diff --git "a/11/12270.json" "b/11/12270.json" new file mode 100644--- /dev/null +++ "b/11/12270.json" @@ -0,0 +1,3730 @@ +{ + "letter_id": "12270", + "bd_url": "https://www.bullinger-digital.ch/letter/12270", + "dominant_topic": 1, + "topic_dist": [ + 0.051728, + 0.061181, + 0.048793, + 0.055665, + 0.053171, + 0.043261, + 0.044347, + 0.057893, + 0.046194, + 0.044526, + 0.0441, + 0.044793, + 0.046571, + 0.047948, + 0.047034, + 0.053325, + 0.048622, + 0.053059, + 0.057921, + 0.049867 + ], + "citations": [ + { + "rank": 1, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "040_Augustinus-Hipponensis_De-catechizandis-rudibus", + "max_score": 0.713734, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_14_16", + "bdc_text": "Ego cogito in hoc nobis admixtos esse , ut nos exerceantVgl. 1Kor 11 , 19 . atque ad tuendam doctrinam veram magis sollicitos faciant . Vincimus illos , quantum possumus , mansuetudine et patientia et precamur illis mentem meliorem .", + "psc_chunk_id": "040_Augustinus-Hipponensis_De-catechizandis-rudibus_window_38", + "psc_text": "IX. 13. Grammatici et oratores quomodo tractandi. Vox ad aures Dei, animi affectus. Sunt item quidam de scholis usitatissimis grammaticorum oratorumque venientes, quos neque inter idiotas numerare audeas, neque inter illos doctissimos, quorum mens magnarum rerum est exercitata quaestionibus. His ergo qui loquendi arte caeteris hominibus excellere videntur, cum veniunt ut christiani fiant, hoc amplius quam illis illitteratis impertire debemus, quod sedulo monendi sunt ut humilitate induti christiana, discant non contemnere quos cognoverint morum vitia quam verborum amplius devitare; et cordi casto linguam exercitatam nec conferre audeant, quam etiam praeferre consueverant. Maxime autem isti docendi sunt Scripturas audire divinas, ne sordeat eis solidum eloquium, quia non est inflatum; neque arbitrentur carnalibus integumentis involuta atque operta dicta vel facta hominum, quae in illis libris leguntur, non evolvenda atque aperienda ut intelligantur, sed sic accipienda ut litterae sonant; deque ipsa utilitate secreti, unde etiam mysteria vocantur, quid valeant aenigmatum latebrae ad amorem", + "candidate_score": 0.713734, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_77", + "bdc_text": "qui et vobis et causae vestrae bene volunt , et videntur hoc esse curaturi , ut ad institutum doctorum , ut scitis opinor , colloquium vestri quoque advocentur .", + "psc_chunk_id": "040_Augustinus-Hipponensis_De-catechizandis-rudibus_window_38", + "psc_text": "IX. 13. Grammatici et oratores quomodo tractandi. Vox ad aures Dei, animi affectus. Sunt item quidam de scholis usitatissimis grammaticorum oratorumque venientes, quos neque inter idiotas numerare audeas, neque inter illos doctissimos, quorum mens magnarum rerum est exercitata quaestionibus. His ergo qui loquendi arte caeteris hominibus excellere videntur, cum veniunt ut christiani fiant, hoc amplius quam illis illitteratis impertire debemus, quod sedulo monendi sunt ut humilitate induti christiana, discant non contemnere quos cognoverint morum vitia quam verborum amplius devitare; et cordi casto linguam exercitatam nec conferre audeant, quam etiam praeferre consueverant. Maxime autem isti docendi sunt Scripturas audire divinas, ne sordeat eis solidum eloquium, quia non est inflatum; neque arbitrentur carnalibus integumentis involuta atque operta dicta vel facta hominum, quae in illis libris leguntur, non evolvenda atque aperienda ut intelligantur, sed sic accipienda ut litterae sonant; deque ipsa utilitate secreti, unde etiam mysteria vocantur, quid valeant aenigmatum latebrae ad amorem", + "candidate_score": 0.647827, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_75_77", + "bdc_text": "2176 , 7f und Anm. 5 ) , und Friedrich II . von der Pfalz ( s. unten Nr. 2231 , 27 ) . qui et vobis et causae vestrae bene volunt , et videntur hoc esse curaturi , ut ad institutum doctorum , ut scitis opinor , colloquium vestri quoque advocentur .", + "psc_chunk_id": "040_Augustinus-Hipponensis_De-catechizandis-rudibus_window_63", + "psc_text": "tristi modo: ut si ipsae sunt quae mentem occupaverunt, cedant quasi nominatim accusatae; si autem ipsae non sunt, et audiendo fatigatus est, cum de illis tanquam ipsae sint (quandoquidem ignoramus), inopinatum aliquid et extraordinarium, eo modo quo dixi, loquimur, a taedio renovatur intentio. Sed et breve sit, maxime quia extra ordinem inseritur, ne morbum fastidii cui subvenire volumus etiam augeat ipsa medicina: et acceleranda sunt caetera, et promittendus atque exhibendus finis propinquior. CAPUT XIV. 20. Remedium adversus quintam causam taedii. Remedium contra sextam causam taedii. Item adversus causam sextam. Si autem confregit animum tuum alterius actionis, cui tanquam magis necessariae jam suspensus eras, omissio, et propterea tristis insuaviter catechizas; cogitare debes, excepto quod scimus misericorditer nobis agendum esse quidquid cum hominibus agimus, et ex officio sincerissimae charitatis; hoc ergo excepto, incertum esse quid utilius agamus, et quid opportunius aut intermittamus, aut omnino omittamus. Quia enim merita hominum pro quibus agimus,", + "candidate_score": 0.64529, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_75_77", + "bdc_text": "2176 , 7f und Anm. 5 ) , und Friedrich II . von der Pfalz ( s. unten Nr. 2231 , 27 ) . qui et vobis et causae vestrae bene volunt , et videntur hoc esse curaturi , ut ad institutum doctorum , ut scitis opinor , colloquium vestri quoque advocentur .", + "psc_chunk_id": "040_Augustinus-Hipponensis_De-catechizandis-rudibus_window_49", + "psc_text": "in intima per bonam conscientiam nihil quaerendi ab eis ad quos descendit, praeter eorum sempiternam salutem. CAPUT XI. 16. Remedium contra secundam taedii causam. Si autem magis appetimus, ea quae jam parata sunt et melius dicta legere vel audire, et ideo piget incerto exitu ad tempus coaptare quae loquimur: tantum a veritate rerum non aberret animus, facile est ut si in verbis auditorem aliquid offenderit, ex ipsa occasione discat quam sit re intellecta contemnendum, si minus integre, aut si minus proprie sonare potuit, quod ideo sonabat ut res intelligeretur. Quod si humanae infirmitatis intentio etiam ab ipsa rerum veritate aberraverit; quanquam in catechizandis rudibus, ubi via tritissima tenenda est, difficile potest accidere: tamen ne forte accidat ut etiam hinc offendatur auditor, non aliunde nobis debet videri accidisse, nisi quia Deus experiri nos voluit, utrum cum mentis placiditate corrigamur, ne in defensionem nostri erroris majore praecipitemur errore. Quod si nemo nobis", + "candidate_score": 0.642482, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_40", + "bdc_text": "est forti constantique in hac parte animo , etiamsi sit foemina .", + "psc_chunk_id": "040_Augustinus-Hipponensis_De-catechizandis-rudibus_window_66", + "psc_text": "in corde viri, consilium autem Domini manet in aeternum (Prov. XIX, 21) . 21. Si vero ex aliquo scandalo perturbatus animus non valet edere serenum jucundumque sermonem, tantam esse charitatem oportet in eos pro quibus Christus mortuus est, volens eos pretio sanguinis sui ab errorum saecularium morte redimere; ut hoc ipsum quod nobis tristibus nuntiatur, praesto esse aliquem qui desideret fieri christianus, ad consolationem illius resolutionemque tristitiae valere debeat, sicut solent lucrorum gaudia dolorem lenire damnorum. Non enim scandalum nos contristat alicujus, nisi quem perire aut per quem perire infirmum vel credimus vel videmus. Ille igitur qui initiandus advenit, dum speratur posse proficere, dolorem deficientis abstergat. Quia et si timor ille suggeritur, ne fiat proselytus filius gehennae (Matth. XXIII, 15), dum multi tales versantur ante oculos, ex quibus oriuntur ea quibus urimur scandala, non ad retardandos nos pertinere debet, sed magis ad excitandos et acuendos: quatenus quem imbuimus moneamus, ut", + "candidate_score": 0.605645, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 2, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "stoa0040.stoa019.opp-lat1", + "max_score": 0.703476, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_32", + "bdc_text": "Optimi enim quique pastores Damit sind altgläubige Priester gemeint ;", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa019.opp-lat1_window_290", + "psc_text": "conquirat. adiungis etiam testimonium propheticum dicens: dabo nobis pastores sernndum cor meum, et pascent nos pascentes cum disciplina. scio, completum est: tales apostoli fuerunt, tales etiam nunc, etsi pro ecclesiae latitudine perpauci, non tamen desunt. sed quid etiam per Ezechielem prophetam dicatur aduersus pastores malos, debuisti quaerere legere cogitare. ibi enim dicit: ego pascam, non pastores. § 9 Proinde et per pastores bonos et per pastores malos cum uerbum suum sacramentumque dispensat, ipse pascit, quia de se ipso ait: ut sit unus grex et unus pastor. bonam est enim confidere in dominum quam confidere in hominem, et: maledictus omnis qui spem suam ponit in homine. quod a me in illa epistula commemoratum sic te intellegere ostendis, ut ideo magis te dicas iustum et fidelem, per quem hoc sacramentum celebretur, inquirere, quia spem et fiduciam dei, non hominis habes, dei esse autem fidem atque iustitiam, quam semper in ministris eius attendis.", + "candidate_score": 0.703476, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_59", + "bdc_text": "Gal 6 , 1 . ( quod quidem pulchre mihi praestitisse videmini ) Klammern ergänzt. , sed citra contumeliam , qua nihil aliud efficimus re vera , quam quod et doctrinam ipsam et ministerium item evangelii in nostris ecclesiis apud adversarios infamamus .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa019.opp-lat1_window_187", + "psc_text": "ministros baptismi sui sinesiue per malos, quoniam de illo scriptum est: Christus dilexit ecclesiam et se ipsum tradidit pro ea, ut eam sanctificaret mnndansmundans eam lauacro aquae in uerbo. § 26 Tu, inquis, responde, quomodo baptizent quiosquos damnauit ecclesia. iam ergo receditur a uerbis Petiliani, quoniam illo dicente: conscientia sancte dantis attenditur quae abluat accipientis cum quaererem quis abluat accipientis conscientiam, quando polluta dantis occulta est, non mihi potuit ✓ 1 epist. Cresc. et Dent. 29, 29 10 cf. I Cor. 8, 21.1, 31 21 Eph. 5, 25—26 24 epist. Cresc. 26 Petil. I 1, 2 4 nostro om. YR 6 occulta est cam Zml 8 conscia X 9 aaltim Wm2 10 quid) qui WR 11 qaod] quid YR 13 illa morrenda Xml 14 orrenda WmlYml consequitur WXmlYRo 19 mandAt v 20 quoniam ex quod W 28 labacro Wml 25 ecclesiam Xml 26 dicentes Xml responderi. tam enim contra ueritatem", + "candidate_score": 0.676111, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_32_34", + "bdc_text": "Optimi enim quique pastores Damit sind altgläubige Priester gemeint ; s. Jürgens , aao , S. 279 und Anm. 171 . utriusque huius ditionis relicta sua idololatria ad me confugiunt et mea opera hic nostris ecclesiis praeficiuntur , aliosque secum non paucos adducunt et assiduis praeterea literis ecclesiis , quas reliquerunt , detegunt idololatriae et impietatis magnitudinem , quam illos deserere oportebat .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa019.opp-lat1_window_290", + "psc_text": "conquirat. adiungis etiam testimonium propheticum dicens: dabo nobis pastores sernndum cor meum, et pascent nos pascentes cum disciplina. scio, completum est: tales apostoli fuerunt, tales etiam nunc, etsi pro ecclesiae latitudine perpauci, non tamen desunt. sed quid etiam per Ezechielem prophetam dicatur aduersus pastores malos, debuisti quaerere legere cogitare. ibi enim dicit: ego pascam, non pastores. § 9 Proinde et per pastores bonos et per pastores malos cum uerbum suum sacramentumque dispensat, ipse pascit, quia de se ipso ait: ut sit unus grex et unus pastor. bonam est enim confidere in dominum quam confidere in hominem, et: maledictus omnis qui spem suam ponit in homine. quod a me in illa epistula commemoratum sic te intellegere ostendis, ut ideo magis te dicas iustum et fidelem, per quem hoc sacramentum celebretur, inquirere, quia spem et fiduciam dei, non hominis habes, dei esse autem fidem atque iustitiam, quam semper in ministris eius attendis.", + "candidate_score": 0.671671, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_59_61", + "bdc_text": "Gal 6 , 1 . ( quod quidem pulchre mihi praestitisse videmini ) Klammern ergänzt. , sed citra contumeliam , qua nihil aliud efficimus re vera , quam quod et doctrinam ipsam et ministerium item evangelii in nostris ecclesiis apud adversarios infamamus . Satis erat dixisse : Mea sententia hic fallitur Lutherus ;", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa019.opp-lat1_window_187", + "psc_text": "ministros baptismi sui sinesiue per malos, quoniam de illo scriptum est: Christus dilexit ecclesiam et se ipsum tradidit pro ea, ut eam sanctificaret mnndansmundans eam lauacro aquae in uerbo. § 26 Tu, inquis, responde, quomodo baptizent quiosquos damnauit ecclesia. iam ergo receditur a uerbis Petiliani, quoniam illo dicente: conscientia sancte dantis attenditur quae abluat accipientis cum quaererem quis abluat accipientis conscientiam, quando polluta dantis occulta est, non mihi potuit ✓ 1 epist. Cresc. et Dent. 29, 29 10 cf. I Cor. 8, 21.1, 31 21 Eph. 5, 25—26 24 epist. Cresc. 26 Petil. I 1, 2 4 nostro om. YR 6 occulta est cam Zml 8 conscia X 9 aaltim Wm2 10 quid) qui WR 11 qaod] quid YR 13 illa morrenda Xml 14 orrenda WmlYml consequitur WXmlYRo 19 mandAt v 20 quoniam ex quod W 28 labacro Wml 25 ecclesiam Xml 26 dicentes Xml responderi. tam enim contra ueritatem", + "candidate_score": 0.670934, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_31_33", + "bdc_text": "Metuunt enim , ne Gronyngana ditio et Frisia occidua mea hic praesentia in hęresim nostram pertrahantur . Optimi enim quique pastores Damit sind altgläubige Priester gemeint ; s. Jürgens , aao , S. 279 und Anm. 171 .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa019.opp-lat1_window_290", + "psc_text": "conquirat. adiungis etiam testimonium propheticum dicens: dabo nobis pastores sernndum cor meum, et pascent nos pascentes cum disciplina. scio, completum est: tales apostoli fuerunt, tales etiam nunc, etsi pro ecclesiae latitudine perpauci, non tamen desunt. sed quid etiam per Ezechielem prophetam dicatur aduersus pastores malos, debuisti quaerere legere cogitare. ibi enim dicit: ego pascam, non pastores. § 9 Proinde et per pastores bonos et per pastores malos cum uerbum suum sacramentumque dispensat, ipse pascit, quia de se ipso ait: ut sit unus grex et unus pastor. bonam est enim confidere in dominum quam confidere in hominem, et: maledictus omnis qui spem suam ponit in homine. quod a me in illa epistula commemoratum sic te intellegere ostendis, ut ideo magis te dicas iustum et fidelem, per quem hoc sacramentum celebretur, inquirere, quia spem et fiduciam dei, non hominis habes, dei esse autem fidem atque iustitiam, quam semper in ministris eius attendis.", + "candidate_score": 0.67073, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_53", + "bdc_text": "Sed hoc illi propter praeclara alioqui illius in Christi ecclesiam merita condonandum eratVgl .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa019.opp-lat1_window_757", + "psc_text": "esse in ecclesia cerniraus ipsi de ecclesia recedamus. quod quidem illis tono prodesset, si in ecclesiae catholicae grenjiogremio purgati purgamenta tolerarent, quae ante tempus separare non possent. sed quod eos dicimus in hac erroris uestri societate, quam ueram ecclesiam esse arbitramini, facere debuisse, hoc maiores uestri in illa perspicue uera, in cuius unitate fuerunt, ne ab illa separarentur, facere debuerunt. sicut enim quilibet partis uestrae homo causam Primiani prorsus ignorans tamen. quamuis a oentumcentum Maximianensibus damnatum, simpliciter innocentem credit eum, qui tanto pluribus se probauit, ita etiam in communione catholica, quem causa Caeciliani latet, non inmerito sibi innocentem fuisse persuadet eum, qui non solum per Africam. uerum etiam per tot gentium christianarum terras tanto pluribus episcopis ceteris uel innotescere innocens potuit uel occultari nocens, apud quos aut ab agnoscente meruit absolui aut non meruit ab ignorante damnari aut 9 Cypr. epist. 54, 3 1 eccleiis W titam WYml 2 concilio", + "candidate_score": 0.666309, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_30_32", + "bdc_text": "Agunt itaque modis omnibus , ut hinc propellar . Metuunt enim , ne Gronyngana ditio et Frisia occidua mea hic praesentia in hęresim nostram pertrahantur . Optimi enim quique pastores Damit sind altgläubige Priester gemeint ;", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa019.opp-lat1_window_290", + "psc_text": "conquirat. adiungis etiam testimonium propheticum dicens: dabo nobis pastores sernndum cor meum, et pascent nos pascentes cum disciplina. scio, completum est: tales apostoli fuerunt, tales etiam nunc, etsi pro ecclesiae latitudine perpauci, non tamen desunt. sed quid etiam per Ezechielem prophetam dicatur aduersus pastores malos, debuisti quaerere legere cogitare. ibi enim dicit: ego pascam, non pastores. § 9 Proinde et per pastores bonos et per pastores malos cum uerbum suum sacramentumque dispensat, ipse pascit, quia de se ipso ait: ut sit unus grex et unus pastor. bonam est enim confidere in dominum quam confidere in hominem, et: maledictus omnis qui spem suam ponit in homine. quod a me in illa epistula commemoratum sic te intellegere ostendis, ut ideo magis te dicas iustum et fidelem, per quem hoc sacramentum celebretur, inquirere, quia spem et fiduciam dei, non hominis habes, dei esse autem fidem atque iustitiam, quam semper in ministris eius attendis.", + "candidate_score": 0.661646, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_52_54", + "bdc_text": "Non nego nimium sibi in iaciendis in vos nominatim conviciis indulsisse Lutherum atque fines christianae charitatis longo intervallo transiliisse . Sed hoc illi propter praeclara alioqui illius in Christi ecclesiam merita condonandum eratVgl . auch Bucer HBBW XIV 504 , 48-74 ;", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa019.opp-lat1_window_563", + "psc_text": "ecclesiae societatem, ut eum per quem caritas diffunditur in cordibus nostris spiritum 27 cf. Rom. 5, 5 2 paenitentiam WR 5 igitur W, om. R 7 concilii eiusdem v 10 daniDanerunt Zv uestra WYml 11 ecclesia W 12 cmnj eum WXml 13 scismate erant Zml 14 praetextatim WYml 15 postulabant codd. 17 unum] uiuum W in om. W 19 ausciperitis W 20 tam WXmlR 22 ipsos Xml sacrilegio schismatis v 23 sacri- leio R 25 caracter Z 26 praestemus ecclesiae WXmlYml 27 sanctum spiritum X sanctum accipere mererentur, sine quo nemo peruenit ad regnum caelorum, etiamsi sacramentis omnibus legitimis inbuatur. haec responderetis ueraciter, si ueram ecclesiam teneretis. uerumtamen ad admonitionem uestram sufficit, ut hoc uos accepturos intellegatis in uera ecclesia, quod eos, quos in Maximiani sacrilego schismate baptizarunt, qui cum eis ad uos inde redierunt, in uestra communione accepisse credidistis, atque ita uos etiam accepto baptismo Christi esse puniendos, si", + "candidate_score": 0.650602, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_36_38", + "bdc_text": "Sed princeps nostraAnna von Oldenburg , Gräfin von Ostfriesland . Ende Juni 1545 wies sie erneute Vorwürfe von Johann Cirksena , dem Grafen von Valkenburg und Dahlen , scharf zurück , indem sie versicherte , dass alle Täufer , die sich weigerten , sich der öffentlichen Kirche Ostfrieslands anzuschließen , bereits im Frühjahr 1545 ausgewiesen worden waren . Es ist unklar , ob dies tatsächlich zutraf;", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa019.opp-lat1_window_615", + "psc_text": "non agnosceret v nec] non R maculusus inmundus sordidus qui uas sordidum collecta faeculentia glutinauit, non infidelis uenenum aspidum sub labiis habens, non criminosus famosi criminis reus. et tamen et ipse nunc cum Primiano uester episcopus sedet et quos tunc baptizauit nusquam postea lotos uobiscum nunc habet. § 22 Et adhuc pugnatis aduersus ueritatem nec conceditis, ut Christus semper det fidem, Christus sit origo christiani, in Christo radicem christianusChristianus infigat, Christus christiani sit caput. quibus uerbis meis in illa epistula contra Petilianum positis tua uerba subiungis et dicis: hoc et nos sitademussuademus, hoc uÃJlumusnolumus, sed quaerimlisquaerimus per quiemquem hoc melius fiat, nec adtendis hoc non suadere Petilianum, cui tunc respondi et cuius epistulamepistula aduersus responsionem meam defendere atque affirmare conaris. ille quippe aperte dixit: conscientia sancte dantis adtendituradtendit quae abluat accipientis. nam qui fidem a perfido sumpserit non fidem percipit sed reatum. diedic mihi, quem locum Christo reliquerit ad abluendam", + "candidate_score": 0.650567, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_12_14", + "bdc_text": "Vidit is incompositam adhuc ecclesiarum nostrarum faciem et quorundam intemperias audivit , qui doctrinae nostrae consensum perturbare adhuc conanturDie Kirche Frieslands wurde von Glaubensspaltungen heimgesucht ; s. zuletzt oben Nr. 2120 , 91-93 und Anm. 36. . Ego cogito in hoc nobis admixtos esse , ut nos exerceantVgl. 1Kor 11 , 19 .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa019.opp-lat1_window_646", + "psc_text": "corporum segregatione, sed uitae ac morum diuersitate disiuncti sint; sicut nec undecim apostoli furtis Iudae communicabant et tamen cum illo eidem domino uisibiliter cohaerebant, eundem magistrum audiebant, idem credendum euangelium percipiebant, eadem sacramenta sumebant, corporali cum illo congregatione permixti, spiritali dissimilitudine separati; sicut apostolus Paulus non communicabat contumaciae et inuidiae, hoc est diabolicis uitiis eorum, qui non caste Christum adnuntiabant, et tamen cum eis eundem Christum praedicabat, eiusdem Christi sacramenta participabat et de his dicebat: siue occasione siue ueritate Christus adnuntietur - nam hos martyrCyprianusamantissimus 7 cf. epist. Cresc. 12 cf. Matth. 3, 12 15 cf. Matth. 13, 17. 50 24 cf. Phil. 1, 17 26 Phil. 1, 18 27 cf. Cypr. epist. 73, 14 et De bapt. UII 7, 10 3 tantorumque WYR 7 qua scripsi quo W quae cet. v, cf. index 8 inter quae et aut eras. adhuc obicis W 10 possum W communicant boni Zml 11", + "candidate_score": 0.643338, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_64_66", + "bdc_text": "Interim tamen non labefactant cuiusquam alterius nomen atque existimationem . Dabis autem veniam , vir christianissime , quod haec pro mea libertate ita ad te scribam . Afficior ita erga vestram ecclesiam , ut erga nullam fere aliam magis et proinde cuperem nihil haberi posse , quod in vobis quisquam iure aliquo desideret .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa019.opp-lat1_window_142", + "psc_text": "sit nobis, cum et in eis, qui extra ecclesiam sunt, non sit omnino nisi ecclesiae. in qua quaestione si meis uerbis laborarem, tuis adiuuarer. nam si extra ecclesiam nihil ecclesiasticum posse esse sentires, non ipse dixisses nobis et uobis unam esse religionem, eadem sacramenta, nihil in christiana obseruatione diuersum. quibus uerbis tuis non in totum consentio. christiana quippe ecclesia caretis, christianamChristianam caritatem non habetis. christiana sane in uobis sacramenta cognosco et in his illud quoque diuersum inprobo ac respuo, quod, cum eadem etiam in schismate habeatis, eadem in catholicis exsufdatis. prorsus agnoscit in uobis ecclesia cuncta quae sua sunt, 2 cf. Luc. 23, 40-43 7 cf. lob: 5, 5—9 12 cf. epist. Cresc. 20 cf. pag. 363, 11 2 inmortalem R praemant R 3 suplicium R a bonum Wml 4 non om. R 5 temporibus W ml bonis scripai poenis codd, v 6 beneficius R qualibet R 7 et octo", + "candidate_score": 0.643163, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_51", + "bdc_text": "Toties enim illi ascribitur effrenis dicendi libido , impudentia , arrogantia , vanitas , ut non in hac solum sacramentaria controversia , sed in tota propemodum illius doctrina fides hominis in dubium vocetur .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa019.opp-lat1_window_56", + "psc_text": "egeni multos autem ditantes, tamquam nihil habentes et omnia possidentes. quid enim hoc stilo apostolico uberius et ornatius, id est eloquentius facile inueneris? si autem presse atque constricte, magis eum disputatorem quam dictorem appellare consuerunt, qualiter agit idem apostolus de circumcisione et praeputio patris Abraham uel distinctione legis et gratiae, quod quidam non intellegentes, immo uero calumniautescalumniantes criminati sunt eum dicere: faciamus mala, ut ueniant bona. siue autem sit dictor siue disputator, nec dictio sine disputatione est, cum et in ipsa eloquentiae latitudine ueritas a falsitate discernitur, nec disputatio potest esse sine dictione. quando utique uerbis et lingua ipsa constrictio sermonis exprimitur, siue illo utatur perpetuo siue interrogando eum cum quo agit cogat respondere quod uerum est et ex hoc ad aliud uerum quod quaerebatur adducat, ubi maxime regnare dialectica dicitur. § 21 Cum enim quisque suis responsionibus conuincitur, et si male respondit non habet quod inputet disputatori 18 Rom.", + "candidate_score": 0.636293, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_11_13", + "bdc_text": "s. oben Nr. 2180 , Anm. 1. . Vidit is incompositam adhuc ecclesiarum nostrarum faciem et quorundam intemperias audivit , qui doctrinae nostrae consensum perturbare adhuc conanturDie Kirche Frieslands wurde von Glaubensspaltungen heimgesucht ; s. zuletzt oben Nr. 2120 , 91-93 und Anm. 36. .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa019.opp-lat1_window_370", + "psc_text": "malitia zizaniorum pacem deseruit frumentorum, qui scribens ad Maximum dixit: etsi uidenturuident in ecclesia esse zfzaniazizania, non tamen impediri debet fidesdes aut caritas nostra, ut quoniam zizania esse 26 Cypr. epist. 54, 3 1 noluisee tactas WXmlYmlB noluisse tractus Ym2 2 ipsam WXmlYE 3 partem XmlYR 5 profectu Yml 12 uestroa] aos It 15 ne qai] neque WXmlYR 20 inquias W 21 enim om. W quibusdam Zml 22 reddi Ym2 redditur WYmlR redditum XZ reddi turbatae v 25 militia WXmlYmJ 26 maximinam XZ 28 aut fides aut Cypr. zizanium est Xm2Z in ecclesia cernimus ipsi de ecclesia recedamus. non dixit 'suspicamur opinamur arbitramur conicimus credimuacredimus', sed (cernimus) dixit. o uerbum, quo cuncta dubitatio tolleretur, ut corpus Christi non diuideretur! si sola frumenta desideras, geme in labore agri, gaude in spe horrei, tolera malos in communione sacramentorum Christi, ne ante litoris tempus retia disrumpendo fias, quod tolerare noluisti. ista dicerem. si", + "candidate_score": 0.631829, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_53", + "bdc_text": "Sed hoc illi propter praeclara alioqui illius in Christi ecclesiam merita condonandum eratVgl .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa019.opp-lat1_window_563", + "psc_text": "ecclesiae societatem, ut eum per quem caritas diffunditur in cordibus nostris spiritum 27 cf. Rom. 5, 5 2 paenitentiam WR 5 igitur W, om. R 7 concilii eiusdem v 10 daniDanerunt Zv uestra WYml 11 ecclesia W 12 cmnj eum WXml 13 scismate erant Zml 14 praetextatim WYml 15 postulabant codd. 17 unum] uiuum W in om. W 19 ausciperitis W 20 tam WXmlR 22 ipsos Xml sacrilegio schismatis v 23 sacri- leio R 25 caracter Z 26 praestemus ecclesiae WXmlYml 27 sanctum spiritum X sanctum accipere mererentur, sine quo nemo peruenit ad regnum caelorum, etiamsi sacramentis omnibus legitimis inbuatur. haec responderetis ueraciter, si ueram ecclesiam teneretis. uerumtamen ad admonitionem uestram sufficit, ut hoc uos accepturos intellegatis in uera ecclesia, quod eos, quos in Maximiani sacrilego schismate baptizarunt, qui cum eis ad uos inde redierunt, in uestra communione accepisse credidistis, atque ita uos etiam accepto baptismo Christi esse puniendos, si", + "candidate_score": 0.631423, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_66", + "bdc_text": "Afficior ita erga vestram ecclesiam , ut erga nullam fere aliam magis et proinde cuperem nihil haberi posse , quod in vobis quisquam iure aliquo desideret .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa019.opp-lat1_window_650", + "psc_text": "quilibet obscurus apud uos te sciente 4 Cypr. De lapsis c. 6 8 cf. Cypr. epist. 55, 27 et De bapt. IIII 4, 6 11 cf. I Cor. 11, 29 15 cf. Matth. 3, 12 16 cf. Matth. 13, 47—48 17 cf. II Tim. 2, 20-21 1 non] non in XZ heresi Xm2Z(v) 2 commisBos R 3 idem etiam ipse Ym2Rv fenori codd. v 7 fenus Rv 8 idolalatriae Xm2 idolatriae JVYRZ 11 niaebant JVYR 12 misteria TFXB communicabant Xml 13 hoc om. W 16 conmixtionem Y disserere W bonos Ym2R 17 commiitione W 21 ne] te Xml 23 potest JVYR 27 scienti Yml . mali aliquid fecerit, cum eum non potueris a ueetrauestra communione separare, quia uel non tibi creditur aceusantiaccusanti uel accusare non audes, ne non ualeas conprobare, aut deserenda tibi est pars Donati aut talis eris, qualis ille cuius peccatum non ignoras, quamuis dissimiliter uiuas. hoc non", + "candidate_score": 0.628742, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_70", + "bdc_text": "Neque hoc meum est tantummodo iudicium , sed et plurium aliorum , qui interim doctrinam vestram sequuntur et vobis alioqui optime volunt .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa019.opp-lat1_window_716", + "psc_text": "cogam fateri, quod et religiosi sacrilegos et iusti impios persequuntur, non sane nocendi studio, sed necessitate potius consulendi. nec de uetere testamento profero exempla, quamuis te etiam propheticis exemplis doceri uelle dixisti. illa, inquam, nimis antiqua non 1 lib. I-Ill 12 cf. epist. Cresc. et III 59, 65 25 cf. epist. Cresc. 2 taceo Z 3 neque ai] nam quasi Xm2Zv 4 populis] add. aos R 7 inperitisque R R aliqua molestia W aliquas molestias XZ 11 iudiciorum aaeculariuin Bv 14 obtatus R 16 perseqaationem JVXYZ (passim) iustum om. Z 17 iam om. ir 18 attendi WXYZ 19 para euan.' W est om. Z 21 nomine (ne in ras. m2) X 23 re.legiosi (g eras.) W persecantur R 24 noncendi W coneolendi WYml ueteri XYm2RZ 25 proferre WYml quamuis (8 supra ras. m2) X, om. W 26 docere Ym2 uelle] ille JVXmIYml illa Ym2B profero; fuernotfuerant enim alteriiuialterius dispensatioiiisdispensationis et", + "candidate_score": 0.628469, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_27_29", + "bdc_text": "Aula Burgundica male habet . theologos Brabanticos , quod multi indies ad nos se illinc conferant , Vgl. oben Nr. 2120 , 105-109 . nomenque meum consilio huic suo praetexant .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa019.opp-lat1_window_573", + "psc_text": "Ym2Rv sic] sit Z audientes WYmlR 18 quodammodo Z 14 ei ut SinaB ai] sicut R celebriori YmSRv 15 seseque v 17 ad R Bapaiensis concilii v 18 uagaiensis WXYmlZ baiagen.eis (d eras.) R ullo WXmlR 19 nou om. R 21 fuerit W 22 conuentus WXmJYml 24 uti Xm2 non a uobis duo, sicut contra Primianum a Maximianensibus, sed unum profertur iudicium horrendae temeritatis festinatione adceleratum. qui non sicut Primianus noluit ad se uenire collegas, sed inuitanitinuitauit potius ut uenirent, quod nec ipsi in sui concilii decreto, quod contra eum condiderunt, tacere potuerunt. pro quo non unum. sicut pro Primiano, sed quattuor posteriora iudicia recitantur. eius non absentes, sicut Primiani, sed praesentes sunt aduersarii confutati apud eos iudices, in quos iudicaturos consenserunt, apud ipsum etiam imperatorem Constantinum, apud quem primum Caecilianum accusauerunt, apud quem postea de iudicibus episcopis, a quibus ille ipsam causam uoluit audiri, tamquam non recte iudicantibusindicantibus questi", + "candidate_score": 0.618047, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_28", + "bdc_text": "theologos Brabanticos , quod multi indies ad nos se illinc conferant , Vgl. oben Nr. 2120 , 105-109 .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa019.opp-lat1_window_657", + "psc_text": "10 quia Xm2Zv 12 illi duo v 17 disiuncta R ergo TVYB 21 non om. W 28 te] et codd. aperta WXmlYR 26 schiamate] add. et TT 27 quis Xm2Zv extra ecclesiam baptizasse, antequam se ab illo schismate correxissent? sic, quando cum Maximiano erant, iionnon erant extra ecclesiam? aduertisne quid dicas, inuenis qua exeas, quo confugias. ubi te abscondas? § 36 Uides certe, dum manifestos errores defendere conaris alienos, nihil te agere nisi subiungere manifestiores tuos. ecce lege uerba tua — sic a me prorsus commemorantur ut a te scripta sunt —: cum qutamquam plurimos, inquis, episcopos error sibi Maximiani sociarrsociare contewleretcontenderet, contracto a nostris concilio in eos ontnesomnes, t/uiqui in eius schismate perstitissent, fnolataprolata sententia cstest, quam in qutoqucquoque tc legisse testaris. quacquae cum scntmtiasententia conscnsnconsensu omnittmomnium firmarcturfirmaretur, placnitplacuit tamen tfecretodecreto concilii dilationem temporis dari, intra qutodquod si qui corriqucorrigi uolnissetuoluisset innoccusinnocens haberctttrhaberetur. baechaec dicens sicine contra te ipsum", + "candidate_score": 0.60767, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_28", + "bdc_text": "theologos Brabanticos , quod multi indies ad nos se illinc conferant , Vgl. oben Nr. 2120 , 105-109 .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa019.opp-lat1_window_99", + "psc_text": "3, 29. Matth. 11, 11 23 Ioh. 13, 10 2 iudaeie Yml 4 baptiziri Xml ad hoc scripsi adhuc codd. v, cf. p. 363, 15 6 fuerint TR circumsio 22 9 post canonieis add. v: quarum nobis est commuuis auctoritas, ef. Uti. 26 13 snrrexerit Wmt 16 qui v 18 reprehendent Xml nihi R 19 ego R alia causa illa Zm1 20 opusculis nostris v 28 qui] quo Yml locutus WmlXml 24 labari Wml 26 communis est v § 38 Verum nos multa ostendimus etiam ad legem dei pertinentia esse apud eos qui non sunt in ecclesia, quae nemo uestrum audet negare; sed cur tale aliquid nolitis et baptismum, omnino non uideo nec uos posse demonstrare confido. sequimur sane nos in hac re etiam canonicarum auctoritatem certissimam scripturarum. neque enim parui momenti habendum est, quod, cum inter episcopos anterioris aetatis, quam esse inciperet pars Donati, ista quaestio fluctuaret et uarias", + "candidate_score": 0.59964, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 3, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae", + "max_score": 0.702457, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_15_17", + "bdc_text": "atque ad tuendam doctrinam veram magis sollicitos faciant . Vincimus illos , quantum possumus , mansuetudine et patientia et precamur illis mentem meliorem . Interim tamen indies plurimi ad nostrae doctrinae consensum accedunt , sed rursum magistratus negligentia non pauci a nobis ad sectas deficiuntDer vom Magistrat geduldete Sittenverfall veranlasste viele , sich den Täufergemeinschaften anzuschließen ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1216", + "psc_text": "ne vel sic nobis parcere aliquatenus possint. Plurimum autem labores et pericula nostra, quo fructuosa sint, adjuvabis, si eorum vanissimam et impiae superbiae plenissimam sectam non ita cures imperialibus legibus comprimi, ut sibi vel suis videantur qualescumque molestias pro veritate atque justitia sustinere: sed eos, cum hoc abs te petitur, rerum certarum manifestissimis documentis apud Acta vel Praestantiae tuae vel minorum judicum convinci atque instrui patiaris, ut et ipsi qui te jubente attinentur, duram, si fieri potest, flectant in melius voluntatem, et ea caeteris salubriter legant. Onerosior est quippe quam utilior diligentia, quamvis ut magnum deseratur malum, et magnum teneatur bonum, cogi tantum homines, non doceri. EPISTOLA CI. Augustinus Memorio episcopo libros ipsius de Musica flagitanti, sextum librum mittit, et caeteros si repererit, mittendos pollicetur; eaque occasione agit de disciplinis, quas falso liberales dici ostendit, nisi adsit studium christianae pietatis. Domino beatissimo et venerabiliter charissimo, et sinceriter desiderantissimo fratri et", + "candidate_score": 0.702457, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_15_17", + "bdc_text": "atque ad tuendam doctrinam veram magis sollicitos faciant . Vincimus illos , quantum possumus , mansuetudine et patientia et precamur illis mentem meliorem . Interim tamen indies plurimi ad nostrae doctrinae consensum accedunt , sed rursum magistratus negligentia non pauci a nobis ad sectas deficiuntDer vom Magistrat geduldete Sittenverfall veranlasste viele , sich den Täufergemeinschaften anzuschließen ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3056", + "psc_text": "catholici facti sunt: docuit enim eos sollicitudo, quos negligentes securitas fecerat. Istorum autem omnium praecedentium auctoritatem et persuasionem secuti sunt multi, qui minus idonei erant per seipsos intelligere quid distaret inter Donatistarum errorem, et catholicam veritatem. 30. Ita cum magna agmina populorum vera mater in sinum gaudens reciperet, remanserunt turbae durae, et in illa peste infelici animositate sistentes. Ex his quoque plurimi simulando communicaverunt, alii paucitate latuerunt. Sed illi qui simulabant, paulatim assuescendo et praedicationem veritatis audiendo, maxime post collationem et disputationem quae inter nos et episcopos eorum apud Carthaginem fuit, ex magna parte correcti sunt. In quibusdam vero locis, ubi pertinacior et impacatior praevaluit multitudo, cui resistere non poterant pauciores quorum erat melior de communione sententia, aut turbae auctoritati paucorum potentiorum subditae in malam partem obtemperarunt, aliquanto diutius laboratum est. Ex his sunt in quibus adhuc laboratur, in quo labore multa Catholici, et maxime episcopi et clerici horrenda et", + "candidate_score": 0.693352, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_15_17", + "bdc_text": "atque ad tuendam doctrinam veram magis sollicitos faciant . Vincimus illos , quantum possumus , mansuetudine et patientia et precamur illis mentem meliorem . Interim tamen indies plurimi ad nostrae doctrinae consensum accedunt , sed rursum magistratus negligentia non pauci a nobis ad sectas deficiuntDer vom Magistrat geduldete Sittenverfall veranlasste viele , sich den Täufergemeinschaften anzuschließen ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1804", + "psc_text": "adhibeas voluntatem. Noli perdere paternam diligentiam, quam in ipsa inquisitione servasti, quando tantorum scelerum confessionem, non extendente equuleo, non sulcantibus ungulis, non urentibus flammis, sed virgarum verberibus eruisti. Qui modus coercitionis a magistris artium liberalium, et ab ipsis parentibus, et saepe etiam in judiciis solet ab episcopis adhiberi. Noli ergo atrocius vindicare, quod lenius invenisti. Inquirendi quam puniendi necessitas major est: ad hoc enim et mitissimi homines facinus occultatum diligenter atque instanter examinant, ut inveniant quibus parcant. Unde plerumque necesse est, exerceatur acrius inquisitio, ut manifestato scelere sit ubi appareat mansuetudo. Omnia quippe bona opera amant in luce constitui; non propter humanam gloriam, sed ut videant, ait Dominus, bona opera vestra, et glorificent Patrem vestrum qui in coelis est (Matth. V, 16). Et ideo non suffecit Apostolo monere ut mansuetudinem servaremus, sed ut eam etiam notam omnibus faceremus: Mansuetudo, inquit, vestra nota sit omnibus hominibus (Philipp. IV, 5); et alio", + "candidate_score": 0.689132, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_14_16", + "bdc_text": "Ego cogito in hoc nobis admixtos esse , ut nos exerceantVgl. 1Kor 11 , 19 . atque ad tuendam doctrinam veram magis sollicitos faciant . Vincimus illos , quantum possumus , mansuetudine et patientia et precamur illis mentem meliorem .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1216", + "psc_text": "ne vel sic nobis parcere aliquatenus possint. Plurimum autem labores et pericula nostra, quo fructuosa sint, adjuvabis, si eorum vanissimam et impiae superbiae plenissimam sectam non ita cures imperialibus legibus comprimi, ut sibi vel suis videantur qualescumque molestias pro veritate atque justitia sustinere: sed eos, cum hoc abs te petitur, rerum certarum manifestissimis documentis apud Acta vel Praestantiae tuae vel minorum judicum convinci atque instrui patiaris, ut et ipsi qui te jubente attinentur, duram, si fieri potest, flectant in melius voluntatem, et ea caeteris salubriter legant. Onerosior est quippe quam utilior diligentia, quamvis ut magnum deseratur malum, et magnum teneatur bonum, cogi tantum homines, non doceri. EPISTOLA CI. Augustinus Memorio episcopo libros ipsius de Musica flagitanti, sextum librum mittit, et caeteros si repererit, mittendos pollicetur; eaque occasione agit de disciplinis, quas falso liberales dici ostendit, nisi adsit studium christianae pietatis. Domino beatissimo et venerabiliter charissimo, et sinceriter desiderantissimo fratri et", + "candidate_score": 0.688205, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_14_16", + "bdc_text": "Ego cogito in hoc nobis admixtos esse , ut nos exerceantVgl. 1Kor 11 , 19 . atque ad tuendam doctrinam veram magis sollicitos faciant . Vincimus illos , quantum possumus , mansuetudine et patientia et precamur illis mentem meliorem .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1863", + "psc_text": "exerceat veritate, hoc in promptis quod in reconditis habens. Sed ne aperta fastidirentur, eadem rursus operta desiderantur, desiderata quodam modo renovantur, renovata suaviter intimantur. His salubriter et prava corriguntur, et parva nutriuntur, et magna oblectantur ingenia. Ille huic doctrinae inimicus est animus, qui vel errando eam nescit esse saluberrimam, vel odit aegrotando medicinam. 19. Vides quam prolixam epistolam fecerim. Si quid ergo te movet, atque inter nos pertractari tanti habes, non tibi faciat angustias usitatarum epistolarum velut custodiendus modus; quia et optime nosti quam grandes eas veteres habuerint, cum aliquid agerent quod explicare breviter non valerent. Et si auctorum ad alias litteras pertinentium mos esset alius, nostrorum nobis in hac re dignius imitanda praeberetur auctoritas. Inspice itaque modum Epistolarum apostolicarum, vel eorum etiam qui illa divina eloquia tractaverunt; et non pigeat te vel multa quaerendo proponere, si multa te permovent, vel aliquando diutius versare quod quaeris, ut quantum fieri per", + "candidate_score": 0.687046, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_16_18", + "bdc_text": "Vincimus illos , quantum possumus , mansuetudine et patientia et precamur illis mentem meliorem . Interim tamen indies plurimi ad nostrae doctrinae consensum accedunt , sed rursum magistratus negligentia non pauci a nobis ad sectas deficiuntDer vom Magistrat geduldete Sittenverfall veranlasste viele , sich den Täufergemeinschaften anzuschließen ; s. Jürgens , a Lasco 286-289 und Anm. 15. .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2793", + "psc_text": "ne homo, qui cum in uno offenderit fit omnium reus, in multis offendendo ( quia in multis offendimus omnes ) propter magnum aggerem reatus sui minutatim collectum, ad tribunal tanti judicis perveniat, et eam quam non fecit, misericordiam non inveniat; sed potius dimittendo atque dando mereatur sibi dimitti peccata, reddique promissa. 21. Multa dixi, quibus tibi taedium fortassis inferrem, qui haec, quae tamen approbas, non exspectas discere, quod ea docere consuevisti. Si quid autem est in eis, quantum ad rem ipsam pertinet; nam quali eloquio explicata sint, non nimis curo; si quid ergo in eis est, quod eruditionem offendat tuam, quaeso ut rescribendo admoneas, et me corrigere non graveris. Infelix est enim qui non tantos et tam sanctos tuorum studiorum labores et digne honorat, et de his Domino Deo nostro cujus munere talis es, gratias agit. Unde cum libentius debeam a quolibet discere quod inutiliter ignoro, quam promptius quoslibet docere", + "candidate_score": 0.686428, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_14_16", + "bdc_text": "Ego cogito in hoc nobis admixtos esse , ut nos exerceantVgl. 1Kor 11 , 19 . atque ad tuendam doctrinam veram magis sollicitos faciant . Vincimus illos , quantum possumus , mansuetudine et patientia et precamur illis mentem meliorem .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3804", + "psc_text": "infidelibus, ut fiat eorum natura, id est ut homines sint; aut ut doctrina eis praedicetur, quam malo suo audiunt, si non credunt; et plerumque pro eis oramus, qui cum legant vel audiant, nolunt credere: sed oramus ut voluntas corrigatur, doctrinae consentiatur, natura sanetur. 14. Jamvero ut perseverent in eo quod esse coeperunt, etiam pro se ipsis orant fideles. Utile est quippe omnibus vel pene omnibus propter humilitatem saluberrimam, ut quales futuri sint, scire non possint. Ad hoc dicitur: Qui videtur stare, videat ne cadat (I Cor. X, 12). Propter hujus timoris utilitatem, ne regenerati et pie vivere incipientes, tanquam securi alta sapiamus, quidam non perseveraturi perseveraturis Dei permissione vel provisione ac dispositione miscentur; quibus cadentibus territi cum timore et tremore gradiamur viam justam, donec ex hac vita, quae tentatio est super terram (Job. VII, 1), transeamus ad aliam, ubi jam non sit elatio comprimenda, nec contra ejus suggestiones tentationesque luctandum.", + "candidate_score": 0.686133, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_15_17", + "bdc_text": "atque ad tuendam doctrinam veram magis sollicitos faciant . Vincimus illos , quantum possumus , mansuetudine et patientia et precamur illis mentem meliorem . Interim tamen indies plurimi ad nostrae doctrinae consensum accedunt , sed rursum magistratus negligentia non pauci a nobis ad sectas deficiuntDer vom Magistrat geduldete Sittenverfall veranlasste viele , sich den Täufergemeinschaften anzuschließen ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2793", + "psc_text": "ne homo, qui cum in uno offenderit fit omnium reus, in multis offendendo ( quia in multis offendimus omnes ) propter magnum aggerem reatus sui minutatim collectum, ad tribunal tanti judicis perveniat, et eam quam non fecit, misericordiam non inveniat; sed potius dimittendo atque dando mereatur sibi dimitti peccata, reddique promissa. 21. Multa dixi, quibus tibi taedium fortassis inferrem, qui haec, quae tamen approbas, non exspectas discere, quod ea docere consuevisti. Si quid autem est in eis, quantum ad rem ipsam pertinet; nam quali eloquio explicata sint, non nimis curo; si quid ergo in eis est, quod eruditionem offendat tuam, quaeso ut rescribendo admoneas, et me corrigere non graveris. Infelix est enim qui non tantos et tam sanctos tuorum studiorum labores et digne honorat, et de his Domino Deo nostro cujus munere talis es, gratias agit. Unde cum libentius debeam a quolibet discere quod inutiliter ignoro, quam promptius quoslibet docere", + "candidate_score": 0.68466, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_14_16", + "bdc_text": "Ego cogito in hoc nobis admixtos esse , ut nos exerceantVgl. 1Kor 11 , 19 . atque ad tuendam doctrinam veram magis sollicitos faciant . Vincimus illos , quantum possumus , mansuetudine et patientia et precamur illis mentem meliorem .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_386", + "psc_text": "sequantur isti, imitatores facti eorum, sicut et illi Christi. Ferveat iter sanctarum formicarum, fragrent opera sanctarum apum, feratur fructus in tolerantia cum salute perseverandi usque in finem. Nec sinat Dominus tentari supra quam possumus ferre, sed faciat cum tentatione etiam exitum, ut possimus sustinere (I Cor. X, 13). 2. Orate pro nobis, digni exaudiri; cum tanto quippe sacrificio acceditis ad Deum sincerissimae dilectionis et laudis ejus in operibus vestris: orate ut et in nobis haec luceant; quoniam novit ille quem oratis, cum quanto nostro gaudio in vobis luceant. Haec sunt vota nostra, hae multitudines solatiorum secundum multitudinem dolorum nostrorum in corde nostro jucundant animam nostram (Psal. XCIII, 19). Ita est, quia ita promissum est; ita erit quod restat, sicut promissum est. Obsecramus te per eum qui tibi ista donavit, et populum, cui servis, hac per te benedictione perfudit, ut jubeas singulos quos volueris sermones eorum conscriptos, et emendatos mitti nobis.", + "candidate_score": 0.682735, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_15_17", + "bdc_text": "atque ad tuendam doctrinam veram magis sollicitos faciant . Vincimus illos , quantum possumus , mansuetudine et patientia et precamur illis mentem meliorem . Interim tamen indies plurimi ad nostrae doctrinae consensum accedunt , sed rursum magistratus negligentia non pauci a nobis ad sectas deficiuntDer vom Magistrat geduldete Sittenverfall veranlasste viele , sich den Täufergemeinschaften anzuschließen ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2979", + "psc_text": "2. Si ergo sunt aliqui, quos in sui defensionem perversitas tanta devinxit, qui huic se dogmati dedant atque conjungant, sperantes hoc ad catholicam pertinere doctrinam, quod abhorrens longius et penitus approbatur adversum, infecti illorum et monitis et verbis ut laberentur inducti, quatenus ad rectum viae tramitem redeant festinabunt, ne diutius mentem obsidens velut eorum sensibus pastus error invadat. Nam si Pelagius quocumque restitit loco, eorum animos qui facile vel simpliciter crederent disputanti, hac affirmatione decepit: seu hac illi in urbe sint (quos nescientes nec manifestare possumus nec negare, cum et si sunt lateant, nec aliquando audeant vel illum praedicantem ista defendere, vel talia aliquo nostrorum praesente jactare, nec in tanta populi multitudine deprehendi aliquis facile, nec alicubi possit agnosci), sive in quovis terrarum loco degant; Dei nostri misericordia gratiaque credimus quod facile corrigantur, audita ejus damnatione qui fuerit pertinax et resistens hujus dogmatis auctor inventus; nec interest ubi isti fuerint,", + "candidate_score": 0.682689, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_16_18", + "bdc_text": "Vincimus illos , quantum possumus , mansuetudine et patientia et precamur illis mentem meliorem . Interim tamen indies plurimi ad nostrae doctrinae consensum accedunt , sed rursum magistratus negligentia non pauci a nobis ad sectas deficiuntDer vom Magistrat geduldete Sittenverfall veranlasste viele , sich den Täufergemeinschaften anzuschließen ; s. Jürgens , a Lasco 286-289 und Anm. 15. .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1184", + "psc_text": "permittebat angustia. Illud tamen quo animum clementissimi et religiosissimi principis erga Ecclesiam provincia noverit, nullo modo esse differendum, sed etiam antequam episcopos qui profecti sunt, videas, quamprimum tua praestantissima pro Christi membris in tribulatione maxima constitutis vigilantia potuerit, accelerandum suggero, peto, obsecro, flagito. Neque enim parvum in his malis solatium Dominus obtulit, quod te voluit multo amplius posse quam poteras, quando jam de tuis multis ac magnis operibus bonis gaudebamus. 4. Multum sane de quorumdam, neque paucorum fide firma et stabili gratulamur qui ex occasione legum ipsarum ad Christianam religionem vel catholicam pacem conversi sunt; pro quorum salute sempiterna nos in hac temporali etiam periclitari delectat. Propterea enim maxime ab hominibus nimium dureque perversis, nunc inimicitiarum graviores impetus sustinemus, quos nonnulli eorum nobiscum patientissime sustinent: sed plurimum infirmitati metuimus, donec discant et valeant adjuvante misericordissima gratia Domini, saeculum praesens et hominum diem robore cordis valentiore contemnere. Commonitorium quod misi fratribus", + "candidate_score": 0.68225, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_14", + "bdc_text": "Ego cogito in hoc nobis admixtos esse , ut nos exerceantVgl. 1Kor 11 , 19 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1845", + "psc_text": "11. Sic autem quidam reddi sibi rationem flagitant, quomodo Deus homini permixtus sit, ut una fieret persona Christi, cum hoc semel fieri oportuerit; quasi rationem ipsi reddant de re quae quotidie fit, quomodo misceatur anima corpori, ut una persona fiat hominis. Nam sicut in unitate personae anima unitur corpori, ut homo sit; ita in unitate personae Deus unitur homini, ut Christus sit. In illa ergo persona mixtura est animae et corporis; in hac persona mixtura est Dei et hominis: si tamen recedat auditor a consuetudine corporum, qua solent duo liquores ita commisceri, ut neuter servet integritatem suam; quanquam et in ipsis corporibus aeri lux incorrupta misceatur. Ergo persona hominis, mixtura est animae et corporis: persona autem Christi, mixtura est Dei et hominis. Cum enim Verbum Dei permixtum est animae habenti corpus, simul et animam suscepit et corpus. Illud quotidie fit ad procreandos homines: hoc semel factum est ad liberandos homines.", + "candidate_score": 0.678794, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_32_34", + "bdc_text": "Optimi enim quique pastores Damit sind altgläubige Priester gemeint ; s. Jürgens , aao , S. 279 und Anm. 171 . utriusque huius ditionis relicta sua idololatria ad me confugiunt et mea opera hic nostris ecclesiis praeficiuntur , aliosque secum non paucos adducunt et assiduis praeterea literis ecclesiis , quas reliquerunt , detegunt idololatriae et impietatis magnitudinem , quam illos deserere oportebat .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2339", + "psc_text": "ut intelligerent pastores ad officium suum pertinere doctrinam. Ideo enim non ait, Quosdam autem pastores, quosdam vero doctores; cum superiora ipso locutionis genere distingueret dicendo, Quosdam quidem apostolos, quosdam autem prophetas, quosdam vero evangelistas: sed hoc tanquam unum aliquid duobus nominibus amplexus est, quosdam autem pastores et doctores. 12. Illa plane difficillime discernuntur, ubi ad Timotheum scribens ait, Obsecro itaque primum omnium fieri obsecrationes, orationes, interpellationes, gratiarum actiones (I Tim. II, 1). Secundum graecum enim eloquium discernenda sunt: nam nostri interpretes vix reperiuntur, qui ea diligenter et scienter transferre curaverint. Ecce enim sicut ea ipse posuisti, Obsecro fieri obsecrationes, non eodem verbo utrumque dixit Apostolus, qui utique graece illam scripsit epistolam; sed pro eo quod in latino est, Obsecro, ille graece dixit, παρακαλῶ. Pro eo vero quod latinus vester habet, obsecrationes, ille posuit, δεήσεις. Proinde alii codices in quibus et nostri sunt, non habent, obsecrationes, sed, deprecationes. Tria porro quae", + "candidate_score": 0.67805, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_31_33", + "bdc_text": "Metuunt enim , ne Gronyngana ditio et Frisia occidua mea hic praesentia in hęresim nostram pertrahantur . Optimi enim quique pastores Damit sind altgläubige Priester gemeint ; s. Jürgens , aao , S. 279 und Anm. 171 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2339", + "psc_text": "ut intelligerent pastores ad officium suum pertinere doctrinam. Ideo enim non ait, Quosdam autem pastores, quosdam vero doctores; cum superiora ipso locutionis genere distingueret dicendo, Quosdam quidem apostolos, quosdam autem prophetas, quosdam vero evangelistas: sed hoc tanquam unum aliquid duobus nominibus amplexus est, quosdam autem pastores et doctores. 12. Illa plane difficillime discernuntur, ubi ad Timotheum scribens ait, Obsecro itaque primum omnium fieri obsecrationes, orationes, interpellationes, gratiarum actiones (I Tim. II, 1). Secundum graecum enim eloquium discernenda sunt: nam nostri interpretes vix reperiuntur, qui ea diligenter et scienter transferre curaverint. Ecce enim sicut ea ipse posuisti, Obsecro fieri obsecrationes, non eodem verbo utrumque dixit Apostolus, qui utique graece illam scripsit epistolam; sed pro eo quod in latino est, Obsecro, ille graece dixit, παρακαλῶ. Pro eo vero quod latinus vester habet, obsecrationes, ille posuit, δεήσεις. Proinde alii codices in quibus et nostri sunt, non habent, obsecrationes, sed, deprecationes. Tria porro quae", + "candidate_score": 0.672977, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_58_60", + "bdc_text": "Praestabat errata indicasseLk 17 , 3 : Gal 6 , 1 . ( quod quidem pulchre mihi praestitisse videmini ) Klammern ergänzt. , sed citra contumeliam , qua nihil aliud efficimus re vera , quam quod et doctrinam ipsam et ministerium item evangelii in nostris ecclesiis apud adversarios infamamus . Satis erat dixisse :", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_896", + "psc_text": "et requiro in eo quod scripsit ad Galatas, vidisse se Petrum non recte ingredientem ad veritatem Evangelii, eique in faciem propterea restitisse, quod illa simulatione Gentes judaizare cogebat, utrum verum scripserit, an forte nescio qua dispensativa falsitate mentitus sit. Et audio eum paulo superius in ejusdem narrationis exordio religiosa voce mihi clamantem: Quae autem scribo vobis, ecce coram Deo, quia non mentior (Gal. I, 20). 25. Dent veniam quilibet aliud opinantes; ego magis credo tanto apostolo in suis, et pro suis Litteris juranti, quam cuiquam doctissimo de alienis litteris disputanti. Nec dici timeo, me sic Paulum defendere, quod non simularit errorem Judaeorum, sed vere fuerit in errore. Quoniam neque simulabat errorem, qui libertate apostolica, sicut illi tempori congruebat, vetera illa sacramenta, ubi opus erat, agendo commendabat ea, non satanae versutia decipiendis hominibus, sed Dei providentia praenuntiandis rebus futuris prophetice constituta: nec vere fuerat in errore Judaeorum, qui non solum noverat,", + "candidate_score": 0.671286, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_30_32", + "bdc_text": "Agunt itaque modis omnibus , ut hinc propellar . Metuunt enim , ne Gronyngana ditio et Frisia occidua mea hic praesentia in hęresim nostram pertrahantur . Optimi enim quique pastores Damit sind altgläubige Priester gemeint ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2339", + "psc_text": "ut intelligerent pastores ad officium suum pertinere doctrinam. Ideo enim non ait, Quosdam autem pastores, quosdam vero doctores; cum superiora ipso locutionis genere distingueret dicendo, Quosdam quidem apostolos, quosdam autem prophetas, quosdam vero evangelistas: sed hoc tanquam unum aliquid duobus nominibus amplexus est, quosdam autem pastores et doctores. 12. Illa plane difficillime discernuntur, ubi ad Timotheum scribens ait, Obsecro itaque primum omnium fieri obsecrationes, orationes, interpellationes, gratiarum actiones (I Tim. II, 1). Secundum graecum enim eloquium discernenda sunt: nam nostri interpretes vix reperiuntur, qui ea diligenter et scienter transferre curaverint. Ecce enim sicut ea ipse posuisti, Obsecro fieri obsecrationes, non eodem verbo utrumque dixit Apostolus, qui utique graece illam scripsit epistolam; sed pro eo quod in latino est, Obsecro, ille graece dixit, παρακαλῶ. Pro eo vero quod latinus vester habet, obsecrationes, ille posuit, δεήσεις. Proinde alii codices in quibus et nostri sunt, non habent, obsecrationes, sed, deprecationes. Tria porro quae", + "candidate_score": 0.670621, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_32", + "bdc_text": "Optimi enim quique pastores Damit sind altgläubige Priester gemeint ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2339", + "psc_text": "ut intelligerent pastores ad officium suum pertinere doctrinam. Ideo enim non ait, Quosdam autem pastores, quosdam vero doctores; cum superiora ipso locutionis genere distingueret dicendo, Quosdam quidem apostolos, quosdam autem prophetas, quosdam vero evangelistas: sed hoc tanquam unum aliquid duobus nominibus amplexus est, quosdam autem pastores et doctores. 12. Illa plane difficillime discernuntur, ubi ad Timotheum scribens ait, Obsecro itaque primum omnium fieri obsecrationes, orationes, interpellationes, gratiarum actiones (I Tim. II, 1). Secundum graecum enim eloquium discernenda sunt: nam nostri interpretes vix reperiuntur, qui ea diligenter et scienter transferre curaverint. Ecce enim sicut ea ipse posuisti, Obsecro fieri obsecrationes, non eodem verbo utrumque dixit Apostolus, qui utique graece illam scripsit epistolam; sed pro eo quod in latino est, Obsecro, ille graece dixit, παρακαλῶ. Pro eo vero quod latinus vester habet, obsecrationes, ille posuit, δεήσεις. Proinde alii codices in quibus et nostri sunt, non habent, obsecrationes, sed, deprecationes. Tria porro quae", + "candidate_score": 0.670074, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_65_67", + "bdc_text": "Dabis autem veniam , vir christianissime , quod haec pro mea libertate ita ad te scribam . Afficior ita erga vestram ecclesiam , ut erga nullam fere aliam magis et proinde cuperem nihil haberi posse , quod in vobis quisquam iure aliquo desideret . Vicistis modestia Lutherum , fateor , sed tamen illius Gemeint ist :", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_676", + "psc_text": "vestram et querimoniam litterarum vestrarum; sed per exemplum epistolae tuae, innocentiam tuam ei perferre curavi. Litteras autem tuas vel pridie, vel ante biduum Natalis Domini accepi, quando illum insinuasti ad Ecclesiam Badesilitanam venturum, a qua timetis Dei plebem conturbari atque corrumpi. Quapropter per litteras quidem alloqui plebem vestram non audeo; rescribere autem eis qui mihi scriberent, possem: ultro autem ad plebem scribere, quae dispensationi meae commissa non est, unde possem? 3. Verumtamen quod tibi uni dico, qui mihi scripsisti, per teipsum perveniat ad eos quibus opus est dici. Vos ipsi prius nolite in scandalum mittere Ecclesiam, legendo in populis scripturas quas canon ecclesiasticus non recepit; his enim heretici, et maxime Manichaei, solent imperitas mentes evertere, quos in campo vestro libenter latitare audio. Miror ergo prudentiam tuam, quod me admonueris ut jubeam non recipi eos qui ad nos a vobis ad monasterium veniunt, ut quod statutum est a nobis in concilio", + "candidate_score": 0.669789, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_59_61", + "bdc_text": "Gal 6 , 1 . ( quod quidem pulchre mihi praestitisse videmini ) Klammern ergänzt. , sed citra contumeliam , qua nihil aliud efficimus re vera , quam quod et doctrinam ipsam et ministerium item evangelii in nostris ecclesiis apud adversarios infamamus . Satis erat dixisse : Mea sententia hic fallitur Lutherus ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_896", + "psc_text": "et requiro in eo quod scripsit ad Galatas, vidisse se Petrum non recte ingredientem ad veritatem Evangelii, eique in faciem propterea restitisse, quod illa simulatione Gentes judaizare cogebat, utrum verum scripserit, an forte nescio qua dispensativa falsitate mentitus sit. Et audio eum paulo superius in ejusdem narrationis exordio religiosa voce mihi clamantem: Quae autem scribo vobis, ecce coram Deo, quia non mentior (Gal. I, 20). 25. Dent veniam quilibet aliud opinantes; ego magis credo tanto apostolo in suis, et pro suis Litteris juranti, quam cuiquam doctissimo de alienis litteris disputanti. Nec dici timeo, me sic Paulum defendere, quod non simularit errorem Judaeorum, sed vere fuerit in errore. Quoniam neque simulabat errorem, qui libertate apostolica, sicut illi tempori congruebat, vetera illa sacramenta, ubi opus erat, agendo commendabat ea, non satanae versutia decipiendis hominibus, sed Dei providentia praenuntiandis rebus futuris prophetice constituta: nec vere fuerat in errore Judaeorum, qui non solum noverat,", + "candidate_score": 0.667697, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_65_67", + "bdc_text": "Dabis autem veniam , vir christianissime , quod haec pro mea libertate ita ad te scribam . Afficior ita erga vestram ecclesiam , ut erga nullam fere aliam magis et proinde cuperem nihil haberi posse , quod in vobis quisquam iure aliquo desideret . Vicistis modestia Lutherum , fateor , sed tamen illius Gemeint ist :", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_126", + "psc_text": "libertatem in occasionem carnis detis, sed per charitatem servite invicem (Gal. V, 13). Cum ergo vel hoc ipso officio litterarum per charitatem tibi serviam, non absurde te dominum voco propter unum et verum Dominum nostrum qui nobis ista praecepit. Dilectissimo autem quod scripsi, novit Deus quod non solum te diligam, sed ita diligam ut meipsum; quandoquidem bene mihi sum conscius bona me tibi optare quae mihi. Honorabili vero quod addidi, non ad hoc addidi, ut honorarem episcopatum tuum; mihi enim episcopus non es, neque hoc cum contumelia dictum acceperis; sed ex animo quo in ore nostro debet esse, Est, est, Non, non. Neque enim ignoras, aut quisquam hominum qui nos novit ignorat, neque te esse episcopum meum, neque me presbyterum tuum. Honorabilem igitur ex ea regula te libenter appello, qua novi te esse hominem, et novi hominem ad imaginem Dei et similitudinem factum, et in honore positum ipso ordine et", + "candidate_score": 0.667587, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_64_66", + "bdc_text": "Interim tamen non labefactant cuiusquam alterius nomen atque existimationem . Dabis autem veniam , vir christianissime , quod haec pro mea libertate ita ad te scribam . Afficior ita erga vestram ecclesiam , ut erga nullam fere aliam magis et proinde cuperem nihil haberi posse , quod in vobis quisquam iure aliquo desideret .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_126", + "psc_text": "libertatem in occasionem carnis detis, sed per charitatem servite invicem (Gal. V, 13). Cum ergo vel hoc ipso officio litterarum per charitatem tibi serviam, non absurde te dominum voco propter unum et verum Dominum nostrum qui nobis ista praecepit. Dilectissimo autem quod scripsi, novit Deus quod non solum te diligam, sed ita diligam ut meipsum; quandoquidem bene mihi sum conscius bona me tibi optare quae mihi. Honorabili vero quod addidi, non ad hoc addidi, ut honorarem episcopatum tuum; mihi enim episcopus non es, neque hoc cum contumelia dictum acceperis; sed ex animo quo in ore nostro debet esse, Est, est, Non, non. Neque enim ignoras, aut quisquam hominum qui nos novit ignorat, neque te esse episcopum meum, neque me presbyterum tuum. Honorabilem igitur ex ea regula te libenter appello, qua novi te esse hominem, et novi hominem ad imaginem Dei et similitudinem factum, et in honore positum ipso ordine et", + "candidate_score": 0.666991, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_32", + "bdc_text": "Optimi enim quique pastores Damit sind altgläubige Priester gemeint ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2338", + "psc_text": "sed ab ipso, id est misericordia ejus et gratia. CAPUT II. 11. De prophetis quod ait Apostolus, Quosdam quidem dedit Deus in Ecclesia apostolos, quosdam autem prophetas (Eph. IV, 11), hoc intelligo quod ipse scripsisti, prophetas eos dictos isto loco, ex quibus Agabus erat (Act. XI, 27, 28), non illos qui venturum in carne Dominum prophetaverunt. Evangelistas vero invenimus, quos apostolos fuisse non legimus; sicut fuerunt Lucas et Marcus. Pastores autem et doctores, quos maxime ut discernerem voluisti, eosdem puto esse, sicut et tibi visum est, ut non alios pastores, alios doctores intelligamus; sed ideo cum praedixisset pastores, subjunxisse doctores, ut intelligerent pastores ad officium suum pertinere doctrinam. Ideo enim non ait, Quosdam autem pastores, quosdam vero doctores; cum superiora ipso locutionis genere distingueret dicendo, Quosdam quidem apostolos, quosdam autem prophetas, quosdam vero evangelistas: sed hoc tanquam unum aliquid duobus nominibus amplexus est, quosdam autem pastores et doctores. 12. Illa", + "candidate_score": 0.665736, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_65_67", + "bdc_text": "Dabis autem veniam , vir christianissime , quod haec pro mea libertate ita ad te scribam . Afficior ita erga vestram ecclesiam , ut erga nullam fere aliam magis et proinde cuperem nihil haberi posse , quod in vobis quisquam iure aliquo desideret . Vicistis modestia Lutherum , fateor , sed tamen illius Gemeint ist :", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_74", + "psc_text": "tibi non scribere etiam ineptissimum existimavi. Sed tabellas, si quae ibi nostrae sunt, propter hujusmodi necessitates, mittas peto. Scripsi quiddam de catholica religione, quantum Dominus dare dignatus est, quod tibi volo ante adventum meum mittere, si charta interim non desit. Tolerabis enim qualemcumque scripturam ex officina majorum. De codicibus, praeter libros de Oratore, totum mihi excidit. Sed nihil amplius rescribere potui, quam ut ipse sumeres quos liberet, et nunc in eadem maneo sententia. Absens enim quid plus faciam non invenio. 2. Gratissimum mihi est, quod in ultima epistola me participem domestici tui gaudii facere voluisti. Sed, Mene salis placidi vultum fluctusque quietos Ignorare jubes? (Virg. V Aeneid.) quanquam nec me jubeas, nec ipse ignores. Quare si ad melius cogitandum quies aliqua data est, utere divino beneficio. Nec enim debemus nobis, cum ista proveniunt, sed illis per quos proveniunt, gratulari: quoniam justa, et officiosa, et pro suo genere pacatior atque tranquillior", + "candidate_score": 0.662945, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_46_48", + "bdc_text": "2119 und Anm. 3 . percurri potius quam legi , lecturus adhuc diligentius , simulatque libellus compingetursobald das Buch gebunden sein wird. . Sed in cursu illo lectionis deprehendi quędam acerbius paulopaulo über der Zeile nachgetragen. dicta in Lutherum ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_4000", + "psc_text": "prophetica jam praecesserat, praecipiens homini breviter et simul, non tantum ut se nihil malit esse quam bonum, verum etiam unde fiat bonus: Diliges, inquit, Dominum Deum tuum ex toto cordo tuo, et ex tota anima tua, et ex tota mente tua (Deut. VI, 5); et, Diliges proximum tuum tanquam teipsum (Lev. XIX, 18). Hoc cui persuasum esset, non ei reliquam facilem, sed eam totam esse doctrinam duntaxat utilem ac salubrem. Multae enim doctrinae sunt, si tamen doctrinae dicendae sunt, vel superfluae, vel noxiae. Veterum Libris Christus attestans: In his, inquit, duobus praeceptis tota lex pendet et Prophetae (Matth. XXII, 40). Proinde, quia mihi videor inspexisse tanquam in speculo sermocinationis mecum tuae, nihil te esse malle quam virum bonum; Deum, quo nihil est melius, et unde humanus animus haurit ut bonus sit, quonam modo colendum credas, audeo percontari: nam quod eum colendum credas, jam teneo. Quaero etiam quid de Christo sentias.", + "candidate_score": 0.661106, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_65_67", + "bdc_text": "Dabis autem veniam , vir christianissime , quod haec pro mea libertate ita ad te scribam . Afficior ita erga vestram ecclesiam , ut erga nullam fere aliam magis et proinde cuperem nihil haberi posse , quod in vobis quisquam iure aliquo desideret . Vicistis modestia Lutherum , fateor , sed tamen illius Gemeint ist :", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1821", + "psc_text": "Sermonis enim divini gratia humiliter tumens, facile ut placeret emeruit. Hinc enim plurimum placuit, quod hominis gressus aliquanto titubantes boni propositi exhortatione statuere et firmare contendis. Est enim nobis cum eodem quotidiana pro viribus nostris, et pro ingenii paupertate disputatio. Sanctae siquidem matris ejus precatione compulsus, cura mihi est eum frequentius salutandi gratia convenire, licet vicem in hac parte reddere etiam ipse dignetur. Accepta autem Venerabilitatis tuae epistola, homo qui a veri Dei stabilitate, multorum quorum in hac urbe copia est persuasione revocatur, ita motus est, ut si, quantum ipse confirmat, litterarum prolixitatem minime formidasset omne Beatitudini tuae quod habere potest insinuasset ambiguum. Sed tamen satis, sicut etiam ipse probare dignaberis, culto accuratoque sermone, et Romanae eloquentiae nitore perspicuo, aliqua sibi exsolvi impendio postulavit. Quae quidem quaestio usquequaque detrita est, et eorum super hac parte satis nota calliditas, qui dispensationem dominicae incarnationis infamant. Sed tamen etiam ego in hac parte,", + "candidate_score": 0.660311, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_65_67", + "bdc_text": "Dabis autem veniam , vir christianissime , quod haec pro mea libertate ita ad te scribam . Afficior ita erga vestram ecclesiam , ut erga nullam fere aliam magis et proinde cuperem nihil haberi posse , quod in vobis quisquam iure aliquo desideret . Vicistis modestia Lutherum , fateor , sed tamen illius Gemeint ist :", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_904", + "psc_text": "habes conscripta, relege verba tua in illa Epistola quam mihi per fratrem nostrum jam collegam meum Cyprianum, breviorem misisti, quam veraci, quam germano, quam pleno charitatis affectu, cum quaedam me in te commisisse expostulasses graviter, subjunxisti: In hoc laeditur amicitia, in hoc necessitudinis jura violantur, ne videamur certare pueriliter, et fautoribus invicem, vel detractoribus nostris tribuere materiam contendendi. Haec abs te verba non solum ex animo dicta sentio, verum etiam benigno animo ad consulendum mihi. Denique addis, quod etiamsi non adderes, appareret, et dicis: Haec scribo, quia pure et christiane diligere te cupio, nec quidquam in mea mente retinere, quod distet a labiis. O vir sancte, mihique, ut Deus videt animam meam, veraci, corde dilecte, hoc ipsum quod posuisti in litteris tuis, quod te mihi exhibuisse non dubito, hoc ipsum omnino apostolum Paulum credo exhibuisse in Litteris suis, non unicuilibet homini, sed Judaeis, et Graecis, et omnibus Gentibus filiis suis,", + "candidate_score": 0.659977, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_65_67", + "bdc_text": "Dabis autem veniam , vir christianissime , quod haec pro mea libertate ita ad te scribam . Afficior ita erga vestram ecclesiam , ut erga nullam fere aliam magis et proinde cuperem nihil haberi posse , quod in vobis quisquam iure aliquo desideret . Vicistis modestia Lutherum , fateor , sed tamen illius Gemeint ist :", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_4248", + "psc_text": "in epistolis meis, quas ad matrem Reverentiae tuae debito mihi cum honore nominandam dedi, non semel feci. Sed quia hoc mihi rescribere dignata est, prius te velle accipere litteras meas; tunc demum, si quid forte opus esset tibi ex ministerio meo, quod venerando studio tuo omniumque talium, quantum possum, libera servitute debere me novi, non te esse tacituram et rescribendo insinuaturam: ecce feci quod te voluisse, quamvis non per te, comperi; ne viderer tibi ostium fiduciae inhumaniter claudere: superest ut promas ipsa, si quid ex me quaerendum putas. Aut enim scio quod inquisieris, et non negabo: aut ita nescio, ut nullo fidei salutisque detrimento nesciam, et de hoc etiam teipsam, si potuero, faciam reddita ratione securam. Aut certe, si et nescio, et tamen sciendum est, vel impetrabo a Domino ne tibi desim; nam saepe officium impertiendi meritum est accipiendi: vel ita tibi respondebo, ut noveris pro hac ipsa re quam", + "candidate_score": 0.658926, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_65_67", + "bdc_text": "Dabis autem veniam , vir christianissime , quod haec pro mea libertate ita ad te scribam . Afficior ita erga vestram ecclesiam , ut erga nullam fere aliam magis et proinde cuperem nihil haberi posse , quod in vobis quisquam iure aliquo desideret . Vicistis modestia Lutherum , fateor , sed tamen illius Gemeint ist :", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2149", + "psc_text": "Christi societas per omnes transmarinas gentes, cujus societatis nos communione gaudemus, et ideo ab eis innocentibus utique sacrilega diremptione separantur: si vero acta est ibi ista causa, quis non intelligat, quis non sentiat, quis non videat, eos in ea victos, quorum inde communio separata est? Eligant ergo utrum malint credere, quod pronuntiaverunt ecclesiastici cognitores, an quod murmurant victi litigatores. Adversus istam complexionem dictu brevissimam, intellectu facillimam, attendite pro vestra prudentia diligenter, quam nihil sobrium responderi possit; et tamen malus Polemo magis ebrietate inveterati erroris evertitur. Date veniam prolixiori fortassis epistolae quam jucundiori; verumtamen, ut arbitror, utiliori quam blandiori, domini honorabiles et merito suscipiendi, charissimi ac desiderantissimi fratres. De adventu autem nostro ad vos, utrorumque desiderium Deus impleat. Quanto enim charitatis ardore accendamur ad visendos vos, verbis explicare non possumus; sed vos benigne credere minime dubitamus. EPISTOLA CXLV. Anastasio rescribens Augustinus, docet non per legem sed per gratiam, neque timore sed", + "candidate_score": 0.65861, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_97", + "bdc_text": "] Doctissimo et fidelissimo Christi ecclesiae doctori Tiguri d. Henricho Bullingero , fratri et amico observandissimo .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_197", + "psc_text": "de suscepto hinc patrocinio mendacii officiosi. Domino dilectissimo, et cultu sincerissimo charitatis obsequendo atque amplectendo fratri et compresbytero HIERONYMO, AUGUSTINUS. CAPUT PRIMUM. 1. Nunquam aeque quisquam tam facie cuilibet innotuit, quam mihi tuorum in Domino studiorum quieta, laeta, et vere exercitatio liberalis. Quanquam ergo percupiam omnino te nosse; tamen exiguum quiddam tui minus habeo, praesentiam videlicet corporis: quam ipsam etiam posteaquam te beatissimus nunc episcopus, tum vero jam episcopatu dignus, frater Alypius vidit, remeansque a me visus est, negare non possum magna ex parte mihi esse relatu ejus impressam; et ante reditum, cum te ille ibi videbat, ego videbam, sed oculis ejus. Non enim animo me atque illum, sed corpore duos, qui noverit, dixerit, concordia duntaxat et familiaritate fidissima, non meritis quibus ille antecellit. Quia ergo me primitus communione spiritus quo in unum nectimur, deinde illius ex ore jam diligis; nequaquam impudenter quasi aliquis ignotus commendo Germanitati tuae fratrem Profuturum,", + "candidate_score": 0.658581, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_47_49", + "bdc_text": "percurri potius quam legi , lecturus adhuc diligentius , simulatque libellus compingetursobald das Buch gebunden sein wird. . Sed in cursu illo lectionis deprehendi quędam acerbius paulopaulo über der Zeile nachgetragen. dicta in Lutherum ; quam re vera voluissemVgl .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_772", + "psc_text": "Paulus aequaliter finxerint se Legis praecepta servare. Qua igitur fronte, qua audacia Paulus in altero reprehendat quod ipse commisit? Ego, imo alii ante me exposuerunt causam quam putaverant, non officiosum mendacium defendentes, sicut tu scribis, sed docentes honestam dispensationem; ut et Apostolorum prudentiam demonstrarent, et blasphemantis Porphyrii impudentiam coercerent, qui Petrum et Paulum puerili dicit inter se pugnasse certamine; imo exarsisse Paulum in invidiam virtutum Petri, et ea scripsisse jactanter quae vel non fecerit, vel si fecerit, procaciter fecerit, id in alio reprehendens quod ipse commiserit. Interpretati sunt illi ut potuerunt; tu quomodo istum locum edisseres? Utique meliora dicturus, qui veterum sententiam reprobasti. CAPUT IV. 12. Scribis ad me in epistola tua « Neque enim a me docendus es, quomodo intelligatur quod idem Apostolus dicit, Factus sum Judaeis tanquam Judaeus, ut Judaeos lucrifacerem (I Cor. IX, 20). et caetera, quae ibi dicuntur compassione misericordiae, non simulatione fallaciae. Fit enim tanquam", + "candidate_score": 0.658198, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_47_49", + "bdc_text": "percurri potius quam legi , lecturus adhuc diligentius , simulatque libellus compingetursobald das Buch gebunden sein wird. . Sed in cursu illo lectionis deprehendi quędam acerbius paulopaulo über der Zeile nachgetragen. dicta in Lutherum ; quam re vera voluissemVgl .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_190", + "psc_text": "Sensi enim etiam ipsum saepe non mentiendi studio, sed amandi propensione falli judicantem, et arbitrari jam me accepisse quaedam, quibus accipiendis a Domino patente ore cordis inhiarem. Et si hoc in os meum, quis non conjiciat quanta de me absente meliora quam veriora laetus effundat? Librorum autem nostrorum copiam faciet venerabili studio tuo: nam nescio me aliquid, sive ad eorum qui extra Ecclesiam Dei sunt, sive ad aures fratrum scripsisse, quod ipse non habeat. Sed tu cum legis, mi sancte Pauline, non te ita rapiant quae per nostram infirmitatem veritas loquitur, ut ea quae ipse loquor minus diligenter advertas; ne dum avidus hauris bona et recta quae data ministro, non ores pro peccatis et erratis quae ipse committo. In his enim quae tibi recte, si adverteris, displicebunt, ego ipse conspicior; in his autem quae per donum Spiritus quod accepisti, recte tibi placent in libris meis, ille amandus, ille praedicandus est", + "candidate_score": 0.656434, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_47_49", + "bdc_text": "percurri potius quam legi , lecturus adhuc diligentius , simulatque libellus compingetursobald das Buch gebunden sein wird. . Sed in cursu illo lectionis deprehendi quędam acerbius paulopaulo über der Zeile nachgetragen. dicta in Lutherum ; quam re vera voluissemVgl .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1562", + "psc_text": "occulta commonitione dirigere, quam velut comitem pravi itineris increpare? Sed mihi pro utilitate animae, magis quam pro saeculi laude currere cupienti, non est inutilis, ac proinde etiam non amara coargutio tua; maxime cum et mihi et caeteris vitam simul laudemque paritura sit. Nemo siquidem tam injustus esse, ut arbitror, potest, qui me ex eo quod aliquando devia sum secutus, stultitiae denotare malit quam ex eo quod recta delegerim, prudenter judicare cunctetur. Neque enim stulti aestimandi sunt, quos Paulus apostolus, ne in incertum currerent admonebat dicens, « Sic currite ut comprehendatis » (I Cor. IX, 24): quapropter via ista quam currimus, non solum relinquenda nobis, verum etiam intercludenda atque praecidenda est, ne forte etiam eos fallaci dilectionis simulatione frustretur. Tu enim non editorum jam a me librorum lector, sed probandorum emendator, ni fallor, electus es. Nam in illa epistola, quam in illis meis libellis velut praefatiunculam praetuli, hujusmodi verba conscripta sunt:", + "candidate_score": 0.656162, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_47_49", + "bdc_text": "percurri potius quam legi , lecturus adhuc diligentius , simulatque libellus compingetursobald das Buch gebunden sein wird. . Sed in cursu illo lectionis deprehendi quędam acerbius paulopaulo über der Zeile nachgetragen. dicta in Lutherum ; quam re vera voluissemVgl .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_752", + "psc_text": "illustribus viris, vel proprie de scriptoribus ecclesiasticis appellandus est; licet a plerisque emendatoribus imperitis, de auctoribus, dicatur inscriptus. CAPUT III. 4. Secundo loco quaeris, cur dixerim in commentariis Epistolae ad Galatas, Paulum id in Petro non potuisse reprehendere quod ipse fecerat (Gal. II, 11), nec in alio arguere simulationem cujus ipse tenebatur reus; et asseris, reprehensionem apostolicam non fuisse dispensatoriam, sed veram, et me non debere docere mendacium, sed universa quae scripta sunt, ita sonare ut scripta sunt. Ad quae primum respondeo, debuisse prudentiam tuam praefatiunculae commentariorum meorum meminisse, dicentis ex persona mea: « Quid igitur? ego stultus ac temerarius, qui id pollicear quod ille non potuit? Minime: quin potius in eo, ut mihi videor, cautior atque timidior, quod imbecillitatem virium mearum sentiens, Origenis commentarios secutus sum. Scripsit enim ille vir in Epistolam Pauli ad Galatas quinque proprie volumina, et decimum Stromatum suorum librum commatico super explanatione ejus sermone complevit;", + "candidate_score": 0.655045, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_65_67", + "bdc_text": "Dabis autem veniam , vir christianissime , quod haec pro mea libertate ita ad te scribam . Afficior ita erga vestram ecclesiam , ut erga nullam fere aliam magis et proinde cuperem nihil haberi posse , quod in vobis quisquam iure aliquo desideret . Vicistis modestia Lutherum , fateor , sed tamen illius Gemeint ist :", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_893", + "psc_text": "justae libertatis in Paulo, et sanctae humilitatis in Petro: quae, quantum mihi pro modulo meo videtur, magis fuerat adversus calumniantem Porphyrium defendenda, quam ut ei daretur obtrectandi major occasio; qua multo mordacius criminaretur Christianos fallaciter vel suas litteras scribere, vel Dei sui sacramenta portare. CAPUT III. 23. Flagitas a me ut aliquem saltem unum ostendam, cujus in hac re sententiam sim secutus, cum tu tam plures nominatim commemoraveris, qui te in eo quod adstruis praecesserunt; petens ut in eo, si te reprehendo errantem, patiar te errare cum talibus, quorum ego, fateor, neminem legi: sed cum sint ferme sex, vel septem, horum quatuor auctoritatem tu quoque infringis. Nam Laodicenum, cujus nomen taces, de Ecclesia dicis nuper egressum; Alexandrum autem veterem haereticum; Origenem vero ac Didymum reprehensos abs te lego in recentioribus opusculis tuis, et non mediocriter, nec de mediocribus quaestionibus, quamvis Origenem mirabiliter ante laudaveris. Cum iis ergo errare puto quia", + "candidate_score": 0.65463, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_65_67", + "bdc_text": "Dabis autem veniam , vir christianissime , quod haec pro mea libertate ita ad te scribam . Afficior ita erga vestram ecclesiam , ut erga nullam fere aliam magis et proinde cuperem nihil haberi posse , quod in vobis quisquam iure aliquo desideret . Vicistis modestia Lutherum , fateor , sed tamen illius Gemeint ist :", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3164", + "psc_text": "proficiendi ac recte vivendi adjutorio, quae tua non fervet epistola? quid est tui quantumcumque sermonis, ubi non sit sparsum gemebunda pietate quod in oratione dicimus, Ne nos inferas in tentationem (Matth. VI, 13). Invicem itaque nos et consolemur in his omnibus, et exhortemur, et quantum dat Dominus adjuvemus. Quae autem, et de quibus audierimus quae multum dolemus et facile credere nolumus; audiet a communi amico Sanctitas tua, quo in Dei misericordia cum salute remeante speramus nos de omnibus fieri posse certissimos. DE SUBSEQUENTE EPISTOLA. (LIB. II RETRACT. CAP. XLIX.) De praesentia Dei scripsi librum, ubi nostra intentio contra haeresim Pelagianam maxime vigilat, non expresse nominatam: sed in eo etiam de praesentia naturae, quem Deum verum et summum dicimus, et de templo ejus operose ac subtiliter disputatur. Hic liber sic incipit: « Fateor me, frater dilectissime Dardane. » DE PRAESENTIA DEI LIBER, SEU EPISTOLA CLXXXVII . Respondet ad duas quaestiones Dardani,", + "candidate_score": 0.653004, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_52_54", + "bdc_text": "Non nego nimium sibi in iaciendis in vos nominatim conviciis indulsisse Lutherum atque fines christianae charitatis longo intervallo transiliisse . Sed hoc illi propter praeclara alioqui illius in Christi ecclesiam merita condonandum eratVgl . auch Bucer HBBW XIV 504 , 48-74 ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_382", + "psc_text": "nosti, quando ne ipsos quidem praetermittere volueris, subjungeres etiam in quibus cavendi essent: quanquam nonnullos etiam praeterieris; quod scire cuperem quo consilio factum sit. Aut si illud volumen forte onerare noluisti, ut commemoratis haereticis, non adderes in quibus eos catholica damnarit auctoritas; peto ne grave sit litterario labori tuo, quo non mediocriter per Domini Dei nostri gratiam, in latina lingua sanctorum studia et accendisti et adjuvisti, id quod tibi per humilitatem meam fraterna charitas indicit, ut si occupationes tuae sinunt, omnium haereticorum perversa dogmata, qui rectitudinem fidei christianae usque ad hoc tempus vel impudentia vel imperitia vel pervicacia depravare conati sunt, uno libello breviter digesta edas, in notitiam eorum quibus aut non vacat propter alia negotia, aut non valent propter alienam linguam tam multa legere atque cognoscere. Diu te rogarem, nisi hoc soleret esse indicium minus praesumentis de charitate. Hunc interea fratrem nostrum Paulum in Christo multum commendo benignitati tuae,", + "candidate_score": 0.652709, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_97", + "bdc_text": "] Doctissimo et fidelissimo Christi ecclesiae doctori Tiguri d. Henricho Bullingero , fratri et amico observandissimo .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1648", + "psc_text": "humanus casus acciderit, gaudeat qui de loco ruinoso emigravit: si autem nihil tale fuerit subsecutum, non contristetur qui quandoque moriturus, immortali Domino, ad quem venturus est, bona propria commendavit. Itaque, fratres mei dilectissimi, ex eo quod quisque habet, secundum suas vires quas ipse novit, facite quod soletis, alacriore animo quam soletis, et inter omnes seculi hujus molestias apostolicam exhortationem corde retinete, ubi ait: Dominus in proximo est; nihil solliciti fueritis (Philipp. IV, 5, 6). Talia mihi de vobis nuntientur, quibus noverim, non propter meam praesentiam, sed propter Dei praeceptum, qui nunquam est absens, vos solere facere quod multis annis me praesente, et aliquando etiam me absente fecistis. Dominus vos in pace conservet; et, dilectissimi fratres, orate pro nobis. EPISTOLA CXXIII. Hieronymus Augustino quaedam per aenigma renuntians. Multi utroque claudicant pede, et ne fractis quidem cervicibus inclinantur, habentes affectum erroris pristini, cum praedicandi eamdem non habeant libertatem. Sancti fratres qui cum", + "candidate_score": 0.652613, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_52_54", + "bdc_text": "Non nego nimium sibi in iaciendis in vos nominatim conviciis indulsisse Lutherum atque fines christianae charitatis longo intervallo transiliisse . Sed hoc illi propter praeclara alioqui illius in Christi ecclesiam merita condonandum eratVgl . auch Bucer HBBW XIV 504 , 48-74 ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_773", + "psc_text": "veterum sententiam reprobasti. CAPUT IV. 12. Scribis ad me in epistola tua « Neque enim a me docendus es, quomodo intelligatur quod idem Apostolus dicit, Factus sum Judaeis tanquam Judaeus, ut Judaeos lucrifacerem (I Cor. IX, 20). et caetera, quae ibi dicuntur compassione misericordiae, non simulatione fallaciae. Fit enim tanquam aeger, qui ministrat aegroto; non cum se febres habere mentitur, sed cum animo condolentis cogitat quemadmodum sibi serviri vellet, si ipse aegrotaret. Nam utique Judaeus erat; Christianus autem factus, non Judaeorum sacramenta reliquerat, quae convenienter ille populus, et legitimo tempore quo oportebat, acceperat: ideoque suscepit ea celebranda cum jam Christi esset apostolus, ut doceret non esse perniciosa his qui ea vellent, sicut a parentibus per Legem acceperant, custodire, etiam cum in Christum credidissent; non tamen in eis jam constituerent spem salutis, quoniam per Dominum Jesum salus ipsa quae illis sacramentis significabatur, advenerat. » Totius sermonis tui, quem disputatione longissima protraxisti,", + "candidate_score": 0.652356, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_97", + "bdc_text": "] Doctissimo et fidelissimo Christi ecclesiae doctori Tiguri d. Henricho Bullingero , fratri et amico observandissimo .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3926", + "psc_text": "annis pluribus donare dignetur, domine pater. Et infra: Sciat Sanctitas tua, fratrem meum, cujus maxime causa hinc discessimus, cum matrona sua ex consensu perfectam Deo continentiam devovisse. Unde rogamus Sanctitatem tuam, ut orare digneris quo hoc ipsum in eis Dominus confirmare et custodire dignetur. EPISTOLA CCXXVII. Augustinus Alypio seni, de Gabiniano recens baptizato, et de Dioscoro miraculis converso ad Christianismum. AUGUSTINUS, ALYPIO seni. Frater Paulus hic est incolumis, apportat negotiorum suorum secundas curas; praestabit Dominus ut etiam ipsae ultimae sint. Multum vos salutat, et narrat gaudia de Gabiniano, quod ab illa sua causa misericordia Dei liberatus, non solum christianus, sed etiam fidelis sit valde bonus, per Pascha proxime baptizatus, in corde atque in ore habens gratiam quam percepit. Quantum eum desiderem, quando explicabo? sed nosti ut eum diligam. Archiater etiam Dioscorus christianus fidelis est, simul gratiam consecutus; audi etiam quemadmodum: neque enim cervicula illa vel lingua, nisi aliquo prodigio domaretur.", + "candidate_score": 0.652271, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_12_14", + "bdc_text": "Vidit is incompositam adhuc ecclesiarum nostrarum faciem et quorundam intemperias audivit , qui doctrinae nostrae consensum perturbare adhuc conanturDie Kirche Frieslands wurde von Glaubensspaltungen heimgesucht ; s. zuletzt oben Nr. 2120 , 91-93 und Anm. 36. . Ego cogito in hoc nobis admixtos esse , ut nos exerceantVgl. 1Kor 11 , 19 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1403", + "psc_text": "colligatos, a vobis divisos, illis sociatos, simul in Africa constitutos, notissimos, amicissimos, conjunctissimos, qui etsi non praesentes eum ordinaverunt, propter eum tamen et absentem Primianum damnaverunt; et inquinasse dicitur surculus Caeciliani orbis terrarum populos christianos numerosissimos, remotissimos, ignotissimos, cujus non dico causam, sed multi nec nomen nosse potuerunt? Non communicant peccatis alienis, qui peccatum Maximiani non solum scierunt, sed et contra Primianum levando erexerunt: et communicant peccatis alienis, qui Caecilianum episcopum factum, aut in longinquis gentibus nescierunt, aut in propinquioribus tantummodo audierunt, aut in ipsa Africa factum simpliciter, et pacifice cognoverunt, aut in ipsa Carthagine contra neminem levaverunt! Nec cum fure concurrebant, qui communicabant ei de quo dicit Nummasius advocatus, loquens pro praesente Restituto episcopo vestro, quod per occultum sacrilegii propemodum furtum, episcopalis nominis invaserit principatum; nec cum adultero portionem suam ponebant, qui communicabant veritatis adultero; nec modico fermento tota eorum massa corrumpebatur, cum ei faverent, cum in ejus parte,", + "candidate_score": 0.651592, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_97", + "bdc_text": "] Doctissimo et fidelissimo Christi ecclesiae doctori Tiguri d. Henricho Bullingero , fratri et amico observandissimo .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_232", + "psc_text": "in manus tuas perveniendi felicitas non fuit. 2. Sed tu, frater spiritualis omnia judicans, amorem in te nostrum ne pendas officio solo, aut tempore litterarum. Dominus enim testis est, qui unus atque idem operatur in suis ubique charitatem suam, jam abinde nobis, ex quo te beneficio venerabilium episcoporum Aurelii et Alypii, per tua in Manichaeos opera cognovimus, ita inditam dilectionem tuam, ut nobis non novam aliquam amicitiam sumere, sed quasi veterem charitatem rosumere videremur. Denique nunc etsi sermone, non tamen tanquam et affectu rudes scribimus, teque vicissim spiritu per interiorem hominem, quasi recognoscimus. Nec mirum si et absentes adsumus nobis, et ignoti nosmet novimus; cum unius corporis membra simus, unum habeamus caput, una perfundamur gratia, uno pane vivamus, una incedamus via, eadem habitemus domo. Denique in omne quod sumus, tota spe ac fide, qua stamus in praesenti, nitimur in futurum, tam in spiritu, quam in corpore Domini unum sumus, ne", + "candidate_score": 0.650108, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_17_19", + "bdc_text": "Interim tamen indies plurimi ad nostrae doctrinae consensum accedunt , sed rursum magistratus negligentia non pauci a nobis ad sectas deficiuntDer vom Magistrat geduldete Sittenverfall veranlasste viele , sich den Täufergemeinschaften anzuschließen ; s. Jürgens , a Lasco 286-289 und Anm. 15. . Ego rursum paulo minus hinc propellebar instigatione aulae Burgundicae , Gemeint ist der Hof Kaiser Karls V. ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2097", + "psc_text": "29): nam etiam hoc ipse Apostolus scripsit. Cum autem dicit, judicium sibi manducat, satis ostendit, quia non alteri judicium manducat, sed sibi. Hoc nos egimus, et ostendimus, et obtinuimus, quia communio malorum non maculat aliquem participatione Sacramentorum, sed consensione factorum. Nam si in factis malis non eis quisque consentiat; portat malus causum suam et personam suam, nec praejudicat alteri quem in consensione mali operis socium non habet criminis. 6. Hoc etiam ipsi voce apertissima coacti sunt confiteri; non tunc quando ista dicebamus, sed postea cum aliud ageretur. Nam cum ventum fuisset ad causam etiam Caeciliani, quam nos ab Ecclesiae causa distinguebamus, ut si forte malus esset inventus, ipsum anathematizaremus, non tamen propter ipsum Ecclesiam Christi relinqueremus, cui per malam suam causam praejudicare non posset: cum ergo etiam ad ipsam Caeciliani causam ventum fuisset, et legi sent illi concilium Carthaginense, ubi recitabant septuaginta plus minus episcoporum sententias contra Caecilianum absentem prolatas;", + "candidate_score": 0.649959, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_64_66", + "bdc_text": "Interim tamen non labefactant cuiusquam alterius nomen atque existimationem . Dabis autem veniam , vir christianissime , quod haec pro mea libertate ita ad te scribam . Afficior ita erga vestram ecclesiam , ut erga nullam fere aliam magis et proinde cuperem nihil haberi posse , quod in vobis quisquam iure aliquo desideret .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_676", + "psc_text": "vestram et querimoniam litterarum vestrarum; sed per exemplum epistolae tuae, innocentiam tuam ei perferre curavi. Litteras autem tuas vel pridie, vel ante biduum Natalis Domini accepi, quando illum insinuasti ad Ecclesiam Badesilitanam venturum, a qua timetis Dei plebem conturbari atque corrumpi. Quapropter per litteras quidem alloqui plebem vestram non audeo; rescribere autem eis qui mihi scriberent, possem: ultro autem ad plebem scribere, quae dispensationi meae commissa non est, unde possem? 3. Verumtamen quod tibi uni dico, qui mihi scripsisti, per teipsum perveniat ad eos quibus opus est dici. Vos ipsi prius nolite in scandalum mittere Ecclesiam, legendo in populis scripturas quas canon ecclesiasticus non recepit; his enim heretici, et maxime Manichaei, solent imperitas mentes evertere, quos in campo vestro libenter latitare audio. Miror ergo prudentiam tuam, quod me admonueris ut jubeam non recipi eos qui ad nos a vobis ad monasterium veniunt, ut quod statutum est a nobis in concilio", + "candidate_score": 0.649624, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_0", + "bdc_text": "Iampridem magno desiderio expecto literas et tuas et tuorum symmystarum Beide Briefe sind nicht erhalten. , vir doctissime , quas Gerardus Gerhard thom Camph , der Zürich am 17 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_706", + "psc_text": "nec alacritas in perferendis, nec fides in reddendis: tantum si aliquo modo merear, adjuvet Dominus, et adsit cordi tuo et desiderio meo, ut fraternam voluntatem nulla major voluntas impediat. 2. Quia ergo duas jam epistolas misi, nullam autem tuam postea recepi, easdem ipsas rursus mittere volui, credens eas non pervenisse. Quae etsi pervenerunt, ac fortasse tuae potius ad me pervenire minime potuerunt, ea ipsa scripta quae jam misisti, iterum mitte, si forte reservata sunt; sin minus, rursus dicta quod legam, dum tamen his respondere ne graveris, quod jam diu est ut exspecto. Primas etiam quas ad te adhuc presbyter litteras praeparaveram mittendas per quemdam fratrem nostrum Profuturum, qui postea collega nobis factus, jam ex hac vita migravit, nec eas tunc ipse perferre potuit, quia continuo dum proficisci disponit, episcopatus sarcina detentus, ac deinde in brevi defunctus est, etiam nunc mittere volui; ut scias in tua colloquia quam olim inardescam, et", + "candidate_score": 0.649455, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_64_66", + "bdc_text": "Interim tamen non labefactant cuiusquam alterius nomen atque existimationem . Dabis autem veniam , vir christianissime , quod haec pro mea libertate ita ad te scribam . Afficior ita erga vestram ecclesiam , ut erga nullam fere aliam magis et proinde cuperem nihil haberi posse , quod in vobis quisquam iure aliquo desideret .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_4248", + "psc_text": "in epistolis meis, quas ad matrem Reverentiae tuae debito mihi cum honore nominandam dedi, non semel feci. Sed quia hoc mihi rescribere dignata est, prius te velle accipere litteras meas; tunc demum, si quid forte opus esset tibi ex ministerio meo, quod venerando studio tuo omniumque talium, quantum possum, libera servitute debere me novi, non te esse tacituram et rescribendo insinuaturam: ecce feci quod te voluisse, quamvis non per te, comperi; ne viderer tibi ostium fiduciae inhumaniter claudere: superest ut promas ipsa, si quid ex me quaerendum putas. Aut enim scio quod inquisieris, et non negabo: aut ita nescio, ut nullo fidei salutisque detrimento nesciam, et de hoc etiam teipsam, si potuero, faciam reddita ratione securam. Aut certe, si et nescio, et tamen sciendum est, vel impetrabo a Domino ne tibi desim; nam saepe officium impertiendi meritum est accipiendi: vel ita tibi respondebo, ut noveris pro hac ipsa re quam", + "candidate_score": 0.647739, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_39_41", + "bdc_text": "s. Jürgens , aao , S. 267f. 277-278. 280 . est forti constantique in hac parte animo , etiamsi sit foemina . Itaque postremam hanc quoque tempestatem in me concitatam iam compescuit .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1963", + "psc_text": "eorum salute aeterna salvus fieri vellet, hoc de illius mortui resurrectione crederet, quod ii qui viderunt, signis contestantibus praedicaverunt, et pro ea praedicatione similia perpeti non dubitaverunt. CAPUT X. 26. Quapropter etiam Jacobus unus ex Apostolis ejus, in Epistola sua, cum hortaretur fideles qui post passionem et resurrectionem Christi adhuc in ista vita tenebantur, dispensationem Veteris Testamenti Novique distinguens, Sustinentiam, inquit, Job audistis, et finem Domini vidistis (Jacobi V, 11): ne ideo patienter sustinerent temporalia mala, ut sibi hoc restitueretur quod recepisse legimus Job (XLII, 10). Nam et ab illo vulnere atque putredine salvus factus est, et ei cuncta quae amiserat, duplicia sunt restituta: ubi etiam commendata est resurrectionis fides. Nam filii non dupli, sed totidem redditi, etiam illos quos amiserat resurrecturos significarunt; ut sic ipsi quoque illis prioribus juncti, a restitutione dupli non invenirentur alieni. Ut ergo non talem remunerationem speraremus, quando mala temporalia pateremur, non ait, Sustinentiam et", + "candidate_score": 0.646733, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_64_66", + "bdc_text": "Interim tamen non labefactant cuiusquam alterius nomen atque existimationem . Dabis autem veniam , vir christianissime , quod haec pro mea libertate ita ad te scribam . Afficior ita erga vestram ecclesiam , ut erga nullam fere aliam magis et proinde cuperem nihil haberi posse , quod in vobis quisquam iure aliquo desideret .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_893", + "psc_text": "justae libertatis in Paulo, et sanctae humilitatis in Petro: quae, quantum mihi pro modulo meo videtur, magis fuerat adversus calumniantem Porphyrium defendenda, quam ut ei daretur obtrectandi major occasio; qua multo mordacius criminaretur Christianos fallaciter vel suas litteras scribere, vel Dei sui sacramenta portare. CAPUT III. 23. Flagitas a me ut aliquem saltem unum ostendam, cujus in hac re sententiam sim secutus, cum tu tam plures nominatim commemoraveris, qui te in eo quod adstruis praecesserunt; petens ut in eo, si te reprehendo errantem, patiar te errare cum talibus, quorum ego, fateor, neminem legi: sed cum sint ferme sex, vel septem, horum quatuor auctoritatem tu quoque infringis. Nam Laodicenum, cujus nomen taces, de Ecclesia dicis nuper egressum; Alexandrum autem veterem haereticum; Origenem vero ac Didymum reprehensos abs te lego in recentioribus opusculis tuis, et non mediocriter, nec de mediocribus quaestionibus, quamvis Origenem mirabiliter ante laudaveris. Cum iis ergo errare puto quia", + "candidate_score": 0.646413, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_12_14", + "bdc_text": "Vidit is incompositam adhuc ecclesiarum nostrarum faciem et quorundam intemperias audivit , qui doctrinae nostrae consensum perturbare adhuc conanturDie Kirche Frieslands wurde von Glaubensspaltungen heimgesucht ; s. zuletzt oben Nr. 2120 , 91-93 und Anm. 36. . Ego cogito in hoc nobis admixtos esse , ut nos exerceantVgl. 1Kor 11 , 19 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_403", + "psc_text": "judici dimittamus: aut si aliqui in vobis sunt qui certa istorum crimina ita noverint, ut ea facile valeant edocere, negantesque convincere, et talibus communicare formidant, pergant ad fratres et collegas nostros transmarinarum Ecclesiarum episcopos, et ibi prius de istorum factis et contumacia conquerantur, quod ad judicium collegarum Afrorum male sibi conscii venire noluerunt, ut inde illis denuntietur ut veniant, ibique objectis respondeant. Quod si non fecerint, ibi etiam eorum pravitas et perversitas innotescet, missaque tractatoria super eorum nomine per totum orbem terrarum, quacumque jam Christi Ecclesia dilata est, ab omnibus Ecclesiis eorum communio praecidetur, ne aliquis error in Cathedra Ecclesiae Carthaginis oriatur. Tum demum securi episcopum alium plebi Carthaginis ordinabimus, cum a tota Ecclesia isti fuerint separati: ne forte cum alius modo fuerit ordinatus, non ei communicetur ab Ecclesia transmarina, quia iste ab honore depositus non videbitur, quem jam ordinatum fama celebravit, et ad eum commeare communicatorias litteras fecit; atque", + "candidate_score": 0.646371, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_12_14", + "bdc_text": "Vidit is incompositam adhuc ecclesiarum nostrarum faciem et quorundam intemperias audivit , qui doctrinae nostrae consensum perturbare adhuc conanturDie Kirche Frieslands wurde von Glaubensspaltungen heimgesucht ; s. zuletzt oben Nr. 2120 , 91-93 und Anm. 36. . Ego cogito in hoc nobis admixtos esse , ut nos exerceantVgl. 1Kor 11 , 19 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3057", + "psc_text": "ubi pertinacior et impacatior praevaluit multitudo, cui resistere non poterant pauciores quorum erat melior de communione sententia, aut turbae auctoritati paucorum potentiorum subditae in malam partem obtemperarunt, aliquanto diutius laboratum est. Ex his sunt in quibus adhuc laboratur, in quo labore multa Catholici, et maxime episcopi et clerici horrenda et dura perpessi sunt, quae commemorare longum est; quando quorumdam et oculi exstincti sunt, et cujusdam episcopi manus et lingua praecisa est; nonnulli etiam trucidati sunt. Taceo crudelissimas caedes, et domorum depraedationes, per nocturnas aggressiones et incendia, non solum privatorum habitaculorum, verum etiam ecclesiarum; in quas flammas non defuerunt qui et Codices dominicos mitterent. 31. Sed nos hujusmodi afflictos malis, consequens consolatus est fructus. Nam ubicumque a perditis ista commissa sunt, ibi ferventius atque perfectius unitas christiana profecit, et uberius laudatur Dominus, qui donare dignatus est ut servi ejus passionibus suis lucrarentur fratres suos, et oves ejus mortifero errore dispersas in", + "candidate_score": 0.646142, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_80", + "bdc_text": "sed posteaquam instituuntur , praestat illis quam plurimos pios adesse , ne tyrannis tyrannide - quod multum metuo - commutetur Vgl. 1sam 26 , 9 ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1044", + "psc_text": "Domini Jesu (I Cor. V, 5). Et hic quid dicimus? Ecce mitiori tradidit crudelis traditor, crudeliori tradidit misericors traditor. Discamus, frater, in similitudine operum discernere animos operantium, nec clausis oculis calumniemur, et benevolos pro nocentibus accusemus. Item cum ait idem Apostolus tradidisse se quosdam satanae, ut discerent non blasphemare (I Tim. 1, 20), malum pro malo reddidit, an potius malos etiam per malum emendare, bonum opus esse judicavit? 8. Si semper esset laudabile persecutionem pati, sufficeret Domino dicere, Beati qui persecutionem patiuntur; nec adderet, propter justitiam (Matth. V, 10). Item si semper esset culpabile persecutionem facere, non scriptum esset in sanctis Libris: Detrahentem proximo suo occulte, hunc persequebar (Psal. C, 5). Aliquando ergo et qui eam patitur, injustus est, et qui eam facit, justus est. Sed plane semper, et mali persecuti sunt bonos, et boni persecuti sunt malos: illi nocendo per injustitiam, illi consulendo per disciplinam; illi immaniter, illi temperanter;", + "candidate_score": 0.646079, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_97", + "bdc_text": "] Doctissimo et fidelissimo Christi ecclesiae doctori Tiguri d. Henricho Bullingero , fratri et amico observandissimo .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2611", + "psc_text": "de Genesi scripsi, versatur haec quaestio vehementer, et ex multis rerum expertarum atque credibiliter auditarum exemplis disputatio illa silvescit. Quid in ea potuerimus vel effecerimus, cum legeris, judicabis; si tamen Dominus dignabitur donare ut eos mihi libros, quantum possum congruenter emendatos, jam liceat edere, et multorum fratrum exspectationem non jam longa disputatione suspendere. 3. Narrabo autem unum aliquid breviter unde cogites. Frater noster Gennadius, notissimus fere omnibus, nobisque charissimus medicus, qui nunc apud Carthaginem degit, et Romae suae artis exercitatione praepolluit, ut hominem religiosum nosti, atque erga pauperum curam impigra misericordia facillimoque animo benignissimum, dubitabat tamen aliquando, ut modo nobis retulit, cum adhuc esset adolescens, et in his eleemosynis ferventissimus, utrum esset ulla vita post mortem. Hujus igitur mentem et opera misericordiae quoniam Deus nullo modo desereret, apparuit illi in somnis conspicuus juvenis et dignus intendi, eique dixit: Sequere me. Quem dum sequeretur, venit ad quamdam civitatem, ubi audire coepit", + "candidate_score": 0.645784, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_97", + "bdc_text": "] Doctissimo et fidelissimo Christi ecclesiae doctori Tiguri d. Henricho Bullingero , fratri et amico observandissimo .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_4183", + "psc_text": "Dominum Christum dicat genus humanum: Te duce si qua manent sceleris vestigia nostri, Irrita perpetua solvent formidine terras. (Virg. Eclog. 4.) Quod ex Cumaeo, id est, ex Sibyllino carmine se fassus est transtulisse Virgilius; quoniam fortassis etiam illa vates aliquid de unico Salvatore in spiritu audierat, quod necesse habuit confiteri. Haec tibi, domine merito suscipiende, et in Christo dilectissime ac desiderantissime frater, sive pauca, sive forsitan multa sint, utcumque occupatissimus scripsi: tua sumere rescripta desidero, et te nomen dedisse inter competentes, vel daturum esse, jamjamque cognoscere. Dominus Deus noster, in quem credidisti, et hic et in futuro saeculo te conservet, domine merito suscipiende, et in Christo dilectissime ac desiderantissime frater. EPISTOLA CCLIX. Augustinus Cornelio scortis dedito, admonens illum ut Cyprianae uxoris defunctae pudicitiam imitetur, si velit illius impetrare laudes. Domino dilectissimo, et honorabili fratri CORNELIO, AUGUSTINUS. 1. Scripsisti mihi ut ad te aliquam prolixam epistolam consolatoriam darem, quod graviter optimae", + "candidate_score": 0.645547, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_14", + "bdc_text": "Ego cogito in hoc nobis admixtos esse , ut nos exerceantVgl. 1Kor 11 , 19 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1847", + "psc_text": "nobis ipsis experimur: illud in Christo credere jubemur. Si autem utrumque nobis pariter inexpertum credendum praeciperetur, quid horum citius crederemus? Quomodo non fateremur duo incorporea, quam unum corporeum alterumque incorporeum facilius potuisse misceri? si tamen non indigne ad ista mixtionis vel mixturae nomen admittitur, propter consuetudinem corporalium rerum, longe aliter se habentium aliterque notarum. 12. Verbum igitur Dei, idemque Dei Filius, Patri coaeternus, eademque Virtus et Sapientia Dei (I Cor. I, 24), a superno fine creaturae rationalis usque ad infimum finem creaturae corporalis attingens fortiter, et disponens omnia suaviter (Sap. VIII, 1), praesens et latens, nusquam conclusa, nusquam discissa, nusquam tumida, sed sine mole ubique tota, longe alio modo quodam, quam eo quo creaturis caeteris adest, suscepit hominem, seque et illo fecit unum Jesum Christum, mediatorem Dei et hominum (I Tim. II, 5), aequalem Patri secundum divinitatem, minorem autem Patre secundum carnem, hoc est secundum hominem; incommutabiliter immortalem secundum aequalem", + "candidate_score": 0.644658, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_64_66", + "bdc_text": "Interim tamen non labefactant cuiusquam alterius nomen atque existimationem . Dabis autem veniam , vir christianissime , quod haec pro mea libertate ita ad te scribam . Afficior ita erga vestram ecclesiam , ut erga nullam fere aliam magis et proinde cuperem nihil haberi posse , quod in vobis quisquam iure aliquo desideret .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3164", + "psc_text": "proficiendi ac recte vivendi adjutorio, quae tua non fervet epistola? quid est tui quantumcumque sermonis, ubi non sit sparsum gemebunda pietate quod in oratione dicimus, Ne nos inferas in tentationem (Matth. VI, 13). Invicem itaque nos et consolemur in his omnibus, et exhortemur, et quantum dat Dominus adjuvemus. Quae autem, et de quibus audierimus quae multum dolemus et facile credere nolumus; audiet a communi amico Sanctitas tua, quo in Dei misericordia cum salute remeante speramus nos de omnibus fieri posse certissimos. DE SUBSEQUENTE EPISTOLA. (LIB. II RETRACT. CAP. XLIX.) De praesentia Dei scripsi librum, ubi nostra intentio contra haeresim Pelagianam maxime vigilat, non expresse nominatam: sed in eo etiam de praesentia naturae, quem Deum verum et summum dicimus, et de templo ejus operose ac subtiliter disputatur. Hic liber sic incipit: « Fateor me, frater dilectissime Dardane. » DE PRAESENTIA DEI LIBER, SEU EPISTOLA CLXXXVII . Respondet ad duas quaestiones Dardani,", + "candidate_score": 0.644657, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_65", + "bdc_text": "Dabis autem veniam , vir christianissime , quod haec pro mea libertate ita ad te scribam .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_126", + "psc_text": "libertatem in occasionem carnis detis, sed per charitatem servite invicem (Gal. V, 13). Cum ergo vel hoc ipso officio litterarum per charitatem tibi serviam, non absurde te dominum voco propter unum et verum Dominum nostrum qui nobis ista praecepit. Dilectissimo autem quod scripsi, novit Deus quod non solum te diligam, sed ita diligam ut meipsum; quandoquidem bene mihi sum conscius bona me tibi optare quae mihi. Honorabili vero quod addidi, non ad hoc addidi, ut honorarem episcopatum tuum; mihi enim episcopus non es, neque hoc cum contumelia dictum acceperis; sed ex animo quo in ore nostro debet esse, Est, est, Non, non. Neque enim ignoras, aut quisquam hominum qui nos novit ignorat, neque te esse episcopum meum, neque me presbyterum tuum. Honorabilem igitur ex ea regula te libenter appello, qua novi te esse hominem, et novi hominem ad imaginem Dei et similitudinem factum, et in honore positum ipso ordine et", + "candidate_score": 0.644401, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_84_86", + "bdc_text": "augusti anno 1545 . Ex Bibliandro cognosces pluraAus einem nicht erhaltenen Brief von a Lasco an Theodor Bibliander . - Aus einem Brief Biblianders an a Lasco vom 31 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3462", + "psc_text": "revelavit sive revelaverit, peto nobiscum communicare digneris, et haec nostra rescripta sic accipere, tanquam hominis, qui mallem quidem eorum quae a me inquisisti, habere scientiam quam ignorantiam; sed quia id nondum potui, magis eligo cautam ignorantiam confiteri, quam falsam scientiam profiteri. EPISTOLA CXCVIII. Hesychius Augustino, significans consideratis divinis testimoniis de saeculi fine videri sibi diem quidem et horam frustra inquiri; attamen cognosci posse ex signis num jam instet tempus adventus Christi, quem ut cito venturum pie exspectari docet. Domino beatissimo, et charitate sincerissima venerando fratri et coepiscopo AUGUSTINO, HESYCHIUS, in Domino salutem. 1. Desideranti et exspectanti mihi sanctus compresbyter noster Cornutus litteras pertulit quas misisti, quae me laetificarunt, quia memoriam nostri bonam habere dignatus es, qui et mihi paucis, sermone proprio sanctae mentis tuae, de his quae petieram, in transitu significasti. Aliquanta autem de opusculis sancti compresbyteri Hieronymi adjunxisti, ut meam quaestionem lectione ejus operis de sanctis Scripturis explere possem.", + "candidate_score": 0.643837, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_12_14", + "bdc_text": "Vidit is incompositam adhuc ecclesiarum nostrarum faciem et quorundam intemperias audivit , qui doctrinae nostrae consensum perturbare adhuc conanturDie Kirche Frieslands wurde von Glaubensspaltungen heimgesucht ; s. zuletzt oben Nr. 2120 , 91-93 und Anm. 36. . Ego cogito in hoc nobis admixtos esse , ut nos exerceantVgl. 1Kor 11 , 19 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1391", + "psc_text": "permixtum sibi diabolum Judam usque in finem, quo se ipse etiam laqueo perdidit, sine ulla sui contaminatione tolerarunt, ita ut diceret eis Dominus, propter illius inter eos praesentiam: Et vos mundi estis, sed non omnes (Joan. XIII, 10). Nec ob illius immunditiam, tanquam fermento in eis dissimilium morum massa corrupta est. Nec recte affirmari potest quod eos illius latebat nequitia, nisi forte qua fuerat etiam Dominum traditurus: nam ipsi de illo scripserunt quod fur erat, et omnia quae mittebantur de dominicis loculis auferebat (Joan. XII, 6). Non eis quisquam calumniabatur illo testimonio, Videbatis furem, et concurrebatis cum eo (Psal. XLIX, 18): et factis enim malorum, non Sacramentorum communione, sed eorumdem factorum consensione concurritur. Apostolus Paulus quantum de falsis fratribus conqueritur (II Cor. XI, 26)! quorum tamen corporali permixtione non maculabatur, cordis puri diversitate sejunctus. Nam a quibusdam quos invidos noverat, gaudet Christum pariter praedicari (Philipp. I, 15-18); et utique invidia", + "candidate_score": 0.643362, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_0", + "bdc_text": "Iampridem magno desiderio expecto literas et tuas et tuorum symmystarum Beide Briefe sind nicht erhalten. , vir doctissime , quas Gerardus Gerhard thom Camph , der Zürich am 17 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_705", + "psc_text": "versionem mire depravatam ac variantem reddat suae veritati. Novum Testamentum ab eo castigatum probat. Domino venerabili, et desiderabili sancto fratri, et compresbytero HIERONYMO AUGUSTINUS, in Domino salutem. CAP. PRIMUM. 1. Ex quo coepi ad te scribere ac tua scripta desiderare, nunquam mihi melior occurrit occasio, quam ut per Dei servum ac ministrum fidelissimum, mihique charissimum mea tibi afferretur epistola, qualis est filius noster Cyprianus diaconus. Per hunc certe ita spero litteras tuas, ut certius in hoc rerum genere quidquam sperare non possim. Nam nec studium in petendis rescriptis memorato filio nostro deerit, nec gratia in promerendis, nec diligentia in custodiendis, nec alacritas in perferendis, nec fides in reddendis: tantum si aliquo modo merear, adjuvet Dominus, et adsit cordi tuo et desiderio meo, ut fraternam voluntatem nulla major voluntas impediat. 2. Quia ergo duas jam epistolas misi, nullam autem tuam postea recepi, easdem ipsas rursus mittere volui, credens eas non pervenisse.", + "candidate_score": 0.640996, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_52", + "bdc_text": "Non nego nimium sibi in iaciendis in vos nominatim conviciis indulsisse Lutherum atque fines christianae charitatis longo intervallo transiliisse .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2236", + "psc_text": "sit latitudo, et longitudo, et altitudo, et profundum, et supereminentem scientiae charitatem Christi, vidit et Christum, vidit et Patrem. 34. Ego haec verba apostoli Pauli sic intelligere soleo: in latitudine, bona opera charitatis; in longitudine, perseverantiam usque in finem; in altitudine, spem coelestium praemiorum; in profundo, inscrutabilia judicia Dei, unde ista gratia in homines venit: et hunc intellectum coaptare etiam sacramento crucis; ut in latitudine accipiatur transversum lignum quo extenduntur manus, propter operum significationem; in longitudine, ab ipso usque in terram, ubi totum corpus crucifixum stare videtur, quod significat persistere, hoc est longanimiter permanere; in altitudine, ab ipso transverso ligno sursum versus quod ad caput eminet, propter exspectationem supernorum, ne illa bona opera atque in eis perseverantia, propter beneficia Dei terrena atque temporalia, facienda credantur, sed potius propter illud quod desuper sempiternum sperat fides, quae per dilectionem operatur; in profundo autem, pars illa ligni quae in terrae abdito defixa latet,", + "candidate_score": 0.640729, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_0", + "bdc_text": "Iampridem magno desiderio expecto literas et tuas et tuorum symmystarum Beide Briefe sind nicht erhalten. , vir doctissime , quas Gerardus Gerhard thom Camph , der Zürich am 17 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_691", + "psc_text": "ad crebrum et dulce colloquium! Sed quia id non est datum, peto ut hoc ipsum, quod in Domino quam possumus simul sumus, conservari studeas, et augeri ac perfici, et rescripta quamvis rara non spernere. Saluta obsequio meo sanctum fratrem Paulinianum, et omnes fratres qui tecum ac de te in Domino gaudent. Memor nostri exaudiaris a Domino in omni sancto desiderio tuo, domine charissime et desideratissime, et honorande in Christo frater. EPISTOLA LXVIII. Hieronymus Augustino, jam accepta epistola quae continet quaestionem de mendacio officioso, sed dubitans etiamnum an sit Augustini, negat se responsurum nisi sit certus de auctore. Meminit et Ruffini ficto nomine. Domino vere sancto, ac beatissimo papae AUGUSTINO, HIERONYMUS, in Christo salutem. 1. In ipso profectionis articulo, sancti filii nostri Asterii hypodiaconi, necessarii mei, Beatitudinis tuae litterae supervenerunt, quibus satisfacis te contra parvitatem meam librum Romam non misisse. Hoc nec ego factum audieram; sed epistolae cujusdam, quasi ad me", + "candidate_score": 0.639449, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_24_26", + "bdc_text": "s. oben Nr. 2176 und Anm. 5 und 7. . Sed iam iterum conquieverunt omnia . Vehementer male habet Gemeint ist :", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2723", + "psc_text": "singulis singulae? CAPUT V. 11. Ea vero quae dicuntur alia contra hanc opinionem, facile puto me posse refellere; sicuti est illud, quo eam sibi quidam videntur urgere, quomodo consummaverit Deus omnia opera sua sexto die, et septimo requieverit (Gen. II, 2), si novas adhuc animas creat? Quibus si dixerimus quod ex Evangelio in supradicta epistola posuisti, Pater meus usque nunc operatur; respondent, operatur dictum est, institutas administrando, non novas instituendo naturas, ne Scripturae Geneseos contradicatur, ubi apertissime legitur consummasse Deum omnia opera sua. Nam et quod eum scriptum est requievisse, utique a creandis novis creaturis intelligendum est, non a gubernandis; quia tunc ea quae non erant fecit, a quibus faciendis requievit: quia consummaverat omnia quae antequam essent, vidit esse facienda, ut deinceps non ea quae non erant, sed ex his quae jam erant, crearet et faceret quidquid faceret. Ita utrumque verum esse monstratur, et quod dictum est, requievit ab operibus", + "candidate_score": 0.639437, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_47", + "bdc_text": "percurri potius quam legi , lecturus adhuc diligentius , simulatque libellus compingetursobald das Buch gebunden sein wird. .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_4000", + "psc_text": "prophetica jam praecesserat, praecipiens homini breviter et simul, non tantum ut se nihil malit esse quam bonum, verum etiam unde fiat bonus: Diliges, inquit, Dominum Deum tuum ex toto cordo tuo, et ex tota anima tua, et ex tota mente tua (Deut. VI, 5); et, Diliges proximum tuum tanquam teipsum (Lev. XIX, 18). Hoc cui persuasum esset, non ei reliquam facilem, sed eam totam esse doctrinam duntaxat utilem ac salubrem. Multae enim doctrinae sunt, si tamen doctrinae dicendae sunt, vel superfluae, vel noxiae. Veterum Libris Christus attestans: In his, inquit, duobus praeceptis tota lex pendet et Prophetae (Matth. XXII, 40). Proinde, quia mihi videor inspexisse tanquam in speculo sermocinationis mecum tuae, nihil te esse malle quam virum bonum; Deum, quo nihil est melius, et unde humanus animus haurit ut bonus sit, quonam modo colendum credas, audeo percontari: nam quod eum colendum credas, jam teneo. Quaero etiam quid de Christo sentias.", + "candidate_score": 0.637503, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_48_50", + "bdc_text": "Sed in cursu illo lectionis deprehendi quędam acerbius paulopaulo über der Zeile nachgetragen. dicta in Lutherum ; quam re vera voluissemVgl . auch Bucer oben Nr. 2131 , 9-19 und Anm. 11. .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_772", + "psc_text": "Paulus aequaliter finxerint se Legis praecepta servare. Qua igitur fronte, qua audacia Paulus in altero reprehendat quod ipse commisit? Ego, imo alii ante me exposuerunt causam quam putaverant, non officiosum mendacium defendentes, sicut tu scribis, sed docentes honestam dispensationem; ut et Apostolorum prudentiam demonstrarent, et blasphemantis Porphyrii impudentiam coercerent, qui Petrum et Paulum puerili dicit inter se pugnasse certamine; imo exarsisse Paulum in invidiam virtutum Petri, et ea scripsisse jactanter quae vel non fecerit, vel si fecerit, procaciter fecerit, id in alio reprehendens quod ipse commiserit. Interpretati sunt illi ut potuerunt; tu quomodo istum locum edisseres? Utique meliora dicturus, qui veterum sententiam reprobasti. CAPUT IV. 12. Scribis ad me in epistola tua « Neque enim a me docendus es, quomodo intelligatur quod idem Apostolus dicit, Factus sum Judaeis tanquam Judaeus, ut Judaeos lucrifacerem (I Cor. IX, 20). et caetera, quae ibi dicuntur compassione misericordiae, non simulatione fallaciae. Fit enim tanquam", + "candidate_score": 0.637178, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_52", + "bdc_text": "Non nego nimium sibi in iaciendis in vos nominatim conviciis indulsisse Lutherum atque fines christianae charitatis longo intervallo transiliisse .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2256", + "psc_text": "Porro si ea quae in animo nostro sunt corporibus locisque simillima, non tamen locorum spatiis atque finibus continentur, nec intervallis localibus in nostra memoria reponuntur; quanto magis illa quae nullam gerunt similitudinem corporum, charitas, gaudium, longanimitas, pax, benignitas, bonitas, fides, mansuetudo, continentia, nulla locorum spatia tenent, nulla intercapedine separantur, aut aliqua oculi cordis, quo radios suos mittant et ea videant, intervalla conquirunt! Nonne omnia in uno sunt sine angustia, et suis terminis nota sunt, sine circuitu regionum? Aut dic in quo loco videas charitatem; quae tamen in tantum tibi cognita est, in quantum eam potes mentis acie contueri: quam non ideo magnam nosti, quia ingentem aliquam molem conspiciendo lustrasti; nec cum tibi intus loquitur, ut secundum eam vivas, ullis perstrepit sonis; nec ut eam cernas, corporalium lumen erigis oculorum; nec ut eam fortiter teneas, corporalium vires praeparas lacertorum; nec cum tibi venit in mentem, sentis ejus incessum. 44. Ecce etiam", + "candidate_score": 0.637066, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_0", + "bdc_text": "Iampridem magno desiderio expecto literas et tuas et tuorum symmystarum Beide Briefe sind nicht erhalten. , vir doctissime , quas Gerardus Gerhard thom Camph , der Zürich am 17 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_688", + "psc_text": "Si autem intelligunt, ambos, ut dixi, audiant, et quod voluerint faciant. Si quae etiam plebes a vobis ad nos transierunt, quas putas a dominis coactas, hoc et ibi fiat; ambos nos audiant, et eligant quod placuerit. Si autem non vis hoc fieri, cui non appareat non vos de veritate praesumere? Sed cavenda est ira Dei, et hic et in futuro saeculo. Adjuro te per Christum, ut ad ista respondeas. EPISTOLA LXVII. Augustinus Hieronymo: negans se scripsisse librum in eum; in hoc falsus, quod aliquis prolixam epistolam librum appellasset. Domino charissimo et desideratissimo, et honorando in Christo fratri et compresbytero HIERONYMO, AUGUSTINUS, in Domino salutem. CAPUT PRIMUM. 1. Audivi pervenisse in manus tuas litteras meas; sed, quod adhuc rescripta non merui, nequaquam imputaverim dilectioni tuae: aliquid procul dubio impedimenti fuit. Unde agnosco a me Dominum potius deprecandum, ut tuae voluntati det facultatem mittendi quod rescripseris: nam rescribendi jam dedit quia, cum", + "candidate_score": 0.635947, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_67", + "bdc_text": "Vicistis modestia Lutherum , fateor , sed tamen illius Gemeint ist :", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2029", + "psc_text": "Et nunc quod ait, confitebor tibi, in eis utique qui confitebuntur, in quibus et loquitur. Confessio autem non tantum peccatorum est, sed et laudis Dei; sicut ipse in Evangelio, Confitebor tibi, inquit, Pater, Domine coeli et terrae, quia abscondisti haec a sapientibus et prudentibus, et revelasti ea parvulis (Matth. XI, 25). Ideo sequitur et dicit: Vota mea reddam coram timentibus eum. Edent pauperes, et saturabuntur; et laudabunt Dominum qui requirunt cum. Ipsi sunt parvuli de quibus dixit, et revelasti ea parvulis; timentes eum, et pauperes, id est humiles, qui non alta sapiunt, sed timent timore illo casto, non quo poena formidatur, sed quo gratia conservatur. 61. Vota vero sua sacrificium vult intelligi corporis sui, quod est fidelium Sacramentum. Ideo cum dixisset, Vola mea reddam coram timentibus cum; continuo subjunxit, Edent pauperes, et saturabuntur. Ipsi enim saturabuntur pane qui de coelo descendit, qui ei cohaerentes, et ejus pacem dilectionemque servantes imitantur", + "candidate_score": 0.635944, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_84_86", + "bdc_text": "augusti anno 1545 . Ex Bibliandro cognosces pluraAus einem nicht erhaltenen Brief von a Lasco an Theodor Bibliander . - Aus einem Brief Biblianders an a Lasco vom 31 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_691", + "psc_text": "ad crebrum et dulce colloquium! Sed quia id non est datum, peto ut hoc ipsum, quod in Domino quam possumus simul sumus, conservari studeas, et augeri ac perfici, et rescripta quamvis rara non spernere. Saluta obsequio meo sanctum fratrem Paulinianum, et omnes fratres qui tecum ac de te in Domino gaudent. Memor nostri exaudiaris a Domino in omni sancto desiderio tuo, domine charissime et desideratissime, et honorande in Christo frater. EPISTOLA LXVIII. Hieronymus Augustino, jam accepta epistola quae continet quaestionem de mendacio officioso, sed dubitans etiamnum an sit Augustini, negat se responsurum nisi sit certus de auctore. Meminit et Ruffini ficto nomine. Domino vere sancto, ac beatissimo papae AUGUSTINO, HIERONYMUS, in Christo salutem. 1. In ipso profectionis articulo, sancti filii nostri Asterii hypodiaconi, necessarii mei, Beatitudinis tuae litterae supervenerunt, quibus satisfacis te contra parvitatem meam librum Romam non misisse. Hoc nec ego factum audieram; sed epistolae cujusdam, quasi ad me", + "candidate_score": 0.635751, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_0", + "bdc_text": "Iampridem magno desiderio expecto literas et tuas et tuorum symmystarum Beide Briefe sind nicht erhalten. , vir doctissime , quas Gerardus Gerhard thom Camph , der Zürich am 17 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2839", + "psc_text": "tuae, cito de hac re gaudio explebitur cor nostrum, et lingua nostra exsultatione (Psal. CXXV, 2). EPISTOLA CLXXI Excusat formam superioris epistolae ad Maximum datae. Domino beatissimo, et venerabiliter charissimo fratri et coepiscopo PEREGRINO, ALYPIUS et AUGUSTINUS, in Domino salutem. Ad honorabilem fratrem nostrum Maximum litteras dedimus, credentes eum gratanter eas suscepturum: utrum tamen aliquid profecerimus, proxima occasione, quam reperire potueris, dignare rescribere. Sciat sane prolixas epistolas ad familiarissimos nostros, non solum laicos, verum etiam episcopos, sic quomodo ista scripta est, ad eos scribere nos solere, ut et cito scribantur, et charta teneatur commodius cum leguntur, ne forte istum morem nostrum nesciens, factam sibi arbitretur injuriam. FRAGMENTUM EPISTOLAE HACTENUS INEDITAE AUGUSTINI AD MAXIMUM. In Primasii super Apocalypsim Commentariis repertum, libro secundo ad haec verba: Hos septem quin etiam gradus. .. . idem doctor amplissimus Augustinus multis memorat: ad Maximum denique scribens dicit sic: Praeceptis Dei, quae ut bene agamus accepimus", + "candidate_score": 0.634399, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_65", + "bdc_text": "Dabis autem veniam , vir christianissime , quod haec pro mea libertate ita ad te scribam .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_676", + "psc_text": "vestram et querimoniam litterarum vestrarum; sed per exemplum epistolae tuae, innocentiam tuam ei perferre curavi. Litteras autem tuas vel pridie, vel ante biduum Natalis Domini accepi, quando illum insinuasti ad Ecclesiam Badesilitanam venturum, a qua timetis Dei plebem conturbari atque corrumpi. Quapropter per litteras quidem alloqui plebem vestram non audeo; rescribere autem eis qui mihi scriberent, possem: ultro autem ad plebem scribere, quae dispensationi meae commissa non est, unde possem? 3. Verumtamen quod tibi uni dico, qui mihi scripsisti, per teipsum perveniat ad eos quibus opus est dici. Vos ipsi prius nolite in scandalum mittere Ecclesiam, legendo in populis scripturas quas canon ecclesiasticus non recepit; his enim heretici, et maxime Manichaei, solent imperitas mentes evertere, quos in campo vestro libenter latitare audio. Miror ergo prudentiam tuam, quod me admonueris ut jubeam non recipi eos qui ad nos a vobis ad monasterium veniunt, ut quod statutum est a nobis in concilio", + "candidate_score": 0.63371, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_52", + "bdc_text": "Non nego nimium sibi in iaciendis in vos nominatim conviciis indulsisse Lutherum atque fines christianae charitatis longo intervallo transiliisse .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2031", + "psc_text": "si caro eorum qui eum laudant, patitur temporalem tribulationem vel mortem, vivent corda eorum in saeculum saeculi. Haec vita cordis non est in sensibus corporis; secreta est in luce quae intus est, non in tenebris quae foris sunt; in fine praecepti, non in initio peccati. Finis autem praecepti charitas est de corde puro, et conscientia bona, et fide non ficta (I Tim. I, 5): charitas quae non aemulatur, non inflatur (I Cor. VIII, 4), quia non altum sapit, sed timet; et ideo cohaeret timore casto, permanente in saeculum saeculi. Initium autem omnis peccati superbia, qua diabolus irrevocabiliter in exteriora progressus est, hominemque invidendo, et ei simile aliquid suadendo dejecit. Cui homini in quadam scriptura dicitur, Quid superbit terra et cinis? Quoniam in vita sua projecit intima sua (Eccli. X, 15, 9, 10). In vita sua, dictum est, tanquam in propria sua, et quasi privata, qua delectatur omnis superbia. CAPUT XXV.", + "candidate_score": 0.632548, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_0", + "bdc_text": "Iampridem magno desiderio expecto literas et tuas et tuorum symmystarum Beide Briefe sind nicht erhalten. , vir doctissime , quas Gerardus Gerhard thom Camph , der Zürich am 17 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1632", + "psc_text": "per libros quaerere, aut in reminiscendis memoriam ventilare), sed vel pauca, quae ad horam dictationis hujus in mentem veniunt, sciscitabor. De resurrectionis forma non grandem, sed plenam fidei instructione epistolam, qua secundae consultationi meae, dum Carthagini hiemares rescripseras, si habes relatam in schedis, rogo ut mittas, aut certe retexas eam mihi; quod tibi facile est. Nam etsi scripta non exstat, quia forte brevis epistola, ut tumultuaria tibi inter libros tuos haberi spreta sit, renova eam mihi eodem sensu promptam de thesauro cordis tui, et mitte ad me inter alia responsa quae reddes mihi, ut spero, praestante mihi ac tibi commeatum dierum Christo, ut ea, quo labor tuus in me fructificet, accipiam, secundum haec capitula Scripturarum, de quibus te, qui vides quasi per Deum, interrogavi, ut audiam quid in te vel ex te mihi loquatur Deus. 15. Hoc autem rogo lucere mihi facias, quo modo vel qua ratione Dominus post resurrectionem", + "candidate_score": 0.632373, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_65", + "bdc_text": "Dabis autem veniam , vir christianissime , quod haec pro mea libertate ita ad te scribam .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_74", + "psc_text": "tibi non scribere etiam ineptissimum existimavi. Sed tabellas, si quae ibi nostrae sunt, propter hujusmodi necessitates, mittas peto. Scripsi quiddam de catholica religione, quantum Dominus dare dignatus est, quod tibi volo ante adventum meum mittere, si charta interim non desit. Tolerabis enim qualemcumque scripturam ex officina majorum. De codicibus, praeter libros de Oratore, totum mihi excidit. Sed nihil amplius rescribere potui, quam ut ipse sumeres quos liberet, et nunc in eadem maneo sententia. Absens enim quid plus faciam non invenio. 2. Gratissimum mihi est, quod in ultima epistola me participem domestici tui gaudii facere voluisti. Sed, Mene salis placidi vultum fluctusque quietos Ignorare jubes? (Virg. V Aeneid.) quanquam nec me jubeas, nec ipse ignores. Quare si ad melius cogitandum quies aliqua data est, utere divino beneficio. Nec enim debemus nobis, cum ista proveniunt, sed illis per quos proveniunt, gratulari: quoniam justa, et officiosa, et pro suo genere pacatior atque tranquillior", + "candidate_score": 0.631589, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_65", + "bdc_text": "Dabis autem veniam , vir christianissime , quod haec pro mea libertate ita ad te scribam .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3752", + "psc_text": "meo nomine, sed etiam fratrum qui mecum sunt, et rogo ut pro nobis concorditer atque instanter oretis. Sit vobiscum Dominus. EPISTOLA CCXV. Augustinus Valentine ejusque monachis, de eodem argumento, simul transmittens ipsis librum de Gratia et Libero Arbitrio. Domino dilectissimo, et in Christi membris honorando fratri VALENTINO, et fratribus qui tecum sunt, AUGUSTINUS, in Domino salutem. 1. Cresconium, Felicem et alium Felicem Dei servos, qui ex vestra congregatione ad nos venerunt, nobiscum egisse Pascha, noverit Charitas vestra. Quos ideo tenuimus aliquanto diutius, ut instructiores ad vos redirent adversus novos haereticos Pelagianos, in quorum errorem cadit qui putat secundum aliqua merita humana dari gratiam Dei, quae sola hominem liberat per Dominum nostrum Jesum Christum. Sed rursum qui putat, quando ad judicium Dominus venerit, non judicari hominem secundum opera sua, qui jam per aetatem uti potuit libero voluntatis arbitrio, nihilominus in errore est. Soli enim parvuli qui nondum habent opera propria vel", + "candidate_score": 0.631133, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_52", + "bdc_text": "Non nego nimium sibi in iaciendis in vos nominatim conviciis indulsisse Lutherum atque fines christianae charitatis longo intervallo transiliisse .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2082", + "psc_text": "puniamur. Intelligentes igitur peregrinationem nostram in hac vita, mundo crucifigamur, extendentes manus in latitudinem bonorum operum, et longanimitate usque in finem perseverantes, atque habentes cor sursum, ubi Christus est in dextera Dei sedens (Coloss. III, 1, 2), totumque hoc non nobis, sed illius misericordiae tribuentes, cujus profunda judicia omnem scrutatorem fatigant. Haec est enim non inaniter fabulosa, sed utiliter verax latitudo, longitudo, altitudo, profundum, unde perveniamus etiam ad supereminentem scientiam charitatis Christi, et impleamur in omnem plenitudinem Dei (Eph. III, 19). CAPUT XXXVII. 83. Scio autem quam non supervacanea sollicitudine, per hanc occasionem quaestionum mihi abs te propositarum, Novi Testamenti gratiam tibi voluerim copiosius commendare. Habet enim adversarios, qui ejus profunditate turbati, non Deo tribuere, sed potius sibi volunt arrogare quod boni sunt. Nec tales sunt, quos facile contemnas; sed continenter viventes, atque in bonis operibus laudabiles: nec falsum Christum sicut Manichaei aliique plurimi haeretici, sed eumdem verum aequalemque Patri", + "candidate_score": 0.631082, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_0", + "bdc_text": "Iampridem magno desiderio expecto literas et tuas et tuorum symmystarum Beide Briefe sind nicht erhalten. , vir doctissime , quas Gerardus Gerhard thom Camph , der Zürich am 17 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_744", + "psc_text": "inimicitias pervenisse; laetum erit, et multo majus ex inimicitiis talibus ad pristinam concordiam revertisse. EPISTOLA LXXIV. Augustinus Praesidium rogat ut superiorem epistolam curet Hieronymo reddendam, utque sibi eumdem suis etiam litteris placet. Domino beatissimo, et merito venerando fratri, et consacerdoti PRAESIDIO, AUGUSTINUS, in Domino salutem. 1. Sicut praesens rogavi Sinceritatem tuam, nunc quoque commoneo, ut litteras meas sancto fratri et compresbytero nostro Hieronymo mittere non graveris. Ut autem noverit Charitas tua quemadmodum etiam tu illi pro mea causa scribere debeas, misi exemplaria litterarum, et mearum ad ipsum, et ad me ipsius, quibus lectis pro tua sancta prudentia facile videas et modum meum, quem servandum putavi, et motum ejus, quem non frustra timui. Aut si ego quod non debui, vel quomodo non debui, aliquid scripsi; non ad illum de me, sed ad me ipsum potius fraterna dilectione mitte sermonem, quo correctus petam ut ignoscat, si meam culpam ipse cognovero. EPISTOLA LXXV.", + "candidate_score": 0.630847, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_0", + "bdc_text": "Iampridem magno desiderio expecto literas et tuas et tuorum symmystarum Beide Briefe sind nicht erhalten. , vir doctissime , quas Gerardus Gerhard thom Camph , der Zürich am 17 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1430", + "psc_text": "si est integra, et non forte aliud melius placuit, tunc occurram; sin minus, rogo te, nolo me a cursu revoces meo: illa enim sola visa est, quam praeponerem mihi. Fratres omnes qui nobis in Domino conservi sunt, et desidero multum, et saluto. EPISTOLA CX. Augustinus Severo episcopo, blandissime expostulans et quaerens se ab ipso tantopere laudatum in superiore epistola. Domino beatissimo atque dulcissimo, venerabili nimiumque desiderabili fratri et consacerdoti SEVERO, et qui tecum sunt fratribus, AUGUSTINUS et qui mecum sunt fratres, in Domino salutem. 1. Epistola mea, quam pervexit charissimus filius et condiaconus noster Timotheus, jam parata erat profecturo, quando filii nostri Quodvultdeus et Gaudentius ad nos venerunt cum litteris tuis. Inde factum est ut continuo proficiscens, non afferret responsionem meam, quoniam post illorum adventum quantulumcumque apud nos immoratus est, et profecturus per horas singulas videbatur. Sed etsi per eum respondissem, adhuc debitor forem. Nam et nunc quod videor respondisse", + "candidate_score": 0.629888, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_0_2", + "bdc_text": "Iampridem magno desiderio expecto literas et tuas et tuorum symmystarum Beide Briefe sind nicht erhalten. , vir doctissime , quas Gerardus Gerhard thom Camph , der Zürich am 17 . Juni 1545 verlassen hatte ; s. oben Nr. 2180 , Anm. 1 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_706", + "psc_text": "nec alacritas in perferendis, nec fides in reddendis: tantum si aliquo modo merear, adjuvet Dominus, et adsit cordi tuo et desiderio meo, ut fraternam voluntatem nulla major voluntas impediat. 2. Quia ergo duas jam epistolas misi, nullam autem tuam postea recepi, easdem ipsas rursus mittere volui, credens eas non pervenisse. Quae etsi pervenerunt, ac fortasse tuae potius ad me pervenire minime potuerunt, ea ipsa scripta quae jam misisti, iterum mitte, si forte reservata sunt; sin minus, rursus dicta quod legam, dum tamen his respondere ne graveris, quod jam diu est ut exspecto. Primas etiam quas ad te adhuc presbyter litteras praeparaveram mittendas per quemdam fratrem nostrum Profuturum, qui postea collega nobis factus, jam ex hac vita migravit, nec eas tunc ipse perferre potuit, quia continuo dum proficisci disponit, episcopatus sarcina detentus, ac deinde in brevi defunctus est, etiam nunc mittere volui; ut scias in tua colloquia quam olim inardescam, et", + "candidate_score": 0.628984, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_0", + "bdc_text": "Iampridem magno desiderio expecto literas et tuas et tuorum symmystarum Beide Briefe sind nicht erhalten. , vir doctissime , quas Gerardus Gerhard thom Camph , der Zürich am 17 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2611", + "psc_text": "de Genesi scripsi, versatur haec quaestio vehementer, et ex multis rerum expertarum atque credibiliter auditarum exemplis disputatio illa silvescit. Quid in ea potuerimus vel effecerimus, cum legeris, judicabis; si tamen Dominus dignabitur donare ut eos mihi libros, quantum possum congruenter emendatos, jam liceat edere, et multorum fratrum exspectationem non jam longa disputatione suspendere. 3. Narrabo autem unum aliquid breviter unde cogites. Frater noster Gennadius, notissimus fere omnibus, nobisque charissimus medicus, qui nunc apud Carthaginem degit, et Romae suae artis exercitatione praepolluit, ut hominem religiosum nosti, atque erga pauperum curam impigra misericordia facillimoque animo benignissimum, dubitabat tamen aliquando, ut modo nobis retulit, cum adhuc esset adolescens, et in his eleemosynis ferventissimus, utrum esset ulla vita post mortem. Hujus igitur mentem et opera misericordiae quoniam Deus nullo modo desereret, apparuit illi in somnis conspicuus juvenis et dignus intendi, eique dixit: Sequere me. Quem dum sequeretur, venit ad quamdam civitatem, ubi audire coepit", + "candidate_score": 0.628452, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_0", + "bdc_text": "Iampridem magno desiderio expecto literas et tuas et tuorum symmystarum Beide Briefe sind nicht erhalten. , vir doctissime , quas Gerardus Gerhard thom Camph , der Zürich am 17 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1565", + "psc_text": "libris tuis valde sum tuo delectatus ingenio. Proinde volui ut quaedam nostra opuscula, quae arbitratus sum tibi esse necessaria, non procul a nobis positus, sed potius apud nos legeres, ut ea quae forte minus intellexisses, non difficulter praesens interrogares, atque ex nostra sermocinatione mutuoque colloquio, quantum Dominus et nobis promere, et tibi capere tribuisset, quid in libris tuis emendandum esset, ipse cognosceres, ipse emendares. Ejus quippe es facultatis, ut possis ea quae senseris explicare; ejus porro probitatis et humilitatis, ut merearis vera sentire. Et nunc in eadem sum, quae nec tibi debet displicere, sententia; unde te nuper admonui ut in his quae a nobis elaborata apud te legis, signa facias ad ea loca quae te movent, et cum his ad me venias, et de singulis quaeras. Nondum quae fecisti exhortor ut facias. Recte quippe verecundareris, ac te pigeret id agere, si vel semel voluisses, et me difficilem reperisses. Illud quoque", + "candidate_score": 0.626888, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_0", + "bdc_text": "Iampridem magno desiderio expecto literas et tuas et tuorum symmystarum Beide Briefe sind nicht erhalten. , vir doctissime , quas Gerardus Gerhard thom Camph , der Zürich am 17 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2634", + "psc_text": "minusque exercitato ingenio praediti, eo tamen studio feruntur ad cognoscendas litteras nostras, sive amico, sive inimico animo, ut eis subtrahi omnino non possint. Ista cogitanti cernis quanta cura in scribendo esse debeat, praesertim de rebus ita magnis, ut in eis et magni laborent. Si autem cum aliquid in manibus habeo, intermittendum est et differendum, ut ad ea potius respondeatur quae supervenientia requiruntur; quid fiet si etiam ipsis dum respondetur, alia supervenerint? Num placet ut etiam his omissis illa suscipiantur, et semper priora fiant quae posteriora oboriuntur, eaque sola terminare contingat, quibus cum scribuntur non supervenerit aliquid quod quaeratur? Quod ut mihi accidat difficillimum est; sed non opinor tibi hoc placere. Non ergo debui alia interrumpere cum tua supervenissent, sicut nec tua, si alia rursus irruerint; et tamen servare hanc justitiam non sinor. Nam ecce ut tibi haec ipsa rescriberem, quibus id admonerem, intermisi quae agebam, et animum meum ad hanc", + "candidate_score": 0.626676, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_91", + "bdc_text": "dass ferner a Lasco ( der wohl über den Inhalt von Biblianders Brief durch thom Camph unterrichtet wurde ) sich in seinem hier erwähnten Brief bei Bibliander [im Voraus ] für seine Kritik bedankte ( aao , S. 56-58 ) .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2795", + "psc_text": "melius posse novit tua Dilectio, per Dominum obsecro ut id nobiscum communicare digneris. EPISTOLA CLXVIII. Timasius et Jacobus Augustino, gratias agentes pro scripto ipsis libro de Natura et Gratia, adversus libellum Pelagii, naturam non sine gratiae invidia defendentis. Domino vere beatissimo, et merito venerabili patri episcopo AUGUSTINO, TIMASIUS et JACOBUS, in Domino salutem. Ita nos refecit et recreavit gratia Dei, ministrata per verbum tuum, ut prorsus germani dicamus, « Misit verbum suum, et sanavit eos » (Psal. CVI, 20), domine beatissime, et merito venerabilis pater. Sane ea diligentia ventilasse Sanctitatem tuam textum ejusdem libelli reperimus, ut ad singulos apices responsa reddita stupeamus, sive in his quae refutare, detestari, aut fugere deceat christianum; sive in illis in quibus non satis invenitur errasse, quamvis nescio qua calliditate, in ipsis quoque gratiam Dei credidit supprimendam. Sed unum est quod nos in tanto beneficio afficit, quia tarde hoc tam praeclarum gratiae Dei munus effulsit:", + "candidate_score": 0.626332, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_91", + "bdc_text": "dass ferner a Lasco ( der wohl über den Inhalt von Biblianders Brief durch thom Camph unterrichtet wurde ) sich in seinem hier erwähnten Brief bei Bibliander [im Voraus ] für seine Kritik bedankte ( aao , S. 56-58 ) .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_725", + "psc_text": "ante debuisses, meum esse sermonem, et sic rescribere, hoc est et sic laedere? Nisi enim rescribendo laesisses, ego juste expostulare non possem. Proinde cum ita rescribis, ut laedas, quis locus nobis relinquitur in disputatione Scripturarum sine ullo rancore versandi? Ego quidem absit ut laedar, si mihi certa ratione volueris et potueris demonstrare illud ex Epistola Apostoli, vel quid aliud Scripturarum sanctarum te verius intellexisse, quam me: imo vero absit, ut non cum gratiarum actione lucris meis deputem, si fuero te docente instructus, aut emendante correctus. 2. Verumtamen, tu mihi frater charissime, nisi te putares laesum scriptis meis, non me putares laedi posse rescriptis tuis. Nullo enim modo id de te opinatus fuero, quod non te arbitraris laesum, si sic tamen rescribis ut laedas. Aut si te non sic rescribente, ego propter nimiam stultitiam meam laedi posse putatus sum, hoc ipso laesisti plane, quod de me ita sexsisti. Sed nullo modo", + "candidate_score": 0.625896, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_85", + "bdc_text": "Ex Bibliandro cognosces pluraAus einem nicht erhaltenen Brief von a Lasco an Theodor Bibliander .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_725", + "psc_text": "ante debuisses, meum esse sermonem, et sic rescribere, hoc est et sic laedere? Nisi enim rescribendo laesisses, ego juste expostulare non possem. Proinde cum ita rescribis, ut laedas, quis locus nobis relinquitur in disputatione Scripturarum sine ullo rancore versandi? Ego quidem absit ut laedar, si mihi certa ratione volueris et potueris demonstrare illud ex Epistola Apostoli, vel quid aliud Scripturarum sanctarum te verius intellexisse, quam me: imo vero absit, ut non cum gratiarum actione lucris meis deputem, si fuero te docente instructus, aut emendante correctus. 2. Verumtamen, tu mihi frater charissime, nisi te putares laesum scriptis meis, non me putares laedi posse rescriptis tuis. Nullo enim modo id de te opinatus fuero, quod non te arbitraris laesum, si sic tamen rescribis ut laedas. Aut si te non sic rescribente, ego propter nimiam stultitiam meam laedi posse putatus sum, hoc ipso laesisti plane, quod de me ita sexsisti. Sed nullo modo", + "candidate_score": 0.624559, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_85", + "bdc_text": "Ex Bibliandro cognosces pluraAus einem nicht erhaltenen Brief von a Lasco an Theodor Bibliander .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_753", + "psc_text": "qui id pollicear quod ille non potuit? Minime: quin potius in eo, ut mihi videor, cautior atque timidior, quod imbecillitatem virium mearum sentiens, Origenis commentarios secutus sum. Scripsit enim ille vir in Epistolam Pauli ad Galatas quinque proprie volumina, et decimum Stromatum suorum librum commatico super explanatione ejus sermone complevit; tractatus quoque varios, et excerpta, quae vesola possent sufficere, composuit. Praetermitto Didymum videntem meum, et Laodicenum, de ecclesia nuper egressum, et Alexandrum veterem haereticum, Eusebium quoque Emisenum, et Theodorum Heracleotem, qui et ipsi nonnullos super hac re commentariolos reliquerunt. E quibus vel si pauca decerperem, fieret aliquid quod non penitus contemneretur. Itaque ut simpliciter fatear, legi haec omnia, et in mente mea plurima coacervans, accito notario, vel mea, vel aliena dictavi, nec ordinis, nec verborum interdum, nec sensuum memor. Jam Domini misericordiae est, ne per imperitiam nostram ab aliis bene dicta dispereant, et non placeant inter extraneos, quae placent inter", + "candidate_score": 0.621506, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_0_2", + "bdc_text": "Iampridem magno desiderio expecto literas et tuas et tuorum symmystarum Beide Briefe sind nicht erhalten. , vir doctissime , quas Gerardus Gerhard thom Camph , der Zürich am 17 . Juni 1545 verlassen hatte ; s. oben Nr. 2180 , Anm. 1 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_705", + "psc_text": "versionem mire depravatam ac variantem reddat suae veritati. Novum Testamentum ab eo castigatum probat. Domino venerabili, et desiderabili sancto fratri, et compresbytero HIERONYMO AUGUSTINUS, in Domino salutem. CAP. PRIMUM. 1. Ex quo coepi ad te scribere ac tua scripta desiderare, nunquam mihi melior occurrit occasio, quam ut per Dei servum ac ministrum fidelissimum, mihique charissimum mea tibi afferretur epistola, qualis est filius noster Cyprianus diaconus. Per hunc certe ita spero litteras tuas, ut certius in hoc rerum genere quidquam sperare non possim. Nam nec studium in petendis rescriptis memorato filio nostro deerit, nec gratia in promerendis, nec diligentia in custodiendis, nec alacritas in perferendis, nec fides in reddendis: tantum si aliquo modo merear, adjuvet Dominus, et adsit cordi tuo et desiderio meo, ut fraternam voluntatem nulla major voluntas impediat. 2. Quia ergo duas jam epistolas misi, nullam autem tuam postea recepi, easdem ipsas rursus mittere volui, credens eas non pervenisse.", + "candidate_score": 0.620685, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_0_2", + "bdc_text": "Iampridem magno desiderio expecto literas et tuas et tuorum symmystarum Beide Briefe sind nicht erhalten. , vir doctissime , quas Gerardus Gerhard thom Camph , der Zürich am 17 . Juni 1545 verlassen hatte ; s. oben Nr. 2180 , Anm. 1 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2611", + "psc_text": "de Genesi scripsi, versatur haec quaestio vehementer, et ex multis rerum expertarum atque credibiliter auditarum exemplis disputatio illa silvescit. Quid in ea potuerimus vel effecerimus, cum legeris, judicabis; si tamen Dominus dignabitur donare ut eos mihi libros, quantum possum congruenter emendatos, jam liceat edere, et multorum fratrum exspectationem non jam longa disputatione suspendere. 3. Narrabo autem unum aliquid breviter unde cogites. Frater noster Gennadius, notissimus fere omnibus, nobisque charissimus medicus, qui nunc apud Carthaginem degit, et Romae suae artis exercitatione praepolluit, ut hominem religiosum nosti, atque erga pauperum curam impigra misericordia facillimoque animo benignissimum, dubitabat tamen aliquando, ut modo nobis retulit, cum adhuc esset adolescens, et in his eleemosynis ferventissimus, utrum esset ulla vita post mortem. Hujus igitur mentem et opera misericordiae quoniam Deus nullo modo desereret, apparuit illi in somnis conspicuus juvenis et dignus intendi, eique dixit: Sequere me. Quem dum sequeretur, venit ad quamdam civitatem, ubi audire coepit", + "candidate_score": 0.620076, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_0_2", + "bdc_text": "Iampridem magno desiderio expecto literas et tuas et tuorum symmystarum Beide Briefe sind nicht erhalten. , vir doctissime , quas Gerardus Gerhard thom Camph , der Zürich am 17 . Juni 1545 verlassen hatte ; s. oben Nr. 2180 , Anm. 1 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1430", + "psc_text": "si est integra, et non forte aliud melius placuit, tunc occurram; sin minus, rogo te, nolo me a cursu revoces meo: illa enim sola visa est, quam praeponerem mihi. Fratres omnes qui nobis in Domino conservi sunt, et desidero multum, et saluto. EPISTOLA CX. Augustinus Severo episcopo, blandissime expostulans et quaerens se ab ipso tantopere laudatum in superiore epistola. Domino beatissimo atque dulcissimo, venerabili nimiumque desiderabili fratri et consacerdoti SEVERO, et qui tecum sunt fratribus, AUGUSTINUS et qui mecum sunt fratres, in Domino salutem. 1. Epistola mea, quam pervexit charissimus filius et condiaconus noster Timotheus, jam parata erat profecturo, quando filii nostri Quodvultdeus et Gaudentius ad nos venerunt cum litteris tuis. Inde factum est ut continuo proficiscens, non afferret responsionem meam, quoniam post illorum adventum quantulumcumque apud nos immoratus est, et profecturus per horas singulas videbatur. Sed etsi per eum respondissem, adhuc debitor forem. Nam et nunc quod videor respondisse", + "candidate_score": 0.617175, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_1_3", + "bdc_text": "Juni 1545 verlassen hatte ; s. oben Nr. 2180 , Anm. 1 . noster , qui vobis istic adfuit , Daventriae cum sarcinulis forte suis reliquit , putans fore ( quoniam ipse in Brabantiam iter instituerat ) Klammern ergänzt.", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_534", + "psc_text": "in codicibus sanctis Ecclesias quibus Apostoli scripserunt, et nullum in eis habent episcopum. Quid autem perversius et insanius, quam lectoribus easdem Epistolas legentibus dicere, Pax tecum, et ab earum Ecclesiarum pace separari, quibus ipsae Epistolae scriptae sunt? CAPUT II. 4. Tamen ne sibi etiam de Constantinensi, hoc est civitatis vestrae episcoporum ordine blandintur, recita illi Gesta apud Munatium Felicem Flaminem perpetuum curatorem tunc ejusdem civitatis vestrae, Diocletiano octavum, et Maximiano septimum consulibus, undecimo calendas junias, quibus liquido constitit ita Paulum episcopum tradidisse, ut Sylvanus tunc ejus subdiaconus fuerit, et cum illo tradiderit proferens instrumenta dominica, etiam quae diligenter fuerant occultata, capitulatam argenteam, et lucernam argenteam, ita ut ei diceret Victor quidam: Mortuus fueras, si non illas invenisses. Hunc iste Sylvanum; manifestissimum traditorem, pro magno commemorat in epistola quam tibi scribit, a Secundo Tigisitano primae sedis episcopo episcopum tunc ordinatum. Quiescat ergo superba eorum lingua, et cognoscat crimina sua, ne delirans", + "candidate_score": 0.617093, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_0_2", + "bdc_text": "Iampridem magno desiderio expecto literas et tuas et tuorum symmystarum Beide Briefe sind nicht erhalten. , vir doctissime , quas Gerardus Gerhard thom Camph , der Zürich am 17 . Juni 1545 verlassen hatte ; s. oben Nr. 2180 , Anm. 1 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_691", + "psc_text": "ad crebrum et dulce colloquium! Sed quia id non est datum, peto ut hoc ipsum, quod in Domino quam possumus simul sumus, conservari studeas, et augeri ac perfici, et rescripta quamvis rara non spernere. Saluta obsequio meo sanctum fratrem Paulinianum, et omnes fratres qui tecum ac de te in Domino gaudent. Memor nostri exaudiaris a Domino in omni sancto desiderio tuo, domine charissime et desideratissime, et honorande in Christo frater. EPISTOLA LXVIII. Hieronymus Augustino, jam accepta epistola quae continet quaestionem de mendacio officioso, sed dubitans etiamnum an sit Augustini, negat se responsurum nisi sit certus de auctore. Meminit et Ruffini ficto nomine. Domino vere sancto, ac beatissimo papae AUGUSTINO, HIERONYMUS, in Christo salutem. 1. In ipso profectionis articulo, sancti filii nostri Asterii hypodiaconi, necessarii mei, Beatitudinis tuae litterae supervenerunt, quibus satisfacis te contra parvitatem meam librum Romam non misisse. Hoc nec ego factum audieram; sed epistolae cujusdam, quasi ad me", + "candidate_score": 0.617005, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_0_2", + "bdc_text": "Iampridem magno desiderio expecto literas et tuas et tuorum symmystarum Beide Briefe sind nicht erhalten. , vir doctissime , quas Gerardus Gerhard thom Camph , der Zürich am 17 . Juni 1545 verlassen hatte ; s. oben Nr. 2180 , Anm. 1 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_236", + "psc_text": "exhibet, seque Valerio coepiscopum Hipponensem ordinatum esse renuntians, exoptat ut in Africam trajicere ipse velit, magno cum sibi solatio, tum caeteris christianis exemplo futurus. Dominis dilectissimis et sincerissimis, vere beatissimis atque abundantissima Dei gratia praestantissimis fratribus, PAULINO et THERASIAE, AUGUSTINUS, in Domino salutem. 1. Cum litteras meas, quibus respondi prioribus vestris, si tamen vestris litteris ullo modo a me responderi potest, celerrime optaverim venire in vestrae Charitatis manus, ut quoquo pacto absens cito possem esse vobiscum, lucrum mihi vestrae epistolae contulit tarditas mea. Bonus Dominus, qui non tribuit saepe quod volumus, ut quod mallemus attribuat. Aliud enim est, quod accepta epistola mea scripturi estis, aliud quod non accipiendo scripsistis. Quod cum laetissime legerimus, defuisset nobis certe ista laetitia, si, ut optavimus maximeque voluimus, cito ad vestram Sanctitatem nostrae litterae permeassent. Nunc vero et haec habere scripta, et illa sperare rescripta, gaudio cumulatiore delectat. Ita nec nostra culpa accusari potest, et", + "candidate_score": 0.616882, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_73", + "bdc_text": "unten Nr. 2231 , 27 ) , an dessen Seite a Lasco zweimal tätig gewesen war ( s.", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1963", + "psc_text": "eorum salute aeterna salvus fieri vellet, hoc de illius mortui resurrectione crederet, quod ii qui viderunt, signis contestantibus praedicaverunt, et pro ea praedicatione similia perpeti non dubitaverunt. CAPUT X. 26. Quapropter etiam Jacobus unus ex Apostolis ejus, in Epistola sua, cum hortaretur fideles qui post passionem et resurrectionem Christi adhuc in ista vita tenebantur, dispensationem Veteris Testamenti Novique distinguens, Sustinentiam, inquit, Job audistis, et finem Domini vidistis (Jacobi V, 11): ne ideo patienter sustinerent temporalia mala, ut sibi hoc restitueretur quod recepisse legimus Job (XLII, 10). Nam et ab illo vulnere atque putredine salvus factus est, et ei cuncta quae amiserat, duplicia sunt restituta: ubi etiam commendata est resurrectionis fides. Nam filii non dupli, sed totidem redditi, etiam illos quos amiserat resurrecturos significarunt; ut sic ipsi quoque illis prioribus juncti, a restitutione dupli non invenirentur alieni. Ut ergo non talem remunerationem speraremus, quando mala temporalia pateremur, non ait, Sustinentiam et", + "candidate_score": 0.616755, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_35", + "bdc_text": "Ita ego reus sum omnium , et me propulso omnia haec cessatura esse putant .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2699", + "psc_text": "Jacobi apostoli, ubi ait, « Quicumque totam legem servaverit, offendat autem in uno, factus est omnium reus » (Jacobi II, 10); de utroque consulens eum. Sed in illo priore quaestionem quam proposui, ipse non solvi; in posteriore autem quid mihi de illa solvenda videretur ipse non tacui: sed utrum hoc approbaret etiam ille, consului. Rescripsit autem, laudans eamdem consultationem meam, sibi tamen ad respondendum otium non esse respondit. Ego vero quousque esset in corpore, hos libros edere nolui, ne forte responderet aliquando, et cum ipsa responsione ejus potius ederentur. Illo autem defuncto ad hoc edidi priorem, ut qui legit admoneatur aut non quaerere omnino quomodo detur anima nascentibus, aut certe de re obscurissima eam solutionem quaestionis hujus admittere, quae contraria non sit apertissimis rebus quas de originali peccato fides catholica novit in parvulis, nisi regenerentur in Christo sine dubitatione damnandis; posteriorem vero ad hoc ut quaestionis de qua ibi agitur,", + "candidate_score": 0.614571, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_0_2", + "bdc_text": "Iampridem magno desiderio expecto literas et tuas et tuorum symmystarum Beide Briefe sind nicht erhalten. , vir doctissime , quas Gerardus Gerhard thom Camph , der Zürich am 17 . Juni 1545 verlassen hatte ; s. oben Nr. 2180 , Anm. 1 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_912", + "psc_text": "transferre de Hebraeis, ut scilicet ea, quae a Judaeis praetermissa, vel corrupta sunt, proferres in medium. Sed insinuare digneris peto, a quibus Judaeis, utrum ab eis ipsis qui ante adventum Domini interpretati sunt; et si ita est, quibus vel quonam eorum: an ab istis posterius, qui propterea putari possunt aliqua de codicibus graecis vel subtraxisse, vel in eis corrupisse, ne illis testimoniis de christiana fide convincerentur. Illi autem anteriores cur hoc facere voluerint, non invenio. Deinde nobis mittas, obsecro, interpretationem tuam de Septuaginta, quam te edidisse nesciebam. Librum quoque tuum, cujus mentionem fecisti, de Optimo genere interpretandi, cupio legere, et adhuc nosse quomodo coaequanda sit in interprete peritia linguarum, conjecturis eorum qui Scripturas edisserendo pertractant; quos necesse est, etiamsi rectae atque unius fidei fuerint, varias parere in multorum locorum obscuritate sententias: quamvis nequaquam ipsa varietas ab ejusdem fidei unitate discordet; sicut etiam unus tractator, secundum eamdem fidem aliter atque aliter", + "candidate_score": 0.614152, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_36", + "bdc_text": "Sed princeps nostraAnna von Oldenburg , Gräfin von Ostfriesland .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1790", + "psc_text": "nec gemitibus quaereretur. CAPUT XVI. 29. Haec omnia considerans, et si quid aliud de hac re tibi Dominus insinuaverit, quod vel mihi non occurrit, vel dici a me longum fuit, concerta in oratione vincere hoc saeculum; ora in spe, ora fideliter et amanter, ora instanter atque patienter, ora sicut vidua Christi. Quamvis enim ad omnia membra ejus, hoc est ad omnes qui in eum credunt, et ejus corpori sociantur, sicut docuit, orare pertineat, specialiter tamen diligentior cura orationum in Scripturis ejus viduis invenitur injuncta. Nam duae fuerunt Annae honorabiliter nominatae, una conjugata quae sanctum Samuelem peperit, alia vidua quae Sanctum sanctorum, cum adhuc infans esset, agnovit. Oravit et conjugata in dolore animi et afflictione cordis, quia filios non habebat: tunc ipsum Samuelem impetravit, et acceptum Deo reddidit, quia cum posceret, vovit (I Reg. 1). Sed oratio ejus quomodo ad orationem illam dominicam pertineat, non facile reperitur, nisi quia in eo", + "candidate_score": 0.61028, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_63", + "bdc_text": "et id genus multa , quae nostram tueri innocentiam possunt , si approbentur .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3621", + "psc_text": "non solum Deus et prudentes homines, verum etiam ipsi, cum sint nobis inimicissimi, sentiunt. Cum enim sua pernicie nos terrendos putant, non dubitant nos timere ne pereant. 2. Sed quid faciamus, videntes quod multi, adjuvante Domino, per occasionem vestram viam pacis inveniant? numquid prohibere vos possumus vel debemus ab hac unitatis instantia, dum metuimus ne quidam durissimi, et in seipsos crudelissimi, non nostra, sed propria voluntate se perdant? Optaremus quidem ut omnes qui contra Christum portant signum Christi, et contra Evangelium de ipso Evangelio, quod non intelligunt, gloriantur, a sua perversitate discederent, et nobiscum in ejus unitate gauderent. Sed quomam Deus occulta satis dispositione, sed tamen justa, nonnullos eorum poenis praedestinavit extremis; procul dubio melius, incomparabili numerositate plurimis ab illa pestifera divisione et dispersione redintegratis atque collectis, quidam suis ignibus pereunt, quam pariter universi sempiternis ignibus gehennarum merito sacrilegae dissensionis ardebunt. Sic enim pereuntes istos dolet Ecclesia, quemadmodum rebellem filium", + "candidate_score": 0.608095, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_35", + "bdc_text": "Ita ego reus sum omnium , et me propulso omnia haec cessatura esse putant .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2787", + "psc_text": "diligit, nec se, nec proximum diligit. Ac per hoc qui totam legem servaverit, si in uno offenderit, fit omnium reus; quia contra charitatem facit, unde tota lex pendet. Reus itaque fit omnium, faciendo contra eam in qua pendent omnia. 17. Cur ergo non dicantur paria peccata? An forte quia magis facit contra charitatem, qui gravius peccat; minus, qui levius? et hoc ipso quod admittit, fit quidem omnium reus: sed gravius peccans, vel in pluribus peccans, magis reus; levius autem vel in paucioribus peccans, minus reus: tanto majore scilicet reatu, quanto amplius; tanto minore, quanto minus peccaverit: tamen etiamsi in uno offenderit, reus omnium est, quia contra eam facit in qua pendent omnia? Quae si vera sunt, eo modo et illud absolvitur quod ait homo etiam apostolicae gratiae, In multis enim offendimus omnes (Jacobi III, 2). Omnes enim offendimus, sed unus gravius, alius levius, quanto quisque gravius leviusve peccaverit: tanto in", + "candidate_score": 0.607894, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_23_25", + "bdc_text": "A Lasco befand sich am 1 . Juli 1545 wieder in Friesland; s. oben Nr. 2176 und Anm. 5 und 7. . Sed iam iterum conquieverunt omnia .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2256", + "psc_text": "Porro si ea quae in animo nostro sunt corporibus locisque simillima, non tamen locorum spatiis atque finibus continentur, nec intervallis localibus in nostra memoria reponuntur; quanto magis illa quae nullam gerunt similitudinem corporum, charitas, gaudium, longanimitas, pax, benignitas, bonitas, fides, mansuetudo, continentia, nulla locorum spatia tenent, nulla intercapedine separantur, aut aliqua oculi cordis, quo radios suos mittant et ea videant, intervalla conquirunt! Nonne omnia in uno sunt sine angustia, et suis terminis nota sunt, sine circuitu regionum? Aut dic in quo loco videas charitatem; quae tamen in tantum tibi cognita est, in quantum eam potes mentis acie contueri: quam non ideo magnam nosti, quia ingentem aliquam molem conspiciendo lustrasti; nec cum tibi intus loquitur, ut secundum eam vivas, ullis perstrepit sonis; nec ut eam cernas, corporalium lumen erigis oculorum; nec ut eam fortiter teneas, corporalium vires praeparas lacertorum; nec cum tibi venit in mentem, sentis ejus incessum. 44. Ecce etiam", + "candidate_score": 0.60755, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_82", + "bdc_text": "Vale , vir integerrime , et fratres nostros communes verbis meis saluta .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_384", + "psc_text": "in Domino salutem. 1. Impletum est gaudio os nostrum, et lingua nostra exsultatione (Psal. CXXV, 2), nuntiantibus litteris tuis sanctam cogitationem tuam, adjuvante Domino qui eam inspiravit, ad effectum esse perductam, de omnibus ordinatis fratribus nostris, et praecipue de sermone presbyterorum, qui te praesente populo infunditur; per quorum linguas clamat charitas tua majore voce in cordibus hominum, quam illi in auribus: Deo gratias. Nam quid melius et animo geramus, et ore promamus, et calamo exprimamus quam, Deo gratias? Hoc nec dici brevius, nec audiri laetius, nec intelligi grandius, nec agi fructuosius potest. Deo gratias, qui te et tam fideli pectore ditavit erga filios tuos, et id quod in intimo animae habebas, quo humanus oculus non penetrat, eduxit in lucem, donando tibi, non solum ut bene velles, verum etiam in quibus posset apparere quod velles. Ita plane fiat, fiat: luceant haec opera coram hominibus, ut videant, gaudeant, glorificent Patrem qui in", + "candidate_score": 0.59797, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 4, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Epistolam-Joannis-ad-Parthos-tractatus-X", + "max_score": 0.700271, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_59", + "bdc_text": "Gal 6 , 1 . ( quod quidem pulchre mihi praestitisse videmini ) Klammern ergänzt. , sed citra contumeliam , qua nihil aliud efficimus re vera , quam quod et doctrinam ipsam et ministerium item evangelii in nostris ecclesiis apud adversarios infamamus .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Epistolam-Joannis-ad-Parthos-tractatus-X_window_269", + "psc_text": "Ego male, ille bene; et quod ego bene, ab illo bene: nam a me quidquid ago male. Ista confessio firmat cor, et facit dilectionis fundamentum. Nam si opera nostra abscondere debemus bona, ne videantur ab hominibus; ubi est illa sententia Domini in eo sermone quem habuit in monte? Ubi hoc dixit, ibi et illud paulo ante dixit: Luceant opera vestra bona coram hominibus. Et non ibi cessavit, non ibi finem fecit; sed addidit, Et glorificent Patrem vestrum qui in coelis est (Matth. V, 16) . Et Apostolus quid ait? Eram autem ignotus facie Ecclesiis Judaeae, quae in Christo sunt: tantum autem audientes erant quia qui nos aliquando persequebatur, nunc evangelizat fidem quam aliquando vastabat; et in me magnificabant Deum (Galat. I, 22-24) . Videte quemadmodum et ipse, quia sic innotuit, finem non posuerit in laudem suam, sed in laudem Dei. Et quantum ad ipsum pertinet, vastator Ecclesiae, persecutor invidus, malignus,", + "candidate_score": 0.700271, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_59", + "bdc_text": "Gal 6 , 1 . ( quod quidem pulchre mihi praestitisse videmini ) Klammern ergänzt. , sed citra contumeliam , qua nihil aliud efficimus re vera , quam quod et doctrinam ipsam et ministerium item evangelii in nostris ecclesiis apud adversarios infamamus .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Epistolam-Joannis-ad-Parthos-tractatus-X_window_267", + "psc_text": "Evangelium legeretur; certe si aurem ibi non tantum corporis, sed et cordis habuistis. Quid ait? Cavete facere justitiam vestram coram hominibus, ut videamini ab eis (Matth. VI, 1) . Numquid hoc voluit dicere, ut quaecumque bona facimus, abscondamus ab oculis hominum, et timeamus videri? Si times spectatores, non hebebis imitatores debes ergo videri. Sed non ad hoc debes facere ut videaris. Non ibi debet esse finis gaudii tui, non ibi terminus laetitiae tuae, ut putes te totum fructum consecutum esse boni operis tui, cum visus fueris atque laudatus. Nihil est hoc. Contemne te cum laudaris: ille in te laudetur, qui per te operatur. Noli ergo ad laudem tuam operari quod bonum agis, sed ad laudem illius a quo habes ut bonum agas. Abs te habes male agere, a Deo habes bene agere. Contra perversi homines videte quam praeposteri sint. Quod faciunt bene, volunt sibi tribuere: si male faciunt, Deum volunt", + "candidate_score": 0.679867, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_40", + "bdc_text": "est forti constantique in hac parte animo , etiamsi sit foemina .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Epistolam-Joannis-ad-Parthos-tractatus-X_window_113", + "psc_text": "conscientiam suam, si mundi amator est, mutetur; fiat amator Christi, ne sit antichristus. Si quis ei dixerit quod antichristus sit, irascitur, injuriam sibi factam putat; fortassis inscriptionem minatur, si audiat a litigante quod antichristus sit. Dicit ei Christus: Patiens esto; si falsum audisti, gaude mecum, quia et ego falsa ab antichristis audio: si autem verum audisti, conveni conscientiam tuam; et si audire times, esse plus time. 11. Ergo vos quod ab initio audistis, in vobis maneat. Quod si in vobis manserit quod ab initio audistis; et vos in Filio et Patre manebitis. Haec est pollicitatio quam ipse pollicitus est nobis. Forte enim mercedem quaereres, et diceres: Ecce in me quod ab initio audivi custodio, obtempero; pericula, labores, tentationes pro ista permansione sustineo: quo fructu? qua mercede? Quid mihi postea dabit, quia in hoc saeculo me video laborare inter tentationes? Non video hic requiem esse aliquam; mortalitas ipsa aggravat animam, et", + "candidate_score": 0.60069, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_21_23", + "bdc_text": "Jürgens , aao , S. 274-276 . ubi ex Germania Superiore rediissemAus Worms und Köln . A Lasco befand sich am 1 . Juli 1545 wieder in Friesland;", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Epistolam-Joannis-ad-Parthos-tractatus-X_window_376", + "psc_text": "aegrotos? Verbum caro factum est, et habitavit in nobis (Joan. I, 14) . Completum est ergo quod Scriptura praedixit, Oportebat Christum pati, et resurgere tertia die a mortuis. Corpus ipsius ubi jacet? Membra ipsius ubi laborant? Ubi esse debes, ut sub capite sis? Et praedicari in nomine ejus poenitentiam et remissionem peccatorum per omnes gentes, incipiens ab Jerusalem (Luc. XXIV, 46, 47) . Ibi diffundatur charitas tua. Dicit Christus et Psalmus, id est, Spiritus Dei, Latum mandatum tuum valde; et nescio quis ponit in Africa fines charitatis! Extende charitatem per totum orbem, si vis Christum amare; quia membra Christi per orbem jacent. Si amas partem, divisus es: si divisus es, in corpore non es: si in corpore non es, sub capite non es. Quid prodest quia credis, et blasphemas? Adoras illum in capite, blasphemas in corpore. Amat ille corpus suum. Si tu te praecidisti a corpore ipsius, caput non se", + "candidate_score": 0.598582, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_22_24", + "bdc_text": "ubi ex Germania Superiore rediissemAus Worms und Köln . A Lasco befand sich am 1 . Juli 1545 wieder in Friesland; s. oben Nr. 2176 und Anm. 5 und 7. .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Epistolam-Joannis-ad-Parthos-tractatus-X_window_376", + "psc_text": "aegrotos? Verbum caro factum est, et habitavit in nobis (Joan. I, 14) . Completum est ergo quod Scriptura praedixit, Oportebat Christum pati, et resurgere tertia die a mortuis. Corpus ipsius ubi jacet? Membra ipsius ubi laborant? Ubi esse debes, ut sub capite sis? Et praedicari in nomine ejus poenitentiam et remissionem peccatorum per omnes gentes, incipiens ab Jerusalem (Luc. XXIV, 46, 47) . Ibi diffundatur charitas tua. Dicit Christus et Psalmus, id est, Spiritus Dei, Latum mandatum tuum valde; et nescio quis ponit in Africa fines charitatis! Extende charitatem per totum orbem, si vis Christum amare; quia membra Christi per orbem jacent. Si amas partem, divisus es: si divisus es, in corpore non es: si in corpore non es, sub capite non es. Quid prodest quia credis, et blasphemas? Adoras illum in capite, blasphemas in corpore. Amat ille corpus suum. Si tu te praecidisti a corpore ipsius, caput non se", + "candidate_score": 0.596109, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 5, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "045_Augustinus-Hipponensis_Opus-imperfectum-contra-secundam-responsionem-Juliani", + "max_score": 0.69712, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_16_18", + "bdc_text": "Vincimus illos , quantum possumus , mansuetudine et patientia et precamur illis mentem meliorem . Interim tamen indies plurimi ad nostrae doctrinae consensum accedunt , sed rursum magistratus negligentia non pauci a nobis ad sectas deficiuntDer vom Magistrat geduldete Sittenverfall veranlasste viele , sich den Täufergemeinschaften anzuschließen ; s. Jürgens , a Lasco 286-289 und Anm. 15. .", + "psc_chunk_id": "045_Augustinus-Hipponensis_Opus-imperfectum-contra-secundam-responsionem-Juliani_window_575", + "psc_text": "ad Baptismum, quando peccare coeperunt; aliqui habent etiam paucissima, non tamen multa: non ergo pertinebunt ad hanc gratiam Christi; quoniam ex multis delictis illa justificat, quae non habent isti: quod si quisquis sapit, ineffabiliter desipit. Agnosce Christum ex multis delictis justificantem, salvumque facientem populum suum, et in iisdem multis intelligens posse quorumlibet et pauca et singula computari, noli ab hoc populo sortem subtrahere parvulorum; etiam ipsis crede necessarium esse Jesum, qui hoc non vocatur, nisi quia salvum facit populum suum, in quo utique sunt et parvuli, a peccatis eorum. CXXIX. JUL. Nunc vero assero consequenter nihil Apostolum de Manichaea traduce suspicatum: ostendit quippe ad gravem injuriam pertinere mysteriorum, si compararentur per cuncta peccatis, id est, si non efficacius prodesset gratia, quam culpae forma nocuisset. Maximam ergo christianae fidei dignitatem in eo Magister Gentium collocavit, quod eam affirmavit antestare delictis: ob hoc illi curae fuit, ut morbis veteribus medicinae praeferret effectum.", + "candidate_score": 0.69712, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_16_18", + "bdc_text": "Vincimus illos , quantum possumus , mansuetudine et patientia et precamur illis mentem meliorem . Interim tamen indies plurimi ad nostrae doctrinae consensum accedunt , sed rursum magistratus negligentia non pauci a nobis ad sectas deficiuntDer vom Magistrat geduldete Sittenverfall veranlasste viele , sich den Täufergemeinschaften anzuschließen ; s. Jürgens , a Lasco 286-289 und Anm. 15. .", + "psc_chunk_id": "045_Augustinus-Hipponensis_Opus-imperfectum-contra-secundam-responsionem-Juliani_window_712", + "psc_text": "Plures; sed, multos: nec, Magis multos, sed, magis abundavit; quoniam in aeternum victuri sunt, in quos transiit vita Christi; quibus ad tempus nocuit mors in eos transiens per Adam: ecce quomodo multo magis in eos abundavit gratia, quam peccatum. CCV. JUL. Si veritatem Apostoli verbis vindicas, nec eum impudenter putas fuisse mentitum; doce quemadmodum de naturali peccato dicenti haec sententia non incutiat publicae falsitatis pudorem. Nam si esset originale peccatum, quod omnem omnino naturam hominum ad jus diaboli faceret pertinere, qui erat locus ad aequiparandum partium numerum, eorum videlicet qui salvantur, et illorum qui intereunt? In Evangelio Dominus cum beatorum ostenderet raritatem: Quam arcta et angusta, inquit, via quae ducit ad vitam, et pauci sunt qui inveniunt eam! quam lata et spatiosa via quae ducit ad perditionem, et multi sunt qui intrant per eam (Matth. VII, 13 et 14) ! AUG. Hoc est quo sensus iste vester evertitur, quoniam pauci", + "candidate_score": 0.686734, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_16_18", + "bdc_text": "Vincimus illos , quantum possumus , mansuetudine et patientia et precamur illis mentem meliorem . Interim tamen indies plurimi ad nostrae doctrinae consensum accedunt , sed rursum magistratus negligentia non pauci a nobis ad sectas deficiuntDer vom Magistrat geduldete Sittenverfall veranlasste viele , sich den Täufergemeinschaften anzuschließen ; s. Jürgens , a Lasco 286-289 und Anm. 15. .", + "psc_chunk_id": "045_Augustinus-Hipponensis_Opus-imperfectum-contra-secundam-responsionem-Juliani_window_369", + "psc_text": "rejecto catholico sensu (secundum quem Augustinus in libro secundo de Nuptiis et Concupiscentia, capite vigesimo septimo, ea verba de Adae peccato generatione in omnes ipsius posteros transmisso exposuit) frustra laborare, ut secundum Pelagianam haeresim de exemplo peccati, non in omnes posteros, sed in peccantes tantum imitatione transeuntis, intelligantur. I. JULIANUS. Commode nobiscum ageretur, si aut apud eruditos judices negotium veritatis tueri daretur facultas; aut quia hoc interim negatur, vel nullo imperitorum obverberaremur tumultu. AUGUSTINUS. Tales certe eruditos judices quaeris, qui nisi fuerint exculti et ornati liberalibus disciplinis, neque ignoraverint quid senserint etiam hujus mundi philosophi, de tuis dictis judicare non possint. Talis hic erat Ambrosius, quem judicem si non refugis, dubitare non debes, justissime te esse damnatum. Ille enim dixit. « Omnes homines sub peccato nascimur quorum ipse ortus in vitio est » (De Poenitentia, lib. 1, cap. 2 vel 3): ut his verbis suis, Christum Salvatorem, hoc est, Jesum", + "candidate_score": 0.684868, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_16_18", + "bdc_text": "Vincimus illos , quantum possumus , mansuetudine et patientia et precamur illis mentem meliorem . Interim tamen indies plurimi ad nostrae doctrinae consensum accedunt , sed rursum magistratus negligentia non pauci a nobis ad sectas deficiuntDer vom Magistrat geduldete Sittenverfall veranlasste viele , sich den Täufergemeinschaften anzuschließen ; s. Jürgens , a Lasco 286-289 und Anm. 15. .", + "psc_chunk_id": "045_Augustinus-Hipponensis_Opus-imperfectum-contra-secundam-responsionem-Juliani_window_717", + "psc_text": "plures, sed multos. Graece locutus est, πολλούς dixit, non πλείστους: lege, et tace. CCVII. JUL. Assere ergo hoc peccato Manichaeorum, id est, traducis convenire. AUG. Doctores catholici, non Manichaei deceptores, dixerunt omnes in Adam peccasse: illi hoc dixerunt qui intellexerunt Apostolum, quod vos negatis contra Apostolum. Ergo et vos deceptores estis: et vos enim sicut Manichaei, sed diverso morbo, insanitis. CCVIII. JUL. Nam si universitatem, quam fecunditas humana protulit, regno diaboli peccatum naturale transcripsit, et inde in extrema aetate mundi aliqui liberati per Christum putantur; quae veritas est, aut quae auctoritas ejus magistri, qui contra tam clarum testimonium totius mundi, dicit in plures justitiam abundasse quam culpam? Quid ergo ei creditur de involutis dogmatibus disserenti, si de rebus tam perspicuis mentiatur? Quod quia sentire sacrilegum est, id autem dici dogma tuum compulit, honore Apostoli Manichaeorum vilitas conteratur. AUG. Vos potius perspicua nubilare contenditis, non solum non intelligendo quod Apostolus dixit,", + "candidate_score": 0.678511, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_35_37", + "bdc_text": "Ita ego reus sum omnium , et me propulso omnia haec cessatura esse putant . Sed princeps nostraAnna von Oldenburg , Gräfin von Ostfriesland . Ende Juni 1545 wies sie erneute Vorwürfe von Johann Cirksena , dem Grafen von Valkenburg und Dahlen , scharf zurück , indem sie versicherte , dass alle Täufer , die sich weigerten , sich der öffentlichen Kirche Ostfrieslands anzuschließen , bereits im Frühjahr 1545 ausgewiesen worden waren .", + "psc_chunk_id": "045_Augustinus-Hipponensis_Opus-imperfectum-contra-secundam-responsionem-Juliani_window_2031", + "psc_text": "inter nos vertitur quaestione, me nihil a meo praeceptore differre; primo, quia ipse Dominus docuit me, mortuos esse parvulos, nisi ipse eos vivificet, qui pro omnibus mortuus est: quod exponens Apostolus dicit, Ergo omnes mortui sunt, et pro omnibus mortuus est (II Cor. V, 14, 15) . Et tu contradicis, negans parvulos mortuos, ne vivificentur in Christo, cum fatearis mortuum etiam pro parvulis Christum. Hoc me docet etiam Joannes omnium Praeceptoris apostolus, qui dicit, Ideo venisse Filium Dei, ut solvat opera diaboli (I Joan. III, 8): quae vos negatis in parvulis solvi, quasi propter illos non venerit, qui ideo venit ut solvat opera diaboli. Praeceptores etiam meos negare non debeo, qui me ad hoc intelligendum suo litterario labore juverunt. Meus praeceptor est Cyprianus, qui dicit, Infantem secundum Adam carnaliter natum, contagium mortis antiquae prima nativitate traxisse, et hoc ipso ad remissionem peccatorum accipiendam facilius accedere, quod ei remittuntur non propria,", + "candidate_score": 0.677058, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_51_53", + "bdc_text": "Toties enim illi ascribitur effrenis dicendi libido , impudentia , arrogantia , vanitas , ut non in hac solum sacramentaria controversia , sed in tota propemodum illius doctrina fides hominis in dubium vocetur . Non nego nimium sibi in iaciendis in vos nominatim conviciis indulsisse Lutherum atque fines christianae charitatis longo intervallo transiliisse . Sed hoc illi propter praeclara alioqui illius in Christi ecclesiam merita condonandum eratVgl .", + "psc_chunk_id": "045_Augustinus-Hipponensis_Opus-imperfectum-contra-secundam-responsionem-Juliani_window_1217", + "psc_text": "Visus ergo sensus carnis est bonus: concupiscentia vero carnis motus est malus. Quo malo si bene utitur conjugatus, non eum bonum facit; sed operi bono servire compellit. Facit enim nonnisi boni aliquid et per ipsum, si nihil faciat propter ipsum: si autem faciat aliquid, sed tamen in conjuge, propter ipsum, non ei veniam daret Apostolus gratia nuptiarum (I Cor. VII, 6), si non agnosceret esse peccatum. XXX. JUL. Oporteret quidem nihil post primum opus, quod ad sanctum Turbantium edidi, super necessario naturalium pudore disserere; quia ibi ita plene actum est, ut nisi depositis omnino mentibus, nihil hinc possit ambiguitatis oboriri. AUG. Sanctus forte Turbantius, ipso opere tuo lecto, quod ad eum te scripsisse commemoras, etiam propterea in catholicam fidem respiravit, quoniam te in tali causa defecisse cognovit. XXXI. JUL. Tamen cum defensor traducis ne tenui quidem possit ab eo ungue deflectere, meumque rhetorica elegantia fatiget pudorem, cur diversis hominibus negotium", + "candidate_score": 0.672905, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_51_53", + "bdc_text": "Toties enim illi ascribitur effrenis dicendi libido , impudentia , arrogantia , vanitas , ut non in hac solum sacramentaria controversia , sed in tota propemodum illius doctrina fides hominis in dubium vocetur . Non nego nimium sibi in iaciendis in vos nominatim conviciis indulsisse Lutherum atque fines christianae charitatis longo intervallo transiliisse . Sed hoc illi propter praeclara alioqui illius in Christi ecclesiam merita condonandum eratVgl .", + "psc_chunk_id": "045_Augustinus-Hipponensis_Opus-imperfectum-contra-secundam-responsionem-Juliani_window_1265", + "psc_text": "quarumdam gentium Cynicorumque impudentiam, prius non pudenda et postea pudenda nuditate sua convincunt. XLV. JUL. Hoc igitur in praesenti opere, quantum res acta pertulit, absoluto, venio ad illud quod dixisti, in Christo hanc naturalem concupiscentiam non fuisse. Sic enim obloqueris mihi: « Sed iste in his omnibus noluit nominare concupiscentiam carnis, quae non est a Patre, sed ex mundo est; cujus mundi princeps dictus est diabolus: qui eam in Domino non invenit, quia Dominus homo non per ipsam ad homines venit » (De Nuptiis et Concupiscentia, lib. 2, cap. 5). Pronuntiasti ergo Christum, quem verum per omnia hominem fides catholica confitetur, hanc concupiscentiam, quam dicit Joannes apostolus, in sua non habuisse carne. Sed Joannes, ut ejus dicta docuerunt, concupiscentiam carnis, et concupiscentiam oculorum, cum omni mundo ex Patre non esse pronuntiat (I Joan. II, 16): quod nos quemadmodum intelligi deberet ostendimus. AUG. Ostendisti quidem, sed quemadmodum tu intelligeres, vel potius", + "candidate_score": 0.667094, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_51_53", + "bdc_text": "Toties enim illi ascribitur effrenis dicendi libido , impudentia , arrogantia , vanitas , ut non in hac solum sacramentaria controversia , sed in tota propemodum illius doctrina fides hominis in dubium vocetur . Non nego nimium sibi in iaciendis in vos nominatim conviciis indulsisse Lutherum atque fines christianae charitatis longo intervallo transiliisse . Sed hoc illi propter praeclara alioqui illius in Christi ecclesiam merita condonandum eratVgl .", + "psc_chunk_id": "045_Augustinus-Hipponensis_Opus-imperfectum-contra-secundam-responsionem-Juliani_window_1289", + "psc_text": "radatur, universa morum ornamenta depereunt, atque ad tolerantis injuriam recurrunt damna nascentis: postremo si carnis ejus substantia aliqua naturalium ereptione tenuetur, universa evanescit pompa virtutum. Nihil ergo in membris Mediatoris facti ex muliere, quod naturale constat, negabo. Et vide quam diversi sint rationis termini, quam pudoris: non erubescit fides Christianorum, dicere Christum habuisse genitalia; cum tamen ea in nobis, quam honestissime possumus, occulamus. AUG. Non quidem erubescit fides Christianorum, dicere Christum habuisse genitalia: sed tu erubescere debuisti, vel potius contremiscere, ne diceres Christi genitalia aliquando, et nolente ipso (non enim hoc unquam velle debuisset qui vitam caelibem duxit), tamen libidine fuisse commota, et in nonnullos illicitos usus contra ejus sanctum propositum se illam partem sancti ejus corporis erexisse. Talem quippe libidinem patitur etiam omne genus sanctorum, qualem Sancto sanctorum conaris inferre. Si vero genitalia Christi ipso invito commoveri et erigi solere libidine, non audes dicere; cur audes credere, infelix, cur", + "candidate_score": 0.666409, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_51_53", + "bdc_text": "Toties enim illi ascribitur effrenis dicendi libido , impudentia , arrogantia , vanitas , ut non in hac solum sacramentaria controversia , sed in tota propemodum illius doctrina fides hominis in dubium vocetur . Non nego nimium sibi in iaciendis in vos nominatim conviciis indulsisse Lutherum atque fines christianae charitatis longo intervallo transiliisse . Sed hoc illi propter praeclara alioqui illius in Christi ecclesiam merita condonandum eratVgl .", + "psc_chunk_id": "045_Augustinus-Hipponensis_Opus-imperfectum-contra-secundam-responsionem-Juliani_window_1225", + "psc_text": "ignominia dici quod judicando fecit Deus? AUG. Quid explicata implicas, et evoluta convolvis, ut ingeniis tardioribus, qualia in hominibus plura sunt, videaris dicere aliquid, cum dicas nihil? Homo es enim, qui potius inverecundia quam facundia persuadere conaris, quod deformitas vel nulla, vel parva sit, ut cum subjecta esse caro spiritui debeat, adversus spiritum concupiscat; aut quod non sit justum Dei judicium, relinquere delinquentem, ut ipse sibi sit poena, cui Deus fuerat vera felicitas; aut quod de peccato debeat, non de poena sua quisque confundi; cum plerique de peccatis suis non erubescant, si nulla poena fuerit subsecuta quam sentiant, et eos faciat poena confundi, quod non fecisset impunitas. Sed contra res apertissimas quem liberet esse disertum, nisi a veritate desertum? Utrumque autem nos libere dicimus, et quod fecit homo volens, et quod passus est nolens; id est, et spiritus inobedientiam, et carnis contra spiritum concupiscentiam: sed unum horum dicere tu erubescebas,", + "candidate_score": 0.661276, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_17", + "bdc_text": "Interim tamen indies plurimi ad nostrae doctrinae consensum accedunt , sed rursum magistratus negligentia non pauci a nobis ad sectas deficiuntDer vom Magistrat geduldete Sittenverfall veranlasste viele , sich den Täufergemeinschaften anzuschließen ;", + "psc_chunk_id": "045_Augustinus-Hipponensis_Opus-imperfectum-contra-secundam-responsionem-Juliani_window_610", + "psc_text": "enim quale tu, tale aliquid ille sensisset, debuit utique dicere, Per unius inobedientiam peccatores constituti sunt omnes, sed per obedientiam Christi ex his aliqui ad justitiam reverterunt. Ita enim prorsus ei loquendum fuerat, si hoc quod tu fingis, voluisset intelligi. Verumtamen cum hac sententia illud aliud nequivisset asserere, multo magis profuisse Christi gratiam, quam Adae laesisset iniquitas. Etsi ergo penitus nesciremus, qui mos esset, quo per inobedientiam unius hominis multi peccatores constitui dicerentur: tamen maneret in solido, non hoc pertinere ad originale peccatum, quod Apostolus inculcaverat, multis, non omnibus convenire. AUG. De multis et omnibus, jam responsum est. Nec sic locutum fuisse Apostolum, quemadmodum dicis eum loqui debuisse, si hoc diceret quod nos dicimus, quid mirum est? Quandoquidem etiamsi, secundum vos, Apostolus per unius delictum ita multos peccatores constitutos esse dixisset, ut iidem multi non possent omnes intelligi, sed hi tantum qui ex imitatione primi hominis propria voluntate peccarunt; non", + "candidate_score": 0.661186, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_17", + "bdc_text": "Interim tamen indies plurimi ad nostrae doctrinae consensum accedunt , sed rursum magistratus negligentia non pauci a nobis ad sectas deficiuntDer vom Magistrat geduldete Sittenverfall veranlasste viele , sich den Täufergemeinschaften anzuschließen ;", + "psc_chunk_id": "045_Augustinus-Hipponensis_Opus-imperfectum-contra-secundam-responsionem-Juliani_window_575", + "psc_text": "ad Baptismum, quando peccare coeperunt; aliqui habent etiam paucissima, non tamen multa: non ergo pertinebunt ad hanc gratiam Christi; quoniam ex multis delictis illa justificat, quae non habent isti: quod si quisquis sapit, ineffabiliter desipit. Agnosce Christum ex multis delictis justificantem, salvumque facientem populum suum, et in iisdem multis intelligens posse quorumlibet et pauca et singula computari, noli ab hoc populo sortem subtrahere parvulorum; etiam ipsis crede necessarium esse Jesum, qui hoc non vocatur, nisi quia salvum facit populum suum, in quo utique sunt et parvuli, a peccatis eorum. CXXIX. JUL. Nunc vero assero consequenter nihil Apostolum de Manichaea traduce suspicatum: ostendit quippe ad gravem injuriam pertinere mysteriorum, si compararentur per cuncta peccatis, id est, si non efficacius prodesset gratia, quam culpae forma nocuisset. Maximam ergo christianae fidei dignitatem in eo Magister Gentium collocavit, quod eam affirmavit antestare delictis: ob hoc illi curae fuit, ut morbis veteribus medicinae praeferret effectum.", + "candidate_score": 0.658119, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_17_19", + "bdc_text": "Interim tamen indies plurimi ad nostrae doctrinae consensum accedunt , sed rursum magistratus negligentia non pauci a nobis ad sectas deficiuntDer vom Magistrat geduldete Sittenverfall veranlasste viele , sich den Täufergemeinschaften anzuschließen ; s. Jürgens , a Lasco 286-289 und Anm. 15. . Ego rursum paulo minus hinc propellebar instigatione aulae Burgundicae , Gemeint ist der Hof Kaiser Karls V. ;", + "psc_chunk_id": "045_Augustinus-Hipponensis_Opus-imperfectum-contra-secundam-responsionem-Juliani_window_712", + "psc_text": "Plures; sed, multos: nec, Magis multos, sed, magis abundavit; quoniam in aeternum victuri sunt, in quos transiit vita Christi; quibus ad tempus nocuit mors in eos transiens per Adam: ecce quomodo multo magis in eos abundavit gratia, quam peccatum. CCV. JUL. Si veritatem Apostoli verbis vindicas, nec eum impudenter putas fuisse mentitum; doce quemadmodum de naturali peccato dicenti haec sententia non incutiat publicae falsitatis pudorem. Nam si esset originale peccatum, quod omnem omnino naturam hominum ad jus diaboli faceret pertinere, qui erat locus ad aequiparandum partium numerum, eorum videlicet qui salvantur, et illorum qui intereunt? In Evangelio Dominus cum beatorum ostenderet raritatem: Quam arcta et angusta, inquit, via quae ducit ad vitam, et pauci sunt qui inveniunt eam! quam lata et spatiosa via quae ducit ad perditionem, et multi sunt qui intrant per eam (Matth. VII, 13 et 14) ! AUG. Hoc est quo sensus iste vester evertitur, quoniam pauci", + "candidate_score": 0.657749, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_17", + "bdc_text": "Interim tamen indies plurimi ad nostrae doctrinae consensum accedunt , sed rursum magistratus negligentia non pauci a nobis ad sectas deficiuntDer vom Magistrat geduldete Sittenverfall veranlasste viele , sich den Täufergemeinschaften anzuschließen ;", + "psc_chunk_id": "045_Augustinus-Hipponensis_Opus-imperfectum-contra-secundam-responsionem-Juliani_window_712", + "psc_text": "Plures; sed, multos: nec, Magis multos, sed, magis abundavit; quoniam in aeternum victuri sunt, in quos transiit vita Christi; quibus ad tempus nocuit mors in eos transiens per Adam: ecce quomodo multo magis in eos abundavit gratia, quam peccatum. CCV. JUL. Si veritatem Apostoli verbis vindicas, nec eum impudenter putas fuisse mentitum; doce quemadmodum de naturali peccato dicenti haec sententia non incutiat publicae falsitatis pudorem. Nam si esset originale peccatum, quod omnem omnino naturam hominum ad jus diaboli faceret pertinere, qui erat locus ad aequiparandum partium numerum, eorum videlicet qui salvantur, et illorum qui intereunt? In Evangelio Dominus cum beatorum ostenderet raritatem: Quam arcta et angusta, inquit, via quae ducit ad vitam, et pauci sunt qui inveniunt eam! quam lata et spatiosa via quae ducit ad perditionem, et multi sunt qui intrant per eam (Matth. VII, 13 et 14) ! AUG. Hoc est quo sensus iste vester evertitur, quoniam pauci", + "candidate_score": 0.657458, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_50_52", + "bdc_text": "auch Bucer oben Nr. 2131 , 9-19 und Anm. 11. . Toties enim illi ascribitur effrenis dicendi libido , impudentia , arrogantia , vanitas , ut non in hac solum sacramentaria controversia , sed in tota propemodum illius doctrina fides hominis in dubium vocetur . Non nego nimium sibi in iaciendis in vos nominatim conviciis indulsisse Lutherum atque fines christianae charitatis longo intervallo transiliisse .", + "psc_chunk_id": "045_Augustinus-Hipponensis_Opus-imperfectum-contra-secundam-responsionem-Juliani_window_1265", + "psc_text": "quarumdam gentium Cynicorumque impudentiam, prius non pudenda et postea pudenda nuditate sua convincunt. XLV. JUL. Hoc igitur in praesenti opere, quantum res acta pertulit, absoluto, venio ad illud quod dixisti, in Christo hanc naturalem concupiscentiam non fuisse. Sic enim obloqueris mihi: « Sed iste in his omnibus noluit nominare concupiscentiam carnis, quae non est a Patre, sed ex mundo est; cujus mundi princeps dictus est diabolus: qui eam in Domino non invenit, quia Dominus homo non per ipsam ad homines venit » (De Nuptiis et Concupiscentia, lib. 2, cap. 5). Pronuntiasti ergo Christum, quem verum per omnia hominem fides catholica confitetur, hanc concupiscentiam, quam dicit Joannes apostolus, in sua non habuisse carne. Sed Joannes, ut ejus dicta docuerunt, concupiscentiam carnis, et concupiscentiam oculorum, cum omni mundo ex Patre non esse pronuntiat (I Joan. II, 16): quod nos quemadmodum intelligi deberet ostendimus. AUG. Ostendisti quidem, sed quemadmodum tu intelligeres, vel potius", + "candidate_score": 0.657239, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_35_37", + "bdc_text": "Ita ego reus sum omnium , et me propulso omnia haec cessatura esse putant . Sed princeps nostraAnna von Oldenburg , Gräfin von Ostfriesland . Ende Juni 1545 wies sie erneute Vorwürfe von Johann Cirksena , dem Grafen von Valkenburg und Dahlen , scharf zurück , indem sie versicherte , dass alle Täufer , die sich weigerten , sich der öffentlichen Kirche Ostfrieslands anzuschließen , bereits im Frühjahr 1545 ausgewiesen worden waren .", + "psc_chunk_id": "045_Augustinus-Hipponensis_Opus-imperfectum-contra-secundam-responsionem-Juliani_window_639", + "psc_text": "universa vitiaretur humana; quod satis indicat etiam ipsa generis humani tam manifesta miseria; hoc delictum alienum obnoxia successione fit nostrum: propter quod dictum est a doctore catholico, qui recte intellexit Apostolum, « Omnes homines sub peccato nascimur, quorum ipse ortus in vitio est » (Ambrosius, de Poenitentia, lib. 1, cap. 2 vel 3). Cujus intellectum, et aliorum ejus in catholica veritate sociorum, si sequi volueritis, non cogemini alienare parvulos a beneficio mortis ejus, qui traditus est propter delicta nostra; et unus pro omnibus mortuus est: ubi quod sequitur clamat Apostolus, Ergo omnes mortui sunt; et pro omnibus mortuus est (II Cor. V, 14 et 15) : et vos reclamatis, Non sunt mortui parvuli; clamate et quod sequitur, Ergo non pro ipsis mortuus est; et videte utrum vos non mortui jaceatis, qui mortuis, ne vivificentur, Christi mortem negatis. Quia non eis, sicut putatis, peccatum debet unius et olim defuncti hominis imputari.", + "candidate_score": 0.657204, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_17", + "bdc_text": "Interim tamen indies plurimi ad nostrae doctrinae consensum accedunt , sed rursum magistratus negligentia non pauci a nobis ad sectas deficiuntDer vom Magistrat geduldete Sittenverfall veranlasste viele , sich den Täufergemeinschaften anzuschließen ;", + "psc_chunk_id": "045_Augustinus-Hipponensis_Opus-imperfectum-contra-secundam-responsionem-Juliani_window_725", + "psc_text": "Ita hoc loqueris, quasi dixerit Apostolus, Gratia autem semel ex multis delictis in justificationem. Non hoc dixit: attende quod dixit, et corrige quod dixisti. Gratia, inquit, ex multis delictis in justificationem. Quid huc pertinet, quod semel et simul unicuique omnia dimittuntur in Baptismo? Nonne et illa condemnatio, ad quam judicium perducit extremum, procul dubio semel fit, omnium quae remissa non fuerint peccatorum? Et magis ipsa damnatio semel, quam remissio peccatorum per gratiam Christi semel fit. Quoniam si post Baptismum quisque peccaverit, non eadem sunt peccata; sed per eamdem gratiam peccantibus remittuntur; non semel, nec septies, sed etiam septuagies septies (Matth. XVIII, 22). Eadem gratia quotidie dimittit orantibus etiam quotidiana peccata, cum dicunt, Dimitte nobis debita nostra; veraciter addentes, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris (Id. VI, 12) . Gratia ergo ex multis delictis, sive singula in singulis, sive in quibusdam pauca, in quibusdam plurima invenerit, sive quae ante Baptismum, sive", + "candidate_score": 0.654191, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_17", + "bdc_text": "Interim tamen indies plurimi ad nostrae doctrinae consensum accedunt , sed rursum magistratus negligentia non pauci a nobis ad sectas deficiuntDer vom Magistrat geduldete Sittenverfall veranlasste viele , sich den Täufergemeinschaften anzuschließen ;", + "psc_chunk_id": "045_Augustinus-Hipponensis_Opus-imperfectum-contra-secundam-responsionem-Juliani_window_612", + "psc_text": "praevaricatoribus legis, quales tantummodo peccatores ad similitudinem praevaricationis Adae pertinere contenditis, aliquos per obedientiam Christi ad justitiam fuisse conversos. Possumus ergo et nos vobis dicere: Si tale aliquid quale vos sensisset Apostolus, debuit utique dicere, Per unius inobedientiam peccatores constituti sunt multi quidem, non omnes, sed etiam ex his per obedientiam Christi aliqui ad justitiam reverterunt. Aut etiam multo apertius ita loqueretur, si aliquid tale sensisset, ut diceret: Multi quidem Judaeorum per inobedientiam unius hominis peccatores sunt constituti, qui lege accepta, simili praevaricatione peccarunt, sed etiam ex his aliquos justificavit Christi obedientia. Quod si tibi non praejudicavit, non ita loquendo, sicut dixi eum loqui debuisse, si hoc sentiret quod tu: nec mihi utique praejudicare debet, quia non ita locutus est, quomodo eum dicis loqui debuisse, si hoc sentiret quod ego. Cum ergo Apostolus ita sit locutus, sicut loquendum esse arbitratus est; videndum est quis ei nostrum consentiat, utrum ego qui", + "candidate_score": 0.65411, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_50_52", + "bdc_text": "auch Bucer oben Nr. 2131 , 9-19 und Anm. 11. . Toties enim illi ascribitur effrenis dicendi libido , impudentia , arrogantia , vanitas , ut non in hac solum sacramentaria controversia , sed in tota propemodum illius doctrina fides hominis in dubium vocetur . Non nego nimium sibi in iaciendis in vos nominatim conviciis indulsisse Lutherum atque fines christianae charitatis longo intervallo transiliisse .", + "psc_chunk_id": "045_Augustinus-Hipponensis_Opus-imperfectum-contra-secundam-responsionem-Juliani_window_1226", + "psc_text": "faciat poena confundi, quod non fecisset impunitas. Sed contra res apertissimas quem liberet esse disertum, nisi a veritate desertum? Utrumque autem nos libere dicimus, et quod fecit homo volens, et quod passus est nolens; id est, et spiritus inobedientiam, et carnis contra spiritum concupiscentiam: sed unum horum dicere tu erubescebas, ne nos admoneres unde tuum convinceremus errorem. Et nunc quando jam concupiscentiam carnis et libidinem nominas, ne de tuae susceptae nomine erubescere dicaris, plus erubescere times, et errare non times. XXXIV. JUL. Constat tamen accusatorem nostrum in eodem, quem aversatur, luto volvi. Cum enim confinxerit juste redditam libidinis poenam, et hanc justitiam divinae inculcat convenire sententiae, in prolatione autem sententiae opus Dei esse non denegat, ex qua libidinem evenisse dicit, quam erubescendam fatetur; in operam nimirum Dei, illum, quem propulsaverat, reduxit pudorem. AUG. Jam tibi dictum est, Deus mortem non fecit: in prolatione autem sententiae Dei est, Morte morieris (Gen.", + "candidate_score": 0.653881, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_49_51", + "bdc_text": "quam re vera voluissemVgl . auch Bucer oben Nr. 2131 , 9-19 und Anm. 11. . Toties enim illi ascribitur effrenis dicendi libido , impudentia , arrogantia , vanitas , ut non in hac solum sacramentaria controversia , sed in tota propemodum illius doctrina fides hominis in dubium vocetur .", + "psc_chunk_id": "045_Augustinus-Hipponensis_Opus-imperfectum-contra-secundam-responsionem-Juliani_window_1226", + "psc_text": "faciat poena confundi, quod non fecisset impunitas. Sed contra res apertissimas quem liberet esse disertum, nisi a veritate desertum? Utrumque autem nos libere dicimus, et quod fecit homo volens, et quod passus est nolens; id est, et spiritus inobedientiam, et carnis contra spiritum concupiscentiam: sed unum horum dicere tu erubescebas, ne nos admoneres unde tuum convinceremus errorem. Et nunc quando jam concupiscentiam carnis et libidinem nominas, ne de tuae susceptae nomine erubescere dicaris, plus erubescere times, et errare non times. XXXIV. JUL. Constat tamen accusatorem nostrum in eodem, quem aversatur, luto volvi. Cum enim confinxerit juste redditam libidinis poenam, et hanc justitiam divinae inculcat convenire sententiae, in prolatione autem sententiae opus Dei esse non denegat, ex qua libidinem evenisse dicit, quam erubescendam fatetur; in operam nimirum Dei, illum, quem propulsaverat, reduxit pudorem. AUG. Jam tibi dictum est, Deus mortem non fecit: in prolatione autem sententiae Dei est, Morte morieris (Gen.", + "candidate_score": 0.65273, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_17_19", + "bdc_text": "Interim tamen indies plurimi ad nostrae doctrinae consensum accedunt , sed rursum magistratus negligentia non pauci a nobis ad sectas deficiuntDer vom Magistrat geduldete Sittenverfall veranlasste viele , sich den Täufergemeinschaften anzuschließen ; s. Jürgens , a Lasco 286-289 und Anm. 15. . Ego rursum paulo minus hinc propellebar instigatione aulae Burgundicae , Gemeint ist der Hof Kaiser Karls V. ;", + "psc_chunk_id": "045_Augustinus-Hipponensis_Opus-imperfectum-contra-secundam-responsionem-Juliani_window_369", + "psc_text": "rejecto catholico sensu (secundum quem Augustinus in libro secundo de Nuptiis et Concupiscentia, capite vigesimo septimo, ea verba de Adae peccato generatione in omnes ipsius posteros transmisso exposuit) frustra laborare, ut secundum Pelagianam haeresim de exemplo peccati, non in omnes posteros, sed in peccantes tantum imitatione transeuntis, intelligantur. I. JULIANUS. Commode nobiscum ageretur, si aut apud eruditos judices negotium veritatis tueri daretur facultas; aut quia hoc interim negatur, vel nullo imperitorum obverberaremur tumultu. AUGUSTINUS. Tales certe eruditos judices quaeris, qui nisi fuerint exculti et ornati liberalibus disciplinis, neque ignoraverint quid senserint etiam hujus mundi philosophi, de tuis dictis judicare non possint. Talis hic erat Ambrosius, quem judicem si non refugis, dubitare non debes, justissime te esse damnatum. Ille enim dixit. « Omnes homines sub peccato nascimur quorum ipse ortus in vitio est » (De Poenitentia, lib. 1, cap. 2 vel 3): ut his verbis suis, Christum Salvatorem, hoc est, Jesum", + "candidate_score": 0.652601, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_49_51", + "bdc_text": "quam re vera voluissemVgl . auch Bucer oben Nr. 2131 , 9-19 und Anm. 11. . Toties enim illi ascribitur effrenis dicendi libido , impudentia , arrogantia , vanitas , ut non in hac solum sacramentaria controversia , sed in tota propemodum illius doctrina fides hominis in dubium vocetur .", + "psc_chunk_id": "045_Augustinus-Hipponensis_Opus-imperfectum-contra-secundam-responsionem-Juliani_window_1290", + "psc_text": "fuisse commota, et in nonnullos illicitos usus contra ejus sanctum propositum se illam partem sancti ejus corporis erexisse. Talem quippe libidinem patitur etiam omne genus sanctorum, qualem Sancto sanctorum conaris inferre. Si vero genitalia Christi ipso invito commoveri et erigi solere libidine, non audes dicere; cur audes credere, infelix, cur audes talem libidinem naturae Christi tribuere, ut quod non audes dicere, compellas homines cogitare? LV. JUL. Ita natura praescripsit esse quaedam, quae ut ratio, ita fides cum religione pronuntiet; et tamen pudor et decentia conversationis oculis non permittat exponi. Hoc modo Magister etiam Gentium veritatem carni ejus assignat, et spiritui sanctitatem. Magnum, inquit, pietatis sacramentum, quod manifestatum est in carne, justificatum est in spiritu, apparuit Angelis, praedicatum est in gentibus, creditum est in hoc mundo, assumptum est in gloria. Quod sicut commendavit cum veritate credendum, ita impugnatores ejus in fine denuntiavit saeculi nascituros: nam statim sequitur, In novissimis autem temporibus", + "candidate_score": 0.651105, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_17", + "bdc_text": "Interim tamen indies plurimi ad nostrae doctrinae consensum accedunt , sed rursum magistratus negligentia non pauci a nobis ad sectas deficiuntDer vom Magistrat geduldete Sittenverfall veranlasste viele , sich den Täufergemeinschaften anzuschließen ;", + "psc_chunk_id": "045_Augustinus-Hipponensis_Opus-imperfectum-contra-secundam-responsionem-Juliani_window_541", + "psc_text": "ante annorum millia factum esse nesciunt, nimis insipienter dicis; nisi hoc peccatum ad omnes generationes transisse fatearis. Dicentes autem quod Adae peccatum ipsum solum laeserit, et non genus humanum, nisi damnaret Pelagius, damnaretur ab eis judicibus, qui Manichaei utique non sunt. CVIII. JUL. Gratia vero Domini Jesu Christi non est ita data, ut per singula peccata, quasi per singula vulnera, singula quoque indulgentiae remedia provideret, diversisque baptismatibus peccatis variis veniam praeberet: sed pro efficacissimae potestate medicinae, quae criminibus, id est, malae voluntatis operibus admovetur, ita communiter subvenit, ut diversas species reatuum unius vi consecrationis abstergat. AUG. Quomodocumque dicas datam gratiam Domini Jesu Christi, separas ab ea parvulos, quos ea salvos fieri negas: ut scilicet vobis ipsa vocabula pro vestro arbitrio dividentibus, Christus ad parvulos pertinere videatur propter regnum Dei, quo nonnisi baptizatos posse pervenire conceditis; Jesus autem sit ab eis prorsus alienus, quoniam non in illis operatur, unde hoc vocatur.", + "candidate_score": 0.650424, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_17_19", + "bdc_text": "Interim tamen indies plurimi ad nostrae doctrinae consensum accedunt , sed rursum magistratus negligentia non pauci a nobis ad sectas deficiuntDer vom Magistrat geduldete Sittenverfall veranlasste viele , sich den Täufergemeinschaften anzuschließen ; s. Jürgens , a Lasco 286-289 und Anm. 15. . Ego rursum paulo minus hinc propellebar instigatione aulae Burgundicae , Gemeint ist der Hof Kaiser Karls V. ;", + "psc_chunk_id": "045_Augustinus-Hipponensis_Opus-imperfectum-contra-secundam-responsionem-Juliani_window_717", + "psc_text": "plures, sed multos. Graece locutus est, πολλούς dixit, non πλείστους: lege, et tace. CCVII. JUL. Assere ergo hoc peccato Manichaeorum, id est, traducis convenire. AUG. Doctores catholici, non Manichaei deceptores, dixerunt omnes in Adam peccasse: illi hoc dixerunt qui intellexerunt Apostolum, quod vos negatis contra Apostolum. Ergo et vos deceptores estis: et vos enim sicut Manichaei, sed diverso morbo, insanitis. CCVIII. JUL. Nam si universitatem, quam fecunditas humana protulit, regno diaboli peccatum naturale transcripsit, et inde in extrema aetate mundi aliqui liberati per Christum putantur; quae veritas est, aut quae auctoritas ejus magistri, qui contra tam clarum testimonium totius mundi, dicit in plures justitiam abundasse quam culpam? Quid ergo ei creditur de involutis dogmatibus disserenti, si de rebus tam perspicuis mentiatur? Quod quia sentire sacrilegum est, id autem dici dogma tuum compulit, honore Apostoli Manichaeorum vilitas conteratur. AUG. Vos potius perspicua nubilare contenditis, non solum non intelligendo quod Apostolus dixit,", + "candidate_score": 0.648205, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_63_65", + "bdc_text": "et id genus multa , quae nostram tueri innocentiam possunt , si approbentur . Interim tamen non labefactant cuiusquam alterius nomen atque existimationem . Dabis autem veniam , vir christianissime , quod haec pro mea libertate ita ad te scribam .", + "psc_chunk_id": "045_Augustinus-Hipponensis_Opus-imperfectum-contra-secundam-responsionem-Juliani_window_945", + "psc_text": "Traducianus apparuit, qui sive hoc quod eum sensisse clarum est, sive illud quod errando dicitis senserit; peccatum tamen in mundum per unum hominem intrasse, et in omnes homines pertransisse dicendo, hujus occasionem nominis praebuit. Si autem traducis nomen his verbis non convenit, ubi dicitur per unum hominem intrasse, et in omnes homines pertransisse peccatum; nec nobis hoc nomen, nec vobis, nec Apostolo convenit: sed plane hoc dicere, hoc objicere, hoc assidue odioseque repetere, ineptiae vestrae satis convenit. XCII. JUL. Nam cum inauditum monstrum sit, si dogma etiam tolerabile, novum tamen, aliquis relinquens propria, abusivis verbis condere ambiguisque conetur: tum istud infinite deformius est, quod res obscenas et Dei justitiam criminantes, tam ancipitibus Augustinus nititur confirmare sententiis, ut eas contra se proprie, pro se autem precario sonare fateatur. Quisquamne eruditorum illi argumento fidat, quod cum in jus venerit, ab inimico ejus quasi vernaculum, ab illo vero quasi fugitivum plagiatumque pensetur? AUG.", + "candidate_score": 0.648032, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_80", + "bdc_text": "sed posteaquam instituuntur , praestat illis quam plurimos pios adesse , ne tyrannis tyrannide - quod multum metuo - commutetur Vgl. 1sam 26 , 9 ;", + "psc_chunk_id": "045_Augustinus-Hipponensis_Opus-imperfectum-contra-secundam-responsionem-Juliani_window_602", + "psc_text": "CXLVI. JUL. Totum denique quod egerat, enodavit dicens, Sicut enim per inobedientiam unius hominis peccatores constituti sunt multi; ita et per unius obedientiam justi constituentur multi (Rom. V, 19) : ut sicut nemo praemia virtutis meretur, nisi qui ad ea, post incarnationem tamen Christi, sanctitatis ejus imitatione contenderit; ita in Adam praevaricator nemo teneatur, nisi qui in transgressione legis primi hominis imitatione deliquerit. AUG. Hoc est occultum et horrendum virus haeresis vestrae, ut velitis gratiam Christi in exemplo ejus esse, non in dono ejus, dicentes, quia per ejus imitationem fiunt justi, non per subministrationem Spiritus sancti, ut eum imitentur adducti; quem Spiritum super suos ditissime effudit: et quasi vigilanter additis, « post incarnationem tamen ejus; » propter antiquos videlicet, quos sine gratia ejus fuisse dicitis justos, eo quod non habuerint ejus exemplum. Quid si ergo et post incarnationem Christi, nondum audito Evangelio, proposuerint sibi aliqui homines superiorum exempla justorum, justeque", + "candidate_score": 0.646823, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_64_66", + "bdc_text": "Interim tamen non labefactant cuiusquam alterius nomen atque existimationem . Dabis autem veniam , vir christianissime , quod haec pro mea libertate ita ad te scribam . Afficior ita erga vestram ecclesiam , ut erga nullam fere aliam magis et proinde cuperem nihil haberi posse , quod in vobis quisquam iure aliquo desideret .", + "psc_chunk_id": "045_Augustinus-Hipponensis_Opus-imperfectum-contra-secundam-responsionem-Juliani_window_194", + "psc_text": "te ipsum existimo credere. Neque enim in eodem libro meo, contra quem latras, non sum praelocutus, cui sim chartulae respondere compulsus: sed quaeris conviciando quid dicas, sentiens te nihil validum dicere disputando. Quanquam et in his meis verbis, quae mox tibi quasi refellenda proponis, id quod dico advertere potuisti: non enim dicerem, « Non est ita ut loqueris, quicumque ista dixisti; » si certus essem te illa dixisse, non eum qui qualem voluit, et cui voluit scripturam misit, quam mihi missam refutare susceperam. Sed Deo gratias, quod universo ipsi operi tuo, unde quae voluit, sicut ei placuit, iste decerpsit, ita Domino adjuvante respondi, ut omnia tua, quae contra antiquissimam catholicam fidem novus haereticus erexeras, machinamenta subverterem. LXXIV. JUL. Contra haec ergo verba mea, quae rescripseris audiamus: « Non est ita ut loqueris, quicumque ista dixisti; non est ita: multum falleris, vel fallere meditaris: non liberum negamus arbitrium; sed, Si vos", + "candidate_score": 0.644235, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_16", + "bdc_text": "Vincimus illos , quantum possumus , mansuetudine et patientia et precamur illis mentem meliorem .", + "psc_chunk_id": "045_Augustinus-Hipponensis_Opus-imperfectum-contra-secundam-responsionem-Juliani_window_645", + "psc_text": "persequitur: Non solum autem, sed et gloriamur in pressuris; scientes quoniam tribulatio patientiam operatur, patientia autem probationem, probatio autem spem; spes autem non confundit, quia charitas Dei diffusa est in cordibus nostris per Spiritum sanctum, qui datus est nobis (Rom. V, 3-5) . Id est, Non solum nobis haec beneficia contulerunt, ut amplitudine quandoque munerum gaudeamus: sed jam in praesentiarum, in mediis angorum aestibus constituti, alacres sumus ipsius possessione virtutis, et de persequentium furore ridemus, impiorum crudelitatem, eruditionem patientiae magis, quam perturbationem laetitiae judicantes; ut non solum propter praemia non peccemus, sed hoc ipsum non peccare praemium censeamus. AUG. Si praemium est non peccare, quis dat hoc praemium? Puto quia non dicturus es, Ipse sibi homo: quamvis hoc te cogat dicere perversitas haeresis vestrae. Si ergo Deus dat hoc praemium, ut homo non peccet; donum potius video dicendum esse, quam praemium, ne aliqua merita praecessisse videantur: cum eos qui dicunt", + "candidate_score": 0.644032, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_84_86", + "bdc_text": "augusti anno 1545 . Ex Bibliandro cognosces pluraAus einem nicht erhaltenen Brief von a Lasco an Theodor Bibliander . - Aus einem Brief Biblianders an a Lasco vom 31 .", + "psc_chunk_id": "045_Augustinus-Hipponensis_Opus-imperfectum-contra-secundam-responsionem-Juliani_window_22", + "psc_text": "ego fecisse mendaciter, auctori tribui quod decerptori debui. Tuos quippe libros nondum legeram, sed quae ille ex eis decerpserat, legeram. Si te hominem cogitares, hoc fieri potuisse cum cerneres, nequaquam tam invidiosam quaereres homini hac occasione calumniam. XVII. JUL. Nam scribens ad eum, quem miratur studiosum esse librorum suorum, cum sit militiae sudoribus occupatus, indicat ab Alypio chartulas ad se fuisse delatas, quae ita superscriptae essent: « Capitula de libro Augustini quem scripsit, contra quae de libris pauca decerpsi. Hic video, eum qui tuae Praestantiae ista scripta direxit, de nescio quibus libris ea, causa, quantum existimo, celerioris responsionis, ne tuam differret instantiam, voluisse decerpere. Qui autem sint isti libri cum cogitarem, eos esse arbitratus sum, quorum mentionem Julianus facit in epistola quam Romam misit, cujus exemplum simul ad me usque pervenit. Ibi quippe ait: Dicunt etiam istas, quae modo aguntur, nuptias a Deo institutas non fuisse, quod in libro Augustini", + "candidate_score": 0.642605, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_51", + "bdc_text": "Toties enim illi ascribitur effrenis dicendi libido , impudentia , arrogantia , vanitas , ut non in hac solum sacramentaria controversia , sed in tota propemodum illius doctrina fides hominis in dubium vocetur .", + "psc_chunk_id": "045_Augustinus-Hipponensis_Opus-imperfectum-contra-secundam-responsionem-Juliani_window_1290", + "psc_text": "fuisse commota, et in nonnullos illicitos usus contra ejus sanctum propositum se illam partem sancti ejus corporis erexisse. Talem quippe libidinem patitur etiam omne genus sanctorum, qualem Sancto sanctorum conaris inferre. Si vero genitalia Christi ipso invito commoveri et erigi solere libidine, non audes dicere; cur audes credere, infelix, cur audes talem libidinem naturae Christi tribuere, ut quod non audes dicere, compellas homines cogitare? LV. JUL. Ita natura praescripsit esse quaedam, quae ut ratio, ita fides cum religione pronuntiet; et tamen pudor et decentia conversationis oculis non permittat exponi. Hoc modo Magister etiam Gentium veritatem carni ejus assignat, et spiritui sanctitatem. Magnum, inquit, pietatis sacramentum, quod manifestatum est in carne, justificatum est in spiritu, apparuit Angelis, praedicatum est in gentibus, creditum est in hoc mundo, assumptum est in gloria. Quod sicut commendavit cum veritate credendum, ita impugnatores ejus in fine denuntiavit saeculi nascituros: nam statim sequitur, In novissimis autem temporibus", + "candidate_score": 0.642455, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_63_65", + "bdc_text": "et id genus multa , quae nostram tueri innocentiam possunt , si approbentur . Interim tamen non labefactant cuiusquam alterius nomen atque existimationem . Dabis autem veniam , vir christianissime , quod haec pro mea libertate ita ad te scribam .", + "psc_chunk_id": "045_Augustinus-Hipponensis_Opus-imperfectum-contra-secundam-responsionem-Juliani_window_903", + "psc_text": "de aliqua Scripturarum occasione compereris. Si dixeris, Per unum hominem peccatum intravit in mundum (Rom. V, 12) : admonemus te, ut relegas praesentis operis superiorem libellum, cujus si memor fueris, Apostoli testimonium usurpare non poteris. AUG. Nos te potius admonemus, ut ipsum Apostolum legas, et videas pauca ipsa, de quibus agimus, verba ejus, tam manifesta esse contra te, ut non libello, sed plane longissimo et loquacissimo libro, frustra ea fueris in haereticam vestram sententiam non vertere, sed pervertere; non exponere, sed obscurare conatus. LIX. JUL. Si autem dixeris, quia una est forma Baptismatis, qua diversae aetatis homines consecrantur; fateberis, etiam me tacente, commemorationem ibi nec generationis infectae, nec carnis diabolicae, nec Adae aliquam contineri: ad quod tamen suo loco, quamvis ad traducem non spectet, plene responsuri sumus. AUG. Ubi respondere coeperis, quid ibi nisi, ut soles, haereticus apparebis? LX. JUL. Unam ergo saltem contra tantam a nobis productorum testium dignitatem,", + "candidate_score": 0.641103, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_63_65", + "bdc_text": "et id genus multa , quae nostram tueri innocentiam possunt , si approbentur . Interim tamen non labefactant cuiusquam alterius nomen atque existimationem . Dabis autem veniam , vir christianissime , quod haec pro mea libertate ita ad te scribam .", + "psc_chunk_id": "045_Augustinus-Hipponensis_Opus-imperfectum-contra-secundam-responsionem-Juliani_window_710", + "psc_text": "similitudinem praevaricationis, non praevaricationem peccato proprio perpetrando, sed de praevaricatore, per quem natura humana tota est vitiata, nascendo. CCIII. JUL. Vide ergo utrum adhuc dubium vel tibi debeat esse quod dicimus, innocentes videlicet ante propriae voluntatis usum, rude opus Dei, non peccasse in Adam, quando, Apostolo teste, etiam de iniquis, qui in similitudine praevaricationis Adae non deliquerint, plurimi esse doceantur. AUG. Jam responsum est: opus est ut taceas; nam non potes nisi perversa dicere, conando Apostoli verba pervertere. Ille enim, et in eos qui non peccaverunt, id est, parvulos peccata propria non habentes, dixit tamen regnasse mortem in similitudinem praevaricationis Adae, qui est forma futuri: quia ita Christus trajicit in eos justitiam, sicut Adam peccatum; ita Christus vitam, sicut Adam mortem. Alioquin a forma Christi alieni erunt, et christiani non erunt: quod quidem sentitis, sed aperte dicere formidatis. CCIV. JUL. Sed videamus et caetera. Sed non sicut delictum, ita gratia:", + "candidate_score": 0.640673, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_51", + "bdc_text": "Toties enim illi ascribitur effrenis dicendi libido , impudentia , arrogantia , vanitas , ut non in hac solum sacramentaria controversia , sed in tota propemodum illius doctrina fides hominis in dubium vocetur .", + "psc_chunk_id": "045_Augustinus-Hipponensis_Opus-imperfectum-contra-secundam-responsionem-Juliani_window_1255", + "psc_text": "condita interim confiteris, libidinem sexuum a Deo creatam esse monstravimus, quam tamen in hominibus pudore obumbrandam fatemur: tuum ergo dogma consequitur, ut longo postliminio Cynicorum nobis repraesentes decorem, et ea quae naturalia sunt, quia a Deo facta sunt, in oculis civitatis exerceas. Sentisne quam involutis luminibus insiliveris in sententiam meam, qua dixi, « Ut exprimeret fidem operum propheta, prope periculum pudoris accessit? » Haec enim ut consequenter juxta suas fabulas praeceptor tuus arguit, cujus in libro posui superiore commenta, qui omnia corpora facta a Deo pernegat; ita tu impudenter contrectare ausus es, qui creatorem Deum fateris (timendo licet) corporum, quorum sensum adscribis principi tenebrarum: quod certe tanta veritatis potestate detritum est, quanta fide dictum ab Evangelista, Quia per Deum facta sunt omnia, et sine ipso factum est nihil (Joan. I, 3) . AUG. Numquid posses in carnis concupiscentia vel libidine bestias hominibus comparare, nisi etiam illos primos parentes generis humani", + "candidate_score": 0.640348, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_62_64", + "bdc_text": "hic praeter meritum nostrum invehitur ; et id genus multa , quae nostram tueri innocentiam possunt , si approbentur . Interim tamen non labefactant cuiusquam alterius nomen atque existimationem .", + "psc_chunk_id": "045_Augustinus-Hipponensis_Opus-imperfectum-contra-secundam-responsionem-Juliani_window_945", + "psc_text": "Traducianus apparuit, qui sive hoc quod eum sensisse clarum est, sive illud quod errando dicitis senserit; peccatum tamen in mundum per unum hominem intrasse, et in omnes homines pertransisse dicendo, hujus occasionem nominis praebuit. Si autem traducis nomen his verbis non convenit, ubi dicitur per unum hominem intrasse, et in omnes homines pertransisse peccatum; nec nobis hoc nomen, nec vobis, nec Apostolo convenit: sed plane hoc dicere, hoc objicere, hoc assidue odioseque repetere, ineptiae vestrae satis convenit. XCII. JUL. Nam cum inauditum monstrum sit, si dogma etiam tolerabile, novum tamen, aliquis relinquens propria, abusivis verbis condere ambiguisque conetur: tum istud infinite deformius est, quod res obscenas et Dei justitiam criminantes, tam ancipitibus Augustinus nititur confirmare sententiis, ut eas contra se proprie, pro se autem precario sonare fateatur. Quisquamne eruditorum illi argumento fidat, quod cum in jus venerit, ab inimico ejus quasi vernaculum, ab illo vero quasi fugitivum plagiatumque pensetur? AUG.", + "candidate_score": 0.637805, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_51", + "bdc_text": "Toties enim illi ascribitur effrenis dicendi libido , impudentia , arrogantia , vanitas , ut non in hac solum sacramentaria controversia , sed in tota propemodum illius doctrina fides hominis in dubium vocetur .", + "psc_chunk_id": "045_Augustinus-Hipponensis_Opus-imperfectum-contra-secundam-responsionem-Juliani_window_1289", + "psc_text": "radatur, universa morum ornamenta depereunt, atque ad tolerantis injuriam recurrunt damna nascentis: postremo si carnis ejus substantia aliqua naturalium ereptione tenuetur, universa evanescit pompa virtutum. Nihil ergo in membris Mediatoris facti ex muliere, quod naturale constat, negabo. Et vide quam diversi sint rationis termini, quam pudoris: non erubescit fides Christianorum, dicere Christum habuisse genitalia; cum tamen ea in nobis, quam honestissime possumus, occulamus. AUG. Non quidem erubescit fides Christianorum, dicere Christum habuisse genitalia: sed tu erubescere debuisti, vel potius contremiscere, ne diceres Christi genitalia aliquando, et nolente ipso (non enim hoc unquam velle debuisset qui vitam caelibem duxit), tamen libidine fuisse commota, et in nonnullos illicitos usus contra ejus sanctum propositum se illam partem sancti ejus corporis erexisse. Talem quippe libidinem patitur etiam omne genus sanctorum, qualem Sancto sanctorum conaris inferre. Si vero genitalia Christi ipso invito commoveri et erigi solere libidine, non audes dicere; cur audes credere, infelix, cur", + "candidate_score": 0.637477, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_51", + "bdc_text": "Toties enim illi ascribitur effrenis dicendi libido , impudentia , arrogantia , vanitas , ut non in hac solum sacramentaria controversia , sed in tota propemodum illius doctrina fides hominis in dubium vocetur .", + "psc_chunk_id": "045_Augustinus-Hipponensis_Opus-imperfectum-contra-secundam-responsionem-Juliani_window_1265", + "psc_text": "quarumdam gentium Cynicorumque impudentiam, prius non pudenda et postea pudenda nuditate sua convincunt. XLV. JUL. Hoc igitur in praesenti opere, quantum res acta pertulit, absoluto, venio ad illud quod dixisti, in Christo hanc naturalem concupiscentiam non fuisse. Sic enim obloqueris mihi: « Sed iste in his omnibus noluit nominare concupiscentiam carnis, quae non est a Patre, sed ex mundo est; cujus mundi princeps dictus est diabolus: qui eam in Domino non invenit, quia Dominus homo non per ipsam ad homines venit » (De Nuptiis et Concupiscentia, lib. 2, cap. 5). Pronuntiasti ergo Christum, quem verum per omnia hominem fides catholica confitetur, hanc concupiscentiam, quam dicit Joannes apostolus, in sua non habuisse carne. Sed Joannes, ut ejus dicta docuerunt, concupiscentiam carnis, et concupiscentiam oculorum, cum omni mundo ex Patre non esse pronuntiat (I Joan. II, 16): quod nos quemadmodum intelligi deberet ostendimus. AUG. Ostendisti quidem, sed quemadmodum tu intelligeres, vel potius", + "candidate_score": 0.636339, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_62_64", + "bdc_text": "hic praeter meritum nostrum invehitur ; et id genus multa , quae nostram tueri innocentiam possunt , si approbentur . Interim tamen non labefactant cuiusquam alterius nomen atque existimationem .", + "psc_chunk_id": "045_Augustinus-Hipponensis_Opus-imperfectum-contra-secundam-responsionem-Juliani_window_944", + "psc_text": "et ad se illum numerum inflexum abusione pertingere. AUG. Quid est quod tam saepe novo nomine quasi contumelioso agere te putas, ut fugiatur veritas antiquissimi catholici dogmatis, dum novitas expavescitur nominis? Quid non potest isto modo derideri? sed vanitate, non urbanitate. Apostolus enim dicit, Per unum hominem peccatum intravit in mundum, et per peccatum mors; et ita in omnes homines pertransiit. Haec verba utrique suscipimus: si ergo nos Traduciani sumus propter peccatum quod generatione traductum est, ut in omnes homines pertransiret; vos Traduciani estis propter peccatum quod imitatione traductum esse fingitis, ut in omnes homines pertransiret ; et prior Apostolus Traducianus apparuit, qui sive hoc quod eum sensisse clarum est, sive illud quod errando dicitis senserit; peccatum tamen in mundum per unum hominem intrasse, et in omnes homines pertransisse dicendo, hujus occasionem nominis praebuit. Si autem traducis nomen his verbis non convenit, ubi dicitur per unum hominem intrasse, et in", + "candidate_score": 0.630688, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_61_63", + "bdc_text": "Mea sententia hic fallitur Lutherus ; hic praeter meritum nostrum invehitur ; et id genus multa , quae nostram tueri innocentiam possunt , si approbentur .", + "psc_chunk_id": "045_Augustinus-Hipponensis_Opus-imperfectum-contra-secundam-responsionem-Juliani_window_553", + "psc_text": "Paulus, Gratia autem ex multis delictis in justificationem, falsissimum esse in parvulorum statu proditur. Quo hinc tu igitur conaberis exsilire? Procul dubio dicturus es (hunc enim sensum tuum superior sermo patefecit), hoc quod ait Apostolus, Gratia autem ex multis delictis in justificationem; apud homines perfectae aetatis impleri, qui multis delictis per motum propriae voluntatis convincantur obnoxii, in parvulis autem non ex multis, sed ex uno delicto fieri justificationem. AUG. Non erat magnum ut intelligeres ab hac justificatione, quam Salvator ex multorum delictorum dimissione suis confert, vos potius subtrahere parvulos, quibus nullum peccatum remitti posse contenditis: non autem nos, qui cum dicimus per unum peccantem missos omnes in condemnationem, nullam excipimus aetatem; quia hoc delictum etiam majoris aetatis homines habent: itemque cum dicimus ex multis delictis justificare gratiam, nullam nihilominus excipimus aetatem; quoniam qui multa peccata dimittit (quo multorum nomine utique omnia intelliguntur), profecto ulla non praetermittit, hoc est, nec pessimorum", + "candidate_score": 0.630595, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_61_63", + "bdc_text": "Mea sententia hic fallitur Lutherus ; hic praeter meritum nostrum invehitur ; et id genus multa , quae nostram tueri innocentiam possunt , si approbentur .", + "psc_chunk_id": "045_Augustinus-Hipponensis_Opus-imperfectum-contra-secundam-responsionem-Juliani_window_565", + "psc_text": "gratiae fatearis effectus, dummodo varios posse esse fateare. AUG. Aliud est varios effectus gratiae dicere, quia et Scriptura sancta multiformem dicit gratiam Dei (I Petr. IV, 10); et aliud est gratiam remissionis peccatorum parvulis denegare, eosque in Ecclesia veritatis, si non eruuntur de potestate tenebrarum, mendaciter exorcizari exsufflarique contendere, cum magna injuria Creatoris, si non indigent auxilio Salvatoris, ut de potestate deceptoris eruantur. CXXI. JUL. Ego enim hoc contentus sum, quod mihi es tu dare compulsus, quia quod praedicavit Apostolus in liberalitate gratiae, non possit cunctis aequaliter aetatibus convenire: tu si quid attuleris, quod et in prima nascentium aetate remissionem confirmes exsequi; illud tamen non admovisti, quia non compleatur in parvulis unde Apostolus gratiam Christi pronuntiavit esse laudabilem. Nam cum medicinam mysterii, peccato primi hominis, quem formam fuisse docebat, sequentibus anteferret, ait, Judicium ex uno delicto in condemnationem, gratia autem ex multis delictis in justificationem. Illud ergo per quod praetulit", + "candidate_score": 0.627254, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_61_63", + "bdc_text": "Mea sententia hic fallitur Lutherus ; hic praeter meritum nostrum invehitur ; et id genus multa , quae nostram tueri innocentiam possunt , si approbentur .", + "psc_chunk_id": "045_Augustinus-Hipponensis_Opus-imperfectum-contra-secundam-responsionem-Juliani_window_552", + "psc_text": "de hominum disputasse natura, quando ea dimitti gratiae liberalitate testatus est, quae te quoque annuente nequeunt in nascentibus inveniri. AUG. Quid est quod loqueris, quid est quod tibi obstrepit loquacissima vanitas, ne intret in aures tuas manifestissima veritas? Utique Jesus, qui ex multis delictis salvum facit populum suum, non praetermittit etiam originalia singula parvulorum; quia in eisdem multis et ipsa sunt. CXV. JUL. Gratia, inquit, ex multis delictis in justificationem. Tu parvulos non plus quam uni obnoxios dicis esse peccato. Vides ergo in eorum persona laudem gratiae claudicantem; quia non invenit multa peccata, quorum remissione laudetur. Quod dixit itaque apostolus Paulus, Gratia autem ex multis delictis in justificationem, falsissimum esse in parvulorum statu proditur. Quo hinc tu igitur conaberis exsilire? Procul dubio dicturus es (hunc enim sensum tuum superior sermo patefecit), hoc quod ait Apostolus, Gratia autem ex multis delictis in justificationem; apud homines perfectae aetatis impleri, qui multis delictis", + "candidate_score": 0.626751, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_61_63", + "bdc_text": "Mea sententia hic fallitur Lutherus ; hic praeter meritum nostrum invehitur ; et id genus multa , quae nostram tueri innocentiam possunt , si approbentur .", + "psc_chunk_id": "045_Augustinus-Hipponensis_Opus-imperfectum-contra-secundam-responsionem-Juliani_window_578", + "psc_text": "copiam praetulit; qui sensus Catholicorum dogmati congruit, intelligentium in his remissionem peccatorum fieri, in quibus possunt multa deprehendi, id est, motu propriae voluntatis attracta: in quibus autem non sit hic motus propriae voluntatis, id est, in parvulis, non minus nulla esse, quam multa. AUG. Nulla ergo ad eos Salvatoris pertinet medicina, et Christus non est eis Jesus: et tu qui hoc dicis, audes vocari christianus! Deinde, si, ut definis, in his fit remissio peccatorum, in quibus possunt multa deprehendi; quoniam sic accipis quod ait Apostolus, Gratia ex multis delictis in justificationem: non pertinent ad remissionem peccatorum, qui, secundum vos, non habentes originale peccatum, ad lavacrum regenerationis cum singulis veniunt paucisve peccatis. Videte quae dicitis; et non erubescitis, non expavescitis, non tacetis? Si autem homines peccare incipientes, et nondum habentes multa delicta, percipiunt tamen gratiam ex multis justificantem delictis; cur in eisdem multis etiam singula quorumlibet computare non vultis, non ob", + "candidate_score": 0.624878, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_62_64", + "bdc_text": "hic praeter meritum nostrum invehitur ; et id genus multa , quae nostram tueri innocentiam possunt , si approbentur . Interim tamen non labefactant cuiusquam alterius nomen atque existimationem .", + "psc_chunk_id": "045_Augustinus-Hipponensis_Opus-imperfectum-contra-secundam-responsionem-Juliani_window_31", + "psc_text": "his verbis meis testimonium Apostoli, quod interposui praetermisit, cujus se premi magna mole sentiebat. Ego enim cum dixissem, homines trahere originale peccatum, mox adjunxi: De quo Apostolus ait, Per unum hominem peccatum intravit in mundum, et per peccatum mors; et ita in omnes homines pertransiit, in quo omnes peccaverunt (Rom. V, 12) : quo testimonio, ut diximus, praetermisso, caetera illa contexuit quae supra commemorata sunt. Novit enim quemadmodum soleant haec verba apostolica, quae praetermisit, accipere catholicorum corda fidelium: quae verba tam recta et tanta luce fulgentia, tenebrosis et tortuosis interpretationibus novi haeretici obscurare et depravare moliuntur. Deinde alia mea verba subtexuit, ubi dixi: nec advertunt, quod ita nuptiarum bonum malo originali quod inde trahitur non potest accusari, sicut adulteriorum et fornicationum malum bono naturali quod inde nascitur non potest excusari. Nam sicut peccatum, sive hinc sive inde a parvulis trahatur, opus est diaboli; sic homo, sive hinc sive inde nascatur,", + "candidate_score": 0.618647, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_63", + "bdc_text": "et id genus multa , quae nostram tueri innocentiam possunt , si approbentur .", + "psc_chunk_id": "045_Augustinus-Hipponensis_Opus-imperfectum-contra-secundam-responsionem-Juliani_window_546", + "psc_text": "et illud ergo unum de eodem genere est. AUG. Simul cum illo uno, dico esse multa, non praeter illud: potest autem et hoc recte dici de eodem genere esse, si ad originem referatur; quia et ipsum ex primi hominis voluntate manavit, quando illius peccatum intravit in mundum, et per omnes homines pertransiit. CXII. JUL. Ut intelligatur ab unoquoque motu propriae voluntatis attractum; et jam non fecunditas seminum, sed studiorum pravitas arguetur. Caeterum si illud unum originale voluisset intelligi, non utique in sequentibus peccata multa dixisset, quae per gratiam dimissa testatur. AUG. Quare non dixisset, nisi quia hoc volunt Pelagiani? sed non vult veritas, qua Pelagiana redarguitur novitas, et vincitur vanitas. Multa enim delicta, ex quibus gratia mittit in justificationem, simul cum illo uno multa sunt; ex quo uno judicium, etiamsi alia non addantur, mittit in condemnationem. Sic ergo Adam unum delictum potuit generatis inserere, Christus autem regeneratis multa dimittere; quoniam", + "candidate_score": 0.610493, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_63", + "bdc_text": "et id genus multa , quae nostram tueri innocentiam possunt , si approbentur .", + "psc_chunk_id": "045_Augustinus-Hipponensis_Opus-imperfectum-contra-secundam-responsionem-Juliani_window_712", + "psc_text": "Plures; sed, multos: nec, Magis multos, sed, magis abundavit; quoniam in aeternum victuri sunt, in quos transiit vita Christi; quibus ad tempus nocuit mors in eos transiens per Adam: ecce quomodo multo magis in eos abundavit gratia, quam peccatum. CCV. JUL. Si veritatem Apostoli verbis vindicas, nec eum impudenter putas fuisse mentitum; doce quemadmodum de naturali peccato dicenti haec sententia non incutiat publicae falsitatis pudorem. Nam si esset originale peccatum, quod omnem omnino naturam hominum ad jus diaboli faceret pertinere, qui erat locus ad aequiparandum partium numerum, eorum videlicet qui salvantur, et illorum qui intereunt? In Evangelio Dominus cum beatorum ostenderet raritatem: Quam arcta et angusta, inquit, via quae ducit ad vitam, et pauci sunt qui inveniunt eam! quam lata et spatiosa via quae ducit ad perditionem, et multi sunt qui intrant per eam (Matth. VII, 13 et 14) ! AUG. Hoc est quo sensus iste vester evertitur, quoniam pauci", + "candidate_score": 0.603951, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 6, + "cf_id": "cf025", + "work_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum", + "max_score": 0.69505, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_32_34", + "bdc_text": "Optimi enim quique pastores Damit sind altgläubige Priester gemeint ; s. Jürgens , aao , S. 279 und Anm. 171 . utriusque huius ditionis relicta sua idololatria ad me confugiunt et mea opera hic nostris ecclesiis praeficiuntur , aliosque secum non paucos adducunt et assiduis praeterea literis ecclesiis , quas reliquerunt , detegunt idololatriae et impietatis magnitudinem , quam illos deserere oportebat .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_837", + "psc_text": "optimi pastores sanctae ecclesiae liquet. Ecce enim dum fideliter Deo serviunt, tanto ei amoris vinculo conjunguntur, ut quidquid eis ingeritur, divinae injuriae adscribatur, Unde et in Evangelio primis Ecclesiae pastoribus dicit: Qui vos spernit, me spernit (Luc. X, 16) . Ubi etiam aliquid gravius cernitur: quia cum abjectum pastorem conqueritur, abjicientium peccata omnia, et parentum etiam mala memorantur. Juxta omnia, inquit, opera sua, quae fecerunt a die, qua eduxi eos de terra Aegypti. Summum namque crimen agnoscitur, ad cujus discussionem in Dei memoria praeterita cuncta peccata reducuntur. Et abjectum ergo se Dominus conqueritur, et tamen ordinare, in quo abjicitur, concedit: quia cum districtae aequitatis suae virtutem exequitur, ab eo carnalium desideria impleri per ejus misericordiam nequaquam prohibentur. Sed et quae concedi dignitas pro vindicta potuit, non tranquilla majestate divinitatis concedi debuit, sed velut indignata. Indignatam vero majestatem Dei non in seipsam asserimus, quae passioni non subjacet: sed quia dum culpas", + "candidate_score": 0.69505, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_32_34", + "bdc_text": "Optimi enim quique pastores Damit sind altgläubige Priester gemeint ; s. Jürgens , aao , S. 279 und Anm. 171 . utriusque huius ditionis relicta sua idololatria ad me confugiunt et mea opera hic nostris ecclesiis praeficiuntur , aliosque secum non paucos adducunt et assiduis praeterea literis ecclesiis , quas reliquerunt , detegunt idololatriae et impietatis magnitudinem , quam illos deserere oportebat .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_356", + "psc_text": "Domini offerri jussa repulerunt, quia profecto praedicationem sanctae Ecclesiae, non Scripturae sanctae auctoritate discutere, sed solo feritatis suae impetu reprobare atque abjicere conati sunt. Nam si praecepta Dei in sacro eloquio illuminata mente consulerent, sanctos praedicatores, quos ferociter abjecere, quasi ad se missos divinitus recepissent. Sed qui Heli filios, id est veteres doctores minoris ordinis, de irrationabili feritate 77 reprehendit, ipsum etiam patrem de negligentia arguit, dicens: (Vers. 29.) Honorasti filios tuos magis quam me. 27. Quasi aperte reprehendens dicat: Illi repulerunt, et tu repulsores honorasti. Magis quam Deum filios honoravit, quia dum aperta eorum opera ostensa contemneret, lucra temporalia iisdem providebat. Unde et subdit: (Vers. 29.) Ut comederetis primitias omnis sacrificii mei. 28. Quibus nimirum verbis arguere majorem ordinem doctorum videtur, qui idcirco in Redemptoris morte consensit, quod oblationum veterum lucra amittere formidavit. Unde et inito consilio cum Pharisaeis, dicebant: Quid facimus, quia hic homo multa signa facit? Si", + "candidate_score": 0.675795, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_59", + "bdc_text": "Gal 6 , 1 . ( quod quidem pulchre mihi praestitisse videmini ) Klammern ergänzt. , sed citra contumeliam , qua nihil aliud efficimus re vera , quam quod et doctrinam ipsam et ministerium item evangelii in nostris ecclesiis apud adversarios infamamus .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_451", + "psc_text": "Qui diligit me diligetur a Patre meo, et ego diligam eum, et manifestabo ei meipsum (Joan. XIV, 21) . Claritas namque manifestae visionis, est revelatio amatae veritatis. Quae profecto veritas si merito dilectionis ostenditur, iis qui torpent a bono opere dignissime occultatur, quia signum amoris non est in affectione animi, sed in studio bonae operationis. Unde et in Evangelio Dominus praemisit, dicens: Qui habet mandata mea, et facit ea, hic est qui me diligit (Ibid.) . Quia ergo de negligentia operis caligo incurritur internae visionis, apte nimis, dum de contemptu mandatorum sacerdos arguitur, visio occultata memoratur. Sequitur: (Vers. 1.) Et sermo Domini erat pretiosus. 4. Quantum ad sacrae historiae veritatem pertinet, pretiosum pro raro posuit. Pretiosus itaque sermo erat, quia dum rarus esset qui summa contemplando cerneret, frequens esse non poterat qui bona loquendo praedicaret. Quod nunc quoque in sancta Ecclesia 97 fieri videmus, quia dum plerique de reverentia culminis", + "candidate_score": 0.673742, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_32_34", + "bdc_text": "Optimi enim quique pastores Damit sind altgläubige Priester gemeint ; s. Jürgens , aao , S. 279 und Anm. 171 . utriusque huius ditionis relicta sua idololatria ad me confugiunt et mea opera hic nostris ecclesiis praeficiuntur , aliosque secum non paucos adducunt et assiduis praeterea literis ecclesiis , quas reliquerunt , detegunt idololatriae et impietatis magnitudinem , quam illos deserere oportebat .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_366", + "psc_text": "Penitus namque ab altari suo virum auferret, si ad fidei nostrae unitatem nullum admitteret. Penitus ergo non abstulit, quia etsi reprobos Synagogae sacerdotes repulit, plures tamen ex eis ad sui cognitionem misericorditer adduxit. Quorum profecto in apostolorum Actibus Lucas meminit, dicens: Plurima turba sacerdotum obediebat fidei (Act. VI, 7) . Digni namque tanto et novo ministerio inventi sunt, qui remanere cum perditis in vetustate noluere. Sed quia non solum electos praedicatores de gentibus, verumetiam illos qui de Judaea credidere ad tormentum invidiae Judaicum sacerdotium habuit, sequitur: (Vers. 33.) Sed ut deficiant oculi tui, et tabescat anima tua. 35. Vel idcirco virum penitus ex eo ab altari suo non abstulit, ut Heli oculi deficerent, et anima ejus tabesceret, quia videlicet electos de Judaea noluit ad ministerium novae praedicationis assumere, ut, remotis eis, culpa ad poenam reprobos teneret. Defecerunt namque oculi Heli cum summum sacerdotium veritatem fidei per ora praedicatorum in auditu", + "candidate_score": 0.669735, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_80_82", + "bdc_text": "sed posteaquam instituuntur , praestat illis quam plurimos pios adesse , ne tyrannis tyrannide - quod multum metuo - commutetur Vgl. 1sam 26 , 9 ; 2Sam 1 , 14-16 . . Vale , vir integerrime , et fratres nostros communes verbis meis saluta .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_489", + "psc_text": "ait: Bonum est nos hic esse: si vis, faciamus hic tria tabernacula, tibi unum, Moysi unum, et Heliae unum (Matth. XVII, 4; Luc. IX, 33) . Qui enim dicit: Bonum est nos hic esse, si posset, ab illa visione tantae gloriae nunquam deponi voluisset. Dum enim dicit Petrus, Domine, bonum est nos hic esse, et Samuel dicit: Loquere, Domine, quia audit servus tuus, voces quidem diversae sunt, affectiones aequales. Hoc enim significat Petrus in monte, transfigurato Domino, quod Samuel a veniente, a stante, et stante Domino secundo vocatur. Sed etsi quasi nesciens Petrus quid diceret ab evangelista reprehenditur, huic tamen sensui contrarium non videtur. Evangelista quippe non affectum Petri, sed rationem reprehendit, quia cum Domino assumptus in gloria seorsum, sic esse semper cupiebat, et pro redemptione communi eum ad ignominiam crucis descendere nolebat. Nesciebat ergo quid diceret, sed ardenter quod videbat amabat, quia 105 profecto tantum bonum videbat, quod sic", + "candidate_score": 0.669538, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_80_82", + "bdc_text": "sed posteaquam instituuntur , praestat illis quam plurimos pios adesse , ne tyrannis tyrannide - quod multum metuo - commutetur Vgl. 1sam 26 , 9 ; 2Sam 1 , 14-16 . . Vale , vir integerrime , et fratres nostros communes verbis meis saluta .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1749", + "psc_text": "tyrannus fuit; quia sacerdos indignus, qui merito suae inquinationis abjicitur, cum ministrare praesumit, ad tantae gloriae culmen damnandus ascendit. Unde et tyrannos terrere volens coeli ille magnus senator: Qui manducat panem, inquit, et bibit sanguinem Domini indigne, judicium sibi manducat, et bibit (I Cor. XI, 27) . Plerumque autem instanti confessione agitur, ut confitentibus de cordis etiam conversione credatur. Aliquando reproborum falsam humilitatem electi praedicatores accipiunt, ut exemplo eorum alii ad salutem perducantur. Duo quippe in hypocritis agnoscunt, unum intus, alterum foris. Intus quidem purum malum, foris bonum simulatum. Utrumque detestantur, sed saepe praetextum boni in eis simulant; ut qui bonum foris cernunt malum interius nesciunt, boni quod aspiciunt exempla sequantur. Bene ergo subjunctum est: (Vers. 31.) Reversus ergo Samuel secutus est Saul, et adoravit Saul Dominum. 35. Per malum quippe, quod interius latebat, 369 audire meruit: Projecit te Dominus, ne sis rex. Sed ut praetextu boni ad ejusdem boni", + "candidate_score": 0.669098, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_32_34", + "bdc_text": "Optimi enim quique pastores Damit sind altgläubige Priester gemeint ; s. Jürgens , aao , S. 279 und Anm. 171 . utriusque huius ditionis relicta sua idololatria ad me confugiunt et mea opera hic nostris ecclesiis praeficiuntur , aliosque secum non paucos adducunt et assiduis praeterea literis ecclesiis , quas reliquerunt , detegunt idololatriae et impietatis magnitudinem , quam illos deserere oportebat .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_357", + "psc_text": "iisdem providebat. Unde et subdit: (Vers. 29.) Ut comederetis primitias omnis sacrificii mei. 28. Quibus nimirum verbis arguere majorem ordinem doctorum videtur, qui idcirco in Redemptoris morte consensit, quod oblationum veterum lucra amittere formidavit. Unde et inito consilio cum Pharisaeis, dicebant: Quid facimus, quia hic homo multa signa facit? Si dimittimus eum sic, omnes credent in eum, et venient Romani, et tollent nostrum locum et gentem (Joan. XI, 47, 48) . Et iterum: Videte quia nihil proficimus; ecce mundus totus post eum vadit (Ibid. XII, 19) . Ideo igitur filios honoravit, ut comederent, quia a praedicationis intentione conticuit, ne dum veritatem novae oblationis assereret, habere ulterius ad voluptatis suae luxuriam vetera non valeret. Quia ergo magnitudinem qualitatemque reatus exposuit, videamus jam quanta aequitate examinis modum insinuet ultionis. Nam subdens ait: (Vers. 30.) Propterea ait Dominus Deus Israel: Loquens locutus sum, ut domus tua et domus patris tui ministraret in conspectu", + "candidate_score": 0.668117, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_31_33", + "bdc_text": "Metuunt enim , ne Gronyngana ditio et Frisia occidua mea hic praesentia in hęresim nostram pertrahantur . Optimi enim quique pastores Damit sind altgläubige Priester gemeint ; s. Jürgens , aao , S. 279 und Anm. 171 .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_356", + "psc_text": "Domini offerri jussa repulerunt, quia profecto praedicationem sanctae Ecclesiae, non Scripturae sanctae auctoritate discutere, sed solo feritatis suae impetu reprobare atque abjicere conati sunt. Nam si praecepta Dei in sacro eloquio illuminata mente consulerent, sanctos praedicatores, quos ferociter abjecere, quasi ad se missos divinitus recepissent. Sed qui Heli filios, id est veteres doctores minoris ordinis, de irrationabili feritate 77 reprehendit, ipsum etiam patrem de negligentia arguit, dicens: (Vers. 29.) Honorasti filios tuos magis quam me. 27. Quasi aperte reprehendens dicat: Illi repulerunt, et tu repulsores honorasti. Magis quam Deum filios honoravit, quia dum aperta eorum opera ostensa contemneret, lucra temporalia iisdem providebat. Unde et subdit: (Vers. 29.) Ut comederetis primitias omnis sacrificii mei. 28. Quibus nimirum verbis arguere majorem ordinem doctorum videtur, qui idcirco in Redemptoris morte consensit, quod oblationum veterum lucra amittere formidavit. Unde et inito consilio cum Pharisaeis, dicebant: Quid facimus, quia hic homo multa signa facit? Si", + "candidate_score": 0.667381, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_33_35", + "bdc_text": "s. Jürgens , aao , S. 279 und Anm. 171 . utriusque huius ditionis relicta sua idololatria ad me confugiunt et mea opera hic nostris ecclesiis praeficiuntur , aliosque secum non paucos adducunt et assiduis praeterea literis ecclesiis , quas reliquerunt , detegunt idololatriae et impietatis magnitudinem , quam illos deserere oportebat . Ita ego reus sum omnium , et me propulso omnia haec cessatura esse putant .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_357", + "psc_text": "iisdem providebat. Unde et subdit: (Vers. 29.) Ut comederetis primitias omnis sacrificii mei. 28. Quibus nimirum verbis arguere majorem ordinem doctorum videtur, qui idcirco in Redemptoris morte consensit, quod oblationum veterum lucra amittere formidavit. Unde et inito consilio cum Pharisaeis, dicebant: Quid facimus, quia hic homo multa signa facit? Si dimittimus eum sic, omnes credent in eum, et venient Romani, et tollent nostrum locum et gentem (Joan. XI, 47, 48) . Et iterum: Videte quia nihil proficimus; ecce mundus totus post eum vadit (Ibid. XII, 19) . Ideo igitur filios honoravit, ut comederent, quia a praedicationis intentione conticuit, ne dum veritatem novae oblationis assereret, habere ulterius ad voluptatis suae luxuriam vetera non valeret. Quia ergo magnitudinem qualitatemque reatus exposuit, videamus jam quanta aequitate examinis modum insinuet ultionis. Nam subdens ait: (Vers. 30.) Propterea ait Dominus Deus Israel: Loquens locutus sum, ut domus tua et domus patris tui ministraret in conspectu", + "candidate_score": 0.666399, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_17_19", + "bdc_text": "Interim tamen indies plurimi ad nostrae doctrinae consensum accedunt , sed rursum magistratus negligentia non pauci a nobis ad sectas deficiuntDer vom Magistrat geduldete Sittenverfall veranlasste viele , sich den Täufergemeinschaften anzuschließen ; s. Jürgens , a Lasco 286-289 und Anm. 15. . Ego rursum paulo minus hinc propellebar instigatione aulae Burgundicae , Gemeint ist der Hof Kaiser Karls V. ;", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1706", + "psc_text": "tunc se justificare appetit, quando Dominum se reprehendere de peccato recognoscit. 21. Si vero idcirco sic respondisse creditur, quia verba prophetae, non Domini esse crediderit, sed prophetae, videmus adhuc imitatores Saul, qui dum in propria eruditione confidunt, majorum jussa quae audiunt, et per tumorem despiciunt, et meliorare permutando credunt. Quid est ergo, quod dicit: Imo audivi vocem Domini, et adduxi Agag regem Amalech? Sed tale est, ac si dicat: Et quod praeceptum fuit, implere studui, et quod minus erat supplevi. Agendum fuit, ut Amalech percuteretur: sed quia, Deo auxiliante, vincitur, supplendum erat, ut quae in ejus immolarentur sacrificio servarentur. Quod aperte in superbis apparet: quia cum apertam culpa celare non possunt, permutare aut minuere conantur. Quasi dicat: Et si judicas apertas culpas operis, attendenda est occulta simplicitas intentionis. Culpa quidem esset de Amalech aliquid afferre, nisi allata Deo deberent immolari. Hoc quidem saepe in monasteriis accidit, cum quisque nimis religiosus", + "candidate_score": 0.663595, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_17_19", + "bdc_text": "Interim tamen indies plurimi ad nostrae doctrinae consensum accedunt , sed rursum magistratus negligentia non pauci a nobis ad sectas deficiuntDer vom Magistrat geduldete Sittenverfall veranlasste viele , sich den Täufergemeinschaften anzuschließen ; s. Jürgens , a Lasco 286-289 und Anm. 15. . Ego rursum paulo minus hinc propellebar instigatione aulae Burgundicae , Gemeint ist der Hof Kaiser Karls V. ;", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1383", + "psc_text": "multo post demoliri Amalechitas praecipitur: ut, si mandatum Domini ejusdem caede gentis perficeret, prioris inobedientiae nexus enodaret (I Reg. XV). Separatus quidem a propheta, ea agere visus est, ut ad agenda alia juberetur. Quare et subditur: (Vers. 15.) Et reliqui populi ascenderunt post Saul obviam populo, qui expugnabat illos: venientes ex Galgala in Gabaa Benjamin. 25. Nonnulli sic in peccato corruunt, ut in nullo bono opere teneantur: nonnulli vero dum mala se perpetrasse recolunt, agere bona instantius conantur. 292 Agendo quippe bona, mala quae relinquunt operiunt: ne ab aeterno judice detecta judicentur. Hoc nimirum si factum Saul in bonam partem deducimus, hoc invenimus; quia qui prius in sacrificio, metuens prophetae mandata contempsit, postea vero ad eos, quos metuerat, conterendos populi Dei adversarios festinavit. Quo in loco etiam hoc notandum est, quia quem propheta deseruit, ad experienda bella hostium de Galgalis ascendit. Plerosque etenim peccatores justa praedicatorum severitas projicit, quos tamen", + "candidate_score": 0.659652, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_13_15", + "bdc_text": "s. zuletzt oben Nr. 2120 , 91-93 und Anm. 36. . Ego cogito in hoc nobis admixtos esse , ut nos exerceantVgl. 1Kor 11 , 19 . atque ad tuendam doctrinam veram magis sollicitos faciant .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_931", + "psc_text": "aliud, quam ego evangelizavi vobis, anathema sit (Gal. I, 8) . Hinc item Dominus discipulos mittens 199 in praedicationem, dicit: Qui vos audit, me audit; et qui vos spernit, me spernit (Luc. X, 16) . Hinc de Judaeae praedicatoribus eisdem discipulis Dominus dicit: Quaecunque dixerint vobis, facite (Matth. XXIII, 3) . Servi ergo regum nostrorum sumus, quando sic praelatorum nostrorum imperio subdimur, ut praeter eorum auctoritatem agere nulla praesumamus. Quia ergo eis praesunt, qui in virtute obedientiae suas virtutes roborant, in fine regii juris dicitur: Vosque eritis ei servi: ut fideles subditi, tunc etiam se subditos praedicatorum praecepto debere esse cognoscant, quando per virtutum profectum, ad perfectionis culmina perducuntur. Quod etiam eisdem verbis ipsa Veritas discipulos edocens, ait: Cum feceritis haec omnia, dicite: Servi inutiles sumus (Luc. XVII, 10) . Verumtamen, quia carnalibus ista loquebatur, adjunxit, dicens (Vers. 18.) Et clamabitis in die illa a facie regis, et non exaudiet", + "candidate_score": 0.658792, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_80_82", + "bdc_text": "sed posteaquam instituuntur , praestat illis quam plurimos pios adesse , ne tyrannis tyrannide - quod multum metuo - commutetur Vgl. 1sam 26 , 9 ; 2Sam 1 , 14-16 . . Vale , vir integerrime , et fratres nostros communes verbis meis saluta .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1245", + "psc_text": "commoventem spiritum intus pariter attendamus. Quoties ergo majorum zelo corrigimur, sub eorum indignatione vehementer possumus pavere, si eorum impetum motum sancti Spiritus credimus. Et quia Saul utrumque bovem in frusta concidit, in omnes terminos Israel misit, minas protulit, sic omnium bobus fieret, qui se et Samuelem sequi noluissent, quid aliud insinuat, nisi quia pigriores quique ad auxilia praebenda proximis, non solum invitandi, sed cogendi sunt? Unde et statim subjunctum est. (Vers. 7.) Invasit ergo timor Domini populum, et egressi sunt quasi vir unus. 8. Quia enim proximos sicut nos ipsos diligere jubemur, recto ordine eis auxilia praebemus, quando ad haec exhibenda non timore cogimur, sed amore provocamur. Cum vero nos effectum hujus debiti amoris perdimus, ad praedicatorum nostrorum zelum pertinet, ut in fratrum auxilia ex timore consurgamus. Bene ergo dicitur: Invasit timor Domini populum, et egressi sunt quasi vir unus: quia plerumque sumus in amore proximorum tepidi; sed praelatorum nostrorum", + "candidate_score": 0.657504, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_17_19", + "bdc_text": "Interim tamen indies plurimi ad nostrae doctrinae consensum accedunt , sed rursum magistratus negligentia non pauci a nobis ad sectas deficiuntDer vom Magistrat geduldete Sittenverfall veranlasste viele , sich den Täufergemeinschaften anzuschließen ; s. Jürgens , a Lasco 286-289 und Anm. 15. . Ego rursum paulo minus hinc propellebar instigatione aulae Burgundicae , Gemeint ist der Hof Kaiser Karls V. ;", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1707", + "psc_text": "aperte in superbis apparet: quia cum apertam culpa celare non possunt, permutare aut minuere conantur. Quasi dicat: Et si judicas apertas culpas operis, attendenda est occulta simplicitas intentionis. Culpa quidem esset de Amalech aliquid afferre, nisi allata Deo deberent immolari. Hoc quidem saepe in monasteriis accidit, cum quisque nimis religiosus subditus spiritualium praelatorum imperiis adjicere praesumit; cum regularem communem vitam despicit, et propriae sequitur arbitrium voluntatis. Dum enim meliorare vitam eligendo quam obediendo nititur, quid aliud quam apertam inobedientiam intentione virtutis colorare monstratur? Quem profecto locum non solum subditi, sed etiam praelati intueri subtiliter debent. Subjecti quidem notare subtiliter debent: quia ex eo Saul Deo displicuit, quod Deo immolare praeter prophetae praeceptum tentavit. Subtiliter notent praelati, quia demoliendi Amalech propheta regi praeceptum dedit. Sic enim debet doctor laudare communia, ut singulorum propria non contemnat. Illa quidem communis vita laudatur, quae 360 charitate conjungitur, vitiis mediantibus non fuscatur. Apostoli quidem sententia", + "candidate_score": 0.653143, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_4_6", + "bdc_text": "illae prius quam ipsemetmet in ipsemet über der Zeile nachgetragen. huc pervenirentVgl . oben Nr. 2222 , 4-8. . Has porro cum nondum acceperim , respondere tibi ad tua nondum possum et tamen facere nolui , ut d. Pellicani nostri filium Samuel , Konrad Pellikans Sohn , der thom Camph begleitet hatte . sine meis ad te literis dimitterem , qui iam iter suum diferre amplius non potuit propter nundinas FrancfordiensesZu den Daten der Frankfurter Herbstmesse s. oben Nr. 2095 , Anm. 26 .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1032", + "psc_text": "audiunt, et pariter saturantur. Ecce enim in eodem ipso verbo, quod dicimus, demonstratur. Nam quis dubitat, quod hanc Scripturam, quam exponimus, Samuel scripserit? Et tamen ipse, qui scripsit, haec dicit: Respondit Samuel; ut profecto ostenderet, quia quod ipse scribebat, alius impartiebatur. Quia ergo Spiritus sanctus, qui per eum loquitur, per eum de eo dicit: Respondit Samuel Sauli: Ascende ante me in excelsum, ut comedas mecum hodie. Hoc dicit, quod audit; et simul audit, et dicit. Dum ergo magna veneratione amoris audit, et loquitur praedicator electus; magna devotione auditores boni quae dicuntur, excipiunt; Saul et Samuel pariter in excelso comedere dicuntur. Item quia praedicatores auditoribus in ejusdem verbi refectione digniores atque ferventiores sunt; non Samuel cum Saule, sed Saul cum Samuele comesturus asseritur. Sed et quia tam splendida mentis eruditio, in magna luce spiritualis vitae est, non dicit: Ut comedas mecum hac nocte; sed hodie. Quem etiam mane dimittit. Mane dicit", + "candidate_score": 0.652234, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_55", + "bdc_text": "und oben Nr. 2131 , 17f. et cavendum , ne adad über der Zeile nachgetragen. eundem lapidem - qui id in Luthero reprehendimus - ipsimet impingeremus Vgl. Jer 6 , 21. .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_734", + "psc_text": "lapis magnus. 157 24. Lapis quippe magnus Redemptor intelligitur generis humani. De quo lapide per Psalmistam dicitur: Lapidem hic quem reprobaverunt aedificantes, factus est in caput anguli (Psal. CXVII, 22) . Hinc doctor egregius collaudans, ait: Superaedificati supra fundamentum apostolorum et prophetarum, ipso summo angulari lapide Christo Jesu (Eph. II, 20) , in quo et vos tanquam lapides vivi superaedificamini (I Petr. II, 5) . Et magnus quidem lapis dicitur: quia incomparabili fortitudine praedicatur. Cum ergo venisse et stetisse in agro plaustrum dicitur, additum est: Erat ibi lapis magnus: ut latentibus mysteriis designaret: quia contemplativae vitae dediti, servare dona tam ingentia ideo possunt, quia juxta eum per gratiam sunt, a quo eadem dona perceperunt. Sequitur: (Vers. 14.) Et conciderunt ligna plaustri, vaccasque imposuerunt super ea in holocaustum Domino. 25. Quae sunt ligna plaustri arcae Dei, nisi sanctae Scripturae sententiae, et exempla justorum? Bethsamitae quippe ligna concidunt, cum secretioris vitae praepositi", + "candidate_score": 0.651808, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_80", + "bdc_text": "sed posteaquam instituuntur , praestat illis quam plurimos pios adesse , ne tyrannis tyrannide - quod multum metuo - commutetur Vgl. 1sam 26 , 9 ;", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1302", + "psc_text": "ordinata positione verborum. Nam dicit: Dedit Dominus voces et pluvias: et timuit omnis populus nimis Dominum 275 et Samuelem. Ordinatissima quippe conversione cum malum deseritur, bonum in mente propagatur; cum conversi mens quasi per pluviam bonum semen nutrit, et se Deo et hominibus per obedientiae virtutem subdit. Bene ergo dicitur: Timuit omnis populus Dominum et Samuelem, quia qui summi Spiritus adventum suscipit, et mala deserit, et bona apprehendit, et sic Deo subditur, ut pro Deo etiam hominibus substernatur. Et quia praesumptionem in ipsa obedientiae virtute non habent, dicunt: Ora pro servis tuis ad Dominum, ut non moriamur. Cum spiritus vitae se menti infundit, protinus eam ad mortis pavorem erigit: quia magisterium ejusdem spiritus est, ut timendo mens agat, ne quod timet inveniat: sed sancti viri pro eis orantes exaudiri possunt, qui et occulta peccata cordis per humilitatem revelant confessionis. Unde et subditur: Addidimus enim universis malis nostris, ut peteremus nobis", + "candidate_score": 0.649717, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_4_6", + "bdc_text": "illae prius quam ipsemetmet in ipsemet über der Zeile nachgetragen. huc pervenirentVgl . oben Nr. 2222 , 4-8. . Has porro cum nondum acceperim , respondere tibi ad tua nondum possum et tamen facere nolui , ut d. Pellicani nostri filium Samuel , Konrad Pellikans Sohn , der thom Camph begleitet hatte . sine meis ad te literis dimitterem , qui iam iter suum diferre amplius non potuit propter nundinas FrancfordiensesZu den Daten der Frankfurter Herbstmesse s. oben Nr. 2095 , Anm. 26 .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_577", + "psc_text": "Quid est quod postquam Heli visionem exposuit, crevisse Samuel dicitur, nisi quia doctorum nostrorum ordo, postquam verbo Synagogae filios repulit, majoris reverentiae gloriam apud gentilitatem invenit? Crevit ergo, quia qui per verbi ministerium se prius in una gente cohibuit, postmodum sanctitatis atque doctrinae famam in universo mundo dilatavit. Unde et per Psalmistam dicitur: In omnem terram exivit sonus eorum, et in fines orbis terrae verba eorum (Psal. XVIII, 5) . Hinc iterum sanctae Ecclesiae loquens, ait: Pro patribus tuis nati sunt tibi filii, constitues eos principes super omnem terram (Psal. XLIV, 17) . Crevit itaque cum in universo mundo radiavit. Cum quo etiam Dominus esse perhibetur, quia omne quod de fama sanctitatis redoluit, omne quod clarum per verbum luxit, de praesentia Redemptoris accepit, quem secum habuit. Nam etsi verbo Paulus non solum infirma et terrena, sed etiam summa et coelestia penetrat, ex eo hanc dicendi virtutem obtinet, quem secum esse", + "candidate_score": 0.649271, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_4_6", + "bdc_text": "illae prius quam ipsemetmet in ipsemet über der Zeile nachgetragen. huc pervenirentVgl . oben Nr. 2222 , 4-8. . Has porro cum nondum acceperim , respondere tibi ad tua nondum possum et tamen facere nolui , ut d. Pellicani nostri filium Samuel , Konrad Pellikans Sohn , der thom Camph begleitet hatte . sine meis ad te literis dimitterem , qui iam iter suum diferre amplius non potuit propter nundinas FrancfordiensesZu den Daten der Frankfurter Herbstmesse s. oben Nr. 2095 , Anm. 26 .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_344", + "psc_text": "Caeci ergo sunt non modo videndo promissa, sed non credendo exhibita. Cur vocem Scripturae monentis non audiunt, nisi quia eos Dominus occidere vult? Nec mirum tamen, si ejus judicio pereunt, cujus Unigenitum occidere. Intimae enim aequitatis districtione cum Judaeorum populo agitur, ut monita vitae quotidie, Scripturis loquentibus, audiant, et ipsi Scripturis monentibus nequaquam credant. Sed, repulsa Judaeorum perfidia, quibus successibus sanctorum praedicatorum ordo potiatur in gentibus exponit, dicens: (Vers. 26.) Puer autem Samuel proficiebat atque crescebat, et placebat tam Deo quam hominibus. 21. Proficiebat quidem lucro praedicationis, crescebat numero ministrorum. Nam de profectu ejus Apostolus gloriatur, dicens: A Jerusalem usque Illyricum replevi Evangelium Christi (Rom. XV, 19) . Crescendi quoque modum Lucas meminit, dicens: Crescente numero discipulorum, factum est murmur Graecorum adversus Hebraeos, eo quod despicerentur in ministerio viduae eorum (Act. VI. 1) . Et paulo post: Elegerunt, inquit, Stephanum plenum fide et Spiritu sancto, et Procorum, et reliquos (Ibid.,", + "candidate_score": 0.648962, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_4_6", + "bdc_text": "illae prius quam ipsemetmet in ipsemet über der Zeile nachgetragen. huc pervenirentVgl . oben Nr. 2222 , 4-8. . Has porro cum nondum acceperim , respondere tibi ad tua nondum possum et tamen facere nolui , ut d. Pellicani nostri filium Samuel , Konrad Pellikans Sohn , der thom Camph begleitet hatte . sine meis ad te literis dimitterem , qui iam iter suum diferre amplius non potuit propter nundinas FrancfordiensesZu den Daten der Frankfurter Herbstmesse s. oben Nr. 2095 , Anm. 26 .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1777", + "psc_text": "subsequeris. Unde et paulo post subdit, dicens: Et unges quem monstravero tibi. Quid est hoc, nisi quia prophetae esse debent, qui in culmine Ecclesiae alios volunt ordinare? Praevisum namque a Deo cognoscere possunt, si ad inveniendum personam eligendi pontificis sacras consulunt Scripturas. Quasi enim loquente Deo ostenditur, cum talis Pastor eligitur, qualis per sacrum eloquium commendatur. Ad litteram vero Samueli venire a Domino dicitur, ut a reprobi et abjecti regis compassione revocetur. Si vero luctu assiduo lapsi restitutionem poscebat, ei venire fuit, a tali intentione quiescere. Et cornu suum oleo implevit, quia pastoralem sublimitatem in ungendo rege laudis nitore temperavit. Cornu quippe aspero Saul impetiit, quia peccantem velut magno impetu prostravit, dicens: Quia projecisti sermonem Domini, projecit te Dominus, ne sis rex (I Reg. XV, 23) . Quid est ergo, quod cornu impleri oleo praecipitur, nisi quia ungendi regis justitia commendatur? Quasi dicat: Rex, qui modo ungitur, non erit increpatione", + "candidate_score": 0.648205, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_4_6", + "bdc_text": "illae prius quam ipsemetmet in ipsemet über der Zeile nachgetragen. huc pervenirentVgl . oben Nr. 2222 , 4-8. . Has porro cum nondum acceperim , respondere tibi ad tua nondum possum et tamen facere nolui , ut d. Pellicani nostri filium Samuel , Konrad Pellikans Sohn , der thom Camph begleitet hatte . sine meis ad te literis dimitterem , qui iam iter suum diferre amplius non potuit propter nundinas FrancfordiensesZu den Daten der Frankfurter Herbstmesse s. oben Nr. 2095 , Anm. 26 .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1033", + "psc_text": "Item quia praedicatores auditoribus in ejusdem verbi refectione digniores atque ferventiores sunt; non Samuel cum Saule, sed Saul cum Samuele comesturus asseritur. Sed et quia tam splendida mentis eruditio, in magna luce spiritualis vitae est, non dicit: Ut comedas mecum hac nocte; sed hodie. Quem etiam mane dimittit. Mane dicit initium diei sequentis. Sequens vero dies, est serena lux sanctae conversationis. Dicit ergo: 220 (Vers. 19.) Dimittam te mane. 50. Mane quidem ab excelso dimittitur, qui cum ad altioris scientiae lumen proficit, in magna luce boni operis se proponit immorari. Vel mane dimittitur, qui verbum magnae scientiae, quod praedicatoris ore didicit, praedicare aliis intendit. Quando enim bona proponimus, quasi mane in initio diei sumus; quia boni claritatem jam aspicere coepimus, quam sequamur. Sed hoc mane in plenum diem crescit, quando is, qui magna bona agere, aut alta aeternitatis gaudia praedicare proposuit, id quod proposuit, in magna exhibet luce virtutis. Mane", + "candidate_score": 0.64771, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_3_5", + "bdc_text": "noster , qui vobis istic adfuit , Daventriae cum sarcinulis forte suis reliquit , putans fore ( quoniam ipse in Brabantiam iter instituerat ) Klammern ergänzt. illae prius quam ipsemetmet in ipsemet über der Zeile nachgetragen. huc pervenirentVgl . oben Nr. 2222 , 4-8. . Has porro cum nondum acceperim , respondere tibi ad tua nondum possum et tamen facere nolui , ut d. Pellicani nostri filium Samuel , Konrad Pellikans Sohn , der thom Camph begleitet hatte .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1054", + "psc_text": "sanctae Ecclesiae, quantae fortitudinis esse debet, considerare praecipit. Sed et de eo, quod coquus apposuit, Samuel Saul dicit: Ecce quod remansit, pone ante te. Remansit quidem, quia non omnia nostra Christus explevit, per crucem quidem suam omnes redemit, sed remansit, ut qui redimi et regnare cum eo nititur, crucifigatur. Hoc profecto residuum viderat, qui dicebat: Si compatimur, et conregnabimus (II Tim. II, 12) . Quasi dicat: Quod explevit Christus, non valet, nisi ei, qui id, quod remansit, adimplet. Hinc beatus Petrus apostolus dicit: Christus passus est pro nobis, vobis relinquens exemplum ut sequamini vestigia ejus (I Pet. II, 21) . Hinc Paulus ait: Adimpleo ea, quae desunt passioni Christi, in corpore meo (Col. I, 24) . 58. Sed notandum quia armum ante Saul coquus posuit, et tamen Samuel Saul praecipit, ut ante se eum ponere debeat. Quid est hoc? Sed ponere ante discumbentes dapifer in mensa ferculum solet: quod dum", + "candidate_score": 0.647418, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_5_7", + "bdc_text": "Has porro cum nondum acceperim , respondere tibi ad tua nondum possum et tamen facere nolui , ut d. Pellicani nostri filium Samuel , Konrad Pellikans Sohn , der thom Camph begleitet hatte . sine meis ad te literis dimitterem , qui iam iter suum diferre amplius non potuit propter nundinas FrancfordiensesZu den Daten der Frankfurter Herbstmesse s. oben Nr. 2095 , Anm. 26 . - Samuel Pelli kan wollte sich in Frankfurt möglicher weise Christoph Froschauer zur Heimreise anschließen .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1777", + "psc_text": "subsequeris. Unde et paulo post subdit, dicens: Et unges quem monstravero tibi. Quid est hoc, nisi quia prophetae esse debent, qui in culmine Ecclesiae alios volunt ordinare? Praevisum namque a Deo cognoscere possunt, si ad inveniendum personam eligendi pontificis sacras consulunt Scripturas. Quasi enim loquente Deo ostenditur, cum talis Pastor eligitur, qualis per sacrum eloquium commendatur. Ad litteram vero Samueli venire a Domino dicitur, ut a reprobi et abjecti regis compassione revocetur. Si vero luctu assiduo lapsi restitutionem poscebat, ei venire fuit, a tali intentione quiescere. Et cornu suum oleo implevit, quia pastoralem sublimitatem in ungendo rege laudis nitore temperavit. Cornu quippe aspero Saul impetiit, quia peccantem velut magno impetu prostravit, dicens: Quia projecisti sermonem Domini, projecit te Dominus, ne sis rex (I Reg. XV, 23) . Quid est ergo, quod cornu impleri oleo praecipitur, nisi quia ungendi regis justitia commendatur? Quasi dicat: Rex, qui modo ungitur, non erit increpatione", + "candidate_score": 0.647151, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_4_6", + "bdc_text": "illae prius quam ipsemetmet in ipsemet über der Zeile nachgetragen. huc pervenirentVgl . oben Nr. 2222 , 4-8. . Has porro cum nondum acceperim , respondere tibi ad tua nondum possum et tamen facere nolui , ut d. Pellicani nostri filium Samuel , Konrad Pellikans Sohn , der thom Camph begleitet hatte . sine meis ad te literis dimitterem , qui iam iter suum diferre amplius non potuit propter nundinas FrancfordiensesZu den Daten der Frankfurter Herbstmesse s. oben Nr. 2095 , Anm. 26 .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1845", + "psc_text": "praedicat prava operatione conculcat. Samuel itaque ad ungendum regem veniens, in manu vitulum tulit; quia praecursor Domini se prius mirabilem per supernae conversationis fulgorem praebuit, et sic bonum tantae gratiae nescientibus indicavit. 26. Sed quid est, quod quaeri inter filios Isai jubetur, nisi quia et de veteri populo nasciturus erat, et aequalem nullum habiturus? Quaeri itaque praecipitur, ut ei rationabiliter credamus. Et quia per semetipsum dicit: Nemo venit ad me, nisi Pater, qui misit me, traxerit eum (Joan. VI, 44) , bene Samueli a patre dicitur: Unges quem monstravero tibi. Quasi enim monstratum unxerat prius, qui ab eo, quem unxerat, audiebat: Beatus es Simon Bar-Jona, quia caro et sanguis non revelavit tibi, sed Pater meus, qui est in coelis (Matth. XVI, 17) . In Bethlehem ergo mittitur, quia cum secundum carnem quaeritur Christus, natus ex Judaeorum populo invenitur. Venit etiam in Bethlehem, quia ordo praedicatorum ante Judaeam convertere studuit, et", + "candidate_score": 0.646921, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_5_7", + "bdc_text": "Has porro cum nondum acceperim , respondere tibi ad tua nondum possum et tamen facere nolui , ut d. Pellicani nostri filium Samuel , Konrad Pellikans Sohn , der thom Camph begleitet hatte . sine meis ad te literis dimitterem , qui iam iter suum diferre amplius non potuit propter nundinas FrancfordiensesZu den Daten der Frankfurter Herbstmesse s. oben Nr. 2095 , Anm. 26 . - Samuel Pelli kan wollte sich in Frankfurt möglicher weise Christoph Froschauer zur Heimreise anschließen .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1047", + "psc_text": "uno generationis principio diversae cognationes veniunt: quando ab una origine orthodoxae fidei, conversationes fidelium plures oriuntur. Sancti ergo viri, cum se per humilitatem dejiciunt, quia peccatores se esse fatentur, et tamen recte in Deum credere, quasi se et Gemini filios asserunt, et de novissima Israel cognatione. Sed quia quanto plus se humiliant, juxta Veritatis vocem, amplius exaltantur (Luc. XIV, 10, 11), sequitur: (Vers. 22.) Assumens itaque Samuel Saul et puerum ejus, introduxit eos in triclinium, et dedit eis locum in capite eorum qui fuerant invitati. 55. Samuel Saul assumit quando praedicator sanctae Ecclesiae electo auditori suae alta praedicationis aperit. Assumitur quippe subditus, quando per verbum doctoris in cognitionem coelestium elevatur. Et quia non carnali intentione spiritualia scire appetit, non solum ipsum Saul, sed etiam ejus assumpsit puerum. Quasi enim sine puero in imis remanserat, qui dicebat: Cor meum dereliquit me (Psal. XXXVII, 11) . Cor quippe nostrum nos derelinquit, quando", + "candidate_score": 0.646911, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_80", + "bdc_text": "sed posteaquam instituuntur , praestat illis quam plurimos pios adesse , ne tyrannis tyrannide - quod multum metuo - commutetur Vgl. 1sam 26 , 9 ;", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1303", + "psc_text": "se menti infundit, protinus eam ad mortis pavorem erigit: quia magisterium ejusdem spiritus est, ut timendo mens agat, ne quod timet inveniat: sed sancti viri pro eis orantes exaudiri possunt, qui et occulta peccata cordis per humilitatem revelant confessionis. Unde et subditur: Addidimus enim universis malis nostris, ut peteremus nobis regem. Quia vero haec satis jam exponendo ventilata sunt, sequentia videamus. (Vers. 20.) Dixit autem Samuel: Nolite timere. Vos fecistis universum malum hoc. Verumtamen nolite recedere a tergo Domini. 11. Poenitentis mens tunc bene dirigitur, si divina judicia metuat, et de Dei omnipotentis miseratione confidat. Timor quidem sine spe in desperationem praecipitat, sed cum spei conjungitur, salutem mentis operatur. Quare et summo studio invigilare optimus doctor debet, ut peccantem terreat, et territum ad veniae spem reducat: quatenus per metum peccare desinat, et per spem impetrandae indulgentiae, divinae misericordiae portum quaerat. Territos ergo subditos ad spei virtutem Samuel erigens, dicit: Vos", + "candidate_score": 0.646458, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_5_7", + "bdc_text": "Has porro cum nondum acceperim , respondere tibi ad tua nondum possum et tamen facere nolui , ut d. Pellicani nostri filium Samuel , Konrad Pellikans Sohn , der thom Camph begleitet hatte . sine meis ad te literis dimitterem , qui iam iter suum diferre amplius non potuit propter nundinas FrancfordiensesZu den Daten der Frankfurter Herbstmesse s. oben Nr. 2095 , Anm. 26 . - Samuel Pelli kan wollte sich in Frankfurt möglicher weise Christoph Froschauer zur Heimreise anschließen .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1224", + "psc_text": "loquebatur, et planum erat, quod ipsi, velut homines dicebant, sed profundum et mysticum; quia locutionem hominibus summus et incircumscriptus Spiritus suggerebat. Quia ergo prophetam Samuelem loquentem exponimus, tanto majori studio indigemus, quanto ipse in Spiritus sancti gratia sublimiter assumptus, exteriora dixit, sed interiora vidit. Carnalia plerumque asseruit, sed intima et spiritualia signavit. Sed quia humano studio ad divina pervenire impossibile est, non est 259 nobis confidendum de viribus propriis, sed de dignatione Spiritus sancti qui a Redemptore missus, Replevit orbem terrarum, et hoc, quod continet omnia, in omnibus jam scientiam habet vocis (Sap. I, 7) . Quid ergo jam idem propheta de incoeptis Israelitarum gestis exsequatur, audiamus. (I Reg. cap. XI, vers. 1, 2.) Et factum est (inquit) quasi post mensem, ascendit Naas Ammonites, et pugnare coepit adversus Jabes Galaad. Dixeruntque omnes viri Jabes ad Naas: Habeto nos faederatos, et serviemus tibi. Et respondit ad eos Naas Ammonites: In hoc", + "candidate_score": 0.646031, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_3_5", + "bdc_text": "noster , qui vobis istic adfuit , Daventriae cum sarcinulis forte suis reliquit , putans fore ( quoniam ipse in Brabantiam iter instituerat ) Klammern ergänzt. illae prius quam ipsemetmet in ipsemet über der Zeile nachgetragen. huc pervenirentVgl . oben Nr. 2222 , 4-8. . Has porro cum nondum acceperim , respondere tibi ad tua nondum possum et tamen facere nolui , ut d. Pellicani nostri filium Samuel , Konrad Pellikans Sohn , der thom Camph begleitet hatte .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1055", + "psc_text": "Hinc Paulus ait: Adimpleo ea, quae desunt passioni Christi, in corpore meo (Col. I, 24) . 58. Sed notandum quia armum ante Saul coquus posuit, et tamen Samuel Saul praecipit, ut ante se eum ponere debeat. Quid est hoc? Sed ponere ante discumbentes dapifer in mensa ferculum solet: quod dum is, qui discumbit, trahit ad se, illud ponit ante se vicinius, quod paulo longius erat ante se. Coquus ergo ponit armum ante Saul, Samuel Saul praecipit, ut ponat ante se: quia hoc quod novo praedicatori injungitur de fortitudine boni operis, velut ad se propius debet trahere per studium considerationis. Quod etiam postquam ad se traxerit, comedit: quia diu consideratum agere disponit. Armum quippe manducare, est quod exterius de forti actione praecipitur, per propositum in mente recondere. Quasi enim armum ante se ponere et manducare electo cuique suadebat, qui dicebat: Si sederis ad mensam potentis, sapienter attende, quae apponuntur tibi: quia", + "candidate_score": 0.64455, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_4_6", + "bdc_text": "illae prius quam ipsemetmet in ipsemet über der Zeile nachgetragen. huc pervenirentVgl . oben Nr. 2222 , 4-8. . Has porro cum nondum acceperim , respondere tibi ad tua nondum possum et tamen facere nolui , ut d. Pellicani nostri filium Samuel , Konrad Pellikans Sohn , der thom Camph begleitet hatte . sine meis ad te literis dimitterem , qui iam iter suum diferre amplius non potuit propter nundinas FrancfordiensesZu den Daten der Frankfurter Herbstmesse s. oben Nr. 2095 , Anm. 26 .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_447", + "psc_text": "Reg. II, 18) . Quae profecto tria qua sublimitate conversationis percurrerit, supra expositum est. Quia ergo etiam nunc coram magistro ministrare memoratur, quid est, nisi quia electis auditoribus formam praebet, ut quo altiori vita proficiunt, servare bonum obedientiae nunquam obliviscantur? Nam tunc vere proficiunt, si ad altitudinem meritorum et fortitudine conantur operis, et virtute humilitatis. 2. Quo in loco est aliud quod notari debeat: 96 quia tunc Samuel coram Heli Domino ministrare ostenditur, quando ipse de filiorum negligentia a Domino objurgatur. Nonnulli namque subjecti, dum fortitudinis suae modum considerant, praelatorum suorum malunt esse severi judices quam auditores pii. Qui nimirum quia exaggerare et discutere eorum vitas consueverunt, si in eorum conversatione vel levioris delicti maculas intuentur, subdi eorum praecepto obediendo renuunt. Sed vere fortes existerent, si majorum quae infirma existimant humiliter sustinerent. Nam ante Deum ille magnus per meritum noscitur, qui ei in bono praecepto subjicitur qui ex parte aliqua", + "candidate_score": 0.6441, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_3_5", + "bdc_text": "noster , qui vobis istic adfuit , Daventriae cum sarcinulis forte suis reliquit , putans fore ( quoniam ipse in Brabantiam iter instituerat ) Klammern ergänzt. illae prius quam ipsemetmet in ipsemet über der Zeile nachgetragen. huc pervenirentVgl . oben Nr. 2222 , 4-8. . Has porro cum nondum acceperim , respondere tibi ad tua nondum possum et tamen facere nolui , ut d. Pellicani nostri filium Samuel , Konrad Pellikans Sohn , der thom Camph begleitet hatte .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1053", + "psc_text": "seorsum apud te. Tulit ergo coquus armum, et posuit ante Saul. Dixitque Samuel: Ecce quod remansit, pone ante te, et comede: quia de industria servatum est tibi, quando populum vocavi: et comedit Saul cum Samuele in die illa. 57. Quid in armo pectoris, nisi fortitudo signatur actionis? Quae a Samuele coquo tribuitur, quando a summis praedicatoribus minoribus demonstratur. Coqui etenim sacerdotes sunt: quia dum electis fidelibus in fervore spiritus loquuntur, cibos mentis, velut per ignem coquunt. Sed pars, quae datur, posita seorsum dicitur: quia fortitudo boni operis in praedicatore debet esse singularis. Quam 224 ante Saul ponit, quando ordinandum pastorem sanctae Ecclesiae, quantae fortitudinis esse debet, considerare praecipit. Sed et de eo, quod coquus apposuit, Samuel Saul dicit: Ecce quod remansit, pone ante te. Remansit quidem, quia non omnia nostra Christus explevit, per crucem quidem suam omnes redemit, sed remansit, ut qui redimi et regnare cum eo nititur, crucifigatur. Hoc", + "candidate_score": 0.638353, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_5", + "bdc_text": "Has porro cum nondum acceperim , respondere tibi ad tua nondum possum et tamen facere nolui , ut d. Pellicani nostri filium Samuel , Konrad Pellikans Sohn , der thom Camph begleitet hatte .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1861", + "psc_text": "cum vocem audit insonantem tanti verba praeconii? Sed parvulus erat, adhuc videbat, quod videre non sufficiebat. Videbat, et quia videndo cadebat, significat, quod ad id non poterat attingere, quod merebatur videre. Nemo potest dicere, Dominus Jesus, nisi in Spiritu sancto (I Cor. XII, 3) . Quia ergo Petrus nondum illam plenitudinem spiritus acceperat, praedicare Jesum quasi parvulus non valebat. ergo surgere jubetur prius, et visionem nemini dicere, donec a mortuis resurrexisset. Post resurrectionem quippe accepturus erat Spiritum sanctum. Unde scriptum est: Nondum erat spiritus datus, quia Jesus nondum fuerat 392 glorificatus (Joan. VII, 39) . Nondum debebat ergo Petrus ante resurrectionem visionem dicere, quoniam quidem bene vidit, sed antequam spiritum haberet, non intellexit. 31. Quid est ergo quod ad Samuelem Dominus ait: Surge, et unge eum? Quid est, quod surgere jubetur, ut ungat, nisi quia multum oportet eum erigi ad superna, qui sublimitatem Domini gestit praedicare? Sed quantum erectus erat", + "candidate_score": 0.637398, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_5", + "bdc_text": "Has porro cum nondum acceperim , respondere tibi ad tua nondum possum et tamen facere nolui , ut d. Pellicani nostri filium Samuel , Konrad Pellikans Sohn , der thom Camph begleitet hatte .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1845", + "psc_text": "praedicat prava operatione conculcat. Samuel itaque ad ungendum regem veniens, in manu vitulum tulit; quia praecursor Domini se prius mirabilem per supernae conversationis fulgorem praebuit, et sic bonum tantae gratiae nescientibus indicavit. 26. Sed quid est, quod quaeri inter filios Isai jubetur, nisi quia et de veteri populo nasciturus erat, et aequalem nullum habiturus? Quaeri itaque praecipitur, ut ei rationabiliter credamus. Et quia per semetipsum dicit: Nemo venit ad me, nisi Pater, qui misit me, traxerit eum (Joan. VI, 44) , bene Samueli a patre dicitur: Unges quem monstravero tibi. Quasi enim monstratum unxerat prius, qui ab eo, quem unxerat, audiebat: Beatus es Simon Bar-Jona, quia caro et sanguis non revelavit tibi, sed Pater meus, qui est in coelis (Matth. XVI, 17) . In Bethlehem ergo mittitur, quia cum secundum carnem quaeritur Christus, natus ex Judaeorum populo invenitur. Venit etiam in Bethlehem, quia ordo praedicatorum ante Judaeam convertere studuit, et", + "candidate_score": 0.633234, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_5", + "bdc_text": "Has porro cum nondum acceperim , respondere tibi ad tua nondum possum et tamen facere nolui , ut d. Pellicani nostri filium Samuel , Konrad Pellikans Sohn , der thom Camph begleitet hatte .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1363", + "psc_text": "me, donec veniam ad te: et ostendam tibi, quae facias (I Reg. X, 20) . Idcirco igitur per inobedientiam cecidit, quia integris septem diebus, sicut jussus fuerat, non exspectavit. Nam in eodem loco repente subjungitur: (Vers. 10.) Cumque complesset offerens holocaustum, esse Samuel veniebat. 15. Quo in loco trementi corde considerandum est, quam brevissimi temporis exspectatione neglecta, repulsus sit. Cum complesset, inquit, holocaustum, ecce Samuel veniebat. Si ergo eum solo temporis brevissimo intervallo exspectaret, quo obtulit holocaustum, securus jam regni sui robur obtinere potuisset. Itaque si tanta poena est, quando propheta despicitur: quid putamus de pelago illo divinae animadversionis incurratur, cum ipsa divina praecepta dissipantur? Et quia in momento transit carnis delectatio, et omnis peccatorum commissio, et brevis quidem est hora transgressionis, non tamen brevis poena flagitii; quia dum ad momentum in nobis regnum peccati erigimus, illa regna perdimus omnium saeculorum. Statim enim post peccatum sermo propheticus venit, ut increpet:", + "candidate_score": 0.627306, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_5", + "bdc_text": "Has porro cum nondum acceperim , respondere tibi ad tua nondum possum et tamen facere nolui , ut d. Pellicani nostri filium Samuel , Konrad Pellikans Sohn , der thom Camph begleitet hatte .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1032", + "psc_text": "audiunt, et pariter saturantur. Ecce enim in eodem ipso verbo, quod dicimus, demonstratur. Nam quis dubitat, quod hanc Scripturam, quam exponimus, Samuel scripserit? Et tamen ipse, qui scripsit, haec dicit: Respondit Samuel; ut profecto ostenderet, quia quod ipse scribebat, alius impartiebatur. Quia ergo Spiritus sanctus, qui per eum loquitur, per eum de eo dicit: Respondit Samuel Sauli: Ascende ante me in excelsum, ut comedas mecum hodie. Hoc dicit, quod audit; et simul audit, et dicit. Dum ergo magna veneratione amoris audit, et loquitur praedicator electus; magna devotione auditores boni quae dicuntur, excipiunt; Saul et Samuel pariter in excelso comedere dicuntur. Item quia praedicatores auditoribus in ejusdem verbi refectione digniores atque ferventiores sunt; non Samuel cum Saule, sed Saul cum Samuele comesturus asseritur. Sed et quia tam splendida mentis eruditio, in magna luce spiritualis vitae est, non dicit: Ut comedas mecum hac nocte; sed hodie. Quem etiam mane dimittit. Mane dicit", + "candidate_score": 0.625428, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_5", + "bdc_text": "Has porro cum nondum acceperim , respondere tibi ad tua nondum possum et tamen facere nolui , ut d. Pellicani nostri filium Samuel , Konrad Pellikans Sohn , der thom Camph begleitet hatte .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_550", + "psc_text": "divina contemplatione perciperet, vanam laetitiam reprobare consulta mente potuisset. Et quia hoc de Samuele adhuc proficiente dicitur, apte subjungitur: (Vers. 7.) Porro Samuel necdum sciebat Dominum, nec revelatus ei fuerat sermo Domini. 14. Dominum namque tunc ordo praedicatorum nesciit ea perfectione qua postea profecit. Vel fortasse idcirco nescire Dominum dicitur, quia alta et profunda quae noverat infirmis adhuc et rudibus auditoribus non pandebat. Unde et volentibus diem dominici adventus agnoscere ea quae omnia noverat, et indicare nolebat, Veritas dicit: De die autem illa et hora nemo scit, neque angeli coelo, neque Filius, nisi solus Pater (Marc. XIII, 32) . Quid est quod sciens omnia Filius judicii diem nescit, 118 nisi quia inter cuncta quae noverat, diem sciens, nesciebat eum ut diceret, sed ejus tempus et qualitatem sciebat? Hinc Joannes Baptista, qui Dominum perfecte noverat, ad eum quasi nesciens discipulos mittebat, dicens: Tu es qui venturus es, an alium exspectamus (Luc.", + "candidate_score": 0.624946, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_5", + "bdc_text": "Has porro cum nondum acceperim , respondere tibi ad tua nondum possum et tamen facere nolui , ut d. Pellicani nostri filium Samuel , Konrad Pellikans Sohn , der thom Camph begleitet hatte .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1777", + "psc_text": "subsequeris. Unde et paulo post subdit, dicens: Et unges quem monstravero tibi. Quid est hoc, nisi quia prophetae esse debent, qui in culmine Ecclesiae alios volunt ordinare? Praevisum namque a Deo cognoscere possunt, si ad inveniendum personam eligendi pontificis sacras consulunt Scripturas. Quasi enim loquente Deo ostenditur, cum talis Pastor eligitur, qualis per sacrum eloquium commendatur. Ad litteram vero Samueli venire a Domino dicitur, ut a reprobi et abjecti regis compassione revocetur. Si vero luctu assiduo lapsi restitutionem poscebat, ei venire fuit, a tali intentione quiescere. Et cornu suum oleo implevit, quia pastoralem sublimitatem in ungendo rege laudis nitore temperavit. Cornu quippe aspero Saul impetiit, quia peccantem velut magno impetu prostravit, dicens: Quia projecisti sermonem Domini, projecit te Dominus, ne sis rex (I Reg. XV, 23) . Quid est ergo, quod cornu impleri oleo praecipitur, nisi quia ungendi regis justitia commendatur? Quasi dicat: Rex, qui modo ungitur, non erit increpatione", + "candidate_score": 0.624215, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_36", + "bdc_text": "Sed princeps nostraAnna von Oldenburg , Gräfin von Ostfriesland .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_99", + "psc_text": "insinuat, quam praedicatorum ordinem, qui ad fidem vocatus est ex gentilitate? Quia enim fortis conversatione est, potestate sublimis, et dum in eo speciale signum gratiae divinae conspicitur, ad venerationem praedicationis ejus devotae auditorum turbae deducuntur, recte nomen ejus nuncupatione declaratur. Hinc est quod ad Moysen a Domino dicitur: Posui te in deum Pharaonis (Exod. VII, 1) . Hinc item in lege prohibens, ait: Diis non detrahes (Ibid., XXII, 28) . Et notandum quia cujus nomen deus dicitur, filius, non filia fuit, quia certe pastoralis dignitas, cum infirma conversatione deprimitur, splendore tam celsi nominis non ornatur. Quia igitur ordo doctorum ad evangelizandi ministerium ex gentilitate promotus excellentiae dignitatis suae meritorum gratia impar non fuit, recte nunc dicitur: Vocavit nomen ejus Samuel, eo quod a Domino postulasset eum. Et notandum quia hoc loco postulare dicitur quod postulando promeruit. Apertis ergo verbis ostenditur cur Annae primogenitus tanto nomine censeatur. Quod tale est ac", + "candidate_score": 0.619726, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_73", + "bdc_text": "unten Nr. 2231 , 27 ) , an dessen Seite a Lasco zweimal tätig gewesen war ( s.", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_803", + "psc_text": "velut in area frumentum, et palea simul sumus, sed dum ad vitae terminum ducimur, electi a reprobis Dominica virtute dividuntur, et velut inter se lapidem habent medium, dum illi pondus Redemptoris in damnationis suae judicium sustinent, et isti in ejus fortitudine aeternae gloriae palmas tenent. Possunt per Sen etiam maligni spiritus designari. Excussi quippe sunt, quia a coelesti secreto per superbiam projecti. Et quia nunc in hac vita nobiscum praeliantur, bene cum victoriae nostrae tempus asseritur, lapis inter nos et eos positus perhibetur: quia cum militiae nostrae donativa percipimus, ultra nobis eorum praelia nequaquam renovantur. Samuel autem hunc lapidem in medium ponit: quia nobis Redemptoris nostri bonitatem sanctae Ecclesiae doctor ostendit. Et quia omne, quod a nobis in omni vita nostra prosperum geritur, divinae gratiae adscribitur, apte ab eo lapis ille, qui in medio sistitur, Lapis Adjutorii vocatur. Ipse est namque Lapis Adjutorii, qui si nobis subvenire 172 noluerit, vinci", + "candidate_score": 0.613853, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_36", + "bdc_text": "Sed princeps nostraAnna von Oldenburg , Gräfin von Ostfriesland .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_53", + "psc_text": "Phenennae et filiis et filiabus ejus dedit partes, quia nimirum electos Judaeae, quos apud inferos reperit, ad paradisi gaudia reportavit. Partes quippe eorum, sunt dona gaudiorum perennium. Unde et Psalmista sortis suae situm eligens, ait: Portio mea, Domine, sit in terra viventium (Ps. CXLI, 6) . Bene autem seorsum Phenenna et filii et filiae seorsum in accipiendis partibus nominantur. Phenenna quippe doctores Judaeae significat, filii vero validiores auditores ejus, filiae autem infirmiores, ipsius subditos designant. Seorsum ergo mater, et filii, et filiae memorantur: quia propter disparia electorum veterum merita, aequalia eorum praemia non fuerunt. Sequitur: (Vers. 5.) Annae autem dedit partem unam tristis: quia Annam diligebat. 15. Quid est, quod cum partes Phenennae, et filiis, et filiabus dedit, tristis nequaquam fuit: cum vero partem unam Annae tribuit, tristis fuisse perhibetur? Sed quid est una pars Annae, nisi temporalis afflictio sanctae Ecclesiae? Hanc namque ei partem dabat, cum dicebat: Amen amen", + "candidate_score": 0.612733, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_36", + "bdc_text": "Sed princeps nostraAnna von Oldenburg , Gräfin von Ostfriesland .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_246", + "psc_text": "Superiori libro, dum sacrae historiae textum moraliter discuteremus, Annae fecunditatem in summae contemplationis perfectione posuimus, quia concipere menti est de summa Dei omnipotentis contemplatione ineffabiliter gaudere, parere autem in mente conceptae charitatis insignia occultare non posse. Nunc autem parienti canticum dicere quid est, nisi conditorem, quem ineffabiliter diligit, veris praeconiis praedicare? Dicit ergo: (I Reg. II, 1.) Exsultavit cor meum in Domino. 2. Sed ea quae manducavit et bibit, quae amarum animum habuit, quae flevit largiter, quae votum vovit, quia illa mens omnipotentem Deum digne laudare potest, quae dignis agonibus ad charitatis ejus summa pervenit, haec quidem diuturno usu contemnere omnia didicit; et dum cuncta creata ab intentione abjicit, tanto amplius in visione aeternae majestatis gaudet, quanto alicujus creaturae species in sui amore hanc retinere non praevalet. Haec ergo dicit: Exsultavit cor meum in Domino, quae eum, contemptis omnibus, solum amat. In hunc profecto affectum venerat, qui dicebat: Quid mihi", + "candidate_score": 0.60834, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_40", + "bdc_text": "est forti constantique in hac parte animo , etiamsi sit foemina .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_125", + "psc_text": "vetera non ignorat. Et quia easdem Scripturas veteres intelligere sine praeceptore non possumus, et doctor nihil in nobis docendo proficit, si quod ipse foris loquitur in cordibus nostris per divinam gratiam non infundatur, mater non sola puerum obtulit, sed cum viro. Ei autem cui filium tradit se cum verbo praeconii Anna insinuavit, dicens: (Vers. 26.) Obsecro, mi Domine, vivit anima tua, ego sum illa mulier, quae stetit coram te hic. 51. Coram Heli Anna stetit, quia sancta Ecclesia doctorum synagogae nullis persecutionibus corruit. Quod tale est ac si dicat Ecclesia glorians Synagogae praepositis: Idcirco orbem parere per Evangelium Deo potui, quia adversa quae mihi intulistis invicta toleravi. Nam si poenis victa vetustati 29 me subderem, novam Redemptori tot nationum sobolem nequaquam genuissem. Et quia humiliter loquitur, obsecrando Dominum vocat. Quia vero ei vitae aeternae pignus in fide Redemptoris dari appetit, dicit: Vivit anima tua. Sed quae se stetisse gloriata est,", + "candidate_score": 0.601968, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_20_22", + "bdc_text": "s. oben Nr. 2120 , 91-102 ; Jürgens , aao , S. 274-276 . ubi ex Germania Superiore rediissemAus Worms und Köln .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_107", + "psc_text": "scriptum est: Ascendit super cherubim, et volavit super pennas ventorum (Psal. XVII, 11) . Super cherubim quippe Dominus 25 ascendit, quia in sublimibus praedicatorum suorum mentibus ascendit, et scientiae suae altitudinem ponit. Et super pennas ventorum volat, quia coram spiritualibus eorum oculis in altitudinem mirae intelligentiae se sancti Spiritus flatibus elevat. Et tenebras latibulum suum ponit (Ibid., 12), quia majestatis suae sublimitatem reprobis abscondit. Sed in circuitu ejus tabernaculum suum (Ibid.), quia quos per sublimia dona elevat, eis suae Majestatis etiam gloriam manifestat. 43. Bene autem cum Helcanae ascensus asseritur, omnis domus ejus ascendisse perhibetur, quia illos quorum mentibus eminet in altitudine suae contemplationis velut domesticos et familiares tenet. Quae est autem Helcanae, id est Redemptoris nostri hostia solemnis, nisi sanctorum suorum cordibus ineffabilis illius internae amor eruditionis? Nam eorum quisque sibi ineffabiliter complacet in eo, quod se ostensa Redemptoris sublimitas tam sublimiter docet. Anna ergo se cum viro suo", + "candidate_score": 0.601937, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 7, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-epistolam-Manichaei", + "max_score": 0.694802, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_14_16", + "bdc_text": "Ego cogito in hoc nobis admixtos esse , ut nos exerceantVgl. 1Kor 11 , 19 . atque ad tuendam doctrinam veram magis sollicitos faciant . Vincimus illos , quantum possumus , mansuetudine et patientia et precamur illis mentem meliorem .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-epistolam-Manichaei_window_2", + "psc_text": "ut sunt consolationes, cohortationes, disputationes; et quaecumque sunt talia: horum omnium quaedam etiam per malos nescientes operatur summa Dei justitia, quaedam autem per scientes bonos. Nostrum igitur fuit eligere et optare meliora, ut ad vestram correctionem aditum haberemus, non in contentione et aemulatione et persecutionibus; sed mansuete consolando, benevole cohortando, leniter disputando: sicut scriptum est, Servum autem Domini non oportet litigare; sed mitem esse ad omnes, docibilem, patientem, in modestia corripientem diversa sentientes (II Tim. II, 24, 25) . Nostrum ergo fuit velle has partes expetere: Dei est volentibus et petentibus donare quod bonum est. CAPUT II. 2. Causae cur mitius agendum cum Manichaeis. Illi in vos saeviant, qui nesciunt cum quo labore verum inveniatur, et quam difficile caveantur errores. Illi in vos saeviant, qui nesciunt quam rarum et arduum sit carnalia phantasmata piae mentis serenitate superare. Illi in vos saeviant, qui nesciunt cum quanta difficultate sanctur oculus interioris hominis,", + "candidate_score": 0.694802, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_16", + "bdc_text": "Vincimus illos , quantum possumus , mansuetudine et patientia et precamur illis mentem meliorem .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-epistolam-Manichaei_window_2", + "psc_text": "ut sunt consolationes, cohortationes, disputationes; et quaecumque sunt talia: horum omnium quaedam etiam per malos nescientes operatur summa Dei justitia, quaedam autem per scientes bonos. Nostrum igitur fuit eligere et optare meliora, ut ad vestram correctionem aditum haberemus, non in contentione et aemulatione et persecutionibus; sed mansuete consolando, benevole cohortando, leniter disputando: sicut scriptum est, Servum autem Domini non oportet litigare; sed mitem esse ad omnes, docibilem, patientem, in modestia corripientem diversa sentientes (II Tim. II, 24, 25) . Nostrum ergo fuit velle has partes expetere: Dei est volentibus et petentibus donare quod bonum est. CAPUT II. 2. Causae cur mitius agendum cum Manichaeis. Illi in vos saeviant, qui nesciunt cum quo labore verum inveniatur, et quam difficile caveantur errores. Illi in vos saeviant, qui nesciunt quam rarum et arduum sit carnalia phantasmata piae mentis serenitate superare. Illi in vos saeviant, qui nesciunt cum quanta difficultate sanctur oculus interioris hominis,", + "candidate_score": 0.660508, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_77", + "bdc_text": "qui et vobis et causae vestrae bene volunt , et videntur hoc esse curaturi , ut ad institutum doctorum , ut scitis opinor , colloquium vestri quoque advocentur .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-epistolam-Manichaei_window_2", + "psc_text": "ut sunt consolationes, cohortationes, disputationes; et quaecumque sunt talia: horum omnium quaedam etiam per malos nescientes operatur summa Dei justitia, quaedam autem per scientes bonos. Nostrum igitur fuit eligere et optare meliora, ut ad vestram correctionem aditum haberemus, non in contentione et aemulatione et persecutionibus; sed mansuete consolando, benevole cohortando, leniter disputando: sicut scriptum est, Servum autem Domini non oportet litigare; sed mitem esse ad omnes, docibilem, patientem, in modestia corripientem diversa sentientes (II Tim. II, 24, 25) . Nostrum ergo fuit velle has partes expetere: Dei est volentibus et petentibus donare quod bonum est. CAPUT II. 2. Causae cur mitius agendum cum Manichaeis. Illi in vos saeviant, qui nesciunt cum quo labore verum inveniatur, et quam difficile caveantur errores. Illi in vos saeviant, qui nesciunt quam rarum et arduum sit carnalia phantasmata piae mentis serenitate superare. Illi in vos saeviant, qui nesciunt cum quanta difficultate sanctur oculus interioris hominis,", + "candidate_score": 0.650552, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_73", + "bdc_text": "unten Nr. 2231 , 27 ) , an dessen Seite a Lasco zweimal tätig gewesen war ( s.", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-epistolam-Manichaei_window_62", + "psc_text": "duobus lateribus tangi. Et utique si duobus tangitur, duobus etiam tangit. Certe juxta unum latus erat terra tenebrarum. 24. Deinde quam foeda figura terrae lucis apparet, tanquam fissa ungula nigro quodam cuneo subter arctato, illac tantum finita qua finditur, hians etiam et patens desuper interposito inani quidquid a superficie terrae tenebrarum sursum versus immensum est. Quam deinde melior ipsius terrae tenebrarum figura ostenditur: siquidem illa findit, haec finditur; illa inseritur, haec interpatet; illa in se nulli inanitati dat locum, haec ab inferiore tantum parte laxa non est, qua hostili cuneo subimpletur. Indocti ergo homines et avari cum majorem honorem tribuunt multitudini partium quam unitati, ut sex partes darent terrae lucis, tres deorsum versus, tres sursum versus, maluerunt penetrari terram lucis quam penetrare. Tali enim figura etsi commixtam negant, penetratam tamen negare non possunt. CAPUT XXIII. 25. Levius peccant Manichaeis Anthropomorphitae. Confer nunc, non spirituales catholicae fidei viros, in quibus quantum", + "candidate_score": 0.621287, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_73", + "bdc_text": "unten Nr. 2231 , 27 ) , an dessen Seite a Lasco zweimal tätig gewesen war ( s.", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-epistolam-Manichaei_window_75", + "psc_text": "28. Aut videte certe, quoniam liberum est carnali cogitationi phantasmata qualia libuerit opinari, ne forte possitis aliam formam quamcumque huic conjunctioni duarum terrarum invenire, ne tam detestabilis et aversanda rerum facies animo occurrat: terram scilicet Dei, sive sit ejusdem naturae cujus est Deus, sive diversae, in qua tamen Dei regna fundata sint, ita ingenti mole per immensum jacere, ut per infinitum porrectis et apertis membris jaceat, quibus foedissime atque turpissime ab inferiori parte recipiat etiam ipsum immensae magnitudinis inarctatum illum cuneum terrae tenebrarum. Sed quidquid aliud inveneritis figurae, quo duae istae terrae sibi conjungantur, delere profecto Manichaei litteras non potestis: non dico alias quibus expressius ista descripsit; fortassis enim quia paucioribus notae sunt, minus periculi habere videantur: sed istas ipsas de quibus nunc agitur, Epistolae Fundamenti, quae fere omnibus qui apud vos illuminati vocantur solet esse notissima. Hic quippe ita scribitur: Juxta unam vero partem ac latus illius illustris ac", + "candidate_score": 0.616077, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 8, + "cf_id": "cf020", + "work_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Danielem", + "max_score": 0.692906, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_88_90", + "bdc_text": "Illustrium et clarorum virorum epistolae selectiores , superiore et hoc seculo scriptae , distributae in centurias tres , hg. v. Simon Abbes Gabbema , Harlingen 21669 , S. 56-63 , Nr. 22 ) geht hervor , dass Bibliander Gerhard thom Camph bei dessen Abreise im Juni 1545 einen Brief ( ebenfalls nicht erhalten ) für a Lasco mitgegeben hatte ( aao , S. 60 ) , in dem er ( wohl auf Anregung der Zürcher Theologen ) Vorbehalte gegen a Lascos \"Epitome\" geäußert hatte ; dass a Lasco bei Abfassung des hier ( Z. 65 ) erwähnten Briefes diesen ersten Brief Biblianders noch nicht gelesen hatte ( aao , S. 62 ) , da thom Camphs Gepäck noch nicht in Emden eingetroffen war ( s. oben Z. 1-4 ) ;", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Danielem_window_5", + "psc_text": "obelo praenotavimus, significantes eas in Hebraico non haberi. Et miror quosdam μεμψιμοίρους indicari mihi, quasi ego decurtaverim librum: cum et Origenes et Eusebius et Apollinarius aliique ecclesiastici viri et doctores Graeciae has, ut dixi, visiones non haberi apud Hebraeos fateantur, nec se debere respondere Porphyrio, pro his, quae nullam Scripturae sanctae auctoritatem praebeant. Illud quoque lectorem admoneo, Danielem non juxta LXX interpretes, sed juxta Theodotionem Ecclesias legere, qui utique post adventum Christi incredulus fuit: licet eum quidam dicant ebionitam, qui 621-622 altero genere Judaeus est. Sed et Origenes de Theodotionis opere in editione Vulgata asteriscos posuit, docens defuisse quae addita sunt, et rursus quosdam versus obelis praenotavit, superflua quaeque designans. Cumque omnes Christi Ecclesiam tam Graecorum quam Latinorum, Syrorumque et Aegyptiorum hanc sub asteriscis et obelis editionem legant, ignoscant invidi labori meo, qui volui habere nostros, quod Graeci in Aquilae et Theodotionis ac Symmachi editionibus lectitant. Et si illi in", + "candidate_score": 0.692906, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_87_89", + "bdc_text": "März 1546 ( in : Illustrium et clarorum virorum epistolae selectiores , superiore et hoc seculo scriptae , distributae in centurias tres , hg. v. Simon Abbes Gabbema , Harlingen 21669 , S. 56-63 , Nr. 22 ) geht hervor , dass Bibliander Gerhard thom Camph bei dessen Abreise im Juni 1545 einen Brief ( ebenfalls nicht erhalten ) für a Lasco mitgegeben hatte ( aao , S. 60 ) , in dem er ( wohl auf Anregung der Zürcher Theologen ) Vorbehalte gegen a Lascos \"Epitome\" geäußert hatte ; dass a Lasco bei Abfassung des hier ( Z. 65 )", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Danielem_window_5", + "psc_text": "obelo praenotavimus, significantes eas in Hebraico non haberi. Et miror quosdam μεμψιμοίρους indicari mihi, quasi ego decurtaverim librum: cum et Origenes et Eusebius et Apollinarius aliique ecclesiastici viri et doctores Graeciae has, ut dixi, visiones non haberi apud Hebraeos fateantur, nec se debere respondere Porphyrio, pro his, quae nullam Scripturae sanctae auctoritatem praebeant. Illud quoque lectorem admoneo, Danielem non juxta LXX interpretes, sed juxta Theodotionem Ecclesias legere, qui utique post adventum Christi incredulus fuit: licet eum quidam dicant ebionitam, qui 621-622 altero genere Judaeus est. Sed et Origenes de Theodotionis opere in editione Vulgata asteriscos posuit, docens defuisse quae addita sunt, et rursus quosdam versus obelis praenotavit, superflua quaeque designans. Cumque omnes Christi Ecclesiam tam Graecorum quam Latinorum, Syrorumque et Aegyptiorum hanc sub asteriscis et obelis editionem legant, ignoscant invidi labori meo, qui volui habere nostros, quod Graeci in Aquilae et Theodotionis ac Symmachi editionibus lectitant. Et si illi in", + "candidate_score": 0.692874, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_88", + "bdc_text": "Illustrium et clarorum virorum epistolae selectiores , superiore et hoc seculo scriptae , distributae in centurias tres , hg. v. Simon Abbes Gabbema , Harlingen 21669 , S. 56-63 , Nr. 22 ) geht hervor , dass Bibliander Gerhard thom Camph bei dessen Abreise im Juni 1545 einen Brief ( ebenfalls nicht erhalten ) für a Lasco mitgegeben hatte ( aao , S. 60 ) , in dem er ( wohl auf Anregung der Zürcher Theologen ) Vorbehalte gegen a Lascos \"Epitome\" geäußert hatte ;", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Danielem_window_5", + "psc_text": "obelo praenotavimus, significantes eas in Hebraico non haberi. Et miror quosdam μεμψιμοίρους indicari mihi, quasi ego decurtaverim librum: cum et Origenes et Eusebius et Apollinarius aliique ecclesiastici viri et doctores Graeciae has, ut dixi, visiones non haberi apud Hebraeos fateantur, nec se debere respondere Porphyrio, pro his, quae nullam Scripturae sanctae auctoritatem praebeant. Illud quoque lectorem admoneo, Danielem non juxta LXX interpretes, sed juxta Theodotionem Ecclesias legere, qui utique post adventum Christi incredulus fuit: licet eum quidam dicant ebionitam, qui 621-622 altero genere Judaeus est. Sed et Origenes de Theodotionis opere in editione Vulgata asteriscos posuit, docens defuisse quae addita sunt, et rursus quosdam versus obelis praenotavit, superflua quaeque designans. Cumque omnes Christi Ecclesiam tam Graecorum quam Latinorum, Syrorumque et Aegyptiorum hanc sub asteriscis et obelis editionem legant, ignoscant invidi labori meo, qui volui habere nostros, quod Graeci in Aquilae et Theodotionis ac Symmachi editionibus lectitant. Et si illi in", + "candidate_score": 0.678898, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_45_47", + "bdc_text": "s. oben Nr. 2120 und Anm. 22 ; 2119 und Anm. 3 . percurri potius quam legi , lecturus adhuc diligentius , simulatque libellus compingetursobald das Buch gebunden sein wird. .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Danielem_window_308", + "psc_text": "diversa opinentur. Quod autem ait: Pertransibunt, id est, percurrent plurimi, multorum significat lectionem. Solemus enim dicere: percurri librum, pertransivi historiam. Quod quidem et Isaias de obscuritate sui voluminis loquitur: Et erunt sermones libri istius, quasi verba voluminis signati, quod si dederint homini nescienti litteras, dicentes ei, lege: respondebit, 727 nescio litteras. Sin autem dederint illud homini scienti litteras, et dixerint. Lege librum: Respondebit, non possum legere: signatus est enim (Isa. XXIX, 11) . Et in Apocalypsi Joannis liber videtur signatus sigillis septem intus et foris. Cumque nullus posset signacula illius solvere, ait Joannes: Flebam nimis. Et venit ad me vox dicens: Ne plores: Ecce vicit teo de tribu Juda radix David, aperire librum, et solvere signacula ejus (Apoc. V, 4) . Librum autem illum potest solvere qui Scripturarum sacramenta cognovit, et intelligit aenigmata, et verba tenebrosa propter mysteriorum magnitudinem, et interpretatur parabolas, et occidentem litteram transfert in spiritum vivificantem. (Vers.", + "candidate_score": 0.663299, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_47", + "bdc_text": "percurri potius quam legi , lecturus adhuc diligentius , simulatque libellus compingetursobald das Buch gebunden sein wird. .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Danielem_window_308", + "psc_text": "diversa opinentur. Quod autem ait: Pertransibunt, id est, percurrent plurimi, multorum significat lectionem. Solemus enim dicere: percurri librum, pertransivi historiam. Quod quidem et Isaias de obscuritate sui voluminis loquitur: Et erunt sermones libri istius, quasi verba voluminis signati, quod si dederint homini nescienti litteras, dicentes ei, lege: respondebit, 727 nescio litteras. Sin autem dederint illud homini scienti litteras, et dixerint. Lege librum: Respondebit, non possum legere: signatus est enim (Isa. XXIX, 11) . Et in Apocalypsi Joannis liber videtur signatus sigillis septem intus et foris. Cumque nullus posset signacula illius solvere, ait Joannes: Flebam nimis. Et venit ad me vox dicens: Ne plores: Ecce vicit teo de tribu Juda radix David, aperire librum, et solvere signacula ejus (Apoc. V, 4) . Librum autem illum potest solvere qui Scripturarum sacramenta cognovit, et intelligit aenigmata, et verba tenebrosa propter mysteriorum magnitudinem, et interpretatur parabolas, et occidentem litteram transfert in spiritum vivificantem. (Vers.", + "candidate_score": 0.647002, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 9, + "cf_id": "cf016", + "work_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1", + "max_score": 0.692708, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_14_16", + "bdc_text": "Ego cogito in hoc nobis admixtos esse , ut nos exerceantVgl. 1Kor 11 , 19 . atque ad tuendam doctrinam veram magis sollicitos faciant . Vincimus illos , quantum possumus , mansuetudine et patientia et precamur illis mentem meliorem .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_1000", + "psc_text": "lectio pro exercitio, ut quae legimus meditemur imitari. in hac desudemus uirtutum palaestra, ut, cum increpuerint temptamenta, non tamquam inexercitatos, non tamquam expertes ciborum spiritalium et adtenuatos ieiunio lectionis temptationum tempus inueniat. quodsi athleticis epulis pastam animam nostram potuerit inuenire, si sit euangelicus sucus in nobis, si apostolicis escis maturitas nostrae mentis toros, animae robusta 14*Ps. 118. 92 1 urgneri GAINP cum om.b 3 prosperum AR 4 supplicii A 7 populus Rml snbiciuntur Pm2 11 eoque v fuit T 12 patrem] fratres Gm2Mm2N Paμ recipit GMPml fratrem AOb patrem eel. aLt 15 forte N 16 isaiae GMfi esaia a 17 orgueretar MR exictu A exitu G 19 ad iniuriam Pm2 20 absolatioiies (alt. s 8.1.) P 21 adolatione Mml 22 fuisset omJiT 23 ergo nobis av 24 ac Rml 25 increbruerint (aU. r 26 inexpertes Mm2Pa spiritalium ciborum Nav et] ut 0 29 mentis nostrae O thoros MNOa animaeque a", + "candidate_score": 0.692708, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_14_16", + "bdc_text": "Ego cogito in hoc nobis admixtos esse , ut nos exerceantVgl. 1Kor 11 , 19 . atque ad tuendam doctrinam veram magis sollicitos faciant . Vincimus illos , quantum possumus , mansuetudine et patientia et precamur illis mentem meliorem .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_841", + "psc_text": "erudiet PR 24 erudiuit] erudit a 26 nonj et BOII 0 aduocemus R semper ad legem simus adtenti. scriptum est enim: os iusti meditabitur sapientiam et lingua eius loquetur iudicium. hoc in ueteri testamento; audi dicentem et in nouo: prope est uerbum in ore tuo et in corde tuo. § 3 et maxime hanc meditationem sacerdotibus necessariam ostendit aa ntumTitum scnbensscribens, quia debet episcopus ampiectiamplecti eum qui secundum doctrinam est fidelem sermonem, ut potens sit exhortari in doctrina sana et eos qui contradicunt arguere. quod utique sollicitae atque intentae meditationis est, non perfunctoriae lectionis. et ad Timotheum scribens ait: adtende lectioni, exhortationi, doctrinae. lectio enim frequens nec intermissione aliqua destituta doctrinae munus operatur. cap. 40 § 1 Quod autem poscit ut uiuat, frequenter ostendimus huius corporis uitam uerae uitae gratiam non habere, sed illam ueram uitam fore, cuius bona unusquisque sanctorum credit se uidere in terra uiuentium. quod credimus nos", + "candidate_score": 0.685878, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_32", + "bdc_text": "Optimi enim quique pastores Damit sind altgläubige Priester gemeint ;", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_1069", + "psc_text": "pater AGPR 17 congrua GNPmlBml praemisissetj add. et AR 18 se om.AGMPm1 19 quod] quo a 20 dominus qui] quem dominusU 25 pr. qui] quod O 26 propter Ga 27 locus est NPav quod] quo O docentes sunt, qui quod non intellegunt docere se dicunt, et plurimi sunt discipuli, qui studio suo adsecuntur et industria quod non didicerint a magistris. denique ante nos quidam interesse dixit 2 inter uocentesdocentes atque doctores, fortasse hoc arbitratus, quia doctores sunt aliorum iudicio ad hoc munus electi, docentes autem qui propria usurpatione hoc sibi munus adsumpserint. sed cedant necesse est ei doctores quoque, quem testimoniorum meditatione caelestium doctrina dei docentis inbuerit. cap. 13 § 1 Super seniores intellexi, quia praecepta tua quaesiui. nec hoc quidem difficile, ut is quem dominus docuerit super seniores intellegat, siquidem dei gratia ad doctrinam maturitatemque aetatis progrediatur senilis. cum enim aetas senectutis uita inmaculata sit, utique doctrina uitae inmaculatae", + "candidate_score": 0.676561, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_31_33", + "bdc_text": "Metuunt enim , ne Gronyngana ditio et Frisia occidua mea hic praesentia in hęresim nostram pertrahantur . Optimi enim quique pastores Damit sind altgläubige Priester gemeint ; s. Jürgens , aao , S. 279 und Anm. 171 .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_1229", + "psc_text": "Ov 17cogi- tationis O 18 portam OP porta R 19 preeium Mml 20 est] add. sed a uita] ita. A cognosceret eodd. av, corrext 24 capud M 25 est om. M dicentes pt 26 et] ut G uel MNPB iocunditas GMOPBa 27 passionem] add. domini a propheta reliquit PtnlR prophetare liquet GrMml prophetari liquet MmZNOPm2Tav, add. et codL praeter A, av deBeri MNOPm2Tav ab (aO) hieremia GMNO PRTav, add. non MNTa § 2 excidium Iudaeorum. quod cum ex aliis tum ex illo intellegi potest, quia in posterioribus habet: spiritus ante faciem nostram Christus dominus conprehensus est in interitu nostro, sub cuius umbra diximus: uiuemus inter gentes. quid hoc manifestius, quando et nomen expressum est et conprehensio inter manus persequentium perfidorum est declarata et umbra uiuificans et gratia gentibus conferenda descripta est? cap. 6 § 1 Sed etiam ipsa uerba significant quae in puangelioeuangelio de passione domini legimus, quia hoc loco", + "candidate_score": 0.672929, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_57_59", + "bdc_text": "si etiam leviter impingamus . Praestabat errata indicasseLk 17 , 3 : Gal 6 , 1 . ( quod quidem pulchre mihi praestitisse videmini ) Klammern ergänzt. , sed citra contumeliam , qua nihil aliud efficimus re vera , quam quod et doctrinam ipsam et ministerium item evangelii in nostris ecclesiis apud adversarios infamamus .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_265", + "psc_text": "noster, sed addidit: uiam iustif icationum tuarum insinua mihi, et exercebor in mirabilibus fuistuis. uide ordinem. prius est ut discamus domini iustificationes, deinde ut gradus quosdarnquosdam iustificationum et ordinem nouerimus, quid prius, quid consequens esse debeat. § 2 nam scire quid facias et ordinem nescire faciendi non est perfectae cognitionis; offendunt plerumque praepostera. denique iustus est, qui se in exordio sermonis accusat, iniustus autem, qui quod prius negauerat confitetur; ille uerecundiae inuenit gratiam, hic notam incurrit inpudentiae. ita ordinis ignorantia conturbat 3*Ps. 31, 5 10*Prou. 18, 17 13 cf. Gen. 3, 8 16 cf. Matth. 23. 8. 18 Ps. 93, 12 20*Ps. 118, 27 27 cf. Prou. 18,17 def. A 1 eas itaque OE dominum MN 2 cegat] tacett. dixit hoc 0 3 aduersum ΜΝυ iniustitiam Mm1 5 excludit a coacerbire scripsi coaceruare MNOPRT acerbare Gmlv aceruareGm2a exaggregare a 6 fuerat Rm2 7 per- struit GOPR in uerecundia 0 8", + "candidate_score": 0.672925, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_13_15", + "bdc_text": "s. zuletzt oben Nr. 2120 , 91-93 und Anm. 36. . Ego cogito in hoc nobis admixtos esse , ut nos exerceantVgl. 1Kor 11 , 19 . atque ad tuendam doctrinam veram magis sollicitos faciant .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_841", + "psc_text": "erudiet PR 24 erudiuit] erudit a 26 nonj et BOII 0 aduocemus R semper ad legem simus adtenti. scriptum est enim: os iusti meditabitur sapientiam et lingua eius loquetur iudicium. hoc in ueteri testamento; audi dicentem et in nouo: prope est uerbum in ore tuo et in corde tuo. § 3 et maxime hanc meditationem sacerdotibus necessariam ostendit aa ntumTitum scnbensscribens, quia debet episcopus ampiectiamplecti eum qui secundum doctrinam est fidelem sermonem, ut potens sit exhortari in doctrina sana et eos qui contradicunt arguere. quod utique sollicitae atque intentae meditationis est, non perfunctoriae lectionis. et ad Timotheum scribens ait: adtende lectioni, exhortationi, doctrinae. lectio enim frequens nec intermissione aliqua destituta doctrinae munus operatur. cap. 40 § 1 Quod autem poscit ut uiuat, frequenter ostendimus huius corporis uitam uerae uitae gratiam non habere, sed illam ueram uitam fore, cuius bona unusquisque sanctorum credit se uidere in terra uiuentium. quod credimus nos", + "candidate_score": 0.672228, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_53_55", + "bdc_text": "Sed hoc illi propter praeclara alioqui illius in Christi ecclesiam merita condonandum eratVgl . auch Bucer HBBW XIV 504 , 48-74 ; und oben Nr. 2131 , 17f. et cavendum , ne adad über der Zeile nachgetragen. eundem lapidem - qui id in Luthero reprehendimus - ipsimet impingeremus Vgl. Jer 6 , 21. .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_1126", + "psc_text": "fortasse quasi bonus magister mihi praeire cupiebat, ut lumen sequi discerem et illius pedibus ambularem. § 3 --.___J.....nn.In ostendit ergo mihi lucernam sequi discere in istius ignorantiae, in istius operimenti corporei tenebris constituto, ut Christum sequens nullum lapidem offensionis incurram. errabat Petrus in tenebris ignorantiae, negabat Christum esse moriturum, quia adhuc non uidebat moriturum et resurrecturum esse pro nobis. conuersus a § 4 -eum dominusait: uade retro post me. ostendit illi lucernam quam deberet sequi, 'post me' dicens. secundum uerbiunuerbum dei confirmatus est, postea coepit inhaerere Christo timens ne iterum aliquo laberetur errore. nonne et ipse, sicut qui dicebat: lucerna pedibus meis uerbum tuum, ad hanc lucernam festonauitfestinauit, cum diceret in mari: domine, iube me uenire a te super aquam? sed quia non sequebatur lucernam, motus. est atque titubauit, naturae uehementioris mole turbatus. 2*Sap. 7,10 3*Hiob 18, 5 4 cf. Ex. 27,20—21 7 I Cor. 12, 21 cf. Matth. 5,", + "candidate_score": 0.66791, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_46_48", + "bdc_text": "2119 und Anm. 3 . percurri potius quam legi , lecturus adhuc diligentius , simulatque libellus compingetursobald das Buch gebunden sein wird. . Sed in cursu illo lectionis deprehendi quędam acerbius paulopaulo über der Zeile nachgetragen. dicta in Lutherum ;", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_1126", + "psc_text": "fortasse quasi bonus magister mihi praeire cupiebat, ut lumen sequi discerem et illius pedibus ambularem. § 3 --.___J.....nn.In ostendit ergo mihi lucernam sequi discere in istius ignorantiae, in istius operimenti corporei tenebris constituto, ut Christum sequens nullum lapidem offensionis incurram. errabat Petrus in tenebris ignorantiae, negabat Christum esse moriturum, quia adhuc non uidebat moriturum et resurrecturum esse pro nobis. conuersus a § 4 -eum dominusait: uade retro post me. ostendit illi lucernam quam deberet sequi, 'post me' dicens. secundum uerbiunuerbum dei confirmatus est, postea coepit inhaerere Christo timens ne iterum aliquo laberetur errore. nonne et ipse, sicut qui dicebat: lucerna pedibus meis uerbum tuum, ad hanc lucernam festonauitfestinauit, cum diceret in mari: domine, iube me uenire a te super aquam? sed quia non sequebatur lucernam, motus. est atque titubauit, naturae uehementioris mole turbatus. 2*Sap. 7,10 3*Hiob 18, 5 4 cf. Ex. 27,20—21 7 I Cor. 12, 21 cf. Matth. 5,", + "candidate_score": 0.665427, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_13_15", + "bdc_text": "s. zuletzt oben Nr. 2120 , 91-93 und Anm. 36. . Ego cogito in hoc nobis admixtos esse , ut nos exerceantVgl. 1Kor 11 , 19 . atque ad tuendam doctrinam veram magis sollicitos faciant .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_886", + "psc_text": "homo consolatione fulcitur, cum caro et mens diuersa non cupiunt, sed unum desiderant, unum requirunt, ideo intenti ad eum, qui ait: ego etpater unum sumus, isti quoque oculi unum esse se confitentur, quia uno atque eodem desiderio officioque funguntur. cap. 11 § 1 Deficiebat ergo in uerbum propheta. nos autem otiosos nos putamus, si uerbo tantummodo studere uideamur, et pluris - aestimamus eos, qui operantur, quam eos, qui studium cognoscendae diuinitatis exercent. dicunt enim plerique: 'ecce -homo et opera eius', quasi qui uerbo studeat non operetur, cum magis opus istud quam cetera sint. si enim opus iustitia est, si opus temperantia, si opus fortitudo, utique opus est etiam sapientia; istae enim quattuor principales uirtutes habentur. § 2 nam si operatur Christus secundum quod iustitia est, utique operatur secundum quod aerum est et operabatur, cum esset in principio apud patrem. denique per ipsum omnia facta sunt, et scias operatorem omnium esse", + "candidate_score": 0.664377, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_80_82", + "bdc_text": "sed posteaquam instituuntur , praestat illis quam plurimos pios adesse , ne tyrannis tyrannide - quod multum metuo - commutetur Vgl. 1sam 26 , 9 ; 2Sam 1 , 14-16 . . Vale , vir integerrime , et fratres nostros communes verbis meis saluta .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_686", + "psc_text": "§ 1 rideUide autem, quam uerecunde propheta dixerit: particeps ego sum timentium t e. non dixit 'imitantium'. sed 'timentium'; initium enim sapientiae est timor domini. inter mdesrudes se constituit humilitate, cum ueteranos deuotione superaret. sed tamen et timere uirtutis est, quia scriptum est: timete dominum, sancti eius. cap. 57 § 1 Sed quibus timor iste non sanctus uideatur - quia sunt qui ignanaignaua formidine pertirnescuntpertimescunt et hebeti trepidant metu -, addidit: et custodientium mandata tua, ut ostenderet se sancti timoris esse consortem. aut sic: potest quidem timere corde b cf. Col. 1, 24 11.17.25 Ps. 118,63 1j cf. I Cor. 12, 26 19*Eccli. 1. 14 (16) etc. 22*Ps. 33, 10 1 nee om.Ta 2quia—3sum om. N 4 coniunctus O 5 dominum N 7 imperitis T 8 christi corporis AR quae] quod Tm2a sed] add. et Rm2 9 quis Pm2 hii 0 ii v 10 abundantiori A Rav habundatiorem GPm1 habundantiori", + "candidate_score": 0.661334, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_13_15", + "bdc_text": "s. zuletzt oben Nr. 2120 , 91-93 und Anm. 36. . Ego cogito in hoc nobis admixtos esse , ut nos exerceantVgl. 1Kor 11 , 19 . atque ad tuendam doctrinam veram magis sollicitos faciant .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_1046", + "psc_text": "R mutuatam GM 18 diligit deum 0 20 dietorum] sonorum AP R studia PRml 21 factorum imitatione a 22 diligatur Ov, add deus GMN Pmla 23 Sie-adicit om-GM sicut AP adicit R dicit ANPTa subiungit Ov, ef. Explan. ps. 39, c.2 legem tuam MO mandatum tuum, d omine! tota die medit atio mea e s t. diligentis circa studium cognoscendae legis haec uox est, quae instruit perfectionem hominis, quam totus hic psalmus informat. et quoniam maximum mandatum esse n ege cognouit, ut diligamus dominum deum nostrum ex toto corde nostro et ex tota anima nostra, sui imitatione nos quoque quos erudire studet uult esse perfectos dicens: quomodo dilexi mandatum tuum, domine! § 2 hoc ipso caritas crescit affectu, quod ipsum testem aduocat cui munus dilectionis inpenditur nec speciem, sed plenitudinem caritatis tali conuentione testatur. hac usus est Petrus: tu scis, inquit, domine, quia diligo te. sed qui diligit dominmndominum legem", + "candidate_score": 0.661249, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_33_35", + "bdc_text": "s. Jürgens , aao , S. 279 und Anm. 171 . utriusque huius ditionis relicta sua idololatria ad me confugiunt et mea opera hic nostris ecclesiis praeficiuntur , aliosque secum non paucos adducunt et assiduis praeterea literis ecclesiis , quas reliquerunt , detegunt idololatriae et impietatis magnitudinem , quam illos deserere oportebat . Ita ego reus sum omnium , et me propulso omnia haec cessatura esse putant .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_1746", + "psc_text": "resupino soluamur affectu. omnes oportet nos ante tribunal Christi adsistere, ut recipiat unusquisque quod gessit, siuebonum siue malum. § 2 uides quia et Paulus adsistet, ut ipse commemorat. calle ne ligna, caue ne stipulam ad iudicium dei tecum deferas, quae ignis exurat. caue ne, cum in unnuno aut duobus habeas quod probetur, in pluribus operibuoperibus? deferas quod offendat. si, cuius opus arserit, detrimentum patietur, potest tamen perignem et ipse saluari. § 3 unde colligitur, quia idem homo et saluatur ex parte et condemnatur ex parte. cognoscentes itaque multa esse iudicia opera 4 Deut. 6, 4 6 cf. I Ioh. 4, 2 8 cf. I Gor. 8, 6 19*II Cor. 6, 10 22 sqq.] cf. I Cor. 3, 12—15 25*1 Cor. 3,15 3 audistis Mm14 israhel R 5 domiausj deus AGm20av 7 carnem P 8 in] per Pm2 10 pr. utj et Pml nostros a informetur Νμ. informent a U conuersationes", + "candidate_score": 0.659251, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_48", + "bdc_text": "Sed in cursu illo lectionis deprehendi quędam acerbius paulopaulo über der Zeile nachgetragen. dicta in Lutherum ;", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_1126", + "psc_text": "fortasse quasi bonus magister mihi praeire cupiebat, ut lumen sequi discerem et illius pedibus ambularem. § 3 --.___J.....nn.In ostendit ergo mihi lucernam sequi discere in istius ignorantiae, in istius operimenti corporei tenebris constituto, ut Christum sequens nullum lapidem offensionis incurram. errabat Petrus in tenebris ignorantiae, negabat Christum esse moriturum, quia adhuc non uidebat moriturum et resurrecturum esse pro nobis. conuersus a § 4 -eum dominusait: uade retro post me. ostendit illi lucernam quam deberet sequi, 'post me' dicens. secundum uerbiunuerbum dei confirmatus est, postea coepit inhaerere Christo timens ne iterum aliquo laberetur errore. nonne et ipse, sicut qui dicebat: lucerna pedibus meis uerbum tuum, ad hanc lucernam festonauitfestinauit, cum diceret in mari: domine, iube me uenire a te super aquam? sed quia non sequebatur lucernam, motus. est atque titubauit, naturae uehementioris mole turbatus. 2*Sap. 7,10 3*Hiob 18, 5 4 cf. Ex. 27,20—21 7 I Cor. 12, 21 cf. Matth. 5,", + "candidate_score": 0.658279, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_13_15", + "bdc_text": "s. zuletzt oben Nr. 2120 , 91-93 und Anm. 36. . Ego cogito in hoc nobis admixtos esse , ut nos exerceantVgl. 1Kor 11 , 19 . atque ad tuendam doctrinam veram magis sollicitos faciant .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_842", + "psc_text": "lectioni, exhortationi, doctrinae. lectio enim frequens nec intermissione aliqua destituta doctrinae munus operatur. cap. 40 § 1 Quod autem poscit ut uiuat, frequenter ostendimus huius corporis uitam uerae uitae gratiam non habere, sed illam ueram uitam fore, cuius bona unusquisque sanctorum credit se uidere in terra uiuentium. quod credimus nos uisuros, non praesens utique, sed futurum est. cap. 41 § 1 Sequitur uersus sextus: con fundantur sup erbi, quoni am iniuste iniquitatem gesserunt in m e; ego autem exercebor in praeceptis tuis. superius ait idem propheta: si reddidi retribuentibus mihi maamala. numquid ille maledicit his qui in se iniqua gesserunt? non utique; uidebat enim caritatem etiam inimicissimis deferendam, cum uenisset euangelii praedicator. unde arbitror quia quasi medicus uelit eos ipsos sanare qui laeserint, ut iniquitatis suae contemplatione conuenti de propriis flagitiis embescanterubescant, in quo 1 Ps. 36, 30 4 Rom. 10, 8 6 Tit 1, 9 11*1 Tim. 4,13 16", + "candidate_score": 0.656746, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_52_54", + "bdc_text": "Non nego nimium sibi in iaciendis in vos nominatim conviciis indulsisse Lutherum atque fines christianae charitatis longo intervallo transiliisse . Sed hoc illi propter praeclara alioqui illius in Christi ecclesiam merita condonandum eratVgl . auch Bucer HBBW XIV 504 , 48-74 ;", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_204", + "psc_text": "tuo, significans fore tempus, quo etsi quis seraieritseruierit hic positus fratri suo, postea tamen exactis annis, qui ex istis diebus atque istis quos hic exigimus mensibus colliguntur, soluat iugum a ceruice sua, quod fit septimo anno remissionis. § 3 conicere possumus ueri Hebraei typum in Joseph, qui portauit semitutisiugum, sed eum culpa non cepit, non carcer inclusit, nonAegvptus colorauit. conicimus inPetro Iohannelacobo, qui creati et instituti sub iugo legis soluerunt tamen fratris sui Iudaicum iugum, ubi legitimae tempus quietis aduenit. quando refulsit his remissio peccatorum. cap. 28 § 1 Et hoc tamen hic in umbra adhuc gestum comparatione caelestium : quanta autem quies illa, quae exlege conicitur, in euangelio reuelatur, dicente domino Iesu: uolo ut ubi ego sum et isti sint mecum! quam beatus, qui istius habitationis fructum quietis consortium illic potuerit promereri ! tunc intelleget, quid sit aperuisse oculos, ut uideret mirabilia de lege dei. cap. 29 § 1", + "candidate_score": 0.649955, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_34", + "bdc_text": "utriusque huius ditionis relicta sua idololatria ad me confugiunt et mea opera hic nostris ecclesiis praeficiuntur , aliosque secum non paucos adducunt et assiduis praeterea literis ecclesiis , quas reliquerunt , detegunt idololatriae et impietatis magnitudinem , quam illos deserere oportebat .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_1327", + "psc_text": "igitur Na 21 idololatria Mv 24 repperit NP reperit 0 Ųf.A 25 uindicabit—p. 361, 20 iustitiae tuae desunf in A uindicat OR-v quisquis Mm2 qui a 26 luxoriam Rm 1 28 illapsum Ov deprehendjt a deprehenderit. ne tum quidem uindicat, sed tamquam suum sibi tradi postulat. § 2 lUeo ergo dicit Dauid: feci iudicium et iustitiam, non ut adroget, sed excuset, ne quasi peccator deseratur a Christo. exemplo sit nobis apostolica lectio, quam ob rem unusquisque tradatur. illum enim qui uxorem patris habuit, quia sic operatus est, tradidit satanae, ut dicit, apostolus. non ereoergo esset traditus, nisi diaboli opera fecisset. § 3 unde non inmerito recusat piupneia nocentibus tradi. qui allegat non diaboli opera se fecisse, sed Christi. Christus enim dicit: iudicate pupilopupillo e t iustificate uiduam. hoc est ergo feci iudicium et iustitiam: in iudicio non contempsi pauperem. non oppressi uiduam, personam diuitis non recepi, in omnibus operibus iustitiam", + "candidate_score": 0.647323, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_68_70", + "bdc_text": "modestiae . quoque fines superegressi mihi nonnihil videmini . Neque hoc meum est tantummodo iudicium , sed et plurium aliorum , qui interim doctrinam vestram sequuntur et vobis alioqui optime volunt .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_1694", + "psc_text": "salus, tamen nemo desperet. quia multae sunt misericordiae. qui suo peccato pereunt. misericordia domini liberantur: miserebor, inquit, cuius misertus e r o. palam apparuit non quaerentibus, uocauit refugientes, congregauit ignaros, pro omnibus se obtulit passioni. non ergo multum misericors ? misericordia enim hominis in proximum suum, misericordia domini in omnem carnem, ut omnis caro ad deum ascenderet illa domini miseratione donata. cap. 30 § 1 Sed quomodo, cum dixerit multas esse domini rniserationesmiserationes, secundum iudicia eius uiuificari petit, maxime cum ipse alibi dicat: e t non intres i n iudicium cumseruotuo ? sed aliud est illud iudiciimiiudicium beneficiorum Christi, cui respondere non possuniuspossumus — quis enim potest debitiundebitum referre naturae, debitum salutis et gratiae? —, aliud iudicium, quo fragilitatis nostrae aestimatione censemur. in hoc ipso tamen iudicium cum misericordia copulatum est, ut ueritas iudicii nuserationemiseratione domini temperetur. 1 cf. Ioh. 18, 40 5 Eph. 2,13 8 Matth. 3, 15 9*Ps.", + "candidate_score": 0.646891, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_75_77", + "bdc_text": "2176 , 7f und Anm. 5 ) , und Friedrich II . von der Pfalz ( s. unten Nr. 2231 , 27 ) . qui et vobis et causae vestrae bene volunt , et videntur hoc esse curaturi , ut ad institutum doctorum , ut scitis opinor , colloquium vestri quoque advocentur .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_809", + "psc_text": "est uirtus in oculis iusti qui repletus uirtutis est gratia, cum praesertim tantum operetur fides, ut et illa quae fimbriam domini tetigit sanaretur et ille cui intendit dominus Iesus statim ex eius cculisoculis gratiam sanitatis hauriret? cap. 25 § 1 Sed qui uidet iustum debet scire quod uideat. non illum uidet in corpore, non in uestimento, non in patrimonio, non in uultu, sed intus uidet. non, inquam, illum uidet nisi eius uiderit mentem, nisi eius sermonem intenderit, nisi sensus illius potuerit conprehendere, sapientiam de tractatu eius adsumere. § 2 tunc igitur laetabitur, cum ista perspexerit, cum ista cognouerit. ita ergo et nos, sieubisicubi audimus iustum, festinemus uidere, sicut illa mulier quae audiuit in domo Pharisaei discumbere dominum Iesum et ingressa est et eius pedes perfudit unguento. illius imitatores simus; namque ecclesiam in illa muliere figuratam esse quis dubitet? sicubi ergo iustus sedeat, sicubi accumbat, festinemus uidere eum. § 3 pretiosum", + "candidate_score": 0.646512, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_75_77", + "bdc_text": "2176 , 7f und Anm. 5 ) , und Friedrich II . von der Pfalz ( s. unten Nr. 2231 , 27 ) . qui et vobis et causae vestrae bene volunt , et videntur hoc esse curaturi , ut ad institutum doctorum , ut scitis opinor , colloquium vestri quoque advocentur .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_215", + "psc_text": "quis ac APR quis Gm1 habet GJINOTav 16 dei om. AR 1spraeferat deo M sitif 19 alt. mandata] add. dei AOv 23 pr. concupiuit Pm1 sed) add. AR 24 sic PT 25 est etiam huius 0 27 enim om. R nos uiderit cupiditate desiderii iudiciorum suorum, sobrium auget affectum; cum autem peccamus, non concupiscimus desiderare iudicia dei. § 2 neque enim aegrotus uri desiderat uel incidi, ut pcssit recipere sanitatem. refugit qui grauius aegrotat, ne uratur, ne incidatur, ne alligetur, ne abstineatur a cibo; qui autem salutarem habet ualitudinem, medico securus occurrit. unde etiam dominus non otiose ait: desiderio desideraui hoc pascha manducare uobiscum, non solum desiderans, sed etiam geminato desiderio concupiscens remissionem tribuere peccatorum. concupiscamus ergo et nos desiderare iudicia dei—bona conscientia quae, cum examinatur, probatur-et concupiscamus desiderare in omni tempore, ut nullum momentum bonae praetereat uacuum cupiditatis. cap. 34 § 1 Sequitur uersus quintus: increpasti superbos; maledicti qui", + "candidate_score": 0.645627, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_4_6", + "bdc_text": "illae prius quam ipsemetmet in ipsemet über der Zeile nachgetragen. huc pervenirentVgl . oben Nr. 2222 , 4-8. . Has porro cum nondum acceperim , respondere tibi ad tua nondum possum et tamen facere nolui , ut d. Pellicani nostri filium Samuel , Konrad Pellikans Sohn , der thom Camph begleitet hatte . sine meis ad te literis dimitterem , qui iam iter suum diferre amplius non potuit propter nundinas FrancfordiensesZu den Daten der Frankfurter Herbstmesse s. oben Nr. 2095 , Anm. 26 .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_1066", + "psc_text": "etsi interrogauero, non respondebitis mihi, dixit Iesus, et ex illo respondere non possunt et ex illo supra illos intellego qui non intellegebant, quia testimonia didici quae ille non nouit. didieididici: qui sequitur me tollat crucem suam, didici: diligite inimicoinimicos uestros. et ideo optat anathema esse Paulus pro fratribus genere, inimicis fide. cap. 11 § 1 Uideretur inconueniens esse uerecundiae prophetali huiusmodi usurpatio, eo quod praesumpserit dicere quod super omnes docentes intellexerit, cum uel legem Moyses acceperit a domino et populo eius instituta tradiderit, Aaron sacrificiommsacrificiorum omnium decurso ritu sacerdotalem docuerit disciplinam, Iesus Naue significauerisignificauerit quemadmodum circumcisio possit iterari, Samuhel unctionis pro . § 2 pheticae pariter ac regiae sacramenta monstrauentmonstrauerit. uideretur, inquam, incongmaincongrua praesumptio, nisi praemisisset superiora, quibus non inmerito super docentes intellexisse se conprobaret. debuit hanc adsumere confidentiam qui docebatur a domino; et mandatum quod docebatur domini erat et ipse dominus qui docebat. merito super omnes intellexit quem docebat", + "candidate_score": 0.644684, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_80", + "bdc_text": "sed posteaquam instituuntur , praestat illis quam plurimos pios adesse , ne tyrannis tyrannide - quod multum metuo - commutetur Vgl. 1sam 26 , 9 ;", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_723", + "psc_text": "xoj r APR T 6M, om. Ta μοv]εμονa, add. OTIT bonitatem dei ab ipso quaerit doceri, ne forte quis perfunctorie accipiens bonum deum esse in erroribus perseueret, quod per misericordiam dei sciat inpunitatem suis dari posse peccatis, cum, etsi indulgeat dominus, tamen foeda est conuersatio in criminibus semper haerere. non ergo bonitas ista uulgaris est, sed quae semper disciplinae expectet profectum. cap. 10 § 1 Ideoque qui intellegit altam dei esse bonitatem doceri desiderat etiam disciplinam. nam plerique auertuntur ab studio disciplinae, dum eam seueram et tristem arbitrantur; sed perspicacior sensu intellegit, quod disciplina, etsi tristis ad tempus sit, posterioribus fiat iucunda temporibus. sed est disciplina uel correptio seuerior, est etiam moderatior. moderatior est, de qua dicit dominus: corripiam eos in auditu tribulationis eorum. est seuerior quae est in ira et furore correptio. § 2 unde refugiens eam correptionem dicit Dauid: domine, ne in ira tua arguas me neque in", + "candidate_score": 0.643768, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_14", + "bdc_text": "Ego cogito in hoc nobis admixtos esse , ut nos exerceantVgl. 1Kor 11 , 19 .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_847", + "psc_text": "19 19.22*Ps. 118, 78 20 cf. Ex. 23, 5 26 Matth. 9, 13 def. A 1 incipiant M 2 suam insolentiam Nav correctorav est correctio NT 3 nostri OPRav pudore Pml commissum Mml 4 ammonemur NO 5 cognoscere] add. et scire Ov 6 cum] add. se v 8 peccatis renuntiare a considera mihi] consideramus GMP consideremus Na 9 iniquitates Min2N inique 0 inquietantes Pm2R iniquitate Tml puellis Mv,add. inferentes Mm2 10 alt. non om.R uel] et Mml 11 pulchritudini Nm2Tm2 titulo PR,om.T 12 confessione Oml ipsorum] add. sit OPm2R 13 cum] comPml 14 confundnntur NPTa 16 quam] tamquam O delinquerit Mml quae deliquerit 0 17 iisu 18 nostri codd. Mediol. v nisi GMNP RT quomodo existimem nisi Tat om.0 20 est om.ORml uel iumentum ceciderit B 22 autem om.O 23 eonsidere Rml iusteom.P 24 cupiat se O cupit Pincipiatu moysis N R (v) peccatores, quia Iudaei ad uindicandum se auctoritate", + "candidate_score": 0.643015, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_75_77", + "bdc_text": "2176 , 7f und Anm. 5 ) , und Friedrich II . von der Pfalz ( s. unten Nr. 2231 , 27 ) . qui et vobis et causae vestrae bene volunt , et videntur hoc esse curaturi , ut ad institutum doctorum , ut scitis opinor , colloquium vestri quoque advocentur .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_1559", + "psc_text": "periculum et constricta laxare. ueniens medicus temptat omnia. explorat interna. et tu ergo conclusus animi femoreferuore aspice temet ipsum interiore oculo. morbi uis urget, feruet noxia conscientia, moles peccatorum premit, intercipiunt sensiunsensum mentis angustiae: cognosce te ipsum et orationis quaere medicinam, posce ut ueniat medicus ille qui descendit de caelo, qui maxime aegrotos requirit, sicut ipse ait: nonopus estsanis medicus, sed nishis qui male habent. habes uulnera? § 2 ne differas; non est apud eum ulla conperendinatio sanitatis. habes ulcera? ne timeas; uerbo, non ferro curare consueuit. aspice igitur illis oculis, quibus Dauid auxilium quaesiuit et meruit. 'leuaui', inquit, 'ocuIos meos ad montes, quaesiui unde mihi ueniret auxiiumauxilium, non inueni nisi a domino'. qui enim mundum condidit. tuetur accolas mu mundi. aspice ergo et semper aspice, quia iusti oculi semper ad dominum. cap. 3 § 1 Hoc monet te etiam Hieremias in Threnis sub hac ipsa littera dicens ad Hierusalem:", + "candidate_score": 0.641558, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_48_50", + "bdc_text": "Sed in cursu illo lectionis deprehendi quędam acerbius paulopaulo über der Zeile nachgetragen. dicta in Lutherum ; quam re vera voluissemVgl . auch Bucer oben Nr. 2131 , 9-19 und Anm. 11. .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_1126", + "psc_text": "fortasse quasi bonus magister mihi praeire cupiebat, ut lumen sequi discerem et illius pedibus ambularem. § 3 --.___J.....nn.In ostendit ergo mihi lucernam sequi discere in istius ignorantiae, in istius operimenti corporei tenebris constituto, ut Christum sequens nullum lapidem offensionis incurram. errabat Petrus in tenebris ignorantiae, negabat Christum esse moriturum, quia adhuc non uidebat moriturum et resurrecturum esse pro nobis. conuersus a § 4 -eum dominusait: uade retro post me. ostendit illi lucernam quam deberet sequi, 'post me' dicens. secundum uerbiunuerbum dei confirmatus est, postea coepit inhaerere Christo timens ne iterum aliquo laberetur errore. nonne et ipse, sicut qui dicebat: lucerna pedibus meis uerbum tuum, ad hanc lucernam festonauitfestinauit, cum diceret in mari: domine, iube me uenire a te super aquam? sed quia non sequebatur lucernam, motus. est atque titubauit, naturae uehementioris mole turbatus. 2*Sap. 7,10 3*Hiob 18, 5 4 cf. Ex. 27,20—21 7 I Cor. 12, 21 cf. Matth. 5,", + "candidate_score": 0.63957, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_48_50", + "bdc_text": "Sed in cursu illo lectionis deprehendi quędam acerbius paulopaulo über der Zeile nachgetragen. dicta in Lutherum ; quam re vera voluissemVgl . auch Bucer oben Nr. 2131 , 9-19 und Anm. 11. .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_1066", + "psc_text": "etsi interrogauero, non respondebitis mihi, dixit Iesus, et ex illo respondere non possunt et ex illo supra illos intellego qui non intellegebant, quia testimonia didici quae ille non nouit. didieididici: qui sequitur me tollat crucem suam, didici: diligite inimicoinimicos uestros. et ideo optat anathema esse Paulus pro fratribus genere, inimicis fide. cap. 11 § 1 Uideretur inconueniens esse uerecundiae prophetali huiusmodi usurpatio, eo quod praesumpserit dicere quod super omnes docentes intellexerit, cum uel legem Moyses acceperit a domino et populo eius instituta tradiderit, Aaron sacrificiommsacrificiorum omnium decurso ritu sacerdotalem docuerit disciplinam, Iesus Naue significauerisignificauerit quemadmodum circumcisio possit iterari, Samuhel unctionis pro . § 2 pheticae pariter ac regiae sacramenta monstrauentmonstrauerit. uideretur, inquam, incongmaincongrua praesumptio, nisi praemisisset superiora, quibus non inmerito super docentes intellexisse se conprobaret. debuit hanc adsumere confidentiam qui docebatur a domino; et mandatum quod docebatur domini erat et ipse dominus qui docebat. merito super omnes intellexit quem docebat", + "candidate_score": 0.639181, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_48", + "bdc_text": "Sed in cursu illo lectionis deprehendi quędam acerbius paulopaulo über der Zeile nachgetragen. dicta in Lutherum ;", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_1066", + "psc_text": "etsi interrogauero, non respondebitis mihi, dixit Iesus, et ex illo respondere non possunt et ex illo supra illos intellego qui non intellegebant, quia testimonia didici quae ille non nouit. didieididici: qui sequitur me tollat crucem suam, didici: diligite inimicoinimicos uestros. et ideo optat anathema esse Paulus pro fratribus genere, inimicis fide. cap. 11 § 1 Uideretur inconueniens esse uerecundiae prophetali huiusmodi usurpatio, eo quod praesumpserit dicere quod super omnes docentes intellexerit, cum uel legem Moyses acceperit a domino et populo eius instituta tradiderit, Aaron sacrificiommsacrificiorum omnium decurso ritu sacerdotalem docuerit disciplinam, Iesus Naue significauerisignificauerit quemadmodum circumcisio possit iterari, Samuhel unctionis pro . § 2 pheticae pariter ac regiae sacramenta monstrauentmonstrauerit. uideretur, inquam, incongmaincongrua praesumptio, nisi praemisisset superiora, quibus non inmerito super docentes intellexisse se conprobaret. debuit hanc adsumere confidentiam qui docebatur a domino; et mandatum quod docebatur domini erat et ipse dominus qui docebat. merito super omnes intellexit quem docebat", + "candidate_score": 0.638438, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12270_sent_70_72", + "bdc_text": "Neque hoc meum est tantummodo iudicium , sed et plurium aliorum , qui interim doctrinam vestram sequuntur et vobis alioqui optime volunt . Novi ex viris principibus quosdam , Darunter Hermann von Wied ( s. oben Nr. 2119 , 21-25 ;", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_1689", + "psc_text": "non iudicatur, non credidit OPm2av, transposuit ed. Rom. qui autem non iudicatur