Hieronymi interpono, ut noverit iste frater, non se de hac re mecum magis quam cum prioribus agere debere, si quid eum contra permovet. 14. Cum ergo ille vir in Scripturis doctissimus, psalmum exponeret ubi dictum est, Intelligite ergo qui insipientes estis in populo, et stulti aliquando sapite. Qui plantavit aurem, non audiet? aut qui finxit oculum, non considerat? inter caetera, Iste locus, inquit, adversus eos maxime facit, qui Anthropomorphitae sunt, qui dicunt Deum habere membra quae etiam nos",
          "candidate_score": 0.648622,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_58_60",
          "bdc_text": "mittemus . Hac enim in re nihil a parte nostra peccatum est . A domino malum egressum est , ut tentaremur , non ut prorsus perderemur .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2156",
          "psc_text": "4. Inaniter autem putat victorem se esse peccati, qui poenae timore non peccat; quia etsi non impletur foris negotium malae cupiditatis, ipsa tamen mala cupiditas intus est hostis. Et quis coram Deo innocens invenitur, qui vult fieri quod vetatur, si subtrahas quod timetur? Ac per hoc in ipsa voluntate reus est, qui vult facere quod non licet fieri, sed ideo non facit, quia impune non potest fieri. Nam quantum in ipso est, mallet non esse justitiam peccata prohibentem atque punientem. Et utique si mallet non esse justitiam, quis dubitaverit quod eam, si posset, auferret? Ac per hoc quomodo justus est, justitiae talis inimicus, ut eam, si potestas detur, praecipientem auferat, ne comminantem vel judicantem ferat? Inimicus ergo justitiae est, qui poenae timore non peccat: amicus autem erit, si ejus amore non peccet; tunc enim vere timebit peccare. Nam qui gehennas metuit, non peccare metuit, sed ardere. Ille autem peccare metuit,",
          "candidate_score": 0.644396,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_66",
          "bdc_text": "N[ec ] enim damnat etcVgl. Ps 37 , 33. .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3058",
          "psc_text": "Codices dominicos mitterent. 31. Sed nos hujusmodi afflictos malis, consequens consolatus est fructus. Nam ubicumque a perditis ista commissa sunt, ibi ferventius atque perfectius unitas christiana profecit, et uberius laudatur Dominus, qui donare dignatus est ut servi ejus passionibus suis lucrarentur fratres suos, et oves ejus mortifero errore dispersas in pacem salutis aeternae suo sanguine congregarent. Potens est Dominus et misericors, quem quotidie rogamus ut etiam caeteris det poenitentiam, et resipiscant de diaboli laqueis, a quo captivi tenentur secundum ipsius voluntatem (II Tim. II, 26): qui non quaerunt nisi unde nobis calumnientur, et retribuant mala pro bonis; quia nec intelligere noverunt, quem circa eos animum dilectionemque servemus, et quomodo eos velimus secundum Domini praeceptum, quod per Ezechielem prophetam pastoribus dedit, revocare errantes, et perditos invenire (Ezech. XXXIV, 4). CAPUT VIII. 32. Illi autem, quod et alibi aliquando diximus, et quod nobis faciunt, sibi non imputant; et quod sibi faciunt, nobis",
          "candidate_score": 0.642329,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_35_37",
          "bdc_text": "November 1531 , ASchweizer Ref IV 1046 ) , gemacht haben. miserint , quam illi toti communicent Germaniae . Quod tarnen nescimus nec credimus . «Sed eam nos cladem hasce proditiones et civiles simultates» , inquis , «praescivimus .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3447",
          "psc_text": "occulto; nec littera, sed spiritu; nec carnis, sed cordis circumcisione Judaei. CAPUT IV. 14. Quae cum ita se habeant, non tamen debemus consuetudinem sermonis humani inepta loquacitate confundere, et in rebus discernendis frequentata vocabula perturbata significatione miscere, ut eos qui Christiani sunt et appellatione usitatissima Christiani vocantur, inusitato vocabulo aliquis affectet appellare Judaeos; vel cum sit ipse voceturque Christianus, Israelitae potius nomine delectetur; et quod in mysterio debet semper intelligere, parcius autem ore proferre, hoc in quotidiana loquendi consuetudine magis eligat frequentare inepta insolentia, et, si dici potest, imperita scientia. Numquid enim Apostoli, per quos ea didicimus, ista nesciebant, quomodo nos potius simus semen Abrahae secundum Isaac promissionis haeredes; et Judaei spiritu, non littera; cordis circumcisione, non carnis; et non secundum carnem Israel, sed Israel Dei? Sciebant utique ista multo sapientius certiusque quam nos; et tamen in loquendi consuetudine Judaeos et Israelitas eos appellabant, qui secundum carnem de Abrahae stirpe",
          "candidate_score": 0.637517,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_40",
          "bdc_text": "Audivissemus equidem , si unquam sperare potuissemus efferos homines potuisse ulla mitigari longanimitate , ut qui ne nunc quidem et sanguine nostro et longanimitate post tot accepta damna molliuntur , imo iam tum , cum nostri pacem ambirent , prorsus decreverant vi et armis rem aggredi .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_443",
          "psc_text": "praeterea turba confluxit; sed nobis in tota illa multitudine perpauci apparebant, qui utiliter ac salubriter agi causam illam, et tantam reique tantae quaestionem prudenter et pie discuti cuperent. Caeteri vero magis ad spectaculum quasi altercationis nostrae prope theatrica consuetudine, quam ad instructionem salutis christiana devotione convenerant. Quapropter nec silentium nobis praebere, nec intente nobiscum atque modeste saltem et ordinate colloqui potuerunt, exceptis, ut dixi, paucis, quorum religiosa et simplex apparebat intentio. Itaque libere pro sui cujusque animi motu immoderate loquentium omnia strepitu turbabantur, nec evincere sive nos, sive ipse rogando, interdum etiam objurgando potuimus, ut nobis modestum silentium praeberetur. 2. Res tamen utcumque agi coepta est, et aliquot horas in alterno sermone protraximus, quantum vocibus interquiescentibus varie tumultuantium sinebamur. Sed in ipso disputationis exordio, cum videremus ea quae dicebantur, subinde labi de memoria vel nostra, vel eorum quorum salutem maxime curabamus; et ut esset nobis cautior modestiorque tractatio, simul ut",
          "candidate_score": 0.636669,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_0_2",
          "bdc_text": "DolesDer Brief Bucers ist nicht erhalten . vicem meam , doctissime BullereVerschreibung für Butcere [ ? ]. , quod sedibus exactus exilium agam apud Tygurinos . Qua ex re animum in me tuum aestimo , ut et vicissim eum amem ardentius , quem hactenus ignotum alias dilexi .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_4017",
          "psc_text": "nisi et tuae Sanctitati cum meis litteris intimarem, ut a clericorum gradu congrue ecclesiastica severitate dejectus, cavendus omnibus innotescat. Petenti autem poenitentiae locum, tunc credatur, si et alios quos illic novit esse, manifestaverit vobis, non solum in Malliana, sed in ipsa tota omnino provincia. EPISTOLA CCXXXVII. Augustinus Ceretio, de Priscillianistarum fraude in Scripturis, cum sacris, tum apocryphis exponendis; deque hymno quem a Christo dictum esse fingentes praeferebant canonicis Litteris. Domino beatissimo, et merito venerabili fratri et coepiscopo CERETIO, AUGUSTINUS, in Domino salutem. 1. Lectis his quae misit Sanctitas tua, videtur mihi Argirius in Priscillianistas aut nesciens irruisse, ita ut omnino utrum ipsi essent Priscillianistae ignoraret, aut jam ejusdem haeresis retibus implicatus. Nam scripturas illas Priscillianistarum esse non dubito. Vix autem mihi vacare utcumque potuit, aliis atque aliis sine intermissione necessitatibus superantibus, ut unus mihi saltem totus ex duobus ipsis codicibus legeretur. Nescio quo enim modo alius aberravit, et diligentissime inter",
          "candidate_score": 0.632396,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_52",
          "bdc_text": "Ein Gelehrtenleben aus der Zeit des Humanismus und der Reformation .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1245",
          "psc_text": "pro congruentia temporum locorumque administratur, cui moderandae et gubernandae, quid, quando et ubi, circa eam fieri oporteat, sapientia et scientia penes ipsum est; profecto et antequam propagaret Hebraeorum gentem, per quam sui adventus manifestationem congruis sacramentis praefiguraret, et ipsis temporibus Israelitici regni, et deinde cum se in carne de virgine accepta mortalibus mortaliter demonstravit et deinceps usque nunc, cum implet omnia quae per Prophetas ante praedixit, et abhinc usque ad finem saeculi, quo sanctos ab impiis dirempturus est, et sua cuique retributurus, idem ipse est Filius Dei, Patri coaeternus, et incommutabilis Sapientia, per quam creata est universa natura, et cujus participatione omnis rationalis anima fit beata. 12. Itaque ab exordio generis humani, quicumque in eum crediderunt, eumque utcumque intellexerunt, et secundum ejus praecepta pie et juste vixerunt, quandolibet et ubilibet fuerint, per eum procul dubio salvi facti sunt. Sicut enim nos in eum credimus et apud Patrem manentem, et qui",
          "candidate_score": 0.631611,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_34_36",
          "bdc_text": "Ein besonderer Brief nach Straßburg ist anscheinend nicht erhalten , doch werden die Zürcher eine Mitteilung unter Beifügung des Textes des Zweiten Landfriedens ( «instrumentum » ) , ähnlich wie nach Konstanz ( 20 . November 1531 , ASchweizer Ref IV 1046 ) , gemacht haben. miserint , quam illi toti communicent Germaniae . Quod tarnen nescimus nec credimus .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_509",
          "psc_text": "non communicare 3. Quaerimus ergo ut nobis respondere non graveris, quam causam forte noveris, qua factum est ut Christus amitteret haereditatem suam per orbem terrarum diffusam, et subito in solis Afris, nec ipsis omnibus remaneret. Etenim Ecclesia catholica est etiam in Africa, quia per omnes terras eam Deus esse voluit et praedixit. Pars autem vestra, quae Donati dicitur, non est in omnibus illis locis, in quibus et Litterae et sermo et facta apostolica cucurrerunt. Sed ne dicatis, non vocari Ecclesiam nostram catholicam, sed Macarianam, sicuti eam vos appellatis; nosse debes, quod facillime potest, in illis omnibus partibus, unde istas terras Evangelium Christi perfudit, nec nomen Donati sciri, nec nomen Macarii. Vestra autem quia Donati pars dicitur, nec vos negare potestis, et omnibus notum est ubicumque est vestra communio. Dignare ergo rescribere nobis, ut sciamus quomodo fieri possit ut Ecclesiam suam Christus de toto orbe perdiderit, et in vobis solis habere",
          "candidate_score": 0.630554,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_33_35",
          "bdc_text": "den Verlauf des Krieges sowie den Friedensschluß zu erläutern hatte , s. PC II 84 . Ein besonderer Brief nach Straßburg ist anscheinend nicht erhalten , doch werden die Zürcher eine Mitteilung unter Beifügung des Textes des Zweiten Landfriedens ( «instrumentum » ) , ähnlich wie nach Konstanz ( 20 . November 1531 , ASchweizer Ref IV 1046 ) , gemacht haben. miserint , quam illi toti communicent Germaniae .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_509",
          "psc_text": "non communicare 3. Quaerimus ergo ut nobis respondere non graveris, quam causam forte noveris, qua factum est ut Christus amitteret haereditatem suam per orbem terrarum diffusam, et subito in solis Afris, nec ipsis omnibus remaneret. Etenim Ecclesia catholica est etiam in Africa, quia per omnes terras eam Deus esse voluit et praedixit. Pars autem vestra, quae Donati dicitur, non est in omnibus illis locis, in quibus et Litterae et sermo et facta apostolica cucurrerunt. Sed ne dicatis, non vocari Ecclesiam nostram catholicam, sed Macarianam, sicuti eam vos appellatis; nosse debes, quod facillime potest, in illis omnibus partibus, unde istas terras Evangelium Christi perfudit, nec nomen Donati sciri, nec nomen Macarii. Vestra autem quia Donati pars dicitur, nec vos negare potestis, et omnibus notum est ubicumque est vestra communio. Dignare ergo rescribere nobis, ut sciamus quomodo fieri possit ut Ecclesiam suam Christus de toto orbe perdiderit, et in vobis solis habere",
          "candidate_score": 0.630489,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_42",
          "bdc_text": "Videbitis aliquando iustas caussas , videbitis longanimem patien-tiam nostrorum , cum Zuinglii nostri vitam Welche «Vita Zwinglii» Bullinger meint , ist nicht klar ersichtlich.",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2425",
          "psc_text": "Apostolus ait, Ignoras quia patientia Dei ad poenitentiam te adducit? aut istis exceptis esse definitum quod scriptum est, Beati omnes qui confidunt in eum (Psal. II, 13)? aut ad istos non pertinere quod dicitur, Viriliter agite, et confortetur cor vestrum, omnes qui speratis in Dominum (Psal. XXX, 25)? 8. Cum igitur super peccatores tanta sit patientia, tanta misericordia Dei, ut in hac temporali vita moribus emendatis, non damnentur in aeternum; qui nullius quae sibi praebeatur exspectat misericordiam, quoniam nemo est illo beatior, nemo potentior, nemo justior: quales non esse oportet homines erga homines, qui hanc vitam nostram quantacumque laude cumulemus, eam sine peccato esse non dicimus? quod si dixerimus, nos ipsos, sicut scriptum est, decipimus, et veritas in nobis non est (I Joan. I, 8). Proinde licet accusatoris alia persona sit, alia defensoris, alia intercessoris, alia judicis, de quorum propriis officiis nimis longum est, et non necessarium hoc sermone disserere;",
          "candidate_score": 0.628805,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_0_2",
          "bdc_text": "DolesDer Brief Bucers ist nicht erhalten . vicem meam , doctissime BullereVerschreibung für Butcere [ ? ]. , quod sedibus exactus exilium agam apud Tygurinos . Qua ex re animum in me tuum aestimo , ut et vicissim eum amem ardentius , quem hactenus ignotum alias dilexi .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1138",
          "psc_text": "oculis mentis meae, purius video, ignorantiae nocte depulsa et caligine dubitationis abstersa. Quod cum saepe alias per munera epistolarum tuarum mihi donatum senserim, tum praecipue isto recentium litterarum libello, cujus mihi tam gratus quam dignus portitor fuit vir benedictus Domini frater noster Quintus diaconus: qui longo quidem posteaquam ad Urbem venerat intervallo, cum eo juxta solemnem meum morem post Pascha Domini, pro Apostolorum et martyrum veneratione venissem, benedictionem oris tui reddidit nobis; verumtamen oblitterato, quod nesciente me Romae consumpserat, tempore, recentissimus mihi visus est a conspectu tuo, ita ut tunc statim eum a te mihi venisse vix crederem, cum primum videbam et cum mihi plenum odorem suavitatis tuae in eloquiis tuis coelestis unguenti castitate fragrantibus offerebat. Fateor tamen venerandae Unanimitati tuae, non potuisse me volumen ipsum, statim ut acceperam, Romae legere. Tantae enim illic turbae erant, ut non possem munus tuum diligenter inspicere, et eo ut cupiebam perfrui; scilicet ut",
          "candidate_score": 0.62738,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_30_32",
          "bdc_text": "Ab aliis enim quam Tigurinis fictam et evulgatam credite . Certo enim scimus Tigurinos earum rerum nihil edidisse , nisi vestratibus apologiamDer Zürcher Rat sandte am 27 . November 1531 Rudolf Stoll nach Straßburg , wo dieser u. a .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_406",
          "psc_text": "adversus fallaces criminatores, apud transmarinos ecclesiasticos judices diligentissima discussione purgarent. 10. Itaque concilium illud perversum atque nefarium, maxime ut creditur traditorum fuit, quibus confessis Secundus Tigisitanus ignoverat: ut quoniam de traditione fama crebruerat, infamatis aliis a se averterent suspicionem, et cum homines per Africam totam credentes episcopis, falsa de innocentibus loquerentur, quod damnati essent apud Carthaginem traditores, tanquam in nebula mendacissimi rumoris, ipsi qui vere tradiderant latitarent. Unde videtis, charissimi, fieri potuisse, quod verisimile non esse quidam vestrum dicebant, ut qui essent de sua traditione confessi, causamque suam impetravissent Deo dimitti oportere, iidem judices damnatoresque tanquam traditorum absentium postea consedissent. Magis enim amplexi sunt occasionem, qua possent alios falsa criminatione perfundere, et conversas in eos linguas hominum ab inquisitione criminum suorum hoc modo declinare. Alioquin si fieri non posset ut quisque mala quae ipse committeret, in alio judicaret, non diceret quibusdam Paulus apostolus: Propterea inexcusabilis es, o homo omnis qui",
          "candidate_score": 0.626792,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_51",
          "bdc_text": "Möglicher weise hatte Ziegler auf der Durchreise von Italien mit Bullinger und den Zürcher Theologen Bekanntschaft geschlossen , s. Karl Schottenloher , Jakob Ziegler aus Landau an der Isar .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_767",
          "psc_text": "Perambulabat autem Paulus Syriam, et Ciliciam, confirmans Ecclesias: pervenitque in Derben, et Listram; et ecce discipulus quidam erat ibi, nomine Timotheus, filius mulieris viduae fidelis, patre autem gentili. Huic testimonium reddebant qui Listris erant et Iconio fratres. Hunc voluit Paulus secum proficisci; et assumens circumcidit eum propter Judaeos qui erant in illis locis: sciebant enim omnes quod pater ejus gentilis esset » (Act. XV, 41, et XVI, 1-3). O beate apostole Paule, qui in Petro reprehenderas simulationem, qua subtraxit se a Gentilibus propter metum Judaeorum qui a Jacobo venerant; cur Timotheum, filium hominis gentilis, utique et ipsum gentilem (neque enim Judaeus erat, qui non fuerat circumcisus), contra sententiam tuam circumcidere cogeris? Respondebis mihi: Propter Judaeos qui erant in illis locis. Qui igitur tibi ignoscis in circumcisione discipuli venientis ex Gentibus, ignosce et Petro, praecessori tuo, quod aliqua fecerit metu fidelium Judaeorum. Rursum scriptum est: « Paulus vero cum adhuc sustinuisset",
          "candidate_score": 0.621281,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_46_48",
          "bdc_text": "Vielleicht verschweigt Bullinger deshalb den Verfasser . Jedenfalls spielt Capito später offensichtlich auf dieses Werk Bullingers an , s. unten S. 67 , 25-27 .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_688",
          "psc_text": "Si autem intelligunt, ambos, ut dixi, audiant, et quod voluerint faciant. Si quae etiam plebes a vobis ad nos transierunt, quas putas a dominis coactas, hoc et ibi fiat; ambos nos audiant, et eligant quod placuerit. Si autem non vis hoc fieri, cui non appareat non vos de veritate praesumere? Sed cavenda est ira Dei, et hic et in futuro saeculo. Adjuro te per Christum, ut ad ista respondeas. EPISTOLA LXVII. Augustinus Hieronymo: negans se scripsisse librum in eum; in hoc falsus, quod aliquis prolixam epistolam librum appellasset. Domino charissimo et desideratissimo, et honorando in Christo fratri et compresbytero HIERONYMO, AUGUSTINUS, in Domino salutem. CAPUT PRIMUM. 1. Audivi pervenisse in manus tuas litteras meas; sed, quod adhuc rescripta non merui, nequaquam imputaverim dilectioni tuae: aliquid procul dubio impedimenti fuit. Unde agnosco a me Dominum potius deprecandum, ut tuae voluntati det facultatem mittendi quod rescripseris: nam rescribendi jam dedit quia, cum",
          "candidate_score": 0.620951,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_52_54",
          "bdc_text": "Ein Gelehrtenleben aus der Zeit des Humanismus und der Reformation . Mit sechs Federzeichnungen Martin Richters , des Schreibgehilfen Zieglers , Münster i. W. 1910 . - RGST 8-10 , bes. S. 277-296 .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2611",
          "psc_text": "de Genesi scripsi, versatur haec quaestio vehementer, et ex multis rerum expertarum atque credibiliter auditarum exemplis disputatio illa silvescit. Quid in ea potuerimus vel effecerimus, cum legeris, judicabis; si tamen Dominus dignabitur donare ut eos mihi libros, quantum possum congruenter emendatos, jam liceat edere, et multorum fratrum exspectationem non jam longa disputatione suspendere. 3. Narrabo autem unum aliquid breviter unde cogites. Frater noster Gennadius, notissimus fere omnibus, nobisque charissimus medicus, qui nunc apud Carthaginem degit, et Romae suae artis exercitatione praepolluit, ut hominem religiosum nosti, atque erga pauperum curam impigra misericordia facillimoque animo benignissimum, dubitabat tamen aliquando, ut modo nobis retulit, cum adhuc esset adolescens, et in his eleemosynis ferventissimus, utrum esset ulla vita post mortem. Hujus igitur mentem et opera misericordiae quoniam Deus nullo modo desereret, apparuit illi in somnis conspicuus juvenis et dignus intendi, eique dixit: Sequere me. Quem dum sequeretur, venit ad quamdam civitatem, ubi audire coepit",
          "candidate_score": 0.619473,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_54_56",
          "bdc_text": "- RGST 8-10 , bes. S. 277-296 . Für Zwingli war Ziegler kein Unbekannter , s. Walter Köhler , Zu unserer Tafel , in : Zwa III 500-503 mit der Interpretation des Briefes Bucers an Zwingli vom 14 .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_914",
          "psc_text": "ex hebraeo interpretationem in ecclesiis legi, ne contra Septuaginta auctoritatem, tanquam novum aliquid proferentes, magno scandalo perturbemus plebes Christi, quarum aures et corda illam interpretationem audire consueverunt, quae etiam ab Apostolis approbata est. Unde et illud apud Jonam virgultum (Jonae IV, 6), si in hebraeo nec hedera est, nec cucurbita, sed nescio quid aliud, quod trunco suo nixum nullis sustentandum adminiculis erigatur; mallem jam in omnibus latinis cucurbitam legi. Non enim frustra hoc puto Septuaginta posuisse, nisi quia et huic simile sciebant. 36. Satis me, imo fortasse plus quam satis, tribus epistolis tuis, respondisse arbitror; quarum duas per Cyprianum accepi, unam per Firmum. Rescribe quod visum fuerit ad nos vel alios instruendos. Dabo autem operam diligentiorem, quantum me adjuvat Dominus, ut litterae quas ad te scribo, prius ad te perveniant quam ad quemquam, a quo latius dispergantur. Fateor enim, nec mihi hoc fieri velle de tuis ad me, quod de",
          "candidate_score": 0.61892,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_46_48",
          "bdc_text": "Vielleicht verschweigt Bullinger deshalb den Verfasser . Jedenfalls spielt Capito später offensichtlich auf dieses Werk Bullingers an , s. unten S. 67 , 25-27 .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_4017",
          "psc_text": "nisi et tuae Sanctitati cum meis litteris intimarem, ut a clericorum gradu congrue ecclesiastica severitate dejectus, cavendus omnibus innotescat. Petenti autem poenitentiae locum, tunc credatur, si et alios quos illic novit esse, manifestaverit vobis, non solum in Malliana, sed in ipsa tota omnino provincia. EPISTOLA CCXXXVII. Augustinus Ceretio, de Priscillianistarum fraude in Scripturis, cum sacris, tum apocryphis exponendis; deque hymno quem a Christo dictum esse fingentes praeferebant canonicis Litteris. Domino beatissimo, et merito venerabili fratri et coepiscopo CERETIO, AUGUSTINUS, in Domino salutem. 1. Lectis his quae misit Sanctitas tua, videtur mihi Argirius in Priscillianistas aut nesciens irruisse, ita ut omnino utrum ipsi essent Priscillianistae ignoraret, aut jam ejusdem haeresis retibus implicatus. Nam scripturas illas Priscillianistarum esse non dubito. Vix autem mihi vacare utcumque potuit, aliis atque aliis sine intermissione necessitatibus superantibus, ut unus mihi saltem totus ex duobus ipsis codicibus legeretur. Nescio quo enim modo alius aberravit, et diligentissime inter",
          "candidate_score": 0.613223,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_30_32",
          "bdc_text": "Ab aliis enim quam Tigurinis fictam et evulgatam credite . Certo enim scimus Tigurinos earum rerum nihil edidisse , nisi vestratibus apologiamDer Zürcher Rat sandte am 27 . November 1531 Rudolf Stoll nach Straßburg , wo dieser u. a .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_945",
          "psc_text": "simul enim et ille notus erat, non ausi estis unquam de Optato judicare, ne temere de incognitis judicaretis; nos tandem possumus aut debemus de iis qui ante nos vixerunt, ad vestrum tantummodo testimonium, temerariam de incognitis ferre sententiam, ut parum sit quod vos ignota criminamini, nisi et nos ignota judicemus? Non enim Optatum, etiamsi forte falsa periclitatur invidia, sed te defendis, cum dicis: Ignoro qualis iste fuerit. Quanto magis ergo quales fuerint Afri, quos ignotiores arguis, Orientalis orbis ignorat? a quibus tamen Ecclesiis, quarum nomina habes in Libris et recitas, nefaria dissensione disjungeris. Si Thamugadensem episcopum vestrum famosissimum et pessime diffamatum, non dico Caesariensis, sed Sitifensis collega ejus ejusdemque temporis ignorabat, quomodo traditores Afros, quicumque illi fuerint, Ecclesia Corinthiorum, Ephesiorum, Colossensium, Philippensium, Thessalonicensium, Antiochenorum, Ponti, Galatiae, Cappadociae, caeterarumque orbis partium ab Apostolis in Christo aedificatarum, aut nosse potuit, aut damnari a vobis meruit, quia non potuit? et tamen eis non",
          "candidate_score": 0.609344,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_31_33",
          "bdc_text": "Certo enim scimus Tigurinos earum rerum nihil edidisse , nisi vestratibus apologiamDer Zürcher Rat sandte am 27 . November 1531 Rudolf Stoll nach Straßburg , wo dieser u. a . den Verlauf des Krieges sowie den Friedensschluß zu erläutern hatte , s. PC II 84 .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_399",
          "psc_text": "Probamus hoc ecclesiasticis Gestis, ubi nominatim declarantur, in quibus Secundus Tigisitanus ea quae cognovit, velut contuitu pacis ignovit, et cum quibus postea non cognovit, discissa pace damnavit. Unde apparuit eum etiam primo non paci consuluisse, sed sibi timuisse. Objecerat ei namque Purpurius Limatensis quod etiam ipse, cum detentus esset a curatore et ordine ut Scripturas traderet, dimissus est, utique non frustra, nisi quia tradidit, aut tradi aliquid jussit. Hanc ille suspicionem satis probabilem metuens, accepto consilio a minore Secundo consanguineo suo, consultisque caeteris qui cum eo erant episcopis, manifestissima crimina Deo judicanda dimisit, atque ita paci prospexisse visus est; quod falsum erat, cum sibi prospexerit. 7. Nam si in ejus corde cogitatio pacis habitaret, non apud Carthaginem postea cum traditoribus, quos praesentes atque confessos Deo dimiserat, damnaret crimine traditionis, quos absentes apud eum nemo convicerat. Tanto magis enim timere debuit ne pax unitatis violaretur, quanto erat Carthago civitas ampla et",
          "candidate_score": 0.606552,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_67",
          "bdc_text": "An vero respondebimus aliam fuisse illorum functionem , aliam vero nostram , cum ne communis sensus id permittat ?",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1026",
          "psc_text": "potestati detrahent, si non posse responderint, an hoc futurum fatebuntur, si posse concesserint? Quomodo ergo exirent de hoc laqueo alieno, sic exeant de suo. Deinde cur solis oculis corporeis Christi hoc donum attributum esse contendunt, non etiam caeteris sensibus? Sonus ergo erit Deus, ut possit etiam auribus percipi? et halitus erit, ut sentiri possit olfactu? et liquor aliquis erit, ut possit et bibi? et moles erit, ut possit et tangi? Non, inquiunt. Quid ergo? an illud potest Deus, et hoc non potest? Si non posse dixerint, cur derogant omnipotentiae Dei? si posse et nolle responderint, cur solis oculis favent, invident autem caeteris sensibus corporis Christi? An quousque volunt, desipiunt? Quanto nos melius, qui non eorum insipientiae terminos figimus, sed ut desipiant prorsus, nolumus! 6. Multa proferri possunt ad istam dementiam refutandam. Sed si aliquando irruerint auribus tuis, haec interim eis lege, et quid respondeant non pigeat te rescribere ut potes.",
          "candidate_score": 0.596914,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_67",
          "bdc_text": "An vero respondebimus aliam fuisse illorum functionem , aliam vero nostram , cum ne communis sensus id permittat ?",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1835",
          "psc_text": "videt solem? An sentire non est videre, cum sit in quinque sensibus caeteris excellentior visus? An et in coelo vivit, quia et in coelo sentit, et sensus esse non potest ubi vita non est? An sentit, et ubi non vivit; quia cum in sua tantum carne vivat, sentit etiam in his locis, quae praeter ejus carnem continent ea quae tangit aspectu? Videsne quam hoc sit latebrosum in sensu tam conspicuo, qui visus dicitur? Attende et auditum. Nam et ipse se foras quodammodo diffundit a carne. Unde enim dicimus, Foris sonat, nisi ibi sentiamus ubi sonat? Ergo et illic extra carnem nostram vivimus. An sentire possumus et ubi non vivimus, cum sensus sine vita esse non possit? 6. Caeteri tres sensus apud seipsos sentiunt, quamvis de olfactu utcumque possit dubitari. De gustu autem atque tactu nulla controversia est, quod ea quae gustamus et tangimus, non alibi quam in carne nostra sentimus.",
          "candidate_score": 0.595063,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 3,
      "cf_id": "cf021",
      "work_id": "stoa0040.stoa057.opp-lat1",
      "max_score": 0.705564,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_60_62",
          "bdc_text": "A domino malum egressum est , ut tentaremur , non ut prorsus perderemur . At domini voluntas sancta est et iusta . Hinc , cum scribitis nescire , quid civile et humanum resipere visa sit ratio doctrinae ecclesiasticae apud nos , quae et male nobis cesserit , non modo miramur , fratres charissimi , sed et obstupescimus .",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa057.opp-lat1_window_382",
          "psc_text": "non habemus ex deo, restat ut bonam uoluntatem habeamus ex deo; alioquin nescio, cum ab eo iustificamur, quo alio munere ipsius gaudere debeamus. et hinc scriptum arbitror: paratur uoluntas a dominoetdomino inPsalmis: a domino gressus hominis diriguntur et uiam eius uolet et quod apostolus ait: deus est enim qui operatur in uobis et uelle et operari pro bona uoluntate. § 31 QuocireaQuocirca quoniam quod a deo nos auertimus, nostrum estetest haec est uoluntas mala - quod uero ad deum nos conuertimus, nisi ipso excitante atque adiuuante non possumus- et haec est uoluntas bona - quid habemus quod non accepimus? si autem accepimus, quid gloriamur, quasi non acceperimus? ac per hoc ut qui gloriatur, in domino glorietur, quibus hoc deus donare uoluerit, eius misericordiae est, non meriti illorum, quibus autem noluerit, ueritatis est. iusta namque peccatoribus poena debetur, quoniam miserieordiammisericordiam et ueritatem diligit dominus deus et: miserieordiactmisericordia ueritas occurrerunt sibi et:",
          "candidate_score": 0.705564,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_59_61",
          "bdc_text": "Hac enim in re nihil a parte nostra peccatum est . A domino malum egressum est , ut tentaremur , non ut prorsus perderemur . At domini voluntas sancta est et iusta .",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa057.opp-lat1_window_382",
          "psc_text": "non habemus ex deo, restat ut bonam uoluntatem habeamus ex deo; alioquin nescio, cum ab eo iustificamur, quo alio munere ipsius gaudere debeamus. et hinc scriptum arbitror: paratur uoluntas a dominoetdomino inPsalmis: a domino gressus hominis diriguntur et uiam eius uolet et quod apostolus ait: deus est enim qui operatur in uobis et uelle et operari pro bona uoluntate. § 31 QuocireaQuocirca quoniam quod a deo nos auertimus, nostrum estetest haec est uoluntas mala - quod uero ad deum nos conuertimus, nisi ipso excitante atque adiuuante non possumus- et haec est uoluntas bona - quid habemus quod non accepimus? si autem accepimus, quid gloriamur, quasi non acceperimus? ac per hoc ut qui gloriatur, in domino glorietur, quibus hoc deus donare uoluerit, eius misericordiae est, non meriti illorum, quibus autem noluerit, ueritatis est. iusta namque peccatoribus poena debetur, quoniam miserieordiammisericordiam et ueritatem diligit dominus deus et: miserieordiactmisericordia ueritas occurrerunt sibi et:",
          "candidate_score": 0.693546,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_60_62",
          "bdc_text": "A domino malum egressum est , ut tentaremur , non ut prorsus perderemur . At domini voluntas sancta est et iusta . Hinc , cum scribitis nescire , quid civile et humanum resipere visa sit ratio doctrinae ecclesiasticae apud nos , quae et male nobis cesserit , non modo miramur , fratres charissimi , sed et obstupescimus .",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa057.opp-lat1_window_381",
          "psc_text": "quidem KA quidam C adhuc—ost in mq.A 20 ex] si ex A est] et Km2 21 an nobis Lml absordissime A 22 fateamur (ur s. add.)L fatea S fateantur Abd 23 quamquam] qiiQ A miror C2' quod ia A consistere, ut nec bona nec mala sit. aut enim iustitiam diligimus et bona est et, si magis diligimus, magis bona, si minus, minus bona est, aut si omnino non diligimus, non est bona. quis uero dubitet dicere uoluntatem nullo modo iustitiam diligentem non modo esse malam, sed etiam pessimam uoluntatem? si ergo uoluntas aut bona est aut mala et utique malam non habemus ex deo, restat ut bonam uoluntatem habeamus ex deo; alioquin nescio, cum ab eo iustificamur, quo alio munere ipsius gaudere debeamus. et hinc scriptum arbitror: paratur uoluntas a dominoetdomino inPsalmis: a domino gressus hominis diriguntur et uiam eius uolet et quod apostolus ait: deus est enim qui operatur",
          "candidate_score": 0.691615,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_65_67",
          "bdc_text": "Quod si doctrina nostra humanum et civile propterea resipit , quod cohortati sumus christianum magistratum oppressos liberare , aequitatem servare , et iustitiam colere , scelera et sceleratos plectere , quid , oro , divini praedicaverunt prophetae ? N[ec ] enim damnat etcVgl. Ps 37 , 33. . An vero respondebimus aliam fuisse illorum functionem , aliam vero nostram , cum ne communis sensus id permittat ?",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa057.opp-lat1_window_149",
          "psc_text": "secundum gratiam, sed secundum debitum; ei nerouero qui non operatur. credit autem in eum qui iustificat impium, deputatur fides ad iustitiam. sicut et Dauid dicit beatitudinem hominis, cui deus accepto fert iustitiam sine operibus: 'beati quorum remissae sunt iniquitates et quorum tecta sunt peccata. beatus uir, cui non inputauit dominus peccatum'. item paulopost: non est autem scriptum, 2 I Ioh. 3,8 8 cf. Rom. 10,3 10 Rom. 3,22—26 18 Rom. 4, 4-8 24 Ps. 31, 1. 2 26 Rom. 4, 23—25 1 habent A eius om. A 2 manifestus b 3 saluat Vml Pml dissoluat b di (ill mg. ml diaboJi) A 4 sohiat b 5 in] ad b hac Cml paulo apostolo Gml 6 pluras A epistolas (u s. o).ST 7 de (s.l.m2) operibus L,b 8 et om. Gml iustitiam om. d 9 iustitia LmlVml iustiam S subiecti zbd epistula Vml epvstola K 10 omues] homines (i s.i.)V 11",
          "candidate_score": 0.667552,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_58_60",
          "bdc_text": "mittemus . Hac enim in re nihil a parte nostra peccatum est . A domino malum egressum est , ut tentaremur , non ut prorsus perderemur .",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa057.opp-lat1_window_382",
          "psc_text": "non habemus ex deo, restat ut bonam uoluntatem habeamus ex deo; alioquin nescio, cum ab eo iustificamur, quo alio munere ipsius gaudere debeamus. et hinc scriptum arbitror: paratur uoluntas a dominoetdomino inPsalmis: a domino gressus hominis diriguntur et uiam eius uolet et quod apostolus ait: deus est enim qui operatur in uobis et uelle et operari pro bona uoluntate. § 31 QuocireaQuocirca quoniam quod a deo nos auertimus, nostrum estetest haec est uoluntas mala - quod uero ad deum nos conuertimus, nisi ipso excitante atque adiuuante non possumus- et haec est uoluntas bona - quid habemus quod non accepimus? si autem accepimus, quid gloriamur, quasi non acceperimus? ac per hoc ut qui gloriatur, in domino glorietur, quibus hoc deus donare uoluerit, eius misericordiae est, non meriti illorum, quibus autem noluerit, ueritatis est. iusta namque peccatoribus poena debetur, quoniam miserieordiammisericordiam et ueritatem diligit dominus deus et: miserieordiactmisericordia ueritas occurrerunt sibi et:",
          "candidate_score": 0.663005,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_68",
          "bdc_text": "Nemo enim ignorat ea , quae iustitiae sunt et iudicii , nunquam abrogata esse neque magistratum in ecclesia Christi abrogatum esse .",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa057.opp-lat1_window_343",
          "psc_text": "damna esse duxi. uerum tamen et arbitror omnia damnum esse propter eminentem scientiam Christi Iesu domini nostripropter quemomnia non solumdetrimenta credidi, uerum etiam stercora existimaui esse, ut Christum lucrifaciam et inueniar in illo non habens meam iustitiam, quae ex lege est, sed eam, quae est per fidem Christi, quae est ex deo iustitia in fide, ad cognoscendum eum et uirtutem resurrectionis eius at communicationem passionis eius, conformatus morti ipsius, si quo modo occurram in resurrectionem mortuorum. tantum ergo longe est, ut propter illa uerba Zachariam et Elisabeth credamus sine ullo peccato perfectam habuisse iustitiam, ut nec ipsum apostolum eiusdem regulae summitate arbitremur fuisse perfectum non solum in illa legis iustitia, quam similem istis habuit, quam inter damna et stercora deputat in conparatione eminentissimae iustitiae, quae in fide Christi est uerum etiam in ipso quoque euangelio, ubi et tanti apostolatus meruit principatum, quod dicere non auderem, nisi ei non credere nefas",
          "candidate_score": 0.653672,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_60",
          "bdc_text": "A domino malum egressum est , ut tentaremur , non ut prorsus perderemur .",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa057.opp-lat1_window_382",
          "psc_text": "non habemus ex deo, restat ut bonam uoluntatem habeamus ex deo; alioquin nescio, cum ab eo iustificamur, quo alio munere ipsius gaudere debeamus. et hinc scriptum arbitror: paratur uoluntas a dominoetdomino inPsalmis: a domino gressus hominis diriguntur et uiam eius uolet et quod apostolus ait: deus est enim qui operatur in uobis et uelle et operari pro bona uoluntate. § 31 QuocireaQuocirca quoniam quod a deo nos auertimus, nostrum estetest haec est uoluntas mala - quod uero ad deum nos conuertimus, nisi ipso excitante atque adiuuante non possumus- et haec est uoluntas bona - quid habemus quod non accepimus? si autem accepimus, quid gloriamur, quasi non acceperimus? ac per hoc ut qui gloriatur, in domino glorietur, quibus hoc deus donare uoluerit, eius misericordiae est, non meriti illorum, quibus autem noluerit, ueritatis est. iusta namque peccatoribus poena debetur, quoniam miserieordiammisericordiam et ueritatem diligit dominus deus et: miserieordiactmisericordia ueritas occurrerunt sibi et:",
          "candidate_score": 0.627773,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_6",
          "bdc_text": "Ceterum sic initio conventionis capita ab imperatoribus et magnatibus tum nostris tum exteris adumbrata sunt , ut mox iureiurando silentium intercesserit et sigillorum obsignatio totusque exercitus nunquam solide edoctus sit , quae essent pacis capita .",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa057.opp-lat1_window_291",
          "psc_text": "mcum domino, et t u dimisisti impictatcmimpietatem cordis mci, continuo subiunxit: pro hac orabit ad te omnis sanctus in tempore oportuno, non ergo omnis peccator, sed omnis sanctus; uoxnox enim sanctorum est: si dixerimus, quia peccatum non habemus, nos ipsos decipimus et ueritas in nobis noncst. undeineiusdemapostoli Apocalvpsi illa centum quadraginta et quattuor milia sanctorum, quietiamcum mulieribus se non coinquinauerunt - uirgines enim permanseruntetpermanserunt non cstest inuentuminore eorum mcndaciummendacium, quiainieprehensibiles sunt, profecto ideo sunt inreprehensibiles, quia seipsos ueraciterreprehenderunt; et ideo non est inuentum in ore corumeorum mendacium, quia, si dicerent se peccatum non habere, se ipsos deciperent et ueritas in eis non esset et utique mendacium esset, ubi ueritas non esset, quoniam iustus, cumincum sermonis exordio accusator sui est, non utique mentitur. § 9 Ac per hoc eo, quod scriptum cstest: qui natus est ex deo, non peccat et non potest peccare, quia semen eius in ipso manet, etsi quid",
          "candidate_score": 0.626562,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 4,
      "cf_id": "cf021",
      "work_id": "045_Augustinus-Hipponensis_Opus-imperfectum-contra-secundam-responsionem-Juliani",
      "max_score": 0.698237,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_2_4",
          "bdc_text": "Qua ex re animum in me tuum aestimo , ut et vicissim eum amem ardentius , quem hactenus ignotum alias dilexi . Nec minore charitatis adfectu legimus omnes , qui Tyguri praesumus verbo , lamentationem istam vestram perfidiae nostrae , qua fidem prodidimus et foedera , deum et sociosZu den Vorwürfen gegen Zürich nach dem Zweiten Landfrieden vgl . die zusammenfassenden Bemerkungen bei Pestalozzi 91-93. .",
          "psc_chunk_id": "045_Augustinus-Hipponensis_Opus-imperfectum-contra-secundam-responsionem-Juliani_window_1431",
          "psc_text": "Nam in libro quem ad Timasium contra liberum arbitrium texuisti, cum sanctus Pelagius venerabilium virorum tam Ambrosii quam Cypriani recordatus fuisset, qui liberum arbitrium in libris suis commendaverant, respondisti nulla te gravari auctoritate talium: ita ut diceres, eos processu vitae melioris, si quid male senserant, expiasse (De Natura et Gratia, n. 71, sqq.). Tua tibi ad hoc relata sint, ut excitare de solis nominibus erubescas invidiam. Caeterum vel Ambrosii dicta, vel aliorum, quorum famam vestrorum nitimini maculare consortio, clara benignaque possunt ratione defendi. AUG. Tantam caecitatem cordis tibi potuisse contingere, quis credit, nisi qui haec legit? Tu dicis quod si aliquid auctoratius offendere, id est, invenire potuissem, a disputatorum dictis, vel, sicut tu loqueris, dictiunculis, temperassem; et continuo tu ipse dicis, Pelagium, quem vocas sanctum, in defensione liberi arbitrii venerabiles viros Cyprianum et Ambrosium testes adhibuisse: nec attendis quemadmodum hoc dicendo redarguas magistrum tuum ipsamque haeresim vestram. Secundum tuam quippe",
          "candidate_score": 0.698237,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_59_61",
          "bdc_text": "Hac enim in re nihil a parte nostra peccatum est . A domino malum egressum est , ut tentaremur , non ut prorsus perderemur . At domini voluntas sancta est et iusta .",
          "psc_chunk_id": "045_Augustinus-Hipponensis_Opus-imperfectum-contra-secundam-responsionem-Juliani_window_1368",
          "psc_text": "ex ipsius Domini magisterio? Cum enim dicimus, Ne nos inferas in tentationem (Matth. VI, 13) ; contra concupiscentiam nostram rogamus Deum. Unusquisque enim tentatur, ut scriptum est, a concupiscentia sua abstractus et illectus (Jacobi I, 13) . Avertat ergo a nobis iste, quem rogamus, Pater, ut dicere audeamus quod a Patre quidem non sit, ad quod nos concupiscentia carnis trahit, sed a Patre sit ipsa quae trahit, vel malum sit ad quod trahit, et malum non sit ipsa quae trahit. Porro, si eam malum esse veritas clamat; profecto eam qui sine ullo malo natus est, non habebat, ac per hoc, peccatum sicut non fecit, ita nec concupivit. Nos itaque imitamur eum, cum peccatum non facimus, non peccati concupiscentiam non habendo, sed non ei consentiendo: quamvis ita imitemur illum Sanctum sanctorum, cum bene vivimus, ut tamen non desit unde dicamus in oratione nostra, Dimitte nobis debita nostra (Matth. VI, 12) .",
          "candidate_score": 0.697024,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_60_62",
          "bdc_text": "A domino malum egressum est , ut tentaremur , non ut prorsus perderemur . At domini voluntas sancta est et iusta . Hinc , cum scribitis nescire , quid civile et humanum resipere visa sit ratio doctrinae ecclesiasticae apud nos , quae et male nobis cesserit , non modo miramur , fratres charissimi , sed et obstupescimus .",
          "psc_chunk_id": "045_Augustinus-Hipponensis_Opus-imperfectum-contra-secundam-responsionem-Juliani_window_255",
          "psc_text": "Voluntas quidem hominum, sed usque ad Baptisma delinquit; postea autem nisi bonum velle non potest. Catholici, id est nos, dicimus, quod ab initio usque ad finem sine aliquo naturalium coactu, voluntas et ante Baptisma in unoquoque delinquit, quae illo ipso temporquo peccat, potestatem habet recedere a malo, et facere bonum, ut constet ratio libertatis. Vestrum itaque nulli quidem veritas dogmatum constat: tamen cum ab uno principio erroris fueritis egressi, vel minus inhonestum erat, si quae consequuntur admitteres, et quia cum Manichaeo dicis, natura mala, id est, manca libertate delinqui, diceres cum eodem, nullo illam pacto posse mundari: quod quidem alibi affirmas; sed quod necessario consequebatur adjungeres, ideo ei opus non esse Baptismatis sacramentis. Aut si cum Joviniano, a tempore susceptae fidei imprimi asseris bonas cupiditates; diceres cum eodem, bonam et ante Baptisma fuisse naturam, quae licet haberet possibilitatem mali, non tamen habuerit necessitatem, ac per hoc ad indissimulabile bonum consecrata",
          "candidate_score": 0.695748,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_59_61",
          "bdc_text": "Hac enim in re nihil a parte nostra peccatum est . A domino malum egressum est , ut tentaremur , non ut prorsus perderemur . At domini voluntas sancta est et iusta .",
          "psc_chunk_id": "045_Augustinus-Hipponensis_Opus-imperfectum-contra-secundam-responsionem-Juliani_window_255",
          "psc_text": "Voluntas quidem hominum, sed usque ad Baptisma delinquit; postea autem nisi bonum velle non potest. Catholici, id est nos, dicimus, quod ab initio usque ad finem sine aliquo naturalium coactu, voluntas et ante Baptisma in unoquoque delinquit, quae illo ipso temporquo peccat, potestatem habet recedere a malo, et facere bonum, ut constet ratio libertatis. Vestrum itaque nulli quidem veritas dogmatum constat: tamen cum ab uno principio erroris fueritis egressi, vel minus inhonestum erat, si quae consequuntur admitteres, et quia cum Manichaeo dicis, natura mala, id est, manca libertate delinqui, diceres cum eodem, nullo illam pacto posse mundari: quod quidem alibi affirmas; sed quod necessario consequebatur adjungeres, ideo ei opus non esse Baptismatis sacramentis. Aut si cum Joviniano, a tempore susceptae fidei imprimi asseris bonas cupiditates; diceres cum eodem, bonam et ante Baptisma fuisse naturam, quae licet haberet possibilitatem mali, non tamen habuerit necessitatem, ac per hoc ad indissimulabile bonum consecrata",
          "candidate_score": 0.683418,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_59_61",
          "bdc_text": "Hac enim in re nihil a parte nostra peccatum est . A domino malum egressum est , ut tentaremur , non ut prorsus perderemur . At domini voluntas sancta est et iusta .",
          "psc_chunk_id": "045_Augustinus-Hipponensis_Opus-imperfectum-contra-secundam-responsionem-Juliani_window_252",
          "psc_text": "malum velit boni natura, quam nihil vult esse aliud quam naturam Dei. Tu ergo hunc adjuvas, negando humanam peccato primi hominis vitiatam esse naturam, ut naturae mali quam fingit, attribuat quidquid malorum in manifestissima invenit miseria parvulorum. Deinde cum displicet tibi, hominem non posse bonum velle, nisi adjuvetur ab eo qui malum non potest velle, nonne respicis ei te contradicere, qui dixit, Sine me nihil potestis facere (Joan. XV, 5) : et Scripturae, ubi legitur, Paratur voluntas a Domino (Prov. VIII, 35, sec. LXX) ; et ubi legitur, Deus est enim qui operatur in nobis et velle (Philipp. II, 13) ; et ubi legitur, A Domino gressus hominis dirigentur, et viam ejus volet (Psal. XXXVI, 23) ? Ubi nihil miror, nisi unde te christianum dicas, cum his divinis tot et tam claris vocibus contradicas. XCVIII. JUL. Joviniano autem in una parte conjungeris: nam dicit in secundo operis sui libro, Baptizatum",
          "candidate_score": 0.679112,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_59_61",
          "bdc_text": "Hac enim in re nihil a parte nostra peccatum est . A domino malum egressum est , ut tentaremur , non ut prorsus perderemur . At domini voluntas sancta est et iusta .",
          "psc_chunk_id": "045_Augustinus-Hipponensis_Opus-imperfectum-contra-secundam-responsionem-Juliani_window_65",
          "psc_text": "habuit voluntatem malam, et potuit non habere. AUG. Ipse est Adam, quem nostra illa definitio, quae tibi placuit, intuebatur, cum dicerem, « Peccatum est voluntas retinendi vel consequendi quod justitia vetat, et unde liberum est abstinere. » Adam quippe omnino, quando peccavit, nihil in se habebat mali, quo nolens urgeretur ad operandum malum, et propter quod diceret, Non quod volo, facio bonum; sed quod nolo malum, hoc ago (Rom. VII, 29) : ac per noc id egit peccando, quod justitia vetabat, et unde liberum illi fuerat abstinere. Nam ei qui dicit, Quod nolo malum, hoc ago, abstinere inde, liberum non est. Ac per hoc, si tria ista discernas, et scias aliud esse peccatum, aliud poenam peccati, aliud utrumque, id est, ita peccatum, ut ipsum sit etiam poena peccati, intelligis quid horum trium pertineat ad illam definitionem, ubi voluntas est agendi quod justitia vetat, et unde liberum est abstinere. Peccatum namque",
          "candidate_score": 0.678224,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_59_61",
          "bdc_text": "Hac enim in re nihil a parte nostra peccatum est . A domino malum egressum est , ut tentaremur , non ut prorsus perderemur . At domini voluntas sancta est et iusta .",
          "psc_chunk_id": "045_Augustinus-Hipponensis_Opus-imperfectum-contra-secundam-responsionem-Juliani_window_1735",
          "psc_text": "Et hujus rei causa cum quaeritur, hoc invenitur, quia non de se ipso, hoc est, de sua natura atque substantia genuit, sed de nihilo, hoc est, de nulla re fecit haec Deus. Non quia nihil habet aliquam vim; si enim haberet, non nihil, sed aliquid esset: sed quia hoc est cuique naturae de nihilo factam esse, quod est naturam Dei non esse, quae immutabilis sola est. Nec ea quae de aliquibus rebus facta sunt, ab hac excipiuntur origine: quoniam res quae ita factae sunt, ut ex iis aliae fierent, de nullis exstantibus factae sunt, hoc est, omnino de nihilo. Mutari autem possunt quaecumque alia diversis et propriis qualitatibus suis; voluntate vero, quae ratione utitur, sola est rationalis creatura mutabilis. Haec diligenter et intelligenter quisquis advertit, multum te de nihilo nihil quod ad rem pertineat dixisse cognoscet. XLIII. JUL. Quid est enim malum, id est, peccatum? Voluntas sequendi quod justitia vetat,",
          "candidate_score": 0.677855,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_64_66",
          "bdc_text": "quibus omnibus religio vera pessime cessit ? Quod si doctrina nostra humanum et civile propterea resipit , quod cohortati sumus christianum magistratum oppressos liberare , aequitatem servare , et iustitiam colere , scelera et sceleratos plectere , quid , oro , divini praedicaverunt prophetae ? N[ec ] enim damnat etcVgl. Ps 37 , 33. .",
          "psc_chunk_id": "045_Augustinus-Hipponensis_Opus-imperfectum-contra-secundam-responsionem-Juliani_window_748",
          "psc_text": "Neque enim lex peccatum aut causa peccati; sed mandatum sanctum, et justum, et bonum (Id. VII, 7 et 12). Verum quia delinquentium pravitas, eo se ferro, quo curari debuit, vulneravit, obstititque consilio Dei, ut inde periclitaretur unde debuerat sanari; dicit Apostolus, de effectu rerum, opinionem divini consilii, quo data lex fuerat, injuriam pertulisse. Et quia non fuit is proventus emendationis humanae, in quem lator legis intenderat, sed in plurimis evenere contraria: eo usque ait profecisse studia peccantium, ut non ob aliud videretur data lex esse, quam ut improbi improbiores fierent, et ad peccatum praevaricatio jungeretur. AUG. Tu dicis ista, qui consilium Dei in danda lege non ipsum sapis, quod apostolus Paulus ostendit; et ad eas blasphemias ipse te impingis, ut dicas, « Opinionem divini consilii, quo data lex fuerat, injuriam pertulisse: » tanquam aliud factum sit, quam Deus futurum fuerat opinatus; neque hoc provenerit lata lege, quod lator legis intenderat.",
          "candidate_score": 0.674843,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_2_4",
          "bdc_text": "Qua ex re animum in me tuum aestimo , ut et vicissim eum amem ardentius , quem hactenus ignotum alias dilexi . Nec minore charitatis adfectu legimus omnes , qui Tyguri praesumus verbo , lamentationem istam vestram perfidiae nostrae , qua fidem prodidimus et foedera , deum et sociosZu den Vorwürfen gegen Zürich nach dem Zweiten Landfrieden vgl . die zusammenfassenden Bemerkungen bei Pestalozzi 91-93. .",
          "psc_chunk_id": "045_Augustinus-Hipponensis_Opus-imperfectum-contra-secundam-responsionem-Juliani_window_895",
          "psc_text": "nescio: rideamne, quod ineptiae exigunt singulares? sed multorum perditio quos decipitis, miserationem exspectat et lacrymas. Serio ergo moerore conficiar? sed argumentorum tuorum prodigia incutiunt, quamvis moesto animo, cachinnum. AUG. Dic quod dicturus es, egregie corrector; quo auctore deceptor est credendus Ambrosius, de quo ait Pelagius magister tuus, quod ejus fidem, et purissimum in Scripturis sensum ne inimicus quidem ausus est reprehendere. Tu eum reprehende, fortior enim es atque potentior inimicus crucis Christi, quam si esses inimicus Ambrosii; audacius invides gratiae Dei, quam si invideres illi homini Dei. Reprehende, inquam, irride exagitando, defle dolendo: potes enim vi magna eloquentiae in urbanitatem ducere vanitatem tuam, et in misericordiam transfigurare vecordiam. Dic ergo illum virum errasse deformiter, desipuisse infeliciter, affirmando discordiam concupiscentiae carnis et spiritus in naturam ex primi hominis praevaricatione vertisse (Lib. 7 in Luc. XII, 52). Quis enim sine illa nascitur, ex quo coeperunt homines nasci, nascendo utique in carne peccati?",
          "candidate_score": 0.66777,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_14_16",
          "bdc_text": "HBGesA I 251-267. . Perpetuo enim , si quid cordatioris ingerebatur , audiebant , an nondum satis civium et christiani sanguinis sit effusum , invitis Marte et Minerva pugnam appeti , victores non sine maximo detrimento vinci , interim perire agrum , vastari aedificia et exhauriri cum privatas tum publicas opes futurumque , ut post maximam famem nunc triennio perpessamDie große Teuerung der Jahre 1527 bis 1533 erreichte tats ächlich 1529-1531 ihren Höhepunkt , s. dazu Hugo Wermelinger , Lebensmittelteuerungen , ihre Bekämpfung und ihre politischen Rückwirkungen in Bern . Vom ausgehenden 15 . Jahrhundert bis in die Zeit der Kappelerkriege , Bern 1971 .",
          "psc_chunk_id": "045_Augustinus-Hipponensis_Opus-imperfectum-contra-secundam-responsionem-Juliani_window_1859",
          "psc_text": "commissi invidia semper levatur, et fragores saeculi praevaricatione vitare: ea ergo sunt, quae comitatiorem faciunt vitiorum defensionem. Ex quo tamen vulgo pars maxima, ut praefatus sum, Traducianis et Catholicis vel de Deo rationes credidit consonare. AUG. Innumerabilis multitudo fidelium, quae promissa est Abrahae (Gen. XXII, 17), quasi a vobis vulgaris turba contemnitur: quia videlicet paucis, quos Pelagianos, hoc est, venenis novitiae pestis insanos facitis, potest placere quod dicitis, tam evidentem miseriam generis humani, quae apparet in gravi jugo filiorum Adam a die exitus de ventre matris eorum (Eccli. XL, 1), de peccati merito, quo in homine primo natura humana vitiata est, non venire. Unde vos sequitur, ut si nemo peccasset, cogamini etiam dicere in paradiso futura fuisse non solum tot et tanta onera molestiarum, quas videmos parvulos ferre; verum etiam tot et tanta vitia ingeniorum et corporum, cum quibus plerique nascuntur. In quo felicitatis et quietis loco etiam susceptam vestram,",
          "candidate_score": 0.663371,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_5",
          "bdc_text": "Et sane prodidimus , sed aliena culpa , quamquam et ea sit nostra quoque , qui tanto sceleri capita non opposuimus .",
          "psc_chunk_id": "045_Augustinus-Hipponensis_Opus-imperfectum-contra-secundam-responsionem-Juliani_window_638",
          "psc_text": "delicta nostra est traditus Christus: et haec sentientes et dogmatizantes christianos catholicos vos dicere audetis! CLXIII. JUL. Quam vehementer inculcat, apud justum judicem Deum aliena peccata aliis non nocere, qui commendans mortem Christi vigilanter enuntiat, propter nostra illum delicta, quae et plura erant, et nostra erant, et non propter unum et alienum, et olim defuncti hominis, mortem oppetiisse? AUG. Inobedientia quidem unius hominis non absurde utique delictum dicitur alienum, quia nondum nati nondum egeramus aliquid proprium, sive bonum, sive malum: sed quia in illo qui hoc egit, quando id egit, omnes eramus, tantumque fuit ac tale delictum, ut eo natura universa vitiaretur humana; quod satis indicat etiam ipsa generis humani tam manifesta miseria; hoc delictum alienum obnoxia successione fit nostrum: propter quod dictum est a doctore catholico, qui recte intellexit Apostolum, « Omnes homines sub peccato nascimur, quorum ipse ortus in vitio est » (Ambrosius, de Poenitentia, lib. 1, cap.",
          "candidate_score": 0.660105,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_3_5",
          "bdc_text": "Nec minore charitatis adfectu legimus omnes , qui Tyguri praesumus verbo , lamentationem istam vestram perfidiae nostrae , qua fidem prodidimus et foedera , deum et sociosZu den Vorwürfen gegen Zürich nach dem Zweiten Landfrieden vgl . die zusammenfassenden Bemerkungen bei Pestalozzi 91-93. . Et sane prodidimus , sed aliena culpa , quamquam et ea sit nostra quoque , qui tanto sceleri capita non opposuimus .",
          "psc_chunk_id": "045_Augustinus-Hipponensis_Opus-imperfectum-contra-secundam-responsionem-Juliani_window_1431",
          "psc_text": "Nam in libro quem ad Timasium contra liberum arbitrium texuisti, cum sanctus Pelagius venerabilium virorum tam Ambrosii quam Cypriani recordatus fuisset, qui liberum arbitrium in libris suis commendaverant, respondisti nulla te gravari auctoritate talium: ita ut diceres, eos processu vitae melioris, si quid male senserant, expiasse (De Natura et Gratia, n. 71, sqq.). Tua tibi ad hoc relata sint, ut excitare de solis nominibus erubescas invidiam. Caeterum vel Ambrosii dicta, vel aliorum, quorum famam vestrorum nitimini maculare consortio, clara benignaque possunt ratione defendi. AUG. Tantam caecitatem cordis tibi potuisse contingere, quis credit, nisi qui haec legit? Tu dicis quod si aliquid auctoratius offendere, id est, invenire potuissem, a disputatorum dictis, vel, sicut tu loqueris, dictiunculis, temperassem; et continuo tu ipse dicis, Pelagium, quem vocas sanctum, in defensione liberi arbitrii venerabiles viros Cyprianum et Ambrosium testes adhibuisse: nec attendis quemadmodum hoc dicendo redarguas magistrum tuum ipsamque haeresim vestram. Secundum tuam quippe",
          "candidate_score": 0.657441,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_58_60",
          "bdc_text": "mittemus . Hac enim in re nihil a parte nostra peccatum est . A domino malum egressum est , ut tentaremur , non ut prorsus perderemur .",
          "psc_chunk_id": "045_Augustinus-Hipponensis_Opus-imperfectum-contra-secundam-responsionem-Juliani_window_1341",
          "psc_text": "dixit, non est intelligendum quod non dixit; nec diabolum nominavit, sed principem mundi: et in me, inquit, nihil inveniet; non ait, In me non inveniet peccatum. Et tamen nos ea dicimus, quae non dixit; sed ex his intellecta, quae dixit. LXXIX. JUL. Quid circumscribis infelices animas, ut mentiaris indicatum esse, quod non est? Dominus dicit in Evangelio, Ecce venit princeps mundi hujus, et in me invenit nihil. Certum est nihil peccati in eo diabolum offendisse: quoniam in omni, vel quam esurienti, vel quam postea praedicanti, tanquam persecutores suos admoverat, tentatione superatus est. Profitetur ergo Salvator, nihil in se diabolum deprehendisse peccati. In quo certe invenisset, si quid de carnis conditione traheretur: quoniam et ipse factus fuerat ex muliere, de semine David et de Adam stirpe prognata. AUG. Sed non eum per concupiscentiam carnis virgo conceperat: et ideo in eum sine propagine peccati carnis propago pertransiit, ut esset in eo non",
          "candidate_score": 0.648547,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_58_60",
          "bdc_text": "mittemus . Hac enim in re nihil a parte nostra peccatum est . A domino malum egressum est , ut tentaremur , non ut prorsus perderemur .",
          "psc_chunk_id": "045_Augustinus-Hipponensis_Opus-imperfectum-contra-secundam-responsionem-Juliani_window_1770",
          "psc_text": "Deum criminosum dicere videretur (quod tradux ejus affirmat), violentum aeque pro Deo nobis nihil obtulit, id est, tenebras quibus malum hoc adscribere deberemus. « Non enim, » inquit, « ideo in homine malum natum est, quia opus Dei erat, sed ideo quia de nihilo erat » (De Nupt. et Concup., lib. 2, n. 48). Quasi veritas respondere non possit: Et qua impudentia primo mentitur Deus tuus, esse in homine voluntatem; deinde condemnat, cum malum istud, videlicet peccatum, de necessitate noverit tenebrarum, id est, antiqui nihili contigisse? Infleximus per casus nihil, ut appareret Traduciani virtus in nihilo collocantis spem suam. Vide tamen imbecillitatem Dei, quem Traducianus inducit. Ipsum nihilum superare non valuit: cumque hominem fecisset ex nihilo, non eum potuit a conditione mali, quae de nihilo veniebat, exuere: sed rerum difficultate factus amarior, pro suis culpis hominem criminatur, et imaginis suae exitio nihili delicta condemnat. Benignius cum eo agit senex Manes,",
          "candidate_score": 0.6478,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_59",
          "bdc_text": "Hac enim in re nihil a parte nostra peccatum est .",
          "psc_chunk_id": "045_Augustinus-Hipponensis_Opus-imperfectum-contra-secundam-responsionem-Juliani_window_638",
          "psc_text": "delicta nostra est traditus Christus: et haec sentientes et dogmatizantes christianos catholicos vos dicere audetis! CLXIII. JUL. Quam vehementer inculcat, apud justum judicem Deum aliena peccata aliis non nocere, qui commendans mortem Christi vigilanter enuntiat, propter nostra illum delicta, quae et plura erant, et nostra erant, et non propter unum et alienum, et olim defuncti hominis, mortem oppetiisse? AUG. Inobedientia quidem unius hominis non absurde utique delictum dicitur alienum, quia nondum nati nondum egeramus aliquid proprium, sive bonum, sive malum: sed quia in illo qui hoc egit, quando id egit, omnes eramus, tantumque fuit ac tale delictum, ut eo natura universa vitiaretur humana; quod satis indicat etiam ipsa generis humani tam manifesta miseria; hoc delictum alienum obnoxia successione fit nostrum: propter quod dictum est a doctore catholico, qui recte intellexit Apostolum, « Omnes homines sub peccato nascimur, quorum ipse ortus in vitio est » (Ambrosius, de Poenitentia, lib. 1, cap.",
          "candidate_score": 0.642187,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_35",
          "bdc_text": "November 1531 , ASchweizer Ref IV 1046 ) , gemacht haben. miserint , quam illi toti communicent Germaniae .",
          "psc_chunk_id": "045_Augustinus-Hipponensis_Opus-imperfectum-contra-secundam-responsionem-Juliani_window_667",
          "psc_text": "viderunt, vel audierunt, vel crediderunt? Sed non hoc dico: « Fuit enim Adam, et in illo fuimus omnes; periit Adam, et in illo omnes perierunt: propter quod in illo omnes moriuntur » (Ambrosius, lib. 7 in Luc. XV, 24). Apostolum audiapertissime loquentem, non te tortuosissime garrientem. CLXXVII. JUL. Quod enim unus facit, et ad alios dirigit, non vere hoc omnes fecisse dicuntur: aut enim pertransiit ad eos, et ipsi non peccaverunt; aut ipsi peccaverunt, quo sermone negotium operationis exprimitur, et ad eos non pertransiit nisi imitatione sola. AUG. Si quis intemperantia sibi podagram faciat, eamque transmittat in filios, quod saepe contingit; nonne recte dicitur, in eos illud vitium de parente transiisse? Ipsos quoque hoc in parente fecisse, quoniam quando ipse fecit, in illo fuerunt; ac sic ipsi atque ille adhuc unus fuerunt? fecerunt ergo, non actione hominum, sed ratione jam seminum. Quod ergo aliquoties invenitur in corporis morbis, hoc in",
          "candidate_score": 0.64062,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_59",
          "bdc_text": "Hac enim in re nihil a parte nostra peccatum est .",
          "psc_chunk_id": "045_Augustinus-Hipponensis_Opus-imperfectum-contra-secundam-responsionem-Juliani_window_1697",
          "psc_text": "aliud, nisi quia de se ipso non fecit: non enim antequam aliquid faceret, coaeternum illi erat aliquid facere. De nihilo est ergo, quod non est de aliquo: quia etsi fecit Deus aliqua de aliis rebus, has ipsas de quibus ea fecit, de nullis fecerat rebus. Peccare autem nulla res posset, si de natura Dei facta esset; nec jam facta esset, sed de illo esset, quidquid esset, et hoc quod ille esset: sicut est Filius, et Spiritus sanctus, quoniam de illo sunt, hoc quod ille sunt, alius nascendo, alius procedendo; atque ita sunt de illo, ut nunquam fuerit ipse prior illis. Et ideo ista natura non potest omnino peccare; quia non potest se ipsa deserere, nec meliorem habet cui debeat inhaerere, et cujus possit desertione peccare. Nec tamen ita rationalis est facta creatura, ut haberet peccandi necessitatem: sed nec possibilitatem haberet, si natura Dei esset; quoniam Dei natura peccare nec vult",
          "candidate_score": 0.634989,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_35",
          "bdc_text": "November 1531 , ASchweizer Ref IV 1046 ) , gemacht haben. miserint , quam illi toti communicent Germaniae .",
          "psc_chunk_id": "045_Augustinus-Hipponensis_Opus-imperfectum-contra-secundam-responsionem-Juliani_window_1498",
          "psc_text": "XI, 24-XII, 2) . AUG. Quomodo miseretur omnium Deus, cum alia Scriptura dicat, Non miserearis omnium qui operantur iniquitatem (Psal. LVIII, 6) ; nisi quia et in illis quorum non miseretur, omnes homines ita sunt, ut omnia genera hominum intelligantur; sicut dictum est, Decimatis omne olus (Luc. XI, 42) , id est, omne oleris genus? Quid autem te adjuvat, quod scriptura libri Sapientiae non de omnibus hominibus loquebatur, ubi ait, quod naturalis esset malitia illorum. Neque enim quia de quibusdam, non de omnibus hominibus agebat, ideo etiam fecit intelligi nullos alios esse tales; cum Apostolus dicat, Fuimus et nos aliquando natura filii irae, sicut et caeteri. Israelitas autem illo tempore non quidem etiam ipsos omnes, sed pios, ab his de quibus dictum est, Naturalis malitia eorum, non discernebat natura, sed gratia; propter quod etiam Dei filii sunt nuncupati. Videndum est etiam, quomodo dictum sit, Diligis omnia quae sunt: quoniam sunt",
          "candidate_score": 0.632336,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_35",
          "bdc_text": "November 1531 , ASchweizer Ref IV 1046 ) , gemacht haben. miserint , quam illi toti communicent Germaniae .",
          "psc_chunk_id": "045_Augustinus-Hipponensis_Opus-imperfectum-contra-secundam-responsionem-Juliani_window_1496",
          "psc_text": "calumniatores, et Catholicorum eadem concorditer contra vos vera dicentium aliorum contentiosi criminatores, aliorum subdoli adulatores! CXXIV. JUL. Exspectet nunc forsitan lector, quomodo hoc testimonium debeat intelligi: quod certe non pertinere ad traducem peccati, nec ad Manichaeorum opinionem, iste ipse qui fuerat ejus usurpator, ostendit; ait enim, « De quibuscumque hoc dicat, de hominibus dicit: » cum certe si de naturali peccato diceret, non de quibuscumque, sed de omnibus loqueretur. Opinio quippe Manichaeorum generaliter cunctorum mortalium infamat naturam: sententia vero de qua quaerimus, etiam ab ipso plagiatore suo recipit testimonium, quod non in omnes, sed in aliquos prolata sit. Ex quo constat, nullum ei negotium fuisse cum traduce, quae nequaquam universos, sed plerosque percellit. Igitur ostenso nihil de ea spectare ad profanam opinionem, ipsius libri suffragio scriptoris ejus sanitas asseratur. Loquitur ad Deum: Misereris omnium, quoniam omnia potes, et dissimulas peccata hominum propter poenitentiam: diligis enim omnia quae sunt, et nihil",
          "candidate_score": 0.62486,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_22",
          "bdc_text": "Quod nunc primum maxima populi pars persentiscere et frustradolere incipit .",
          "psc_chunk_id": "045_Augustinus-Hipponensis_Opus-imperfectum-contra-secundam-responsionem-Juliani_window_691",
          "psc_text": "prima, sed maxima? quandoquidem propter exordium generis humani, non negas primam, nec invenis cur dicas maximam, nisi fatearis tanto gravius Adam peccasse, quanto ibi major non peccandi facilitas erat, ubi vitiata natura nondum erat, nec lex peccati in membris repugnabat legi mentis: cum qua poena omnis homo nascitur, periturus in aeternum, si non renascatur; et perditus, nisi ab eo quaesitus inveniatur, qui venit quaerere quod perierat (Luc. XIX, 10). CXC. JUL. Maximam autem dico, non quia diabolum magis reum fuisse diffitear: sed quia cum institutionis ratio peteretur, accomodatius Apostolus hominis, quem plurimum successio humanitatis aspexit, quam aeriae substantiae fecerit mentionem. Verum in ipsa humanitate primam mulierem deliquisse constabat; sed quia patrum in omnibus efficacior est et major auctoritas, eum dixit formam fuisse peccati, non a quo coepit delictum, sed qui per potestatem sexus virilis, magis fuisse probatur imitabilis. Vides nempe, ut consequentia intellectus veritatem sibi inesse testetur. AUG. Non imitationem",
          "candidate_score": 0.62344,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_35",
          "bdc_text": "November 1531 , ASchweizer Ref IV 1046 ) , gemacht haben. miserint , quam illi toti communicent Germaniae .",
          "psc_chunk_id": "045_Augustinus-Hipponensis_Opus-imperfectum-contra-secundam-responsionem-Juliani_window_1407",
          "psc_text": "ad ostendendum qua amentia teneantur inimici Dei. Ibi enim ita ais: « Qui parvuli in Adam peccaverunt, ut ei similes crearentur » (De Peccatorum Meritis, lib. 1, n. 11). Quo quid mendacius, amentius, et spurcius potuit insonare, quam « ante peccaverunt, ut crearentur? » Id est, faciendo meruerunt, ut possent esse qui aliquid operarentur; et antiquior eorum fuit actio, quam substantia. Quae commenta, Orgiis et Thyrsis aptiora quam litteris, indicasse sufficiat. Inde ergo manavit ista responsio, qua dicis, Omnes in eo peccaverunt, quando ille unus omnes fuerunt, de quo singuli peccatum originale traxerunt. Hic enim laborandum non est, ut doceamus, cum voluntas opus personae sit, voluntatem ante personam, cujus voluntas est, esse non posse: sed illud potissimum intelligi volo, quia nec secundum hanc opinionem est originale peccatum. Nam si omnes ibi fuerunt qui peccaverunt, nihil traxerunt de originali malo, quia id universi suis studiis perpetrarunt. Tradux ergo peccati non solum",
          "candidate_score": 0.623242,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_5",
          "bdc_text": "Et sane prodidimus , sed aliena culpa , quamquam et ea sit nostra quoque , qui tanto sceleri capita non opposuimus .",
          "psc_chunk_id": "045_Augustinus-Hipponensis_Opus-imperfectum-contra-secundam-responsionem-Juliani_window_1690",
          "psc_text": "peccatum, quod nobiscum dicit etiam Manichaeus: sed non ideo sumus Manichaei; quod enim dicit etiam ille, non ita dicimus sicut ille. Nos enim naturam nostram bonam voluntario peccato illius ex quo nati sumus, dicimus esse vitiatam, unde omnes sub peccato nascimur, et ipse noster ortus in vitio est, quod dicit Ambrosius (De Poenitentia, lib. 1, cap. 2 vel 3): ille autem naturam malam nobis portat alienam, cujus nos affirmat commixtione peccare. Denique, nos sanandae nostrae etiam parvulos offerimus Salvatori: ille autem Christum non ideo existimat necessarium, ut naturam nostram sanet in nobis, sed ut alienam sejungat a nobis. Cernis nempe, et in eo quod peccatum naturale simul dicimus, quanta diversitate distemus. Similiter et in eo quod simul dicimus, malam esse concupiscentiam carnis, qua caro concupiscit adversus spiritum, cum quaeritur unde hoc sit malum, discretissimi reperimur. Nos enim cum Ambrosio dicimus, hanc foedam discordiam carnis et spiritus per praevaricationem primi hominis",
          "candidate_score": 0.610978,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_5",
          "bdc_text": "Et sane prodidimus , sed aliena culpa , quamquam et ea sit nostra quoque , qui tanto sceleri capita non opposuimus .",
          "psc_chunk_id": "045_Augustinus-Hipponensis_Opus-imperfectum-contra-secundam-responsionem-Juliani_window_707",
          "psc_text": "constat nihil eum de peccato traducis elocutum: quae quamvis copiosa essent, ad probandum nihil Apostolum de naturali (quod esse non potest, et a Manichaeis fingitur) sensisse peccato, ex abundantia tamen etiam distinctionem inculcavit, non omnes omnino Adae praevaricatione pollutos; quandoquidem etiam de his, in quibus pro iniquitate regnaret interitus, invenirentur plurimi, qui a praevaricatione Adae docerentur alieni. AUG. Calumniose, linguose: Omnes homines sub peccato nascimur, quorum ipse ortus in vitio est (Ambrosius, lib. 1 de Poenitentia, cap. 2 vel 3) , qui dixit, Manichaeus non fuit; sed sicut vestri doctoris ore laudatur, inter scriptores ecclesiasticos flos quidam speciosus enituit. Quomodo autem dicis, non omnes Adae praevaricatione pollutos, et, quod pejus est, Apostolo imputas, quod tu insipienter sapis? cum ille dicat, Regnavit mors ab Adam, usque ad Moysen, et in eos qui non peccaverunt, volens intelligi parvulos, qui nulla propria peccata fecerunt: et addat, in similitudine praevaricationis Adae (Rom. V, 14)",
          "candidate_score": 0.603081,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_31",
          "bdc_text": "Certo enim scimus Tigurinos earum rerum nihil edidisse , nisi vestratibus apologiamDer Zürcher Rat sandte am 27 .",
          "psc_chunk_id": "045_Augustinus-Hipponensis_Opus-imperfectum-contra-secundam-responsionem-Juliani_window_1431",
          "psc_text": "Nam in libro quem ad Timasium contra liberum arbitrium texuisti, cum sanctus Pelagius venerabilium virorum tam Ambrosii quam Cypriani recordatus fuisset, qui liberum arbitrium in libris suis commendaverant, respondisti nulla te gravari auctoritate talium: ita ut diceres, eos processu vitae melioris, si quid male senserant, expiasse (De Natura et Gratia, n. 71, sqq.). Tua tibi ad hoc relata sint, ut excitare de solis nominibus erubescas invidiam. Caeterum vel Ambrosii dicta, vel aliorum, quorum famam vestrorum nitimini maculare consortio, clara benignaque possunt ratione defendi. AUG. Tantam caecitatem cordis tibi potuisse contingere, quis credit, nisi qui haec legit? Tu dicis quod si aliquid auctoratius offendere, id est, invenire potuissem, a disputatorum dictis, vel, sicut tu loqueris, dictiunculis, temperassem; et continuo tu ipse dicis, Pelagium, quem vocas sanctum, in defensione liberi arbitrii venerabiles viros Cyprianum et Ambrosium testes adhibuisse: nec attendis quemadmodum hoc dicendo redarguas magistrum tuum ipsamque haeresim vestram. Secundum tuam quippe",
          "candidate_score": 0.596623,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 5,
      "cf_id": "cf016",
      "work_id": "stoa0022.stoa042.opp-lat1",
      "max_score": 0.697339,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_60_62",
          "bdc_text": "A domino malum egressum est , ut tentaremur , non ut prorsus perderemur . At domini voluntas sancta est et iusta . Hinc , cum scribitis nescire , quid civile et humanum resipere visa sit ratio doctrinae ecclesiasticae apud nos , quae et male nobis cesserit , non modo miramur , fratres charissimi , sed et obstupescimus .",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa042.opp-lat1_window_114",
          "psc_text": "BVMSP'V' 2.3 beneficio dei N (dei 8. u. M) ad A (d exp.), fort. ab 24 dum] cum B (ut s. u.) 26 fortasse om. B esset, quae nisi aliqua malitiae fuissent semina, uel subsistere uel eminere non posset. quid est enim peccatum nisi E praeuaricatio legis diuinae et caelestium inoboedientia praeceptorum? non enim auribus corporis de mandatis caelestibus iudicamus, sed cum esset dei uerbum, opiniones quaedam nobis boni et mali pullulauerunt, dum id quod malum est naturaliter intellegimus esse uitandum et id quod bonum est naturaliter nobis intellegimus esse praeceptum. in eo igitur uocem domini uidemur audire, quod alia interdicat, alia praecipiat. si quis non oboedierit illis quae semel a deo praecepta F credimus, poenae obnoxius aestimatur. dei autem praeceptum non quasi in tabulis lapideis atramento legimus inscriptum, sed cordibus nostris tenemus inpressum spiritu dei uiui. ergo opinio nostra sibi legem facit. si enim gentes quae legem non habent",
          "candidate_score": 0.697339,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_60_62",
          "bdc_text": "A domino malum egressum est , ut tentaremur , non ut prorsus perderemur . At domini voluntas sancta est et iusta . Hinc , cum scribitis nescire , quid civile et humanum resipere visa sit ratio doctrinae ecclesiasticae apud nos , quae et male nobis cesserit , non modo miramur , fratres charissimi , sed et obstupescimus .",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa042.opp-lat1_window_104",
          "psc_text": "ut et, quia scimus bonum, fugiamus quod malum est et ex eo quod cognoscimus malum boni gratiam praeferamus. sed ita debes utrumque scire, ut profunde noueris et quod noueris exequaris actusque scientiae tuae congruat. alioquin tolerabiliorem scriptura indicat eum qui utrumque nesciat quam qui perfunctorie utrumque cognouit. grauat enim scire quod uel exequi uel uitare non possis, B grauat scire sine usu atque opere cognitionis profundae. obest ad existimationem medico scire quid prosit et quid noceat aegro, nisi cognitione ea quemadmodum oportet utatur, et ideo non est cognitio bona, nisi ea utaris ut oportet. § 37 item accipe: non frustra lignum scientiae boni et mali productum est in medio paradiso, et si cuicumque homini productum esset, superflua interdictio. sed neque frustra factum est u neque alii nisi homini factum est, qui mandatum accepit, ut non solo eo, sed eo cum ceteris uteretur. nam si multa discutias, conplura repperies et plane",
          "candidate_score": 0.688042,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_43",
          "bdc_text": "Möglicher weise wollte er seine eigene Schrift «De prophetae officio» ( HBBibl I 33 ;",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa042.opp-lat1_window_71",
          "psc_text": "ipse confessi sint. nec quisnamquisquam de eo quod praeuaricaturum populum diuina mandata singulariter E adloquitur putet superiori nostro obuium esse sermoni quia populus Iudaeorum etiam singulariter data praescripta uiolauit. lex enim spiritalis est, et ideo alterum in sermone, alterum in praedestinatione diuino populum deus adloquebatur oraculo. denique ait: non quoques ouemem in lacte matris suae. § 28 Facilis abhinc praeceptorum caelestium series uideretur, nisi quaestionem plurimi commouerent, quibus responderi F oportet a nobis, na simplices mentes malitiosa interpretatione transducant. plerique enim, quorum auctor Apelles, sicut habes; in tricesimo et octauo tomo eius, has quaestiones proponunt: quomodo lignum uitae plus operari uidetur ad uitam quam insufflatio dei ? deinde:. si hominem non perfectum fecit deus, unusquisque autem per industriam propriam perfectionem sibi uirtutis adsciscit, nonne uidetur plus sibi 4 Deut. 6, 4 5 Deut. 6, 5 14 Exod. 34, 26 2 dicit SBP' 4 loquitur] adloquitur SBP* israhel PRP* isrf cet.",
          "candidate_score": 0.657662,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 6,
      "cf_id": "cf010",
      "work_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2",
      "max_score": 0.697031,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_61_63",
          "bdc_text": "At domini voluntas sancta est et iusta . Hinc , cum scribitis nescire , quid civile et humanum resipere visa sit ratio doctrinae ecclesiasticae apud nos , quae et male nobis cesserit , non modo miramur , fratres charissimi , sed et obstupescimus . Si enim ex eventu ac infortunio quaevis res aestimanda erit , quem tandem non poeniteat prophetiae christianae , ut quae post multos exantlatos labores non rude donat , sed vita privat privavitque optimos in domino viros , Isaiam , Zachariam , StephanumIn der erwähnten Schrift ( oben Anm. 10 ) weist Bullinger ebenfalls auf den Tod von Jesaia , Sacharja und Stephanus hin , s. Büsser , De prophetae officio 257. , Iacobum aliosque heroas innumeros ;",
          "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_331",
          "psc_text": "Quamquam sciam, frater charissime, episcopos plurimos, ecclesiis Dominicis in toto mundo divina dignatione praepositos, evangelicae verita tis ac Dominicae traditionis tenere rationem, nec ab eo quod Christus magister et praecepit et gessit humana et novella institutione decedere; tamen, quoniam quidam, vel ignoranter vel simpliciter, in calice Dominico sanctificando et plebi ministrando non hoc faciunt quod Jesus Christus Dominus et Deus noster, sacrificii hujus auctor et doctor fecit et docuit, religiosum pariter ac necessarium duxi has ad vos litteras facere; ut, si quis in isto errore adhuc tenetur, veritatis luce perspecta, ad radicem atque originem traditionis Dominicae revertatur. Nec nos putes, frater charissime, nostra et humana conscribere aut ultronea voluntate hoc nobis audacter assumere, cum mediocritatem nostram semper humili et verecunda moderatione teneamus. Sed quando aliquid Deo inspirante et mandante praecipitur, necesse est Domino servus fidelis obtemperet, excusatus apud omnes quod nihil sibi arroganter assumat, qui offensam Domini timere compellitur, nisi",
          "candidate_score": 0.697031,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_61_63",
          "bdc_text": "At domini voluntas sancta est et iusta . Hinc , cum scribitis nescire , quid civile et humanum resipere visa sit ratio doctrinae ecclesiasticae apud nos , quae et male nobis cesserit , non modo miramur , fratres charissimi , sed et obstupescimus . Si enim ex eventu ac infortunio quaevis res aestimanda erit , quem tandem non poeniteat prophetiae christianae , ut quae post multos exantlatos labores non rude donat , sed vita privat privavitque optimos in domino viros , Isaiam , Zachariam , StephanumIn der erwähnten Schrift ( oben Anm. 10 ) weist Bullinger ebenfalls auf den Tod von Jesaia , Sacharja und Stephanus hin , s. Büsser , De prophetae officio 257. , Iacobum aliosque heroas innumeros ;",
          "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_355",
          "psc_text": "5) . Quare, si solus Christus audiendus est, non debemus attendere quid alius ante nos faciendum esse putaverit, sed quid qui ante omnes est Christus prior fecerit. Neque enim hominis consuetudinem sequi oportet, sed Dei veritatem, cum per Esaiam prophetam Deus loquatur et dicat: Sine causa autem colunt me, mandata et doctrinas hominum docentes (Isa. XXIX, 13) . Et iterum Dominus in Evangelio hoc idem repetat dicens: 109 Rejicitis mandatum Dei, ut traditionem vestram statuatis (Marc. VII, 13) . Sed et alio in loco ponit et dicit: Qui solverit unum ex mandatis istis minimis, et sic docuerit homines, minimus vocabitur in regno coelorum (Matth. V, 19) . Quod si nec minima de mandatis Dominicis licet solvere, quanto magis tam magna, tam grandia, tam ad ipsum Dominicae passionis et nostrae redemptionis sacramentum pertinentia fas non est infringere, aut in aliud quam quod divinitus institutum sit humana traditione mutare? Nam, si Jesus",
          "candidate_score": 0.68089,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_38_40",
          "bdc_text": "Hinc pacem per nostros componere voluimus . Quare non audistis sancta commonentes ? » Audivissemus equidem , si unquam sperare potuissemus efferos homines potuisse ulla mitigari longanimitate , ut qui ne nunc quidem et sanguine nostro et longanimitate post tot accepta damna molliuntur , imo iam tum , cum nostri pacem ambirent , prorsus decreverant vi et armis rem aggredi .",
          "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_101",
          "psc_text": "condoleo de fratribus nostris qui, lapsi et persecutionis infestatione prostrati, partem nostrorum viscerum secum trahentes, parem dolorem nobis suis vulneribus intulerunt; quibus potens est divina misericordia medelam dare. Properandum tamen non puto, nec incaute aliquid et festinanter gerendum, ne, dum temere pax usurpatur, divinae indignationis offensa gravius provocetur. Fecerunt ad nos quibusdam beati martyres litteras, petentes examinari desideria sua. Cum, pace nobis omnibus a Domino prius data, ad Ecclesiam regredi coeperimus, tunc examinabuntur singula praesentibus et judicantibus vobis. II. Audio tamen quosdam de presbyteris nec, Evangelii memores, nec quid ad nos martyres scripserint cogitantes, nec episcopo honorem sacerdotii sui et cathedrae reservantes, jam cum lapsis communicare coepisse et offerre pro illis et Eucharistiam dare, quando oporteat ad haec per ordinem perveniri. Nam, cum in minoribus delictis quae non in Deum committuntur poenitentia, agatur justo tempore, et exomologesis fiat inspecta vita ejus qui agit poenitentiam, nec ad communicationem venire quis possit",
          "candidate_score": 0.673146,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_38_40",
          "bdc_text": "Hinc pacem per nostros componere voluimus . Quare non audistis sancta commonentes ? » Audivissemus equidem , si unquam sperare potuissemus efferos homines potuisse ulla mitigari longanimitate , ut qui ne nunc quidem et sanguine nostro et longanimitate post tot accepta damna molliuntur , imo iam tum , cum nostri pacem ambirent , prorsus decreverant vi et armis rem aggredi .",
          "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_108",
          "psc_text": "HIS QUI AD PACEM FESTINANT. ARGUMENTUM.-- Ad pacem per poenitentiam veniendum: illa autem agitur servando mandata. Infirmitate pressi, si martyrum suffragiis subleventur, ad pacem admitti possunt: caeteri usque ad pacem Ecclesiae factam detinendi. I. Cyprianus presbyteris et diaconibus fratribus salutem. Legi litteras vestras, fratres charissimi, quibus scripsistis salubre consilium vestrum non deesse fratribus nostris, ut, temeraria festinatione deposita, religiosam patientiam Deo praebeant, ut, cum in unum per ejus misericordiam venerimus, 23 de omnibus speciebus secundum ecclesiasticam disciplinam tractare possimus, maxime cum scriptum sit: Memento unde cecideris, et age poenitentiam (Apocal. II, 5) . Poenitentiam autem ille agit qui, divini praecepti memor, mitis et patiens et sacerdotibus Dei obtemperans, obsequiis suis et operibus justis Dominum promeretur. II. Quoniam tamen significatis quosdam immoderatos esse et communicationem accipiendam festinanter urgere, et desiderastis in hac re formam a me vobis dari, satis plene scripsisse me ad hanc rem proximis litteris ad vos factis credo,",
          "candidate_score": 0.664335,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_68",
          "bdc_text": "Nemo enim ignorat ea , quae iustitiae sunt et iudicii , nunquam abrogata esse neque magistratum in ecclesia Christi abrogatum esse .",
          "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_453",
          "psc_text": "respectus illorum. Fulgebunt justi, et tamquam scintillae in arundineto discurrent. Judicabunt nationes et dominabuntur populis, et regnabit eorum dominus in perpetuum (Sap. III, 4-8) . Quando ergo judicaturos vos et regnaturos cum Christo Domino cogitatis, exultetis necesse est et futurorum gaudio praesentia supplicia calcetis, scientes ab initio mundi sic institutum ut laboret istic in saeculari conflictatione justitia, quando in origine statim prima Abel justus occiditur, et exinde justi quique et Prophetae et Apostoli missi. Quibus omnibus Dominus quoque in se ipso constituit exemplum, docens ad suum regnum non, nisi eos qui se per viam suam secuti sint, pervenire dicens: Qui amat animam suam in isto saeculo, perdet illam. Et qui odit animam suam in isto saeculo, in vitam aeternam conservabit illam (Joa. XII, 25) . Et iterum: Nolite timere eos qui occidunt corpus, animam vero non possunt occidere: magis autem metuite eum qui potest et animam et corpus occidere in",
          "candidate_score": 0.649912,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_37_39",
          "bdc_text": "«Sed eam nos cladem hasce proditiones et civiles simultates» , inquis , «praescivimus . Hinc pacem per nostros componere voluimus . Quare non audistis sancta commonentes ? »",
          "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_101",
          "psc_text": "condoleo de fratribus nostris qui, lapsi et persecutionis infestatione prostrati, partem nostrorum viscerum secum trahentes, parem dolorem nobis suis vulneribus intulerunt; quibus potens est divina misericordia medelam dare. Properandum tamen non puto, nec incaute aliquid et festinanter gerendum, ne, dum temere pax usurpatur, divinae indignationis offensa gravius provocetur. Fecerunt ad nos quibusdam beati martyres litteras, petentes examinari desideria sua. Cum, pace nobis omnibus a Domino prius data, ad Ecclesiam regredi coeperimus, tunc examinabuntur singula praesentibus et judicantibus vobis. II. Audio tamen quosdam de presbyteris nec, Evangelii memores, nec quid ad nos martyres scripserint cogitantes, nec episcopo honorem sacerdotii sui et cathedrae reservantes, jam cum lapsis communicare coepisse et offerre pro illis et Eucharistiam dare, quando oporteat ad haec per ordinem perveniri. Nam, cum in minoribus delictis quae non in Deum committuntur poenitentia, agatur justo tempore, et exomologesis fiat inspecta vita ejus qui agit poenitentiam, nec ad communicationem venire quis possit",
          "candidate_score": 0.648098,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_40_42",
          "bdc_text": "Audivissemus equidem , si unquam sperare potuissemus efferos homines potuisse ulla mitigari longanimitate , ut qui ne nunc quidem et sanguine nostro et longanimitate post tot accepta damna molliuntur , imo iam tum , cum nostri pacem ambirent , prorsus decreverant vi et armis rem aggredi . Quid vero multis ? Videbitis aliquando iustas caussas , videbitis longanimem patien-tiam nostrorum , cum Zuinglii nostri vitam Welche «Vita Zwinglii» Bullinger meint , ist nicht klar ersichtlich.",
          "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_101",
          "psc_text": "condoleo de fratribus nostris qui, lapsi et persecutionis infestatione prostrati, partem nostrorum viscerum secum trahentes, parem dolorem nobis suis vulneribus intulerunt; quibus potens est divina misericordia medelam dare. Properandum tamen non puto, nec incaute aliquid et festinanter gerendum, ne, dum temere pax usurpatur, divinae indignationis offensa gravius provocetur. Fecerunt ad nos quibusdam beati martyres litteras, petentes examinari desideria sua. Cum, pace nobis omnibus a Domino prius data, ad Ecclesiam regredi coeperimus, tunc examinabuntur singula praesentibus et judicantibus vobis. II. Audio tamen quosdam de presbyteris nec, Evangelii memores, nec quid ad nos martyres scripserint cogitantes, nec episcopo honorem sacerdotii sui et cathedrae reservantes, jam cum lapsis communicare coepisse et offerre pro illis et Eucharistiam dare, quando oporteat ad haec per ordinem perveniri. Nam, cum in minoribus delictis quae non in Deum committuntur poenitentia, agatur justo tempore, et exomologesis fiat inspecta vita ejus qui agit poenitentiam, nec ad communicationem venire quis possit",
          "candidate_score": 0.645888,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_58_60",
          "bdc_text": "mittemus . Hac enim in re nihil a parte nostra peccatum est . A domino malum egressum est , ut tentaremur , non ut prorsus perderemur .",
          "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_69",
          "psc_text": "Deum nostrum, si modo nos in praeteritum peccasse poeniteat, et confitentes atque intelligentes delicta nostra, quibus nunc Dominum offendimus, vel de caetero nos ambulare in viis ejus et praecepta ejus metuere spondeamus. Pater nos corrigit et tuetur, stantes tamen in fide et pressuris atque angustiis, scilicet Christo ejus firmiter adhaerentes, sicut scriptum est: Quis nos separabit a dilectione Christi? pressura, an angustia, an persecutio, an fames, an nuditas, an periculum, an gladius (Rom. VIII, 35) ? Nihil horum potest separare credentes, nihil potest avellere corpori ejus et sanguini cohaerentes. Persecutio ista examinatio est atque exploratio pectoris nostri. Excuti nos Deus voluit et probari, sicut suos semper probavit; nec tamen in probationibus ejus aliquando auxilium credentibus defuit. VI. Denique ad minimum famulum suum et in delictis licet plurimis constitutum et dignatione ejus indignum, tamen ille pro sua circa nos bonitate mandare dignatus est. « Dic illi, inquit, securus sit, quia pax",
          "candidate_score": 0.642868,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_40",
          "bdc_text": "Audivissemus equidem , si unquam sperare potuissemus efferos homines potuisse ulla mitigari longanimitate , ut qui ne nunc quidem et sanguine nostro et longanimitate post tot accepta damna molliuntur , imo iam tum , cum nostri pacem ambirent , prorsus decreverant vi et armis rem aggredi .",
          "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_101",
          "psc_text": "condoleo de fratribus nostris qui, lapsi et persecutionis infestatione prostrati, partem nostrorum viscerum secum trahentes, parem dolorem nobis suis vulneribus intulerunt; quibus potens est divina misericordia medelam dare. Properandum tamen non puto, nec incaute aliquid et festinanter gerendum, ne, dum temere pax usurpatur, divinae indignationis offensa gravius provocetur. Fecerunt ad nos quibusdam beati martyres litteras, petentes examinari desideria sua. Cum, pace nobis omnibus a Domino prius data, ad Ecclesiam regredi coeperimus, tunc examinabuntur singula praesentibus et judicantibus vobis. II. Audio tamen quosdam de presbyteris nec, Evangelii memores, nec quid ad nos martyres scripserint cogitantes, nec episcopo honorem sacerdotii sui et cathedrae reservantes, jam cum lapsis communicare coepisse et offerre pro illis et Eucharistiam dare, quando oporteat ad haec per ordinem perveniri. Nam, cum in minoribus delictis quae non in Deum committuntur poenitentia, agatur justo tempore, et exomologesis fiat inspecta vita ejus qui agit poenitentiam, nec ad communicationem venire quis possit",
          "candidate_score": 0.63847,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_40",
          "bdc_text": "Audivissemus equidem , si unquam sperare potuissemus efferos homines potuisse ulla mitigari longanimitate , ut qui ne nunc quidem et sanguine nostro et longanimitate post tot accepta damna molliuntur , imo iam tum , cum nostri pacem ambirent , prorsus decreverant vi et armis rem aggredi .",
          "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_108",
          "psc_text": "HIS QUI AD PACEM FESTINANT. ARGUMENTUM.-- Ad pacem per poenitentiam veniendum: illa autem agitur servando mandata. Infirmitate pressi, si martyrum suffragiis subleventur, ad pacem admitti possunt: caeteri usque ad pacem Ecclesiae factam detinendi. I. Cyprianus presbyteris et diaconibus fratribus salutem. Legi litteras vestras, fratres charissimi, quibus scripsistis salubre consilium vestrum non deesse fratribus nostris, ut, temeraria festinatione deposita, religiosam patientiam Deo praebeant, ut, cum in unum per ejus misericordiam venerimus, 23 de omnibus speciebus secundum ecclesiasticam disciplinam tractare possimus, maxime cum scriptum sit: Memento unde cecideris, et age poenitentiam (Apocal. II, 5) . Poenitentiam autem ille agit qui, divini praecepti memor, mitis et patiens et sacerdotibus Dei obtemperans, obsequiis suis et operibus justis Dominum promeretur. II. Quoniam tamen significatis quosdam immoderatos esse et communicationem accipiendam festinanter urgere, et desiderastis in hac re formam a me vobis dari, satis plene scripsisse me ad hanc rem proximis litteris ad vos factis credo,",
          "candidate_score": 0.635093,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_40",
          "bdc_text": "Audivissemus equidem , si unquam sperare potuissemus efferos homines potuisse ulla mitigari longanimitate , ut qui ne nunc quidem et sanguine nostro et longanimitate post tot accepta damna molliuntur , imo iam tum , cum nostri pacem ambirent , prorsus decreverant vi et armis rem aggredi .",
          "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_275",
          "psc_text": "tormentis laniantibus ac longa iteratione cruciantibus repugnasse; ut quod in novissimo infirmitate carnis subactum videtur, meritorum praecedentium defensione relevetur, et sit satis talibus gloriam perdidisse, non tamen debere nos eis et veniae locum claudere atque eos a paterna pietate et a nostra communicatione privare; quibus existimamus ad deprecandam clementiam Domini posse sufficere quod triennio jugiter ac dolenter, ut scribitis, cum summa poenitentiae lamentatione planxerunt. Certe non puto incaute et temere his pacem committi quos videmus militiae suae fortitudine nec prius pugnae defuisse, et si acies etiam denuo venerit, gloriam suam posse reparare. Nam, cum in concilio placuerit poenitentiam agentibus in infirmitatis periculo subveniri et pacem dari, debent utique in accipienda pace praecedere quos videmus non animi infirmitate cecidisse, sed in praelio congressos et vulneratos per imbecillitatem carnis confessionis suae coronam non potuisse perferre; maxime cum cupientibus mori non permitterentur occidi, sed tamdiu fessos tormenta Ianiarent quamdiu non fidem, quae invicta",
          "candidate_score": 0.63502,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_40",
          "bdc_text": "Audivissemus equidem , si unquam sperare potuissemus efferos homines potuisse ulla mitigari longanimitate , ut qui ne nunc quidem et sanguine nostro et longanimitate post tot accepta damna molliuntur , imo iam tum , cum nostri pacem ambirent , prorsus decreverant vi et armis rem aggredi .",
          "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_194",
          "psc_text": "non ipsi communicant, evangelicae legis illibatam sinceritatem custodiendam judicaverunt. III. Tu tamen, frater, numquam pro tua charitate desistas lapsorum animos temperare et errantibus veritatis praestare medicinam, licet animus aegrorum medentium respuere soleat industriam. Recens est lapsorum nuper hoc vulnus et adhuc in tumorem plaga consurgens: et idcirco certi sumus quod, spatio productioris temporis impetu isto consenescente, amabunt hoc ipsum, ad fidelem se dilatos esse medicinam, si tamen desint qui illos arment ad periculum proprium, et, in perversum instruentes, pro salutaribus dilationum remediis exitiosa deposcant illis properatae communicationis venena. Neque enim credimus sine instinctu quorumdam ausuros fuisse omnes tam petulanter sibi pacem vindicare. Novimus Carthaginensis ecclesiae fidem, novimus institutionem, novimus humilitatem: unde etiam mirati sumus quod quaedam in te per epistolam injecta durius notaremus, cum amorem vestrum mutuum et charitatem exemplis multis reciprocae affectionis in vos invicem saepe comperissemus. Tempus est igitur ut agant delicti poenitentiam, ut probent lapsus sui dolorem,",
          "candidate_score": 0.634628,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_22",
          "bdc_text": "Quod nunc primum maxima populi pars persentiscere et frustradolere incipit .",
          "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_173",
          "psc_text": "praestetur? Fovendi sunt sane ipsorum animi et ad maturitatis suae tempus nutriendi, et de Scripturis sanctis quam ingens et supra omnia peccatum commiserint instruendi. Nec hoc animentur quia multi sunt; sed hoc ipso magis reprimantur quia non pauci sunt, Nihil ad extenuationem delicti numerus impudens valere consuevit, sed pudor, sed modestia, sed patientia, 37 sed disciplina, sed humilitas atque subjectio, sed alienum de se expectasse judicium, sed alienam de suo sustinuisse sententiam. Hoc est quod poenitentiam probat; hoc est quod impresso vulneri inducit cicatricem; hoc est quod dejectae mentis ruinas erigit et attollit, quod ardentem delictorum aestuantium vaporem restinguit et finit. Non enim quae sanorum sunt corporum medicus aegris dabit, ne importunus cibus tempestatem valetudinis saevientis non reprimat, sed accendat; scilicet ne quod potuisset maturius jejunio extenuari, per impatientiam longius pasta cruditate producat. VII. Eluendae sunt igitur impio sacrificio manus inquinatae operibus bonis, et nefario cibo ora misera polluta poenitentiae",
          "candidate_score": 0.616187,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_20",
          "bdc_text": "His autem occasionibus freti veteratores id , quod parabant , citra omnem difficultatem patrabant .",
          "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_175",
          "psc_text": "cum suo dolore qui languent, et ita demum sperant sanitatem, si tolerantia superarint dolorem; infidelis enim cicatrix quam cito festinans medicus induxit, et ad quemlibet casum medela rescinditur, si non fideliter de ipsa tarditate remedia praestentur: cito rursus in incendium flamma revocatur, nisi totius ignis, etiam usque ad extremam scintillam, materia restinguatur; ut merito hujusmodi homines sciant sibi etiam de ipsa mora magis consuli et fideliora necessariis dilationibus remedia praestari. Caeterum, ubi erit quod custodia squalidi carceris includuntur qui Christum confitentur, si sine periculo fidei sunt qui negaverunt? ubi quod in nomine Dei catenarum ambitu vinciuntur, si sine communicatione non sunt qui confessionem Dei non retinuerunt? ubi quod detenti martyres gloriosas animas ponunt, si qui dereliquerunt fidem periculorum et delictorum suorum non sentiunt magnitudinem? Quod si nimiam impatientiam praeferunt et intolerabili festinatione communicationem exposcunt, frustra querula ista et invidiosa ac nihil adversus veritatem valentia jactant petulanti et infreno ore convicia,",
          "candidate_score": 0.604977,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 7,
      "cf_id": "cf006",
      "work_id": "002_Tertullianus_Adversus-Marcionem",
      "max_score": 0.696954,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_63_65",
          "bdc_text": "Si enim ex eventu ac infortunio quaevis res aestimanda erit , quem tandem non poeniteat prophetiae christianae , ut quae post multos exantlatos labores non rude donat , sed vita privat privavitque optimos in domino viros , Isaiam , Zachariam , StephanumIn der erwähnten Schrift ( oben Anm. 10 ) weist Bullinger ebenfalls auf den Tod von Jesaia , Sacharja und Stephanus hin , s. Büsser , De prophetae officio 257. , Iacobum aliosque heroas innumeros ; quibus omnibus religio vera pessime cessit ? Quod si doctrina nostra humanum et civile propterea resipit , quod cohortati sumus christianum magistratum oppressos liberare , aequitatem servare , et iustitiam colere , scelera et sceleratos plectere , quid , oro , divini praedicaverunt prophetae ?",
          "psc_chunk_id": "002_Tertullianus_Adversus-Marcionem_window_487",
          "psc_text": "Nam etsi natura bonum et malum notum est, non tamen Dei disciplina: qua cognita, tunc demum convenientia voluntatis et facti ex fide, ut sub metu Dei agitur. Itaque deus Marcionis cum maxime revelatus sit, tamen revelatus non potuit hujus praecepti de quo agitur, tam strictum, et obscurum, et caecum adhuc, et facilius pro meo potius arbitrio interpretandum, compendium emittere, cujus nullam praestruxerat distinctionem. At enim creator meus et olim et ubique praecepit indigentes, pauperes et pupillos et viduas protegi, juvari, refrigerari: sicut et per Isaiam (Is. LVIII, 7): Infringito esurienti panem tuum; et mendicos qui sine tecto sunt in domum tuam inducito; et nudum si videris, tegito. Item per Ezechielem (Ezech., XVIII, 7), de viro justo: Panem suum dabit esurienti, et nudum conteget. Satis ergo jam tunc me docuit ea facere aliis, quae mihi velim fieri. Proinde denuntians: Non occides, non adulterabis, non furaberis, non falsum testimonium dices; docuit ne",
          "candidate_score": 0.696954,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_63_65",
          "bdc_text": "Si enim ex eventu ac infortunio quaevis res aestimanda erit , quem tandem non poeniteat prophetiae christianae , ut quae post multos exantlatos labores non rude donat , sed vita privat privavitque optimos in domino viros , Isaiam , Zachariam , StephanumIn der erwähnten Schrift ( oben Anm. 10 ) weist Bullinger ebenfalls auf den Tod von Jesaia , Sacharja und Stephanus hin , s. Büsser , De prophetae officio 257. , Iacobum aliosque heroas innumeros ; quibus omnibus religio vera pessime cessit ? Quod si doctrina nostra humanum et civile propterea resipit , quod cohortati sumus christianum magistratum oppressos liberare , aequitatem servare , et iustitiam colere , scelera et sceleratos plectere , quid , oro , divini praedicaverunt prophetae ?",
          "psc_chunk_id": "002_Tertullianus_Adversus-Marcionem_window_675",
          "psc_text": "in nomine ejus recepisti! Videamus et quae signa temporibus imponat, Bella, opinor, et regnum super regnum, et gentem super gentem, et pestem, et fames, terraeque motus, et formidines, et prodigia de coelo: quae omnia severo et atroci Deo congruunt: Haec cum adjicit etiam oportere fieri, quem se praestat, destructorem an probatorem Creatoris? cujus dispositiones confirmat impleri oportere, quas ut optimus tam tristes quam atroces abstulisset potius quam constituisset, si non ipsius fuissent. Ante haec autem persecutiones eis praedicat et passiones venturas, in martyrium utique et in salutem. Accipe praedicatum in Zacharia (Zach. IX, 15): Dominus, inquit, omnipotens proteget eos; et consument illos, et lapidabunt lapidibus fundae, et bibent sanguinem illorum velut vinum, et replebunt pateras quasi altaris; et salvos eos faciet Dominus illo die, velut oves, populum suum, quia lapides sancti volutant. Et ne putes haec in passiones praedicari, quae illos tot bellorum nomine ab allophylis manebant, respice ad species.",
          "candidate_score": 0.680697,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_63",
          "bdc_text": "Si enim ex eventu ac infortunio quaevis res aestimanda erit , quem tandem non poeniteat prophetiae christianae , ut quae post multos exantlatos labores non rude donat , sed vita privat privavitque optimos in domino viros , Isaiam , Zachariam , StephanumIn der erwähnten Schrift ( oben Anm. 10 ) weist Bullinger ebenfalls auf den Tod von Jesaia , Sacharja und Stephanus hin , s. Büsser , De prophetae officio 257. , Iacobum aliosque heroas innumeros ;",
          "psc_chunk_id": "002_Tertullianus_Adversus-Marcionem_window_675",
          "psc_text": "in nomine ejus recepisti! Videamus et quae signa temporibus imponat, Bella, opinor, et regnum super regnum, et gentem super gentem, et pestem, et fames, terraeque motus, et formidines, et prodigia de coelo: quae omnia severo et atroci Deo congruunt: Haec cum adjicit etiam oportere fieri, quem se praestat, destructorem an probatorem Creatoris? cujus dispositiones confirmat impleri oportere, quas ut optimus tam tristes quam atroces abstulisset potius quam constituisset, si non ipsius fuissent. Ante haec autem persecutiones eis praedicat et passiones venturas, in martyrium utique et in salutem. Accipe praedicatum in Zacharia (Zach. IX, 15): Dominus, inquit, omnipotens proteget eos; et consument illos, et lapidabunt lapidibus fundae, et bibent sanguinem illorum velut vinum, et replebunt pateras quasi altaris; et salvos eos faciet Dominus illo die, velut oves, populum suum, quia lapides sancti volutant. Et ne putes haec in passiones praedicari, quae illos tot bellorum nomine ab allophylis manebant, respice ad species.",
          "candidate_score": 0.672243,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_63",
          "bdc_text": "Si enim ex eventu ac infortunio quaevis res aestimanda erit , quem tandem non poeniteat prophetiae christianae , ut quae post multos exantlatos labores non rude donat , sed vita privat privavitque optimos in domino viros , Isaiam , Zachariam , StephanumIn der erwähnten Schrift ( oben Anm. 10 ) weist Bullinger ebenfalls auf den Tod von Jesaia , Sacharja und Stephanus hin , s. Büsser , De prophetae officio 257. , Iacobum aliosque heroas innumeros ;",
          "psc_chunk_id": "002_Tertullianus_Adversus-Marcionem_window_487",
          "psc_text": "Nam etsi natura bonum et malum notum est, non tamen Dei disciplina: qua cognita, tunc demum convenientia voluntatis et facti ex fide, ut sub metu Dei agitur. Itaque deus Marcionis cum maxime revelatus sit, tamen revelatus non potuit hujus praecepti de quo agitur, tam strictum, et obscurum, et caecum adhuc, et facilius pro meo potius arbitrio interpretandum, compendium emittere, cujus nullam praestruxerat distinctionem. At enim creator meus et olim et ubique praecepit indigentes, pauperes et pupillos et viduas protegi, juvari, refrigerari: sicut et per Isaiam (Is. LVIII, 7): Infringito esurienti panem tuum; et mendicos qui sine tecto sunt in domum tuam inducito; et nudum si videris, tegito. Item per Ezechielem (Ezech., XVIII, 7), de viro justo: Panem suum dabit esurienti, et nudum conteget. Satis ergo jam tunc me docuit ea facere aliis, quae mihi velim fieri. Proinde denuntians: Non occides, non adulterabis, non furaberis, non falsum testimonium dices; docuit ne",
          "candidate_score": 0.669796,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_65",
          "bdc_text": "Quod si doctrina nostra humanum et civile propterea resipit , quod cohortati sumus christianum magistratum oppressos liberare , aequitatem servare , et iustitiam colere , scelera et sceleratos plectere , quid , oro , divini praedicaverunt prophetae ?",
          "psc_chunk_id": "002_Tertullianus_Adversus-Marcionem_window_487",
          "psc_text": "Nam etsi natura bonum et malum notum est, non tamen Dei disciplina: qua cognita, tunc demum convenientia voluntatis et facti ex fide, ut sub metu Dei agitur. Itaque deus Marcionis cum maxime revelatus sit, tamen revelatus non potuit hujus praecepti de quo agitur, tam strictum, et obscurum, et caecum adhuc, et facilius pro meo potius arbitrio interpretandum, compendium emittere, cujus nullam praestruxerat distinctionem. At enim creator meus et olim et ubique praecepit indigentes, pauperes et pupillos et viduas protegi, juvari, refrigerari: sicut et per Isaiam (Is. LVIII, 7): Infringito esurienti panem tuum; et mendicos qui sine tecto sunt in domum tuam inducito; et nudum si videris, tegito. Item per Ezechielem (Ezech., XVIII, 7), de viro justo: Panem suum dabit esurienti, et nudum conteget. Satis ergo jam tunc me docuit ea facere aliis, quae mihi velim fieri. Proinde denuntians: Non occides, non adulterabis, non furaberis, non falsum testimonium dices; docuit ne",
          "candidate_score": 0.668713,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_9_11",
          "bdc_text": "Clanculo igitur et impie instituebant omnia . Ceteris autem , quibus istorum subolebat versutia et quibus cordi erat pietas , omnis adempta erat autoritas , idque propter nuperam cladem ad Cappellas acceptamDer Text des Friedensvertrages zwischen den V Orten und Zürich in : EA IV/1b 1567-1571 , vgl. HBRG III 243-253 .",
          "psc_chunk_id": "002_Tertullianus_Adversus-Marcionem_window_893",
          "psc_text": "Denique, hanc disciplinam, secundum praecepta, inquit, et doctrinam hominum deputavit in eos, qui caput non tenerent, id est, ipsum; in quo omnia recensentur, in Christum ad initium revocata, etiam indifferentia escarum. Caetera praeceptorum, ut eadem, satis sit jam alibi docuisse quam a Creatore manarint; qui cum vetera praedicaret transitura, nova facturus universa, mandans etiam (Jerem., IV, 3): Novate vobis novamen novum; jam tunc docebat deponere veterem hominem, et novum induere ( In Ep. ad Philipp. ). CAPUT XX. Cum praedicationis enumerat varietatem, quod alii ex fiducia vinculorum ejus, audentius sermonem enuntiarent; alii per invidiam et contentionem; quidam vero et per sermonis existimationem, plerique ex dilectione, nonnulli ex aemulatione, jam aliqui et ex simultate Christum praedicarent; erat utique vel hic locus taxandae ipsius praedicationis de diversitate sententiae, quae tantam efficeret etiam animorum varietatem Sed caussas solas animorum, non regulas sacramentorum in diversitate proponens, unum tamen Christum, et unum ejus Deum, quocumque",
          "candidate_score": 0.667765,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_64_66",
          "bdc_text": "quibus omnibus religio vera pessime cessit ? Quod si doctrina nostra humanum et civile propterea resipit , quod cohortati sumus christianum magistratum oppressos liberare , aequitatem servare , et iustitiam colere , scelera et sceleratos plectere , quid , oro , divini praedicaverunt prophetae ? N[ec ] enim damnat etcVgl. Ps 37 , 33. .",
          "psc_chunk_id": "002_Tertullianus_Adversus-Marcionem_window_340",
          "psc_text": "Disrumpamus vincula eorum, et abjiciamus a nobis jugum eorum: postea certe quam tumultuatae sunt gentes, et populi meditati sunt inania: astiterunt reges terrae, et principes congregati sunt in unum, adversus Dominum, et adversus Christum ejus. Quae dehinc passi sunt Apostoli? Omnem, inquis, iniquitatem persecutionum, ab hominibus scilicet Creatoris, ut adversarii ejus quem praedicabant. Ecquid Creator, si adversarius erat Christi, non modo praedicat hoc passuros apostolos ejus, verum et exprobrat? Nam neque praedicaret alterius Dei ordinem, quem ignorabat, ut vultis; neque exprobrasset, quod ipse curasset. Videte quomodo (Is., LVII, 1) perit justus, neque quisquam excipit corde, et viri justi auferuntur, nec quisquam animadvertit. A persona enim injustitiae sublatus est justus. Quis, nisi Christus? Venite, inquiunt (Sap., II, 12), auferamus justum, quia inutilis est nobis. Praemittens itaque, et subjungens proinde passum etiam Christum, aeque justos ejus eadem passuros, tam apostolos, quam et deinceps omnes fideles prophetavit, signatos illa nota scilicet, de qua",
          "candidate_score": 0.667288,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_65_67",
          "bdc_text": "Quod si doctrina nostra humanum et civile propterea resipit , quod cohortati sumus christianum magistratum oppressos liberare , aequitatem servare , et iustitiam colere , scelera et sceleratos plectere , quid , oro , divini praedicaverunt prophetae ? N[ec ] enim damnat etcVgl. Ps 37 , 33. . An vero respondebimus aliam fuisse illorum functionem , aliam vero nostram , cum ne communis sensus id permittat ?",
          "psc_chunk_id": "002_Tertullianus_Adversus-Marcionem_window_605",
          "psc_text": "Si vero consequentur salutem retenti et fideles, hanc amittant necesse est ex diverso segregati et infideles. Hoc erit judicium, quod qui intendit, Creatoris est. Quem alium intelligam, caedentem servos paucis aut multis plagis, et prout commisit illis, ita et exigentem ab eis, quam retributorem Deum? Cui me decet obsequi, nisi remuneratori? Proclamat Christus tuus: Ignem veni mittere in terram; ille optimus, nullius gehennae Dominus; qui paulo ante discipulos, ne ignem postularent inhumanissimo viculo, coercuerat. Quando iste Sodomam et Gomorrham nimbo igneo exussit? Quando cantatum est: Ignis ante ipsum praecedet, et cremabit inimicos ejus (Ps. XCIII, 3) ? Quando et per Osee comminatus est: Ignem emittam in civitates Judae (Os. VIII, 14) ? vel per Esaiam: Ignis exarsit ex indignatione mea (Is. XXX, 27) ? Non mentiatur. Si non est ille qui de rubo quoque ardenti vocem suam emisit, viderit quem ignem intelligendum contendat. Etiamsi figura est, hoc ipso quod de",
          "candidate_score": 0.666683,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_26_28",
          "bdc_text": "καὶ περικάδα ρμαVgl. 1 Kor 4 , 13. . Attamen clamamus cum divino vate : «Bonum est , domine , quod humiliaveris nos » etc. [ Ps 118 , 71 ] .",
          "psc_chunk_id": "002_Tertullianus_Adversus-Marcionem_window_188",
          "psc_text": "et dominum: patrem, clementia; dominum, disciplina; patrem, potestate blanda; dominum, severa: patrem, diligendum pie; dominum, timendum necessarie: diligendum, quia malit misericordiam, quam sacrificium (Ps. VI, 6; Ezech., XXXIII, 11); et timendum, quia nolit peccatum: diligendum, quia malit poenitentiam peccatoris, quam mortem; et timendum, quia nolit peccatores sui jam non poenitentes. Ideo lex utrumque definit, Diliges Deum, et Timebis Deum. Aliud obsecutori proposuit, aliud exorbitatori CAPUT XIV. Ad omnia tibi occurrit Deus: idem percutiens, sed et sanans; mortificans, sed et vivificans; humilians, sed et sublimans; condens mala, sed et pacem faciens (Deuter., XXXIII, 39): ut etiam et hinc respondeam haereticis. Ecce enim, inquiunt, ipse se conditorem profitetur malorum, dicens: Ego sum qui condo mala (Is., XLV, 7) . Amplexi enim vocabuli communionem, duas malorum species in ambiguitate turbantem; quia mala dicuntur, et delicta, et supplicia; passim volunt eum conditorem intelligi malorum, ut malitiae auctor renuntietur. Nos autem adhibita distinctione utriusque formae,",
          "candidate_score": 0.657525,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_19_21",
          "bdc_text": "Astabat attonitus populus , secundo iam caesus et fugatus , in universum stupidus , ducibus peritis , piis et iustis destitutus , rerum bellicarum pertaesus , denique et pacis qualiscunque percupidus . His autem occasionibus freti veteratores id , quod parabant , citra omnem difficultatem patrabant . Hinc vero emersit nobis egregia illa pax , qua et deum et homines prodidimus .",
          "psc_chunk_id": "002_Tertullianus_Adversus-Marcionem_window_142",
          "psc_text": "nisi spiritus Dei. Mundi autem habentes spiritum, non agnoscentes in sapientia Dei per sapientiam Deum (I Cor., I, 21) , consultiores sibimet videntur Deo. Quoniam, sicut sapientia mundi stultitia est penes Deum, ita et sapientia Dei stultitia est penes mundum. Sed nos scimus stultum Dei sapientius hominibus, et invalidum Dei validius hominibus (I Cor., I, 25) . Et ita Deus tunc maxime magnus, cum homini pusillus; et tunc maxime optimus, cum homini non bonus; et tunc maxime unus, cum homini duo aut plures. Quod si a primordio homo animalis non recipiens quae sunt spiritus (I Cor., II, 14) , stultitiam existimavit Dei legem, ut quam observare neglexit: ideoque non habendo fidem, etiam quod videbatur habere ademptum est illi (Matth., XIII, 12; Luc., VIII, 18) , paradisi gratia et familiaritas Dei, per quam omnia Dei cognovisset, si obedisset: quid mirum si redhibitus materiae suae, et in ergastulum terrae laborandae relegatus, in",
          "candidate_score": 0.647867,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_19",
          "bdc_text": "Astabat attonitus populus , secundo iam caesus et fugatus , in universum stupidus , ducibus peritis , piis et iustis destitutus , rerum bellicarum pertaesus , denique et pacis qualiscunque percupidus .",
          "psc_chunk_id": "002_Tertullianus_Adversus-Marcionem_window_753",
          "psc_text": "Deus autem Marcionis et quia ignotus, non potuit offendi, et quia nescit irasci. Quae ergo gratia a non offenso? quae pax a non rebellato? Ait crucem Christi stultitiam esse perituris, virtutem autem et sapientiam Dei, salutem consecuturis. Et ut ostenderet unde hoc eveniret, adjicit: Scriptum est enim: Perdam sapientiam sapientium, et prudentiam prudentium irritam faciam. Si haec Creatoris sunt, et quae ad caussam crucis pertinent stultitiae deputatae; ergo et crux, et per crucem Christus ad Creatorem pertinebit, a quo praedicatum est quod ad crucem pertinet. Aut si Creator, qua aemulus, idcirco sapientiam abstulit, ut crux Christi, scilicet adversarii, stultitia deputetur; et quomodo potest aliquid ad crucem Christi non sui Creator pronuntiasse, quem ignorabat cum praedicabat? Sed et cur apud Dominum optimum, et profusae misericordiae, alii salutem referunt, credentes crucem virtutem et sapientiam Dei esse; alii perditionem, quibus Christi crux stultitia reputatur, si non Creatoris est aliquam et populi et humani",
          "candidate_score": 0.647051,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_19_21",
          "bdc_text": "Astabat attonitus populus , secundo iam caesus et fugatus , in universum stupidus , ducibus peritis , piis et iustis destitutus , rerum bellicarum pertaesus , denique et pacis qualiscunque percupidus . His autem occasionibus freti veteratores id , quod parabant , citra omnem difficultatem patrabant . Hinc vero emersit nobis egregia illa pax , qua et deum et homines prodidimus .",
          "psc_chunk_id": "002_Tertullianus_Adversus-Marcionem_window_753",
          "psc_text": "Deus autem Marcionis et quia ignotus, non potuit offendi, et quia nescit irasci. Quae ergo gratia a non offenso? quae pax a non rebellato? Ait crucem Christi stultitiam esse perituris, virtutem autem et sapientiam Dei, salutem consecuturis. Et ut ostenderet unde hoc eveniret, adjicit: Scriptum est enim: Perdam sapientiam sapientium, et prudentiam prudentium irritam faciam. Si haec Creatoris sunt, et quae ad caussam crucis pertinent stultitiae deputatae; ergo et crux, et per crucem Christus ad Creatorem pertinebit, a quo praedicatum est quod ad crucem pertinet. Aut si Creator, qua aemulus, idcirco sapientiam abstulit, ut crux Christi, scilicet adversarii, stultitia deputetur; et quomodo potest aliquid ad crucem Christi non sui Creator pronuntiasse, quem ignorabat cum praedicabat? Sed et cur apud Dominum optimum, et profusae misericordiae, alii salutem referunt, credentes crucem virtutem et sapientiam Dei esse; alii perditionem, quibus Christi crux stultitia reputatur, si non Creatoris est aliquam et populi et humani",
          "candidate_score": 0.64516,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_58_60",
          "bdc_text": "mittemus . Hac enim in re nihil a parte nostra peccatum est . A domino malum egressum est , ut tentaremur , non ut prorsus perderemur .",
          "psc_chunk_id": "002_Tertullianus_Adversus-Marcionem_window_188",
          "psc_text": "et dominum: patrem, clementia; dominum, disciplina; patrem, potestate blanda; dominum, severa: patrem, diligendum pie; dominum, timendum necessarie: diligendum, quia malit misericordiam, quam sacrificium (Ps. VI, 6; Ezech., XXXIII, 11); et timendum, quia nolit peccatum: diligendum, quia malit poenitentiam peccatoris, quam mortem; et timendum, quia nolit peccatores sui jam non poenitentes. Ideo lex utrumque definit, Diliges Deum, et Timebis Deum. Aliud obsecutori proposuit, aliud exorbitatori CAPUT XIV. Ad omnia tibi occurrit Deus: idem percutiens, sed et sanans; mortificans, sed et vivificans; humilians, sed et sublimans; condens mala, sed et pacem faciens (Deuter., XXXIII, 39): ut etiam et hinc respondeam haereticis. Ecce enim, inquiunt, ipse se conditorem profitetur malorum, dicens: Ego sum qui condo mala (Is., XLV, 7) . Amplexi enim vocabuli communionem, duas malorum species in ambiguitate turbantem; quia mala dicuntur, et delicta, et supplicia; passim volunt eum conditorem intelligi malorum, ut malitiae auctor renuntietur. Nos autem adhibita distinctione utriusque formae,",
          "candidate_score": 0.644461,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_35_37",
          "bdc_text": "November 1531 , ASchweizer Ref IV 1046 ) , gemacht haben. miserint , quam illi toti communicent Germaniae . Quod tarnen nescimus nec credimus . «Sed eam nos cladem hasce proditiones et civiles simultates» , inquis , «praescivimus .",
          "psc_chunk_id": "002_Tertullianus_Adversus-Marcionem_window_266",
          "psc_text": "Creatore solidante tonitruum, et (Amos. IV, 13) condente spiritum, et annuntiante in homines Christum suum, secundum Amos Prophetam; si omnis spes Judaeorum, ne dicam etiam Gentium, in Christi revelationem destinabatur, sine dubio id demonstrabantur non agnituri, et non intellecturi, ablatis agnitionis et intelligentiae viribus sapientia atque prudentia, quod annuntiabatur, id est Christum, erraturis in eum principalibus sapientibus eorum, id est scribis, et prudentibus eorum, id est pharisaeis; pariter et populo auribus audituro, et non audituro, utique Christum docentem: et oculis visuro et non visuro, utique Christum signa facientem, secundum quod et alibi (Is. XLII, 19): Et quis caecus, nisi pueri mei? et quis surdus, nisi qui dominatur eorum? Sed et cum exprobrat per eumdem Isaiam (Is. I, 3): Filios generavi, et exaltavi: at illi me rejecerunt. Agnovit bos possessorem suum, et asinus praesepe domini sui: Israel autem me non cognovit, et populus me non intellexit. Nos quidem certi, Christum semper",
          "candidate_score": 0.643844,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_19",
          "bdc_text": "Astabat attonitus populus , secundo iam caesus et fugatus , in universum stupidus , ducibus peritis , piis et iustis destitutus , rerum bellicarum pertaesus , denique et pacis qualiscunque percupidus .",
          "psc_chunk_id": "002_Tertullianus_Adversus-Marcionem_window_754",
          "psc_text": "et quomodo potest aliquid ad crucem Christi non sui Creator pronuntiasse, quem ignorabat cum praedicabat? Sed et cur apud Dominum optimum, et profusae misericordiae, alii salutem referunt, credentes crucem virtutem et sapientiam Dei esse; alii perditionem, quibus Christi crux stultitia reputatur, si non Creatoris est aliquam et populi et humani generis offensam detrimento sapientiae atque prudentiae multasse? Hoc sequentia confirmabunt, cum dicit: Nonne infatuavit Deus sapientiam mundi? Cumque et hic adjicit, quare: Quoniam in Dei sapientia non intellexit mundus per sapientiam Deum, boni duxit Deus per stultitiam praedicationis salvos facere credentes. Sed prius de mundo disceptabo, quatenus subtilissimi haeretici hic vel maxime mundum per Dominum mundi interpretantur; nos autem hominem qui sit in mundo intelligimus ex forma simplici loquelae humanae, qua plerumque id quod continet, ponimus pro eo quod continetur. Circus clamavit et Forum locutum est, et Basilica fremuit; id est, qui in his locis rem egerunt. Igitur, quia homo,",
          "candidate_score": 0.63748,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_47_49",
          "bdc_text": "Jedenfalls spielt Capito später offensichtlich auf dieses Werk Bullingers an , s. unten S. 67 , 25-27 . Zieglero Wahrscheinlich Jakob Ziegler , der aus Venedig kommend im November 1531 in Straßburg anlangte .",
          "psc_chunk_id": "002_Tertullianus_Adversus-Marcionem_window_393",
          "psc_text": "si adjuverit leges ejus, si repraesentaverit promissiones ejus, si restauraverit virtutes ejus, si sententias reformaverit, si mores, si proprietates expresserit. Hujus pacti et hujus praescripti quaeso te, lector, meminoris ubique, et incipe recognoscere aut Marcionis Christum, aut Creatoris. CAPUT VII. Anno quintodecimo principatus Tiberiani (Luc. III, 1) , proponit eum descendisse in civitatem Galilaeae, Capharnaum (Luc. IV, 31) ; utique de coelo Creatoris, in quod de suo ante descenderat. Ecquid ergo ordinis fuerat, ut prius de suo coelo in Creatoris descendens describeretur? Cur enim non et ista reprehendam, quae non implent fidem ordinariae narrationis, deficientis in mendacio semper? Plane semel dicta sint, per quae jam alibi retractavimus, an descendens per Creatorem, et quidem adversus ipsum potuerit ab eo admitti, et inde tramitti in terram aeque ipsius. Nunc autem et reliquum ordinem descensionis expostulo tenens descendisse illum. Viderit enim sicubi apparuisse positum est. Apparere, subitum ex inopinato sapit conspectum, qui semel",
          "candidate_score": 0.624542,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_55_57",
          "bdc_text": "Für Zwingli war Ziegler kein Unbekannter , s. Walter Köhler , Zu unserer Tafel , in : Zwa III 500-503 mit der Interpretation des Briefes Bucers an Zwingli vom 14 . Januar 1531 , wo über Ziegler berichtet wird , Z XI 304 , 3-305 , 11 .",
          "psc_chunk_id": "002_Tertullianus_Adversus-Marcionem_window_72",
          "psc_text": "ut Dominus anno XII Tiberii Caesaris revelatus sit, substantia vero ad decimum quintum jam Severi imperatoris nulla omnino comperta sit, quae frivolis Creatoris praecellens utique latere desisset, non latente jam Domino suo et auctore? Et ideo, si ipsa non potuit manifestari in hoc mundo, quomodo Dominus paruit ejus in hoc mundo? Si Dominum cepit hic mundus, cur substantiam capere non potuit, nisi Domino fortasse majorem? Jam nunc de loco quaestio est, pertinens et ad mundum illum superiorem, et ad ipsum Deum ejus. Ecce enim, si et ille habet mundum suum infra se supra Creatorem, in loco utique fecit eum, cujus spatium vacabat inter pedes suos, et caput Creatoris. Ergo et Deus ipse in loco erat, et mundum in loco faciebat; et erit jam locus ille major et Deo et mundo. Nihil enim non majus est id quod capit, eo quod capitur; et videndum ne qua adhuc illic vacent subsiciva, in",
          "candidate_score": 0.615177,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_54_56",
          "bdc_text": "- RGST 8-10 , bes. S. 277-296 . Für Zwingli war Ziegler kein Unbekannter , s. Walter Köhler , Zu unserer Tafel , in : Zwa III 500-503 mit der Interpretation des Briefes Bucers an Zwingli vom 14 .",
          "psc_chunk_id": "002_Tertullianus_Adversus-Marcionem_window_72",
          "psc_text": "ut Dominus anno XII Tiberii Caesaris revelatus sit, substantia vero ad decimum quintum jam Severi imperatoris nulla omnino comperta sit, quae frivolis Creatoris praecellens utique latere desisset, non latente jam Domino suo et auctore? Et ideo, si ipsa non potuit manifestari in hoc mundo, quomodo Dominus paruit ejus in hoc mundo? Si Dominum cepit hic mundus, cur substantiam capere non potuit, nisi Domino fortasse majorem? Jam nunc de loco quaestio est, pertinens et ad mundum illum superiorem, et ad ipsum Deum ejus. Ecce enim, si et ille habet mundum suum infra se supra Creatorem, in loco utique fecit eum, cujus spatium vacabat inter pedes suos, et caput Creatoris. Ergo et Deus ipse in loco erat, et mundum in loco faciebat; et erit jam locus ille major et Deo et mundo. Nihil enim non majus est id quod capit, eo quod capitur; et videndum ne qua adhuc illic vacent subsiciva, in",
          "candidate_score": 0.61463,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_55_57",
          "bdc_text": "Für Zwingli war Ziegler kein Unbekannter , s. Walter Köhler , Zu unserer Tafel , in : Zwa III 500-503 mit der Interpretation des Briefes Bucers an Zwingli vom 14 . Januar 1531 , wo über Ziegler berichtet wird , Z XI 304 , 3-305 , 11 .",
          "psc_chunk_id": "002_Tertullianus_Adversus-Marcionem_window_876",
          "psc_text": "Creatori notum erat futurum. Annon utique notum, quod sub coelo in terra ejus habebat revelari? Ergo ex hoc confirmatur quod supra struximus. Si enim Creator cogniturus erat quandoque occultum illud Dei superioris sacramentum, et ita Scriptura habebat: Occulti Deo, qui omnia condidit; sic inferre debuerat: Ut nota fiat illis multifaria sapientia Dei, tunc et potestatibus et principatibus cujuscumque Dei, cum quibus sciturus esset Creator. Adeo subtractum constat, quod et sic veritati suae salvum est. Volo nunc et ego tibi de allegoriis Apostoli controversiam nectere. Quas novus in prophetis habuisset formas? Captivam, inquit, duxit captivitatem. Quibus armis? quibus praeliis? de cujus gentis vastatione? de cujus civitatis eversione? quas foeminas, quos pueros, quosve regulos catenis victor inseruit? Nam et cum apud David (Ps. XLIV, 4) Christus canitur succinctus gladio super femur, aut apud Esaiam (Is., VIII) spolia accipiens Samariae et virtutem Damasci, vere eum et visibilem excondis praeliatorem; agnosce igitur jam et",
          "candidate_score": 0.612847,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_55",
          "bdc_text": "Für Zwingli war Ziegler kein Unbekannter , s. Walter Köhler , Zu unserer Tafel , in :",
          "psc_chunk_id": "002_Tertullianus_Adversus-Marcionem_window_876",
          "psc_text": "Creatori notum erat futurum. Annon utique notum, quod sub coelo in terra ejus habebat revelari? Ergo ex hoc confirmatur quod supra struximus. Si enim Creator cogniturus erat quandoque occultum illud Dei superioris sacramentum, et ita Scriptura habebat: Occulti Deo, qui omnia condidit; sic inferre debuerat: Ut nota fiat illis multifaria sapientia Dei, tunc et potestatibus et principatibus cujuscumque Dei, cum quibus sciturus esset Creator. Adeo subtractum constat, quod et sic veritati suae salvum est. Volo nunc et ego tibi de allegoriis Apostoli controversiam nectere. Quas novus in prophetis habuisset formas? Captivam, inquit, duxit captivitatem. Quibus armis? quibus praeliis? de cujus gentis vastatione? de cujus civitatis eversione? quas foeminas, quos pueros, quosve regulos catenis victor inseruit? Nam et cum apud David (Ps. XLIV, 4) Christus canitur succinctus gladio super femur, aut apud Esaiam (Is., VIII) spolia accipiens Samariae et virtutem Damasci, vere eum et visibilem excondis praeliatorem; agnosce igitur jam et",
          "candidate_score": 0.608816,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_12_14",
          "bdc_text": "Über die Friedens verhandlungen s. Maeder , Unruhe und Helmut Meyer , Stadt und Landschaft Zürich nach dem Zweiten Kappelerkrieg , in : HBGesA I 251-267. .",
          "psc_chunk_id": "002_Tertullianus_Adversus-Marcionem_window_349",
          "psc_text": "ad testimonium diversitatis regnum Dei aeternae et coelestis possessionis. Caeterum, vester Christus pristimum statum Judaeis pollicetur, ex restitutione terrae, et post decursum vitae, apud inferos in sinu Abrahae refrigerium. Deum optimum! si reddit placatus, quod et abstulerat iratus. O Deum tuum qui et caedit et sanat, condit mala et facit pacem! O Deum etiam ad inferos usque misericordem! Sed de sinu Abrahae suo tempore. De restitutione vero Judaeae, quam et ipsi Judaei, ita ut describitur, sperant, locorum et regionum nominibus inducti, quomodo allegorica interpretatio in Christum et in Ecclesiam, et habitum et fructum ejus spiritaliter competat, et longum est persequi, et in alio opere digestum, quod inscribimus, De spe fidelium; et in praesenti vel eo otiosum, quia non de terrena, sed de coelesti promissione sit quaestio. Nam et confitemur in terra nobis regnum repromissum; sed ante coelum, sed alio statu; utpote post resurrectionem in mille annos, in civitate divini operis",
          "candidate_score": 0.595625,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 8,
      "cf_id": "cf052",
      "work_id": "051_Prosper-Aquitanus_Expositio-Psalmorum-a-C-usque-ad-CL",
      "max_score": 0.696726,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_64_66",
          "bdc_text": "quibus omnibus religio vera pessime cessit ? Quod si doctrina nostra humanum et civile propterea resipit , quod cohortati sumus christianum magistratum oppressos liberare , aequitatem servare , et iustitiam colere , scelera et sceleratos plectere , quid , oro , divini praedicaverunt prophetae ? N[ec ] enim damnat etcVgl. Ps 37 , 33. .",
          "psc_chunk_id": "051_Prosper-Aquitanus_Expositio-Psalmorum-a-C-usque-ad-CL_window_90",
          "psc_text": "prophetica laudatio a lege narrationis historicae. (Vers. 37.) Et eduxit eos in argento et auro. Dolus quidem quo Aegyptii decepti sunt ut argentum et aurum Hebraeis discedentibus darent (Exod. XI, 35), non ad praeceptum, nec ad inspirationem Dei referendus est; sed ad promissionem tantum, qua carnales quoque hac decipi cupiditate pateretur. Verumtamen habeat aliquid fraus ista justitiae, quae ab iniquis hoc quodammodo abstulit, quod pro mercede multorum operum debebatur. Et non est in tribubus eorum infirmus. Etiam hoc magnum beneficium Dei fuit, ut in illa profectione nullus esset infirmus, corpore scilicet, non animo. (Vers. 38.) Laetata est Aegyptus in profectione eorum: quia incubuit timor eorum super eos. Intelligendum quod hoc tunc factum sit, quando oppresso aquis Pharaone cum exercitu suo, residui Aegyptiorum timere potuerunt ne ad delendos eosdem Hebraei revertentur: quibus profectis in longinquiora, causas habuerunt laetandi. (Vers. 39, 40.) Expandit nubem in protectione eorum; et ignem, ut luceret eis",
          "candidate_score": 0.696726,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_65_67",
          "bdc_text": "Quod si doctrina nostra humanum et civile propterea resipit , quod cohortati sumus christianum magistratum oppressos liberare , aequitatem servare , et iustitiam colere , scelera et sceleratos plectere , quid , oro , divini praedicaverunt prophetae ? N[ec ] enim damnat etcVgl. Ps 37 , 33. . An vero respondebimus aliam fuisse illorum functionem , aliam vero nostram , cum ne communis sensus id permittat ?",
          "psc_chunk_id": "051_Prosper-Aquitanus_Expositio-Psalmorum-a-C-usque-ad-CL_window_90",
          "psc_text": "prophetica laudatio a lege narrationis historicae. (Vers. 37.) Et eduxit eos in argento et auro. Dolus quidem quo Aegyptii decepti sunt ut argentum et aurum Hebraeis discedentibus darent (Exod. XI, 35), non ad praeceptum, nec ad inspirationem Dei referendus est; sed ad promissionem tantum, qua carnales quoque hac decipi cupiditate pateretur. Verumtamen habeat aliquid fraus ista justitiae, quae ab iniquis hoc quodammodo abstulit, quod pro mercede multorum operum debebatur. Et non est in tribubus eorum infirmus. Etiam hoc magnum beneficium Dei fuit, ut in illa profectione nullus esset infirmus, corpore scilicet, non animo. (Vers. 38.) Laetata est Aegyptus in profectione eorum: quia incubuit timor eorum super eos. Intelligendum quod hoc tunc factum sit, quando oppresso aquis Pharaone cum exercitu suo, residui Aegyptiorum timere potuerunt ne ad delendos eosdem Hebraei revertentur: quibus profectis in longinquiora, causas habuerunt laetandi. (Vers. 39, 40.) Expandit nubem in protectione eorum; et ignem, ut luceret eis",
          "candidate_score": 0.690358,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_65_67",
          "bdc_text": "Quod si doctrina nostra humanum et civile propterea resipit , quod cohortati sumus christianum magistratum oppressos liberare , aequitatem servare , et iustitiam colere , scelera et sceleratos plectere , quid , oro , divini praedicaverunt prophetae ? N[ec ] enim damnat etcVgl. Ps 37 , 33. . An vero respondebimus aliam fuisse illorum functionem , aliam vero nostram , cum ne communis sensus id permittat ?",
          "psc_chunk_id": "051_Prosper-Aquitanus_Expositio-Psalmorum-a-C-usque-ad-CL_window_415",
          "psc_text": "Quoniam judicabit Dominus plebem suam, et in servis suis deprecabitur. Excepto judicio futuro, jam judicata est plebs Judaeorum. Quid est, judicata? Separati inde sunt justi, et remanserunt injusti. Audi Dominum dicentem: In judicium veni in hunc mundum, ut qui non vident, videant; et qui vident, caeci fiant (Joan. IX, 39) . Excaecati enim sunt superbi, illuminati sunt humiles, et in hoc uno populo qui et Jacob et Israel generaliter appellatur, una enim persona est domus Jacob et domus Israel, una gens, una plebs; hanc invitat, et hanc dimittit, mites a ferocibus, credentes ab infidelibus separando. In servis suis igitur deprecabitur Dominus, id est, invocabitur vel exorabitur, et in omnibus nationibus erunt homines Israeliticae dignitatis, cum Judaei ex maxima sui parte erunt impii et veritatis inimici. Sed quia spiritalis Jacob ex omni gente assumitur, idolorum cultoribus infidelitatis caecitas exprobratur. (Vers. 15.) Simulacra gentium argentum et aurum, opera manuum hominum. Omnes ex",
          "candidate_score": 0.679151,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_64_66",
          "bdc_text": "quibus omnibus religio vera pessime cessit ? Quod si doctrina nostra humanum et civile propterea resipit , quod cohortati sumus christianum magistratum oppressos liberare , aequitatem servare , et iustitiam colere , scelera et sceleratos plectere , quid , oro , divini praedicaverunt prophetae ? N[ec ] enim damnat etcVgl. Ps 37 , 33. .",
          "psc_chunk_id": "051_Prosper-Aquitanus_Expositio-Psalmorum-a-C-usque-ad-CL_window_415",
          "psc_text": "Quoniam judicabit Dominus plebem suam, et in servis suis deprecabitur. Excepto judicio futuro, jam judicata est plebs Judaeorum. Quid est, judicata? Separati inde sunt justi, et remanserunt injusti. Audi Dominum dicentem: In judicium veni in hunc mundum, ut qui non vident, videant; et qui vident, caeci fiant (Joan. IX, 39) . Excaecati enim sunt superbi, illuminati sunt humiles, et in hoc uno populo qui et Jacob et Israel generaliter appellatur, una enim persona est domus Jacob et domus Israel, una gens, una plebs; hanc invitat, et hanc dimittit, mites a ferocibus, credentes ab infidelibus separando. In servis suis igitur deprecabitur Dominus, id est, invocabitur vel exorabitur, et in omnibus nationibus erunt homines Israeliticae dignitatis, cum Judaei ex maxima sui parte erunt impii et veritatis inimici. Sed quia spiritalis Jacob ex omni gente assumitur, idolorum cultoribus infidelitatis caecitas exprobratur. (Vers. 15.) Simulacra gentium argentum et aurum, opera manuum hominum. Omnes ex",
          "candidate_score": 0.67314,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_66_68",
          "bdc_text": "N[ec ] enim damnat etcVgl. Ps 37 , 33. . An vero respondebimus aliam fuisse illorum functionem , aliam vero nostram , cum ne communis sensus id permittat ? Nemo enim ignorat ea , quae iustitiae sunt et iudicii , nunquam abrogata esse neque magistratum in ecclesia Christi abrogatum esse .",
          "psc_chunk_id": "051_Prosper-Aquitanus_Expositio-Psalmorum-a-C-usque-ad-CL_window_415",
          "psc_text": "Quoniam judicabit Dominus plebem suam, et in servis suis deprecabitur. Excepto judicio futuro, jam judicata est plebs Judaeorum. Quid est, judicata? Separati inde sunt justi, et remanserunt injusti. Audi Dominum dicentem: In judicium veni in hunc mundum, ut qui non vident, videant; et qui vident, caeci fiant (Joan. IX, 39) . Excaecati enim sunt superbi, illuminati sunt humiles, et in hoc uno populo qui et Jacob et Israel generaliter appellatur, una enim persona est domus Jacob et domus Israel, una gens, una plebs; hanc invitat, et hanc dimittit, mites a ferocibus, credentes ab infidelibus separando. In servis suis igitur deprecabitur Dominus, id est, invocabitur vel exorabitur, et in omnibus nationibus erunt homines Israeliticae dignitatis, cum Judaei ex maxima sui parte erunt impii et veritatis inimici. Sed quia spiritalis Jacob ex omni gente assumitur, idolorum cultoribus infidelitatis caecitas exprobratur. (Vers. 15.) Simulacra gentium argentum et aurum, opera manuum hominum. Omnes ex",
          "candidate_score": 0.670967,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_65",
          "bdc_text": "Quod si doctrina nostra humanum et civile propterea resipit , quod cohortati sumus christianum magistratum oppressos liberare , aequitatem servare , et iustitiam colere , scelera et sceleratos plectere , quid , oro , divini praedicaverunt prophetae ?",
          "psc_chunk_id": "051_Prosper-Aquitanus_Expositio-Psalmorum-a-C-usque-ad-CL_window_415",
          "psc_text": "Quoniam judicabit Dominus plebem suam, et in servis suis deprecabitur. Excepto judicio futuro, jam judicata est plebs Judaeorum. Quid est, judicata? Separati inde sunt justi, et remanserunt injusti. Audi Dominum dicentem: In judicium veni in hunc mundum, ut qui non vident, videant; et qui vident, caeci fiant (Joan. IX, 39) . Excaecati enim sunt superbi, illuminati sunt humiles, et in hoc uno populo qui et Jacob et Israel generaliter appellatur, una enim persona est domus Jacob et domus Israel, una gens, una plebs; hanc invitat, et hanc dimittit, mites a ferocibus, credentes ab infidelibus separando. In servis suis igitur deprecabitur Dominus, id est, invocabitur vel exorabitur, et in omnibus nationibus erunt homines Israeliticae dignitatis, cum Judaei ex maxima sui parte erunt impii et veritatis inimici. Sed quia spiritalis Jacob ex omni gente assumitur, idolorum cultoribus infidelitatis caecitas exprobratur. (Vers. 15.) Simulacra gentium argentum et aurum, opera manuum hominum. Omnes ex",
          "candidate_score": 0.668794,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_28",
          "bdc_text": "«Bonum est , domine , quod humiliaveris nos » etc. [ Ps 118 , 71 ] .",
          "psc_chunk_id": "051_Prosper-Aquitanus_Expositio-Psalmorum-a-C-usque-ad-CL_window_272",
          "psc_text": "71.) Bonum est mihi quod humiliasti me, ut discam justificationes tuas. Poenam convertisti mihi ad disciplinam, et humiliationem ad eruditionem; quia justificationes tuas ita cupio nosse, ut faciam. Non enim est vera scientia boni, nisi ad hoc cognoscatur, ut agatur (Sent. 24). (Vers. 72.) Bonum mihi lex oris tui, super millia auri et argenti. Ut amplius diligat charitas legem Dei, quam diligit cupiditas millia auri et argenti. IOD. (Vers. 73.) Manus tuae fecerunt me et plasmaverunt me. Manus Domini sunt potestas Dei, quae efficit opera voluntatis suae, ut nihil de Deo per nuncupationem manus corporeae cogitemus. 448 Quod si pluralis numerus movet, accipiantur manus Dei virtus, sapientia; quod utrumque unus est Christus (I Cor. I, 24), qui et brachium Domini dicitur (Isai. V, 1). Accipiantur postremo manus Dei, Filius et Spiritus sanctus, qui et Spiritus sanctus cooperator est Patris et Filii, tantum ut in natura incommutabilis Deitatis nulla forma corporea",
          "candidate_score": 0.662595,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_26_28",
          "bdc_text": "καὶ περικάδα ρμαVgl. 1 Kor 4 , 13. . Attamen clamamus cum divino vate : «Bonum est , domine , quod humiliaveris nos » etc. [ Ps 118 , 71 ] .",
          "psc_chunk_id": "051_Prosper-Aquitanus_Expositio-Psalmorum-a-C-usque-ad-CL_window_146",
          "psc_text": "Dominum. 413 Hi sunt qui detrahunt Christo ipsi, quem Lex Domini et Prophetae praenuntiarunt. Et qui loquuntur mala adversus animam meam. Negando eum posse resurgere, cum dicat, Potestatem habeo ponendi animam meam, et potestatem habeo iterum sumendi eam (Joan. X, 18) . (Vers. 21.) Et tu, Domine, Domine, fac mecum. Quidam subaudiendum putarunt misericordiam, quidam et addiderunt. Sed emendatiores codices sic habent, Et tu, Domine, Domine, fac mecum, propter nomen tuum. Unde intelligendum est, ideo dixisse Filium Patri Fac mecum, quia eadem sunt opera Patris et Filii, quod etiam misericordia sentiri potest. Sequitur enim: Quia suavis est misericordia tua. Quia misericordiam recte intelligimus et Patrem et Filium simul facere in vasa misericordiae (Rom. I, 23). Potest autem et sic intelligi quod ait, Fac mecum, ac si dixisset, Adjuva me. Pater quippe adjuvat Filium, in quantum Deus hominem, propter formam servi. Nam in ea forma in qua aequalis est Patri non",
          "candidate_score": 0.653502,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 9,
      "cf_id": "cf021",
      "work_id": "032_Augustinus-Hipponensis_De-libero-arbitrio",
      "max_score": 0.6965,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_59_61",
          "bdc_text": "Hac enim in re nihil a parte nostra peccatum est . A domino malum egressum est , ut tentaremur , non ut prorsus perderemur . At domini voluntas sancta est et iusta .",
          "psc_chunk_id": "032_Augustinus-Hipponensis_De-libero-arbitrio_window_214",
          "psc_text": "bonum ex Deo: nulla ergo natura est quae non sit ex Deo. Motus ergo ille aversionis, quod fatemur esse peccatum, quoniam defectivus motus est, omnis autem defectus ex nihilo est, vide quo pertineat, et ad Deum non pertinere ne dubites. Qui tamen defectus quoniam est voluntarius, in nostra est positus potestate. Si enim times illum, oportet ut nolis; si autem nolis, non erit. Quid ergo securius quam esse in ea vita, ubi non possit tibi evenire quod non vis? Sed quoniam non sicut homo sponte cecidit, ita etiam sponte surgere potest; porrectam nobis desuper dexteram Dei, id est Dominum nostrum Jesum Christum, fide firma teneamus, et exspectemus certa spe, et charitate ardenti desideremus. Si quid autem de origine peccati diligentius quaerendum adhuc putas (nam omnino ego jam opus esse non arbitror): si quid tamen putas, in aliam disputationem differendum est. E. Sequor sane voluntatem tuam, ut in tempus aliud, quod",
          "candidate_score": 0.6965,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_59",
          "bdc_text": "Hac enim in re nihil a parte nostra peccatum est .",
          "psc_chunk_id": "032_Augustinus-Hipponensis_De-libero-arbitrio_window_331",
          "psc_text": "alia latina: sic non solum peccatum illud dicimus, quod proprie vocatur peccatum, libera enim voluntate et ab sciente committitur; sed etiam illud quod jam de hujus supplicio consequatur necesse est. Sic etiam ipsam naturam aliter dicimus, cum proprie loquimur, naturam hominis, in qua primum in suo genere inculpabilis factus est: aliter istam, in qua ex illius damnati poena, et mortales et ignari et carni subditi nascimur; juxta quem modum dicit Apostolus, Fuimus enim et nos naturaliter filii irae, sicut et caeteri (Ephes. II, 3) . CAPUT XX.-- Poenales defectus in Adae posteros haud injuste demanasse, quaecumque demum vera sit de animarum origine sententia. 55. Ut autem de illo primo conjugio, et cum ignorantia, et cum difficultate, et cum mortalitate nascamur, quoniam illi cum peccavissent, et in errorem, et in aerumnam, et in mortem praecipitati sunt, rerum moderatori summo Deo justissime placuit; ut et in ortu hominis originaliter appareret justitia punientis,",
          "candidate_score": 0.633816,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_5",
          "bdc_text": "Et sane prodidimus , sed aliena culpa , quamquam et ea sit nostra quoque , qui tanto sceleri capita non opposuimus .",
          "psc_chunk_id": "032_Augustinus-Hipponensis_De-libero-arbitrio_window_331",
          "psc_text": "alia latina: sic non solum peccatum illud dicimus, quod proprie vocatur peccatum, libera enim voluntate et ab sciente committitur; sed etiam illud quod jam de hujus supplicio consequatur necesse est. Sic etiam ipsam naturam aliter dicimus, cum proprie loquimur, naturam hominis, in qua primum in suo genere inculpabilis factus est: aliter istam, in qua ex illius damnati poena, et mortales et ignari et carni subditi nascimur; juxta quem modum dicit Apostolus, Fuimus enim et nos naturaliter filii irae, sicut et caeteri (Ephes. II, 3) . CAPUT XX.-- Poenales defectus in Adae posteros haud injuste demanasse, quaecumque demum vera sit de animarum origine sententia. 55. Ut autem de illo primo conjugio, et cum ignorantia, et cum difficultate, et cum mortalitate nascamur, quoniam illi cum peccavissent, et in errorem, et in aerumnam, et in mortem praecipitati sunt, rerum moderatori summo Deo justissime placuit; ut et in ortu hominis originaliter appareret justitia punientis,",
          "candidate_score": 0.633091,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_59",
          "bdc_text": "Hac enim in re nihil a parte nostra peccatum est .",
          "psc_chunk_id": "032_Augustinus-Hipponensis_De-libero-arbitrio_window_322",
          "psc_text": "nullum habebis modum. 49. Sed quae tandem esse poterit ante voluntatem causa voluntatis? Aut enim et ipsa voluntas est; et a radice ista voluntatis non receditur: aut non est voluntas; et peccatum nullum habet. Aut igitur ipsa voluntas est prima causa peccandi, aut nullum peccatum est prima causa peccandi. Nec est cui recte imputetur peccatum nisi peccanti. Non est ergo cui recte imputetur nisi volenti: sed nescio cur aliud te quaerere libeat. Deinde quaecumque illa causa est voluntatis, aut justa profecto est, aut injusta. Si justa, quisquis ei obtemperaverit non peccabit: si injusta, non ei obtemperet, et non peccabit. CAPUT XVIII.-- An aliquis peccet in eo quod caveri non potest. 50. An forte violenta est et cogit invitum? Num eadem toties replicaturi sumus? Reminiscere superiorum, quae a nobis tam multa de peccato et voluntate libera dicta sunt. Sed si laboriosum est omnia mandare memoriae, hoc brevissimum tene. Quaecumque ista causa",
          "candidate_score": 0.632858,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_67",
          "bdc_text": "An vero respondebimus aliam fuisse illorum functionem , aliam vero nostram , cum ne communis sensus id permittat ?",
          "psc_chunk_id": "032_Augustinus-Hipponensis_De-libero-arbitrio_window_126",
          "psc_text": "et tu possumus implere spiramentum, et ejus aeris affectionem odore sentire: et item quia ex uno melle, vel quolibet alio cibo seu potu ambo gustare possumus, et ejus affectionem sapore sentire, quamvis ille unus sit, nostri autem sint sensus singuli, tibi tuus et mihi meus; ut unum odorem vel unum saporem cum ambo sentiamus, nec tu tamen eum meo sensu sentias, nec ego tuo, nec aliquo uno qui utriusque nostrum possit esse communiter, sed prorsus mihi meus sensus sit, et tuus tibi, etiamsi unus aut odor, aut sapor ab utroque sentiatur: hinc ergo isti sensus inveniuntur habere aliquid tale, quale illi duo in visu et auditu: sed in eo dispares sunt, quantum ad id quod nunc agimus pertinet, quod etsi unum aerem naribus ambo trahimus, aut unum cibum gustando capimus; non tamen eam partem aeris duco quam tu, nec eamdem partem cibi sumo quam tu, sed aliam ego, aliam tu:",
          "candidate_score": 0.618528,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_67",
          "bdc_text": "An vero respondebimus aliam fuisse illorum functionem , aliam vero nostram , cum ne communis sensus id permittat ?",
          "psc_chunk_id": "032_Augustinus-Hipponensis_De-libero-arbitrio_window_101",
          "psc_text": "et ideo nec visui proprie, nec tactui tribui possunt, sed utrique? E. Intelligo. A. Intelligis ergo et quaedam singulos sensus habere propria, de quibus renuntient, et quaedam quosdam habere communia? E. Et hoc intelligo. A. Quid igitur ad quemque sensum pertineat, et quid inter se vel omnes vel quidam eorum communiter habeant, num possumus ullo eorum sensu dijudicare? E. Nullo modo, sed quodam interiore ista dijudicantur. A. Num fortasse ipsa est ratio, qua bestiae carent? nam, ut opinor, ratione ista comprehendimus, et ita sese habere cognoscimus. E. Magis nos arbitror ratione comprehendere esse interiorem quemdam sensum, ad quem ab istis quinque notissimis cuncta referantur. Namque aliud est quo videt bestia, aliud quo ea quae videndo sentit, vel vitat vel appetit: ille enim sensus in oculis est, ille autem intus in ipsa anima; quo non solum ea quae videntur, sed etiam quae audiuntur, quaeque caeteris capiuntur corporis sensibus, vel appetunt animalia",
          "candidate_score": 0.614966,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_67",
          "bdc_text": "An vero respondebimus aliam fuisse illorum functionem , aliam vero nostram , cum ne communis sensus id permittat ?",
          "psc_chunk_id": "032_Augustinus-Hipponensis_De-libero-arbitrio_window_122",
          "psc_text": "quod polliceris. CAPUT VII.-- Quomodo idem sentiatur a multis quidve totum, quid non totum et simul a singulis. 15. A. Faciam: sed prius quaero utrum sensus corporis meus idem sit qui tuus, an vero meus non sit nisi meus, et tuus non sit nisi tuus; quod si non ita esset, non possem per oculos meos videre aliquid, quod tu non videres. E. Concedo prorsus, quamvis ejusdem generis, tamen singulos nos habere sensus, videndi, vel audiendi, vel quoslibet alios caeterorum. Non enim solum videre, sed etiam audire potest aliquis hominum quod alius non audiat, et aliud aliquid quolibet alio sensu quisquam sentire quod alius non sentiat. Unde manifestum est et tuum nonnisi tuum, et meum sensum non esse nisi meum. A. Hoc idem respondebis de illo etiam sensu interiore? an aliquid aliud? E. Nihil sane aliud. Nam et ille utique sensum meum sentit meus, et tuum sentit tuus: nam ideo plerumque",
          "candidate_score": 0.614757,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_5",
          "bdc_text": "Et sane prodidimus , sed aliena culpa , quamquam et ea sit nostra quoque , qui tanto sceleri capita non opposuimus .",
          "psc_chunk_id": "032_Augustinus-Hipponensis_De-libero-arbitrio_window_282",
          "psc_text": "XXV, 41) . CAPUT X.-- Quo jure diabolus possederit hominem, et quo jure Deus hunc liberarit. 29. Cum enim duae sint origines peccatorum, una spontanea cogitatione, alia persuasione alterius, quo pertinere arbitror quod Propheta dicit: Ab occultis meis munda me, Domine, et ab alienis parce servo tuo (Psal. XVIII, 13, 14) : utrumque voluntarium est quidem. Nam sicut propria cogitatione non peccat invitus, ita dum consentit male suadenti, non utique nisi voluntate consentit: sed tamen gravius est, non solum nullo suadente propria cogitatione peccare, sed etiam peccandum alteri per invidentiam dolumque suadere, quam ad peccandum alterius suasione traduci. Servata est ergo in utroque peccato justitia Domini punientis. Nam et illud appensum est aequitatis examine, ut nec ipsius diaboli potestati negaretur homo, quem sibi male suadendo subjecerat. Iniquum enim erat ut ei quem ceperat, non dominaretur. Nec fieri ullo modo potest ut Dei summi et veri perfecta justitia, quae usquequaque pertenditur,",
          "candidate_score": 0.60774,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_67",
          "bdc_text": "An vero respondebimus aliam fuisse illorum functionem , aliam vero nostram , cum ne communis sensus id permittat ?",
          "psc_chunk_id": "032_Augustinus-Hipponensis_De-libero-arbitrio_window_123",
          "psc_text": "sentire quod alius non sentiat. Unde manifestum est et tuum nonnisi tuum, et meum sensum non esse nisi meum. A. Hoc idem respondebis de illo etiam sensu interiore? an aliquid aliud? E. Nihil sane aliud. Nam et ille utique sensum meum sentit meus, et tuum sentit tuus: nam ideo plerumque interrogor ab eo qui aliquid videt, utrum hoc etiam ego videam, quia ego me videre aut non videre sentio, non ille qui interrogat. A. Quid? ipsam rationem nonne unusquisque nostrum habet suam? quandoquidem fieri potest ut ego aliquid intelligam, cum tu id non intelligis; nec utrum intelligam tu scire possis, ego autem sciam. E. Manifestum est etiam rationales mentes singulos quosque nostrum singulas habere. 16. A. Num etiam poteris dicere singulos soles nos habere quos videmus, aut lunas, aut luciferos, aut caetera hujusmodi, quamvis suo quisque ac proprio sensu ista videat? E. Nullo modo istud dixerim. A. Possumus ergo videre",
          "candidate_score": 0.60647,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_5",
          "bdc_text": "Et sane prodidimus , sed aliena culpa , quamquam et ea sit nostra quoque , qui tanto sceleri capita non opposuimus .",
          "psc_chunk_id": "032_Augustinus-Hipponensis_De-libero-arbitrio_window_352",
          "psc_text": "operam non dedit. Loqui enim non nosse atque non posse, infanti naturale est: quae ignorantia difficultasque sermonis non modo inculpabilis sub grammaticorum legibus, sed etiam humanis affectibus blanda et grata est; non enim ullo vitio illam facultatem comparare neglexit, aut ullo vitio quam compararat amisit. Itaque, si nobis in eloquentia esset beatitudo constituta, atque ita crimini duceretur cum peccatur in linguae sonis, quemadmodum cum peccatur in actibus vitae; nullus utique argueretur infantiae, quod ab ea esset exorsus ad consequendam eloquentiam: sed plane merito damnaretur, si suae voluntatis perversitate vel ad eam recidisset, vel in ea remansisset. Sic etiam nunc, si ignorantia veri et difficultas recti naturalis est homini, unde incipiat in sapientiae quietisque beatitudinem surgere, nullus hanc ex initio naturali recte arguit: sed si proficere noluerit, aut a profectu retrorsum relabi voluerit, jure meritoque poenas luet. 65. Creator vero ejus ubique laudatur, vel quod eam ab ipsis exordiis ad summi",
          "candidate_score": 0.601359,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_67",
          "bdc_text": "An vero respondebimus aliam fuisse illorum functionem , aliam vero nostram , cum ne communis sensus id permittat ?",
          "psc_chunk_id": "032_Augustinus-Hipponensis_De-libero-arbitrio_window_103",
          "psc_text": "A. Agnosco istud quidquid est, et eum interiorem sensum appellare non dubito. Sed nisi et istum transeat, quod ad nos refertur a sensibus corporis, pervenire ad scientiam non potest. Quidquid enim scimus, id ratione comprehensum tenemus. Scimus autem, ut de caeteris taceam, nec colores auditu, nec voces visu posse sentiri. Et cum hoc scimus, nec oculis, nec auribus scimus, neque illo sensu interiore, quo nec bestiae carent. Non enim credendum est eas nosse, nec auribus sentiri lucem, nec oculis vocem; quoniam ista nonnisi rationali animadversione et cogitatione discernimus. E. Non possum dicere hoc me habere perceptum. Quid si enim sensu illo interiore, quo eas non carere concedis, hoc quoque dijudicant, nec colores auditu nec visu voces posse sentiri? A. Num etiam putas eas posse discernere, ab invicem colorem qui sentitur, et sensum qui in oculo est, et interiorem illum sensum apud animam, et rationem qua ista singillatim definiuntur et dinumerantur?",
          "candidate_score": 0.597926,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_67",
          "bdc_text": "An vero respondebimus aliam fuisse illorum functionem , aliam vero nostram , cum ne communis sensus id permittat ?",
          "psc_chunk_id": "032_Augustinus-Hipponensis_De-libero-arbitrio_window_106",
          "psc_text": "Nescio quid aliud; esse scio, nihil amplius. A. Nescis igitur utrum jam ipsa sit ratio, an illa vita sit quam sensum interiorem vocamus praecellentem sensibus corporis, an aliquid aliud? E. Nescio. A. Illud tamen scis, ea definiri nisi ratione non posse; neque rationem id facere, nisi de iis quae sibi examinanda offeruntur. E. Certum est. A. Quidquid igitur est aliud quo sentiri potest omne quod scimus, ministerium rationis est, cui offert et renuntiat quidquid attingit, ut ea quae sentiuntur discerni suis finibus possint, et non sentiendo tantum, sed etiam sciendo comprehendi. E. Ita est. A. Quid? ipsa ratio quae ministros suos, et ea quae suggerunt, discernit ab invicem, et item quid inter haec et seipsam distet, agnoscit, seque illis praepotentiorem esse confirmat; num alia re seipsam nisi seipsa, id est ratione comprehendit? an aliter scires te habere rationem, nisi id ratione perciperes? E. Verissimum est. A. Quoniam ergo cum colorem",
          "candidate_score": 0.596678,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_67",
          "bdc_text": "An vero respondebimus aliam fuisse illorum functionem , aliam vero nostram , cum ne communis sensus id permittat ?",
          "psc_chunk_id": "032_Augustinus-Hipponensis_De-libero-arbitrio_window_112",
          "psc_text": "noster sensus attingit: utrum in eo quod tantum est, an in eo quod etiam vivit, an in eo quod etiam intelligit. E. In eo quod tantum est. A. Quid? ipsum sensum in quo genere trium horum esse censes? E. In eo quod vivit. A. Quid igitur horum duorum melius esse judicas? sensum ipsum, an quod sensus attingit? E. Sensum scilicet. A. Quare? E. Quia melius est id quod etiam vivit, quam id quod tantum est. 12. A. Quid? illum sensum interiorem, quem quidem infra rationem, et adhuc nobis communem cum bestiis superius indagavimus, dubitabisne huic sensui praeponere quo corpus attingimus, et quem jam ipsi corpori praeponendum esse dixisti? E. Nullo modo dubitaverim. A. Etiam hoc cur non dubites, volo abs te audire. Non enim poteris dicere hunc sensum interiorem jam in eo genere trium illorum esse ponendum, quod etiam intelligit, sed adhuc in eo quod et est et vivit, etiamsi",
          "candidate_score": 0.594737,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 10,
      "cf_id": "cf021",
      "work_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1",
      "max_score": 0.696155,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_24_26",
          "bdc_text": "Vos orabitis dominum , ut nostri misereatur . Nunc equidem humiliavit nos , ut qui hactenus ecclesiarum in robore et constantia fuimus speculum , ita nunc omnium gentium simus περίψημ α καὶ περικάδα ρμαVgl. 1 Kor 4 , 13. .",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_611",
          "psc_text": "C Iesus om. Eug. 23 transit P'S' Vbd Gratiam uero suam in eo ipso ualde commendat cum dicit: et uocabo nomine domini in conspectu tuo, tamquam in conspectu populi Israhel, cuius Moyses cum haec audiret typum gerebat. in conspectu enim gentis ipsius ubique dispersae uocatur dominus Christus in omnibus gentibus. uocabo autem dixit, non\" uocabor,\" actiuum uerbum pro passiuo ponens genere locutionis inusitato: in quo nimirum magnus sensus latet. sic enim fortasse significare uoluitnoluit se ipsum hoc facere, id est gratia sua fieri, ut uocetur dominus in omnibus gentibus. Quod uero addidit: et miserebor cui misertus ero et misericordiam praestabo cui misericordiam praestitero, ibi plane expressius ostendit uocationem, qua nos uocauit in suum regnum et gloriam, non pro meritis nostris, sed pro misericordia sua. quoniam enim se gentes introducturum pollicebatur dicens: uocabo nomine domini in conspectu tuo, commendauit hoc Se misericorditer facere, sicut apostolus dicit: dico enim Christum ministrum fuisse",
          "candidate_score": 0.696155,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_10_12",
          "bdc_text": "Ceteris autem , quibus istorum subolebat versutia et quibus cordi erat pietas , omnis adempta erat autoritas , idque propter nuperam cladem ad Cappellas acceptamDer Text des Friedensvertrages zwischen den V Orten und Zürich in : EA IV/1b 1567-1571 , vgl. HBRG III 243-253 . Über die Friedens verhandlungen s.",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_1333",
          "psc_text": "quae deus iubet manibus fiant et in corde non fiant, nemo est tam insulsus, qui praecepta arbitretur inpleninpleri. porro si caritas, quae plenitudo legis est, habitet in corde, etiamsi manibus corporis quisquam non possit operari, pax illi est utique cum hominibus bonae uoluntatis. cap. 55 Peccauerunt non ei filii uituperabiles. quod est in graeco: τέκνα μωμητά, quidam interpretati sunt, sicut hoc est: filii uituperabiles, quidam: filii commaculati, 4 Rom. 10, 7 10 Rom. 10, 8 11 Rom. 10, 10 13 cf. Hieron. t. XXVIII p. 454 17 Gal. 5, 6 20 cf. Rom. 13, 10 22 cf. Luc. 2, 14 24 I)eut. 32, 5 1 intellegantur SNU id] hic PSVUT hoc bd 3 accipies N illud nobis S 4 dixit U discendit P descendit NU aque N 5 adiuxerit S 7 transito P quoda N mare om. U 11 usque finem SNU 12 autem om. PSNVU 17 et accipi P",
          "candidate_score": 0.663405,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_58_60",
          "bdc_text": "mittemus . Hac enim in re nihil a parte nostra peccatum est . A domino malum egressum est , ut tentaremur , non ut prorsus perderemur .",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_1339",
          "psc_text": "surgite, eamus hinc, tamquam diceret: etiamsi leuissima peccata mortis supplicio persequatur princeps mundi, in me non habet quidquam, sed surgite, eamus hinc, id est ut patiar, quia in eo, quod patior, uoluntatem inpleo patris mei, non poenam soluo peccati mei; et quod Hieremias ait: tibi peccauimus, patientia Israhel, domino utique suppliciter dicitur in paenitentia cum spe salutis ex uenia; et quod dictum est: sana animam meam, quoniam peccaui tibi, hoc idem agitur, ut deus ignoscendo glorificetur, quia magna est eius misericordia super confitentes sibi et redeuntes ad se, qui dicit se nolle mortem peccatoris, quantum ut reuertatur et uiuat. hinc et ipse Dauid non solum in psalmo uerumueram etiam cum eum deus argueret per prophetam non sine spe propitiationis domini respondit: peccaui domino. medico enim uulneratus uidetur quodam modo. qui ut sanetur se subdit manibus medici, ut in eo medicinae opus inpleatur. in hoc autem cantico praeuidebat propheta futuros quosdam,",
          "candidate_score": 0.657597,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_43",
          "bdc_text": "Möglicher weise wollte er seine eigene Schrift «De prophetae officio» ( HBBibl I 33 ;",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_1330",
          "psc_text": "in manibus tuis facere illud. hoc esse uerbum fidei dicit apostolus, quod ad nouuinnouum pertinet testamentum. sed quaeri potest, cur ea superius mandata dixerit, quae scripta sunt in libro legis huius, nisi quia his omnibus spiritalia significantur ad nouum testamentum pertinentia, si 1 Ioh. 15. 22 4 Gen. 20, 6 6 Mattli. 5. S 11 Deut. 30, 6 16 Deut. 30, 11-14 25 cf. Rom. 10, 8 26 cf. Deut. 29. 21 3 quo PSXVUtd crediderint VT 4 in exp. V 6 ei U 7 mundi scripsi: mundo libri 11 circumpurgnuit PSI(; circumpugnabit X 12 deum om. PKT 18 ascendit PUlT 19 pr. e nobis S iv nobis U 21 qui Pl transfretauit PSI [I T uobis P 22 y.«'t axviaavti; 0fjTT;v cod. Alex. 23 te addidi 24 faceret X 20 dixerint N 27 legis om. Sl bene intelleguntur. item quaeri potest, cur id, quod hic positum est: neque trans",
          "candidate_score": 0.657064,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_10",
          "bdc_text": "Ceteris autem , quibus istorum subolebat versutia et quibus cordi erat pietas , omnis adempta erat autoritas , idque propter nuperam cladem ad Cappellas acceptamDer Text des Friedensvertrages zwischen den V Orten und Zürich in :",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_1218",
          "psc_text": "36, 26 26 Hierem. 38 (31), 31. 32. 33.34 2 domini S 3 dici quae dicebat] dioquedscebat N 9 manifestantur N 11 caloniosis N 14 dicentibus VIUl 18 dabis V in eis om. T 20 hinc S gratiS sui N concede N 27 Israhel-domum om. N quoniam hoc testamentum quod disposui ad eos: post dies illos dans leges meas in cor eorum et in mente eorum superscribam eas et iniquitatum eorum et peccatorum eorum non memor ero amplius. hic enim discreuit nouum testamentum a uetere, quod in uetere data est lex in tabulis lapideis, in nouo autem in cordibus, quod fit per gratiam. unde et apostolus dicit: non in tabulis lapideis, sed in tabulis cordis carnalibus, et alio loco: idoneos nos, inquit, fecit ministros noui testamenti non litterae, sed spiritus. cap. 12 Quod ait de domino: et in nomine eius iurabis, non ita praeceptum accipiendum est, quasi iurari iusserit, sed",
          "candidate_score": 0.656633,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_10",
          "bdc_text": "Ceteris autem , quibus istorum subolebat versutia et quibus cordi erat pietas , omnis adempta erat autoritas , idque propter nuperam cladem ad Cappellas acceptamDer Text des Friedensvertrages zwischen den V Orten und Zürich in :",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_1333",
          "psc_text": "quae deus iubet manibus fiant et in corde non fiant, nemo est tam insulsus, qui praecepta arbitretur inpleninpleri. porro si caritas, quae plenitudo legis est, habitet in corde, etiamsi manibus corporis quisquam non possit operari, pax illi est utique cum hominibus bonae uoluntatis. cap. 55 Peccauerunt non ei filii uituperabiles. quod est in graeco: τέκνα μωμητά, quidam interpretati sunt, sicut hoc est: filii uituperabiles, quidam: filii commaculati, 4 Rom. 10, 7 10 Rom. 10, 8 11 Rom. 10, 10 13 cf. Hieron. t. XXVIII p. 454 17 Gal. 5, 6 20 cf. Rom. 13, 10 22 cf. Luc. 2, 14 24 I)eut. 32, 5 1 intellegantur SNU id] hic PSVUT hoc bd 3 accipies N illud nobis S 4 dixit U discendit P descendit NU aque N 5 adiuxerit S 7 transito P quoda N mare om. U 11 usque finem SNU 12 autem om. PSNVU 17 et accipi P",
          "candidate_score": 0.656398,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_10_12",
          "bdc_text": "Ceteris autem , quibus istorum subolebat versutia et quibus cordi erat pietas , omnis adempta erat autoritas , idque propter nuperam cladem ad Cappellas acceptamDer Text des Friedensvertrages zwischen den V Orten und Zürich in : EA IV/1b 1567-1571 , vgl. HBRG III 243-253 . Über die Friedens verhandlungen s.",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_1218",
          "psc_text": "36, 26 26 Hierem. 38 (31), 31. 32. 33.34 2 domini S 3 dici quae dicebat] dioquedscebat N 9 manifestantur N 11 caloniosis N 14 dicentibus VIUl 18 dabis V in eis om. T 20 hinc S gratiS sui N concede N 27 Israhel-domum om. N quoniam hoc testamentum quod disposui ad eos: post dies illos dans leges meas in cor eorum et in mente eorum superscribam eas et iniquitatum eorum et peccatorum eorum non memor ero amplius. hic enim discreuit nouum testamentum a uetere, quod in uetere data est lex in tabulis lapideis, in nouo autem in cordibus, quod fit per gratiam. unde et apostolus dicit: non in tabulis lapideis, sed in tabulis cordis carnalibus, et alio loco: idoneos nos, inquit, fecit ministros noui testamenti non litterae, sed spiritus. cap. 12 Quod ait de domino: et in nomine eius iurabis, non ita praeceptum accipiendum est, quasi iurari iusserit, sed",
          "candidate_score": 0.655597,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_43",
          "bdc_text": "Möglicher weise wollte er seine eigene Schrift «De prophetae officio» ( HBBibl I 33 ;",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_53",
          "psc_text": "quod testimonium non adhiberem, nisi locutionis esset; uerborum quippe illi sunt nobis auctores, non rerum uel sententiarum. si autem defenduntur scripturae secundum locutiones proprias, quae idiomata uocantur, quanto magis secundum eas, quas cum aliis linguis communes habent! cap. 32 Quaeritur, quomodo dictum sit ad Abraham de filio eius: et reges gentium ex illo erunt, utrum quia non prouenit secundum regna terrena, secundum ecclesiam accipi debeat, an propter Esau etiam ad litteram contigit. cap. 33 Et uidens procucurrit in obuiam illis ab ostio tabernaculi sui et adorauit super terram et dixit: domine, si inueni gratiam ante te, ne praetereas seruum tuum. quaeritur, cum tres uiri essent qui ei adparuerant, quomodo singulariter dominum appellet dicens: domine, si inueni gratiam ante te. an intellegebat unum ex eis dominum et alios angelos? an potius in angelis dominum sentiens domino potius quam angelis loqui elegit, 8 Hor. Epist. I 10, 41 18 Gen. 17, 16",
          "candidate_score": 0.65366,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_4_6",
          "bdc_text": "die zusammenfassenden Bemerkungen bei Pestalozzi 91-93. . Et sane prodidimus , sed aliena culpa , quamquam et ea sit nostra quoque , qui tanto sceleri capita non opposuimus . Ceterum sic initio conventionis capita ab imperatoribus et magnatibus tum nostris tum exteris adumbrata sunt , ut mox iureiurando silentium intercesserit et sigillorum obsignatio totusque exercitus nunquam solide edoctus sit , quae essent pacis capita .",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_425",
          "psc_text": "nisi suae menti praesidentem dominum consuleret legemque eius aeternam sapienter adtenderet, quid iustissimum iudicare inter disceptantes posset. non inueniret. cap. 68 In eo quod lothor consilium dat genero suo Moysi. ne occupatus iudiciis populi et ipse et populus consumatur consumptione intolerabili, prima quaestio est, cur hoc deus famulum suum, cum quo ipse tanta et talia loquebatur, ab alienigena passus est admoneri. in quo scriptura nos admonet. per quemlibet hominem detur consilium ueritatis, non debere contemni. uidendum etiam, ne forte ibi uoluerit deus ab alienigena admoneri Moysen, ubi et ipsum posset temtare 2 cf. quaest. LXI 6 Er. 18, 15. 16 22 cf. Er. 18, 18 4 honore S 6 socero suo PSNb dixit Vbd 7 enim addidi 8 iudic«o C iudicio T 11 consolunt N 13 que T om. Pl 14 prgceperint b 15 sengula C' 22 (et p. 133, 2. 6) iotor C iethro PSTb ietro V 23 consummaretur",
          "candidate_score": 0.645383,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_45",
          "bdc_text": "Dieser ist gedruckt bei Büsser , De prophetae officio 254-257 .",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_1236",
          "psc_text": "lex ad condemnationem ualet, quod significat contritio tabularum — profecto non cogimur uiolento intellectu subaudire, quod deus scripserit, ubi scriptura dixit: et erat ibi Moyses in conspectu domini quadraginta diebus et quadraginta noctibus; panem non manducauit et aquam non bibit, et scripsit in tabulis uerba testamenti, ubi ualde sonat scripsisse Moysen. sed ideo superius deus se promisit scripturum et in Deuteronomio non solum ita promisisse uerum etiam ipse scripsisse narratur, ut significetur quod ait apostolus; deus 3 Ex. 31, 18 15 Rora. 7, 12 18 Rom. 10, 3 23 Ex. 34, 28 29 Phil. 2. 13 1 est inclltsi; cf. quaest. CLXVI pag. 197, 15 6 scripta T 8 cer hopere N 11 esse dictum S 12 suam om. V 18 cooperantur T 21 cogemur N 22 dominus SNU 23 dicit SNVbd 25 manducabit N 28 solum autem T promisse JVF1 29 4inarrantur N enarratur Y enim est qui operatur",
          "candidate_score": 0.643707,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_45_47",
          "bdc_text": "Dieser ist gedruckt bei Büsser , De prophetae officio 254-257 . Vielleicht verschweigt Bullinger deshalb den Verfasser . Jedenfalls spielt Capito später offensichtlich",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_850",
          "psc_text": "hoc quale in Exodo, ubi dicit domino: tu dixisti: scio te prae omnibus, quod inuenitur quidem dominus ei dixisse, sed postea. sed quoniam mendaciter numquam hoc Moyses diceret. intellegitur id ei etiam ante dixisse, quamuis scriptum non fuerit; ita et hoc. unde adparet non omnia scripta esse quae deus locutus est eis, per quos nobis sancta scriptura eius ministrata est. cap. 32 Quid est quod Aaron et reliquos filios eius mortem duorum illorum lugere prohibens dicit: caput uestrum cidara non denudabitis, ubi certe ostendit cidaras tegmina capitum fuisse? nisi quia illa faciebant lugentes, quae consuetudini ornatus essent contraria. sicut enim in nostra consuetudine, quia caput apertum magis habetur, operitur in luctu, sic, quia illi operimento capitis ornabantur, nudandum erat lugentibus. quod ideo prohibet, ne lugerent eos, in quorum poena sanctificatus est dominus. id est commendatus est timor eius. nec ideo, quia lugendi non erant — nam permittit alios lugere illos",
          "candidate_score": 0.642999,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_45",
          "bdc_text": "Dieser ist gedruckt bei Büsser , De prophetae officio 254-257 .",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_1225",
          "psc_text": "P 25 oreb S choreb V Horeb bd 27 terra N et ascende ad me in montem; et facies tibi arcam ligneam. et scribam in tabulis uerba quae erant in tabulis prioribus, quas contriuisti; et inmittes eas in arcam. et feci arcam ex lignis inputribilibus et excidi duas tabulas lapideas sicut priores et ascendi in montem et duae tabulae in duabus manibus meis. et scripsit in tabulis secundum scripturam priorem decem uerba, quae locutus est dominus ad uos in monte e medio ignis; et dedit eas dominus mihi. non inmerito quaeritur quomodo haec in Deuteronomio dicantur Moyse recolente ac repetente quae gesta sunt, cum in Exodo, ubi primum haec dicta et facta narrantur, ita sit scriptum: et dixit dominus ad Moysen: scribe tibi uerba haec; etenim in uerbisueri his posui tibi testamentum et Israhel. et erat ibi Moyses in conspectu domini quadraginta diebus et quadraginta noctibus; panem non manducauit et",
          "candidate_score": 0.638719,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_6",
          "bdc_text": "Ceterum sic initio conventionis capita ab imperatoribus et magnatibus tum nostris tum exteris adumbrata sunt , ut mox iureiurando silentium intercesserit et sigillorum obsignatio totusque exercitus nunquam solide edoctus sit , quae essent pacis capita .",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_850",
          "psc_text": "hoc quale in Exodo, ubi dicit domino: tu dixisti: scio te prae omnibus, quod inuenitur quidem dominus ei dixisse, sed postea. sed quoniam mendaciter numquam hoc Moyses diceret. intellegitur id ei etiam ante dixisse, quamuis scriptum non fuerit; ita et hoc. unde adparet non omnia scripta esse quae deus locutus est eis, per quos nobis sancta scriptura eius ministrata est. cap. 32 Quid est quod Aaron et reliquos filios eius mortem duorum illorum lugere prohibens dicit: caput uestrum cidara non denudabitis, ubi certe ostendit cidaras tegmina capitum fuisse? nisi quia illa faciebant lugentes, quae consuetudini ornatus essent contraria. sicut enim in nostra consuetudine, quia caput apertum magis habetur, operitur in luctu, sic, quia illi operimento capitis ornabantur, nudandum erat lugentibus. quod ideo prohibet, ne lugerent eos, in quorum poena sanctificatus est dominus. id est commendatus est timor eius. nec ideo, quia lugendi non erant — nam permittit alios lugere illos",
          "candidate_score": 0.618029,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_44",
          "bdc_text": "s. oben [Nr. 61 ] S. 41 , Anm. 1 ) , die einen besonderen Abschnitt über Zwinglis Leben enthält , übersenden .",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_1329",
          "psc_text": "anima tua, ut uiuas tu. euidens pollicitatio gratiae; promittit enim deus se esse facturum quod solet iubere ut fiat. cap. 54 Quia mandatum hoc quod ego mando ibi hodie non est supra modum neque longe abs te est; non in caelo est dicens — id est ut dicas — quis asceudetascendet nobis in caelum et accipiet nobis illud et audientes illud faciemus? neque trans mare est dicens — id est ut dicas — quis transfretabit nobis trans mare et accipiet nobis illud et audientes illud faciemus? prope <te> est uerbum hoc ualde in ore tuo et in corde tuo et in manibus tuis facere illud. hoc esse uerbum fidei dicit apostolus, quod ad nouuinnouum pertinet testamentum. sed quaeri potest, cur ea superius mandata dixerit, quae scripta sunt in libro legis huius, nisi quia his omnibus spiritalia significantur ad nouum testamentum pertinentia, si 1 Ioh. 15. 22 4 Gen. 20, 6",
          "candidate_score": 0.600649,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_44",
          "bdc_text": "s. oben [Nr. 61 ] S. 41 , Anm. 1 ) , die einen besonderen Abschnitt über Zwinglis Leben enthält , übersenden .",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_1330",
          "psc_text": "in manibus tuis facere illud. hoc esse uerbum fidei dicit apostolus, quod ad nouuinnouum pertinet testamentum. sed quaeri potest, cur ea superius mandata dixerit, quae scripta sunt in libro legis huius, nisi quia his omnibus spiritalia significantur ad nouum testamentum pertinentia, si 1 Ioh. 15. 22 4 Gen. 20, 6 6 Mattli. 5. S 11 Deut. 30, 6 16 Deut. 30, 11-14 25 cf. Rom. 10, 8 26 cf. Deut. 29. 21 3 quo PSXVUtd crediderint VT 4 in exp. V 6 ei U 7 mundi scripsi: mundo libri 11 circumpurgnuit PSI(; circumpugnabit X 12 deum om. PKT 18 ascendit PUlT 19 pr. e nobis S iv nobis U 21 qui Pl transfretauit PSI [I T uobis P 22 y.«'t axviaavti; 0fjTT;v cod. Alex. 23 te addidi 24 faceret X 20 dixerint N 27 legis om. Sl bene intelleguntur. item quaeri potest, cur id, quod hic positum est: neque trans",
          "candidate_score": 0.596298,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_18",
          "bdc_text": "maior subsequtura sit lues , neque vero posse montanos debellari et extingui homines , at nos posse diutino bello absumi non hostium , sed nostro ipso infortunio .",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_1487",
          "psc_text": "crescatis et hereditetis terram. poterat hanc promissionem suam seruare dominus erga oboedientes, ut exteraiinatioexterminatio gentium illarum crescentibus Israhelitis partibus fieret, cum eorum multitudo terras unde aduersarii exterminarentur desertas esse non sineret. quod autem ait: ne multiplicentur in te bestiae ferae, mirum si non bestiales quodam modo cupiditates et libidines intellegi uoluit, quae solent de repentino successu terrenae felicitatis existere. neque enim deus homines exterminare poterat et bestias non poterat uel perdere uel nasci potius non permittere. cap. 18 Et excitauit dominus saluatorem Israhel et saluauit eos. deinde uelut quaereretur quem saluatorem, Gothoniel, inquit, filium Cenez. accusatiuum enim casum hic debemus accipere, tamquam diceretur \" Gothonielem\". aduertendum est autem quod saluatorem dicat etiam hominem, per quem deus saluos faciat. nam clamauerunt filii Israhel ad dominum; et excitauit dominus saluatorem lsrahelIsrahel et saluauit eos, Gothoniel filium Cenez fratrem Caleb iuniorem ipsius, et exaudiuit eos. inter illa autem quae appellantur uxsppotTot, hoc genus",
          "candidate_score": 0.593536,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 11,
      "cf_id": "cf020",
      "work_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Jonam",
      "max_score": 0.695885,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_62_64",
          "bdc_text": "Hinc , cum scribitis nescire , quid civile et humanum resipere visa sit ratio doctrinae ecclesiasticae apud nos , quae et male nobis cesserit , non modo miramur , fratres charissimi , sed et obstupescimus . Si enim ex eventu ac infortunio quaevis res aestimanda erit , quem tandem non poeniteat prophetiae christianae , ut quae post multos exantlatos labores non rude donat , sed vita privat privavitque optimos in domino viros , Isaiam , Zachariam , StephanumIn der erwähnten Schrift ( oben Anm. 10 ) weist Bullinger ebenfalls auf den Tod von Jesaia , Sacharja und Stephanus hin , s. Büsser , De prophetae officio 257. , Iacobum aliosque heroas innumeros ; quibus omnibus religio vera pessime cessit ?",
          "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Jonam_window_1",
          "psc_text": "Si enim Jonas interpretatur columba, columba autem refertur ad Spiritum sanctum: nos quoque columbam, ex adventu [ Al. et adventum] ad nos interpretemur columbae. Scio veteres ecclesiasticos tam Graecos quam Latinos super hoc libro multa dixisse, et tantis quaestionibus, non tam aperuisse, quam obscurasse sententias; ut ipsa interpretatio eorum opus habeat interpretatione, et multo incertior lector recedat, quam fuerat antequam legeret. Nec hoc dico, quo magnis ingeniis detraham, et alios mea laude suggillem; sed quod commentatoris officium sit, ut quae obscura sunt, breviter aperteque dilucidet, et non tam disertitudinem ostentet suam, quam sensum ejus quem exponit, edisserat. Quaerimus igitur, Jonas propheta, excepto volumine suo, 389-390 et Evangeliis [ Al. Evangelio], hoc est, Domini de eo testimonio, ut alibi in Scripturis sanctis lectus sit? Et ni fallor in Regum volumine de eo ita scriptum est: Anno quintodecimo Amasiae filii Joas, regis Juda, regnavit Jeroboam, filius Joas, regis Israel in Samaria quadraginta",
          "candidate_score": 0.695885,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_61_63",
          "bdc_text": "At domini voluntas sancta est et iusta . Hinc , cum scribitis nescire , quid civile et humanum resipere visa sit ratio doctrinae ecclesiasticae apud nos , quae et male nobis cesserit , non modo miramur , fratres charissimi , sed et obstupescimus . Si enim ex eventu ac infortunio quaevis res aestimanda erit , quem tandem non poeniteat prophetiae christianae , ut quae post multos exantlatos labores non rude donat , sed vita privat privavitque optimos in domino viros , Isaiam , Zachariam , StephanumIn der erwähnten Schrift ( oben Anm. 10 ) weist Bullinger ebenfalls auf den Tod von Jesaia , Sacharja und Stephanus hin , s. Büsser , De prophetae officio 257. , Iacobum aliosque heroas innumeros ;",
          "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Jonam_window_1",
          "psc_text": "Si enim Jonas interpretatur columba, columba autem refertur ad Spiritum sanctum: nos quoque columbam, ex adventu [ Al. et adventum] ad nos interpretemur columbae. Scio veteres ecclesiasticos tam Graecos quam Latinos super hoc libro multa dixisse, et tantis quaestionibus, non tam aperuisse, quam obscurasse sententias; ut ipsa interpretatio eorum opus habeat interpretatione, et multo incertior lector recedat, quam fuerat antequam legeret. Nec hoc dico, quo magnis ingeniis detraham, et alios mea laude suggillem; sed quod commentatoris officium sit, ut quae obscura sunt, breviter aperteque dilucidet, et non tam disertitudinem ostentet suam, quam sensum ejus quem exponit, edisserat. Quaerimus igitur, Jonas propheta, excepto volumine suo, 389-390 et Evangeliis [ Al. Evangelio], hoc est, Domini de eo testimonio, ut alibi in Scripturis sanctis lectus sit? Et ni fallor in Regum volumine de eo ita scriptum est: Anno quintodecimo Amasiae filii Joas, regis Juda, regnavit Jeroboam, filius Joas, regis Israel in Samaria quadraginta",
          "candidate_score": 0.694756,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_63",
          "bdc_text": "Si enim ex eventu ac infortunio quaevis res aestimanda erit , quem tandem non poeniteat prophetiae christianae , ut quae post multos exantlatos labores non rude donat , sed vita privat privavitque optimos in domino viros , Isaiam , Zachariam , StephanumIn der erwähnten Schrift ( oben Anm. 10 ) weist Bullinger ebenfalls auf den Tod von Jesaia , Sacharja und Stephanus hin , s. Büsser , De prophetae officio 257. , Iacobum aliosque heroas innumeros ;",
          "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Jonam_window_29",
          "psc_text": "certum cuperent evitare discrimen. Nec statim debemus sub hoc exemplo sortibus credere, vel illud de Actibus Apostolorum huic testimonio copulare, ubi sorte in Apostolatum Matthias eligitur (Actor. I), cum privilegia singulorum non possint legem facere communem. Sicut enim in condemnationem Balaam asina loquitur (Num. XXII), et Pharao (Gen. XLI), et Nabuchodonosor in judicium sui (Dan. II, 4), somniis futura cognoscunt, et tamen Deum non intelligunt revelantem: Caiphas quoque prophetat ignorans, quod expediret unum perire pro cunctis (Joan. XI et XVIII): ita et hic fugitivus sorte deprehenditur, non viribus sortium, 399 et maxime sortibus ethnicorum, sed voluntate ejus qui sortes regebat incertas. Quod autem dicitur: Et cognoscamus propter quem malitia haec est super nos, hic malitiam pro afflictione et calamitate accipere debemus, secundum illud: Sufficit diei malitia sua (Matth. VI, 34) . Et in Amos propheta: Si est malitia in civitate quam Dominus non fecerit (Amos III, 6). Et in Isaia:",
          "candidate_score": 0.679516,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_22_24",
          "bdc_text": "Quod nunc primum maxima populi pars persentiscere et frustradolere incipit . Est tamen aliquid patratum scelus fateri et detestari . Vos orabitis dominum , ut nostri misereatur .",
          "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Jonam_window_102",
          "psc_text": "saepe promittere: Omnia quaecumque dixerit Dominus, faciemus (Exod. XXIV, 3) ; 422 sed opera conspexit: et quia mavult poenitentiam peccatoris, quam mortem (Ezech. XVIII), libenter mutavit sententiam, quia vidit opera commutata. Quin potius Deus perseveravit in proposito suo misereri volens ab initio: nemo enim punire desiderans, quod facturus est comminatur. Malitiam autem, ut supra diximus, pro suppliciis et tormentis accipe: non quod Deus mali facere quidquam cogitaret [ Al. cogitet]. (CAP. IV) (Cap. IV.--Vers. 1.) Et afflictus est Jonas afflictione magna, et iratus est: et oravit ad Dominum et dixit. LXX: Et contristatus est Jonas tristitia grandi, et confusus est: oravitque ad Dominum, et ait. Videns subintrare gentium plenitudinem, et illud impleri quod in Deuteronomio dicitur: Ipsi me irritaverunt in his, qui non sunt dii, et ego eos irritabo super gente, quae non est: super natione stulta eis ad iracundiam concitabo (Deut. XXXII, 31) , desperat de salute Israelis, et",
          "candidate_score": 0.661274,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_26_28",
          "bdc_text": "καὶ περικάδα ρμαVgl. 1 Kor 4 , 13. . Attamen clamamus cum divino vate : «Bonum est , domine , quod humiliaveris nos » etc. [ Ps 118 , 71 ] .",
          "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Jonam_window_8",
          "psc_text": "gentes mittitur, quod Ninive agente poenitentiam, illi in malitia perseverent. Porro quod ait, ascendit malitia ejus coram me, sive, clamor malitiae ejus ad me, hoc ipsum est quod in Genesi dicitur: Clamor Sodomae et Gomorrhae multiplicatus est (Gen. XVIII, 20) . Et ad Cain: Vox sanguinis fratris tui clamat ad me de terra (Gen. IV, 10) . Juxta tropologiam vero Dominus noster, Jonas, hoc est, columba, sive dolens (utrumque enim interpretatur, vel quia Spiritus sanctus in specie columbae descendit, et mansit in eo (Luc. XIX), vel quia nostris doluit ipse vulneribus, et flevit super Jerusalem, et livore ejus sanati sumus (Isai. LIII): vere filius veritatis; Deus quippe veritas est), mittitur ad Niniven pulchram, id est, mundum, quo nihil pulchrius oculis carnis [ Al. carneis] aspicimus (Joan. XIV). Unde et apud Graecos ab ornatu nomen accepit κόσμος: consummatisque operibus singulis, de eo dicit: Vidit Deus quia bonum est. Ad Niniven, inquam,",
          "candidate_score": 0.658182,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_31_33",
          "bdc_text": "Certo enim scimus Tigurinos earum rerum nihil edidisse , nisi vestratibus apologiamDer Zürcher Rat sandte am 27 . November 1531 Rudolf Stoll nach Straßburg , wo dieser u. a . den Verlauf des Krieges sowie den Friedensschluß zu erläutern hatte , s. PC II 84 .",
          "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Jonam_window_1",
          "psc_text": "Si enim Jonas interpretatur columba, columba autem refertur ad Spiritum sanctum: nos quoque columbam, ex adventu [ Al. et adventum] ad nos interpretemur columbae. Scio veteres ecclesiasticos tam Graecos quam Latinos super hoc libro multa dixisse, et tantis quaestionibus, non tam aperuisse, quam obscurasse sententias; ut ipsa interpretatio eorum opus habeat interpretatione, et multo incertior lector recedat, quam fuerat antequam legeret. Nec hoc dico, quo magnis ingeniis detraham, et alios mea laude suggillem; sed quod commentatoris officium sit, ut quae obscura sunt, breviter aperteque dilucidet, et non tam disertitudinem ostentet suam, quam sensum ejus quem exponit, edisserat. Quaerimus igitur, Jonas propheta, excepto volumine suo, 389-390 et Evangeliis [ Al. Evangelio], hoc est, Domini de eo testimonio, ut alibi in Scripturis sanctis lectus sit? Et ni fallor in Regum volumine de eo ita scriptum est: Anno quintodecimo Amasiae filii Joas, regis Juda, regnavit Jeroboam, filius Joas, regis Israel in Samaria quadraginta",
          "candidate_score": 0.60859,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 12,
      "cf_id": "cf006",
      "work_id": "stoa0275.stoa015.opp-lat1",
      "max_score": 0.694755,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_60_62",
          "bdc_text": "A domino malum egressum est , ut tentaremur , non ut prorsus perderemur . At domini voluntas sancta est et iusta . Hinc , cum scribitis nescire , quid civile et humanum resipere visa sit ratio doctrinae ecclesiasticae apud nos , quae et male nobis cesserit , non modo miramur , fratres charissimi , sed et obstupescimus .",
          "psc_chunk_id": "stoa0275.stoa015.opp-lat1_window_4",
          "psc_text": "posui ante te bonum et malum: gustasti enim de agnitionis arbore. Et ideo non debemus quod nostro expositum est arbitrio in domini referre voluntatem, quod non ipse vult aut non vult quod bonum est qui malum non vult. Ita nostra est voluntas, cum malum volumus adversus dei voluntatem, qui bonum vult. Porro si quaeris, unde venit ista voluntas, qua quid volumus adversus dei voluntatem, dicam, Ex nobis ipsis. Nec temere. Semini enim tuo respondeas necesse est; siquidem ille princeps et generis et delicti Adam voluit quod deliquit. Neque enim diabolus voluntatem ei imposuit delinquendi, sed materiam voluntati subministravit. Ceterum voluntas dei in obaudientiam venerat. Proinde et tu si non oboedieris deo, qui te proposito praecepte liberae potestatis instituit, per voluntatis libertatem volens deverges in id quod deus non vult, et ita te putas a diabolo subversum, qui etsi quid vult te velle quod deus non vult, non tamen facit ut",
          "candidate_score": 0.694755,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_59_61",
          "bdc_text": "Hac enim in re nihil a parte nostra peccatum est . A domino malum egressum est , ut tentaremur , non ut prorsus perderemur . At domini voluntas sancta est et iusta .",
          "psc_chunk_id": "stoa0275.stoa015.opp-lat1_window_4",
          "psc_text": "posui ante te bonum et malum: gustasti enim de agnitionis arbore. Et ideo non debemus quod nostro expositum est arbitrio in domini referre voluntatem, quod non ipse vult aut non vult quod bonum est qui malum non vult. Ita nostra est voluntas, cum malum volumus adversus dei voluntatem, qui bonum vult. Porro si quaeris, unde venit ista voluntas, qua quid volumus adversus dei voluntatem, dicam, Ex nobis ipsis. Nec temere. Semini enim tuo respondeas necesse est; siquidem ille princeps et generis et delicti Adam voluit quod deliquit. Neque enim diabolus voluntatem ei imposuit delinquendi, sed materiam voluntati subministravit. Ceterum voluntas dei in obaudientiam venerat. Proinde et tu si non oboedieris deo, qui te proposito praecepte liberae potestatis instituit, per voluntatis libertatem volens deverges in id quod deus non vult, et ita te putas a diabolo subversum, qui etsi quid vult te velle quod deus non vult, non tamen facit ut",
          "candidate_score": 0.685371,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_59_61",
          "bdc_text": "Hac enim in re nihil a parte nostra peccatum est . A domino malum egressum est , ut tentaremur , non ut prorsus perderemur . At domini voluntas sancta est et iusta .",
          "psc_chunk_id": "stoa0275.stoa015.opp-lat1_window_3",
          "psc_text": "in nobis ipsis. Ceterum excusabitur omne delictum, si contenderimus nihil fieri a nobis sine dei voluntate, et ibit definitio ista in destructionem totius disciplinae, etiam ipsius dei, si aut quae non vult de sua voluntate producat, aut nihil est quod deus non vult. Sed quomodo vetat quaedam quibus etiam supplicium aeternum comminatur (utique enim quae vetat non vult, a quibus et offenditur), sic et e contrario quae vult praecipit et accepto facit et aeternitatis mercede dispungit. Itaque cum utrumque ex praeceptis eius didicerimus, quid nolit et quid velit, tamen nobis est voluntas et arbitrium eligendi alterum, sicut scriptum est: Ecce posui ante te bonum et malum: gustasti enim de agnitionis arbore. Et ideo non debemus quod nostro expositum est arbitrio in domini referre voluntatem, quod non ipse vult aut non vult quod bonum est qui malum non vult. Ita nostra est voluntas, cum malum volumus adversus dei voluntatem, qui bonum",
          "candidate_score": 0.677569,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 13,
      "cf_id": "cf025",
      "work_id": "075_Gregorius-I_Moralia",
      "max_score": 0.693245,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_59_61",
          "bdc_text": "Hac enim in re nihil a parte nostra peccatum est . A domino malum egressum est , ut tentaremur , non ut prorsus perderemur . At domini voluntas sancta est et iusta .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_195",
          "psc_text": "ex semetipso non sufficit, quia nec per semetipsum in eo quod est spiritus existit. Hinc est quod in Evangelio expellenda de homine legio dicebat: Si ejicis nos, mitte nos in gregem porcorum (Matth. VIII, 31) . Qui enim per semetipsum ire in porcos non poterat, quid mirum si sine auctoris manu, sancti viri domum contingere non valebat? [ Vet. X.] 17. Diaboli voluntas mala, sed potestas justa. --Sciendum vero est quia Satanae voluntas semper iniqua est, sed nunquam potestas injusta: quia a semetipso voluntatem habet, sed a Domino potestatem. Quod enim ipse facere inique appetit, hoc Deus fieri nonnisi juste permittit. Unde bene in libris Regum dicitur: Spiritus Domini malus irruebat in Saul (I Reg. XVIII, 10) . Ecce unus idemque spiritus, et Domini appellatur, et malus: Domini videlicet per licentiam potestatis justae, malus autem per desiderium voluntatis injustae. Formidari ergo non debet, qui nihil nisi permissus valet. Sola ergo",
          "candidate_score": 0.693245,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_60_62",
          "bdc_text": "A domino malum egressum est , ut tentaremur , non ut prorsus perderemur . At domini voluntas sancta est et iusta . Hinc , cum scribitis nescire , quid civile et humanum resipere visa sit ratio doctrinae ecclesiasticae apud nos , quae et male nobis cesserit , non modo miramur , fratres charissimi , sed et obstupescimus .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_195",
          "psc_text": "ex semetipso non sufficit, quia nec per semetipsum in eo quod est spiritus existit. Hinc est quod in Evangelio expellenda de homine legio dicebat: Si ejicis nos, mitte nos in gregem porcorum (Matth. VIII, 31) . Qui enim per semetipsum ire in porcos non poterat, quid mirum si sine auctoris manu, sancti viri domum contingere non valebat? [ Vet. X.] 17. Diaboli voluntas mala, sed potestas justa. --Sciendum vero est quia Satanae voluntas semper iniqua est, sed nunquam potestas injusta: quia a semetipso voluntatem habet, sed a Domino potestatem. Quod enim ipse facere inique appetit, hoc Deus fieri nonnisi juste permittit. Unde bene in libris Regum dicitur: Spiritus Domini malus irruebat in Saul (I Reg. XVIII, 10) . Ecce unus idemque spiritus, et Domini appellatur, et malus: Domini videlicet per licentiam potestatis justae, malus autem per desiderium voluntatis injustae. Formidari ergo non debet, qui nihil nisi permissus valet. Sola ergo",
          "candidate_score": 0.692164,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_66_68",
          "bdc_text": "N[ec ] enim damnat etcVgl. Ps 37 , 33. . An vero respondebimus aliam fuisse illorum functionem , aliam vero nostram , cum ne communis sensus id permittat ? Nemo enim ignorat ea , quae iustitiae sunt et iudicii , nunquam abrogata esse neque magistratum in ecclesia Christi abrogatum esse .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_530",
          "psc_text": "Possunt etiam per tenebras occulta judicia designari. In luce namque quod videmus agnoscimus; in tenebris vero aut omnino nihil cernimus, aut incerto visu caligamus. Occulta ergo judicia quasi quaedam ante oculos nostros tenebrae sunt, quia perscrutari nequaquam possunt. Unde et de Deo scriptum est: Posuit tenebras latibulum suum (Psal. XVII, 12) . Et quia absolvi non meremur, agnoscimus: sed praeveniente nos divina gratia, per ejus judicia occulta liberamur. Diem igitur tenebrae obscurant, cum flendum nostrae delectationis gaudium, ab illo justae animadversionis radio inscrutabilia ejus judicia misericorditer occultant. Ubi et apte subjungitur: Et umbra mortis. [ Vet. XX.] 30. Umbra mortis tripliciter in Scripturis accipitur. --In Scriptura enim sacra umbra mortis aliquando oblivio mentis accipitur, aliquando imitatio diaboli, aliquando mors carnis. Umbra enim mortis, oblivio mentis accipitur; quia, ut superius diximus, sicut mors hoc quod interficit, agit ut non sit in vita; ita et oblivio hoc quod intercipit, agit ut non",
          "candidate_score": 0.681595,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_4_6",
          "bdc_text": "die zusammenfassenden Bemerkungen bei Pestalozzi 91-93. . Et sane prodidimus , sed aliena culpa , quamquam et ea sit nostra quoque , qui tanto sceleri capita non opposuimus . Ceterum sic initio conventionis capita ab imperatoribus et magnatibus tum nostris tum exteris adumbrata sunt , ut mox iureiurando silentium intercesserit et sigillorum obsignatio totusque exercitus nunquam solide edoctus sit , quae essent pacis capita .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1091",
          "psc_text": "(III Reg. I, 23) ? Quomodo Moyses regi Aegyptio libere resistens eum despicere potuit, qui, Deo familiariter colloquens, sequentem se Jethro cognatum suum humilis adoravit (Exod. XVIII, 7)? Cujus etiam consilio tantam obedientiam praebuit, ut post secreta Dei colloquia magnum lucrum duceret quod foris ab ore hominis audiret. [ Vet. XXIV.] 55. Qui alios arguunt, seipsos non palpent. --Ex aliis ergo sanctorum factis discimus quid de aliis pensare debeamus. Sancti enim viri, nec ex elatione sunt liberi, nec ex timore submissi; sed cum rectitudo eos ad libertatem vocis erigit, consideratio infirmitatis propriae in humilitate custodit. Culpas quippe delinquentium etsi ex alto increpantes feriunt, semetipsos tamen apud se subtilius judicantes, quasi in abjectis ponunt; et quo prava in aliis insequuntur, eo ad reprimendos se atrociores redeunt; rursusque quo sibimet meliora agentibus nequaquam parcunt, eo vigilantius aliena facta reprehendunt. Quid enim de humana potentia mirari exterius poterunt, qui semetipsos quoque despiciunt, etiam",
          "candidate_score": 0.668326,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_27_29",
          "bdc_text": "Attamen clamamus cum divino vate : «Bonum est , domine , quod humiliaveris nos » etc. [ Ps 118 , 71 ] . Deinde , quod scribis Tigurinam excusationem literis et instrumento per omnem volitare Germaniam satis quidem impudenter , ut quae necessitatem et populi praetexat voluntatem , miramur .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_684",
          "psc_text": "31) . Eisdem rursum per Epistolam dicit: Obsecro vos, fratres, ego vinctus in Domino, ut digne ambuletis vocatione, qua vocati estis (Ephes. IV, 1) . Hinc ergo colligat, si quando aliquid recte sentit, quanta 150 humilitate debeat magistro loqui discipulus; si ipse magister gentium in his quae cum auctoritate praedicat, tam submisse discipulos rogat. Hinc unusquisque colligat, eis a quibus bene vivendi exempla percepit, hoc quod bene intelligit, quam humiliter dicat; si Paulus illis humili se voce subdidit, quos ad vitam ipse suscitavit. 26. Humiliter loqui nesciens consolationis regulam ignorat. --Eliphaz autem, qui primus amicorum loquitur, quamvis ad consolandum pietate veniat, humilitatem tamen locutionis deserens, regulam consolationis ignorat. Qui dum loquendi custodiam negligit, usque ad afflicti contumelias excedit, dicens: Tigris periit eo quod non haberet praedam. Rugitus leonis, et vox leaenae, et dentes catulorum leonum dissipati sunt (Job. IV, 11) . Beatum videlicet Job nomine tigridis, quasi vitio varietatis notans,",
          "candidate_score": 0.659679,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_19_21",
          "bdc_text": "Astabat attonitus populus , secundo iam caesus et fugatus , in universum stupidus , ducibus peritis , piis et iustis destitutus , rerum bellicarum pertaesus , denique et pacis qualiscunque percupidus . His autem occasionibus freti veteratores id , quod parabant , citra omnem difficultatem patrabant . Hinc vero emersit nobis egregia illa pax , qua et deum et homines prodidimus .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_2104",
          "psc_text": "carne qua apparuit ab eorum aestimatione despectus est, subjungitur: CAPUT XLVI. VERS. 18.-- Stulti quoque despiciebant me. 54. Sapientibus a veritate cadentibus, etiam stulti defecerunt. --Sapientibus a veritatis fide cadentibus, recte de stultis quoque additur, quia dum Dominum Pharisaei ac legisperiti despicerent, eorum incredulitatem etiam populi turba secuta est, quae in eo quod hominem vidit, Redemptoris mundi praedicamenta despexit. Nam saepe stultorum nomine hi qui sunt in plebe pauperes designantur. Unde et per Jeremiam dicitur: Dixi, forsitan pauperes sunt et stulti, ignorantes viam Domini, et judicium Dei sui (Jerem. V, 4) . Relictis autem mundi sapientibus atque divitibus, Redemptor noster quaerere pauperes et stultos venerat. Unde nunc quasi in augmentum doloris dicitur: Stulti quoque despiciebant me. Ac si aperte diceretur: Ipsi etiam me despexerunt, pro quibus sanandis stultitiam praedicationis assumpsi. Scriptum quippe est: Quia in Dei sapientia non cognovit mundus per sapientiam Deum, placuit Deo per stultitiam praedicationis salvos facere",
          "candidate_score": 0.657656,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_28_30",
          "bdc_text": "«Bonum est , domine , quod humiliaveris nos » etc. [ Ps 118 , 71 ] . Deinde , quod scribis Tigurinam excusationem literis et instrumento per omnem volitare Germaniam satis quidem impudenter , ut quae necessitatem et populi praetexat voluntatem , miramur . Ab aliis enim quam Tigurinis fictam et evulgatam credite .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_684",
          "psc_text": "31) . Eisdem rursum per Epistolam dicit: Obsecro vos, fratres, ego vinctus in Domino, ut digne ambuletis vocatione, qua vocati estis (Ephes. IV, 1) . Hinc ergo colligat, si quando aliquid recte sentit, quanta 150 humilitate debeat magistro loqui discipulus; si ipse magister gentium in his quae cum auctoritate praedicat, tam submisse discipulos rogat. Hinc unusquisque colligat, eis a quibus bene vivendi exempla percepit, hoc quod bene intelligit, quam humiliter dicat; si Paulus illis humili se voce subdidit, quos ad vitam ipse suscitavit. 26. Humiliter loqui nesciens consolationis regulam ignorat. --Eliphaz autem, qui primus amicorum loquitur, quamvis ad consolandum pietate veniat, humilitatem tamen locutionis deserens, regulam consolationis ignorat. Qui dum loquendi custodiam negligit, usque ad afflicti contumelias excedit, dicens: Tigris periit eo quod non haberet praedam. Rugitus leonis, et vox leaenae, et dentes catulorum leonum dissipati sunt (Job. IV, 11) . Beatum videlicet Job nomine tigridis, quasi vitio varietatis notans,",
          "candidate_score": 0.655797,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_27_29",
          "bdc_text": "Attamen clamamus cum divino vate : «Bonum est , domine , quod humiliaveris nos » etc. [ Ps 118 , 71 ] . Deinde , quod scribis Tigurinam excusationem literis et instrumento per omnem volitare Germaniam satis quidem impudenter , ut quae necessitatem et populi praetexat voluntatem , miramur .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_801",
          "psc_text": "respondeat. 76. Vocare Deum quid sit, quid Dei respondere. --Omnipotens enim Deus saepe ejus precem 175 in perturbatione deserit, qui praecepta illius in tranquillitate contemnit. Unde scriptum est: Qui avertit aurem suam ne audiat legem, oratio ejus erit exsecrabilis (Prov. XXVIII, 9) . Vocare autem nostrum, est humili Deum prece deposcere; respondere vero Dei, est effectum precibus praebere. Ait ergo: Voca, si est qui tibi respondeat. Ac si aperte dicat: Quantumlibet afflictus clames, Deum respondentem non habes, quia vox in tribulatione non invenit, quem mens in tranquillitate contempsit. Ubi adhuc deridendo subjungit: CAPUT XLIV. IBID.-- Et ad aliquem sanctorum convertere. 77. Ac si despiciens dicat: Sanctos quoque invenire in afflictione adjutores non vales, quos habere socios in hilaritate noluisti. Qui post irrisionem protinus sententiam subdit, dicens: CAPUT XLV. VERS. 2.-- Virum stultum interficit iracundia, et parvulum occidit invidia. 78. Vera dicit Eliphaz, sed non vere in Job. Irae quanta culpa,",
          "candidate_score": 0.655319,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_19",
          "bdc_text": "Astabat attonitus populus , secundo iam caesus et fugatus , in universum stupidus , ducibus peritis , piis et iustis destitutus , rerum bellicarum pertaesus , denique et pacis qualiscunque percupidus .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1079",
          "psc_text": "Pauperis, oppressi, ac stulti propter Deum qualis sit animus. --Beatus Job rerum damna pertulerat, malignorum spirituum percussionibus traditus dolores vulnerum sentiebat; sed, sapientem Dei stultitiam diligens, stultam mundi sapientiam mentis despectu calcaverat. Igitur contra mundi divites 236 pauper, contra potentes oppressus, contra sapientes stultus dicitur. Tria respondit, quia nec pauper eorum substantiam, nec oppressus adjutorium contra robustos, nec stultus doctrinam sapientiae carnalis quaerit. Sanctus etenim vir, quia mente super semetipsum rapitur, et pauper inopia non angustatur, et oppressus nihil patitur, et voluntarie stultus carnalem sapientiam non miratur. Hinc est enim quod oppressus alius pauper dicit: Aporiamur, sed non destituimur; persecutionem patimur, sed non derelinquimur; dejicimur, sed non perimus (II Cor. IV, 8) . Hinc est quod sapientiam sanctae stultitiae insinuans, ait: Quae stulta sunt mundi, elegit Deus, ut confundat sapientes (I Cor. I, 27) . Et: Si quis videtur inter vos sapiens in hoc saeculo, stultus fiat, ut sit sapiens",
          "candidate_score": 0.653615,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_3_5",
          "bdc_text": "Nec minore charitatis adfectu legimus omnes , qui Tyguri praesumus verbo , lamentationem istam vestram perfidiae nostrae , qua fidem prodidimus et foedera , deum et sociosZu den Vorwürfen gegen Zürich nach dem Zweiten Landfrieden vgl . die zusammenfassenden Bemerkungen bei Pestalozzi 91-93. . Et sane prodidimus , sed aliena culpa , quamquam et ea sit nostra quoque , qui tanto sceleri capita non opposuimus .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_38",
          "psc_text": "In gravibus namque peccatis quis positus (Causa 3, q. 7, c. In gravibus), dum suis premitur, aliena non diluit. Mundus ergo ostenditur esse de se, qui emundationem potuit obtinere pro aliis. Si vero hoc quibusdam displicet, quod bona sua ipse narravit, sciendum est quia inter tot rerum damna, inter tot corporis vulnera, inter tot pignorum funera, amicis ad consolationem venientibus, et ad increpationem prorumpentibus, de vita sua desperare cogebatur; et quem tot detrimenta afflixerant, contumeliosa insuper increpantium verba feriebant. Hi namque, qui ad consolandum venerant, dum quasi ejus injustitiae exprobrabant, desperare eum de semetipso funditus compellebant. Quod ergo bona sua ad mentem revocat, non se per jactantiam elevat; sed quasi collapsum inter verba et vulnera ad spem animum reformat. Gravi enim desperationis telo mens percutitur, cum supernae irae tribulationibus premitur, et foris linguarum opprobriis urgetur. Beatus igitur Job tot dolorum jaculatione confossus, dum labefactari per opprobria timuit, ad statum se",
          "candidate_score": 0.653143,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_41_43",
          "bdc_text": "Quid vero multis ? Videbitis aliquando iustas caussas , videbitis longanimem patien-tiam nostrorum , cum Zuinglii nostri vitam Welche «Vita Zwinglii» Bullinger meint , ist nicht klar ersichtlich. Möglicher weise wollte er seine eigene Schrift «De prophetae officio» ( HBBibl I 33 ;",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1513",
          "psc_text": "de utero translatus ad tumulum, illic verbis aliis non aliter adjungit, dicens: Sicut abortivum absconditum non subsisterem, vel qui concepti non viderunt lucem (Job. III, 16) . Quia vero haec superius late digessimus (Lib. IV, n. 48 et seq.), pro vitando lectoris fastidio, exposita replicare declinamus. Sequitur: CAPUT LXI [ Vet. XLIV, Rec. XXXVI ]. VERS. 20.-- Nunquid non paucitas dierum meorum finietur brevi? 92. Vitae terminus, potissimum attendendus. --Cautum se ac sollicitum vivere ostendit, qui brevitatem praesentis vitae considerans, non ejus usum, sed terminum conspicit, ut ex fine colligat nihil esse quod transiens delectat. Hinc namque per Salomonem dicitur: Si annis multis vixerit homo, et in his omnibus laetatus fuerit, meminisse debet tenebrosi temporis et dierum multorum; qui cum venerint, vanitatis arguentur praeterita (Eccle. XI, 8) . Hinc rursum scriptum est: In omnibus operibus tuis memorare novissima tua, et in aeternum non peccabis (Eccli. VII, 40) . Igitur cum",
          "candidate_score": 0.652674,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_4_6",
          "bdc_text": "die zusammenfassenden Bemerkungen bei Pestalozzi 91-93. . Et sane prodidimus , sed aliena culpa , quamquam et ea sit nostra quoque , qui tanto sceleri capita non opposuimus . Ceterum sic initio conventionis capita ab imperatoribus et magnatibus tum nostris tum exteris adumbrata sunt , ut mox iureiurando silentium intercesserit et sigillorum obsignatio totusque exercitus nunquam solide edoctus sit , quae essent pacis capita .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1959",
          "psc_text": "Et palpebrae meae caligaverunt. 24. Subditorum vias vice oculorum dirigant. --Palpebrae enim recte appellati sunt qui ad praevidenda pedum itinera vigilant. Sed cum occulta Dei judicia nec praepositi vigilantes intelligunt, palpebrae sanctae Ecclesiae caligant. Sed ut saepe jam me dixisse memini, beatus Job sanctae Ecclesiae 426 typum tenens, modo voce corporis, modo autem voce capitis utitur; et dum de membris ejus loquitur, repente ad verba capitis levatur. Unde hic quoque subjungitur: CAPUT XXII [ Rec. VIII ]. VERS. 18.-- Haec passus sum absque iniquitate manus meae, cum haberem mundas ad Deum preces. 25. Solus prae omnibus mundas ad Deum preces Christus habuit. --Absque iniquitate enim manus suae pertulit, qui peccatum non fecit, nec inventus est dolus in ore ejus (I Pet. II, 22, seq.), et tamen dolorem crucis pro nostra redemptione toleravit. Qui solus prae omnibus mundas ad Deum preces habuit, quia et in ipso dolore passionis pro persecutoribus oravit,",
          "candidate_score": 0.652594,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_62",
          "bdc_text": "Hinc , cum scribitis nescire , quid civile et humanum resipere visa sit ratio doctrinae ecclesiasticae apud nos , quae et male nobis cesserit , non modo miramur , fratres charissimi , sed et obstupescimus .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1558",
          "psc_text": "suae illustrationis illuminat, et tamen, permissis carnis tentationibus, tenebris caecitatis pulsat; cum dona quae contulit minime custodit; cum et mentis nostrae ad se desideria excitat, et tamen occulto judicio difficultate nos nostrae imbecillitatis angustat. [ Vet. V.] 7. Haec non inveniendo invenit, qui comprehendi non posse didicit. Lex Dei et Christi charitas. --Quae nimirum secreta ejus sapientiae pauci valent inquirere, sed nullus invenire, quia quod super nos de nobis ad immortali sapientia non injuste 340 disponitur, justum profecto est ut a nobis adhuc mortalibus ignoretur. Sed haec ipsa sapientiae illius secreta conspicere utcunque jam incomprehensibilitatis ejus est potentiam videre, quia etsi in ipsa consiliorum ejus inquisitione deficimus, deficiendo tamen verius discimus quem timeamus. Ad haec se Paulus sapientiae illius secreta tetenderat, cum dicebat: O altitudo divitiarum sapientiae et scientiae Dei, quam incomprehensibilia sunt judicia ejus, et investigabiles viae ejus. Quis enim cognovit sensus Domini? vel quis consiliarius ejus fuit (Rom.",
          "candidate_score": 0.651383,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_40_42",
          "bdc_text": "Audivissemus equidem , si unquam sperare potuissemus efferos homines potuisse ulla mitigari longanimitate , ut qui ne nunc quidem et sanguine nostro et longanimitate post tot accepta damna molliuntur , imo iam tum , cum nostri pacem ambirent , prorsus decreverant vi et armis rem aggredi . Quid vero multis ? Videbitis aliquando iustas caussas , videbitis longanimem patien-tiam nostrorum , cum Zuinglii nostri vitam Welche «Vita Zwinglii» Bullinger meint , ist nicht klar ersichtlich.",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1031",
          "psc_text": "dicitur: Si multis annis vixerit homo, et in his omnibus laetatus fuerit, meminisse debet tenebrosi temporis, et dierum multorum, qui cum venerint, vanitatis arguentur praeterita (Eccle. XI, 8) . Stulta etenim mens cum malum repente invenerit, quod nequaquam praeterit, aeternitatem ejus tolerando intelligit, quia quod praeterire potuit vanum fuit. Sciendum vero est quod plerique agere recta desiderant, sed sunt nonnulla quae infirmis eorum mentibus ex praesenti vita contradicant; cumque adversa in infimis perpeti metuunt, in superni judicii rectitudinem offendunt. Unde recte subjungitur: CAPUT XXVI [ Rec. XI ]. VERS. 16.-- Qui timent pruinam, irruit super eos nix. 32. Qui temporalium damnorum metu justitiam deserunt, incident in aeterna mala. --Pruina quippe inferius gelascit, nix autem de superioribus ruit. Et saepe nonnulli dum temporalia adversa pertimescunt districtioni se aeternae animadversionis objiciunt. De quibus bene per Psalmistam dicitur: Illic trepidaverunt timore, ubi non erat timor (Psal. XIII, 5) . Iste namque veritatem jam",
          "candidate_score": 0.651149,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_62",
          "bdc_text": "Hinc , cum scribitis nescire , quid civile et humanum resipere visa sit ratio doctrinae ecclesiasticae apud nos , quae et male nobis cesserit , non modo miramur , fratres charissimi , sed et obstupescimus .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1078",
          "psc_text": "adnisibus imbecillitas adjuncta non obviat. Hoc vero quod subditur: CAPUT XXXV. VERS. 24.-- Docete me, et ego tacebo; et si quid forte ignoravi, instruite me. 51. Sub cujus distinctionis libramine pendeat, incertum videtur; utrum ad hoc subjunctum sit, quod intulerat: Nunquid dixi? an certe disjuncta a superioribus sententia promitur qua per increpationem dicatur: Docete me, et ego tacebo; et si quid forte ignoravi, instruite me. Quod tamen utrique distinctioni convenit, quia ab intellectus sani tramite per neutram recedit. Sed quia haec in transcursu per allegoriam diximus, restat ut moraliter historiae verba perscrutemur [ Vet. XXII, Rec. XV. ]--SENSUS MORALIS. 52. Pauperis, oppressi, ac stulti propter Deum qualis sit animus. --Beatus Job rerum damna pertulerat, malignorum spirituum percussionibus traditus dolores vulnerum sentiebat; sed, sapientem Dei stultitiam diligens, stultam mundi sapientiam mentis despectu calcaverat. Igitur contra mundi divites 236 pauper, contra potentes oppressus, contra sapientes stultus dicitur. Tria respondit, quia nec pauper",
          "candidate_score": 0.650102,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_5_7",
          "bdc_text": "Et sane prodidimus , sed aliena culpa , quamquam et ea sit nostra quoque , qui tanto sceleri capita non opposuimus . Ceterum sic initio conventionis capita ab imperatoribus et magnatibus tum nostris tum exteris adumbrata sunt , ut mox iureiurando silentium intercesserit et sigillorum obsignatio totusque exercitus nunquam solide edoctus sit , quae essent pacis capita . Redeuntes enim pacem factam dicebant , sed qualisnam facta esset , nemo aut certe paucissimi edisserebant .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1751",
          "psc_text": "silentium restringit, ut ea quae illi mens suggesserit dicat. Ac si aperte dicat: Non ego carnaliter, sed spiritaliter loquor, quia per sensum spiritus 382 audio quae per ministerium corporis profero. Unde mox ad alta conscendit, seque in mysteriis elevat, et increpationem quam protulerat ad mystica verba permutat, dicens: CAPUT XXXIII [ Vet. XVIII, Rec. XV ]. VERS. 14.-- Quare lacero carnes meas dentibus meis, et animam meam porto in manibus meis? 45. Justi leviora delicta magnis cruciatibus in se puniunt. --In Scriptura sacra dentes aliquando sancti praedicatores, aliquando vero interni accipi sensus solent. De sanctis enim praedicatoribus, sponsae dictum est: Dentes tui sicut greges tonsarum, quae ascenderunt de lavacro (Cant. IV, 2) . Unde et uni eorum ostensis in figura gentibus dicitur: Macta et manduca (Act. X, 13) ; id est, vetustatem earum contere, et in corpus Ecclesiae, videlicet in tua membra, converte. Rursum quia dentes interiores sensus accipi solent",
          "candidate_score": 0.649775,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_19",
          "bdc_text": "Astabat attonitus populus , secundo iam caesus et fugatus , in universum stupidus , ducibus peritis , piis et iustis destitutus , rerum bellicarum pertaesus , denique et pacis qualiscunque percupidus .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_2104",
          "psc_text": "carne qua apparuit ab eorum aestimatione despectus est, subjungitur: CAPUT XLVI. VERS. 18.-- Stulti quoque despiciebant me. 54. Sapientibus a veritate cadentibus, etiam stulti defecerunt. --Sapientibus a veritatis fide cadentibus, recte de stultis quoque additur, quia dum Dominum Pharisaei ac legisperiti despicerent, eorum incredulitatem etiam populi turba secuta est, quae in eo quod hominem vidit, Redemptoris mundi praedicamenta despexit. Nam saepe stultorum nomine hi qui sunt in plebe pauperes designantur. Unde et per Jeremiam dicitur: Dixi, forsitan pauperes sunt et stulti, ignorantes viam Domini, et judicium Dei sui (Jerem. V, 4) . Relictis autem mundi sapientibus atque divitibus, Redemptor noster quaerere pauperes et stultos venerat. Unde nunc quasi in augmentum doloris dicitur: Stulti quoque despiciebant me. Ac si aperte diceretur: Ipsi etiam me despexerunt, pro quibus sanandis stultitiam praedicationis assumpsi. Scriptum quippe est: Quia in Dei sapientia non cognovit mundus per sapientiam Deum, placuit Deo per stultitiam praedicationis salvos facere",
          "candidate_score": 0.649476,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_42_44",
          "bdc_text": "Videbitis aliquando iustas caussas , videbitis longanimem patien-tiam nostrorum , cum Zuinglii nostri vitam Welche «Vita Zwinglii» Bullinger meint , ist nicht klar ersichtlich. Möglicher weise wollte er seine eigene Schrift «De prophetae officio» ( HBBibl I 33 ; s. oben [Nr. 61 ] S. 41 , Anm. 1 ) , die einen besonderen Abschnitt über Zwinglis Leben enthält , übersenden .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1513",
          "psc_text": "de utero translatus ad tumulum, illic verbis aliis non aliter adjungit, dicens: Sicut abortivum absconditum non subsisterem, vel qui concepti non viderunt lucem (Job. III, 16) . Quia vero haec superius late digessimus (Lib. IV, n. 48 et seq.), pro vitando lectoris fastidio, exposita replicare declinamus. Sequitur: CAPUT LXI [ Vet. XLIV, Rec. XXXVI ]. VERS. 20.-- Nunquid non paucitas dierum meorum finietur brevi? 92. Vitae terminus, potissimum attendendus. --Cautum se ac sollicitum vivere ostendit, qui brevitatem praesentis vitae considerans, non ejus usum, sed terminum conspicit, ut ex fine colligat nihil esse quod transiens delectat. Hinc namque per Salomonem dicitur: Si annis multis vixerit homo, et in his omnibus laetatus fuerit, meminisse debet tenebrosi temporis et dierum multorum; qui cum venerint, vanitatis arguentur praeterita (Eccle. XI, 8) . Hinc rursum scriptum est: In omnibus operibus tuis memorare novissima tua, et in aeternum non peccabis (Eccli. VII, 40) . Igitur cum",
          "candidate_score": 0.648643,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_40_42",
          "bdc_text": "Audivissemus equidem , si unquam sperare potuissemus efferos homines potuisse ulla mitigari longanimitate , ut qui ne nunc quidem et sanguine nostro et longanimitate post tot accepta damna molliuntur , imo iam tum , cum nostri pacem ambirent , prorsus decreverant vi et armis rem aggredi . Quid vero multis ? Videbitis aliquando iustas caussas , videbitis longanimem patien-tiam nostrorum , cum Zuinglii nostri vitam Welche «Vita Zwinglii» Bullinger meint , ist nicht klar ersichtlich.",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1514",
          "psc_text": "Si annis multis vixerit homo, et in his omnibus laetatus fuerit, meminisse debet tenebrosi temporis et dierum multorum; qui cum venerint, vanitatis arguentur praeterita (Eccle. XI, 8) . Hinc rursum scriptum est: In omnibus operibus tuis memorare novissima tua, et in aeternum non peccabis (Eccli. VII, 40) . Igitur cum culpa animum tentat, mens necesse est ut brevitatem suae delectationis aspiciat, ne ad vivacem mortem iniquitas rapiat, cum constet quod ad terminum citius mortalis vita percurrat. Sed saepe oculus contemplationis nostrae confunditur dum dolor noster flagellis crebrescentibus aggravatur. Libet praesentis vitae exsilium gemere, sed prae ipsa afflictione mens non valet damna suae caecitatis aestimare. Unde protinus subdit: CAPUT LXII. [ Rec. XXXVII ]. IBID.-- Dimitte ergo me, ut plangam paululum dolorem meum. 93. Lacrymas et doloris sensum tollit nimius moeror. Flere mala nostra nos non sinit vis consuetudinis. --Sicut enim moderata afflictio lacrymas exprimit, ita immoderata subducit, quia moeror ipse",
          "candidate_score": 0.645114,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_40_42",
          "bdc_text": "Audivissemus equidem , si unquam sperare potuissemus efferos homines potuisse ulla mitigari longanimitate , ut qui ne nunc quidem et sanguine nostro et longanimitate post tot accepta damna molliuntur , imo iam tum , cum nostri pacem ambirent , prorsus decreverant vi et armis rem aggredi . Quid vero multis ? Videbitis aliquando iustas caussas , videbitis longanimem patien-tiam nostrorum , cum Zuinglii nostri vitam Welche «Vita Zwinglii» Bullinger meint , ist nicht klar ersichtlich.",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_2408",
          "psc_text": "quod de divinae naturae potentia audimus, ea nonnunquam cogitare consuevimus quae per experientiam scimus. Omne enim quod coepit et desinit, initio et fine concluditur. Quod si mora aliquantula differtur ut finiatur, longum dicitur; in qua videlicet longinquitate cum quisque mentis oculos reducit retro per memoriam, tendit ante per exspectationem, quasi per spatium temporis dilatat in mente. Cumque audit aeternitatem Dei, humano more intendenti animo longa vitae spatia proponit, in quibus metiatur semper et quid abiit retro, quod retineatur in memoria, et quid ante restat, quod exspectetur ex intentione. 55. In aeternitate nihil praeteritum aut futurum. --Sed quoties in aeternitate ista cogitamus, aeternitatem necdum cognovimus. Ibi quippe est quod nec initio incipitur, nec fine terminatur, ubi neque exspectatur quod veniet, neque percurrit quod debeat recordari, sed est unum quod 522 semper esse est. Quod etsi nos et angeli cum initio esse videre incipimus, esse tamen hoc sine initio videmus, ubi sic",
          "candidate_score": 0.64491,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_40_42",
          "bdc_text": "Audivissemus equidem , si unquam sperare potuissemus efferos homines potuisse ulla mitigari longanimitate , ut qui ne nunc quidem et sanguine nostro et longanimitate post tot accepta damna molliuntur , imo iam tum , cum nostri pacem ambirent , prorsus decreverant vi et armis rem aggredi . Quid vero multis ? Videbitis aliquando iustas caussas , videbitis longanimem patien-tiam nostrorum , cum Zuinglii nostri vitam Welche «Vita Zwinglii» Bullinger meint , ist nicht klar ersichtlich.",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_999",
          "psc_text": "CXVIII, 84) . Saepe autem verba carnalium dum se importune nostris auribus ingerunt, in corde bellum tentationis gignunt; et quamvis haec et ratio respuat, et lingua reprehendat, cum labore tamen intus vincitur quod foris cum auctoritate judicatur. Unde necesse est ut nec ad aures veniat quod mens a cogitationis aditu vigilans repellat. Sancti igitur viri, cum aeternitatis desideriis anhelant, in tantam altitudinem vitae se sublevant, ut audire jam quae mundi sunt grave sibi ac deprimens pondus credant. Valde namque insolens atque intolerabile aestimant quidquid illud non sonat quod intus amant. [ Vet. VII. ] 26. Non omnium est ad cruciatus corporis pro Deo subeundos accingi. --Sed saepe mens jam per desiderium ad sublimia rapitur, jam funditus a stulta terrenorum hominum locutione separatur, nec tamen adhuc pro amore veritatis ad perferendos praesentis vitae cruciatus accingitur; jam superna appetit, jam in infimis stulta contemnit, sed necdum se ad perferendae adversitatis tolerantiam dirigit.",
          "candidate_score": 0.644173,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_5_7",
          "bdc_text": "Et sane prodidimus , sed aliena culpa , quamquam et ea sit nostra quoque , qui tanto sceleri capita non opposuimus . Ceterum sic initio conventionis capita ab imperatoribus et magnatibus tum nostris tum exteris adumbrata sunt , ut mox iureiurando silentium intercesserit et sigillorum obsignatio totusque exercitus nunquam solide edoctus sit , quae essent pacis capita . Redeuntes enim pacem factam dicebant , sed qualisnam facta esset , nemo aut certe paucissimi edisserebant .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1750",
          "psc_text": "enim qualia in sepulcris jaceant divitum cadavera, quae illa in exstincta carne sit imago mortis, quae tabes corruptionis. Et certe ipsi erant qui extollebantur honoribus, habitis rebus tumebant, despiciebant caeteros, et quasi solos se esse gaudebant; et dum non perpenderent quo tendebant, nesciebant quid erant. Sed in lutum cervix redacta est, quia despecti jacent in putredine, qui tumebant in vanitate. In lutum cervix redigitur, quia quantum carnis potentia valeat, tabes corruptionis probat. Sequitur: CAPUT XXXII. VERS. 13.-- Tacete paulisper, ut loquar quodcunque mihi mens suggesserit. 44. Qui carnaliter loquuntur, ad silentium sunt revocandi. --Sensu carnis locutos indicat, quos idcirco ad silentium restringit, ut ea quae illi mens suggesserit dicat. Ac si aperte dicat: Non ego carnaliter, sed spiritaliter loquor, quia per sensum spiritus 382 audio quae per ministerium corporis profero. Unde mox ad alta conscendit, seque in mysteriis elevat, et increpationem quam protulerat ad mystica verba permutat, dicens: CAPUT XXXIII",
          "candidate_score": 0.641978,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_40",
          "bdc_text": "Audivissemus equidem , si unquam sperare potuissemus efferos homines potuisse ulla mitigari longanimitate , ut qui ne nunc quidem et sanguine nostro et longanimitate post tot accepta damna molliuntur , imo iam tum , cum nostri pacem ambirent , prorsus decreverant vi et armis rem aggredi .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_475",
          "psc_text": "Si enim ira motus malediceret, audito damno substantiae, cognita morte filiorum, eum procul dubio ad maledictionem dolor excitaret. Sed quid tunc dixit audivimus. Ait namque: Dominus dedit, Dominus abstulit (Job. I, 21) . Rursum, si ira motus malediceret saltem percussus in corpore, vel male suasus a conjuge, maledictum inferre potuisset. Sed quid tunc respondit agnovimus. Ait namque: Locuta es quasi una ex stultis mulieribus. Si bona accepimus de manu Domini, mala quare non sustineamus? (Job. II, 10.) Post haec vero describitur, quia amici veniunt, flent, consident, tacent; moxque subjungitur hoc, quod diei suo maledixisse perhibetur. Nimis itaque incongruum est ut suspicemur eum, nullo instigante, nullo pulsante, ex impatientia ad vocem maledictionis erumpere, quem nimirum novimus inter damna rerum mortemque filiorum, inter vulnera corporis, inter verba male suadentis uxoris, magna creatori praeconia humili mente reddidisse. Patefecit ergo qua mente haec quietus dixerit, qui tot Dei laudes etiam percussus emanavit. Neque enim",
          "candidate_score": 0.640767,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_6",
          "bdc_text": "Ceterum sic initio conventionis capita ab imperatoribus et magnatibus tum nostris tum exteris adumbrata sunt , ut mox iureiurando silentium intercesserit et sigillorum obsignatio totusque exercitus nunquam solide edoctus sit , quae essent pacis capita .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1751",
          "psc_text": "silentium restringit, ut ea quae illi mens suggesserit dicat. Ac si aperte dicat: Non ego carnaliter, sed spiritaliter loquor, quia per sensum spiritus 382 audio quae per ministerium corporis profero. Unde mox ad alta conscendit, seque in mysteriis elevat, et increpationem quam protulerat ad mystica verba permutat, dicens: CAPUT XXXIII [ Vet. XVIII, Rec. XV ]. VERS. 14.-- Quare lacero carnes meas dentibus meis, et animam meam porto in manibus meis? 45. Justi leviora delicta magnis cruciatibus in se puniunt. --In Scriptura sacra dentes aliquando sancti praedicatores, aliquando vero interni accipi sensus solent. De sanctis enim praedicatoribus, sponsae dictum est: Dentes tui sicut greges tonsarum, quae ascenderunt de lavacro (Cant. IV, 2) . Unde et uni eorum ostensis in figura gentibus dicitur: Macta et manduca (Act. X, 13) ; id est, vetustatem earum contere, et in corpus Ecclesiae, videlicet in tua membra, converte. Rursum quia dentes interiores sensus accipi solent",
          "candidate_score": 0.639717,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_42",
          "bdc_text": "Videbitis aliquando iustas caussas , videbitis longanimem patien-tiam nostrorum , cum Zuinglii nostri vitam Welche «Vita Zwinglii» Bullinger meint , ist nicht klar ersichtlich.",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1514",
          "psc_text": "Si annis multis vixerit homo, et in his omnibus laetatus fuerit, meminisse debet tenebrosi temporis et dierum multorum; qui cum venerint, vanitatis arguentur praeterita (Eccle. XI, 8) . Hinc rursum scriptum est: In omnibus operibus tuis memorare novissima tua, et in aeternum non peccabis (Eccli. VII, 40) . Igitur cum culpa animum tentat, mens necesse est ut brevitatem suae delectationis aspiciat, ne ad vivacem mortem iniquitas rapiat, cum constet quod ad terminum citius mortalis vita percurrat. Sed saepe oculus contemplationis nostrae confunditur dum dolor noster flagellis crebrescentibus aggravatur. Libet praesentis vitae exsilium gemere, sed prae ipsa afflictione mens non valet damna suae caecitatis aestimare. Unde protinus subdit: CAPUT LXII. [ Rec. XXXVII ]. IBID.-- Dimitte ergo me, ut plangam paululum dolorem meum. 93. Lacrymas et doloris sensum tollit nimius moeror. Flere mala nostra nos non sinit vis consuetudinis. --Sicut enim moderata afflictio lacrymas exprimit, ita immoderata subducit, quia moeror ipse",
          "candidate_score": 0.636773,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_6",
          "bdc_text": "Ceterum sic initio conventionis capita ab imperatoribus et magnatibus tum nostris tum exteris adumbrata sunt , ut mox iureiurando silentium intercesserit et sigillorum obsignatio totusque exercitus nunquam solide edoctus sit , quae essent pacis capita .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1750",
          "psc_text": "enim qualia in sepulcris jaceant divitum cadavera, quae illa in exstincta carne sit imago mortis, quae tabes corruptionis. Et certe ipsi erant qui extollebantur honoribus, habitis rebus tumebant, despiciebant caeteros, et quasi solos se esse gaudebant; et dum non perpenderent quo tendebant, nesciebant quid erant. Sed in lutum cervix redacta est, quia despecti jacent in putredine, qui tumebant in vanitate. In lutum cervix redigitur, quia quantum carnis potentia valeat, tabes corruptionis probat. Sequitur: CAPUT XXXII. VERS. 13.-- Tacete paulisper, ut loquar quodcunque mihi mens suggesserit. 44. Qui carnaliter loquuntur, ad silentium sunt revocandi. --Sensu carnis locutos indicat, quos idcirco ad silentium restringit, ut ea quae illi mens suggesserit dicat. Ac si aperte dicat: Non ego carnaliter, sed spiritaliter loquor, quia per sensum spiritus 382 audio quae per ministerium corporis profero. Unde mox ad alta conscendit, seque in mysteriis elevat, et increpationem quam protulerat ad mystica verba permutat, dicens: CAPUT XXXIII",
          "candidate_score": 0.635529,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_42",
          "bdc_text": "Videbitis aliquando iustas caussas , videbitis longanimem patien-tiam nostrorum , cum Zuinglii nostri vitam Welche «Vita Zwinglii» Bullinger meint , ist nicht klar ersichtlich.",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1513",
          "psc_text": "de utero translatus ad tumulum, illic verbis aliis non aliter adjungit, dicens: Sicut abortivum absconditum non subsisterem, vel qui concepti non viderunt lucem (Job. III, 16) . Quia vero haec superius late digessimus (Lib. IV, n. 48 et seq.), pro vitando lectoris fastidio, exposita replicare declinamus. Sequitur: CAPUT LXI [ Vet. XLIV, Rec. XXXVI ]. VERS. 20.-- Nunquid non paucitas dierum meorum finietur brevi? 92. Vitae terminus, potissimum attendendus. --Cautum se ac sollicitum vivere ostendit, qui brevitatem praesentis vitae considerans, non ejus usum, sed terminum conspicit, ut ex fine colligat nihil esse quod transiens delectat. Hinc namque per Salomonem dicitur: Si annis multis vixerit homo, et in his omnibus laetatus fuerit, meminisse debet tenebrosi temporis et dierum multorum; qui cum venerint, vanitatis arguentur praeterita (Eccle. XI, 8) . Hinc rursum scriptum est: In omnibus operibus tuis memorare novissima tua, et in aeternum non peccabis (Eccli. VII, 40) . Igitur cum",
          "candidate_score": 0.628562,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_42",
          "bdc_text": "Videbitis aliquando iustas caussas , videbitis longanimem patien-tiam nostrorum , cum Zuinglii nostri vitam Welche «Vita Zwinglii» Bullinger meint , ist nicht klar ersichtlich.",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_2253",
          "psc_text": "nil tenet, quia tempora cuncta delapsa sunt; in futuro nil habet, quia unius horae momenta non restant. Vita ergo quae sic angustari potuit punctus fuit. Ut enim praediximus, in puncto stylum ponimus, et levamus. Quasi ergo in puncto vitam tetigit, qui hanc accepit et amisit. Potest in puncto hoc quoque intelligi, quod saepe hi qui diu in iniquitate tolerati sunt subita morte rapiuntur, ut nec flere ante mortem liceat quae peccaverunt. Sed quia nonnunquam etiam vita justorum subito fine terminatur, melius illud accipimus, si hoc de eorum temporali vita sentiamus, quia quidquid transire potuit subitum fuit. Amicis autem beati Job, qui idcirco hunc injustum esse crediderunt, quia flagellatum viderunt, recte ejusdem sancti viri voce de iniquorum flore et perditione ostensum est quia praesentis vitae prosperitas innocentiae testis non est, quia multi ad perennem vitam per flagella redeunt, et plerique ad infinita supplicia perducendi sine flagello moriuntur. De quibus adhuc subditur:",
          "candidate_score": 0.627522,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_42",
          "bdc_text": "Videbitis aliquando iustas caussas , videbitis longanimem patien-tiam nostrorum , cum Zuinglii nostri vitam Welche «Vita Zwinglii» Bullinger meint , ist nicht klar ersichtlich.",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1070",
          "psc_text": "vita vestra? Vapor est ad modicum parens (Jac. IV, 15) . Recte ergo dicitur: Exspectate paulisper, quia et immensum est quod sine termino sequitur, et parum est quidquid finitur. Longum quippe nobis 234 videri non debet quod cursu sui temporis tendit ut non sit; quod dum per momenta ducitur, ipsa hoc momenta sua quae differunt impellunt; atque unde teneri cernitur, inde agitur ne teneatur. Bene autem beatus Job, postquam brevitatem praesentis vitae despiciens intulit, contra iniquos protinus in voce omnium electorum surgit, adjungens: CAPUT XXXI. VERS. 20.-- Confusi sunt, quia speravi. 46. Reprobos pudore afficit bonorum constantia. --Cum bonis mala reprobi ingerunt, si hos a spe intima labefactari conspiciunt, effectu deceptionis hilarescunt. Lucrum namque maximum, erroris sui propagationem deputant, quia habere se ad perditionem socios exsultant. Cum vero bonorum spes interius figitur, et nequaquam malis exterioribus ad ima reclinatur, pravorum mentem confusio occupat, quia dum pervenire ad afflictorum intima nequeunt,",
          "candidate_score": 0.627184,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_6",
          "bdc_text": "Ceterum sic initio conventionis capita ab imperatoribus et magnatibus tum nostris tum exteris adumbrata sunt , ut mox iureiurando silentium intercesserit et sigillorum obsignatio totusque exercitus nunquam solide edoctus sit , quae essent pacis capita .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_2088",
          "psc_text": "aufertur, quia 453 supernum et spiritale praemium de mentis cogitatione tollitur, ut exteriora jam tranquilla appetant, et aeterna praemia, quia cogitare consueverant, non requirant. 43. Corona de capite Ecclesiae aufertur, cum praelati bona spiritualia negligunt. --Vel certe caput fidelium non immerito sacerdotes accipiuntur, quia pars membrorum Domini prima sunt. Unde et per prophetam caput et cauda exterminari dicitur, ubi videlicet et capitis nomine sacerdotes, et caudae appellatione prophetae reprobi designantur. Corona ergo de capite aufertur cum supernae remunerationis praemia etiam ipsi deserunt qui in hoc Ecclesiae corpore praeesse videbantur. Et plerumque ducibus cadentibus, latius succumbit exercitus qui sequebatur. Unde mox post damna majorum de multimoda labefactione Ecclesiae subsecutus adjunxit: CAPUT XXXVI [ Vet. XX ]. VERS. 10.-- Destruxit me undique, et pereo, et quasi avulsae arbori abstulit spem meam. 44. Praepositis corruentibus infirmi cadunt. --Quasi undique enim Ecclesia destruitur, atque in infirmis membris deperit, quando ipsa quae videbantur fortia corruunt,",
          "candidate_score": 0.624413,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_20",
          "bdc_text": "His autem occasionibus freti veteratores id , quod parabant , citra omnem difficultatem patrabant .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_407",
          "psc_text": "Narrat mala quae patitur, subjungit bona quae impartitur. Pensemus ergo cujus laboris sit, uno eodemque tempore foris adversa tolerare, intus infirma protegere. Foris pugnas patitur, quia 90 verberibus scinditur, catenis ligatur; intus metum tolerat, quia passionem suam non sibi, sed discipulis obesse formidat. Unde et eisdem scribit, dicens: Nemo moveatur in tribulationibus istis. Ipsi enim scitis, quod in hoc positi sumus (I Thess. III, 3) . Aliorum quippe casus in propria passione metuebat, ne dum ipsum discipuli afflictum pro fide verberibus agnoscerent, fideles se profiteri recusarent. O immensae charitatis viscera; despicit quod ipse patitur, et curat ne quid pravae persuasionis discipuli in corde patiantur. In se contemnit vulnera corporis, et in aliis vulnera medetur cordis. Habent quippe hoc justi proprium, ut in dolore positi tribulationis suae, curam non deserant utilitatis alienae; et cum de se adversa patientes dolent, aliis necessaria docentes praevident, et quasi percussi quidam magni medici aegrotant. Ipsi",
          "candidate_score": 0.621212,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_6",
          "bdc_text": "Ceterum sic initio conventionis capita ab imperatoribus et magnatibus tum nostris tum exteris adumbrata sunt , ut mox iureiurando silentium intercesserit et sigillorum obsignatio totusque exercitus nunquam solide edoctus sit , quae essent pacis capita .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1091",
          "psc_text": "(III Reg. I, 23) ? Quomodo Moyses regi Aegyptio libere resistens eum despicere potuit, qui, Deo familiariter colloquens, sequentem se Jethro cognatum suum humilis adoravit (Exod. XVIII, 7)? Cujus etiam consilio tantam obedientiam praebuit, ut post secreta Dei colloquia magnum lucrum duceret quod foris ab ore hominis audiret. [ Vet. XXIV.] 55. Qui alios arguunt, seipsos non palpent. --Ex aliis ergo sanctorum factis discimus quid de aliis pensare debeamus. Sancti enim viri, nec ex elatione sunt liberi, nec ex timore submissi; sed cum rectitudo eos ad libertatem vocis erigit, consideratio infirmitatis propriae in humilitate custodit. Culpas quippe delinquentium etsi ex alto increpantes feriunt, semetipsos tamen apud se subtilius judicantes, quasi in abjectis ponunt; et quo prava in aliis insequuntur, eo ad reprimendos se atrociores redeunt; rursusque quo sibimet meliora agentibus nequaquam parcunt, eo vigilantius aliena facta reprehendunt. Quid enim de humana potentia mirari exterius poterunt, qui semetipsos quoque despiciunt, etiam",
          "candidate_score": 0.619954,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_22",
          "bdc_text": "Quod nunc primum maxima populi pars persentiscere et frustradolere incipit .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_790",
          "psc_text": "contemnunt; dum justorum afflictionem conspiciunt, sed quae sit afflictionis retributio non agnoscunt actionis suae pedem in profundum porrigunt, quia a luce intelligentiae sponte sua oculos claudunt. Stultis enim voluptatibus decepti, dum quae vident, temporaliter diligunt, a semetipsis alienati non vident ubi in aeternum ruunt. Potest etiam mane prosperitas, vespere hujus mundi adversitas designari. De mane ergo usque ad vesperum reprobi succiduntur, quia et per prospera lascivientes depereunt, et per adversa impatientes ad insaniam exsurgunt. Quos de mane usque ad vesperam nequaquam culpa succideret, si vel prospera fomentum crederent, vel adversa sectionem sui vulneris aestimarent. [ Vet. XXIX. ] 72. Qui prosperis vel adversis bene utantur. --Sed quia nequaquam sic humani generis multitudo deseritur, ut cuncta ad interitum tendere permittatur, sunt nonnulli qui praesentis vitae oblectamentum despiciunt, etiam cum adsunt, transitoria esse considerant, atque haec ex amore aeternitatis calcant. Cumque in hoc primo gradu judicii gressum ponunt, vegetiores ad altiora perveniunt,",
          "candidate_score": 0.617648,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_46_48",
          "bdc_text": "Vielleicht verschweigt Bullinger deshalb den Verfasser . Jedenfalls spielt Capito später offensichtlich auf dieses Werk Bullingers an , s. unten S. 67 , 25-27 .",
          "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_15",
          "psc_text": "exspectare feci; si comedi buccellam meam solus, et non comedit pupillus ex ea; si despexi praetereuntem, eo quod non habuerit indumentum, et absque operimento pauperem; si non benedixerunt mihi latera ejus, et de velleribus ovium mearum calefactus est (Job. XXXI, 16 et seq.) . Quae videlicet si ad allegoriae sensum violenter inflectimus, cuncta ejus misericordiae facta vacuamus. Divinus etenim sermo sicut mysteriis prudentes exercet, sic plerumque superficie simplices refovet. Habet in publico unde parvulos nutriat, servat in secreto unde mentes sublimium in admiratione suspendat. Quasi quidam quippe est 6 fluvius, ut ita dixerim, planus et altus, in quo et agnus ambulet, et elephas natet. Ut ergo uniuscujusque loci opportunitas postulat, ita se per studium expositionis ordo immutat; quatenus tanto verius sensum divinae locutionis inveniat, quanto ut res quaeque exegerit, per causarum species alternat. CAPUT V. Gregorius aegritudine laborans opus sequens perfecit. Artem loquendi neglexit. Quibus utatur Scripturae versionibus. --Quam videlicet",
          "candidate_score": 0.617499,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 14,
      "cf_id": "cf020",
      "work_id": "028_Hieronymus-Stridonensis_Liber-Isaiae",
      "max_score": 0.692825,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_62_64",
          "bdc_text": "Hinc , cum scribitis nescire , quid civile et humanum resipere visa sit ratio doctrinae ecclesiasticae apud nos , quae et male nobis cesserit , non modo miramur , fratres charissimi , sed et obstupescimus . Si enim ex eventu ac infortunio quaevis res aestimanda erit , quem tandem non poeniteat prophetiae christianae , ut quae post multos exantlatos labores non rude donat , sed vita privat privavitque optimos in domino viros , Isaiam , Zachariam , StephanumIn der erwähnten Schrift ( oben Anm. 10 ) weist Bullinger ebenfalls auf den Tod von Jesaia , Sacharja und Stephanus hin , s. Büsser , De prophetae officio 257. , Iacobum aliosque heroas innumeros ; quibus omnibus religio vera pessime cessit ?",
          "psc_chunk_id": "028_Hieronymus-Stridonensis_Liber-Isaiae_window_0",
          "psc_text": "PRAEFATIO HIERONYMI IN LIBRUM ISAIAE. Nemo cum Prophetas versibus viderit esse descriptos metro eos aestimet apud Hebraeos ligari, et aliquid simile habere de Psalmis, vel operibus Salomonis; sed quod in Demosthene et Tullio solet fieri, ut per cola scribantur et commata, qui utique prosa, et non versibus conscripserunt: nos quoque utilitati legentium providentes, interpretationem novam, novo scribendi genere distinximus. Ac primum de Isaia sciendum, quod in sermone suo disertus sit: quippe ut vir nobilis et urbanae eloquentiae, nec habens quidpiam in eloquio rusticitatis admistum. Unde accidit, ut prae caeteris, florem sermonis ejus translatio non potuerit conservare. Deinde etiam hoc adjiciendum, quod non tam propheta, quam evangelista dicendus sit. Ita enim universa Christi Ecclesiaeque mysteria [ Al. ministeria] ad liquidum prosecutus est, ut non eum putes de futuro vaticinari, sed de praeteritis historiam texere. Unde conjicio, noluisse tunc temporis, Septuaginta Interpretes fidei suae sacramenta perspicue ethnicis prodere, ne sanctum canibus, et",
          "candidate_score": 0.692825,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_63",
          "bdc_text": "Si enim ex eventu ac infortunio quaevis res aestimanda erit , quem tandem non poeniteat prophetiae christianae , ut quae post multos exantlatos labores non rude donat , sed vita privat privavitque optimos in domino viros , Isaiam , Zachariam , StephanumIn der erwähnten Schrift ( oben Anm. 10 ) weist Bullinger ebenfalls auf den Tod von Jesaia , Sacharja und Stephanus hin , s. Büsser , De prophetae officio 257. , Iacobum aliosque heroas innumeros ;",
          "psc_chunk_id": "028_Hieronymus-Stridonensis_Liber-Isaiae_window_0",
          "psc_text": "PRAEFATIO HIERONYMI IN LIBRUM ISAIAE. Nemo cum Prophetas versibus viderit esse descriptos metro eos aestimet apud Hebraeos ligari, et aliquid simile habere de Psalmis, vel operibus Salomonis; sed quod in Demosthene et Tullio solet fieri, ut per cola scribantur et commata, qui utique prosa, et non versibus conscripserunt: nos quoque utilitati legentium providentes, interpretationem novam, novo scribendi genere distinximus. Ac primum de Isaia sciendum, quod in sermone suo disertus sit: quippe ut vir nobilis et urbanae eloquentiae, nec habens quidpiam in eloquio rusticitatis admistum. Unde accidit, ut prae caeteris, florem sermonis ejus translatio non potuerit conservare. Deinde etiam hoc adjiciendum, quod non tam propheta, quam evangelista dicendus sit. Ita enim universa Christi Ecclesiaeque mysteria [ Al. ministeria] ad liquidum prosecutus est, ut non eum putes de futuro vaticinari, sed de praeteritis historiam texere. Unde conjicio, noluisse tunc temporis, Septuaginta Interpretes fidei suae sacramenta perspicue ethnicis prodere, ne sanctum canibus, et",
          "candidate_score": 0.679639,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_63_65",
          "bdc_text": "Si enim ex eventu ac infortunio quaevis res aestimanda erit , quem tandem non poeniteat prophetiae christianae , ut quae post multos exantlatos labores non rude donat , sed vita privat privavitque optimos in domino viros , Isaiam , Zachariam , StephanumIn der erwähnten Schrift ( oben Anm. 10 ) weist Bullinger ebenfalls auf den Tod von Jesaia , Sacharja und Stephanus hin , s. Büsser , De prophetae officio 257. , Iacobum aliosque heroas innumeros ; quibus omnibus religio vera pessime cessit ? Quod si doctrina nostra humanum et civile propterea resipit , quod cohortati sumus christianum magistratum oppressos liberare , aequitatem servare , et iustitiam colere , scelera et sceleratos plectere , quid , oro , divini praedicaverunt prophetae ?",
          "psc_chunk_id": "028_Hieronymus-Stridonensis_Liber-Isaiae_window_0",
          "psc_text": "PRAEFATIO HIERONYMI IN LIBRUM ISAIAE. Nemo cum Prophetas versibus viderit esse descriptos metro eos aestimet apud Hebraeos ligari, et aliquid simile habere de Psalmis, vel operibus Salomonis; sed quod in Demosthene et Tullio solet fieri, ut per cola scribantur et commata, qui utique prosa, et non versibus conscripserunt: nos quoque utilitati legentium providentes, interpretationem novam, novo scribendi genere distinximus. Ac primum de Isaia sciendum, quod in sermone suo disertus sit: quippe ut vir nobilis et urbanae eloquentiae, nec habens quidpiam in eloquio rusticitatis admistum. Unde accidit, ut prae caeteris, florem sermonis ejus translatio non potuerit conservare. Deinde etiam hoc adjiciendum, quod non tam propheta, quam evangelista dicendus sit. Ita enim universa Christi Ecclesiaeque mysteria [ Al. ministeria] ad liquidum prosecutus est, ut non eum putes de futuro vaticinari, sed de praeteritis historiam texere. Unde conjicio, noluisse tunc temporis, Septuaginta Interpretes fidei suae sacramenta perspicue ethnicis prodere, ne sanctum canibus, et",
          "candidate_score": 0.674268,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_24_26",
          "bdc_text": "Vos orabitis dominum , ut nostri misereatur . Nunc equidem humiliavit nos , ut qui hactenus ecclesiarum in robore et constantia fuimus speculum , ita nunc omnium gentium simus περίψημ α καὶ περικάδα ρμαVgl. 1 Kor 4 , 13. .",
          "psc_chunk_id": "028_Hieronymus-Stridonensis_Liber-Isaiae_window_245",
          "psc_text": "pannus menstruatae, universae justitiae nostrae: Et cecidimus quasi folium universi, et iniquitates nostrae quasi ventus abstulerunt nos: Non est qui invocet nomen tuum: qui consurgat, et teneat te: Abscondisti faciem tuam a nobis, et allisisti nos in manu iniquitatis nostrae. Et nunc, Domine, pater noster es tu, nos vero lutum: et fictor noster tu, et opera manuum tuarum omnes nos. Ne irascaris, Domine, satis, et ne ultra memineris iniquitatis nostrae. Ecce respice, populus tuus omnes nos. Civitas sancti tui facta est deserta, Sion deserta facta est, Jerusalem desolata est. Domus sanctificationis nostrae, et gloriae nostrae: ubi laudaverunt te patres nostri, facta est in exustionem ignis, et omnia desiderabilia nostra versa sunt in ruinas. Numquid super his continebis te, Domine, tacebis, et affliges nos vehementer? [Cap. LXV.] Quaesierunt me qui ante non interrogabant. invenerunt qui non quaesierunt me. Dixi: Ecce ego, Ecce ego ad gentem, quae non invocabat nomen meum. Expandi",
          "candidate_score": 0.670406,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_54_56",
          "bdc_text": "- RGST 8-10 , bes. S. 277-296 . Für Zwingli war Ziegler kein Unbekannter , s. Walter Köhler , Zu unserer Tafel , in : Zwa III 500-503 mit der Interpretation des Briefes Bucers an Zwingli vom 14 .",
          "psc_chunk_id": "028_Hieronymus-Stridonensis_Liber-Isaiae_window_1",
          "psc_text": "quod non tam propheta, quam evangelista dicendus sit. Ita enim universa Christi Ecclesiaeque mysteria [ Al. ministeria] ad liquidum prosecutus est, ut non eum putes de futuro vaticinari, sed de praeteritis historiam texere. Unde conjicio, noluisse tunc temporis, Septuaginta Interpretes fidei suae sacramenta perspicue ethnicis prodere, ne sanctum canibus, et margaritas porcis darent: quae [ Al. qui] cum hanc ditionem legeritis, ab illis animadvertetis abscondita. Nec ignoro quanti laboris sit Prophetas intelligere, nec facile quempiam posse judicare de interpretatione, nisi intellexerit ante quae legerit: nos quoque patere morsibus plurimorum, qui stimulante invidia, quod consequi non valent, despiciunt. Sciens ergo et prudens in flammam mitto manum: et nihilominus hoc a fastidiosis lectoribus precor, ut quomodo Graeci post Septuaginta Translatores, Aquilam et Symmachum et Theodotionem legunt, vel ob studium doctrinae suae, vel ut Septuaginta magis ex collatione eorum intelligant: sic et isti saltem unum post priores habere dignentur interpretem. Legant prius, et",
          "candidate_score": 0.618352,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 15,
      "cf_id": "cf016",
      "work_id": "stoa0022.stoa015.opp-lat1",
      "max_score": 0.691367,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_23_25",
          "bdc_text": "Est tamen aliquid patratum scelus fateri et detestari . Vos orabitis dominum , ut nostri misereatur . Nunc equidem humiliavit nos , ut qui hactenus ecclesiarum in robore et constantia fuimus speculum , ita nunc omnium gentium simus περίψημ α",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa015.opp-lat1_window_129",
          "psc_text": "malum coram t e feci, quem sola sanctificatio decet. hominis testimonium declinamus, sed in conspectu tuo ea quae sunt indigna committimus. iniuria est homini spectare flagitia, deum arbitrum esse omnium scimus et eo ipso teste peccamus: et tamen in his iustificatur magis dominus deus noster, quia iniustitia nostra dei iustitiam commendat et mendacium nostrum concelebrat ueritatem dei; sit enim deus uerax, omnis c autem homo mendax. § 53 Ut iustificeris in sermonibus tuis. sermones dei pleni ueritatis sunt atque iustitiae ideoque uera sunt quaecumque locutus est dominus de fragilitate humana, quia inclinatum est cor eorum ad nequitiam, propendit ad fraudem. et quia definiuit eo quod non sit homo qui non peccet omnes enim declinauerunt et inutiles facti sunt -, ideo uincit, dum iudicaturindicatur, quoniam prolapsione uniuersorum D 2 Rom. 2. 1 4 Psalm. L 6 8 Rom. 2, 16 16 Rom. 3,4 18 Psalm. L 6 CXVIII 160 23 Psalm.",
          "candidate_score": 0.691367,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_28_30",
          "bdc_text": "«Bonum est , domine , quod humiliaveris nos » etc. [ Ps 118 , 71 ] . Deinde , quod scribis Tigurinam excusationem literis et instrumento per omnem volitare Germaniam satis quidem impudenter , ut quae necessitatem et populi praetexat voluntatem , miramur . Ab aliis enim quam Tigurinis fictam et evulgatam credite .",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa015.opp-lat1_window_196",
          "psc_text": "inoboedientia deleatur. § 81 Merito ergo et hic dicit: quoniam si uoluisses. sacrificium dedissem utique; holocaustis non delectaberis. sacrificium deo spiritus contri bulatus: cor contribulatum et humiliatum deus non spernet. et sicut supra dixitdixi certum est mysterio conuenire quod ipse dominus Iesus uidetur hic quoque ex sua D persona loqui, qui superius illud personae suae euidenti testifieationetestificatione deprompsit. ipse enim uerus Dauid, manu fortis, uerus humilis atque mansuetus, Plimusprimus et nouissimus, aeternitate primus, humilitate ultimus, per cuius oboedientiam humani generis culpa deleta, refusa iustitia est. ipse, inquam, Jesus, umbrae finis et legis, aduenit humilitatis magister docere superbos sensu et tumore cordis inflatos ad mansuetudinem et simplicitatem esse migrandum. quomodo igitur E in typo eius mysterii peccatum inputari potest, cum in ipso 2 Psalm. XXXVIIII 7 sq. 4 Philipp. 2, 6-8 8 Psalm. L 18 sq. 16 Matth. 21, 5 Zach. 9, 9 Apoc. 1, 17 18 Rom. 10, 4 Hebr.",
          "candidate_score": 0.654148,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_28",
          "bdc_text": "«Bonum est , domine , quod humiliaveris nos » etc. [ Ps 118 , 71 ] .",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa015.opp-lat1_window_158",
          "psc_text": "pi euglm AC dinsti illud (illud eras.) R 20 audistis B et (s pro exp.) P'Px esset remissio peccatorum, et prophetat quia exultabunt ossa huiniliatahumiliata. sicut omnia iusti ossa dicent : domine, quis similis tibi? sic exultabunt ossa humiliata, humiliantis scilicet animam suam iusti. dicuntur ergo ossa uirtutes, c dicuntur ossa uelut quidam animi motus uel animae, qui motus humiliantur peccatis, exultant gratiae caelestis munere. dicuntur et ossa populi ecclesiaivmecclesiarum, unde habes dictum in psalmo: non est absconditum os meum, quae fecisti in abscondito. os suum ecclesiam dixit et plebis deuotae conuentus sacros, quoniam sumus membra corporis Christi de carne ipsius et de ossibus eius. hoc igitur dicit, quia ecclesia domini omnia opera diuina cognoscet et fidem resurrectionis D accipiet. § 61 sequitur: auerte faciem tuam a peccatis meis et omnes iniquitates meas dele. usitata est deprecatio, ut eos quos laesimus obliuisci offensionis propriae postulemus. moraliter ergo deum rogat propheta,",
          "candidate_score": 0.653841,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_4_6",
          "bdc_text": "die zusammenfassenden Bemerkungen bei Pestalozzi 91-93. . Et sane prodidimus , sed aliena culpa , quamquam et ea sit nostra quoque , qui tanto sceleri capita non opposuimus . Ceterum sic initio conventionis capita ab imperatoribus et magnatibus tum nostris tum exteris adumbrata sunt , ut mox iureiurando silentium intercesserit et sigillorum obsignatio totusque exercitus nunquam solide edoctus sit , quae essent pacis capita .",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa015.opp-lat1_window_22",
          "psc_text": "uermis et non homo, obprobrium hominum et abiectio plebis et alibi: et opprobria exprobrantium ceciderunt super mepergofuturae dispensationis mysterium 679 A in suis ante praemisit, et seruuli quidem condicionis suae peccata portarunt, ideo non potuerunt etiam ipsi exortes esse peccati: dominus autem onus suscepit alienum, ideo solus fuit sine consortio delictorum. § 11 Ad summam apostolo quoque docente cognouimus in figura gesta esse conpluria, quae temporibus gesta superioribus sunt. nam cum dixisset in deserto patres a serpentibus uulneratos non aliter potuisse sanansanari, nisi Moyses serpentem suspendisset B aereum, quo uiso letaiesletales liiiilli morsus atque mtusiones ueneni noxiae curabantur, subiecit: haec autem in figura facta sunt illis ad nostram conrectionem. in figura aereus 5 II Cor. 5, 21 9 Psalm. XXI 7 11 Psalm. LXVIII 10 19 I Cor. 10, 9 Num. 21, 8 sq. 22 I Cor. 10, 11 2 possemus RB'AP'T' possimus cet. 3 nostram s. u. m2 P",
          "candidate_score": 0.653441,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_22_24",
          "bdc_text": "Quod nunc primum maxima populi pars persentiscere et frustradolere incipit . Est tamen aliquid patratum scelus fateri et detestari . Vos orabitis dominum , ut nostri misereatur .",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa015.opp-lat1_window_11",
          "psc_text": "peccatum suum domino. quem mihi nunc facile repperias bonoratumhonoratum ac diuitem, qui si arguatur alicuius culpae reus, non nalestemoleste ferat? at ille regio clarus imperio, tot diuinis probatus oraculis, cum a priuato homine corriperetur quod grauiter deliquisset, non indignatus infremuit, sed confessus ingemuit culpae dolore. denique dominum dolor intimi mouit affectus, ut Nathan diceret: Cquoniam paenituit et dominus transtulit peccatum tuum.' maturitas 10 D itaque ueniae profundam regis fuisse paenitentiam declarauit, quae tanti erroris offensam traduxerit. § 6 alii homines cum a sacerdotibus corripiuntur, peccatum suum ingrauant, dum negare cupiunt aut defendere, ibique eorum maior est lapsus, ubi speratur correctio. sancti autem domini, qui consummare certamen pium gestiunt et currere cursum salutis, sicubi forte ut homines corruerunt naturae magis fragilitate quam peccandi libidine, acriores ad currendum resurgunt pudoris E stimulo maiora reparantes certamina, ut non solum nullum adtulisse aestimetur lapsus inpedimentum, sed etiam uelocitatis incentiua cumulasse. ergo si currentium non",
          "candidate_score": 0.650515,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_69",
          "bdc_text": "At magistratus est sontes plectere , id quod et Paulus monuit in RomanisVgl. Röm 13 , 1ff. , imo et PetrusVgl. 1 Petr 2 , 13ff. , qui - - -",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa015.opp-lat1_window_176",
          "psc_text": "13 primus T primum est PxT' petrum om. DB'I 14 dni D'T de paradiso BD'O et ml P cum de paradiso exiret P m2 cet., recte puto 16 eIiuit... dei in mg. m2 P dei... dei] dDi ... dni PxT' dī . . . dni Bx dni... dt D' parricidale (ci s. u. m2) 1x 17 dlb BPBxD'O, om. cet. 19 iustum (s s. fit) B 20 interiore (o eras.) P optulit BC'DL obtulit eet. ecce sumJ ego sum AO ecce sum ego CD sum, ego peccaui et ego pastor male feci', et sic ira E domini mitigata est et uenia donata. § 70 Simul ostendit quia sancti permanent, criminosi proiciuntur. ideoque seruanda est nobis gratia spiritalis, ne propter peccata nostra aufel'atur a nobis. non enim proicitur in quo sanctus est spiritus, sed inoffenso muneris sui fructu studet se domino semper offerre, sicut ille qui dicenti domino: n u mquid",
          "candidate_score": 0.634801,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_44_46",
          "bdc_text": "s. oben [Nr. 61 ] S. 41 , Anm. 1 ) , die einen besonderen Abschnitt über Zwinglis Leben enthält , übersenden . Dieser ist gedruckt bei Büsser , De prophetae officio 254-257 . Vielleicht verschweigt Bullinger deshalb den Verfasser .",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa015.opp-lat1_window_92",
          "psc_text": "ad eam scripsit historiam. et cum pnorumpriorum gestorum suorum historiam subiecerit, ut de proditione Doec SynSyri, cuius est D titulus in psalmo quinquagensimo primo, et Ziphaeorum, quae conprehendi titulo uidetur psalmi LIII, istam quae posterior est praemisit historiam, cum Doec ante prodiderit uel Ziphaei quam regnum Dauid propheta susciperet, quandoquidem regem Saul fugiens adhuc per diuersa secreta exulexui errabat, Bersabee autem iam cum regnaret accepit. § 42 cur ergo secundum 7 Luc. 7, 47 11 Psalm. LI 2 12 Psalm. LIII 2 16 Psalm. LI 2 1 transduxit PBxT' transtulit D' traxit C 2 texit (t pr. s. u.) P a caritate RB' 3 et om. BPDiLO et (t pr. in texit in ras.) T, atque operuit et texit om. T' est om. B' 5 inprobitatis (is ex e m2) P 6 misterii P 7 lauachrum RB' direxit P multnni ṃụḷṭụṃ B (alt. del.) 8 tegeret P et (t alt.",
          "candidate_score": 0.625969,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_44",
          "bdc_text": "s. oben [Nr. 61 ] S. 41 , Anm. 1 ) , die einen besonderen Abschnitt über Zwinglis Leben enthält , übersenden .",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa015.opp-lat1_window_94",
          "psc_text": "11 historiam om. B' subiecerit Px (e s. i alt.) T (ex subiceret) subieceret BB' subiceret ACDT4 11 doee BPBB'D' dohec P (qui desinit in hoc uerbo; cetera excidertmt) T dohaec A doech cet. 12 quinquagensimo primo B LI R L. I. A licet (om. deinde et) B' Lmo primo Px quinquagesimo primo cet. zyfeorum BPBL zvpheoruin 0 zifeorum B'PxT zafeorum Bx zipheorum D (i ex y ut uidetur) eel. 14 doec BPD1 doaec A dohec T doech eet. ziphaei B\" et (zi ex ze) Px zyfei BP'0 zyephaei RB' zyphei D' zyphaei T' ziphei AD zifei CT zifaei L 15 susciperet (i ex e) B susceperit 0 16 bersabe B bersabeo P'RB'C bersabee 0 betsabee AT bethsabeae piT bethsabee D (beth m2 tn ras.) cet. 17 cum iam BIiD'L gestorum ordinem psalmorum quoque ordo non quadrat? E quia non tam ordinem ordini quam mysterium gestis uoluit conuenire ideoque numerum",
          "candidate_score": 0.607205,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_5",
          "bdc_text": "Et sane prodidimus , sed aliena culpa , quamquam et ea sit nostra quoque , qui tanto sceleri capita non opposuimus .",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa015.opp-lat1_window_113",
          "psc_text": "consuerunt BP'BxDD'O consueuenmt eet. 15 prod. est B aceruatur PBxD'L 17 criminis (9 ex bus) P' peccatis se existimat adiuuari ideoque exultat in crimine. at uero sapiens aduersum se iudicat esse delictum suum et tamquam hostiles acies ita lapsus culparum suarum aduersantium modo sibi arbitratur obsistere. quidquid personuerit, quidquid increpuentincrepuerit, culpa ei propria semper occurrit: quidquid fuerit dictum aut lectum in se dictum putat: quidquid intenderit, se nutu, se oculis signari putat. si epuletur, si cogitet, si oret ac deprecetur, ante oculos eius semper error c est proprius et momentis omnibus culpa pnlsatpulsat conscientiam nec quiescere nec obliuisci sinit. uelut grauis censor exagitat se terrore perpetuo. omnia igitur aduersa habet qui ipse sibi displicet, ipse sui accusator, ipse sui testis est, nec inuenit quo fugiat qui ipse se perurget et stimulat. sed hoc bonae mentis est uulnus sentire peccati. nam qui expertes doloris sunt non sentiunt uulneris acerbitatem, quod est",
          "candidate_score": 0.60049,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 16,
      "cf_id": "cf014",
      "work_id": "103_Basilius-Caesareae_Regula-S.-Basilii",
      "max_score": 0.691153,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_60_62",
          "bdc_text": "A domino malum egressum est , ut tentaremur , non ut prorsus perderemur . At domini voluntas sancta est et iusta . Hinc , cum scribitis nescire , quid civile et humanum resipere visa sit ratio doctrinae ecclesiasticae apud nos , quae et male nobis cesserit , non modo miramur , fratres charissimi , sed et obstupescimus .",
          "psc_chunk_id": "103_Basilius-Caesareae_Regula-S.-Basilii_window_237",
          "psc_text": "iterum per Apostolum sic dicit: Sed intelligentes, quae sit voluntas Domini (Ephes. V) . Qui rursus ait: Prudentia carnis mors est, prudentia autem spiritus, vita est et pax (Rom. VIII) . Possumus autem hoc modo promereri, si faciamus illud quod scriptum est: Vacate et cognoscite, quoniam ego Dominus sum (Psal. XLV) ; et si credimus omne verbum Dei verum esse: Si enim, inquit, non credideritis, neque intelligetis (Isai. VII) . INTERROGATIO CLXVIII. Si Dominus dat sapientiam, et a facie ejus scientia et intellectus est (Prov. XI) ; et si, alii quidem per Spiritum datur sermo sapientiae, alii sermo scientiae (I Cor. XII) ; quomodo increpat Dominus discipulos suos dicens: Quia adhuc et vos insensati estis, et non intelligitis (Matth. XV) ? et Apostolus culpat Galatas insensatos (Gal. III) ? RESP. Si quis scit bonitatem Domini, volentis omnes homines salvos fieri, et ad agnitionem verbi veritatis venire (I Tim. II); et",
          "candidate_score": 0.691153,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_66_68",
          "bdc_text": "N[ec ] enim damnat etcVgl. Ps 37 , 33. . An vero respondebimus aliam fuisse illorum functionem , aliam vero nostram , cum ne communis sensus id permittat ? Nemo enim ignorat ea , quae iustitiae sunt et iudicii , nunquam abrogata esse neque magistratum in ecclesia Christi abrogatum esse .",
          "psc_chunk_id": "103_Basilius-Caesareae_Regula-S.-Basilii_window_140",
          "psc_text": "condemnemini? RESP. Cum Dominus aliquando dicat: Nolite judicare, ut non judicemini (Matth. VII) ; aliquando vero: justum judicium judicate (Joan. VII) ; non utique omni modo prohibet judicandi facultatem; sed differentiam judicii nosse nos docet, ut sciamus in quibus oporteat non judicare et in quibus non. De hoc autem manifeste nobis Apostolus tradidit, dicens de his causis quae uniuscujusque arbitrio esse debent: Tu autem quare judicas fratrem tuum (Rom. XIV) ? Et iterum: Non ergo invicem judicemus (Ibid.) . In his vero actibus qui aperte Deo non placent, notat eos qui non judicant, et ipse suam sententiam prodit per haec quae dicit: Ego quidem sicut absens corpore, praesens autem spiritu, jam judicavi tanquam praesens eum, qui haec operatus est, in nomine Domini nostri Jesu Christi, congregatis vobis et meo spiritu, cum virtute Domini nostri Jesu Christi; tradere hujuscemodi hominem Satanae in interitum carnis, ut spiritus salvus fiat in die Domini",
          "candidate_score": 0.685277,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_35_37",
          "bdc_text": "November 1531 , ASchweizer Ref IV 1046 ) , gemacht haben. miserint , quam illi toti communicent Germaniae . Quod tarnen nescimus nec credimus . «Sed eam nos cladem hasce proditiones et civiles simultates» , inquis , «praescivimus .",
          "psc_chunk_id": "103_Basilius-Caesareae_Regula-S.-Basilii_window_13",
          "psc_text": "affectu, atque indesinenter erga ejus memoriam pendere, sicut erga genitrices suas faciunt parvuli. Sed multo amplius multoque promptius; quanto et immensorum nos beneficiorum ejus obnoxios scimus. Quod ipsum nobis commune esse puto etiam cum caeteris animalibus: meminerunt namque etiam illa, si quid eis quis contulerit bonum. Si mihi non creditis, audite Prophetam dicentem: Cognovit bos possessorem suum, et asinus praesepium domini sui (Isa. I) . Absit autem de nobis dici ea quae sequuntur: Quia Israel me non cognovit, et populus meus me non intellexit (Ibid.) . Quod si etiam eos qui beneficii aliquid nobis contulerunt, nullo docente diligimus, et omni studio, quantum fieri potest, referre gratias nitimur; quomodo sufficiemus gratiam referre beneficiis Dei, quae tanta sunt, ut effugiant numerum; et talia, ut sufficiat unum aliquod ex omnibus per totam vitam nostram efficere nos obnoxios largitori? Nam omitto caetera omnia, quae quidem et ipsa magna sunt et praeclara, verum a majoribus",
          "candidate_score": 0.65135,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_60",
          "bdc_text": "A domino malum egressum est , ut tentaremur , non ut prorsus perderemur .",
          "psc_chunk_id": "103_Basilius-Caesareae_Regula-S.-Basilii_window_250",
          "psc_text": "Domino docente nos, orandum esse ut ne intremus in tentationem; sed oportet orare ne accidant nobis dolores corporales: vel si inciderimus in eos, quomodo oportet ferre? RESP. Non discrevit tentationum qualitatem, sed generaliter praecepit orandum esse ne intremus in tentationem. Si vero inciderimus, ut det nobis exitum evadendi; et ut sustinere possimus, a Domino posci oportet, ut possimus implere quod est dictum: Quia qui permanserit in finem, hic salvus erit (Matth. X) . INTERROGATIO CLXXX Quis est adversarius noster? et quomodo ei consentire debemus in via? RESP. Hic specialiter Dominus eum, qui auferre quid a nobis conatur, adversarium nominavit. Consentimus autem ei, si servemus praeceptum Domini dicentis: Si quis autem voluerit tecum judicio contendere, et auferre tunicam tuam, dimitte ei et pallium (Matth. V) . Quod et in omnibus fideliter observari oportet. INTERROGATIO CLXXXI Si bonum est statuere ad certum tempus, verbi causa, abstinere se tali vel tali cibo sive",
          "candidate_score": 0.640384,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 17,
      "cf_id": "cf021",
      "work_id": "stoa0040.stoa041.opp-lat1",
      "max_score": 0.690725,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_60_62",
          "bdc_text": "A domino malum egressum est , ut tentaremur , non ut prorsus perderemur . At domini voluntas sancta est et iusta . Hinc , cum scribitis nescire , quid civile et humanum resipere visa sit ratio doctrinae ecclesiasticae apud nos , quae et male nobis cesserit , non modo miramur , fratres charissimi , sed et obstupescimus .",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa041.opp-lat1_window_137",
          "psc_text": "boni-boni om. A I 22 doctrina bona Xbd bonus] bonis P uero mala et qui eam ueram putat, quamuis ei non obtemperet, malus est et qui obtemperat, peior est. § 33 Illud sane mirabile est, quod fratres, qui aliter sapiunt, cum debeant ab ista uel noua uel uetere, perniciosa tamen opinione discedere, ipsi insuper dicunt nouam esse doctrinam, qua nequissimi homines in suis flagitiis se perseueraturos in propatulo profitentes non admittuntur ad baptismum: quasi nescio ubi peregrinentur, quando meretrices et histriones et quilibet alii publicae turpitudinis professores nisi solutis aut disruptis talibus uinculis ad christiana sacramenta non permittuntur accedere, qui utique secundum istorum sententiam omnes admitterentur, nisi antiquum et robustum morem sancta ecclesia retineret, ex illa scilicet liquidissima ueritate uenientem, qua certum habet, quoniam qui talia agunt, regnum dei non possidebunt, et nisi egerint ab his mortuis operibus paenitentiam, accedere ad baptismum non sinuntur; si autem subrepserint, nisi uel postea",
          "candidate_score": 0.690725,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_21_23",
          "bdc_text": "Hinc vero emersit nobis egregia illa pax , qua et deum et homines prodidimus . Quod nunc primum maxima populi pars persentiscere et frustradolere incipit . Est tamen aliquid patratum scelus fateri et detestari .",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa041.opp-lat1_window_83",
          "psc_text": "et qui propterea facit, quia praecepit deus, necesse est, ut credat deo. § 21 Quamobrem iam illud uideamus, quod excutiendum est a cordibus religiosis, ne mala securitate salutem suam perdant, si ad eam obtinendam sufficere fidem putauerint, bene autem uiuere et bonis operibus uiam dei tenere neglexerint. nam etiam temporibus apostolorum non intellectis quibusdam subobscuris sententiis apostoli Pauli hoc eum quidam arbitrati sunt dicere: faciamus mala, ut ueniant bona, quia dixerat: lex subintrauit, ut abundaret delictum; ubi autem abundauit delictum, superabundauit gratia. quod ideo uerum est, quia legem accipientes homines, qui do suis uiribus superbissime praesumebant, nec diuinum adiutorium uincendarum malarum concupiscentiarum recta fide inpetrantes pluribus grauioribusque delictis etiam lege praeuaricata onerati sunt: ac sic magno reatu conpellente confugerunt ad fidem, qua misericordiam indulgentiae mererentur et auxilium a domino, qui fecit caelum et terram, ut diffusa per spiritum sanctum caritate in cordibus suis cum dilectione agerent, quae contra saeculi huius",
          "candidate_score": 0.635058,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 18,
      "cf_id": "cf020",
      "work_id": "028_Hieronymus-Stridonensis_Libri-XII-Prophetarum",
      "max_score": 0.690491,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_62_64",
          "bdc_text": "Hinc , cum scribitis nescire , quid civile et humanum resipere visa sit ratio doctrinae ecclesiasticae apud nos , quae et male nobis cesserit , non modo miramur , fratres charissimi , sed et obstupescimus . Si enim ex eventu ac infortunio quaevis res aestimanda erit , quem tandem non poeniteat prophetiae christianae , ut quae post multos exantlatos labores non rude donat , sed vita privat privavitque optimos in domino viros , Isaiam , Zachariam , StephanumIn der erwähnten Schrift ( oben Anm. 10 ) weist Bullinger ebenfalls auf den Tod von Jesaia , Sacharja und Stephanus hin , s. Büsser , De prophetae officio 257. , Iacobum aliosque heroas innumeros ; quibus omnibus religio vera pessime cessit ?",
          "psc_chunk_id": "028_Hieronymus-Stridonensis_Libri-XII-Prophetarum_window_0",
          "psc_text": "PRAEFATIO S. HIERONYMI IN DUODECIM PROPHETAS. Non idem ordo est duodecim prophetarum apud Hebraeos, qui et [ Al. est] apud nos. Unde secundum id quod ibi legitur, hic quoque dispositi sunt. Osee commaticus est, et quasi per sententias loquens. Joel planus in principiis: in fine obscurior. Et usque ad Malachiam, habent singuli proprietates suas: quem Esdram scribam, legisque doctorem Hebraei autumant. Et quia longum est nunc de omnibus dicere: hoc tantum vos, o Paula et Eustochium, admonitas volo, unum librum esse duodecim prophetarum: et Osee σύγχρονον Isaiae: Malachiam vero Aggaei et Zachariae fuisse temporibus. In quibus autem tempus non praefertur in titulo, sub illis eos regibus prophetasse, sub quibus et hi qui ante eos habent titulos, prophetaverunt. INCIPIT LIBER OSEE PROPHETAE. [Cap. I.] Verbum Domini, quod factum est ad Osee filium Beeri, in diebus Oziae, Joathan, Achaz, Ezechiae regum Juda, et in diebus Jeroboam filii Joas regis Israel. Principium loquendi",
          "candidate_score": 0.690491,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_63",
          "bdc_text": "Si enim ex eventu ac infortunio quaevis res aestimanda erit , quem tandem non poeniteat prophetiae christianae , ut quae post multos exantlatos labores non rude donat , sed vita privat privavitque optimos in domino viros , Isaiam , Zachariam , StephanumIn der erwähnten Schrift ( oben Anm. 10 ) weist Bullinger ebenfalls auf den Tod von Jesaia , Sacharja und Stephanus hin , s. Büsser , De prophetae officio 257. , Iacobum aliosque heroas innumeros ;",
          "psc_chunk_id": "028_Hieronymus-Stridonensis_Libri-XII-Prophetarum_window_0",
          "psc_text": "PRAEFATIO S. HIERONYMI IN DUODECIM PROPHETAS. Non idem ordo est duodecim prophetarum apud Hebraeos, qui et [ Al. est] apud nos. Unde secundum id quod ibi legitur, hic quoque dispositi sunt. Osee commaticus est, et quasi per sententias loquens. Joel planus in principiis: in fine obscurior. Et usque ad Malachiam, habent singuli proprietates suas: quem Esdram scribam, legisque doctorem Hebraei autumant. Et quia longum est nunc de omnibus dicere: hoc tantum vos, o Paula et Eustochium, admonitas volo, unum librum esse duodecim prophetarum: et Osee σύγχρονον Isaiae: Malachiam vero Aggaei et Zachariae fuisse temporibus. In quibus autem tempus non praefertur in titulo, sub illis eos regibus prophetasse, sub quibus et hi qui ante eos habent titulos, prophetaverunt. INCIPIT LIBER OSEE PROPHETAE. [Cap. I.] Verbum Domini, quod factum est ad Osee filium Beeri, in diebus Oziae, Joathan, Achaz, Ezechiae regum Juda, et in diebus Jeroboam filii Joas regis Israel. Principium loquendi",
          "candidate_score": 0.685922,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_63_65",
          "bdc_text": "Si enim ex eventu ac infortunio quaevis res aestimanda erit , quem tandem non poeniteat prophetiae christianae , ut quae post multos exantlatos labores non rude donat , sed vita privat privavitque optimos in domino viros , Isaiam , Zachariam , StephanumIn der erwähnten Schrift ( oben Anm. 10 ) weist Bullinger ebenfalls auf den Tod von Jesaia , Sacharja und Stephanus hin , s. Büsser , De prophetae officio 257. , Iacobum aliosque heroas innumeros ; quibus omnibus religio vera pessime cessit ? Quod si doctrina nostra humanum et civile propterea resipit , quod cohortati sumus christianum magistratum oppressos liberare , aequitatem servare , et iustitiam colere , scelera et sceleratos plectere , quid , oro , divini praedicaverunt prophetae ?",
          "psc_chunk_id": "028_Hieronymus-Stridonensis_Libri-XII-Prophetarum_window_0",
          "psc_text": "PRAEFATIO S. HIERONYMI IN DUODECIM PROPHETAS. Non idem ordo est duodecim prophetarum apud Hebraeos, qui et [ Al. est] apud nos. Unde secundum id quod ibi legitur, hic quoque dispositi sunt. Osee commaticus est, et quasi per sententias loquens. Joel planus in principiis: in fine obscurior. Et usque ad Malachiam, habent singuli proprietates suas: quem Esdram scribam, legisque doctorem Hebraei autumant. Et quia longum est nunc de omnibus dicere: hoc tantum vos, o Paula et Eustochium, admonitas volo, unum librum esse duodecim prophetarum: et Osee σύγχρονον Isaiae: Malachiam vero Aggaei et Zachariae fuisse temporibus. In quibus autem tempus non praefertur in titulo, sub illis eos regibus prophetasse, sub quibus et hi qui ante eos habent titulos, prophetaverunt. INCIPIT LIBER OSEE PROPHETAE. [Cap. I.] Verbum Domini, quod factum est ad Osee filium Beeri, in diebus Oziae, Joathan, Achaz, Ezechiae regum Juda, et in diebus Jeroboam filii Joas regis Israel. Principium loquendi",
          "candidate_score": 0.671349,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 19,
      "cf_id": "cf016",
      "work_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-officiis-ministrorum",
      "max_score": 0.689856,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_61_63",
          "bdc_text": "At domini voluntas sancta est et iusta . Hinc , cum scribitis nescire , quid civile et humanum resipere visa sit ratio doctrinae ecclesiasticae apud nos , quae et male nobis cesserit , non modo miramur , fratres charissimi , sed et obstupescimus . Si enim ex eventu ac infortunio quaevis res aestimanda erit , quem tandem non poeniteat prophetiae christianae , ut quae post multos exantlatos labores non rude donat , sed vita privat privavitque optimos in domino viros , Isaiam , Zachariam , StephanumIn der erwähnten Schrift ( oben Anm. 10 ) weist Bullinger ebenfalls auf den Tod von Jesaia , Sacharja und Stephanus hin , s. Büsser , De prophetae officio 257. , Iacobum aliosque heroas innumeros ;",
          "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-officiis-ministrorum_window_46",
          "psc_text": "Dominus, neque intelliget Deus Jacob. Quibus respondet propheta dicens: Intelligite nunc insipientes in populo, et stulti aliquando sapite. Qui plantavit aurem, non audit: et qui finxit oculum, non considerat? Qui corripit gentes, non arguit, qui docet hominem scientiam? Dominus scit cogitationes hominum, quoniam vanae sunt (Ibid. 7 et seq.) . Qui ea quaecumque vana sunt deprehendit, ea quae sancta sunt, nescit, et ignorat quod ipse fecit? Potest opus suum ignorare artifex? Homo est, et in opere suo latentia deprehendit; et Deus opus suum nescit? Altius ergo profundum in opere, quam in auctore. Et fecit aliquid quod supra se esset, cujus meritum ignoraret auctor, cujus affectum nesciret arbiter? Haec illis. 53. Caeterum nobis satis est ipsius testimonium, qui ait: Ego sum scrutans corda et renes (Jerem. XVII, 10) . Et in Evangelio ait Dominus Jesus: Quid cogitatis mala in cordibus vestris (Luc. V, 22) ? Sciebat enim quod cogitarent mala. Denique",
          "candidate_score": 0.689856,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_62_64",
          "bdc_text": "Hinc , cum scribitis nescire , quid civile et humanum resipere visa sit ratio doctrinae ecclesiasticae apud nos , quae et male nobis cesserit , non modo miramur , fratres charissimi , sed et obstupescimus . Si enim ex eventu ac infortunio quaevis res aestimanda erit , quem tandem non poeniteat prophetiae christianae , ut quae post multos exantlatos labores non rude donat , sed vita privat privavitque optimos in domino viros , Isaiam , Zachariam , StephanumIn der erwähnten Schrift ( oben Anm. 10 ) weist Bullinger ebenfalls auf den Tod von Jesaia , Sacharja und Stephanus hin , s. Büsser , De prophetae officio 257. , Iacobum aliosque heroas innumeros ; quibus omnibus religio vera pessime cessit ?",
          "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-officiis-ministrorum_window_46",
          "psc_text": "Dominus, neque intelliget Deus Jacob. Quibus respondet propheta dicens: Intelligite nunc insipientes in populo, et stulti aliquando sapite. Qui plantavit aurem, non audit: et qui finxit oculum, non considerat? Qui corripit gentes, non arguit, qui docet hominem scientiam? Dominus scit cogitationes hominum, quoniam vanae sunt (Ibid. 7 et seq.) . Qui ea quaecumque vana sunt deprehendit, ea quae sancta sunt, nescit, et ignorat quod ipse fecit? Potest opus suum ignorare artifex? Homo est, et in opere suo latentia deprehendit; et Deus opus suum nescit? Altius ergo profundum in opere, quam in auctore. Et fecit aliquid quod supra se esset, cujus meritum ignoraret auctor, cujus affectum nesciret arbiter? Haec illis. 53. Caeterum nobis satis est ipsius testimonium, qui ait: Ego sum scrutans corda et renes (Jerem. XVII, 10) . Et in Evangelio ait Dominus Jesus: Quid cogitatis mala in cordibus vestris (Luc. V, 22) ? Sciebat enim quod cogitarent mala. Denique",
          "candidate_score": 0.689421,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_61_63",
          "bdc_text": "At domini voluntas sancta est et iusta . Hinc , cum scribitis nescire , quid civile et humanum resipere visa sit ratio doctrinae ecclesiasticae apud nos , quae et male nobis cesserit , non modo miramur , fratres charissimi , sed et obstupescimus . Si enim ex eventu ac infortunio quaevis res aestimanda erit , quem tandem non poeniteat prophetiae christianae , ut quae post multos exantlatos labores non rude donat , sed vita privat privavitque optimos in domino viros , Isaiam , Zachariam , StephanumIn der erwähnten Schrift ( oben Anm. 10 ) weist Bullinger ebenfalls auf den Tod von Jesaia , Sacharja und Stephanus hin , s. Büsser , De prophetae officio 257. , Iacobum aliosque heroas innumeros ;",
          "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-officiis-ministrorum_window_236",
          "psc_text": "8. Et quoniam sola rerum scientia explosa est, vel quasi inanis secundum Philosophiae disputationes superfluas, vel quasi semiperfecta sententia; consideremus quam enodem de eo divina scriptura absolvat sententiam, de quo tam multiplices et implicatas atque confusas videmus esse quaestiones Philosophiae. Nihil enim bonum Scriptura nisi quod honestum asserit, virtutemque in omni rerum statu beatam judicat, quae neque augeatur bonis corporis, vel externis, neque minuatur adversis: nihilque tam beatum, nisi quod a peccato alienum sit, 73 plenum innocentiae, repletum gratiae Dei. Scriptum est enim: Beatus vir qui non abiit in consilio impiorum, et in via peccatorum non stetit, et in cathedra pestilentiae non sedit: sed in lege Domini fuit voluntas ejus (Ps. I, 1, 2) . Et alibi: Beati immaculati in via, qui ambulant in lege Domini (Ps. CXVIII, 1) . 9. Innocentia igitur et scientia beatum faciunt. Bonae quoque operationis mercedem esse beatitudinem vitae aeternae superius advertimus (Sup., cap. 2).",
          "candidate_score": 0.677752,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_62_64",
          "bdc_text": "Hinc , cum scribitis nescire , quid civile et humanum resipere visa sit ratio doctrinae ecclesiasticae apud nos , quae et male nobis cesserit , non modo miramur , fratres charissimi , sed et obstupescimus . Si enim ex eventu ac infortunio quaevis res aestimanda erit , quem tandem non poeniteat prophetiae christianae , ut quae post multos exantlatos labores non rude donat , sed vita privat privavitque optimos in domino viros , Isaiam , Zachariam , StephanumIn der erwähnten Schrift ( oben Anm. 10 ) weist Bullinger ebenfalls auf den Tod von Jesaia , Sacharja und Stephanus hin , s. Büsser , De prophetae officio 257. , Iacobum aliosque heroas innumeros ; quibus omnibus religio vera pessime cessit ?",
          "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-officiis-ministrorum_window_45",
          "psc_text": "CAPUT XIV. Dei cognitionem nihil fugere et Scripturarum testimoniis, et solis comprobatur exemplo, qui licet creatura sit, tamen vel lumine, vel calore cuncta penetrat. 51. Sequitur illa responsio, utrum Deum, si operis sui cura non praeterierit, praetereat scientia. Ergo qui plantavit aurem, non audit: qui finxit oculum, non videt, non considerat? 52. Non praeteriit haec vana opinio sanctos prophetas. Denique David inducit eos loquentes, quos superbia inflatos asserit. Quid enim tam superbum, quam cum ipsi sub peccato sint, alios indigne ferant peccatores vivere, dicentes: Usquequo peccatores, Domine, usquequo peccatores gloriabuntur (Psal. XCIII, 3) ? Et infra: Et dixerunt. Non videbit Dominus, neque intelliget Deus Jacob. Quibus respondet propheta dicens: Intelligite nunc insipientes in populo, et stulti aliquando sapite. Qui plantavit aurem, non audit: et qui finxit oculum, non considerat? Qui corripit gentes, non arguit, qui docet hominem scientiam? Dominus scit cogitationes hominum, quoniam vanae sunt (Ibid. 7 et seq.) .",
          "candidate_score": 0.676382,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_63",
          "bdc_text": "Si enim ex eventu ac infortunio quaevis res aestimanda erit , quem tandem non poeniteat prophetiae christianae , ut quae post multos exantlatos labores non rude donat , sed vita privat privavitque optimos in domino viros , Isaiam , Zachariam , StephanumIn der erwähnten Schrift ( oben Anm. 10 ) weist Bullinger ebenfalls auf den Tod von Jesaia , Sacharja und Stephanus hin , s. Büsser , De prophetae officio 257. , Iacobum aliosque heroas innumeros ;",
          "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-officiis-ministrorum_window_246",
          "psc_text": "in senectute, et beatitudines suis benedictionibus conferebat (Gen. XVII, 1 et seq.)? Annon beatus Jacob qui profugus patria domo, mercenarius pastor exsilium sustinuit, filiae pudicitiam ingemuit esse temeratam, famem pertulit (Gen. XXXI, 1, et seq.)? Non ergo beati quorum fide Deus accipit testimonium, cum dicitur: Deus Ahrabam, Deus Isaac, Deus Jacob (Gen. XXXIV, 1 et seq.) ? Misera est servitus, sed non miser Joseph; immo plane beatus, cum dominae libidines in servitute positus coerceret (Gen. XXXIV, 8 et seq.) Quid de sancto David loquar, qui trium filiorum deploravit obitum (II Reg. XIII, 3), et quod his durius, incestum filiae (II Reg. XVIII, 33)? Quomodo non beatus, de cujus successionne beatitudinis auctor exortus est, qui plurimos fecit beatos? Beati enim qui non viderunt et crediderunt (Joan. XX, 29) . Fuerunt et ipsi in sensu infirmitatis, sed evaluerunt de infirmitate fortes. Quid laboriosius autem sancto Job vel in domus incendio, vel filiorum",
          "candidate_score": 0.671351,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_43",
          "bdc_text": "Möglicher weise wollte er seine eigene Schrift «De prophetae officio» ( HBBibl I 33 ;",
          "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-officiis-ministrorum_window_188",
          "psc_text": "fecisset remota formidine quo minus cognosceretur, nequaquam levitatis reprehensione carere potuisset. Saul quoque vallatus choro prophetarum, etiam ipse prophetavit; et de solo quasi indigno memoratum est: Et Saul inter prophetas (I Reg. XIX, 24) . CAPUT XLIV. Officio sibi congruo quemque studere oportere: sed multos impediri paternorum imitatione studiorum; contra quam Ecclesiastici viri faciunt. 214. Unusquisque igitur suum ingenium noverit, et ad id se applicet, quod sibi aptum elegerit. Itaque quid sequatur, prius consideret. Noverit bona sua, sed etiam vitia cognoscat: aequalemque se judicem sui praebeat, ut bonis intendat, vitia declinet. 215. Alius distinguendae lectioni aptior, alius psalmo gratior, alius exorcizandis qui malo laborant spiritu, sollicitior, alius sacrario oportunior habetur. Haec omnia spectet sacerdos, et quid cuique congruat, id officii deputet. Quo etenim unumquemque suum ducit ingenium, aut quod officium decet, id majore impletur gratia. 216. Sed id cum in omni vita difficile, tum in 58 nostro actu difficillimum est.",
          "candidate_score": 0.65608,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_62",
          "bdc_text": "Hinc , cum scribitis nescire , quid civile et humanum resipere visa sit ratio doctrinae ecclesiasticae apud nos , quae et male nobis cesserit , non modo miramur , fratres charissimi , sed et obstupescimus .",
          "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-officiis-ministrorum_window_46",
          "psc_text": "Dominus, neque intelliget Deus Jacob. Quibus respondet propheta dicens: Intelligite nunc insipientes in populo, et stulti aliquando sapite. Qui plantavit aurem, non audit: et qui finxit oculum, non considerat? Qui corripit gentes, non arguit, qui docet hominem scientiam? Dominus scit cogitationes hominum, quoniam vanae sunt (Ibid. 7 et seq.) . Qui ea quaecumque vana sunt deprehendit, ea quae sancta sunt, nescit, et ignorat quod ipse fecit? Potest opus suum ignorare artifex? Homo est, et in opere suo latentia deprehendit; et Deus opus suum nescit? Altius ergo profundum in opere, quam in auctore. Et fecit aliquid quod supra se esset, cujus meritum ignoraret auctor, cujus affectum nesciret arbiter? Haec illis. 53. Caeterum nobis satis est ipsius testimonium, qui ait: Ego sum scrutans corda et renes (Jerem. XVII, 10) . Et in Evangelio ait Dominus Jesus: Quid cogitatis mala in cordibus vestris (Luc. V, 22) ? Sciebat enim quod cogitarent mala. Denique",
          "candidate_score": 0.649434,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_4_6",
          "bdc_text": "die zusammenfassenden Bemerkungen bei Pestalozzi 91-93. . Et sane prodidimus , sed aliena culpa , quamquam et ea sit nostra quoque , qui tanto sceleri capita non opposuimus . Ceterum sic initio conventionis capita ab imperatoribus et magnatibus tum nostris tum exteris adumbrata sunt , ut mox iureiurando silentium intercesserit et sigillorum obsignatio totusque exercitus nunquam solide edoctus sit , quae essent pacis capita .",
          "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-officiis-ministrorum_window_359",
          "psc_text": "(Prov. XX, 5) . Nemo, inquit, alienus particeps sit tibi. Fons aquae tuae sit tibi proprius: et jucundare cum uxore, quae est tibi a juventute. Cervus amicitiae et pullus gratiarum confabulentur tecum (Prov. V, 17, 18) . 2. Non ergo primus Scipio scivit solus non esse, cum solus esset; nec minus otiosus, cum otiosus esset: scivit ante ipsum Moyses, qui cum taceret, clamabat (Exod. XIV, 15): cum otiosus staret, praeliabatur; nec solum praeliabatur, sed etiam de hostibus, quos non contigerat, triumphabat (Exod. XVII, 11 et seq.). Adeo otiosus, ut manus ejus alii sustinerent: nec minus 108 quam caeteri negotiosus, qui otiosis manibus expugnabat hostem, quem non poterant vincere qui dimicabant. Ergo Moyses et in silentio loquebatur, et in otio operabatur. Cujus autem majora negotia, quam hujus otia, qui quadringinta diebus positus in monte, totam Legem complexus est, et in illa solitudine qui cum eo loqueretur, non defuit (Exod. XXIV, 15",
          "candidate_score": 0.641552,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_4_6",
          "bdc_text": "die zusammenfassenden Bemerkungen bei Pestalozzi 91-93. . Et sane prodidimus , sed aliena culpa , quamquam et ea sit nostra quoque , qui tanto sceleri capita non opposuimus . Ceterum sic initio conventionis capita ab imperatoribus et magnatibus tum nostris tum exteris adumbrata sunt , ut mox iureiurando silentium intercesserit et sigillorum obsignatio totusque exercitus nunquam solide edoctus sit , quae essent pacis capita .",
          "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-officiis-ministrorum_window_4",
          "psc_text": "sermonem dicere (Esai. L, 4) . Merito ergo sapiens qui a Domino accipit, quo tempore sibi loquendum sit. Unde bene ait Scriptura: Homo sapiens tacebit usque ad tempus (Eccli. XX, 7) . 6. Ideo sancti Domini, qui scirent quia vox hominis plerumque peccati annuntiatio est, et initium erroris humani, sermo est hominis, amabant tacere. Denique sanctus Domini ait: Dixi custodiam vias meas, ut non delinquam in lingua mea (Psal. XXXVIII, 2). Sciebat enim et legerat divinae esse protectionis, ut homo a linguae suae flagello absconderetur, et a conscientiae suae testimonio (Job V, 21). Verberamur enim tacito cogitationis nostrae opprobrio; et judicio conscientiae: verberamur etiam vocis nostrae verbere, cum loquimur ea quorum sono caeditur animus noster, et mens consauciatur. Quis autem est qui mundum cor a peccatorum habeat colluvione, aut non delinquat in lingua sua? Et ideo quia neminem videbat sanctum os servare posse ab immunditia sermonis, ipse sibi silentio legem",
          "candidate_score": 0.638041,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_6",
          "bdc_text": "Ceterum sic initio conventionis capita ab imperatoribus et magnatibus tum nostris tum exteris adumbrata sunt , ut mox iureiurando silentium intercesserit et sigillorum obsignatio totusque exercitus nunquam solide edoctus sit , quae essent pacis capita .",
          "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-officiis-ministrorum_window_359",
          "psc_text": "(Prov. XX, 5) . Nemo, inquit, alienus particeps sit tibi. Fons aquae tuae sit tibi proprius: et jucundare cum uxore, quae est tibi a juventute. Cervus amicitiae et pullus gratiarum confabulentur tecum (Prov. V, 17, 18) . 2. Non ergo primus Scipio scivit solus non esse, cum solus esset; nec minus otiosus, cum otiosus esset: scivit ante ipsum Moyses, qui cum taceret, clamabat (Exod. XIV, 15): cum otiosus staret, praeliabatur; nec solum praeliabatur, sed etiam de hostibus, quos non contigerat, triumphabat (Exod. XVII, 11 et seq.). Adeo otiosus, ut manus ejus alii sustinerent: nec minus 108 quam caeteri negotiosus, qui otiosis manibus expugnabat hostem, quem non poterant vincere qui dimicabant. Ergo Moyses et in silentio loquebatur, et in otio operabatur. Cujus autem majora negotia, quam hujus otia, qui quadringinta diebus positus in monte, totam Legem complexus est, et in illa solitudine qui cum eo loqueretur, non defuit (Exod. XXIV, 15",
          "candidate_score": 0.621356,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 20,
      "cf_id": "cf016",
      "work_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII",
      "max_score": 0.689223,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_60_62",
          "bdc_text": "A domino malum egressum est , ut tentaremur , non ut prorsus perderemur . At domini voluntas sancta est et iusta . Hinc , cum scribitis nescire , quid civile et humanum resipere visa sit ratio doctrinae ecclesiasticae apud nos , quae et male nobis cesserit , non modo miramur , fratres charissimi , sed et obstupescimus .",
          "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_176",
          "psc_text": "Domini justificationes, deinde ut gradus quosdam justificationum et ordinem noverimus, quid prius, quid consequens esse debeat. Nam scire quid facias, et ordinem nescire faciendi, non est perfectae cognitionis: offendunt plerumque praepostera. Denique justus est, qui se in exordio sermonis accusat: 1013 injustus autem, qui quod prius negaverat, confitetur. Ille verecundiae invenit gratiam: hic notam incurrit impudentiae. Ita ordinis ignorantia conturbat negotiorum naturam, formamque meritorum. Ille autem qui didicerit primo mysteria Dei, deinde ordinem mysteriorum, exercetur in mirabilibus Dei. 13. Graecus ἀδολεσχησῷ posuit: quod dicit Latinus, hallucinabor. In quo videtur esse aliqua sermonis offensio secundum vulgarem consuetudinem; quia ἀδολεσχῆσαι vulgo aestimatur, vel hallucinari, vel plus quam oportet aliquid loqui, et superfluum videri, quod audienti fastidio est: et videtur esse praeter ordinem, cum ordo rerum videatur afferre fastidium; ut si causam velis enarrare aliquam, et ordinem serves, auditor autem ad rerum festinet exitum, superiora fastidit. Sed non potest plene instrui, nisi qui",
          "candidate_score": 0.689223,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_25_27",
          "bdc_text": "Nunc equidem humiliavit nos , ut qui hactenus ecclesiarum in robore et constantia fuimus speculum , ita nunc omnium gentium simus περίψημ α καὶ περικάδα ρμαVgl. 1 Kor 4 , 13. . Attamen clamamus cum divino vate :",
          "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_1037",
          "psc_text": "procederet. Sed nunc jam totum illuminat mundum: et tamen adhuc eum per sui corporis, quae est Ecclesia, umbram videmus, nondum facie ad faciem; neque enim oculi corporis divinitatis possunt recipere fulgorem. Haec quoque umbra totum quotidie protegit orbem terrarum. Profuit igitur conclusio; Conclusit enim Deus omnia in incredulitate; ut omnium misereatur (Rom. XI, 32) . Sed jam consideremus quid in conclusione dicendum est, et unde incipiendum. 7. (Vers. 145.) Exclamavi in toto corde meo, exaudi me, Domine: justitias tuas exquiram. Cum impressiones patimur corporales, exclamare consuevimus; ut alios ad praesidium nobis vocare possimus. Premebatur sanctus Propheta, appropinquantibus sibi persecutoribus. Saul primo infestus armato eum insequebatur exercitu: postea parricida filius imminebat: non contentus fugientis exsilio, vitam patris quaerebat eripere. Sed ab illis minus pati poterat quos in praesenti videbat, quam ab illis quos non videbat; est enim colluctatio sanctis non solum adversus carnem et sanguinem, 1211 sed etiam adversus principatus et",
          "candidate_score": 0.686237,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_66_68",
          "bdc_text": "N[ec ] enim damnat etcVgl. Ps 37 , 33. . An vero respondebimus aliam fuisse illorum functionem , aliam vero nostram , cum ne communis sensus id permittat ? Nemo enim ignorat ea , quae iustitiae sunt et iudicii , nunquam abrogata esse neque magistratum in ecclesia Christi abrogatum esse .",
          "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_86",
          "psc_text": "Et ideo inscrutabilia sunt judicia ejus; quia ex parte cognoscimus, et ex parte prophetamus. Si autem nullus nisi Christus hoc dicit, qui potest dicere: Ego et Pater unum sumus (Joann. X, 30) . 31. Distinguamus tamen, nec vereamur ne impugnet se velut contrariis Scriptura venerabilis. Consideremus enim quia non dixit: Judicia oris ejus sicut abyssus multa: sed Judicia tua dixit; nec Apostolus posuit: Inscrutabilia judicia oris ejus; sed: Inscrutabilia judicia ejus. Possumus enim judicia Dei aestimare, quae occulta nobis non patefecerit; judicia autem oris ejus, quae annuntiaverit, et per os prophetarum locutus est. Os enim Dei propheta intelligitur, cui dicitur: Clama; et ille ait: Quid clamabo? Et inspiratum est ut diceret: Omnis caro fenum (Esai. XL, 6) . Quod utique locutus, oris Dei functus officio est; quia locutus est judicium Dei. Ergo prophetica oracula jam non sicut abyssus, sed etiam ipsa sunt abyssus; quia nemo potuit in coelo, vel in",
          "candidate_score": 0.684666,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_66_68",
          "bdc_text": "N[ec ] enim damnat etcVgl. Ps 37 , 33. . An vero respondebimus aliam fuisse illorum functionem , aliam vero nostram , cum ne communis sensus id permittat ? Nemo enim ignorat ea , quae iustitiae sunt et iudicii , nunquam abrogata esse neque magistratum in ecclesia Christi abrogatum esse .",
          "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_779",
          "psc_text": "Ideo non poterat ea, nisi Christo docente, cognoscere; quia unus magister omnium Christus est (Matth. XXIII, 8). Haec autem Christi judicia sunt; ut iis qui nobis insidiati fuerint, noverimus non vicem injuriae rependendam, sed pro injuria magis deferendam gratiam. Denique maledicentibus non remaledixit, percutientes non repercussit: sed magis etiam crucifixus pro persequentibus se piae intercessionis apud Patrem auxilium deferebat dicens: Pater, dimitte illis; non enim sciunt quid faciunt (Luc. XXIII, 34) . Haec igitur quisquis fecerit legis judicia, remuneratione donatura Christo. 1151 29. (Vers. 109.) Sed quis judicia Dei doceri potest, nisi qui animam suam semper intenderit ad Dominum? Qui potest dicere: Anima mea in manibus tuis semper, et legem tuam non sum oblitus. Aliqui habent: Anima mea in manibus meis semper, hoc est, in actibus meis, hoc est, in operibus meis. Quamvis in periculis positus dicit justus ad Dominum: Propter te quotidie morior, quotidie periclitor: periclitor ab insidiatore, periclitor",
          "candidate_score": 0.682038,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_66_68",
          "bdc_text": "N[ec ] enim damnat etcVgl. Ps 37 , 33. . An vero respondebimus aliam fuisse illorum functionem , aliam vero nostram , cum ne communis sensus id permittat ? Nemo enim ignorat ea , quae iustitiae sunt et iudicii , nunquam abrogata esse neque magistratum in ecclesia Christi abrogatum esse .",
          "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_85",
          "psc_text": "13.). Ideo quasi edoctus Propheta justitias quinto versu dicit: In labiis meis pronuntiavi omnia judicia oris tui. Et quomodo alibi dicit: Judicia 992 tua sicut abyssus multa (Psalm. XXXV, 7) ? Quomodo Apostolus ait: O altitudo sapientiae et scientiae Dei, quam inscrutabilia sunt judicia ejus, et ininvestigabiles viae ejus! Quis enim cognovit sensum Domini (Rom. XI, 33 et 34) ? Si inscrutabilia sunt judicia, quomodo ergo judicia? quomodo omnia pronuntiavi, ait Propheta, judicia oris tui? Sed fortasse non eadem sunt judicia Dei, quae judicia oris ejus. Si alia sunt, bene dicitur: Cogitationibus tuis quis similis erit (Psal. XXXIX, 6) ? Et ideo inscrutabilia sunt judicia ejus; quia ex parte cognoscimus, et ex parte prophetamus. Si autem nullus nisi Christus hoc dicit, qui potest dicere: Ego et Pater unum sumus (Joann. X, 30) . 31. Distinguamus tamen, nec vereamur ne impugnet se velut contrariis Scriptura venerabilis. Consideremus enim quia non dixit:",
          "candidate_score": 0.681601,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_67_69",
          "bdc_text": "An vero respondebimus aliam fuisse illorum functionem , aliam vero nostram , cum ne communis sensus id permittat ? Nemo enim ignorat ea , quae iustitiae sunt et iudicii , nunquam abrogata esse neque magistratum in ecclesia Christi abrogatum esse . At magistratus est sontes plectere , id quod et Paulus monuit in RomanisVgl. Röm 13 , 1ff. , imo et PetrusVgl. 1 Petr 2 , 13ff. , qui - - -",
          "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_85",
          "psc_text": "13.). Ideo quasi edoctus Propheta justitias quinto versu dicit: In labiis meis pronuntiavi omnia judicia oris tui. Et quomodo alibi dicit: Judicia 992 tua sicut abyssus multa (Psalm. XXXV, 7) ? Quomodo Apostolus ait: O altitudo sapientiae et scientiae Dei, quam inscrutabilia sunt judicia ejus, et ininvestigabiles viae ejus! Quis enim cognovit sensum Domini (Rom. XI, 33 et 34) ? Si inscrutabilia sunt judicia, quomodo ergo judicia? quomodo omnia pronuntiavi, ait Propheta, judicia oris tui? Sed fortasse non eadem sunt judicia Dei, quae judicia oris ejus. Si alia sunt, bene dicitur: Cogitationibus tuis quis similis erit (Psal. XXXIX, 6) ? Et ideo inscrutabilia sunt judicia ejus; quia ex parte cognoscimus, et ex parte prophetamus. Si autem nullus nisi Christus hoc dicit, qui potest dicere: Ego et Pater unum sumus (Joann. X, 30) . 31. Distinguamus tamen, nec vereamur ne impugnet se velut contrariis Scriptura venerabilis. Consideremus enim quia non dixit:",
          "candidate_score": 0.678043,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_24_26",
          "bdc_text": "Vos orabitis dominum , ut nostri misereatur . Nunc equidem humiliavit nos , ut qui hactenus ecclesiarum in robore et constantia fuimus speculum , ita nunc omnium gentium simus περίψημ α καὶ περικάδα ρμαVgl. 1 Kor 4 , 13. .",
          "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_1037",
          "psc_text": "procederet. Sed nunc jam totum illuminat mundum: et tamen adhuc eum per sui corporis, quae est Ecclesia, umbram videmus, nondum facie ad faciem; neque enim oculi corporis divinitatis possunt recipere fulgorem. Haec quoque umbra totum quotidie protegit orbem terrarum. Profuit igitur conclusio; Conclusit enim Deus omnia in incredulitate; ut omnium misereatur (Rom. XI, 32) . Sed jam consideremus quid in conclusione dicendum est, et unde incipiendum. 7. (Vers. 145.) Exclamavi in toto corde meo, exaudi me, Domine: justitias tuas exquiram. Cum impressiones patimur corporales, exclamare consuevimus; ut alios ad praesidium nobis vocare possimus. Premebatur sanctus Propheta, appropinquantibus sibi persecutoribus. Saul primo infestus armato eum insequebatur exercitu: postea parricida filius imminebat: non contentus fugientis exsilio, vitam patris quaerebat eripere. Sed ab illis minus pati poterat quos in praesenti videbat, quam ab illis quos non videbat; est enim colluctatio sanctis non solum adversus carnem et sanguinem, 1211 sed etiam adversus principatus et",
          "candidate_score": 0.676515,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_27_29",
          "bdc_text": "Attamen clamamus cum divino vate : «Bonum est , domine , quod humiliaveris nos » etc. [ Ps 118 , 71 ] . Deinde , quod scribis Tigurinam excusationem literis et instrumento per omnem volitare Germaniam satis quidem impudenter , ut quae necessitatem et populi praetexat voluntatem , miramur .",
          "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_569",
          "psc_text": "suam flexerit. 2. Docet etiam Hieremias propheta humilitatem hac interpretatione signari. Ait enim sub hac littera in Threnis: Quia non repellet in aeternum Dominus; quia cum humiliaverit, miserebitur secundum multitudinem misericordiae suae; quia non humiliavit toto corde suo, neque repulit filios hominum (Thren. III, 31-33) . Bonum ergo curvari, ut humiliemur Domino, et Dominus misereatur. Denique et in superioribus sub hac littera idem Hieremias propheta, ostendens gemitus, et humilitatem plebis, ait: Omnis populus ejus ingemiscentes, quaerentes panem, dederunt desideria sua in escam ut reficiant animam. Vide, Domine, et aspice, quia facta est sine honore (Thren. I, 11) . Ergo qui animae suae quaerit refectionem, humilitate curvetur, quo possit citius ad Domini pervenire misericordiam. 3. (Vers. 81.) Ideoque tamquam curvatus multo amplius anima ac mente, quam corpore exorsus est David, dicens: Defecit in salutare tuum anima mea, et in verbum tuum speravi. Non usitatus sermo nos capiat; ut tamquam corporeae fatigationis",
          "candidate_score": 0.676188,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_28_30",
          "bdc_text": "«Bonum est , domine , quod humiliaveris nos » etc. [ Ps 118 , 71 ] . Deinde , quod scribis Tigurinam excusationem literis et instrumento per omnem volitare Germaniam satis quidem impudenter , ut quae necessitatem et populi praetexat voluntatem , miramur . Ab aliis enim quam Tigurinis fictam et evulgatam credite .",
          "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_569",
          "psc_text": "suam flexerit. 2. Docet etiam Hieremias propheta humilitatem hac interpretatione signari. Ait enim sub hac littera in Threnis: Quia non repellet in aeternum Dominus; quia cum humiliaverit, miserebitur secundum multitudinem misericordiae suae; quia non humiliavit toto corde suo, neque repulit filios hominum (Thren. III, 31-33) . Bonum ergo curvari, ut humiliemur Domino, et Dominus misereatur. Denique et in superioribus sub hac littera idem Hieremias propheta, ostendens gemitus, et humilitatem plebis, ait: Omnis populus ejus ingemiscentes, quaerentes panem, dederunt desideria sua in escam ut reficiant animam. Vide, Domine, et aspice, quia facta est sine honore (Thren. I, 11) . Ergo qui animae suae quaerit refectionem, humilitate curvetur, quo possit citius ad Domini pervenire misericordiam. 3. (Vers. 81.) Ideoque tamquam curvatus multo amplius anima ac mente, quam corpore exorsus est David, dicens: Defecit in salutare tuum anima mea, et in verbum tuum speravi. Non usitatus sermo nos capiat; ut tamquam corporeae fatigationis",
          "candidate_score": 0.671391,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_67_69",
          "bdc_text": "An vero respondebimus aliam fuisse illorum functionem , aliam vero nostram , cum ne communis sensus id permittat ? Nemo enim ignorat ea , quae iustitiae sunt et iudicii , nunquam abrogata esse neque magistratum in ecclesia Christi abrogatum esse . At magistratus est sontes plectere , id quod et Paulus monuit in RomanisVgl. Röm 13 , 1ff. , imo et PetrusVgl. 1 Petr 2 , 13ff. , qui - - -",
          "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_86",
          "psc_text": "Et ideo inscrutabilia sunt judicia ejus; quia ex parte cognoscimus, et ex parte prophetamus. Si autem nullus nisi Christus hoc dicit, qui potest dicere: Ego et Pater unum sumus (Joann. X, 30) . 31. Distinguamus tamen, nec vereamur ne impugnet se velut contrariis Scriptura venerabilis. Consideremus enim quia non dixit: Judicia oris ejus sicut abyssus multa: sed Judicia tua dixit; nec Apostolus posuit: Inscrutabilia judicia oris ejus; sed: Inscrutabilia judicia ejus. Possumus enim judicia Dei aestimare, quae occulta nobis non patefecerit; judicia autem oris ejus, quae annuntiaverit, et per os prophetarum locutus est. Os enim Dei propheta intelligitur, cui dicitur: Clama; et ille ait: Quid clamabo? Et inspiratum est ut diceret: Omnis caro fenum (Esai. XL, 6) . Quod utique locutus, oris Dei functus officio est; quia locutus est judicium Dei. Ergo prophetica oracula jam non sicut abyssus, sed etiam ipsa sunt abyssus; quia nemo potuit in coelo, vel in",
          "candidate_score": 0.663821,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_67_69",
          "bdc_text": "An vero respondebimus aliam fuisse illorum functionem , aliam vero nostram , cum ne communis sensus id permittat ? Nemo enim ignorat ea , quae iustitiae sunt et iudicii , nunquam abrogata esse neque magistratum in ecclesia Christi abrogatum esse . At magistratus est sontes plectere , id quod et Paulus monuit in RomanisVgl. Röm 13 , 1ff. , imo et PetrusVgl. 1 Petr 2 , 13ff. , qui - - -",
          "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_779",
          "psc_text": "Ideo non poterat ea, nisi Christo docente, cognoscere; quia unus magister omnium Christus est (Matth. XXIII, 8). Haec autem Christi judicia sunt; ut iis qui nobis insidiati fuerint, noverimus non vicem injuriae rependendam, sed pro injuria magis deferendam gratiam. Denique maledicentibus non remaledixit, percutientes non repercussit: sed magis etiam crucifixus pro persequentibus se piae intercessionis apud Patrem auxilium deferebat dicens: Pater, dimitte illis; non enim sciunt quid faciunt (Luc. XXIII, 34) . Haec igitur quisquis fecerit legis judicia, remuneratione donatura Christo. 1151 29. (Vers. 109.) Sed quis judicia Dei doceri potest, nisi qui animam suam semper intenderit ad Dominum? Qui potest dicere: Anima mea in manibus tuis semper, et legem tuam non sum oblitus. Aliqui habent: Anima mea in manibus meis semper, hoc est, in actibus meis, hoc est, in operibus meis. Quamvis in periculis positus dicit justus ad Dominum: Propter te quotidie morior, quotidie periclitor: periclitor ab insidiatore, periclitor",
          "candidate_score": 0.662988,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_26_28",
          "bdc_text": "καὶ περικάδα ρμαVgl. 1 Kor 4 , 13. . Attamen clamamus cum divino vate : «Bonum est , domine , quod humiliaveris nos » etc. [ Ps 118 , 71 ] .",
          "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_569",
          "psc_text": "suam flexerit. 2. Docet etiam Hieremias propheta humilitatem hac interpretatione signari. Ait enim sub hac littera in Threnis: Quia non repellet in aeternum Dominus; quia cum humiliaverit, miserebitur secundum multitudinem misericordiae suae; quia non humiliavit toto corde suo, neque repulit filios hominum (Thren. III, 31-33) . Bonum ergo curvari, ut humiliemur Domino, et Dominus misereatur. Denique et in superioribus sub hac littera idem Hieremias propheta, ostendens gemitus, et humilitatem plebis, ait: Omnis populus ejus ingemiscentes, quaerentes panem, dederunt desideria sua in escam ut reficiant animam. Vide, Domine, et aspice, quia facta est sine honore (Thren. I, 11) . Ergo qui animae suae quaerit refectionem, humilitate curvetur, quo possit citius ad Domini pervenire misericordiam. 3. (Vers. 81.) Ideoque tamquam curvatus multo amplius anima ac mente, quam corpore exorsus est David, dicens: Defecit in salutare tuum anima mea, et in verbum tuum speravi. Non usitatus sermo nos capiat; ut tamquam corporeae fatigationis",
          "candidate_score": 0.661046,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_68",
          "bdc_text": "Nemo enim ignorat ea , quae iustitiae sunt et iudicii , nunquam abrogata esse neque magistratum in ecclesia Christi abrogatum esse .",
          "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_779",
          "psc_text": "Ideo non poterat ea, nisi Christo docente, cognoscere; quia unus magister omnium Christus est (Matth. XXIII, 8). Haec autem Christi judicia sunt; ut iis qui nobis insidiati fuerint, noverimus non vicem injuriae rependendam, sed pro injuria magis deferendam gratiam. Denique maledicentibus non remaledixit, percutientes non repercussit: sed magis etiam crucifixus pro persequentibus se piae intercessionis apud Patrem auxilium deferebat dicens: Pater, dimitte illis; non enim sciunt quid faciunt (Luc. XXIII, 34) . Haec igitur quisquis fecerit legis judicia, remuneratione donatura Christo. 1151 29. (Vers. 109.) Sed quis judicia Dei doceri potest, nisi qui animam suam semper intenderit ad Dominum? Qui potest dicere: Anima mea in manibus tuis semper, et legem tuam non sum oblitus. Aliqui habent: Anima mea in manibus meis semper, hoc est, in actibus meis, hoc est, in operibus meis. Quamvis in periculis positus dicit justus ad Dominum: Propter te quotidie morior, quotidie periclitor: periclitor ab insidiatore, periclitor",
          "candidate_score": 0.658788,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_22_24",
          "bdc_text": "Quod nunc primum maxima populi pars persentiscere et frustradolere incipit . Est tamen aliquid patratum scelus fateri et detestari . Vos orabitis dominum , ut nostri misereatur .",
          "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_970",
          "psc_text": "Dominus 1195 vocem fletus mei. Quod etiam hoc loco, et plerisque locis in libro Psalmorum facile reperitur. 3. Consolatio igitur prima ordine (De Poenit. dist. 3, cap. Prima consolatio), quoniam non obliviscitur Deus facere misericordiam, neque in aeternum projicit, quos putaverit coercendos. Secunda, quod decursis suppliciis, quae propter peccata nostra toleravimus, ad veniam pertinemus. Unde nonnulli philosophi disputaverunt obesse improbis absolutionem, prodesse mortem: quod in illa sit incentivum delinquendi, in morte autem finis delicti; quod assumptum esse de nostris cui dubium, cum in Proverbiis Salomonis sit: Qui parcit baculo, odit filium suum (Prov. XIII, 24) ; castigat autem Dominus quem diligit (Prov. III, 12) ; Et infra: Flagellum equo, et stimulus asino imperat: virga autem nationi imprudenti (Prov. XXVI, 3) ; poena enim corrigit, et emendat errantem. Si talis est qui emendari non queat, aufertur e medio, ne graviora committat; mortuus enim jam nescit errare. Ideoque Ecclesiastes ait: Et laudavi",
          "candidate_score": 0.658331,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_68",
          "bdc_text": "Nemo enim ignorat ea , quae iustitiae sunt et iudicii , nunquam abrogata esse neque magistratum in ecclesia Christi abrogatum esse .",
          "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_85",
          "psc_text": "13.). Ideo quasi edoctus Propheta justitias quinto versu dicit: In labiis meis pronuntiavi omnia judicia oris tui. Et quomodo alibi dicit: Judicia 992 tua sicut abyssus multa (Psalm. XXXV, 7) ? Quomodo Apostolus ait: O altitudo sapientiae et scientiae Dei, quam inscrutabilia sunt judicia ejus, et ininvestigabiles viae ejus! Quis enim cognovit sensum Domini (Rom. XI, 33 et 34) ? Si inscrutabilia sunt judicia, quomodo ergo judicia? quomodo omnia pronuntiavi, ait Propheta, judicia oris tui? Sed fortasse non eadem sunt judicia Dei, quae judicia oris ejus. Si alia sunt, bene dicitur: Cogitationibus tuis quis similis erit (Psal. XXXIX, 6) ? Et ideo inscrutabilia sunt judicia ejus; quia ex parte cognoscimus, et ex parte prophetamus. Si autem nullus nisi Christus hoc dicit, qui potest dicere: Ego et Pater unum sumus (Joann. X, 30) . 31. Distinguamus tamen, nec vereamur ne impugnet se velut contrariis Scriptura venerabilis. Consideremus enim quia non dixit:",
          "candidate_score": 0.657987,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_28",
          "bdc_text": "«Bonum est , domine , quod humiliaveris nos » etc. [ Ps 118 , 71 ] .",
          "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_767",
          "psc_text": ". Et cum dedisset Dominus mortem in Israel a mane usque ad horam prandii, septuaginta millibus hominum mortuis, respexit David ad Dominum, et cum vidisset Angelum ferientem populum dixit: Ecce ego peccavi, et ego pastor male feci: et isti in hoc grege quid fecerunt? Fiat manus tua in me, et in domum patris mei (Ibid., 17) . Et propitius factus est Dominus, cum sacrificium reconciliationis Domino esset oblatum. Bona ergo humilitas, quae regem plebemque servavit. Itaque, reconciliato Domino, ait David: Bonum mihi est, quod humiliatus sum (Sup., v. 71) . 23. Bona ergo humilitas, praesertim si adjungatur ei devotio voluntaria. Ideoque se vivificari secundum verbum petit; ut secundum verbum vivat, et omnia cum ratione faciat, non secundum carnis voluntatem. Unde mysticum illud etiam moraliter accipi potest: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum: hoc erat in principio apud Deum. Omnia per ipsum facta sunt,",
          "candidate_score": 0.656156,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_28",
          "bdc_text": "«Bonum est , domine , quod humiliaveris nos » etc. [ Ps 118 , 71 ] .",
          "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_492",
          "psc_text": "autem humiliatur, Legis praecepta meditando, qui habet humilitatis magisterium. 20. (Vers. 71.) Ideoque subdidit: Bonum mihi quod humiliasti me; ut discam justificationes tuas. Hoc secutus Apostolus: Placeo mihi, ait, in infirmitatibus, in injuriis, in necessitatibus, in persecutionibus, in augustiis (II Cor. I, XII, 10) . Cum enim complacet in infirmitatibus, et non frangitur animo, nec cedit injuriae, discere justificationes Dei et meruit, et implevit. Ergo hic, humiliasti me, hoc est, diversis tentationibus et incommodis exercuisti. Quod aperuit et Symmachus scribens: Profuit mihi quod afflictus sum, ut discerem justitias tuas. Ergo qui humiliatur, non dejiciat animum, neque frangat; sed magis humiliando proficiat; ut superbum humilitate sua mitiget, insolentes morum severitate confundat, contumeliosos patientia sua frangat, avaros nonnumquam etiam aequanimitate dispendii a jurgii intentione deducat. Sic enim legisti, quia justificata est sapientia a filiis suis (Luc. VII, 35) , dum Christus se offert supplicio, dedit injuriis, non subduxit opprobriis, nec a confusione",
          "candidate_score": 0.653092,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_10",
          "bdc_text": "Ceteris autem , quibus istorum subolebat versutia et quibus cordi erat pietas , omnis adempta erat autoritas , idque propter nuperam cladem ad Cappellas acceptamDer Text des Friedensvertrages zwischen den V Orten und Zürich in :",
          "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_1082",
          "psc_text": "Deum ab unoquoque nostrum: In ipso, inquit, vivimus, et movemur, et sumus (Act. XVII, 27 et 28) . Vitalem etenim omnibus gratiam subministrans, 1221 omnibus praesto est munere bonitatis suae: sed proprior est illis qui contrito sunt corde. 42. Quod vetus quoque per aenigmata historia docet. Moyses in montis Sinai supercilio erat, et solus erat: populus in valle, in imo montis: presbyteri in parte montis supra merita plebis, sed plurimo intervallo a Moysi meritis separati (Exod. XIX, 20 et seq.). Non omnes in vertice, neque in imo omnes, sed populus: Moyses solus in vertice Sina montis, qui Latina interpretatione dicitur, tentatio. Et tu si supra tentationes ascenderis, et contrito corde detuleris precem, Deo proximus eris: si mundo corde fueris, et tu Deum videbis; Beati enim mundo corde; quia ipsi Deum videbunt (Matth V, 8) . 43. Qui ergo Deo proximus est, dicit: Prope es, Domine, et omnia praecepta tua veritas.",
          "candidate_score": 0.652745,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_28",
          "bdc_text": "«Bonum est , domine , quod humiliaveris nos » etc. [ Ps 118 , 71 ] .",
          "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_762",
          "psc_text": "Discamus ergo ab eo, qui docere nos voluit quod proficeret ad salutem, et nobis dicit: Discite a me. Non est mediocre quod dicit, Discite: et addidit: A me discite. Non facile potest quisquam humilitatem docere inflatus: quamvis sit humana praeditus sapientia; mens tamen inflatur, quam superbia carnis extollit. Et qui paupertate contentus est, non est contentus injuria: et qui potest ferre verberum poenas, exagitatur verborum contumeliis: et qui potest administrationes contemnere, dolet sibi aliquem honorificentia esse praelatum. Grande est in omnibus humilitatis tenere mensuras. Superbia hominem prima dejecit. Dum plus volumus, etiam quod minus est solemus amittere. Bona humilitas, quae nihil appetendo, totum quod contemnit, adipiscitur. Ipse Dominus Jesus se humiliavit; ut nos elevaret: et humiliavit se usque ad crucem, Propter quod exaltavit, inquit, illum Deus . . . . ut in nomine ejus omne genu flectatur (Philip. II, 9 et 10) . Quanta fecit Dominus audeo dicere, et non",
          "candidate_score": 0.651732,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_68",
          "bdc_text": "Nemo enim ignorat ea , quae iustitiae sunt et iudicii , nunquam abrogata esse neque magistratum in ecclesia Christi abrogatum esse .",
          "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_86",
          "psc_text": "Et ideo inscrutabilia sunt judicia ejus; quia ex parte cognoscimus, et ex parte prophetamus. Si autem nullus nisi Christus hoc dicit, qui potest dicere: Ego et Pater unum sumus (Joann. X, 30) . 31. Distinguamus tamen, nec vereamur ne impugnet se velut contrariis Scriptura venerabilis. Consideremus enim quia non dixit: Judicia oris ejus sicut abyssus multa: sed Judicia tua dixit; nec Apostolus posuit: Inscrutabilia judicia oris ejus; sed: Inscrutabilia judicia ejus. Possumus enim judicia Dei aestimare, quae occulta nobis non patefecerit; judicia autem oris ejus, quae annuntiaverit, et per os prophetarum locutus est. Os enim Dei propheta intelligitur, cui dicitur: Clama; et ille ait: Quid clamabo? Et inspiratum est ut diceret: Omnis caro fenum (Esai. XL, 6) . Quod utique locutus, oris Dei functus officio est; quia locutus est judicium Dei. Ergo prophetica oracula jam non sicut abyssus, sed etiam ipsa sunt abyssus; quia nemo potuit in coelo, vel in",
          "candidate_score": 0.650776,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_25",
          "bdc_text": "Nunc equidem humiliavit nos , ut qui hactenus ecclesiarum in robore et constantia fuimus speculum , ita nunc omnium gentium simus περίψημ α",
          "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_1037",
          "psc_text": "procederet. Sed nunc jam totum illuminat mundum: et tamen adhuc eum per sui corporis, quae est Ecclesia, umbram videmus, nondum facie ad faciem; neque enim oculi corporis divinitatis possunt recipere fulgorem. Haec quoque umbra totum quotidie protegit orbem terrarum. Profuit igitur conclusio; Conclusit enim Deus omnia in incredulitate; ut omnium misereatur (Rom. XI, 32) . Sed jam consideremus quid in conclusione dicendum est, et unde incipiendum. 7. (Vers. 145.) Exclamavi in toto corde meo, exaudi me, Domine: justitias tuas exquiram. Cum impressiones patimur corporales, exclamare consuevimus; ut alios ad praesidium nobis vocare possimus. Premebatur sanctus Propheta, appropinquantibus sibi persecutoribus. Saul primo infestus armato eum insequebatur exercitu: postea parricida filius imminebat: non contentus fugientis exsilio, vitam patris quaerebat eripere. Sed ab illis minus pati poterat quos in praesenti videbat, quam ab illis quos non videbat; est enim colluctatio sanctis non solum adversus carnem et sanguinem, 1211 sed etiam adversus principatus et",
          "candidate_score": 0.650092,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_28_30",
          "bdc_text": "«Bonum est , domine , quod humiliaveris nos » etc. [ Ps 118 , 71 ] . Deinde , quod scribis Tigurinam excusationem literis et instrumento per omnem volitare Germaniam satis quidem impudenter , ut quae necessitatem et populi praetexat voluntatem , miramur . Ab aliis enim quam Tigurinis fictam et evulgatam credite .",
          "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_763",
          "psc_text": "nihil appetendo, totum quod contemnit, adipiscitur. Ipse Dominus Jesus se humiliavit; ut nos elevaret: et humiliavit se usque ad crucem, Propter quod exaltavit, inquit, illum Deus . . . . ut in nomine ejus omne genu flectatur (Philip. II, 9 et 10) . Quanta fecit Dominus audeo dicere, et non flexi ei genu? Sed flexi ei postquam se humiliavit. Sic enim, hoc est, per humilitatem, per crucem sibi Ecclesiam congregavit. 21. David rex erat, incerta et occulta sapientiae sibi patefacta testatur: sed ideo se magis humiliabat (Psal. L, 8). At vero Ezechias cecidit ab altitudine cordis sui. Ille laudabilis rex, ille qui de obsidione, de aegritudine beneficiis Domini et mirabilibus liberatur, cecidit per superbiam, et gratiam meriti superioris imminuit. Quid fuisset Joseph, si humilis non fuisset? Scivit sibi obfuisse, quod praelatus erat fratribus: etiam pius amor miseriam praelationis invenerat. Praelatio armavit fratres, humilitas conciliavit extraneos: praelatio concitavit germanos, humilitas regem",
          "candidate_score": 0.650091,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_58_60",
          "bdc_text": "mittemus . Hac enim in re nihil a parte nostra peccatum est . A domino malum egressum est , ut tentaremur , non ut prorsus perderemur .",
          "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_174",
          "psc_text": "adversum me iniquitatem meam Domino (Psal. XXXI, 5) . Si enim se accusaverit justus, vocem parati accusatoris exclusit, qui solet acerbare peccata, et uniuscujusque exaggerare flagitia. Obstruit ergo os ejus, qui ipse de se fuerit ante confessus, et praestruit veniam confitentis. Verecundia excusat reum, pudor suus accusat auctorem. Qui enim sua delicta non tacuit, videtur in se doluisse quod fecit, in diabolo prodidisse quod suasit. Ideoque ait Scriptura: Justus in exordio sermonis accusator est sui (Prov., XVIII, 17) . Qui se accusat, etsi peccator est, justus esse incipit; quia nec sibi parcit, et Dei justitias confitetur, quem putat latere nihil posse. Utinam Adam se prius accusare, quam celare voluisset! Sed non satis est ut confiteamur errorem: verum etiamsi corrigi volumus, a Domino postulemus, ut doceat nos justificationes suas; ne postea errare possimus. A Domino igitur doceri petit, quia unus est magister noster, ut ait Christus (Matth., XXIII, 18). Nec otiose",
          "candidate_score": 0.64679,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "10091_sent_21_23",
          "bdc_text": "Hinc vero emersit nobis egregia illa pax , qua et deum et homines prodidimus . Quod nunc primum maxima populi pars persentiscere et frustradolere incipit . Est tamen aliquid patratum scelus fateri et detestari .",
          "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_822",
          "psc_text": "insultantes, et aliud annuntiabant; quia ipse erat qui venit, ut pigrum illud atque terrenum principale hominum commoveret, quo evacuata observatione litterae, mysterium quaereremus in verbis. Unde ait: Posuisti nos in parabolam gentibus, commotionem capitis in populis (Psal. XLIII, 15) . Quod in bono utique accipitur; quia praemisit: Et in nationes dispersisti nos (Ibid., 12) . Dispersi sunt enim Judaei; ut reliquiae eorum salvae fierent secundum electionem gratiae: in parabolam autem positi; ut ea quae per parabolam dicta sunt, revelata esse illorum exitu disceremus, vel eorum exemplo admoneremur cavere perfidiam. Tunc enim cognovit magis Hieremias Judaeam esse deflendam: et ideo Hierusalem captam esse tunc temporis prophetavit, quando Redemptorem proprium non recepit. Illi igitur insultatur, de qua dicent, inquit: Haec est civitas . . . universae terrae (Thren. II, 15) ; eo quod ubi erat ante fidei jucunditas, ibi nunc sit amaritudo perfidiae: vel certe movendo caput suum, et de corporalibus ad",
          "candidate_score": 0.632966,
          "ce_score": null
        }
      ]
    }
  ],
  "biblical_hits": []
}