diff --git "a/11/11453.json" "b/11/11453.json" new file mode 100644--- /dev/null +++ "b/11/11453.json" @@ -0,0 +1,3058 @@ +{ + "letter_id": "11453", + "bd_url": "https://www.bullinger-digital.ch/letter/11453", + "dominant_topic": 0, + "topic_dist": [ + 0.058369, + 0.058076, + 0.055855, + 0.048594, + 0.055844, + 0.044585, + 0.04658, + 0.053985, + 0.046616, + 0.045089, + 0.045806, + 0.04592, + 0.046114, + 0.056948, + 0.053524, + 0.052249, + 0.047417, + 0.046382, + 0.048128, + 0.043918 + ], + "citations": [ + { + "rank": 1, + "cf_id": "cf020", + "work_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae", + "max_score": 0.690397, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_2_4", + "bdc_text": "vgl . oben Nr. 1377 , Anm.1 . studiis deque publicis etiam lectionibus nostris ad te certi aliquid scribam , libenter certe facerem , nisi vel odiosum esset de aliorum vel neglectu vel etiam diligentia nimis curiose inquirere , eorum dico , quorum cura sit aliis commissa , vel si per privatas etiam occupationes mihi , quid ab aliis agatur , inspicere atque observare liberum esset . Itaque , quas lectiones vel audiant vel non audiant , affirmare citius ac verius ignorare me quam scire possim .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2024", + "psc_text": "omnia, et in mente mea plurima coacervans, accito notario, vel mea, vel aliena dictavi, nec ordinis, nec verborum, interdum nec sensuum memor. Jam Domini misericordiae est, ne per imperitiam nostram ab aliis bene dicta dispereant; et non placeant inter extrancos, quae placent inter suos). » Si quid igitur reprehensione dignum putaveras in explanatione nostra, eruditionis tuae fuerat quaerere, utrum ea quae scripsimus, haberentur in Graecis, ut si illi non dixissent, tunc meam proprie sententiam condemnares: praesertim cum libere in Praefatione confessus sim, Origenis Commentarios me esse secutum, et vel mea, vel aliena dictasse; et in fine ejusdem 740 capituli, quod reprehendis, scripserim: « (Si cui iste non placet sensus, quo nec Petrus peccasse, nec Paulus procaciter ostenditur arguisse majorem, debet exponere, qua consequentia Paulus in altero reprehendat, quod ipse commisit). » Ex quo ostendi, me non ex definito id defendere, quod in Graecis legerem: sed ea expressisse quae legeram, ut", + "candidate_score": 0.690397, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_2_4", + "bdc_text": "vgl . oben Nr. 1377 , Anm.1 . studiis deque publicis etiam lectionibus nostris ad te certi aliquid scribam , libenter certe facerem , nisi vel odiosum esset de aliorum vel neglectu vel etiam diligentia nimis curiose inquirere , eorum dico , quorum cura sit aliis commissa , vel si per privatas etiam occupationes mihi , quid ab aliis agatur , inspicere atque observare liberum esset . Itaque , quas lectiones vel audiant vel non audiant , affirmare citius ac verius ignorare me quam scire possim .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2993", + "psc_text": "vident, sed sicut eis libitum est, et sicut odio suo dictante suspicantur, exponent: quod profecto, quantum in nobis est, cavere debemus. At si forte, quod per nos innotescere nolumus, etiam invitis nobis, eis quibus nolumus innotuerit, quid restabit, nisi aequo animo habere Domini voluntatem? Neque 1071 enim hoc scribere ad quemquam deberem, quod semper latere voluissem. Nam si (quod absit) aliquo vel casu, vel necessitate nunquam ille rescripserit, procul dubio nostra consultatio, quam ad eum misimus, quandoque manifestabitur. Nec inutilis legentibus erit, quia etsi non illa invenient, quae requirunt, invenient certe, quemadmodum sint inquirenda, nec temere affirmanda, quae nesciunt, et dum ea, quae ibi legerint, consulere etiam ipsi, quos potuerint, studiosa caritate, non discordiosa contentione curabunt; donec aut id, quod volunt reperiant, aut ipsa inquisitione aciem mentis exerceant, ut ulterius inquirendum non esse cognoscant. Nunc tamen, quamdiu jam consulti amici nondum est desperanda responsio, edendam non esse consultationem nostram, quantum", + "candidate_score": 0.679895, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_3_5", + "bdc_text": "studiis deque publicis etiam lectionibus nostris ad te certi aliquid scribam , libenter certe facerem , nisi vel odiosum esset de aliorum vel neglectu vel etiam diligentia nimis curiose inquirere , eorum dico , quorum cura sit aliis commissa , vel si per privatas etiam occupationes mihi , quid ab aliis agatur , inspicere atque observare liberum esset . Itaque , quas lectiones vel audiant vel non audiant , affirmare citius ac verius ignorare me quam scire possim . Puto autem Myconium , eorum hospitem , nequaquam ipsos negligere .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2024", + "psc_text": "omnia, et in mente mea plurima coacervans, accito notario, vel mea, vel aliena dictavi, nec ordinis, nec verborum, interdum nec sensuum memor. Jam Domini misericordiae est, ne per imperitiam nostram ab aliis bene dicta dispereant; et non placeant inter extrancos, quae placent inter suos). » Si quid igitur reprehensione dignum putaveras in explanatione nostra, eruditionis tuae fuerat quaerere, utrum ea quae scripsimus, haberentur in Graecis, ut si illi non dixissent, tunc meam proprie sententiam condemnares: praesertim cum libere in Praefatione confessus sim, Origenis Commentarios me esse secutum, et vel mea, vel aliena dictasse; et in fine ejusdem 740 capituli, quod reprehendis, scripserim: « (Si cui iste non placet sensus, quo nec Petrus peccasse, nec Paulus procaciter ostenditur arguisse majorem, debet exponere, qua consequentia Paulus in altero reprehendat, quod ipse commisit). » Ex quo ostendi, me non ex definito id defendere, quod in Graecis legerem: sed ea expressisse quae legeram, ut", + "candidate_score": 0.67881, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_3_5", + "bdc_text": "studiis deque publicis etiam lectionibus nostris ad te certi aliquid scribam , libenter certe facerem , nisi vel odiosum esset de aliorum vel neglectu vel etiam diligentia nimis curiose inquirere , eorum dico , quorum cura sit aliis commissa , vel si per privatas etiam occupationes mihi , quid ab aliis agatur , inspicere atque observare liberum esset . Itaque , quas lectiones vel audiant vel non audiant , affirmare citius ac verius ignorare me quam scire possim . Puto autem Myconium , eorum hospitem , nequaquam ipsos negligere .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1445", + "psc_text": "quos laedere laesus ipse non audet. Ego interim sileo: nunc et dispensationem meam vel imperitiam simulabo, vel metum. Quid mihi accusanti facturus est, qui ut ipse testatur, laudandi detrahit? 6. Tota ejus Epistola, non tam expositione, quam nostri [al. nostris ] plena est contumeliis. Nomen meum absque ullis officiis, quibus non invicem palpare solemus homines, frequenter assumitur, carpitur, ventilatur, quasi de libro viventium deletus sim: quasi illius me litterae suggillaverint; aut istiusmodi nugas unquam quaesierim, qui ab adolescentia in Monasterii clausus cellulis, magis esse voluerim aliquid, quam videri. Quosdam ex nobis sic cum honore appellat, ut laceret, quasi et nos non possimus dicere, quae nemo tacet. E servo Clericum factum criminatur, cum et ipse nonnullos ejuscemodi Clericos habeat; et Onesimum legerit inter Pauli renatum vincula, Diaconum coepisse esse de servo (Philem. 1). Sycophantam jactitat, et ne probare cogatur, audisse se dicit. O si et mihi 517 liberet dicere, quae multi", + "candidate_score": 0.671281, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_3_5", + "bdc_text": "studiis deque publicis etiam lectionibus nostris ad te certi aliquid scribam , libenter certe facerem , nisi vel odiosum esset de aliorum vel neglectu vel etiam diligentia nimis curiose inquirere , eorum dico , quorum cura sit aliis commissa , vel si per privatas etiam occupationes mihi , quid ab aliis agatur , inspicere atque observare liberum esset . Itaque , quas lectiones vel audiant vel non audiant , affirmare citius ac verius ignorare me quam scire possim . Puto autem Myconium , eorum hospitem , nequaquam ipsos negligere .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2553", + "psc_text": "cernis contabescere? Sed absit, ut de te talia sentiam, ut sinistrum quippiam suspicer de ea, quae suam Domino animam consecravit. Non tam tibi, quam sub tuo nomine aliis sum locutus: quae otiosae et curiosae, atque verbosae domos circumeunt matronarum: quarum Deus venter est, et gloria in confusione earum (Philipp. 3) , quae nihil aliud de Scripturis, nisi digamiae praecepta noverunt; quae in alieno corpore, sua desideria consolantur, ut quod ipsae fecerint, alias facere videant, et malarum 916 societate palpentur. Quarum cum impudentiam et propositiones, Apostolicarum sententiarum interpretatione contriveris, legito quomodo tibi in viduitate servanda vivendum sit, librum ad Eustochium de Virginitate servanda (Epistola XXII. ad Eustoch.), et alios ad Furiam, atque Salvinam (Epist. LIV. ad Furiam et LXXIX ad Salvinam), quarum altera Probi quondam consulis nurus, altera Gildonis, qui Africam tenuit, filia est. Hic libellus de Monogamia sub nomine tuo, titulum possidebit. EPISTOLA CXXIV. AD AVITUM. Quid cavendum in Libris", + "candidate_score": 0.668352, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_3", + "bdc_text": "studiis deque publicis etiam lectionibus nostris ad te certi aliquid scribam , libenter certe facerem , nisi vel odiosum esset de aliorum vel neglectu vel etiam diligentia nimis curiose inquirere , eorum dico , quorum cura sit aliis commissa , vel si per privatas etiam occupationes mihi , quid ab aliis agatur , inspicere atque observare liberum esset .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2024", + "psc_text": "omnia, et in mente mea plurima coacervans, accito notario, vel mea, vel aliena dictavi, nec ordinis, nec verborum, interdum nec sensuum memor. Jam Domini misericordiae est, ne per imperitiam nostram ab aliis bene dicta dispereant; et non placeant inter extrancos, quae placent inter suos). » Si quid igitur reprehensione dignum putaveras in explanatione nostra, eruditionis tuae fuerat quaerere, utrum ea quae scripsimus, haberentur in Graecis, ut si illi non dixissent, tunc meam proprie sententiam condemnares: praesertim cum libere in Praefatione confessus sim, Origenis Commentarios me esse secutum, et vel mea, vel aliena dictasse; et in fine ejusdem 740 capituli, quod reprehendis, scripserim: « (Si cui iste non placet sensus, quo nec Petrus peccasse, nec Paulus procaciter ostenditur arguisse majorem, debet exponere, qua consequentia Paulus in altero reprehendat, quod ipse commisit). » Ex quo ostendi, me non ex definito id defendere, quod in Graecis legerem: sed ea expressisse quae legeram, ut", + "candidate_score": 0.667255, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_10_12", + "bdc_text": "Rudolf Thommen , Geschichte der Universität Basel 1532-1632 , Basel 1889 , S. 355f , Nr. 11. , in mathematicis Vitus Veit Ardüser. , in Hebraicis Monsterus Sebastian Münster. , in Gręcis ego , in theologia Carolstadius et Grynaeus alternis septimanis . Taceo lectiones paedagogii , quas omnium minime cessare arbitror . De mea possum dicere puerorum vestrorum unum tantum adesse ei interdum solere , et ita facilis alioqui est autor , quem praelegimus , ut privato studio assequi facillime possint neque interprete forte alio aut viva enarrantis voce habere opus videantur .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2681", + "psc_text": "magistram. Cum autem virgunculam rudem et edentulam, septimus aetatis annus exceperit, et ceperit erubescere, scire quid taceat, dubitare quid dicat: discat memoriter Psalterium, et usque ad annos pubertatis, libros Salomonis: Evangelia, Apostolos, et Prophetas sui cordis thesaurum faciat. Nec liberius procedat ad publicum, nec semper ecclesiarum quaerat celebritatem. In cubiculo suo totas delicias habeat. Nunquam juvenculos, nunquam cincinnatos videat, vocis dulcedines per aurem animam vulnerantes, puellarumque lascivia repellantur. Quae quanto licentius adeunt, tanto difficilius evitantur: et quod didicerunt, secreto docent, inclusamque Danaen vulgi sermonibus violant. Sit ei magistra comes, paedagoga custos: non multo vino dedita: non, juxta Apostolum, otiosa atque verbosa; sed sobria, gravis, lanifica, et ea tantum loquens, quae animum puellarem ad virtutem instituant. Ut enim aqua in areola digitum sequitur praecedentem, ita aetas mollis, et tenera in utramque partem flexibilis est, et quocumque duxeris, trahitur. Solent lascivi et comptuli juvenes blandimentis, affabilitate, munusculis, aditum sibi per nutrices aut", + "candidate_score": 0.661521, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_10_12", + "bdc_text": "Rudolf Thommen , Geschichte der Universität Basel 1532-1632 , Basel 1889 , S. 355f , Nr. 11. , in mathematicis Vitus Veit Ardüser. , in Hebraicis Monsterus Sebastian Münster. , in Gręcis ego , in theologia Carolstadius et Grynaeus alternis septimanis . Taceo lectiones paedagogii , quas omnium minime cessare arbitror . De mea possum dicere puerorum vestrorum unum tantum adesse ei interdum solere , et ita facilis alioqui est autor , quem praelegimus , ut privato studio assequi facillime possint neque interprete forte alio aut viva enarrantis voce habere opus videantur .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2795", + "psc_text": "erubescebat discere, qui docere consueverat. Me autem potius magistrum audire, quam velut magistrum delectat audiri. Recolo enim quid dixerit eis, quos prae caeteris elegit: Vos autem, inquit, nolite vocari ab hominibus Rabbi: unus est enim magister vester, Christus (Matth. 23. 8) . Nec alius docuit Moysen etiam per Jetro, nec alius Cornelium etiam per priorem Petrum, nec alius Petrum etiam per posteriorem Paulum. A quocumque enim verum illo donante dicitur, qui est ipsa veritas. Quod si ideo adhuc ista nescimus, et ea neque orando, neque legendo, neque cogitando et ratiocinando invenire potuimus, ut probemus non solum indoctos quanta caritate doceamus, verum a doctis etiam quanta humilitate discamus? » 10. « Doce ergo, quaeso, quod doceam, doce quod teneam, et dic mihi, si animae singillatim in singulis hodieque nascentibus, fiunt, ubi in parvulis peccent, ut indigeant in sacramento Christi remissione peccati, peccantes in Adam, ex quo caro est propagata 1004 peccati:", + "candidate_score": 0.661436, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_13_15", + "bdc_text": "Forsitan autem domi privatis studiis , qui fere Tigurinorum hactenus apud nos degentium mos fuit , plus se proficere quam audiendis aliis posse putant . Quicquid est , dicere certo nec possum nec , si possem , libenter in alterius messem falcem immittere meam vellemVgl . Adagia , 1 , 4 , 41 ( LB II 167f). .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2660", + "psc_text": "in nobis longo fuit studio congregatum, et meditatione diuturna, quasi in naturam versum; hoc illa libavit, hoc didicit, atque possedit: ita ut post profectionem nostram, si de aliquo testimonio Scripturarum esset oborta contentio, ad illam judicem pergeretur. Et quia valde prudens erat, et noverat illud, quod appellant Philosophi τὸ πρέπον id est, decere quod facias: sic ad interrogata respondebat, ut etiam sua, non sua diceret, sed vel mea, vel cujuslibet alterius, ut in eo ipso quod docebat, se discipulam fateretur. Sciebat enim dictum ab Apostolo: Docere autem mulieri non permitto (1. Tim. 2. 2) ; ne virili sexui, et interdum Sacerdotibus, de obscuris et ambiguis sciscitantibus, facere videretur injuriam. 8. In nostrum locum statim audivimus te illius adhaesisse consortio, et nunquam ab illa ne transversum quidem unguem, ut dicitur, recessisse. Eadem domo, eodem cubiculo usam, ut omnibus in urbe clarissima notum fieret, et te matrem, et illam filiam reperisse. Suburbanus", + "candidate_score": 0.658706, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_11_13", + "bdc_text": "Taceo lectiones paedagogii , quas omnium minime cessare arbitror . De mea possum dicere puerorum vestrorum unum tantum adesse ei interdum solere , et ita facilis alioqui est autor , quem praelegimus , ut privato studio assequi facillime possint neque interprete forte alio aut viva enarrantis voce habere opus videantur . Forsitan autem domi privatis studiis , qui fere Tigurinorum hactenus apud nos degentium mos fuit , plus se proficere quam audiendis aliis posse putant .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2660", + "psc_text": "in nobis longo fuit studio congregatum, et meditatione diuturna, quasi in naturam versum; hoc illa libavit, hoc didicit, atque possedit: ita ut post profectionem nostram, si de aliquo testimonio Scripturarum esset oborta contentio, ad illam judicem pergeretur. Et quia valde prudens erat, et noverat illud, quod appellant Philosophi τὸ πρέπον id est, decere quod facias: sic ad interrogata respondebat, ut etiam sua, non sua diceret, sed vel mea, vel cujuslibet alterius, ut in eo ipso quod docebat, se discipulam fateretur. Sciebat enim dictum ab Apostolo: Docere autem mulieri non permitto (1. Tim. 2. 2) ; ne virili sexui, et interdum Sacerdotibus, de obscuris et ambiguis sciscitantibus, facere videretur injuriam. 8. In nostrum locum statim audivimus te illius adhaesisse consortio, et nunquam ab illa ne transversum quidem unguem, ut dicitur, recessisse. Eadem domo, eodem cubiculo usam, ut omnibus in urbe clarissima notum fieret, et te matrem, et illam filiam reperisse. Suburbanus", + "candidate_score": 0.655655, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_6_8", + "bdc_text": "Alioqui certe lectiones publicę sunt satis multae : In dialecticis quotidie praelegit Hieronymus Rhetus Hieronymus Artulf. , in iure Amerbachius , in philosophia Aristotelica Gemusaeus , in oratoria sive Ciceronis orationibus Affinius Johannes Afinius ( Affinius , Avinius ) , gest. 1541 , aus Uri , immatrikulierte sich 1538 an der Basler Universität und wurde 1540 Professor für Rhetorik , Dekan der Artistenfakultät sowie Corregens des Augustinerkollegs . - Lit. :", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2255", + "psc_text": "ab aliis audisti, nos quoque sentiamus. Majores tui Patera, atque Delphidius, quorum alter antequam ego nascerer, Rhetoricam Romae 819 docuit: alter me jam adolescentulo omnes Gallias prosa versuque, suo illustravit ingenio, jam dormientes et taciti me jure reprehendunt, quod audeam ad stirpem generis sui quippiam mussitare: licet concedens eis eloquentiae magnitudinem, et doctrinam saecularium litterarum, merito subtraham scientiam Legis Dei, quam nemo accipere potest, nisi ei data fuerit a Patre luminum (Jacob. 1), qui illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum (Joan. 1) , et stat medius credentium, qui in nomine ejus fuerint congregati (Matth. 18). Unde libere profiteor (nec dictum superbe pertimesco) me scribere tibi non in doctis humanae sapientiae verbis, quam Deus destructurus est; sed in verbis fidei, spiritualibus spiritualia comparantem (1. Cor. 2. 23): ut abyssus veteris Testamenti invocet abyssum Evangelicam (Ps. 41), in voce cataractarum, id est, Prophetarum et Apostolorum suorum, et veritas Domini perveniat usque", + "candidate_score": 0.655113, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_6_8", + "bdc_text": "Alioqui certe lectiones publicę sunt satis multae : In dialecticis quotidie praelegit Hieronymus Rhetus Hieronymus Artulf. , in iure Amerbachius , in philosophia Aristotelica Gemusaeus , in oratoria sive Ciceronis orationibus Affinius Johannes Afinius ( Affinius , Avinius ) , gest. 1541 , aus Uri , immatrikulierte sich 1538 an der Basler Universität und wurde 1540 Professor für Rhetorik , Dekan der Artistenfakultät sowie Corregens des Augustinerkollegs . - Lit. :", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2653", + "psc_text": "(Psal. 1. 2) . Meditationem legis non in replicando quae scripta sunt, ut Judaeorum existimant Pharisaei; sed in opere intelligens, juxta illud Apostolicum: Sive comeditis, sive bibitis, sive quid agitis; omnia in gloriam Domini facientes (1. Cor. 10) . Et Prophetae verba dicentis: A mandatis tuis intellexi (Psal. 118. 104) : ut postquam mandata complesset, tunc se sciret mereri intelligentiam Scripturarum. Quod et alibi legimus: Quia coepit Jesus facere et docere (Act. 1. 1) . ERUBESCIT enim quamvis praeclara doctrina, quam propria reprehendit conscientia; frustraque ejus lingua praedicat paupertatem, et docet eleemosynas, qui Croesi divitiis tumet; vilique opertus pallio, pugnat contra tineas vestium sericarum. Illi erant moderata jejunia, carnium abstinentia, vini odor magis, quam gustus, propter stomachum et frequentes infirmitates (1. Tim. 5). Raro procedebat ad publicum, et maxime nobilium matronarum vitabat domos, ne cogeretur videre quod contempserat. Apostolorum et Martyrum basilicas 954 secretis celebrans orationibus, et quae populorum frequentiam", + "candidate_score": 0.654641, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_7_9", + "bdc_text": "In dialecticis quotidie praelegit Hieronymus Rhetus Hieronymus Artulf. , in iure Amerbachius , in philosophia Aristotelica Gemusaeus , in oratoria sive Ciceronis orationibus Affinius Johannes Afinius ( Affinius , Avinius ) , gest. 1541 , aus Uri , immatrikulierte sich 1538 an der Basler Universität und wurde 1540 Professor für Rhetorik , Dekan der Artistenfakultät sowie Corregens des Augustinerkollegs . - Lit. : Basel , Matrikel II 18 , Nr. 30 ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2255", + "psc_text": "ab aliis audisti, nos quoque sentiamus. Majores tui Patera, atque Delphidius, quorum alter antequam ego nascerer, Rhetoricam Romae 819 docuit: alter me jam adolescentulo omnes Gallias prosa versuque, suo illustravit ingenio, jam dormientes et taciti me jure reprehendunt, quod audeam ad stirpem generis sui quippiam mussitare: licet concedens eis eloquentiae magnitudinem, et doctrinam saecularium litterarum, merito subtraham scientiam Legis Dei, quam nemo accipere potest, nisi ei data fuerit a Patre luminum (Jacob. 1), qui illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum (Joan. 1) , et stat medius credentium, qui in nomine ejus fuerint congregati (Matth. 18). Unde libere profiteor (nec dictum superbe pertimesco) me scribere tibi non in doctis humanae sapientiae verbis, quam Deus destructurus est; sed in verbis fidei, spiritualibus spiritualia comparantem (1. Cor. 2. 23): ut abyssus veteris Testamenti invocet abyssum Evangelicam (Ps. 41), in voce cataractarum, id est, Prophetarum et Apostolorum suorum, et veritas Domini perveniat usque", + "candidate_score": 0.654446, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_1_3", + "bdc_text": "Quod me hortaris Ein entsprechender Brief Bullingers ist nicht vorhanden. , doctissime Bullingere , ut de puerorum vestrorum apud Myconium iam agentium Konrad Suter , Christoph Rotacher und Christian Wirth ; vgl . oben Nr. 1377 , Anm.1 . studiis deque publicis etiam lectionibus nostris ad te certi aliquid scribam , libenter certe facerem , nisi vel odiosum esset de aliorum vel neglectu vel etiam diligentia nimis curiose inquirere , eorum dico , quorum cura sit aliis commissa , vel si per privatas etiam occupationes mihi , quid ab aliis agatur , inspicere atque observare liberum esset .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2151", + "psc_text": "te, ne me tanto itinere vexatum, frustra venisse patiaris. Scit enim Dominus, quod post visionem sanctorum Locorum, hanc vel maxime causam habui, ut cum tuis litteris sorori mederer ac matri. Et ego: Jamjam, inquam, quod vis faciam: nam et epistolae transmarinae sunt, et specialiter sermo dictatus, raro potest invenire quos mordeat. Te autem obsecro, ut clam sermonem hunc habeas. Cumque portaveris eum pro viatico, si auditus fuerit, laetemur pariter, si autem contemptus fuerit, quod et magis reor, ego verba perdiderim, tu itineris longitudinem. Explicit Praefatio. 2. Primum vos scire cupio soror et filia, me non idcirco scribere, quia aliquid de vobis sinistrum suspicer; sed ne caeteri suspicentur vestram me orare concordiam. Alioquin (quod absit) si peccatorum vos existimarem glutino cohaesisse, nunquam scriberem; sciremque me surdis narrare fabulam. Deinde hoc obsecro, ut si mordacius quippiam scripsero, non tam meae putetis austeritatis [al. auctoritatis ] esse, quam morbi. Putridae carnes ferro curantur", + "candidate_score": 0.653725, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_6_8", + "bdc_text": "Alioqui certe lectiones publicę sunt satis multae : In dialecticis quotidie praelegit Hieronymus Rhetus Hieronymus Artulf. , in iure Amerbachius , in philosophia Aristotelica Gemusaeus , in oratoria sive Ciceronis orationibus Affinius Johannes Afinius ( Affinius , Avinius ) , gest. 1541 , aus Uri , immatrikulierte sich 1538 an der Basler Universität und wurde 1540 Professor für Rhetorik , Dekan der Artistenfakultät sowie Corregens des Augustinerkollegs . - Lit. :", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1228", + "psc_text": "precatorem: revolvi 441 Veterum libros, ut viderem quid singuli dicerent, et tibi quasi de multorum consilio, responderem. 2. Statimque in fronte Geneseos primam Homiliarum Origenis reperi scriptam de Melchisedech, in qua multiplici sermone disputans, illuc devolutus est, ut eum Angelum diceret. Iisdemque pene argumentis, quibus Scriptor tuus de Spiritu sancto, ille de supernis virtutibus est locutus. Transivi ad Didymum sectatorem ejus, et vidi hominem pedibus in magistri isse sententiam. Verti me ad Hippolytum, Irenaeum, Eusebium Caesariensem, et Emisenum, Apollinarem quoque, et Eustathium nostrum, qui primus Antiochenae Ecclesiae Episcopus contra Arium clarissima tuba bellicum cecinit: et deprehendi, horum omnium opiniones, diversis argumentationibus ac diverticulis ad unum compitum pervenisse, ut dicerent Melchisedech hominem fuisse Chananaeum, regem urbis Jerosolymae, quae primum Salem, postea Jebus, ad extremum Jerusalem appellata sit. Nec mirum esse, si Sacerdos Dei altissimi describatur absque circumcisione et legalibus caeremoniis, et genere Aaron: cum Abel quoque, et Enoch, et Noe placuerint", + "candidate_score": 0.652315, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_3", + "bdc_text": "studiis deque publicis etiam lectionibus nostris ad te certi aliquid scribam , libenter certe facerem , nisi vel odiosum esset de aliorum vel neglectu vel etiam diligentia nimis curiose inquirere , eorum dico , quorum cura sit aliis commissa , vel si per privatas etiam occupationes mihi , quid ab aliis agatur , inspicere atque observare liberum esset .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2002", + "psc_text": "rescripta meruero. Nam neque in me tantum scientiae divinarum Scripturarum est, aut esse jam poterit, quantum inesse tibi video. Et si quid in hac re habeo facultatis, utcumque impendo populo Dei. Vacare autem studiis diligentius, quam quae populi audiunt instruendi, propter Ecclesiasticas occupationes omnino non possum. 6. « Nescio quae scripta maledica super tuo nomine ad Africam pervenerunt. Accepimus tamen quod dignatus es mittere, illis respondens maledictis. Quo perlecto, fateor multum dolui, inter tam caras familiaresque personas, cunctis pene Ecclesiis notissimo amicitiae vinculo copulatas, tantum malum exstitisse discordiae. Et tu quidem quantum tibi modereris, quantumque teneas aculeos indignationis tuae, ne reddas maledictum pro maledicto satis in tuis litteris eminet. Verumtamen si eas ipsas cum legissem, contabui dolore, et obrigui timore; quid de me illa facerent, quae in te ille scripsit, si in manus meas forte venissent? Vae mundo ab scandalis (Matth. 18. 7) . Ecce fit, ecce prorsus impletur quod", + "candidate_score": 0.649611, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_7", + "bdc_text": "In dialecticis quotidie praelegit Hieronymus Rhetus Hieronymus Artulf. , in iure Amerbachius , in philosophia Aristotelica Gemusaeus , in oratoria sive Ciceronis orationibus Affinius Johannes Afinius ( Affinius , Avinius ) , gest. 1541 , aus Uri , immatrikulierte sich 1538 an der Basler Universität und wurde 1540 Professor für Rhetorik , Dekan der Artistenfakultät sowie Corregens des Augustinerkollegs .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1196", + "psc_text": "resurrectionem Christi tota praedicans libertate. Quid loquar de Melitone Sardensi Episcopo? quid de Apollinario Hierapolitanae Ecclesiae Sacerdote, Dionysioque Corinthiorum Episcopo, et Tatiano, et Bardesane, et Irenaeo Photini Martyris successore: qui origines haereseon singularum, et ex quibus Philosophorum fontibus emanarint, multis voluminibus explicarunt? Pantaenus Stoicae sectae Philosophus, ob praecipuae eruditionis gloriam, a Demetrio Alexandriae Episcopo missus est in Indiam, ut Christum apud Brachmanas, et illius gentis Philosophos praedicaret. Clemens Alexandrinae Ecclesiae Presbyter, meo judicio (al. vir meo judicio, etc.), omnium eruditissimus, octo scripsit Stromatum libros; et totidem ὐποτυπώσεων, et alium contra Gentes, Paedagogi quoque tria volumina. Quid in illis indoctum? imo 429 quid non de media Philosophia est? Hunc imitatus Origenes, decem scripsit Stromateas, Christianorum et Philosophorum inter se sententias comparans: et omnia nostrae religionis dogmata de Platone et Aristotele, Numenio, Cornutoque confirmans. Scripsit et Miltiades contra Gentes volumen egregium. Hippolytus quoque, et Apollonius, Romanae urbis Senator, propria opuscula condiderunt. Exstant", + "candidate_score": 0.649459, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_13_15", + "bdc_text": "Forsitan autem domi privatis studiis , qui fere Tigurinorum hactenus apud nos degentium mos fuit , plus se proficere quam audiendis aliis posse putant . Quicquid est , dicere certo nec possum nec , si possem , libenter in alterius messem falcem immittere meam vellemVgl . Adagia , 1 , 4 , 41 ( LB II 167f). .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2620", + "psc_text": "perniciosis cogitationibus mens, et instar fornicantis Jerusalem, omni transeunti divaricet pedes suos (Ezech. 17. 23). 12. Dum essem juvenis, et solitudinis me deserta vallarent, incentiva vitiorum ardoremque naturae ferre non poteram, quem cum crebris jejuniis frangerem, mens tamen cogitationibus aestuabat. Ad quam edomandam, cuidam fratri, qui ex Hebraeis crediderat, me in disciplinam dedi, ut post Quintiliani acumina, Ciceronis fluvios, gravitatemque Frontonis, et lenitatem Plinii, alphabetum discerem, et stridentia anhelantiaque verba meditarer. Quid ibi laboris insumpserim, quid sustinuerim difficultatis, quoties desperaverim, quotiesque cessaverim, et contentione 941 discendi rursus inceperim, testis est conscientia, tam mea qui passus sum, quam eorum qui mecum duxerunt vitam. Et gratias ago Domino, quod de amaro semine litterarum, dulces fructus carpo. 13. Dicam et aliud, quod in Aegypto viderim: Graecus adolescens erat in coenobio, qui nulla abstinentia [al. continentia ], nulla operis magnitudine flammam poterat carnis extinguere. Hunc periclitantem Pater monasterii hac arte servavit: imperavit cuidam viro", + "candidate_score": 0.649439, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_7", + "bdc_text": "In dialecticis quotidie praelegit Hieronymus Rhetus Hieronymus Artulf. , in iure Amerbachius , in philosophia Aristotelica Gemusaeus , in oratoria sive Ciceronis orationibus Affinius Johannes Afinius ( Affinius , Avinius ) , gest. 1541 , aus Uri , immatrikulierte sich 1538 an der Basler Universität und wurde 1540 Professor für Rhetorik , Dekan der Artistenfakultät sowie Corregens des Augustinerkollegs .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2255", + "psc_text": "ab aliis audisti, nos quoque sentiamus. Majores tui Patera, atque Delphidius, quorum alter antequam ego nascerer, Rhetoricam Romae 819 docuit: alter me jam adolescentulo omnes Gallias prosa versuque, suo illustravit ingenio, jam dormientes et taciti me jure reprehendunt, quod audeam ad stirpem generis sui quippiam mussitare: licet concedens eis eloquentiae magnitudinem, et doctrinam saecularium litterarum, merito subtraham scientiam Legis Dei, quam nemo accipere potest, nisi ei data fuerit a Patre luminum (Jacob. 1), qui illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum (Joan. 1) , et stat medius credentium, qui in nomine ejus fuerint congregati (Matth. 18). Unde libere profiteor (nec dictum superbe pertimesco) me scribere tibi non in doctis humanae sapientiae verbis, quam Deus destructurus est; sed in verbis fidei, spiritualibus spiritualia comparantem (1. Cor. 2. 23): ut abyssus veteris Testamenti invocet abyssum Evangelicam (Ps. 41), in voce cataractarum, id est, Prophetarum et Apostolorum suorum, et veritas Domini perveniat usque", + "candidate_score": 0.646958, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_13_15", + "bdc_text": "Forsitan autem domi privatis studiis , qui fere Tigurinorum hactenus apud nos degentium mos fuit , plus se proficere quam audiendis aliis posse putant . Quicquid est , dicere certo nec possum nec , si possem , libenter in alterius messem falcem immittere meam vellemVgl . Adagia , 1 , 4 , 41 ( LB II 167f). .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_610", + "psc_text": "ut occidat. Calumniemur ergo illum, atque dicamus ei: Testimonia quibus contra Judaeos, vel caeteras haereses usus es, aliter in suis locis, aliter in tuis Epistolis sonant. Videmus exempla captiva servire tibi ad victoriam, quae suis in voluminibus non dimicant. Nonne nobis loquitur cum Salvatore: aliter foris, aliter domi loquimur? Turbae parabolas, discipuli audiunt veritatem (Matth. 13). Proponit Pharisaeis Dominus quaestiones, et non edisserit. Aliud est docere discipulum, aliud adversarium vincere. « Mysterium, inquit, meum mihi, mysterium meum mihi et meis » (Isai. 24. 16). 14. Indignamini mihi, quod Jovinianum non docuerim, sed vicerim. Imo indignantur mihi, qui illum anathematizatum dolent: et cum laudent quod 224 sunt, accusant quod esse se simulant. Quasi vero rogandus fuerit, ut mihi cederet, et non invitus ac repugnans in veritatis vincula ducendus. Et haec dicerem, si vincendi studio, contra regulam Scripturarum quippiam locutus fuissem; et sicut viri fortes in controversiis solent facere, culpam praemio redimerem.", + "candidate_score": 0.646212, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_18_20", + "bdc_text": "frequens est ut nihil magis . Ego toto hoc anno non cessavi quam eo tempore , quo et apud vos fui , et nunc per octo dies , dum Hagenoam essem profectus , pro qua neglectione totum iam mensem , quo alioqui quiescere etiam academię privilegio licebatVgl . Thommen , aaO , S. 40. , lectionem meam continuo , nempe quia summo mane minus nobis infestus esse calor illeDie außerge wöhnliche Hitze dieses Sommers vermerkt auch Bullinger in seinem Diarium ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_109", + "psc_text": "otiosus accipio. Manu quotidie et proprio sudore quaerimus cibum, scientes ab Apostolo scriptum esse: Qui autem non operatur, nec manducet (2. Thess. 3) . 3. Haec, venerabilis et sancte Pater, cum quali gemitu, cum quali dolore conscripserim, testis est Jesus. Tacui, nunquid 45 semper tacebo, dicit Dominus (Psal. 49; et Isai. 42. 14) ? Non mihi conceditur unus angulus eremi. Quotidie exposcor fidem, quasi sine fide renatus sim. Confiteor, ut volunt, non placet. Subscribo, non credunt. Unum tantum placet, ut hinc recedam. Jamjam cedo: abruperunt a me partem animae meae, carissimos fratres: ecce discedere cupiunt, imo discedunt, melius esse dicentes, inter feras habitare, quam cum talibus Christianis: et ego ipse, nisi me et corporis imbecillitas, et hyemis retineret asperitas, jam modo fugerem. Verumtamen dum vernum tempus adveniat, obsecro ut paucis mihi mensibus eremi concedatur hospitium: aut si et hoc tardum videtur, abscedo. Domini est terra, et plenitudo ejus (Psal. 23)", + "candidate_score": 0.64429, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_13_15", + "bdc_text": "Forsitan autem domi privatis studiis , qui fere Tigurinorum hactenus apud nos degentium mos fuit , plus se proficere quam audiendis aliis posse putant . Quicquid est , dicere certo nec possum nec , si possem , libenter in alterius messem falcem immittere meam vellemVgl . Adagia , 1 , 4 , 41 ( LB II 167f). .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1465", + "psc_text": "juvenis, miro discendi ferebar ardore, nec juxta quorumdam praesumptionem, ipse me docui. Apollinarium Laodicenum audivi Antiochiae frequenter, et colui; et cum me in sanctis Scripturis erudiret, nunquam 524 illius contentiosum super sensu dogma suscepi. Jam canis spargebatur caput, et magistrum potius quam discipulum decebat. Perrexi tamen Alexandriam, audivi Didymum: in multis ei gratias ago. Quod nescivi, didici: quod sciebam, illo docente, non perdidi. Putabant me homines finem fecisse discendi. Veni rursum Jerosolymam et Bethleem. Quo labore, quo pretio Baraninam nocturnum habui praeceptorem! Timebat enim Judaeos, et mihi alterum exhibebat Nicodemum (Joan. 3. 1). Horum omnium frequenter in opusculis meis facio mentionem. Certe Apollinarii et Didymi inter se dogma contrarium est. Rapiat me ergo utraque turma diversum altrinsecus, quia magistrum utrumque confiteor. Si expedit odisse homines, et gentem aliquam detestari, miro odio adversor circumcisos. Usque hodie enim persequuntur Dominum nostrum Jesum Christum in synagogis Satanae. Objiciat mihi quispiam, cur hominem Judaeum", + "candidate_score": 0.644043, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_14_16", + "bdc_text": "Quicquid est , dicere certo nec possum nec , si possem , libenter in alterius messem falcem immittere meam vellemVgl . Adagia , 1 , 4 , 41 ( LB II 167f). . De cessatione item aliorum professorum nihil affirmare certi queo , nisi solorum medicorum , quibus a praelectionibus abstinere , cum duoOswald Bär und Sebastian Sinckeler ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_757", + "psc_text": "te in Scripturis sanctis, sine praevio et monstrante semitam, non posse ingredi. Taceo de Grammaticis, Rhetoribus, Philosophis, Geometris, Dialecticis, Musicis, Astronomis, Astrologis, Medicis, quorum scientia mortalibus vel utilissima est, et in tres partes scinditur, τό δὸγμα, τὴν μέθοδον, τὴν ἐμπειριαν. Ad minores artes veniam, et quae non tam λογῳ, quam manu administrantur. Agricolae, caementarii, fabri, metallorum, lignorumve caesores, lanarii quoque et fullones, et caeteri qui variam supellectilem et vilia opuscula fabricantur, absque doctore non possunt esse quod cupiunt. « Quod Medicorum est, » Promittunt Medici, tractant fabrilia fabri. (Horat. Epist. lib. 1. Epist. 1). 7. Sola Scripturarum ars est, quam sibi omnes passim vindicant. Scribimus indocti, doctique poemata passim. (Ibid.). Hanc garrula anus, hanc delirus senex, hanc sophista verbosus, hanc universi praesumunt, lacerant, docent, antequam discant. Alii adducto supercilio, grandia verba trutinantes, inter mulierculas de sacris litteris philosophantur. Alii discunt, proh pudor, a feminis, quod viros doceant: et ne parum", + "candidate_score": 0.642223, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_9_11", + "bdc_text": "Basel , Matrikel II 18 , Nr. 30 ; Rudolf Thommen , Geschichte der Universität Basel 1532-1632 , Basel 1889 , S. 355f , Nr. 11. , in mathematicis Vitus Veit Ardüser. , in Hebraicis Monsterus Sebastian Münster. , in Gręcis ego , in theologia Carolstadius et Grynaeus alternis septimanis . Taceo lectiones paedagogii , quas omnium minime cessare arbitror .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1482", + "psc_text": "Ipse, si adhuc viveret. Origenes irasceretur vobis fautoribus suis, et cum Jacob diceret, Odiosum me fecistis in mundo (Gen. 34) . 8. Vult aliquis laudare Origenem? laudet, ut laudo: magnus vir ab infantia, et vere martyris [Leonidis Martyris] filius: Alexandriae ecclesiasticam scholam tenuit, succedens eruditissimo viro Clementi presbytero: voluptates in tantum fugit, ut zelo Dei, sed tamen non secundum scientiam ferro truncaret genitalia: calcavit avaritiam: Scripturas memoriter tenuit, et in studio explanationis earum, diebus desudavit ac noctibus. Mille et co amplius tractatus in Ecclesia locutus est: edidit innumerabiles praeterea commentarios, quos ipse appellat τόμους, et quos nunc praetereo, ne videar operum ejus indicem texere. Quis nostrum tanta potest legere, quanta ille conscripsit? quis ardentem in Scripturis animum non miretur? Quod si quis Judas zelotes opposuerit nobis errores ejus, audiat libere: Interdum magnus dormitat Homerus. Verum opere in longo fas est obrepere somnum. (HORAT. Art. Poet.) Non imitemur ejus vitia, cujus", + "candidate_score": 0.641033, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_12_14", + "bdc_text": "De mea possum dicere puerorum vestrorum unum tantum adesse ei interdum solere , et ita facilis alioqui est autor , quem praelegimus , ut privato studio assequi facillime possint neque interprete forte alio aut viva enarrantis voce habere opus videantur . Forsitan autem domi privatis studiis , qui fere Tigurinorum hactenus apud nos degentium mos fuit , plus se proficere quam audiendis aliis posse putant . Quicquid est , dicere certo nec possum nec , si possem , libenter in alterius messem falcem immittere meam vellemVgl .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_906", + "psc_text": "Si contingeret docere quae didici: et quasi per manus mysteria tradere Prophetarum [al. Scripturarum ], nasceretur nobis aliquid quod docta Graecia non haberet. 9. Audi ergo, mi conserve, amice, germane: ausculta paulisper, quo in Scripturis sanctis calle gradiaris. TOTUM quod legimus in divinis Libris, nitet quidem, et fulget etiam in cortice, sed dulcius in medulla est. Qui edere vult nucleum, frangat nucem ( Ex Plauto ). « Revela, » inquit David, « oculos meos, et considerabo mirabilia de lege tua » (Ps. 118. 18). Si tantus Propheta tenebras ignorantiae confitetur, qua nos putas parvulos, et pene lactentes inscitiae nocte circumdari? Hoc autem velamen non solum in facie Moysi, sed et in Evangelistis et in Apostolis positum est. Turbis Salvator in parabolis loquebatur, et contestans mysticum esse quod dicebatur, aiebat: Qui habet aures audiendi audiat (Luc. 8. 8) . Nisi aperta fuerint universa quae scripta sunt ab eo, 326 qui habet", + "candidate_score": 0.640975, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_12_14", + "bdc_text": "De mea possum dicere puerorum vestrorum unum tantum adesse ei interdum solere , et ita facilis alioqui est autor , quem praelegimus , ut privato studio assequi facillime possint neque interprete forte alio aut viva enarrantis voce habere opus videantur . Forsitan autem domi privatis studiis , qui fere Tigurinorum hactenus apud nos degentium mos fuit , plus se proficere quam audiendis aliis posse putant . Quicquid est , dicere certo nec possum nec , si possem , libenter in alterius messem falcem immittere meam vellemVgl .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2065", + "psc_text": "Apud Latinos autem Hilarius Pictaviensis, et Eusebius Vercellensis Episcopi, Origenem et Eusebium transtulerunt, quorum priorem et noster Ambrosius in quibusdam secutus est. Respondeat mihi prudentia tua, quare tu post tantos et tales Interpretes in explanatione Psalmorum diversa senseris. Si enim obscuri sunt Psalmi, te quoque in eis falli potuisse credendum est. Si manifesti, illos in eis falli potuisse non creditur: ac per hoc utroque modo superflua erit interpretatio tua, et hac lege post priores nullus loqui audebit, et quodcumque alius occupaverit alius de eo licentiam scribendi non habebit. QUIN POTIUS humanitatis tuae est, in quo veniam tibi tribuis, indulgere et caeteris. Ego enim non tam vetera abolere conatus sum, quae linguae meae hominibus emendata de Graeco in Latinum transtuli, quam ea testimonia quae a Judaeis praetermissa sunt vel corrupta, proferre in medium; ut scirent nostri quid Hebraica Veritas contineret. Si cui legere non placet, nemo compellit invitum. Bibat vinum vetus", + "candidate_score": 0.640566, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_12_14", + "bdc_text": "De mea possum dicere puerorum vestrorum unum tantum adesse ei interdum solere , et ita facilis alioqui est autor , quem praelegimus , ut privato studio assequi facillime possint neque interprete forte alio aut viva enarrantis voce habere opus videantur . Forsitan autem domi privatis studiis , qui fere Tigurinorum hactenus apud nos degentium mos fuit , plus se proficere quam audiendis aliis posse putant . Quicquid est , dicere certo nec possum nec , si possem , libenter in alterius messem falcem immittere meam vellemVgl .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_907", + "psc_text": "Hoc autem velamen non solum in facie Moysi, sed et in Evangelistis et in Apostolis positum est. Turbis Salvator in parabolis loquebatur, et contestans mysticum esse quod dicebatur, aiebat: Qui habet aures audiendi audiat (Luc. 8. 8) . Nisi aperta fuerint universa quae scripta sunt ab eo, 326 qui habet clavem David: qui aperit, et nemo claudit, claudit, et nemo aperit: nullo alio reserante, pandentur. Si haberes hoc fundamentum, imo si quasi extrema manus operi tuo induceretur, nihil pulchrius, nihil doctius, nihil dulcius, nihilque Latinius tuis haberemus voluminibus. 10. Tertullianus creber est in sententiis, sed difficilis in loquendo. Beatus Cyprianus instar fontis purissimi, dulcis incedit et placidus; et cum totus sit in exhortatione virtutum, occupatus persecutionum angustiis, de Scripturis divinis nequaquam disseruit. Inclyto Victorinus martyrio coronatus, quod intelligit, eloqui non potest. Lactantius quasi quidam fluvius eloquentiae Tullianae, utinam tam nostra affirmare potuisset, quam facile aliena destruxit. Arnobius inaequalis et nimius,", + "candidate_score": 0.638553, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_18_20", + "bdc_text": "frequens est ut nihil magis . Ego toto hoc anno non cessavi quam eo tempore , quo et apud vos fui , et nunc per octo dies , dum Hagenoam essem profectus , pro qua neglectione totum iam mensem , quo alioqui quiescere etiam academię privilegio licebatVgl . Thommen , aaO , S. 40. , lectionem meam continuo , nempe quia summo mane minus nobis infestus esse calor illeDie außerge wöhnliche Hitze dieses Sommers vermerkt auch Bullinger in seinem Diarium ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2002", + "psc_text": "rescripta meruero. Nam neque in me tantum scientiae divinarum Scripturarum est, aut esse jam poterit, quantum inesse tibi video. Et si quid in hac re habeo facultatis, utcumque impendo populo Dei. Vacare autem studiis diligentius, quam quae populi audiunt instruendi, propter Ecclesiasticas occupationes omnino non possum. 6. « Nescio quae scripta maledica super tuo nomine ad Africam pervenerunt. Accepimus tamen quod dignatus es mittere, illis respondens maledictis. Quo perlecto, fateor multum dolui, inter tam caras familiaresque personas, cunctis pene Ecclesiis notissimo amicitiae vinculo copulatas, tantum malum exstitisse discordiae. Et tu quidem quantum tibi modereris, quantumque teneas aculeos indignationis tuae, ne reddas maledictum pro maledicto satis in tuis litteris eminet. Verumtamen si eas ipsas cum legissem, contabui dolore, et obrigui timore; quid de me illa facerent, quae in te ille scripsit, si in manus meas forte venissent? Vae mundo ab scandalis (Matth. 18. 7) . Ecce fit, ecce prorsus impletur quod", + "candidate_score": 0.638047, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_18_20", + "bdc_text": "frequens est ut nihil magis . Ego toto hoc anno non cessavi quam eo tempore , quo et apud vos fui , et nunc per octo dies , dum Hagenoam essem profectus , pro qua neglectione totum iam mensem , quo alioqui quiescere etiam academię privilegio licebatVgl . Thommen , aaO , S. 40. , lectionem meam continuo , nempe quia summo mane minus nobis infestus esse calor illeDie außerge wöhnliche Hitze dieses Sommers vermerkt auch Bullinger in seinem Diarium ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_523", + "psc_text": "convenerunt, praesentiam nostram negare non possumus, et tibi non statim respondere, admodum visum est arrogantis, latam disputationem brevi sermone comprehendimus, ut non tam Epistolam, quam Commentariolum dictaremus. EPISTOLA XLIII. AD MARCELLAM. Marcellam hortatur, ut Roma relicta, se rus conferat: per contentionem ostendens, et quantum habeat Roma molestiarum, et quantum commoditatum solitudo. 1. Ambrosius, quo chartas, sumptus, notarios ministrante, tam innumerabiles libros vere Adamantius, et Chalcenterus noster explicavit in quadam Epistola, quam ad eumdem de Athenis scripserat, refert, nunquam se cibum Origene praesente sine lectione sumpsisse; nunquam inisse somnum, nisi unus e fratribus sacris litteris personaret. Hoc diebus 193 egisse et noctibus, ut et lectio orationem exciperet, et oratio lectionem. 2. Quid nos ventris animalia tale unquam fecimus? quos si vel secunda hora legentes invenerit, oscitamus: manu faciem defricantes, continemus stomachum; et quasi post multum laborem mundialibus rursum negotiis occupamur. Praetermitto prandia, quibus mens onerata premitur. Pudet dicere frequentiam salutandi, qua", + "candidate_score": 0.637817, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_12_14", + "bdc_text": "De mea possum dicere puerorum vestrorum unum tantum adesse ei interdum solere , et ita facilis alioqui est autor , quem praelegimus , ut privato studio assequi facillime possint neque interprete forte alio aut viva enarrantis voce habere opus videantur . Forsitan autem domi privatis studiis , qui fere Tigurinorum hactenus apud nos degentium mos fuit , plus se proficere quam audiendis aliis posse putant . Quicquid est , dicere certo nec possum nec , si possem , libenter in alterius messem falcem immittere meam vellemVgl .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_644", + "psc_text": "verecundius loqui coepisse cognoscar. 2. De opusculis meis contra Jovinianum, quod et prudenter et amanter feceris, exemplaria subtrahendo, optime novi. Sed nihil profuit ista diligentia, cum aliquanti ex Urbe venientes, mihi eadem lectitarent, quae se Romae excepisse referebant. In hac quoque provincia jam libri fuerant divulgati: et ut ipse legisti, « nescit vox missa reverti » (Horat. de Art. Poet.). Non sum tantae felicitatis, quantae plerique hujus temporis Tractatores, ut nugas meas quando voluerim emendare possim. Statim ut aliquid scripsero, aut imatores mei, aut invidi, diverso quidem studio, sed pari certamine, in vulgus nostra disseminant: et vel in laude, vel in vituperatione nimii sunt: non meritum stili, sed suum stomachum sequentes. Itaque quod solum facere potui, ἀπολογετικὸν 235 ipsius operis tibi προσεφώνησα; quem cum legeris, ipse pro nobis caeteris satisfacies: aut si tu quoque narem contraxeris, illam Apostoli περικοπὴν, in qua de virginitate et nuptiis disputat, aliter disserere compelleris. 3.", + "candidate_score": 0.63747, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_18_20", + "bdc_text": "frequens est ut nihil magis . Ego toto hoc anno non cessavi quam eo tempore , quo et apud vos fui , et nunc per octo dies , dum Hagenoam essem profectus , pro qua neglectione totum iam mensem , quo alioqui quiescere etiam academię privilegio licebatVgl . Thommen , aaO , S. 40. , lectionem meam continuo , nempe quia summo mane minus nobis infestus esse calor illeDie außerge wöhnliche Hitze dieses Sommers vermerkt auch Bullinger in seinem Diarium ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1731", + "psc_text": "nisi sit certius de auctore. Meminit et Ruffini ficto nomine. Domino vere Sancto, ac beatissimo Papae AUGUSTINO HIERONYMUS in Domino salutem. 1. In ipso profectionis articulo sancti filii nostri Asterii Hypodiaconi, necessarii mei, beatitudinis tuae litterae ad me pervenerunt, quibus satisfacis, te contra parvitatem meam librum Romam non misisse. Hoc nec ego factum audieram, sed epistolae cujusdam quasi ad me scriptae per fratrem nostrum Sysinnium Diaconum huc exemplaria pervenerunt: in qua hortaris me, ut παλινῳδιαν super quodam Apostoli capitulo canam, et imiter Stesichorum inter vituperationem et laudes Helenae fluctuantem, ut qui detrahendo oculos perdiderat, laudando receperit. Ego simpliciter fateor dignationi tuae, licet stylus et ἐπιχειρήματα tua mihi viderentur: tamen non temere exemplaribus litterarum credendum putavi; ne forte me respondente, laesus juste expostulares, quod probare ante debuissem tuum esse sermonem, et sic rescribere. Accessit ad moram sanctae et venerabilis Paulae longa infirmitas. Dum enim languenti multo tempore assideremus [al. assidemus ],", + "candidate_score": 0.637136, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_12_14", + "bdc_text": "De mea possum dicere puerorum vestrorum unum tantum adesse ei interdum solere , et ita facilis alioqui est autor , quem praelegimus , ut privato studio assequi facillime possint neque interprete forte alio aut viva enarrantis voce habere opus videantur . Forsitan autem domi privatis studiis , qui fere Tigurinorum hactenus apud nos degentium mos fuit , plus se proficere quam audiendis aliis posse putant . Quicquid est , dicere certo nec possum nec , si possem , libenter in alterius messem falcem immittere meam vellemVgl .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2001", + "psc_text": "verbis Apostoli ad Galatas, juvenem me ad tuam sanctitatem scripsisse meminerim; et ecce jam senex, necdum rescripta meruerim; faciliusque ad te exemplaria epistolae meae pervenerint, nescio qua occasione praeveniente, quam ipsa epistola, me curante. Homo enim, qui eam tunc acceperat, nec ad te pertulit nec ad me retulit [al. pertulerit et retulerit ]. Tantae autem mihi in litteris tuis, quae in manus nostras pervenire potuerunt, apparent res, ut nihil studiorum meorum mallem, si possem, quam inhaerere lateri tuo. Quod ego quia non possum, aliquem nostrorum in Domino filiorum erudiendum nobis ad te mittere cogito, si etiam de hac re tua rescripta meruero. Nam neque in me tantum scientiae divinarum Scripturarum est, aut esse jam poterit, quantum inesse tibi video. Et si quid in hac re habeo facultatis, utcumque impendo populo Dei. Vacare autem studiis diligentius, quam quae populi audiunt instruendi, propter Ecclesiasticas occupationes omnino non possum. 6. « Nescio quae", + "candidate_score": 0.637046, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_17_19", + "bdc_text": "vgl . Thommen , aaO , S. 212f. tamen sint , itanach ita ein gestrichener Wortanfang . frequens est ut nihil magis . Ego toto hoc anno non cessavi quam eo tempore , quo et apud vos fui , et nunc per octo dies , dum Hagenoam essem profectus , pro qua neglectione totum iam mensem , quo alioqui quiescere etiam academię privilegio licebatVgl .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2461", + "psc_text": "Grammaticae apostolum fecisse reperimus. Neque enim sequitur sed, vel alia conjunctio, quae solet ei praepositioni, ubi quidem positum fuerit, respondere. Videntur igitur observationes Judaicae apud imperitos, et vilem plebeculam, imaginem habere rationis, humanaeque sapientiae. Unde, et doctores eorum σοφοὶ, hoc est, sapientes vocantur. Et si quando certis diebus traditiones suas 885 exponunt, discipulis suis solent dicere, οἱ σοφοὶ δευτερῶσιν id est, sapientes docent traditiones. Pro superstitione in Graeco ἐθελοθρησκεία positum est, hoc est, falsa religio: et pro humilitate ταπεινοφροσύνη, quae magis virtutem solet sonare, quam vitium. Sed hic ταπεινοφρονῆιν, sic est intelligendum, quod humilia sentiant atque terrena. Ἀφειδία autem σώματος, cujus nomen Latinus sermo non explicat, apud nos dicitur, ad non parcendum corpori. Non parcunt Judaei corporibus suis in assumptione ciborum, contemnentes interdum quae habent, et quaerentes quae non habent. Ex qua necessitate debilitates interdum, et morbos contrahunt. Nec honorant semetipsos, cum omnia munda sint mundis (Tit. 1. 15), nihilque", + "candidate_score": 0.63691, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_0_2", + "bdc_text": "S . Quod me hortaris Ein entsprechender Brief Bullingers ist nicht vorhanden. , doctissime Bullingere , ut de puerorum vestrorum apud Myconium iam agentium Konrad Suter , Christoph Rotacher und Christian Wirth ; vgl . oben Nr. 1377 , Anm.1 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_906", + "psc_text": "Si contingeret docere quae didici: et quasi per manus mysteria tradere Prophetarum [al. Scripturarum ], nasceretur nobis aliquid quod docta Graecia non haberet. 9. Audi ergo, mi conserve, amice, germane: ausculta paulisper, quo in Scripturis sanctis calle gradiaris. TOTUM quod legimus in divinis Libris, nitet quidem, et fulget etiam in cortice, sed dulcius in medulla est. Qui edere vult nucleum, frangat nucem ( Ex Plauto ). « Revela, » inquit David, « oculos meos, et considerabo mirabilia de lege tua » (Ps. 118. 18). Si tantus Propheta tenebras ignorantiae confitetur, qua nos putas parvulos, et pene lactentes inscitiae nocte circumdari? Hoc autem velamen non solum in facie Moysi, sed et in Evangelistis et in Apostolis positum est. Turbis Salvator in parabolis loquebatur, et contestans mysticum esse quod dicebatur, aiebat: Qui habet aures audiendi audiat (Luc. 8. 8) . Nisi aperta fuerint universa quae scripta sunt ab eo, 326 qui habet", + "candidate_score": 0.633384, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_28_30", + "bdc_text": "Ioan. Oporinus tuus . De rebus Hagenoicis melius ex Quirino Quirinus von Leiden. intelliges et amicorum literis ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2062", + "psc_text": "asteriscos habeat et virgulas praenotatas; et postea aliam translationem absque his signis ediderim: pace tua dixerim, videris mihi non intelligere, quod quaesisti. Illa enim interpretatio Septuaginta Interpretum est: et ubicumque virgulae, id est obeli sunt, significatur quod Septuaginta plus dixerint, quam habetur in Hebraeo. Ubi autem asterisci, id est, stellulae praelucentes, ex Theodotionis editione ab Origene additum est: Et ibi Graeca transtulimus: hic de ipso Hebraico, quod intelligebamus, expressimus: sensuum potius veritatem, quam verborum ordinem interdum conservantes. Et miror quomodo Septuaginta Interpretum libros legas, non puros ut ab eis editi sunt, sed ab Origene emendatos, sive corruptos per obelos et asteriscos; et Christiani hominis interpretatiunculam non sequaris, praesertim cum ea quae addita sunt, ex hominis Judaei atque blasphemi post passionem Christi, editione transtulerit. Vis amator esse verus Septuaginta Interpretum? Non legas ea quae sub asteriscis sunt, imo rade de voluminibus, ut veterum te fautorem probes. Quod si feceris, omnes Ecclesiarum", + "candidate_score": 0.632903, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_17_19", + "bdc_text": "vgl . Thommen , aaO , S. 212f. tamen sint , itanach ita ein gestrichener Wortanfang . frequens est ut nihil magis . Ego toto hoc anno non cessavi quam eo tempore , quo et apud vos fui , et nunc per octo dies , dum Hagenoam essem profectus , pro qua neglectione totum iam mensem , quo alioqui quiescere etiam academię privilegio licebatVgl .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_746", + "psc_text": "Aethiopiam, ut Gymnosophistas, et Tamosissimam Solis mensam videret in sabulo. Invenit ille vir ubique quod disceret: et semper proficiens, semper se melior fieret. Scripsit super hoc plenissime octo voluminibus Philostratus. 2. Quid loquar de saeculi hominibus? cum Apostolus Paulus vas electionis et magister gentium, qui de conscientia tanti in se hospitis loquebatur. An experimentum quaeritis ejus qui in me loquitur Christus? (2. Cor. 13. 3.) post Damascum Arabiamque lustratam, ascenderit Jerosolymam, ut videret Petrum, et manserit apud eum diebus quindecim. Hoc enim mysterio hebdomadis et ogdoadis, futurus Gentium praedicator instruendus erat. Rursumque post annos quatuordecim, assumpto Barnaba et Tito exposuerit Apostolis Evangelium, ne forte in vacuum curreret, 272 aut cucurrisset. Habet nescio quid latentis energiae viva vox; et in aures discipuli de auctoris ore transfusa fortius sonat. Unde et Eschynes, cum Rhodi exularet; et legeretur illa Demosthenis Oratio, quam adversus eum habuerat, mirantibus cunctis atque laudantibus, suspirans ait: Quid si", + "candidate_score": 0.632409, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_1", + "bdc_text": "Quod me hortaris Ein entsprechender Brief Bullingers ist nicht vorhanden. , doctissime Bullingere , ut de puerorum vestrorum apud Myconium iam agentium Konrad Suter , Christoph Rotacher und Christian Wirth ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_906", + "psc_text": "Si contingeret docere quae didici: et quasi per manus mysteria tradere Prophetarum [al. Scripturarum ], nasceretur nobis aliquid quod docta Graecia non haberet. 9. Audi ergo, mi conserve, amice, germane: ausculta paulisper, quo in Scripturis sanctis calle gradiaris. TOTUM quod legimus in divinis Libris, nitet quidem, et fulget etiam in cortice, sed dulcius in medulla est. Qui edere vult nucleum, frangat nucem ( Ex Plauto ). « Revela, » inquit David, « oculos meos, et considerabo mirabilia de lege tua » (Ps. 118. 18). Si tantus Propheta tenebras ignorantiae confitetur, qua nos putas parvulos, et pene lactentes inscitiae nocte circumdari? Hoc autem velamen non solum in facie Moysi, sed et in Evangelistis et in Apostolis positum est. Turbis Salvator in parabolis loquebatur, et contestans mysticum esse quod dicebatur, aiebat: Qui habet aures audiendi audiat (Luc. 8. 8) . Nisi aperta fuerint universa quae scripta sunt ab eo, 326 qui habet", + "candidate_score": 0.632199, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_30_32", + "bdc_text": "intelliges et amicorum literis ; nam ego , quod vel narratione dignum sit , nihil vidi. [ Adresse darunter : ] Domino Henrico Bullingero , amico et fratri charissimo suo .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1728", + "psc_text": "Christo fratri, et compresbytero HIERONYMO, AUGUSTINUS in Domino salutem. 1. « Audivi pervenisse in manus tuas litteras meas; sed quod adhuc rescripta non merui, nequaquam imputaverim dilectioni tuae. Aliquid proculdubio impedimenti fuit. Unde agnosco, Dominum a me potius deprecandum, ut tuae voluntati det facultatem mittendi, quod rescripseris. Nam rescribendi jam dedit, quia cum volueris, facillime poteris. 2. « Etiam hoc, quod ad me sane perlatum est, utrum quidem crederem, dubitavi; sed hinc quoque tibi aliquid utrum scriberem, dubitare non debui. Hoc autem brevi, suggestum esse caritati tuae a nescio quibus fratribus, mihi dictum est, quod librum adversus te scripserim, Romamque miserim. Hoc falsum esse noveris: Deum nostrum testor, hoc me non fecisse, sed si forte aliqua in aliquibus scriptis meis reperiuntur, in quibus aliter aliquid quam tu sensisse reperiar, non contra te dictum, sed quod mihi videbatur, a me scriptum esse, puto te debere cognoscere: aut si cognosci non potest,", + "candidate_score": 0.631495, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_20_22", + "bdc_text": "Thommen , aaO , S. 40. , lectionem meam continuo , nempe quia summo mane minus nobis infestus esse calor illeDie außerge wöhnliche Hitze dieses Sommers vermerkt auch Bullinger in seinem Diarium ; s. HBD 28 , 1-30 . potest . Haec habui , doctissime atque humanissime Bullingere , quę super interrogatis tuis subitonach subito ein gestrichener Wortanfang .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_523", + "psc_text": "convenerunt, praesentiam nostram negare non possumus, et tibi non statim respondere, admodum visum est arrogantis, latam disputationem brevi sermone comprehendimus, ut non tam Epistolam, quam Commentariolum dictaremus. EPISTOLA XLIII. AD MARCELLAM. Marcellam hortatur, ut Roma relicta, se rus conferat: per contentionem ostendens, et quantum habeat Roma molestiarum, et quantum commoditatum solitudo. 1. Ambrosius, quo chartas, sumptus, notarios ministrante, tam innumerabiles libros vere Adamantius, et Chalcenterus noster explicavit in quadam Epistola, quam ad eumdem de Athenis scripserat, refert, nunquam se cibum Origene praesente sine lectione sumpsisse; nunquam inisse somnum, nisi unus e fratribus sacris litteris personaret. Hoc diebus 193 egisse et noctibus, ut et lectio orationem exciperet, et oratio lectionem. 2. Quid nos ventris animalia tale unquam fecimus? quos si vel secunda hora legentes invenerit, oscitamus: manu faciem defricantes, continemus stomachum; et quasi post multum laborem mundialibus rursum negotiis occupamur. Praetermitto prandia, quibus mens onerata premitur. Pudet dicere frequentiam salutandi, qua", + "candidate_score": 0.630829, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_30_32", + "bdc_text": "intelliges et amicorum literis ; nam ego , quod vel narratione dignum sit , nihil vidi. [ Adresse darunter : ] Domino Henrico Bullingero , amico et fratri charissimo suo .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2014", + "psc_text": "EPISTOLA CXI AUGUSTINI AD PRAESIDIUM. Praesidium rogat Augustinus, ut superiorem epistolam curet Hieronymo reddendam, utque sibi eumdem suis etiam litteris placet. Domino beatissimo, et merito venerando fratri, et consacerdoti PRAESIDIO, AUGUSTINUS in Domino salutem. 1. « Sicut praesens rogavi sinceritatem tuam, nunc quoque commoneo, ut litteras meas sancto fratri et compresbytero nostro Hieronymo mittere non graveris. Ut autem noverit caritas tua, quemadmodum etiam tu illi pro mea causa scribere debeas, misi exemplaria litterarum et mearum ad ipsum, et ad me ipsius. Quibus lectis pro tua sancta prudentia facile videas [al. videbis ] et modum meum, quem servandum putavi, et motum ejus, quem non frustra timui. Aut si ego quod non debui, aut quomodo non debui, aliquid scripsi, non ad illum de me, sed ad meipsum potius fraterna dilectione mitte sermonem; quo correctus petam, ut ignoscat, si meam culpam ipse cognovero. » EPISTOLA CXII HIERONYMI AD AUGUSTINUM. Respondet tandem Hieronymus ad", + "candidate_score": 0.630567, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_28_30", + "bdc_text": "Ioan. Oporinus tuus . De rebus Hagenoicis melius ex Quirino Quirinus von Leiden. intelliges et amicorum literis ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_847", + "psc_text": "Unde et ego beatum me in hoc duntaxat negotio judico, quod apud eruditas aures imperitae linguae responsurus sum: quae objicit mihi vel ignorantiam, vel mendacium; si aut nescivi alienas litteras vere interpretari, aut nolui: quorum alterum error, alterum crimen est. Ac ne forsitan accusator meus facilitate, qua cuncta loquitur, et impunitate, qua sibi licere omnia putat, me quoque apud vos argueret, ut Papam Epiphanium criminatus est, hanc epistolam misi, quae te, et per te alios, qui nos amare dignantur, rei ordinem doceat. 2. Epiphanii litterae ad Joannem Episcopum. Eusebius Cremonensis Graeci sermonis ignarus. Pseudomonachus quid egerit. --Ante hoc ferme biennium miserat Joanni Episcopo supradictus Papa Epiphanius litteras, arguens eum in quibusdam dogmatibus, et postea clementer ad poenitentiam provocans. Harum exemplaria 306 certatim Palaestinae rapiebantur, vel ob auctoris meritum, vel ob elegantiam scriptionis. Erat in monasterio nostro vir apud suos haud ignobilis, Eusebius Cremonensis, qui cum haec Epistola per multorum ora", + "candidate_score": 0.629325, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_32", + "bdc_text": "] Domino Henrico Bullingero , amico et fratri charissimo suo .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2013", + "psc_text": "integra salute, sola fama vexatur. Quod autem malum perpetratur, hostis est intimus, etiam si nullius intimi loquacitate aut lite vulgetur. Quapropter quis prudentium non videat, etiam tu quam tolerabiliter feras amicissimi quondam et familiarissimi incredibiles nunc inimicitias, consolante conscientia; et quemadmodum vel quod jactitat, vel quod a quibusdam forsitan creditur, in sinistris armis deputes, quibus non minus quam dextris contra diabolum dimicatur. Verumtamen illum maluerim aliquo modo mitiorem, quam te isto modo armatiorem. HOC MAGNUM et triste miraculum est, ex amicitiis talibus ad has inimicitias pervenisse. 736 Laetum erit, et multo majus, ex inimicitiis talibus ad pristinam concordiam revertisse. » EPISTOLA CXI AUGUSTINI AD PRAESIDIUM. Praesidium rogat Augustinus, ut superiorem epistolam curet Hieronymo reddendam, utque sibi eumdem suis etiam litteris placet. Domino beatissimo, et merito venerando fratri, et consacerdoti PRAESIDIO, AUGUSTINUS in Domino salutem. 1. « Sicut praesens rogavi sinceritatem tuam, nunc quoque commoneo, ut litteras meas sancto fratri et", + "candidate_score": 0.626858, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_12", + "bdc_text": "De mea possum dicere puerorum vestrorum unum tantum adesse ei interdum solere , et ita facilis alioqui est autor , quem praelegimus , ut privato studio assequi facillime possint neque interprete forte alio aut viva enarrantis voce habere opus videantur .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2065", + "psc_text": "Apud Latinos autem Hilarius Pictaviensis, et Eusebius Vercellensis Episcopi, Origenem et Eusebium transtulerunt, quorum priorem et noster Ambrosius in quibusdam secutus est. Respondeat mihi prudentia tua, quare tu post tantos et tales Interpretes in explanatione Psalmorum diversa senseris. Si enim obscuri sunt Psalmi, te quoque in eis falli potuisse credendum est. Si manifesti, illos in eis falli potuisse non creditur: ac per hoc utroque modo superflua erit interpretatio tua, et hac lege post priores nullus loqui audebit, et quodcumque alius occupaverit alius de eo licentiam scribendi non habebit. QUIN POTIUS humanitatis tuae est, in quo veniam tibi tribuis, indulgere et caeteris. Ego enim non tam vetera abolere conatus sum, quae linguae meae hominibus emendata de Graeco in Latinum transtuli, quam ea testimonia quae a Judaeis praetermissa sunt vel corrupta, proferre in medium; ut scirent nostri quid Hebraica Veritas contineret. Si cui legere non placet, nemo compellit invitum. Bibat vinum vetus", + "candidate_score": 0.626619, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_12", + "bdc_text": "De mea possum dicere puerorum vestrorum unum tantum adesse ei interdum solere , et ita facilis alioqui est autor , quem praelegimus , ut privato studio assequi facillime possint neque interprete forte alio aut viva enarrantis voce habere opus videantur .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_434", + "psc_text": "scribendum transvolarem: quod quidem usque ad praesens facio. Verum quia heri diacono ad me misso, ut tu putas Epistolam, ut ego sentio, Commentarium te expectare dixisti, brevem responsionem ad ea desiderans, quae singula magnorum voluminum prolixitate indigent, ταῦτὰ σοι ἐσχεδίασα, duabus tantum Quaestiunculis praetermissis: non quo non potuerim ad illas aliquid respondere, sed quod ab eloquentissimis viris, Tertulliano nostro scilicet, et Novatiano, latino sermone sint editae; et si nova voluerimus afferre, sit latius disputandum. 161 Certe exspecto quid placeat: utrumne epistolari brevitate sententias tibi velis digeri aut singulorum libros confici. Nam et Origenes in quarto Pauli ad Romanos ἐξηγήσεων tomo de circumcisione magnifice disputavit: et de mundis atque immundis animalibus in Levitico plura disseruit: ut si ipse invenire nihil possem, de ejus tamen fontibus mutuarer. Et ut verius loquar, Didymi de Spiritu sancto librum in manibus habeo, quem translatum tibi cupio dedicare: ne me existimes tantummodo dormitare, qui lectionem sine", + "candidate_score": 0.620946, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_10", + "bdc_text": "Rudolf Thommen , Geschichte der Universität Basel 1532-1632 , Basel 1889 , S. 355f , Nr. 11. , in mathematicis Vitus Veit Ardüser. , in Hebraicis Monsterus Sebastian Münster. , in Gręcis ego , in theologia Carolstadius et Grynaeus alternis septimanis .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2969", + "psc_text": "tuam dinumerare? Inter Hebraicum et Septuaginta diversa distinctio est. Septuaginta enim dinumerationem timori et furori Domini copulant. Porro Hebraicum sequenti aptat versiculo, ut sequatur: Ut numerentur dies nostri, sic ostende: et veniemus corde sapienti. Quod breviter ita nobis disserendum videtur. Quis potest nosse quamdiu ira tua, ex qua timor nascitur humano generi, perseveret, nisi te docente, qui Deus es? Itaque obsecro, ut tempus vitae nostrae indices nobis, quo possimus corde sapienti, tuo nos judicio praeparare. Quod autem dixit: Quis novit fortitudinem sive potestatem irae tuae; et secundum timorem tuum, indignationem tuam? ostendit esse difficile, irae timorisque et indignationis Dei secretum rationemque cognoscere: unde et Propheta lacrymabiliter deprecatur: Domine ne in ira tua arguas me; neque in furore tuo corripias me (Psal. 6. 1) . Non enim corripit, ut interficiat atque disperdat; sed ut corrigat et emendet. Quamobrem et in Osee (Cap. 4. 14), populo Judaeorum, cui multum iratus est, dicit", + "candidate_score": 0.619793, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_31", + "bdc_text": "nam ego , quod vel narratione dignum sit , nihil vidi. [ Adresse darunter :", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1826", + "psc_text": ". Pro quo in Graeco invenisse vos dicitis: Misericordiae suae Jacob; sed hic, Jacob, nomen superfluum est. 62. Centesimo: Oculi mei ad fideles terrae, ut sedeant mecum (Psal. 100. 6) . Pro quo in Graeco invenisse vos dicitis, τοῦ συγκαθῆσθαι αὺτοὺς μετ' εμοῦ. Quis non talem fugiat interpretationem, ut verbum ad verbum exprimens, dicat: Ut consederent ipsi mecum? 63. Centesimo primo: Vigilavi et factus sum sicut passer solitarius in tecto (Ps. 101. 8) . Et dicitis vos in Graeco invenisse έπὶ δώματι; quod antiqui codices Latinorum interpretati sunt, in aedificio. Δῶμα in orientalibus provinciis idipsum dicitur, quod 667 apud nos tectum; in Palaestina enim, et Aegypto, ubi vel scripti sunt divini Libri, vel interpretati, non habent in tectis culmina, sed Δώματα, quae Romae vel solaria, vel Meniana vocant; id est, plana tecta, quae transversis trabibus sustentatur. Denique et Petrus in Actibus Apostolorum (Cap. 10. 9), quando ascendit in doma, in", + "candidate_score": 0.611678, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_0_2", + "bdc_text": "S . Quod me hortaris Ein entsprechender Brief Bullingers ist nicht vorhanden. , doctissime Bullingere , ut de puerorum vestrorum apud Myconium iam agentium Konrad Suter , Christoph Rotacher und Christian Wirth ; vgl . oben Nr. 1377 , Anm.1 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2026", + "psc_text": "quasi Doctor gentium; et Petrus jure reprehenderetur, qui princeps circumcisionis id imperaverit [al. imperavit ] gentibus, quod soli qui ex Judaeis erant, debuerint observare. Hoc si placet, imo quia placet, ut quicumque credunt ex Judaeis, debitores sint Legis faciendae: tu ut Episcopus in toto orbe notissimus, debes hanc promulgare sententiam; et in assensum tuum omnes coepiscopos trahere. Ego in parvo tuguriolo [al. turguriunculo ] cum Monachis, id est, cum compeccatoribus meis, de magnis statuere non audeo, nisi hoc ingenue confiteri, me majorum scripta legere, et in Commentariis secundum omnium consuetudinem, varias ponere explanationes, ut e multis sequatur unusquisque quod velit. Quod quidem te puto et in saeculari litteratura, et in divinis Libris legisse et probasse. 6. Hanc autem explanationem quam primus Origenes in decimo Stromateon libro, ubi epistolam Pauli ad Galatas interpretatur, et caeteri deinceps interpretes sunt secuti, illa vel maxime causa subintroducunt, ut Porphyrio respondeant blasphemanti, qui Pauli arguit", + "candidate_score": 0.611154, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_31", + "bdc_text": "nam ego , quod vel narratione dignum sit , nihil vidi. [ Adresse darunter :", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_119", + "psc_text": "Evangelista in hac eadem Visione, non Deum Patrem, sed Christum scribat esse conspectum. Nam cum de incredulitate diceret Judaeorum, statim causas incredulitatis exposuit, dicens: Et ideo non poterant credere in eum, quia dixit Isaias: Aure audietis, et non intelligetis: et cernentes aspicietis, et non videbitis. Haec autem dixit, quando vidit gloriam Unigeniti, et testificatus est de eo (Is. 6. 9. 10; Joan. 12. 40. 41) . In praesenti ergo volumine Isaiae ab eo qui sedet in throno jubetur, ut dicat: Aure audietis, et non intelligetis. Qui autem haec jubet, ut Evangelista intelligit, Christus est: unde nunc colligitur, non posse Seraphim Christum intelligi, cum Christus sit ipse qui sedeat. Et licet in Actis Apostolorum adversus Judaeos inter se dissidentes, Paulus dicat: « Bene Spiritus Sanctus locutus est per Isaiam Prophetam ad patres nostros, dicens: Vade ad populum istum, et dic: Aure audietis, et non intelligetis: et videntes videbitis, et non perspicietis.", + "candidate_score": 0.609992, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_5", + "bdc_text": "Puto autem Myconium , eorum hospitem , nequaquam ipsos negligere .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_534", + "psc_text": "continentia, vita jejunium. Nulla me potuit alia delectare, nisi illa, quam manducantem nunquam vidi. Sed postquam eam pro suae merito castitatis venerari, colere, suspicere coepi, omnes me illico deseruere virtutes. 4. O invidia primum mordax tui! O Satanae calliditas semper sancta persequens! Nullae aliae Romanae urbi fabulam praebuerunt, nisi Paula et Melanium, quae contemptis facultatibus, pignoribusque desertis, crucem Domini quasi quoddam pietatis levavere vexillum. Si balneas peterent, unguenta eligerent, divitias et viduitatem 197 haberent materiem luxuriae et libertatis, dominae vocarentur, et sanctae. Nunc in sacco et cinere formosae volunt videri, et in gehennam ignis cum jejuniis, et pedore descendere: videlicet non eis licet applaudente populo perire cum turbis. Si Gentiles hanc vitam carperent, si Judaei haberent solatium non placendi eis, quibus displicet Christus. Nunc vero, proh nefas! homines Christiani, praetermissa domorum suorum cura, et proprii oculi trabe neglecta, in alieno oculo festucam quaerunt. Lacerant sanctum propositum, et remedium poenae suae", + "candidate_score": 0.600745, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 2, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "034_Augustinus-Hipponensis_De-doctrina-Christiana", + "max_score": 0.687934, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_2_4", + "bdc_text": "vgl . oben Nr. 1377 , Anm.1 . studiis deque publicis etiam lectionibus nostris ad te certi aliquid scribam , libenter certe facerem , nisi vel odiosum esset de aliorum vel neglectu vel etiam diligentia nimis curiose inquirere , eorum dico , quorum cura sit aliis commissa , vel si per privatas etiam occupationes mihi , quid ab aliis agatur , inspicere atque observare liberum esset . Itaque , quas lectiones vel audiant vel non audiant , affirmare citius ac verius ignorare me quam scire possim .", + "psc_chunk_id": "034_Augustinus-Hipponensis_De-doctrina-Christiana_window_0", + "psc_text": "Prologus. Doctrinam de Scriptura tractanda haud superfluo tradi. 1. Sunt praecepta quaedam tractandarum Scripturarum, quae studiosis earum video non incommode posse tradi; ut non solum legendo alios qui divinarum Litterarum operta aperuerunt, sed et aliis ipsi aperiendo proficiant. Haec tradere institui volentibus et valentibus discere, si Deus ac Dominus noster ea quae de hac re cogitanti solet suggerere, etiam scribenti mihi non deneget. Quod antequam exordiar, videtur mihi respondendum esse his qui haec reprehensuri sunt, aut reprehensuri essent, si eos non ante placaremus. Quod si nonnulli etiam post ista reprehenderint, saltem alios non movebunt, nec ab utili studio ad imperitiae pigritiam revocabunt, quos movere possent, nisi praemunitos praeparatosque invenirent. 2. Quidam enim reprehensuri sunt hoc opus nostrum, cum ea quae praecepturi sumus non intellexerint. Quidam vero cum intellectis uti voluerint, conatique fuerint Scripturas divinas secundum haec praecepta tractare, neque valuerint aperire atque explicare quod cupiunt, inaniter me laborasse arbitrabuntur; et", + "candidate_score": 0.687934, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_2_4", + "bdc_text": "vgl . oben Nr. 1377 , Anm.1 . studiis deque publicis etiam lectionibus nostris ad te certi aliquid scribam , libenter certe facerem , nisi vel odiosum esset de aliorum vel neglectu vel etiam diligentia nimis curiose inquirere , eorum dico , quorum cura sit aliis commissa , vel si per privatas etiam occupationes mihi , quid ab aliis agatur , inspicere atque observare liberum esset . Itaque , quas lectiones vel audiant vel non audiant , affirmare citius ac verius ignorare me quam scire possim .", + "psc_chunk_id": "034_Augustinus-Hipponensis_De-doctrina-Christiana_window_339", + "psc_text": "in populi audientiam, vel raro, si aliquid urget, vel nunquam omnino mittenda sunt. In libris autem, qui ita scribuntur ut ipsi sibi quodammodo lectorem teneant cum intelliguntur, cum autem non intelliguntur molesti non sint molentibus legere, et in aliquorum collocutionibus, non est hoc officium deserendum, ut vera, quamvis difficillima ad intelligendum, quae ipsi jam percepimus, cum quantocumque labore disputationis ad aliorum intelligentiam perducamus, si tenet auditorem vel collocutorem discendi cupiditas, nec mentis capacitas desit, quae quoquo modo intimata possit accipere; non curante illo qui docet, quanta eloquentia doceat, sed quanta evidentia. CAPUT X.-- Perspicuitatis in dicendo studium. 24. Cujus evidentiae diligens appetitus aliquando negligit verba cultiora, nec curat quid bene sonet, sed quid bene indicet atque intimet quod ostendere intendit. Unde ait quidam, cum de tali genere locutionis ageret, esse in ea quamdam diligentem negligentiam ( Cicero, in Oratore ). Haec tamen sic detrahit ornatum, ut sordes non contrahat. Quamvis", + "candidate_score": 0.673701, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_3", + "bdc_text": "studiis deque publicis etiam lectionibus nostris ad te certi aliquid scribam , libenter certe facerem , nisi vel odiosum esset de aliorum vel neglectu vel etiam diligentia nimis curiose inquirere , eorum dico , quorum cura sit aliis commissa , vel si per privatas etiam occupationes mihi , quid ab aliis agatur , inspicere atque observare liberum esset .", + "psc_chunk_id": "034_Augustinus-Hipponensis_De-doctrina-Christiana_window_0", + "psc_text": "Prologus. Doctrinam de Scriptura tractanda haud superfluo tradi. 1. Sunt praecepta quaedam tractandarum Scripturarum, quae studiosis earum video non incommode posse tradi; ut non solum legendo alios qui divinarum Litterarum operta aperuerunt, sed et aliis ipsi aperiendo proficiant. Haec tradere institui volentibus et valentibus discere, si Deus ac Dominus noster ea quae de hac re cogitanti solet suggerere, etiam scribenti mihi non deneget. Quod antequam exordiar, videtur mihi respondendum esse his qui haec reprehensuri sunt, aut reprehensuri essent, si eos non ante placaremus. Quod si nonnulli etiam post ista reprehenderint, saltem alios non movebunt, nec ab utili studio ad imperitiae pigritiam revocabunt, quos movere possent, nisi praemunitos praeparatosque invenirent. 2. Quidam enim reprehensuri sunt hoc opus nostrum, cum ea quae praecepturi sumus non intellexerint. Quidam vero cum intellectis uti voluerint, conatique fuerint Scripturas divinas secundum haec praecepta tractare, neque valuerint aperire atque explicare quod cupiunt, inaniter me laborasse arbitrabuntur; et", + "candidate_score": 0.666704, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_4", + "bdc_text": "Itaque , quas lectiones vel audiant vel non audiant , affirmare citius ac verius ignorare me quam scire possim .", + "psc_chunk_id": "034_Augustinus-Hipponensis_De-doctrina-Christiana_window_117", + "psc_text": "Ignoscere producta an correpta tertia syllaba dicatur, non multum curat qui peccatis suis Deum ut ignoscat petit, quolibet modo illud verbum sonare potuerit. Quid est ergo integritas locutionis, nisi alienae consuetudinis conservatio, loquentium veterum auctoritate firmatae. 20. Sed tamen eo magis inde offenduntur homines, quo infirmiores sunt; et eo sunt infirmiores, quo doctiores videri volunt, non rerum scientia qua aedificamur, sed signorum qua non inflari omnino difficile est, cum et ipsa rerum scientia saepe cervicem erigat, nisi dominico reprimatur jugo. Quid enim obest intellectori, quod ita scriptum est: Quae est terra in qua isti insidunt super eam, si bona est an nequam; et quae sunt civitates in quibus ipsi inhabitant in ipsis (Num. XIII, 20) ? Quam locutionem magis alienae linguae esse arbitror, quam sensum aliquem altiorem. Illud etiam quod jam auferre non possumus de ore cantantium populorum, Super ipsum autem floriet sanctificatio mea (Psal. CXXXI, 18) , nihil profecto", + "candidate_score": 0.664686, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_6_8", + "bdc_text": "Alioqui certe lectiones publicę sunt satis multae : In dialecticis quotidie praelegit Hieronymus Rhetus Hieronymus Artulf. , in iure Amerbachius , in philosophia Aristotelica Gemusaeus , in oratoria sive Ciceronis orationibus Affinius Johannes Afinius ( Affinius , Avinius ) , gest. 1541 , aus Uri , immatrikulierte sich 1538 an der Basler Universität und wurde 1540 Professor für Rhetorik , Dekan der Artistenfakultät sowie Corregens des Augustinerkollegs . - Lit. :", + "psc_chunk_id": "034_Augustinus-Hipponensis_De-doctrina-Christiana_window_381", + "psc_text": "quibusdam verbis, quae tantumdem significatione valent, vel mutato eorum quae invenerit ordine; nihi. illorum quae velut magna in scholis grammaticorum aut rhetorum didicit, illis divinis viris defuisse cognoscet: et multa reperiet locutionis genera tanti decoris, quae quidem et in nostra, sed maxime in sua lingua decora sunt, quorum nullum in eis, quibus isti inflantur, litteris invenitur. Sed cavendum est ne divinis gravibusque sententiis, dum additur numerus, pondus detrahatur. Nam illa musica disciplina, ubi numerus iste plenissime discitur, usque adeo non defuit Prophetis nostris, ut vir doctissimus Hieronymus quorumdam etiam metra commemoret, in hebraea duntaxat lingua ( Hieron. in prologo super Job ): cujus ut veritatem servaret in verbis, haec inde non transtulit. Ego autem ut de sensu meo loquar, qui mihi quam aliis et quam aliorum est utique notior, sicut in meo eloquio, quantum modeste fieri arbitror, non praetermitto istos numeros clausularum; ita in auctoribus nostris hoc mihi plus placet,", + "candidate_score": 0.656996, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_1_3", + "bdc_text": "Quod me hortaris Ein entsprechender Brief Bullingers ist nicht vorhanden. , doctissime Bullingere , ut de puerorum vestrorum apud Myconium iam agentium Konrad Suter , Christoph Rotacher und Christian Wirth ; vgl . oben Nr. 1377 , Anm.1 . studiis deque publicis etiam lectionibus nostris ad te certi aliquid scribam , libenter certe facerem , nisi vel odiosum esset de aliorum vel neglectu vel etiam diligentia nimis curiose inquirere , eorum dico , quorum cura sit aliis commissa , vel si per privatas etiam occupationes mihi , quid ab aliis agatur , inspicere atque observare liberum esset .", + "psc_chunk_id": "034_Augustinus-Hipponensis_De-doctrina-Christiana_window_339", + "psc_text": "in populi audientiam, vel raro, si aliquid urget, vel nunquam omnino mittenda sunt. In libris autem, qui ita scribuntur ut ipsi sibi quodammodo lectorem teneant cum intelliguntur, cum autem non intelliguntur molesti non sint molentibus legere, et in aliquorum collocutionibus, non est hoc officium deserendum, ut vera, quamvis difficillima ad intelligendum, quae ipsi jam percepimus, cum quantocumque labore disputationis ad aliorum intelligentiam perducamus, si tenet auditorem vel collocutorem discendi cupiditas, nec mentis capacitas desit, quae quoquo modo intimata possit accipere; non curante illo qui docet, quanta eloquentia doceat, sed quanta evidentia. CAPUT X.-- Perspicuitatis in dicendo studium. 24. Cujus evidentiae diligens appetitus aliquando negligit verba cultiora, nec curat quid bene sonet, sed quid bene indicet atque intimet quod ostendere intendit. Unde ait quidam, cum de tali genere locutionis ageret, esse in ea quamdam diligentem negligentiam ( Cicero, in Oratore ). Haec tamen sic detrahit ornatum, ut sordes non contrahat. Quamvis", + "candidate_score": 0.651908, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_4_6", + "bdc_text": "Itaque , quas lectiones vel audiant vel non audiant , affirmare citius ac verius ignorare me quam scire possim . Puto autem Myconium , eorum hospitem , nequaquam ipsos negligere . Alioqui certe lectiones publicę sunt satis multae :", + "psc_chunk_id": "034_Augustinus-Hipponensis_De-doctrina-Christiana_window_339", + "psc_text": "in populi audientiam, vel raro, si aliquid urget, vel nunquam omnino mittenda sunt. In libris autem, qui ita scribuntur ut ipsi sibi quodammodo lectorem teneant cum intelliguntur, cum autem non intelliguntur molesti non sint molentibus legere, et in aliquorum collocutionibus, non est hoc officium deserendum, ut vera, quamvis difficillima ad intelligendum, quae ipsi jam percepimus, cum quantocumque labore disputationis ad aliorum intelligentiam perducamus, si tenet auditorem vel collocutorem discendi cupiditas, nec mentis capacitas desit, quae quoquo modo intimata possit accipere; non curante illo qui docet, quanta eloquentia doceat, sed quanta evidentia. CAPUT X.-- Perspicuitatis in dicendo studium. 24. Cujus evidentiae diligens appetitus aliquando negligit verba cultiora, nec curat quid bene sonet, sed quid bene indicet atque intimet quod ostendere intendit. Unde ait quidam, cum de tali genere locutionis ageret, esse in ea quamdam diligentem negligentiam ( Cicero, in Oratore ). Haec tamen sic detrahit ornatum, ut sordes non contrahat. Quamvis", + "candidate_score": 0.648718, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_22_24", + "bdc_text": "Haec habui , doctissime atque humanissime Bullingere , quę super interrogatis tuis subitonach subito ein gestrichener Wortanfang . nimisque tumultuanter responderem . Tu igitur animum potius aestima tibi ac vestris omnibus deditissimum .", + "psc_chunk_id": "034_Augustinus-Hipponensis_De-doctrina-Christiana_window_44", + "psc_text": "39) ; ut omnes cogitationes tuas et omnem vitam et omnem intellectum in illum conferas, a quo habes ea ipsa quae confers. Cum autem ait, toto corde, tota anima, tota mente, nullam vitae nostrae partem reliquit, quae vacare debeat et quasi locum dare ut alia re velit frui; sed quidquid aliud diligendum venerit in animum, illuc rapiatur, quo totus dilectionis impetus currit. Quisquis ergo recte proximum diligit, hoc cum eo debet agere, ut etiam ipse toto corde, tota anima, tota mente diligat Deum. Sic enim eum diligens tanquam seipsum, totam dilectionem sui et illius refert in illam dilectionem Dei, quae nullum a se rivulum duci extra patitur, cujus derivatione minuatur. CAPUT XXIII.-- Homini praecepto non opus est, ut se et suum corpus diligat. Prava sui dilectio. 22. Non autem omnia quibus utendum est, diligenda sunt, sed ea sola quae aut nobiscum societate quadam referuntur in Deum, sicuti est homo, vel", + "candidate_score": 0.644371, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_24", + "bdc_text": "Tu igitur animum potius aestima tibi ac vestris omnibus deditissimum .", + "psc_chunk_id": "034_Augustinus-Hipponensis_De-doctrina-Christiana_window_44", + "psc_text": "39) ; ut omnes cogitationes tuas et omnem vitam et omnem intellectum in illum conferas, a quo habes ea ipsa quae confers. Cum autem ait, toto corde, tota anima, tota mente, nullam vitae nostrae partem reliquit, quae vacare debeat et quasi locum dare ut alia re velit frui; sed quidquid aliud diligendum venerit in animum, illuc rapiatur, quo totus dilectionis impetus currit. Quisquis ergo recte proximum diligit, hoc cum eo debet agere, ut etiam ipse toto corde, tota anima, tota mente diligat Deum. Sic enim eum diligens tanquam seipsum, totam dilectionem sui et illius refert in illam dilectionem Dei, quae nullum a se rivulum duci extra patitur, cujus derivatione minuatur. CAPUT XXIII.-- Homini praecepto non opus est, ut se et suum corpus diligat. Prava sui dilectio. 22. Non autem omnia quibus utendum est, diligenda sunt, sed ea sola quae aut nobiscum societate quadam referuntur in Deum, sicuti est homo, vel", + "candidate_score": 0.642844, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_14_16", + "bdc_text": "Quicquid est , dicere certo nec possum nec , si possem , libenter in alterius messem falcem immittere meam vellemVgl . Adagia , 1 , 4 , 41 ( LB II 167f). . De cessatione item aliorum professorum nihil affirmare certi queo , nisi solorum medicorum , quibus a praelectionibus abstinere , cum duoOswald Bär und Sebastian Sinckeler ;", + "psc_chunk_id": "034_Augustinus-Hipponensis_De-doctrina-Christiana_window_140", + "psc_text": "singultienti, ut dextera manu sinistrum pollicem teneas. 31. His adjunguntur millia inanissimarum observationum, si membrum aliquod salierit, si junctim ambulantibus amicis lapis, aut canis, aut puer medius intervenerit: atque illud quod lapidem calcant, tanquam diremptorem amicitiae, minus molestum est, quam quod innocentem puerum colapho percutiunt, si pariter ambulantibus intercurrit. Sed bellum est quod aliquando pueri vindicantur a canibus: nam plerumque tam superstitiosi sunt quidam, ut etiam canem qui medius intervenerit, ferire audeant, non impune; namque a vano remedio cito ille interdum percussorem suum ad verum medicum mittit. Hinc sunt etiam illa, limen calcare cum ante domum suam transit; redire ad lectum, si quis dum se calceat sternutaverit; redire domum, si procedens offenderit; cum vestis a soricibus roditur, plus tremere suspicione futuri mali, quam praesens damnum dolere. Unde illud eleganter dictum est Catonis, qui cum esset consultus a quodam, qui sibi a soricibus erosas caligas diceret; respondit non esse illud monstrum,", + "candidate_score": 0.642446, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_24", + "bdc_text": "Tu igitur animum potius aestima tibi ac vestris omnibus deditissimum .", + "psc_chunk_id": "034_Augustinus-Hipponensis_De-doctrina-Christiana_window_54", + "psc_text": "illo quod supra nos est, et de illo quod juxta nos est, praecepta sumeremus. Diliges, inquit, Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et ex tota anima tua, et ex tota mente tua, et diliges proximum tuum tanquam teipsum. In his duobus praeceptis tota Lex pendet et Prophetae (Matth. XXII, 37-40) . Finis itaque praecepti est dilectio (I Tim. I, 5), et ea gemina, id est Dei et proximi. Quod si te totum intelligas, id est animum et corpus tuum, et proximum totum, id est animum et corpus ejus (homo enim ex animo constat et corpore), nullum rerum diligendarum genus in his duobus praeceptis praetermissum est. Cum enim praecurrat dilectio Dei, ejusque dilectionis modus praescriptus appareat, ita ut caetera in illum confluant, de dilectione tua nihil dictum videtur; sed cum dictum est, Diliges proximum tuum tanquam teipsum, simul et tui abs te dilectio non praetermissa est. CAPUT XXVII.-- Ordo dilectionis.", + "candidate_score": 0.641983, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_22_24", + "bdc_text": "Haec habui , doctissime atque humanissime Bullingere , quę super interrogatis tuis subitonach subito ein gestrichener Wortanfang . nimisque tumultuanter responderem . Tu igitur animum potius aestima tibi ac vestris omnibus deditissimum .", + "psc_chunk_id": "034_Augustinus-Hipponensis_De-doctrina-Christiana_window_54", + "psc_text": "illo quod supra nos est, et de illo quod juxta nos est, praecepta sumeremus. Diliges, inquit, Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et ex tota anima tua, et ex tota mente tua, et diliges proximum tuum tanquam teipsum. In his duobus praeceptis tota Lex pendet et Prophetae (Matth. XXII, 37-40) . Finis itaque praecepti est dilectio (I Tim. I, 5), et ea gemina, id est Dei et proximi. Quod si te totum intelligas, id est animum et corpus tuum, et proximum totum, id est animum et corpus ejus (homo enim ex animo constat et corpore), nullum rerum diligendarum genus in his duobus praeceptis praetermissum est. Cum enim praecurrat dilectio Dei, ejusque dilectionis modus praescriptus appareat, ita ut caetera in illum confluant, de dilectione tua nihil dictum videtur; sed cum dictum est, Diliges proximum tuum tanquam teipsum, simul et tui abs te dilectio non praetermissa est. CAPUT XXVII.-- Ordo dilectionis.", + "candidate_score": 0.640891, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_13", + "bdc_text": "Forsitan autem domi privatis studiis , qui fere Tigurinorum hactenus apud nos degentium mos fuit , plus se proficere quam audiendis aliis posse putant .", + "psc_chunk_id": "034_Augustinus-Hipponensis_De-doctrina-Christiana_window_5", + "psc_text": "non mediocri gaudent bono; concedant necesse est unumquemque nostrum et ab ineunte pueritia consuetudine audiendi linguam suam didicisse, et aliam aliquam vel graecam vel hebraeam vel quamlibet caeterarum, aut similiter audiendo, aut per hominem praeceptorem accepisse. Jam ergo si placet, moneamus omnes fratres, ne parvulos suos ista doceant, quia momento uno temporis adveniente Spiritu sancto, repleti Apostoli omnium gentium linguis locuti sunt; aut cui talia non provenerint, non se arbitretur esse christianum, aut Spiritum sanctum accepisse se dubitet. Imo vero et quod per hominem discendum est, sine superbia discat; et per quem docetur alius, sine superbia et sine invidia tradat quod accepit: neque tentemus eum cui credidimus, ne talibus inimici versutiis et perversitate decepti, ad ipsum quoque audiendum Evangelium atque discendum nolimus ire in ecclesias, aut codicem legere, aut legentem praedicantemque hominem audire; et exspectemus rapi usque in tertium coelum, sive in corpore, sive extra corpus, sicut dicit Apostolus, et", + "candidate_score": 0.630801, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_16", + "bdc_text": "De cessatione item aliorum professorum nihil affirmare certi queo , nisi solorum medicorum , quibus a praelectionibus abstinere , cum duoOswald Bär und Sebastian Sinckeler ;", + "psc_chunk_id": "034_Augustinus-Hipponensis_De-doctrina-Christiana_window_139", + "psc_text": "quae quidem commemorare potius quam docere assolent poetae. Ex quo genere sunt, sed quasi licentiore vanitate, aruspicum et augurum libri. Ad hoc genus pertinent omnes etiam ligaturae atque remedia, quae medicorum quoque disciplina condemnat, sive in praecantationibus, sive in quibusdam notis quos characteres vocant, sive in quibusque rebus suspendendis atque illigandis, vel etiam aptandis quodammodo, non ad temperationem corporum, sed ad quasdam significationes aut occultas, aut etiam manifestas; quae mitiore nomine physica vocant, ut quasi non superstitione implicare, sed natura prodesse videantur: sicut sunt inaures in summo aurium singularum, aut de struthionum ossibus ansulae in digitis, aut cum tibi dicitur singultienti, ut dextera manu sinistrum pollicem teneas. 31. His adjunguntur millia inanissimarum observationum, si membrum aliquod salierit, si junctim ambulantibus amicis lapis, aut canis, aut puer medius intervenerit: atque illud quod lapidem calcant, tanquam diremptorem amicitiae, minus molestum est, quam quod innocentem puerum colapho percutiunt, si pariter ambulantibus intercurrit. Sed", + "candidate_score": 0.630276, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_12", + "bdc_text": "De mea possum dicere puerorum vestrorum unum tantum adesse ei interdum solere , et ita facilis alioqui est autor , quem praelegimus , ut privato studio assequi facillime possint neque interprete forte alio aut viva enarrantis voce habere opus videantur .", + "psc_chunk_id": "034_Augustinus-Hipponensis_De-doctrina-Christiana_window_339", + "psc_text": "in populi audientiam, vel raro, si aliquid urget, vel nunquam omnino mittenda sunt. In libris autem, qui ita scribuntur ut ipsi sibi quodammodo lectorem teneant cum intelliguntur, cum autem non intelliguntur molesti non sint molentibus legere, et in aliquorum collocutionibus, non est hoc officium deserendum, ut vera, quamvis difficillima ad intelligendum, quae ipsi jam percepimus, cum quantocumque labore disputationis ad aliorum intelligentiam perducamus, si tenet auditorem vel collocutorem discendi cupiditas, nec mentis capacitas desit, quae quoquo modo intimata possit accipere; non curante illo qui docet, quanta eloquentia doceat, sed quanta evidentia. CAPUT X.-- Perspicuitatis in dicendo studium. 24. Cujus evidentiae diligens appetitus aliquando negligit verba cultiora, nec curat quid bene sonet, sed quid bene indicet atque intimet quod ostendere intendit. Unde ait quidam, cum de tali genere locutionis ageret, esse in ea quamdam diligentem negligentiam ( Cicero, in Oratore ). Haec tamen sic detrahit ornatum, ut sordes non contrahat. Quamvis", + "candidate_score": 0.62802, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_12", + "bdc_text": "De mea possum dicere puerorum vestrorum unum tantum adesse ei interdum solere , et ita facilis alioqui est autor , quem praelegimus , ut privato studio assequi facillime possint neque interprete forte alio aut viva enarrantis voce habere opus videantur .", + "psc_chunk_id": "034_Augustinus-Hipponensis_De-doctrina-Christiana_window_5", + "psc_text": "non mediocri gaudent bono; concedant necesse est unumquemque nostrum et ab ineunte pueritia consuetudine audiendi linguam suam didicisse, et aliam aliquam vel graecam vel hebraeam vel quamlibet caeterarum, aut similiter audiendo, aut per hominem praeceptorem accepisse. Jam ergo si placet, moneamus omnes fratres, ne parvulos suos ista doceant, quia momento uno temporis adveniente Spiritu sancto, repleti Apostoli omnium gentium linguis locuti sunt; aut cui talia non provenerint, non se arbitretur esse christianum, aut Spiritum sanctum accepisse se dubitet. Imo vero et quod per hominem discendum est, sine superbia discat; et per quem docetur alius, sine superbia et sine invidia tradat quod accepit: neque tentemus eum cui credidimus, ne talibus inimici versutiis et perversitate decepti, ad ipsum quoque audiendum Evangelium atque discendum nolimus ire in ecclesias, aut codicem legere, aut legentem praedicantemque hominem audire; et exspectemus rapi usque in tertium coelum, sive in corpore, sive extra corpus, sicut dicit Apostolus, et", + "candidate_score": 0.622462, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_10", + "bdc_text": "Rudolf Thommen , Geschichte der Universität Basel 1532-1632 , Basel 1889 , S. 355f , Nr. 11. , in mathematicis Vitus Veit Ardüser. , in Hebraicis Monsterus Sebastian Münster. , in Gręcis ego , in theologia Carolstadius et Grynaeus alternis septimanis .", + "psc_chunk_id": "034_Augustinus-Hipponensis_De-doctrina-Christiana_window_286", + "psc_text": "quo numero significatur universitas sanctorum in Apocalypsi (Apoc. VII, 4). Unde apparet non solas temporum quaestiones istis numeris esse solvendas, sed latius patere significationes eorum, et in multa proserpere. Neque enim numerus iste in Apocalypsi ad tempora pertinet, sed ad homines. CAPUT XXXVI.-- Regula sexta Tichonii. 52. Sextam regulam Tichonius Recapitulationem vocat, in obscuritate Scripturarum satis vigilanter inventam. Sic enim dicuntur quaedam quasi sequantur in ordine temporis, vel rerum continuatione narrentur, cum ad priora quae praetermissa fuerant, latenter narratio revocetur: quod nisi ex hac regula intelligatur, erratur. Sicut in Genesi, Et plantavit, inquit, Dominus Deus paradisum in Eden ad orientem, et posuit ibi hominem quem formavit; et produxit Deus adhuc de terra omne lignum speciosum, et bonum in escam; ita videtur dictum tanquam id factum sit posteaquam factum posuit Deus hominem in paradiso: cum breviter utroque commemorato, id est, quod plantavit Deus paradisum, et posuit ibi hominem quem formavit, recapitulando", + "candidate_score": 0.618811, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 3, + "cf_id": "cf024", + "work_id": "064_Boetius_Commentaria-in-Topica-Ciceronis", + "max_score": 0.686801, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_2_4", + "bdc_text": "vgl . oben Nr. 1377 , Anm.1 . studiis deque publicis etiam lectionibus nostris ad te certi aliquid scribam , libenter certe facerem , nisi vel odiosum esset de aliorum vel neglectu vel etiam diligentia nimis curiose inquirere , eorum dico , quorum cura sit aliis commissa , vel si per privatas etiam occupationes mihi , quid ab aliis agatur , inspicere atque observare liberum esset . Itaque , quas lectiones vel audiant vel non audiant , affirmare citius ac verius ignorare me quam scire possim .", + "psc_chunk_id": "064_Boetius_Commentaria-in-Topica-Ciceronis_window_11", + "psc_text": "ut in eo quoque Trebatii veluti tunc repulsi subiratus forsitan animus, nunc non sit alienus. Intererat vero Trebatio ut vel per se ipse illa legens exercitatior fieret, vel ei perfectius si qua dubitaret rhetor doctior expediret. Utrumque vero a Trebatio se narrat audisse. Nam et expertum eum, ut per se ipse legeret, sed obscuritate rejectum, et illum rhetorem a quo Topicorum explanationem petiisset, illa sese Aristotelica ignorare confessum. Quae res, propter operis difficultatem, necesse est auditorem reddat attentum. Ea quippe non negligentes inspicimus, quae non facilis esse intelligentiae suspicamur, in quo etiam Cicero minime se miratum esse commemorat, quod is philosophus a rhetore nesciretur, qui multis etiam philosophis videretur incognitus. Quorum etiam jure culpat ignaviam, quod ad Aristotelicae philosophiae disciplinam non inventorum utilitas, non orationis nitor illexerit. In quo etiam majoris perspicaciae crescit attentio, quia facile ad studium mentes, aliorum segnities culpata converterit, quocunque vero attentio fuerit, non poterit abesse", + "candidate_score": 0.686801, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_2_4", + "bdc_text": "vgl . oben Nr. 1377 , Anm.1 . studiis deque publicis etiam lectionibus nostris ad te certi aliquid scribam , libenter certe facerem , nisi vel odiosum esset de aliorum vel neglectu vel etiam diligentia nimis curiose inquirere , eorum dico , quorum cura sit aliis commissa , vel si per privatas etiam occupationes mihi , quid ab aliis agatur , inspicere atque observare liberum esset . Itaque , quas lectiones vel audiant vel non audiant , affirmare citius ac verius ignorare me quam scire possim .", + "psc_chunk_id": "064_Boetius_Commentaria-in-Topica-Ciceronis_window_542", + "psc_text": "vestras disputationes pertinent; sed tamen totam rem perficiamus, quandoquidem coepimus. Neque enim tu is es quem nihil nisi jus civile delectet, et quoniam ad te haec ita scribuntur, ut etiam in aliorum manus sint ventura, detur opera, ut quamplurimum iis quos recta studia delectant, prodesse possimus. Ne locus nihil jurisperito profuturus negligentiam sui faceret, Trebatium ut in prooemio magnus orator reddit attentum; ait enim ita sese divisisse in principio, ut alios locos in ipsis haerere diceret, de quibus ageretur, alios extrinsecus assumi, et cum de superioribus locis idonee disputatum sit, intractatam reliquam partem non oportere praeteriri. Neque enim hunc esse Trebatium, qui sua arte contentus, caeterorum studia negligat, verum diligentia atque ingenio plurimum valens, cuncta ad se pertinere ducat, quae liberalibus studiis annumerentur; simul dandam esse operam dicit, quoniam benevolo animo Ciceronis opus Trebatius esset editurus, ut cum in multorum manus venisset, prodesse iis integrum posset, qui rectis studiis tenerentur,", + "candidate_score": 0.677728, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_2_4", + "bdc_text": "vgl . oben Nr. 1377 , Anm.1 . studiis deque publicis etiam lectionibus nostris ad te certi aliquid scribam , libenter certe facerem , nisi vel odiosum esset de aliorum vel neglectu vel etiam diligentia nimis curiose inquirere , eorum dico , quorum cura sit aliis commissa , vel si per privatas etiam occupationes mihi , quid ab aliis agatur , inspicere atque observare liberum esset . Itaque , quas lectiones vel audiant vel non audiant , affirmare citius ac verius ignorare me quam scire possim .", + "psc_chunk_id": "064_Boetius_Commentaria-in-Topica-Ciceronis_window_12", + "psc_text": "philosophus a rhetore nesciretur, qui multis etiam philosophis videretur incognitus. Quorum etiam jure culpat ignaviam, quod ad Aristotelicae philosophiae disciplinam non inventorum utilitas, non orationis nitor illexerit. In quo etiam majoris perspicaciae crescit attentio, quia facile ad studium mentes, aliorum segnities culpata converterit, quocunque vero attentio fuerit, non poterit abesse docilitas. In his etiam laus quaedam Trebatii latenter inducitur. Magnum est enim philosophis in suo quasi munere cessantibus hunc ne proprio quidem studio praepeditum, alienae scientiae secreta rimari. Jam vero sequentia multo etiam clarius benevolentiam petunt, velut hoc quod elegantissime dictum est, veritum se esse ne, si modeste postulantis verecundiae pernegasset, ipsi quodammodo juris interpreti fieri videretur injuria, et quod praecedens Trebatii meritum percepti beneficii memor exsequitur, id vero est quod vel ipsi vel iis quos ipse defenderit, plura cavisset. Fuit igitur, ut ait, verendum, ne, si restituere gratiam noluisset, aut ingratum id aut superbum esse videretur. Ingratum quidem, si", + "candidate_score": 0.674602, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_3_5", + "bdc_text": "studiis deque publicis etiam lectionibus nostris ad te certi aliquid scribam , libenter certe facerem , nisi vel odiosum esset de aliorum vel neglectu vel etiam diligentia nimis curiose inquirere , eorum dico , quorum cura sit aliis commissa , vel si per privatas etiam occupationes mihi , quid ab aliis agatur , inspicere atque observare liberum esset . Itaque , quas lectiones vel audiant vel non audiant , affirmare citius ac verius ignorare me quam scire possim . Puto autem Myconium , eorum hospitem , nequaquam ipsos negligere .", + "psc_chunk_id": "064_Boetius_Commentaria-in-Topica-Ciceronis_window_12", + "psc_text": "philosophus a rhetore nesciretur, qui multis etiam philosophis videretur incognitus. Quorum etiam jure culpat ignaviam, quod ad Aristotelicae philosophiae disciplinam non inventorum utilitas, non orationis nitor illexerit. In quo etiam majoris perspicaciae crescit attentio, quia facile ad studium mentes, aliorum segnities culpata converterit, quocunque vero attentio fuerit, non poterit abesse docilitas. In his etiam laus quaedam Trebatii latenter inducitur. Magnum est enim philosophis in suo quasi munere cessantibus hunc ne proprio quidem studio praepeditum, alienae scientiae secreta rimari. Jam vero sequentia multo etiam clarius benevolentiam petunt, velut hoc quod elegantissime dictum est, veritum se esse ne, si modeste postulantis verecundiae pernegasset, ipsi quodammodo juris interpreti fieri videretur injuria, et quod praecedens Trebatii meritum percepti beneficii memor exsequitur, id vero est quod vel ipsi vel iis quos ipse defenderit, plura cavisset. Fuit igitur, ut ait, verendum, ne, si restituere gratiam noluisset, aut ingratum id aut superbum esse videretur. Ingratum quidem, si", + "candidate_score": 0.673208, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_3_5", + "bdc_text": "studiis deque publicis etiam lectionibus nostris ad te certi aliquid scribam , libenter certe facerem , nisi vel odiosum esset de aliorum vel neglectu vel etiam diligentia nimis curiose inquirere , eorum dico , quorum cura sit aliis commissa , vel si per privatas etiam occupationes mihi , quid ab aliis agatur , inspicere atque observare liberum esset . Itaque , quas lectiones vel audiant vel non audiant , affirmare citius ac verius ignorare me quam scire possim . Puto autem Myconium , eorum hospitem , nequaquam ipsos negligere .", + "psc_chunk_id": "064_Boetius_Commentaria-in-Topica-Ciceronis_window_11", + "psc_text": "ut in eo quoque Trebatii veluti tunc repulsi subiratus forsitan animus, nunc non sit alienus. Intererat vero Trebatio ut vel per se ipse illa legens exercitatior fieret, vel ei perfectius si qua dubitaret rhetor doctior expediret. Utrumque vero a Trebatio se narrat audisse. Nam et expertum eum, ut per se ipse legeret, sed obscuritate rejectum, et illum rhetorem a quo Topicorum explanationem petiisset, illa sese Aristotelica ignorare confessum. Quae res, propter operis difficultatem, necesse est auditorem reddat attentum. Ea quippe non negligentes inspicimus, quae non facilis esse intelligentiae suspicamur, in quo etiam Cicero minime se miratum esse commemorat, quod is philosophus a rhetore nesciretur, qui multis etiam philosophis videretur incognitus. Quorum etiam jure culpat ignaviam, quod ad Aristotelicae philosophiae disciplinam non inventorum utilitas, non orationis nitor illexerit. In quo etiam majoris perspicaciae crescit attentio, quia facile ad studium mentes, aliorum segnities culpata converterit, quocunque vero attentio fuerit, non poterit abesse", + "candidate_score": 0.671747, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_11_13", + "bdc_text": "Taceo lectiones paedagogii , quas omnium minime cessare arbitror . De mea possum dicere puerorum vestrorum unum tantum adesse ei interdum solere , et ita facilis alioqui est autor , quem praelegimus , ut privato studio assequi facillime possint neque interprete forte alio aut viva enarrantis voce habere opus videantur . Forsitan autem domi privatis studiis , qui fere Tigurinorum hactenus apud nos degentium mos fuit , plus se proficere quam audiendis aliis posse putant .", + "psc_chunk_id": "064_Boetius_Commentaria-in-Topica-Ciceronis_window_11", + "psc_text": "ut in eo quoque Trebatii veluti tunc repulsi subiratus forsitan animus, nunc non sit alienus. Intererat vero Trebatio ut vel per se ipse illa legens exercitatior fieret, vel ei perfectius si qua dubitaret rhetor doctior expediret. Utrumque vero a Trebatio se narrat audisse. Nam et expertum eum, ut per se ipse legeret, sed obscuritate rejectum, et illum rhetorem a quo Topicorum explanationem petiisset, illa sese Aristotelica ignorare confessum. Quae res, propter operis difficultatem, necesse est auditorem reddat attentum. Ea quippe non negligentes inspicimus, quae non facilis esse intelligentiae suspicamur, in quo etiam Cicero minime se miratum esse commemorat, quod is philosophus a rhetore nesciretur, qui multis etiam philosophis videretur incognitus. Quorum etiam jure culpat ignaviam, quod ad Aristotelicae philosophiae disciplinam non inventorum utilitas, non orationis nitor illexerit. In quo etiam majoris perspicaciae crescit attentio, quia facile ad studium mentes, aliorum segnities culpata converterit, quocunque vero attentio fuerit, non poterit abesse", + "candidate_score": 0.658377, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_3", + "bdc_text": "studiis deque publicis etiam lectionibus nostris ad te certi aliquid scribam , libenter certe facerem , nisi vel odiosum esset de aliorum vel neglectu vel etiam diligentia nimis curiose inquirere , eorum dico , quorum cura sit aliis commissa , vel si per privatas etiam occupationes mihi , quid ab aliis agatur , inspicere atque observare liberum esset .", + "psc_chunk_id": "064_Boetius_Commentaria-in-Topica-Ciceronis_window_11", + "psc_text": "ut in eo quoque Trebatii veluti tunc repulsi subiratus forsitan animus, nunc non sit alienus. Intererat vero Trebatio ut vel per se ipse illa legens exercitatior fieret, vel ei perfectius si qua dubitaret rhetor doctior expediret. Utrumque vero a Trebatio se narrat audisse. Nam et expertum eum, ut per se ipse legeret, sed obscuritate rejectum, et illum rhetorem a quo Topicorum explanationem petiisset, illa sese Aristotelica ignorare confessum. Quae res, propter operis difficultatem, necesse est auditorem reddat attentum. Ea quippe non negligentes inspicimus, quae non facilis esse intelligentiae suspicamur, in quo etiam Cicero minime se miratum esse commemorat, quod is philosophus a rhetore nesciretur, qui multis etiam philosophis videretur incognitus. Quorum etiam jure culpat ignaviam, quod ad Aristotelicae philosophiae disciplinam non inventorum utilitas, non orationis nitor illexerit. In quo etiam majoris perspicaciae crescit attentio, quia facile ad studium mentes, aliorum segnities culpata converterit, quocunque vero attentio fuerit, non poterit abesse", + "candidate_score": 0.656631, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_3", + "bdc_text": "studiis deque publicis etiam lectionibus nostris ad te certi aliquid scribam , libenter certe facerem , nisi vel odiosum esset de aliorum vel neglectu vel etiam diligentia nimis curiose inquirere , eorum dico , quorum cura sit aliis commissa , vel si per privatas etiam occupationes mihi , quid ab aliis agatur , inspicere atque observare liberum esset .", + "psc_chunk_id": "064_Boetius_Commentaria-in-Topica-Ciceronis_window_542", + "psc_text": "vestras disputationes pertinent; sed tamen totam rem perficiamus, quandoquidem coepimus. Neque enim tu is es quem nihil nisi jus civile delectet, et quoniam ad te haec ita scribuntur, ut etiam in aliorum manus sint ventura, detur opera, ut quamplurimum iis quos recta studia delectant, prodesse possimus. Ne locus nihil jurisperito profuturus negligentiam sui faceret, Trebatium ut in prooemio magnus orator reddit attentum; ait enim ita sese divisisse in principio, ut alios locos in ipsis haerere diceret, de quibus ageretur, alios extrinsecus assumi, et cum de superioribus locis idonee disputatum sit, intractatam reliquam partem non oportere praeteriri. Neque enim hunc esse Trebatium, qui sua arte contentus, caeterorum studia negligat, verum diligentia atque ingenio plurimum valens, cuncta ad se pertinere ducat, quae liberalibus studiis annumerentur; simul dandam esse operam dicit, quoniam benevolo animo Ciceronis opus Trebatius esset editurus, ut cum in multorum manus venisset, prodesse iis integrum posset, qui rectis studiis tenerentur,", + "candidate_score": 0.653973, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 4, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae", + "max_score": 0.685473, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_2_4", + "bdc_text": "vgl . oben Nr. 1377 , Anm.1 . studiis deque publicis etiam lectionibus nostris ad te certi aliquid scribam , libenter certe facerem , nisi vel odiosum esset de aliorum vel neglectu vel etiam diligentia nimis curiose inquirere , eorum dico , quorum cura sit aliis commissa , vel si per privatas etiam occupationes mihi , quid ab aliis agatur , inspicere atque observare liberum esset . Itaque , quas lectiones vel audiant vel non audiant , affirmare citius ac verius ignorare me quam scire possim .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2121", + "psc_text": "sed meis, quos scripsi de Libero Arbitrio. In talibus autem quaestionibus non multum laboro: quia etsi defendi sententia mea liquida ratione non potest, mea est; non ejus auctoris cujus sensum improbare fas non est, etiam cum, eo non intellecto, hoc inde sentitur quod improbandum est. Ego proinde fateor me ex eorum numero esse conari, qui proficiendo scribunt, et scribendo proficiunt. Unde si aliquid vel incautius, vel indoctius a me positum est, quod non solum ab aliis qui videre id possunt, merito reprehendatur, verum etiam a meipso, quia et ego saltem postea videre debeo, si proficio; nec mirandum est, nec dolendum: sed potius ignoscendum atque gratulandum; non quia erratum est, sed quia improbatum. Nam nimis perverse seipsum amat qui et alios vult errare, ut error suus lateat. Quanto enim melius et utilius, ut ubi ipse erravit, alii non errent, quorum admonitu errore careat! quod si noluerit, saltem comites erroris non habeat.", + "candidate_score": 0.685473, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_2_4", + "bdc_text": "vgl . oben Nr. 1377 , Anm.1 . studiis deque publicis etiam lectionibus nostris ad te certi aliquid scribam , libenter certe facerem , nisi vel odiosum esset de aliorum vel neglectu vel etiam diligentia nimis curiose inquirere , eorum dico , quorum cura sit aliis commissa , vel si per privatas etiam occupationes mihi , quid ab aliis agatur , inspicere atque observare liberum esset . Itaque , quas lectiones vel audiant vel non audiant , affirmare citius ac verius ignorare me quam scire possim .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_754", + "psc_text": "contemneretur. Itaque ut simpliciter fatear, legi haec omnia, et in mente mea plurima coacervans, accito notario, vel mea, vel aliena dictavi, nec ordinis, nec verborum interdum, nec sensuum memor. Jam Domini misericordiae est, ne per imperitiam nostram ab aliis bene dicta dispereant, et non placeant inter extraneos, quae placent inter suos. » Si quid igitur reprehensione dignum putaveras in explanatione nostra, eruditionis tuae fuerat quaerere utrum ea quae scripsimus haberentur in graecis, ut, si illi non dixissent, tunc meam proprie sententiam condemnares; praesertim cum libere in praefatione confessus sim, Origenis commentarios me esse secutum, et vel mea vel aliena dictasse, et in fine ejusdem capituli quod reprehendis, scripserim: « Si cui iste non placet sensus, quo nec Petrus peccasse, nec Paulus procaciter ostenditur arguisse majorem; debet exponere, qua consequentia Paulus in altero reprehendat quod ipse commisit. » Ex quo ostendi, me non ex definito id defendere, quod in graecis legeram,", + "candidate_score": 0.677509, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_2_4", + "bdc_text": "vgl . oben Nr. 1377 , Anm.1 . studiis deque publicis etiam lectionibus nostris ad te certi aliquid scribam , libenter certe facerem , nisi vel odiosum esset de aliorum vel neglectu vel etiam diligentia nimis curiose inquirere , eorum dico , quorum cura sit aliis commissa , vel si per privatas etiam occupationes mihi , quid ab aliis agatur , inspicere atque observare liberum esset . Itaque , quas lectiones vel audiant vel non audiant , affirmare citius ac verius ignorare me quam scire possim .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2634", + "psc_text": "minusque exercitato ingenio praediti, eo tamen studio feruntur ad cognoscendas litteras nostras, sive amico, sive inimico animo, ut eis subtrahi omnino non possint. Ista cogitanti cernis quanta cura in scribendo esse debeat, praesertim de rebus ita magnis, ut in eis et magni laborent. Si autem cum aliquid in manibus habeo, intermittendum est et differendum, ut ad ea potius respondeatur quae supervenientia requiruntur; quid fiet si etiam ipsis dum respondetur, alia supervenerint? Num placet ut etiam his omissis illa suscipiantur, et semper priora fiant quae posteriora oboriuntur, eaque sola terminare contingat, quibus cum scribuntur non supervenerit aliquid quod quaeratur? Quod ut mihi accidat difficillimum est; sed non opinor tibi hoc placere. Non ergo debui alia interrumpere cum tua supervenissent, sicut nec tua, si alia rursus irruerint; et tamen servare hanc justitiam non sinor. Nam ecce ut tibi haec ipsa rescriberem, quibus id admonerem, intermisi quae agebam, et animum meum ad hanc", + "candidate_score": 0.677475, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_2_4", + "bdc_text": "vgl . oben Nr. 1377 , Anm.1 . studiis deque publicis etiam lectionibus nostris ad te certi aliquid scribam , libenter certe facerem , nisi vel odiosum esset de aliorum vel neglectu vel etiam diligentia nimis curiose inquirere , eorum dico , quorum cura sit aliis commissa , vel si per privatas etiam occupationes mihi , quid ab aliis agatur , inspicere atque observare liberum esset . Itaque , quas lectiones vel audiant vel non audiant , affirmare citius ac verius ignorare me quam scire possim .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_67", + "psc_text": "1 Recentissimis litteris tuis respondere malui; non quod contempserim praecedentia quaesita tua, minusve me delectaverint, sed quod in respondendo majora quam opinaris molior. Quanquam enim longiorem, quam longissima est, epistolam tibi mittendam esse praescripseris, non tamen tantum habemus otii, quantum existimas, et quantum nos semper optasse nosti et optamus. Nec quaeras cur ita sit: illa enim facilius quibus impedior, quam cur impediar exposuerim. 2. Scribis cur ego et tu cum simus singuli eadem multa faciamus, sol autem non idem faciat quod caetera sidera. Cujus rei causam conarer. Nam si eadem nos agimus, multa et ille cum caeteris agit: si non ille, nec nos. Ambulo et ambulas, movetur et moventur; vigilo et vigilas; lucet et lucent; disputo et disputas; circuit et circumeunt: tametsi actus animi nullo modo est iis, quae videmus, comparandus. Si autem animum, ita ut aequum est, animo conferas, magis idem vel cogitare vel contemplari, vel si quid aliud", + "candidate_score": 0.674578, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_2_4", + "bdc_text": "vgl . oben Nr. 1377 , Anm.1 . studiis deque publicis etiam lectionibus nostris ad te certi aliquid scribam , libenter certe facerem , nisi vel odiosum esset de aliorum vel neglectu vel etiam diligentia nimis curiose inquirere , eorum dico , quorum cura sit aliis commissa , vel si per privatas etiam occupationes mihi , quid ab aliis agatur , inspicere atque observare liberum esset . Itaque , quas lectiones vel audiant vel non audiant , affirmare citius ac verius ignorare me quam scire possim .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_4248", + "psc_text": "in epistolis meis, quas ad matrem Reverentiae tuae debito mihi cum honore nominandam dedi, non semel feci. Sed quia hoc mihi rescribere dignata est, prius te velle accipere litteras meas; tunc demum, si quid forte opus esset tibi ex ministerio meo, quod venerando studio tuo omniumque talium, quantum possum, libera servitute debere me novi, non te esse tacituram et rescribendo insinuaturam: ecce feci quod te voluisse, quamvis non per te, comperi; ne viderer tibi ostium fiduciae inhumaniter claudere: superest ut promas ipsa, si quid ex me quaerendum putas. Aut enim scio quod inquisieris, et non negabo: aut ita nescio, ut nullo fidei salutisque detrimento nesciam, et de hoc etiam teipsam, si potuero, faciam reddita ratione securam. Aut certe, si et nescio, et tamen sciendum est, vel impetrabo a Domino ne tibi desim; nam saepe officium impertiendi meritum est accipiendi: vel ita tibi respondebo, ut noveris pro hac ipsa re quam", + "candidate_score": 0.674386, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_3_5", + "bdc_text": "studiis deque publicis etiam lectionibus nostris ad te certi aliquid scribam , libenter certe facerem , nisi vel odiosum esset de aliorum vel neglectu vel etiam diligentia nimis curiose inquirere , eorum dico , quorum cura sit aliis commissa , vel si per privatas etiam occupationes mihi , quid ab aliis agatur , inspicere atque observare liberum esset . Itaque , quas lectiones vel audiant vel non audiant , affirmare citius ac verius ignorare me quam scire possim . Puto autem Myconium , eorum hospitem , nequaquam ipsos negligere .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_732", + "psc_text": "res, ut nihil studiorum meorum mallem, si possem, quam inhaerere lateri tuo. Quod ego quia non possum, aliquem nostrorum in Domino filiorum erudiendum nobis ad te mittere cogito, si etiam de hac re tua rescripta meruero. Nam neque in me tantum scientiae Scripturarum divinarum est, aut esse jam poterit, quantum inesse tibi video. Et si quid in hac re habeo facultatis, utcumque impendo populo Dei. Vacare autem studiis diligentius quam quae populi audiunt instruendis, propter ecclesiasticas occupationes omnino non possum. CAPUT III. 6. Nescio quae scripta maledica super tuo nomine ad Africam pervenerunt. Accepimus tamen quod dignatus es mittere, illis respondens maledictis. Quo perlecto, fateor, multum dolui inter tam charas familiaresque personas, cunctis pene Ecclesiis notissimo amicitiae vinculo copulatas, tantum malum extitisse discordiae. Et tu quidem quantum tibi modereris, quantumque teneas aculeos indignationis tuae, ne reddas maledictum pro maledicto, satis in tuis litteris eminet. Verumtamen si eas ipsas cum legissem,", + "candidate_score": 0.672779, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_2_4", + "bdc_text": "vgl . oben Nr. 1377 , Anm.1 . studiis deque publicis etiam lectionibus nostris ad te certi aliquid scribam , libenter certe facerem , nisi vel odiosum esset de aliorum vel neglectu vel etiam diligentia nimis curiose inquirere , eorum dico , quorum cura sit aliis commissa , vel si per privatas etiam occupationes mihi , quid ab aliis agatur , inspicere atque observare liberum esset . Itaque , quas lectiones vel audiant vel non audiant , affirmare citius ac verius ignorare me quam scire possim .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_190", + "psc_text": "Sensi enim etiam ipsum saepe non mentiendi studio, sed amandi propensione falli judicantem, et arbitrari jam me accepisse quaedam, quibus accipiendis a Domino patente ore cordis inhiarem. Et si hoc in os meum, quis non conjiciat quanta de me absente meliora quam veriora laetus effundat? Librorum autem nostrorum copiam faciet venerabili studio tuo: nam nescio me aliquid, sive ad eorum qui extra Ecclesiam Dei sunt, sive ad aures fratrum scripsisse, quod ipse non habeat. Sed tu cum legis, mi sancte Pauline, non te ita rapiant quae per nostram infirmitatem veritas loquitur, ut ea quae ipse loquor minus diligenter advertas; ne dum avidus hauris bona et recta quae data ministro, non ores pro peccatis et erratis quae ipse committo. In his enim quae tibi recte, si adverteris, displicebunt, ego ipse conspicior; in his autem quae per donum Spiritus quod accepisti, recte tibi placent in libris meis, ille amandus, ille praedicandus est", + "candidate_score": 0.671816, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_3_5", + "bdc_text": "studiis deque publicis etiam lectionibus nostris ad te certi aliquid scribam , libenter certe facerem , nisi vel odiosum esset de aliorum vel neglectu vel etiam diligentia nimis curiose inquirere , eorum dico , quorum cura sit aliis commissa , vel si per privatas etiam occupationes mihi , quid ab aliis agatur , inspicere atque observare liberum esset . Itaque , quas lectiones vel audiant vel non audiant , affirmare citius ac verius ignorare me quam scire possim . Puto autem Myconium , eorum hospitem , nequaquam ipsos negligere .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_754", + "psc_text": "contemneretur. Itaque ut simpliciter fatear, legi haec omnia, et in mente mea plurima coacervans, accito notario, vel mea, vel aliena dictavi, nec ordinis, nec verborum interdum, nec sensuum memor. Jam Domini misericordiae est, ne per imperitiam nostram ab aliis bene dicta dispereant, et non placeant inter extraneos, quae placent inter suos. » Si quid igitur reprehensione dignum putaveras in explanatione nostra, eruditionis tuae fuerat quaerere utrum ea quae scripsimus haberentur in graecis, ut, si illi non dixissent, tunc meam proprie sententiam condemnares; praesertim cum libere in praefatione confessus sim, Origenis commentarios me esse secutum, et vel mea vel aliena dictasse, et in fine ejusdem capituli quod reprehendis, scripserim: « Si cui iste non placet sensus, quo nec Petrus peccasse, nec Paulus procaciter ostenditur arguisse majorem; debet exponere, qua consequentia Paulus in altero reprehendat quod ipse commisit. » Ex quo ostendi, me non ex definito id defendere, quod in graecis legeram,", + "candidate_score": 0.671793, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_3_5", + "bdc_text": "studiis deque publicis etiam lectionibus nostris ad te certi aliquid scribam , libenter certe facerem , nisi vel odiosum esset de aliorum vel neglectu vel etiam diligentia nimis curiose inquirere , eorum dico , quorum cura sit aliis commissa , vel si per privatas etiam occupationes mihi , quid ab aliis agatur , inspicere atque observare liberum esset . Itaque , quas lectiones vel audiant vel non audiant , affirmare citius ac verius ignorare me quam scire possim . Puto autem Myconium , eorum hospitem , nequaquam ipsos negligere .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2121", + "psc_text": "sed meis, quos scripsi de Libero Arbitrio. In talibus autem quaestionibus non multum laboro: quia etsi defendi sententia mea liquida ratione non potest, mea est; non ejus auctoris cujus sensum improbare fas non est, etiam cum, eo non intellecto, hoc inde sentitur quod improbandum est. Ego proinde fateor me ex eorum numero esse conari, qui proficiendo scribunt, et scribendo proficiunt. Unde si aliquid vel incautius, vel indoctius a me positum est, quod non solum ab aliis qui videre id possunt, merito reprehendatur, verum etiam a meipso, quia et ego saltem postea videre debeo, si proficio; nec mirandum est, nec dolendum: sed potius ignoscendum atque gratulandum; non quia erratum est, sed quia improbatum. Nam nimis perverse seipsum amat qui et alios vult errare, ut error suus lateat. Quanto enim melius et utilius, ut ubi ipse erravit, alii non errent, quorum admonitu errore careat! quod si noluerit, saltem comites erroris non habeat.", + "candidate_score": 0.66989, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_3_5", + "bdc_text": "studiis deque publicis etiam lectionibus nostris ad te certi aliquid scribam , libenter certe facerem , nisi vel odiosum esset de aliorum vel neglectu vel etiam diligentia nimis curiose inquirere , eorum dico , quorum cura sit aliis commissa , vel si per privatas etiam occupationes mihi , quid ab aliis agatur , inspicere atque observare liberum esset . Itaque , quas lectiones vel audiant vel non audiant , affirmare citius ac verius ignorare me quam scire possim . Puto autem Myconium , eorum hospitem , nequaquam ipsos negligere .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_4248", + "psc_text": "in epistolis meis, quas ad matrem Reverentiae tuae debito mihi cum honore nominandam dedi, non semel feci. Sed quia hoc mihi rescribere dignata est, prius te velle accipere litteras meas; tunc demum, si quid forte opus esset tibi ex ministerio meo, quod venerando studio tuo omniumque talium, quantum possum, libera servitute debere me novi, non te esse tacituram et rescribendo insinuaturam: ecce feci quod te voluisse, quamvis non per te, comperi; ne viderer tibi ostium fiduciae inhumaniter claudere: superest ut promas ipsa, si quid ex me quaerendum putas. Aut enim scio quod inquisieris, et non negabo: aut ita nescio, ut nullo fidei salutisque detrimento nesciam, et de hoc etiam teipsam, si potuero, faciam reddita ratione securam. Aut certe, si et nescio, et tamen sciendum est, vel impetrabo a Domino ne tibi desim; nam saepe officium impertiendi meritum est accipiendi: vel ita tibi respondebo, ut noveris pro hac ipsa re quam", + "candidate_score": 0.667919, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_3_5", + "bdc_text": "studiis deque publicis etiam lectionibus nostris ad te certi aliquid scribam , libenter certe facerem , nisi vel odiosum esset de aliorum vel neglectu vel etiam diligentia nimis curiose inquirere , eorum dico , quorum cura sit aliis commissa , vel si per privatas etiam occupationes mihi , quid ab aliis agatur , inspicere atque observare liberum esset . Itaque , quas lectiones vel audiant vel non audiant , affirmare citius ac verius ignorare me quam scire possim . Puto autem Myconium , eorum hospitem , nequaquam ipsos negligere .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3586", + "psc_text": "hominum notitiamque diffundi jure succenseat, idque jactantius quam utilius fecisse me judicet, quasi ego potuerim quaerere, quod ille non potuerit enodare, cum forsitan possit, idque dum faciat, exspectandum sit. Magis enim scio, quod aliis occupatur, quae minime differenda sunt, plurisque pendenda. 3. Quod ut tua quoque Sanctitas noverit, attende paulisper quid mihi alio anno per latorem, per quem scripseram, remeantem scripserit, nam hoc ex ejus epistola in istam transtuli: Incidit, inquit, tempus difficillimum, quando mihi tacere melius fuit, quam loqui; ita ut nostra studia cessarent, ne, juxta Appium, canina exerceretur facundia. Itaque duobus libellis tuis, quos nomini meo dedicasti, eruditissimis, et omni eloquentiae splendore fulgentibus, ad tempus respondere non potui, non quod quidquam in illis reprehendendum putem; sed quia juxta beatum Apostolum, « Unusquisque in suo sensu abundat; alius quidem sic, alius autem sic » (Rom. XIV, 5). Certe quidquid dici potuit, et sublimi ingenio de Scripturarum sanctarum hauriri fontibus,", + "candidate_score": 0.667366, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_3", + "bdc_text": "studiis deque publicis etiam lectionibus nostris ad te certi aliquid scribam , libenter certe facerem , nisi vel odiosum esset de aliorum vel neglectu vel etiam diligentia nimis curiose inquirere , eorum dico , quorum cura sit aliis commissa , vel si per privatas etiam occupationes mihi , quid ab aliis agatur , inspicere atque observare liberum esset .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2121", + "psc_text": "sed meis, quos scripsi de Libero Arbitrio. In talibus autem quaestionibus non multum laboro: quia etsi defendi sententia mea liquida ratione non potest, mea est; non ejus auctoris cujus sensum improbare fas non est, etiam cum, eo non intellecto, hoc inde sentitur quod improbandum est. Ego proinde fateor me ex eorum numero esse conari, qui proficiendo scribunt, et scribendo proficiunt. Unde si aliquid vel incautius, vel indoctius a me positum est, quod non solum ab aliis qui videre id possunt, merito reprehendatur, verum etiam a meipso, quia et ego saltem postea videre debeo, si proficio; nec mirandum est, nec dolendum: sed potius ignoscendum atque gratulandum; non quia erratum est, sed quia improbatum. Nam nimis perverse seipsum amat qui et alios vult errare, ut error suus lateat. Quanto enim melius et utilius, ut ubi ipse erravit, alii non errent, quorum admonitu errore careat! quod si noluerit, saltem comites erroris non habeat.", + "candidate_score": 0.66697, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_3", + "bdc_text": "studiis deque publicis etiam lectionibus nostris ad te certi aliquid scribam , libenter certe facerem , nisi vel odiosum esset de aliorum vel neglectu vel etiam diligentia nimis curiose inquirere , eorum dico , quorum cura sit aliis commissa , vel si per privatas etiam occupationes mihi , quid ab aliis agatur , inspicere atque observare liberum esset .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_754", + "psc_text": "contemneretur. Itaque ut simpliciter fatear, legi haec omnia, et in mente mea plurima coacervans, accito notario, vel mea, vel aliena dictavi, nec ordinis, nec verborum interdum, nec sensuum memor. Jam Domini misericordiae est, ne per imperitiam nostram ab aliis bene dicta dispereant, et non placeant inter extraneos, quae placent inter suos. » Si quid igitur reprehensione dignum putaveras in explanatione nostra, eruditionis tuae fuerat quaerere utrum ea quae scripsimus haberentur in graecis, ut, si illi non dixissent, tunc meam proprie sententiam condemnares; praesertim cum libere in praefatione confessus sim, Origenis commentarios me esse secutum, et vel mea vel aliena dictasse, et in fine ejusdem capituli quod reprehendis, scripserim: « Si cui iste non placet sensus, quo nec Petrus peccasse, nec Paulus procaciter ostenditur arguisse majorem; debet exponere, qua consequentia Paulus in altero reprehendat quod ipse commisit. » Ex quo ostendi, me non ex definito id defendere, quod in graecis legeram,", + "candidate_score": 0.660215, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_3", + "bdc_text": "studiis deque publicis etiam lectionibus nostris ad te certi aliquid scribam , libenter certe facerem , nisi vel odiosum esset de aliorum vel neglectu vel etiam diligentia nimis curiose inquirere , eorum dico , quorum cura sit aliis commissa , vel si per privatas etiam occupationes mihi , quid ab aliis agatur , inspicere atque observare liberum esset .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2634", + "psc_text": "minusque exercitato ingenio praediti, eo tamen studio feruntur ad cognoscendas litteras nostras, sive amico, sive inimico animo, ut eis subtrahi omnino non possint. Ista cogitanti cernis quanta cura in scribendo esse debeat, praesertim de rebus ita magnis, ut in eis et magni laborent. Si autem cum aliquid in manibus habeo, intermittendum est et differendum, ut ad ea potius respondeatur quae supervenientia requiruntur; quid fiet si etiam ipsis dum respondetur, alia supervenerint? Num placet ut etiam his omissis illa suscipiantur, et semper priora fiant quae posteriora oboriuntur, eaque sola terminare contingat, quibus cum scribuntur non supervenerit aliquid quod quaeratur? Quod ut mihi accidat difficillimum est; sed non opinor tibi hoc placere. Non ergo debui alia interrumpere cum tua supervenissent, sicut nec tua, si alia rursus irruerint; et tamen servare hanc justitiam non sinor. Nam ecce ut tibi haec ipsa rescriberem, quibus id admonerem, intermisi quae agebam, et animum meum ad hanc", + "candidate_score": 0.65901, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_3", + "bdc_text": "studiis deque publicis etiam lectionibus nostris ad te certi aliquid scribam , libenter certe facerem , nisi vel odiosum esset de aliorum vel neglectu vel etiam diligentia nimis curiose inquirere , eorum dico , quorum cura sit aliis commissa , vel si per privatas etiam occupationes mihi , quid ab aliis agatur , inspicere atque observare liberum esset .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_67", + "psc_text": "1 Recentissimis litteris tuis respondere malui; non quod contempserim praecedentia quaesita tua, minusve me delectaverint, sed quod in respondendo majora quam opinaris molior. Quanquam enim longiorem, quam longissima est, epistolam tibi mittendam esse praescripseris, non tamen tantum habemus otii, quantum existimas, et quantum nos semper optasse nosti et optamus. Nec quaeras cur ita sit: illa enim facilius quibus impedior, quam cur impediar exposuerim. 2. Scribis cur ego et tu cum simus singuli eadem multa faciamus, sol autem non idem faciat quod caetera sidera. Cujus rei causam conarer. Nam si eadem nos agimus, multa et ille cum caeteris agit: si non ille, nec nos. Ambulo et ambulas, movetur et moventur; vigilo et vigilas; lucet et lucent; disputo et disputas; circuit et circumeunt: tametsi actus animi nullo modo est iis, quae videmus, comparandus. Si autem animum, ita ut aequum est, animo conferas, magis idem vel cogitare vel contemplari, vel si quid aliud", + "candidate_score": 0.658296, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_3", + "bdc_text": "studiis deque publicis etiam lectionibus nostris ad te certi aliquid scribam , libenter certe facerem , nisi vel odiosum esset de aliorum vel neglectu vel etiam diligentia nimis curiose inquirere , eorum dico , quorum cura sit aliis commissa , vel si per privatas etiam occupationes mihi , quid ab aliis agatur , inspicere atque observare liberum esset .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_732", + "psc_text": "res, ut nihil studiorum meorum mallem, si possem, quam inhaerere lateri tuo. Quod ego quia non possum, aliquem nostrorum in Domino filiorum erudiendum nobis ad te mittere cogito, si etiam de hac re tua rescripta meruero. Nam neque in me tantum scientiae Scripturarum divinarum est, aut esse jam poterit, quantum inesse tibi video. Et si quid in hac re habeo facultatis, utcumque impendo populo Dei. Vacare autem studiis diligentius quam quae populi audiunt instruendis, propter ecclesiasticas occupationes omnino non possum. CAPUT III. 6. Nescio quae scripta maledica super tuo nomine ad Africam pervenerunt. Accepimus tamen quod dignatus es mittere, illis respondens maledictis. Quo perlecto, fateor, multum dolui inter tam charas familiaresque personas, cunctis pene Ecclesiis notissimo amicitiae vinculo copulatas, tantum malum extitisse discordiae. Et tu quidem quantum tibi modereris, quantumque teneas aculeos indignationis tuae, ne reddas maledictum pro maledicto, satis in tuis litteris eminet. Verumtamen si eas ipsas cum legissem,", + "candidate_score": 0.658009, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_3", + "bdc_text": "studiis deque publicis etiam lectionibus nostris ad te certi aliquid scribam , libenter certe facerem , nisi vel odiosum esset de aliorum vel neglectu vel etiam diligentia nimis curiose inquirere , eorum dico , quorum cura sit aliis commissa , vel si per privatas etiam occupationes mihi , quid ab aliis agatur , inspicere atque observare liberum esset .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3586", + "psc_text": "hominum notitiamque diffundi jure succenseat, idque jactantius quam utilius fecisse me judicet, quasi ego potuerim quaerere, quod ille non potuerit enodare, cum forsitan possit, idque dum faciat, exspectandum sit. Magis enim scio, quod aliis occupatur, quae minime differenda sunt, plurisque pendenda. 3. Quod ut tua quoque Sanctitas noverit, attende paulisper quid mihi alio anno per latorem, per quem scripseram, remeantem scripserit, nam hoc ex ejus epistola in istam transtuli: Incidit, inquit, tempus difficillimum, quando mihi tacere melius fuit, quam loqui; ita ut nostra studia cessarent, ne, juxta Appium, canina exerceretur facundia. Itaque duobus libellis tuis, quos nomini meo dedicasti, eruditissimis, et omni eloquentiae splendore fulgentibus, ad tempus respondere non potui, non quod quidquam in illis reprehendendum putem; sed quia juxta beatum Apostolum, « Unusquisque in suo sensu abundat; alius quidem sic, alius autem sic » (Rom. XIV, 5). Certe quidquid dici potuit, et sublimi ingenio de Scripturarum sanctarum hauriri fontibus,", + "candidate_score": 0.654993, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_1_3", + "bdc_text": "Quod me hortaris Ein entsprechender Brief Bullingers ist nicht vorhanden. , doctissime Bullingere , ut de puerorum vestrorum apud Myconium iam agentium Konrad Suter , Christoph Rotacher und Christian Wirth ; vgl . oben Nr. 1377 , Anm.1 . studiis deque publicis etiam lectionibus nostris ad te certi aliquid scribam , libenter certe facerem , nisi vel odiosum esset de aliorum vel neglectu vel etiam diligentia nimis curiose inquirere , eorum dico , quorum cura sit aliis commissa , vel si per privatas etiam occupationes mihi , quid ab aliis agatur , inspicere atque observare liberum esset .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1496", + "psc_text": "quo aliquid utilis salubrisque scientiae sibi accipiendum esse arbitrentur. Quod non ita est, mihi crede. 9. Primum quia esse aliquos in illis terris, ubi imperitus minimeque acutus videri times, qui te de istis quaestionibus quidquam interrogent, omnino non video: quandoquidem hic, quo ad ea discenda venisti, et Romae expertus es quam negligenter habeantur, et ob hoc neque doceantur neque discantur; et in Africa usque adeo de his interrogatorem pateris neminem, ut nec teipsum qui patiatur invenias, eaque inopia episcopis exponenda ea mittere cogaris: quasi vero episcopi isti, etiamsi adolescentes, eodem quo tu raperis animi ardore, vel potius errore, quasi aliquid magnum haec discere curarunt, usque ad canos episcopales, et usque ad cathedras ecclesiasticas, ea sibi in memoria durare paterentur; aut si ipsi vellent, non illa, etiam de invitorum cordibus, curae majores gravioresque secluderent; aut si aliqua ex eis in animis eorum nimia consuetudine remanerent, non etiam ipsa oblivione sepeliri mallent", + "candidate_score": 0.653823, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_3", + "bdc_text": "studiis deque publicis etiam lectionibus nostris ad te certi aliquid scribam , libenter certe facerem , nisi vel odiosum esset de aliorum vel neglectu vel etiam diligentia nimis curiose inquirere , eorum dico , quorum cura sit aliis commissa , vel si per privatas etiam occupationes mihi , quid ab aliis agatur , inspicere atque observare liberum esset .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_190", + "psc_text": "Sensi enim etiam ipsum saepe non mentiendi studio, sed amandi propensione falli judicantem, et arbitrari jam me accepisse quaedam, quibus accipiendis a Domino patente ore cordis inhiarem. Et si hoc in os meum, quis non conjiciat quanta de me absente meliora quam veriora laetus effundat? Librorum autem nostrorum copiam faciet venerabili studio tuo: nam nescio me aliquid, sive ad eorum qui extra Ecclesiam Dei sunt, sive ad aures fratrum scripsisse, quod ipse non habeat. Sed tu cum legis, mi sancte Pauline, non te ita rapiant quae per nostram infirmitatem veritas loquitur, ut ea quae ipse loquor minus diligenter advertas; ne dum avidus hauris bona et recta quae data ministro, non ores pro peccatis et erratis quae ipse committo. In his enim quae tibi recte, si adverteris, displicebunt, ego ipse conspicior; in his autem quae per donum Spiritus quod accepisti, recte tibi placent in libris meis, ille amandus, ille praedicandus est", + "candidate_score": 0.651396, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_30_32", + "bdc_text": "intelliges et amicorum literis ; nam ego , quod vel narratione dignum sit , nihil vidi. [ Adresse darunter : ] Domino Henrico Bullingero , amico et fratri charissimo suo .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3573", + "psc_text": "Domino illustri et merito praestantissimo, atque in Christi dilectione charissimo filio VALERIO, AUGUSTINUS, in Domino salutem. 1. Cum diu moleste haberem quod aliquoties scripserim, et nulla tuae Sublimitatis rescripta meruerim, repente epistolas tres tuae Benignitatis accepi: unam non ad me solum datam per coepiscopum meum Vindemialem, et non longe post per compresbyterum Firmum duas; qui vir sanctus, nobisque, ut ab illo scire potuisti, familiarissima charitate conjunctus, multa nobiscum de tua excellentia colloquendo, et veraciter insinuando qualem et in Christi visceribus noverit, non solum eas quas memoratus episcopus, vel quas ipse attulit, sed etiam illas quas non accepisse querebamur, litteras vicit. Et ideo de te narratio ejus suavior nobis erat, quia ea dicebat quae ipse non posses, ne quidem me inquirente, rescribere, ne tuarum laudum, quod sancta Scriptura prohibet (Prov. XXVII, 2), fieres praedicator. Quanquam et ego verear haec ad te scribere, ne suspicionem adulantis incurram, domine illustris et merito praestantissime,", + "candidate_score": 0.647439, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_24", + "bdc_text": "Tu igitur animum potius aestima tibi ac vestris omnibus deditissimum .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3834", + "psc_text": "Cave ne tibi subrepat in tua virtute confidere; homo es enim, et maledictus omnis qui spem suam ponit in homine (Jerem. XVII, 5). Sed plane in Deo tuo toto corde confide, et ipse erit virtus tua, in qua pius gratusque confidas, cui dicas humiliter et fideliter, Diligam te, Domine, virtus mea (Psal. XVII, 2): quia et ipsa charitas Dei, quae perfecta foras mittit timorem (I Joan. IV, 18), non per vires nostras, id est humanas, diffunditur in cordibus nostris, sed sicut dicit Apostolus, per Spiritum sanctum qui datus est nobis (Rom. V, 5). 3. Vigila ergo et ora, ne intres in tentationem (Marc. XIV, 38). Ipsa quippe oratio admonet te quod indigeas adjutorio Domini tui, ne spem bene vivendi in te ponas. Oras enim non jam ut accipias divitias et honores praesentis saeculi, aut aliquid vanitatis humanae, sed ne intres in tentationem: quod utique si homo sibi praestare posset volendo,", + "candidate_score": 0.645744, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_4", + "bdc_text": "Itaque , quas lectiones vel audiant vel non audiant , affirmare citius ac verius ignorare me quam scire possim .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_190", + "psc_text": "Sensi enim etiam ipsum saepe non mentiendi studio, sed amandi propensione falli judicantem, et arbitrari jam me accepisse quaedam, quibus accipiendis a Domino patente ore cordis inhiarem. Et si hoc in os meum, quis non conjiciat quanta de me absente meliora quam veriora laetus effundat? Librorum autem nostrorum copiam faciet venerabili studio tuo: nam nescio me aliquid, sive ad eorum qui extra Ecclesiam Dei sunt, sive ad aures fratrum scripsisse, quod ipse non habeat. Sed tu cum legis, mi sancte Pauline, non te ita rapiant quae per nostram infirmitatem veritas loquitur, ut ea quae ipse loquor minus diligenter advertas; ne dum avidus hauris bona et recta quae data ministro, non ores pro peccatis et erratis quae ipse committo. In his enim quae tibi recte, si adverteris, displicebunt, ego ipse conspicior; in his autem quae per donum Spiritus quod accepisti, recte tibi placent in libris meis, ille amandus, ille praedicandus est", + "candidate_score": 0.643572, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_30_32", + "bdc_text": "intelliges et amicorum literis ; nam ego , quod vel narratione dignum sit , nihil vidi. [ Adresse darunter : ] Domino Henrico Bullingero , amico et fratri charissimo suo .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_231", + "psc_text": "Domino fratri sancto et unanimo AUGUSTINO, PAULINUS et THERASIA peccatores. 1. Jamdudum, frater in Christo Domino mi unanime, ut te in sanctis et piis laboribus tuis nescientem agnovi, absentemque vidi, tota mente complexus, alloquio quoque familiari atque fraterno per litteras audire properavi. Et credo in manu, et in gratia Domini sermonem meum ad te fuisse perlatum; sed morante adhuc puero quem ad te aliosque dilectos aeque Deo salutandos, ante hiemem miseramus, non potuimus ultra et officium nostrum suspendere, et desiderium sermonis tui cupidissimum temperare. Scripsimus itaque iterato nunc, si priores ad te litterae nostrae pervenire meruerunt; aut primo, si illis in manus tuas perveniendi felicitas non fuit. 2. Sed tu, frater spiritualis omnia judicans, amorem in te nostrum ne pendas officio solo, aut tempore litterarum. Dominus enim testis est, qui unus atque idem operatur in suis ubique charitatem suam, jam abinde nobis, ex quo te beneficio venerabilium episcoporum Aurelii et", + "candidate_score": 0.643513, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_30_32", + "bdc_text": "intelliges et amicorum literis ; nam ego , quod vel narratione dignum sit , nihil vidi. [ Adresse darunter : ] Domino Henrico Bullingero , amico et fratri charissimo suo .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_197", + "psc_text": "de suscepto hinc patrocinio mendacii officiosi. Domino dilectissimo, et cultu sincerissimo charitatis obsequendo atque amplectendo fratri et compresbytero HIERONYMO, AUGUSTINUS. CAPUT PRIMUM. 1. Nunquam aeque quisquam tam facie cuilibet innotuit, quam mihi tuorum in Domino studiorum quieta, laeta, et vere exercitatio liberalis. Quanquam ergo percupiam omnino te nosse; tamen exiguum quiddam tui minus habeo, praesentiam videlicet corporis: quam ipsam etiam posteaquam te beatissimus nunc episcopus, tum vero jam episcopatu dignus, frater Alypius vidit, remeansque a me visus est, negare non possum magna ex parte mihi esse relatu ejus impressam; et ante reditum, cum te ille ibi videbat, ego videbam, sed oculis ejus. Non enim animo me atque illum, sed corpore duos, qui noverit, dixerit, concordia duntaxat et familiaritate fidissima, non meritis quibus ille antecellit. Quia ergo me primitus communione spiritus quo in unum nectimur, deinde illius ex ore jam diligis; nequaquam impudenter quasi aliquis ignotus commendo Germanitati tuae fratrem Profuturum,", + "candidate_score": 0.642088, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_32", + "bdc_text": "] Domino Henrico Bullingero , amico et fratri charissimo suo .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_197", + "psc_text": "de suscepto hinc patrocinio mendacii officiosi. Domino dilectissimo, et cultu sincerissimo charitatis obsequendo atque amplectendo fratri et compresbytero HIERONYMO, AUGUSTINUS. CAPUT PRIMUM. 1. Nunquam aeque quisquam tam facie cuilibet innotuit, quam mihi tuorum in Domino studiorum quieta, laeta, et vere exercitatio liberalis. Quanquam ergo percupiam omnino te nosse; tamen exiguum quiddam tui minus habeo, praesentiam videlicet corporis: quam ipsam etiam posteaquam te beatissimus nunc episcopus, tum vero jam episcopatu dignus, frater Alypius vidit, remeansque a me visus est, negare non possum magna ex parte mihi esse relatu ejus impressam; et ante reditum, cum te ille ibi videbat, ego videbam, sed oculis ejus. Non enim animo me atque illum, sed corpore duos, qui noverit, dixerit, concordia duntaxat et familiaritate fidissima, non meritis quibus ille antecellit. Quia ergo me primitus communione spiritus quo in unum nectimur, deinde illius ex ore jam diligis; nequaquam impudenter quasi aliquis ignotus commendo Germanitati tuae fratrem Profuturum,", + "candidate_score": 0.641649, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_4_6", + "bdc_text": "Itaque , quas lectiones vel audiant vel non audiant , affirmare citius ac verius ignorare me quam scire possim . Puto autem Myconium , eorum hospitem , nequaquam ipsos negligere . Alioqui certe lectiones publicę sunt satis multae :", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3868", + "psc_text": "non dubito: sed breviter, perstricte atque summatim, et opiniones rogo cujuslibet haeresis exponi, et quid contra teneat Ecclesia catholica, quantum instructioni satis est, subdi: ut velut quodam ex omnibus concepto commonitorio, si quis aliquam objectionem aut convictionem uberius, plenius ac planius nosse voluerit, ad opulenta et magnifica volumina transmittatur, quibus a diversis, et praecipue a Veneratione tua in hoc ipsum constat elaboratum. Sufficiet autem admonitio talis, ut puto, doctis et imperitis, otiosis et occupatis, et ad cujuslibet gradus ministerium Ecclesiae undecumque promotis; dum et ille qui multa legit, eadem breviter recordatur, et compendio ignarus instruitur, ut noverit quid teneat, quid evitet quid aversetur ne faciat, quid ut faciat assequatur. Fortassis autem, si tamen quod arbitror verum est, etiam adversus calumniantium malignas mentes et dolosa labia opus hoc parvum inter caetera mirifica testimonio coronae tuae non deerit: ut quibus patet campus calumniandi profusior, validis et ex omni parte conclusis fidei limitibus", + "candidate_score": 0.641462, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_28_30", + "bdc_text": "Ioan. Oporinus tuus . De rebus Hagenoicis melius ex Quirino Quirinus von Leiden. intelliges et amicorum literis ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_792", + "psc_text": "in Libris canonicis interpretatio asteriscos habeat, et virgulas praenotatas, et postea aliam translationem absque his signis ediderim; pace tua dixerim, videris mihi non intelligere quod quaesisti. Illa enim interpretatio Septuaginta interpretum est; et ubicumque virgulae, id est obeli sunt, significatur quod Septuaginta plus dixerint quam habetur in hebraeo: ubi autem asterisci, id est stellae praelucentes, ex Theodotionis editione ab Origene additum est; et ibi graeca transtulimus, hic de ipso hebraico, quod intelligebamus expressimus, sensuum potius veritatem quam verborum interdum ordinem conservantes. Et miror quomodo Septuaginta interpretum libros legas non puros, ut ab eis editi sunt, sed ab Origene emendatos, sive corruptos per obelos et asteriscos, et christiani hominis interpretatiunculam non sequaris; praesertim cum ea quae addita sunt, ex hominis Judaei atque blasphemi, post passionem Christi, editione transtulerit. Vis amator esse verus Septuaginta interpretum? Non legas ea quae sub asteriscis sunt: imo rade de voluminibus, ut veterum te fautorem probes. Quod", + "candidate_score": 0.640646, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_12_14", + "bdc_text": "De mea possum dicere puerorum vestrorum unum tantum adesse ei interdum solere , et ita facilis alioqui est autor , quem praelegimus , ut privato studio assequi facillime possint neque interprete forte alio aut viva enarrantis voce habere opus videantur . Forsitan autem domi privatis studiis , qui fere Tigurinorum hactenus apud nos degentium mos fuit , plus se proficere quam audiendis aliis posse putant . Quicquid est , dicere certo nec possum nec , si possem , libenter in alterius messem falcem immittere meam vellemVgl .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_794", + "psc_text": "falli potuisse credendum est: si manifesta, illos in eis falli non potuisse, perspicuum est: » tuo tibi sermone respondeo. Omnes veteres tractatores qui nos in Domino praecesserunt, et qui Scripturas sanctas interpretati sunt, aut obscura interpretati sunt, aut manifesta. Si obscura, quomodo tu post eos ausus es disserere, quod illi explanare non potuerunt? si manifesta, superfluum est te voluisse disserere quod illos latere non potuit, maxime in explanatione Psalmorum quos apud Graecos interpretati sunt multis voluminibus, primus Origenes, secundus Eusebius Caesariensis, tertius Theodorus Heracleotes, quartus Asterius Scythopolitanus, quintus Apollinaris Laodicenus, sextus Didymus Alexandrinus. Feruntur et diversorum in paucos psalmos opuscula; sed nunc de integro Psalmorum corpore dicimus. Apud Latinos autem Hilarius Pictaviensis et Eusebius Vercellensis episcopi, Origenem et Eusebium transtulerunt: quorum priorem et noster Ambrosius in quibusdam secutus est. Respondeat mihi prudentia tua, quare tu post tantos et tales interpretes in explanatione Psalmorum diversa senseris? Si enim obscuri sunt Psalmi,", + "candidate_score": 0.640174, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_30_32", + "bdc_text": "intelliges et amicorum literis ; nam ego , quod vel narratione dignum sit , nihil vidi. [ Adresse darunter : ] Domino Henrico Bullingero , amico et fratri charissimo suo .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_688", + "psc_text": "Si autem intelligunt, ambos, ut dixi, audiant, et quod voluerint faciant. Si quae etiam plebes a vobis ad nos transierunt, quas putas a dominis coactas, hoc et ibi fiat; ambos nos audiant, et eligant quod placuerit. Si autem non vis hoc fieri, cui non appareat non vos de veritate praesumere? Sed cavenda est ira Dei, et hic et in futuro saeculo. Adjuro te per Christum, ut ad ista respondeas. EPISTOLA LXVII. Augustinus Hieronymo: negans se scripsisse librum in eum; in hoc falsus, quod aliquis prolixam epistolam librum appellasset. Domino charissimo et desideratissimo, et honorando in Christo fratri et compresbytero HIERONYMO, AUGUSTINUS, in Domino salutem. CAPUT PRIMUM. 1. Audivi pervenisse in manus tuas litteras meas; sed, quod adhuc rescripta non merui, nequaquam imputaverim dilectioni tuae: aliquid procul dubio impedimenti fuit. Unde agnosco a me Dominum potius deprecandum, ut tuae voluntati det facultatem mittendi quod rescripseris: nam rescribendi jam dedit quia, cum", + "candidate_score": 0.638343, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_30_32", + "bdc_text": "intelliges et amicorum literis ; nam ego , quod vel narratione dignum sit , nihil vidi. [ Adresse darunter : ] Domino Henrico Bullingero , amico et fratri charissimo suo .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2311", + "psc_text": "viventes divina eloquia tractaverunt, ideo commemoranda arbitratus sum, ut sciat iste frater, si quid aliter quam isti sentit, deposita dissensionis amaritudine, et fraternae charitatis suavitate servata atque in integrum restituta, diligenti et tranquilla consideratione quaerendum vel discendum vel docendum. Neque enim quorumlibet disputationes, quamvis catholicorum et laudatorum hominum, velut Scripturas canonicas habere debemus, ut nobis non liceat salva honorificentia quae illis debetur hominibus, aliquid in eorum scriptis improbare atque respuere, si forte invenerimus quod aliter senserint quam veritas habet, divino adjutorio vel ab aliis intellecta, vel a nobis. Talis ego sum in scriptis aliorum; tales volo esse intellectores meorum. Denique in iis omnibus quae de opusculis sanctorum atque doctorum commemoravi, Ambrosii, Hieronymi, Athanasii, Gregorii, et si qua aliorum talia legere potui quae commemorare longum putavi, Deum non esse corpus, nec formae humanae habere membra, nec eum esse per locorum spatia divisibilem, et esse natura incommutabiliter invisibilem, nec per eamdem naturam", + "candidate_score": 0.635119, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_32", + "bdc_text": "] Domino Henrico Bullingero , amico et fratri charissimo suo .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3573", + "psc_text": "Domino illustri et merito praestantissimo, atque in Christi dilectione charissimo filio VALERIO, AUGUSTINUS, in Domino salutem. 1. Cum diu moleste haberem quod aliquoties scripserim, et nulla tuae Sublimitatis rescripta meruerim, repente epistolas tres tuae Benignitatis accepi: unam non ad me solum datam per coepiscopum meum Vindemialem, et non longe post per compresbyterum Firmum duas; qui vir sanctus, nobisque, ut ab illo scire potuisti, familiarissima charitate conjunctus, multa nobiscum de tua excellentia colloquendo, et veraciter insinuando qualem et in Christi visceribus noverit, non solum eas quas memoratus episcopus, vel quas ipse attulit, sed etiam illas quas non accepisse querebamur, litteras vicit. Et ideo de te narratio ejus suavior nobis erat, quia ea dicebat quae ipse non posses, ne quidem me inquirente, rescribere, ne tuarum laudum, quod sancta Scriptura prohibet (Prov. XXVII, 2), fieres praedicator. Quanquam et ego verear haec ad te scribere, ne suspicionem adulantis incurram, domine illustris et merito praestantissime,", + "candidate_score": 0.633952, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_30_32", + "bdc_text": "intelliges et amicorum literis ; nam ego , quod vel narratione dignum sit , nihil vidi. [ Adresse darunter : ] Domino Henrico Bullingero , amico et fratri charissimo suo .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1180", + "psc_text": "Domino eximio et merito praestantissimo, multumque in Christi charitate honorando filio OLYMPIO, AUGUSTINUS, in Domino salutem. 1. Quamvis mox ut audivimus te merito sublimatum, cum ipsa fama nondum nobis certissima esset, nihil aliud de animo tuo credidimus erga Ecclesiam Dei, cujus te veraciter filium esse gaudemus, quam quod tuis litteris mox aperuisti; tamen etiam illis lectis, quibus ultro dignatus es, etiamsi pigri et cunctantes essemus, exhortationem benevolentissimam mittere ut instruente humilitate nostra, per religiosam obedientiam tuam, Dominus, cujus munere talis es, Ecclesiae suae jamjamque subveniat, majore fiducia tibi scribimus, domine eximie et merito praestantissime, multumque in Christi charitate honorande fili. 2. Et fratres quidem multi sancti collegae mei, graviter Ecclesia perturbata profecti sunt pene fugientes ad gloriosissimum comitatum, quos sive jam videris, sive litteras eorum ab urbe Roma opportunitatis cujusquam occasione acceperis: ego tamen licet nullum consilium cum eis communicare potuerim, non potui praetermittere per hunc fratrem et compresbyterum meum,", + "candidate_score": 0.633947, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_20_22", + "bdc_text": "Thommen , aaO , S. 40. , lectionem meam continuo , nempe quia summo mane minus nobis infestus esse calor illeDie außerge wöhnliche Hitze dieses Sommers vermerkt auch Bullinger in seinem Diarium ; s. HBD 28 , 1-30 . potest . Haec habui , doctissime atque humanissime Bullingere , quę super interrogatis tuis subitonach subito ein gestrichener Wortanfang .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3167", + "psc_text": "utcumque jam malui, quam pati et hanc aestatem me hujus officii debitore transire. Nec tua me dignitas terruit fecitque cunctantem, cum sit humanitas tua gratior quam illa suspectior. Sed unde te magis amo, hinc difficilius unde sufficiam tantae aviditati religiosi tui amoris invenio. 2. Huc accessit, quod praeter mutuae charitatis flammam, qua fit ut etiam eos, quos nunquam vidimus, diligamus, dum eos habere quod diligimus credimus, ubi me utique praevenisti, fecistique ut verear in me decipi opinionem atque exspectationem tuam: praeter hoc ergo mihi tales quaestiones in tua epistola proposuisti, quae si a quolibet propositae forent, otio quoque meo, quod mihi defit, non parvum negotium fierent. Cum vero abs te proponuntur, cui profunda rimanti solutionis earum superficies nequaquam sat est, et proponuntur occupatissimo aliorumque curarum molibus vallato et obstricto; tuae prudentiae est et benevolentiae cogitare quam te placidum habere debeam, vel quod diu non respondi, vel si etiam nunc pro", + "candidate_score": 0.630193, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_32", + "bdc_text": "] Domino Henrico Bullingero , amico et fratri charissimo suo .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1180", + "psc_text": "Domino eximio et merito praestantissimo, multumque in Christi charitate honorando filio OLYMPIO, AUGUSTINUS, in Domino salutem. 1. Quamvis mox ut audivimus te merito sublimatum, cum ipsa fama nondum nobis certissima esset, nihil aliud de animo tuo credidimus erga Ecclesiam Dei, cujus te veraciter filium esse gaudemus, quam quod tuis litteris mox aperuisti; tamen etiam illis lectis, quibus ultro dignatus es, etiamsi pigri et cunctantes essemus, exhortationem benevolentissimam mittere ut instruente humilitate nostra, per religiosam obedientiam tuam, Dominus, cujus munere talis es, Ecclesiae suae jamjamque subveniat, majore fiducia tibi scribimus, domine eximie et merito praestantissime, multumque in Christi charitate honorande fili. 2. Et fratres quidem multi sancti collegae mei, graviter Ecclesia perturbata profecti sunt pene fugientes ad gloriosissimum comitatum, quos sive jam videris, sive litteras eorum ab urbe Roma opportunitatis cujusquam occasione acceperis: ego tamen licet nullum consilium cum eis communicare potuerim, non potui praetermittere per hunc fratrem et compresbyterum meum,", + "candidate_score": 0.6291, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_19", + "bdc_text": "Ego toto hoc anno non cessavi quam eo tempore , quo et apud vos fui , et nunc per octo dies , dum Hagenoam essem profectus , pro qua neglectione totum iam mensem , quo alioqui quiescere etiam academię privilegio licebatVgl .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1736", + "psc_text": "1. Et petisse te et promisisse me recolens, ut de orando Deo ad te aliquid scriberem, ubi tribuente ipso quem oramus, tempus facultasque concessa est, oportuit ut debitum meum jam jamque persolverem, et pio studio tuo in Christi charitate servirem. Quam me autem laetificaverit ipsa petitio tua, in qua cognovi quantam rei tantae curam geris, verbis explicare non possum. Quod enim majus oportuit esse negotium viduitatis tuae, quam persistere in oratione nocte ac die, secundum Apostoli admonitionem? ille quippe ait: Quae autem vere vidua est et desolata speravit in Domino, et persistit in oratione nocte ac die (I Tim. V, 5). Unde mirum videri potest, cum sis secundum hoc saeculum nobilis, dives, tantaeque familiae mater, et in eo licet vidua, non tamen desolata, quomodo occupaverit cor tuum praecipueque sibi vindicaverit orandi cura; nisi quia prudenter intelligis quod in hoc mundo et in hac vita nulla anima possit esse secura. 2.", + "candidate_score": 0.626863, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_12", + "bdc_text": "De mea possum dicere puerorum vestrorum unum tantum adesse ei interdum solere , et ita facilis alioqui est autor , quem praelegimus , ut privato studio assequi facillime possint neque interprete forte alio aut viva enarrantis voce habere opus videantur .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_190", + "psc_text": "Sensi enim etiam ipsum saepe non mentiendi studio, sed amandi propensione falli judicantem, et arbitrari jam me accepisse quaedam, quibus accipiendis a Domino patente ore cordis inhiarem. Et si hoc in os meum, quis non conjiciat quanta de me absente meliora quam veriora laetus effundat? Librorum autem nostrorum copiam faciet venerabili studio tuo: nam nescio me aliquid, sive ad eorum qui extra Ecclesiam Dei sunt, sive ad aures fratrum scripsisse, quod ipse non habeat. Sed tu cum legis, mi sancte Pauline, non te ita rapiant quae per nostram infirmitatem veritas loquitur, ut ea quae ipse loquor minus diligenter advertas; ne dum avidus hauris bona et recta quae data ministro, non ores pro peccatis et erratis quae ipse committo. In his enim quae tibi recte, si adverteris, displicebunt, ego ipse conspicior; in his autem quae per donum Spiritus quod accepisti, recte tibi placent in libris meis, ille amandus, ille praedicandus est", + "candidate_score": 0.626661, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_32", + "bdc_text": "] Domino Henrico Bullingero , amico et fratri charissimo suo .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_231", + "psc_text": "Domino fratri sancto et unanimo AUGUSTINO, PAULINUS et THERASIA peccatores. 1. Jamdudum, frater in Christo Domino mi unanime, ut te in sanctis et piis laboribus tuis nescientem agnovi, absentemque vidi, tota mente complexus, alloquio quoque familiari atque fraterno per litteras audire properavi. Et credo in manu, et in gratia Domini sermonem meum ad te fuisse perlatum; sed morante adhuc puero quem ad te aliosque dilectos aeque Deo salutandos, ante hiemem miseramus, non potuimus ultra et officium nostrum suspendere, et desiderium sermonis tui cupidissimum temperare. Scripsimus itaque iterato nunc, si priores ad te litterae nostrae pervenire meruerunt; aut primo, si illis in manus tuas perveniendi felicitas non fuit. 2. Sed tu, frater spiritualis omnia judicans, amorem in te nostrum ne pendas officio solo, aut tempore litterarum. Dominus enim testis est, qui unus atque idem operatur in suis ubique charitatem suam, jam abinde nobis, ex quo te beneficio venerabilium episcoporum Aurelii et", + "candidate_score": 0.626573, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_19", + "bdc_text": "Ego toto hoc anno non cessavi quam eo tempore , quo et apud vos fui , et nunc per octo dies , dum Hagenoam essem profectus , pro qua neglectione totum iam mensem , quo alioqui quiescere etiam academię privilegio licebatVgl .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_692", + "psc_text": "ficto nomine. Domino vere sancto, ac beatissimo papae AUGUSTINO, HIERONYMUS, in Christo salutem. 1. In ipso profectionis articulo, sancti filii nostri Asterii hypodiaconi, necessarii mei, Beatitudinis tuae litterae supervenerunt, quibus satisfacis te contra parvitatem meam librum Romam non misisse. Hoc nec ego factum audieram; sed epistolae cujusdam, quasi ad me scriptae, per fratrem nostrum Sysinnium diaconum huc exemplaria pervenerunt. In qua hortaris me, ut παλινῳδίαν super quodam Apostoli capitulo canam, et imiter Stesichorum, inter vituperationes et laudes Helenae fluctuantem; ut qui detrahendo oculos perdiderat, laudando receperit. Ego simpliciter fateor Dignationi tuae, licet stilus et ἐπιχειρήματα tua mihi viderentur, tamen non temere exemplaribus litterarum credendum putavi; ne forte, me respondente laesus, juste expostulares, quod probare ante debuissem tuum esse sermonem, et sic rescribere. Accessit ad moram sanctae et venerabilis Paulae longa infirmitas. Dum enim languenti multo tempore assidemus, pene epistolae tuae, vel ejus qui sub tuo nomine scripserat, obliti sumus, memores", + "candidate_score": 0.625014, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_0_2", + "bdc_text": "S . Quod me hortaris Ein entsprechender Brief Bullingers ist nicht vorhanden. , doctissime Bullingere , ut de puerorum vestrorum apud Myconium iam agentium Konrad Suter , Christoph Rotacher und Christian Wirth ; vgl . oben Nr. 1377 , Anm.1 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2308", + "psc_text": "protectionem intelligimus: sic et cum audimus manus, operationem intelligere debemus; et cum audimus pedes, praesentationem; et cum audimus oculos, visionem qua cognoscit; et cum audimus faciem, notitiam qua innotescit; et si quid aliud eadem Scriptura tale commemorat, puto spiritualiter intelligendum. Neque hoc ego tantum, aut ego prior, sed omnes qui qualicumque spirituali intelligentia resistunt eis qui ob hoc Anthropomorphitae nominantur. Ex quorum litteris ne multa commemorando majores moras faciam, hoc unum sancti Hieronymi interpono, ut noverit iste frater, non se de hac re mecum magis quam cum prioribus agere debere, si quid eum contra permovet. 14. Cum ergo ille vir in Scripturis doctissimus, psalmum exponeret ubi dictum est, Intelligite ergo qui insipientes estis in populo, et stulti aliquando sapite. Qui plantavit aurem, non audiet? aut qui finxit oculum, non considerat? inter caetera, Iste locus, inquit, adversus eos maxime facit, qui Anthropomorphitae sunt, qui dicunt Deum habere membra quae etiam nos", + "candidate_score": 0.619594, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_0_2", + "bdc_text": "S . Quod me hortaris Ein entsprechender Brief Bullingers ist nicht vorhanden. , doctissime Bullingere , ut de puerorum vestrorum apud Myconium iam agentium Konrad Suter , Christoph Rotacher und Christian Wirth ; vgl . oben Nr. 1377 , Anm.1 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_756", + "psc_text": "recte reprehenderet eos qui Legem servarent, quasi doctor Gentium; et Petrus jure reprehenderetur qui princeps circumcisionis (Gal. II, 8) id imperavit Gentibus, quod soli qui ex Judaeis erant, debuerint observare. Hoc si placet, imo quia placet, ut quicumque credunt ex Judaeis debitores sint legis faciendae; tu ut episcopus in toto orbe notissimus, debes hanc promulgare sententiam, et in assensum tuum omnes coepiscopos trahere. Ego in parvo tuguriunculo, cum monachis, id est compeccatoribus meis, de magnis statuere non audeo, nisi hoc ingenue confiteri, me majorum scripta legere, et in commentariis, secundum omnium consuetudinem, varias ponere explanationes, ut e multis sequatur unusquisque quod velit. Quod quidem te puto et in saeculari litteratura, et in divinis Libris legisse, et probasse. 6. Hanc autem explanationem, quam primus Origenes in decimo Stromatum libro, ubi Epistolam Pauli ad Galatas interpretatur, et caeteri deinceps interpretes sunt secuti, illa vel maxime causa subintroducunt, ut Porphyrio respondeant blasphemanti, qui", + "candidate_score": 0.610111, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 5, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "stoa0040.stoa077.opp-lat1", + "max_score": 0.682191, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_2_4", + "bdc_text": "vgl . oben Nr. 1377 , Anm.1 . studiis deque publicis etiam lectionibus nostris ad te certi aliquid scribam , libenter certe facerem , nisi vel odiosum esset de aliorum vel neglectu vel etiam diligentia nimis curiose inquirere , eorum dico , quorum cura sit aliis commissa , vel si per privatas etiam occupationes mihi , quid ab aliis agatur , inspicere atque observare liberum esset . Itaque , quas lectiones vel audiant vel non audiant , affirmare citius ac verius ignorare me quam scire possim .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa077.opp-lat1_window_29", + "psc_text": "v non possum. nec illa sane praetereo, quae catechumenus iam, licet relicta spe, quam terrenam gerebam, sed adhuc saecularium litterarum inflatus consuetudine scripsi, quia et ipsa exierunt in notitiam describentium atque legentium et leguntur utiliter, si nonnullis ignoscatur uel, si non ignoscatur, non tamen inhaereatur erratis. quapropter quicumque ista lecturi sunt, non me imitentur errantem, sed in melius proficientem. inueniet enim fortasse, quomodo scribendo profecerim, quisquis opuscula mea ordine, quo scripta sunt, legerit. quod ut possit, hoc opere, quantum potero, curabo, ut eundem. ordinem nouerit. i 1 praeteraeo P quae] quem E cathecuminus B CDEaGHMQaRa cathecumenua EXSV, catecuminus Qt, catechuminus F 2 spe* D saeculario 01Dt, saeculari 02 3 literarum GH consuetudineiu C, consuitudiue D scribsi HP 4 discribentium M, disscribentium E, & scribentium H atque legentium om. R 5 nonnullis (i ex u corr.) C ignuscatur ClV, ignuscantur Bl uel-ignoscatur om. HR si] si nonnullis P ignuscatur C1 6", + "candidate_score": 0.682191, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_2_4", + "bdc_text": "vgl . oben Nr. 1377 , Anm.1 . studiis deque publicis etiam lectionibus nostris ad te certi aliquid scribam , libenter certe facerem , nisi vel odiosum esset de aliorum vel neglectu vel etiam diligentia nimis curiose inquirere , eorum dico , quorum cura sit aliis commissa , vel si per privatas etiam occupationes mihi , quid ab aliis agatur , inspicere atque observare liberum esset . Itaque , quas lectiones vel audiant vel non audiant , affirmare citius ac verius ignorare me quam scire possim .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa077.opp-lat1_window_648", + "psc_text": "obseruantes careant his rebus, a quibus se abstinent. quod si est origo huius nominis, quae abhorret a uera religione, secundum hanc ego non sum locutus, sed secundum istam, quam supra memoraui. § 3 Hic liber sic incipit: Lectis opusculis, quae ad te nuper elaboraui, fili carissime Marcelline. 3 II Cor. 3, 6 6 Rom. 4, 5 8 De spiro et litt. 21, 36 Aug. ep. 82, 18 10 Gell. Noct. Att. IIII, 9, 8 1 inquisicionem C1, inquisitione Dl 2 scribsi HMP1 titulus est BFQ, titulus (om. est) M protractans 01, pertranctans F 3 littera] 1. autem S 4 autem sps 0, spiritus (om. autem) El 5 adiuuauit GS, adiuuat E1 atrociter BCDlFGNRS, acriter cet. v 6 inimicus Dx dei] xpi N 7 iudeorum BCEFQBV 8 uetherem 01 dixi om. B 9 ceremoniae C, caeremoniae D, caerimoniae cet. usum 01 scarum litterarum scarum CD, litterarum sanctarum cet. v 10 tamen]", + "candidate_score": 0.67407, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_23_25", + "bdc_text": "nimisque tumultuanter responderem . Tu igitur animum potius aestima tibi ac vestris omnibus deditissimum . Vale meque redamare , ut facis , perge .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa077.opp-lat1_window_127", + "psc_text": "discit H. uero] u. sola F 16 intelligentiae N propter M2 8. l..id (h ras.) C eum Fl a*se (s ras.) C 17 ab D2 in mg. bene fuerit JB1 respondit ClDMR, responderet 0' 3* § 3 Alio loco: uellem, inquam, hine plura dicere ac me ipsum (3) constringere, dum quasi tibi praecipio, ut nihil aliud agerem, quam redderer mihi, cui me maxime debeo. ubi uideor dicere potius debuisse: redderer deo, cui me maxime debeo. sed quo- Diam prius sibi ipse homo reddendus est, ut illic quasi gradu facto inde surgat atque adtollatur ad deum, sicut filius ille minor prius reuersus est ad semet ipsum et tunc ait: surgam et ibo ad patrem meum, ideo sic sum locutus. denique mox addidi: atque ita fieri amicum mancipium domino. quod ergo dixi: cui me maxime debeo, ad homines rettuli; magis enim mihi me debeo quam hominibus ceteris, quamuis deo magis quam mihi.", + "candidate_score": 0.656005, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_3", + "bdc_text": "studiis deque publicis etiam lectionibus nostris ad te certi aliquid scribam , libenter certe facerem , nisi vel odiosum esset de aliorum vel neglectu vel etiam diligentia nimis curiose inquirere , eorum dico , quorum cura sit aliis commissa , vel si per privatas etiam occupationes mihi , quid ab aliis agatur , inspicere atque observare liberum esset .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa077.opp-lat1_window_29", + "psc_text": "v non possum. nec illa sane praetereo, quae catechumenus iam, licet relicta spe, quam terrenam gerebam, sed adhuc saecularium litterarum inflatus consuetudine scripsi, quia et ipsa exierunt in notitiam describentium atque legentium et leguntur utiliter, si nonnullis ignoscatur uel, si non ignoscatur, non tamen inhaereatur erratis. quapropter quicumque ista lecturi sunt, non me imitentur errantem, sed in melius proficientem. inueniet enim fortasse, quomodo scribendo profecerim, quisquis opuscula mea ordine, quo scripta sunt, legerit. quod ut possit, hoc opere, quantum potero, curabo, ut eundem. ordinem nouerit. i 1 praeteraeo P quae] quem E cathecuminus B CDEaGHMQaRa cathecumenua EXSV, catecuminus Qt, catechuminus F 2 spe* D saeculario 01Dt, saeculari 02 3 literarum GH consuetudineiu C, consuitudiue D scribsi HP 4 discribentium M, disscribentium E, & scribentium H atque legentium om. R 5 nonnullis (i ex u corr.) C ignuscatur ClV, ignuscantur Bl uel-ignoscatur om. HR si] si nonnullis P ignuscatur C1 6", + "candidate_score": 0.649497, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_22_24", + "bdc_text": "Haec habui , doctissime atque humanissime Bullingere , quę super interrogatis tuis subitonach subito ein gestrichener Wortanfang . nimisque tumultuanter responderem . Tu igitur animum potius aestima tibi ac vestris omnibus deditissimum .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa077.opp-lat1_window_123", + "psc_text": "H § 2 (2) In eo libro illud, quod dixi, omnes artes animam secum adtulisse mihi uideri nec alindaliud quicquam esse id, quod dicitur discere, quam reminisci et recordari, non sic accipiendum est, quasi ex hoc adprobetur animam uel in alio corpore uel alibi siue in corpore sinesiue extra corpus aliquando uixisse et ea, quae interrogata respondet, cum hic non didicerit, in alia uita ante didicisse. fieri enim potest, sicut iam in hoc opere supra dixi-mus, ut hoc ideo possit, quia natura intellegibilis est, ut conectatur non solum intellegibilibus uerum etiam inmutabilibus rebus, eo ordine facta, ut, cum se ad eas res mouet, quibus conexa est, uel ad se ipsam, in quantum eas uidet, in tantum de his uera respondeat. nec sane omnes artes eo modo secum aAtulitadtulit ac secum habet; nam de artibus, quae ad sensus corporis pertinent, sicut multa medicinae, sicut astrologiae omnia, nisi quod hic didicerit non", + "candidate_score": 0.641959, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 6, + "cf_id": "cf016", + "work_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-officiis-ministrorum", + "max_score": 0.681928, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_11_13", + "bdc_text": "Taceo lectiones paedagogii , quas omnium minime cessare arbitror . De mea possum dicere puerorum vestrorum unum tantum adesse ei interdum solere , et ita facilis alioqui est autor , quem praelegimus , ut privato studio assequi facillime possint neque interprete forte alio aut viva enarrantis voce habere opus videantur . Forsitan autem domi privatis studiis , qui fere Tigurinorum hactenus apud nos degentium mos fuit , plus se proficere quam audiendis aliis posse putant .", + "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-officiis-ministrorum_window_27", + "psc_text": "sanam doctrinam (Tit. II, 1) . Et alibi: Decebat autem eum per quem omnia, et propter quem omnia, multis filiis in gloriam adductis, ducem salutis eorum per passionem consummari (Hebr. II, 10) . 31. Numquid prior Panaetius, numquid Aristoteles, qui et ipse disputavit de Officio, quam David; cum et ipse Pythagoras, qui legitur Socrate antiquior, prophetam secutus David (Psal. XXXVIII, 2 et seq.), legem silentii dederit suis? Sed ille ut per quinquennium discipulis usum inhiberet loquendi: David autem non ut naturae munus imminueret; sed ut custodiam proferendi sermonis doceret. Et Pythagoras quidem ut non loquendo loqui doceret, David ut loquendo magis disceremus loqui. Quomodo enim sine exercitio doctrina, aut sine usu profectus? 32. Qui disciplinam bellicam vult assequi, quotidie exercetur armis, et tamquam in procinctu positus praeludit praelium, et velut coram posito praetendit hoste: atque ad peritiam viresque jaculandi, vel suos explorat lacertos, vel adversariorum declinat ictus, et vigilanti exit", + "candidate_score": 0.681928, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_5_7", + "bdc_text": "Puto autem Myconium , eorum hospitem , nequaquam ipsos negligere . Alioqui certe lectiones publicę sunt satis multae : In dialecticis quotidie praelegit Hieronymus Rhetus Hieronymus Artulf. , in iure Amerbachius , in philosophia Aristotelica Gemusaeus , in oratoria sive Ciceronis orationibus Affinius Johannes Afinius ( Affinius , Avinius ) , gest. 1541 , aus Uri , immatrikulierte sich 1538 an der Basler Universität und wurde 1540 Professor für Rhetorik , Dekan der Artistenfakultät sowie Corregens des Augustinerkollegs .", + "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-officiis-ministrorum_window_26", + "psc_text": "illic consolationem invenit (Luc. XVI, 25). Deinde qui illa non legunt, nostra legent si volent: qui non sermonum supellectilem, neque artem dicendi; sed simplicem rerum exquirunt gratiam. CAPUT X. Prius sacris litteris decorum quam in philosophorum libris frequentatum esse: Pythagoram silentii sui legem mutuatum a Davide: sed hujus tamen praestare disciplinam; cum primum officium sit loquendi modus. 30. Decorum autem in nostris Scripturis primo constitui loco (quod Graece πρέπον 10 dicitur) instruimur et docemur, legentes: Te decet hymnus, Deus, in Sion (Psal. LXIV, 2) : vel Graece, Σοὶ πρέπει ὑμνὸς ὦ Θεὸς, ἐν Σίων. Et Apostolus ait: Loquere quae decent sanam doctrinam (Tit. II, 1) . Et alibi: Decebat autem eum per quem omnia, et propter quem omnia, multis filiis in gloriam adductis, ducem salutis eorum per passionem consummari (Hebr. II, 10) . 31. Numquid prior Panaetius, numquid Aristoteles, qui et ipse disputavit de Officio, quam David; cum et ipse", + "candidate_score": 0.673152, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_11_13", + "bdc_text": "Taceo lectiones paedagogii , quas omnium minime cessare arbitror . De mea possum dicere puerorum vestrorum unum tantum adesse ei interdum solere , et ita facilis alioqui est autor , quem praelegimus , ut privato studio assequi facillime possint neque interprete forte alio aut viva enarrantis voce habere opus videantur . Forsitan autem domi privatis studiis , qui fere Tigurinorum hactenus apud nos degentium mos fuit , plus se proficere quam audiendis aliis posse putant .", + "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-officiis-ministrorum_window_26", + "psc_text": "illic consolationem invenit (Luc. XVI, 25). Deinde qui illa non legunt, nostra legent si volent: qui non sermonum supellectilem, neque artem dicendi; sed simplicem rerum exquirunt gratiam. CAPUT X. Prius sacris litteris decorum quam in philosophorum libris frequentatum esse: Pythagoram silentii sui legem mutuatum a Davide: sed hujus tamen praestare disciplinam; cum primum officium sit loquendi modus. 30. Decorum autem in nostris Scripturis primo constitui loco (quod Graece πρέπον 10 dicitur) instruimur et docemur, legentes: Te decet hymnus, Deus, in Sion (Psal. LXIV, 2) : vel Graece, Σοὶ πρέπει ὑμνὸς ὦ Θεὸς, ἐν Σίων. Et Apostolus ait: Loquere quae decent sanam doctrinam (Tit. II, 1) . Et alibi: Decebat autem eum per quem omnia, et propter quem omnia, multis filiis in gloriam adductis, ducem salutis eorum per passionem consummari (Hebr. II, 10) . 31. Numquid prior Panaetius, numquid Aristoteles, qui et ipse disputavit de Officio, quam David; cum et ipse", + "candidate_score": 0.662239, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_7_9", + "bdc_text": "In dialecticis quotidie praelegit Hieronymus Rhetus Hieronymus Artulf. , in iure Amerbachius , in philosophia Aristotelica Gemusaeus , in oratoria sive Ciceronis orationibus Affinius Johannes Afinius ( Affinius , Avinius ) , gest. 1541 , aus Uri , immatrikulierte sich 1538 an der Basler Universität und wurde 1540 Professor für Rhetorik , Dekan der Artistenfakultät sowie Corregens des Augustinerkollegs . - Lit. : Basel , Matrikel II 18 , Nr. 30 ;", + "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-officiis-ministrorum_window_26", + "psc_text": "illic consolationem invenit (Luc. XVI, 25). Deinde qui illa non legunt, nostra legent si volent: qui non sermonum supellectilem, neque artem dicendi; sed simplicem rerum exquirunt gratiam. CAPUT X. Prius sacris litteris decorum quam in philosophorum libris frequentatum esse: Pythagoram silentii sui legem mutuatum a Davide: sed hujus tamen praestare disciplinam; cum primum officium sit loquendi modus. 30. Decorum autem in nostris Scripturis primo constitui loco (quod Graece πρέπον 10 dicitur) instruimur et docemur, legentes: Te decet hymnus, Deus, in Sion (Psal. LXIV, 2) : vel Graece, Σοὶ πρέπει ὑμνὸς ὦ Θεὸς, ἐν Σίων. Et Apostolus ait: Loquere quae decent sanam doctrinam (Tit. II, 1) . Et alibi: Decebat autem eum per quem omnia, et propter quem omnia, multis filiis in gloriam adductis, ducem salutis eorum per passionem consummari (Hebr. II, 10) . 31. Numquid prior Panaetius, numquid Aristoteles, qui et ipse disputavit de Officio, quam David; cum et ipse", + "candidate_score": 0.658452, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_11", + "bdc_text": "Taceo lectiones paedagogii , quas omnium minime cessare arbitror .", + "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-officiis-ministrorum_window_27", + "psc_text": "sanam doctrinam (Tit. II, 1) . Et alibi: Decebat autem eum per quem omnia, et propter quem omnia, multis filiis in gloriam adductis, ducem salutis eorum per passionem consummari (Hebr. II, 10) . 31. Numquid prior Panaetius, numquid Aristoteles, qui et ipse disputavit de Officio, quam David; cum et ipse Pythagoras, qui legitur Socrate antiquior, prophetam secutus David (Psal. XXXVIII, 2 et seq.), legem silentii dederit suis? Sed ille ut per quinquennium discipulis usum inhiberet loquendi: David autem non ut naturae munus imminueret; sed ut custodiam proferendi sermonis doceret. Et Pythagoras quidem ut non loquendo loqui doceret, David ut loquendo magis disceremus loqui. Quomodo enim sine exercitio doctrina, aut sine usu profectus? 32. Qui disciplinam bellicam vult assequi, quotidie exercetur armis, et tamquam in procinctu positus praeludit praelium, et velut coram posito praetendit hoste: atque ad peritiam viresque jaculandi, vel suos explorat lacertos, vel adversariorum declinat ictus, et vigilanti exit", + "candidate_score": 0.656119, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_6_8", + "bdc_text": "Alioqui certe lectiones publicę sunt satis multae : In dialecticis quotidie praelegit Hieronymus Rhetus Hieronymus Artulf. , in iure Amerbachius , in philosophia Aristotelica Gemusaeus , in oratoria sive Ciceronis orationibus Affinius Johannes Afinius ( Affinius , Avinius ) , gest. 1541 , aus Uri , immatrikulierte sich 1538 an der Basler Universität und wurde 1540 Professor für Rhetorik , Dekan der Artistenfakultät sowie Corregens des Augustinerkollegs . - Lit. :", + "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-officiis-ministrorum_window_26", + "psc_text": "illic consolationem invenit (Luc. XVI, 25). Deinde qui illa non legunt, nostra legent si volent: qui non sermonum supellectilem, neque artem dicendi; sed simplicem rerum exquirunt gratiam. CAPUT X. Prius sacris litteris decorum quam in philosophorum libris frequentatum esse: Pythagoram silentii sui legem mutuatum a Davide: sed hujus tamen praestare disciplinam; cum primum officium sit loquendi modus. 30. Decorum autem in nostris Scripturis primo constitui loco (quod Graece πρέπον 10 dicitur) instruimur et docemur, legentes: Te decet hymnus, Deus, in Sion (Psal. LXIV, 2) : vel Graece, Σοὶ πρέπει ὑμνὸς ὦ Θεὸς, ἐν Σίων. Et Apostolus ait: Loquere quae decent sanam doctrinam (Tit. II, 1) . Et alibi: Decebat autem eum per quem omnia, et propter quem omnia, multis filiis in gloriam adductis, ducem salutis eorum per passionem consummari (Hebr. II, 10) . 31. Numquid prior Panaetius, numquid Aristoteles, qui et ipse disputavit de Officio, quam David; cum et ipse", + "candidate_score": 0.654471, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_7", + "bdc_text": "In dialecticis quotidie praelegit Hieronymus Rhetus Hieronymus Artulf. , in iure Amerbachius , in philosophia Aristotelica Gemusaeus , in oratoria sive Ciceronis orationibus Affinius Johannes Afinius ( Affinius , Avinius ) , gest. 1541 , aus Uri , immatrikulierte sich 1538 an der Basler Universität und wurde 1540 Professor für Rhetorik , Dekan der Artistenfakultät sowie Corregens des Augustinerkollegs .", + "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-officiis-ministrorum_window_26", + "psc_text": "illic consolationem invenit (Luc. XVI, 25). Deinde qui illa non legunt, nostra legent si volent: qui non sermonum supellectilem, neque artem dicendi; sed simplicem rerum exquirunt gratiam. CAPUT X. Prius sacris litteris decorum quam in philosophorum libris frequentatum esse: Pythagoram silentii sui legem mutuatum a Davide: sed hujus tamen praestare disciplinam; cum primum officium sit loquendi modus. 30. Decorum autem in nostris Scripturis primo constitui loco (quod Graece πρέπον 10 dicitur) instruimur et docemur, legentes: Te decet hymnus, Deus, in Sion (Psal. LXIV, 2) : vel Graece, Σοὶ πρέπει ὑμνὸς ὦ Θεὸς, ἐν Σίων. Et Apostolus ait: Loquere quae decent sanam doctrinam (Tit. II, 1) . Et alibi: Decebat autem eum per quem omnia, et propter quem omnia, multis filiis in gloriam adductis, ducem salutis eorum per passionem consummari (Hebr. II, 10) . 31. Numquid prior Panaetius, numquid Aristoteles, qui et ipse disputavit de Officio, quam David; cum et ipse", + "candidate_score": 0.652265, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_13_15", + "bdc_text": "Forsitan autem domi privatis studiis , qui fere Tigurinorum hactenus apud nos degentium mos fuit , plus se proficere quam audiendis aliis posse putant . Quicquid est , dicere certo nec possum nec , si possem , libenter in alterius messem falcem immittere meam vellemVgl . Adagia , 1 , 4 , 41 ( LB II 167f). .", + "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-officiis-ministrorum_window_27", + "psc_text": "sanam doctrinam (Tit. II, 1) . Et alibi: Decebat autem eum per quem omnia, et propter quem omnia, multis filiis in gloriam adductis, ducem salutis eorum per passionem consummari (Hebr. II, 10) . 31. Numquid prior Panaetius, numquid Aristoteles, qui et ipse disputavit de Officio, quam David; cum et ipse Pythagoras, qui legitur Socrate antiquior, prophetam secutus David (Psal. XXXVIII, 2 et seq.), legem silentii dederit suis? Sed ille ut per quinquennium discipulis usum inhiberet loquendi: David autem non ut naturae munus imminueret; sed ut custodiam proferendi sermonis doceret. Et Pythagoras quidem ut non loquendo loqui doceret, David ut loquendo magis disceremus loqui. Quomodo enim sine exercitio doctrina, aut sine usu profectus? 32. Qui disciplinam bellicam vult assequi, quotidie exercetur armis, et tamquam in procinctu positus praeludit praelium, et velut coram posito praetendit hoste: atque ad peritiam viresque jaculandi, vel suos explorat lacertos, vel adversariorum declinat ictus, et vigilanti exit", + "candidate_score": 0.648754, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_13_15", + "bdc_text": "Forsitan autem domi privatis studiis , qui fere Tigurinorum hactenus apud nos degentium mos fuit , plus se proficere quam audiendis aliis posse putant . Quicquid est , dicere certo nec possum nec , si possem , libenter in alterius messem falcem immittere meam vellemVgl . Adagia , 1 , 4 , 41 ( LB II 167f). .", + "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-officiis-ministrorum_window_2", + "psc_text": "et diligentiam circa Scripturas divinas opto assequi, quam ultimam posuit Apostolus inter officia sanctorum, et hanc ipsam ut docendi studio possim discere. Unus enim verus magister est, qui solus non didicit quod omnes doceret: homines autem discunt prius quod doceant, et ab illo accipiunt quod aliis tradant. 4. Quod ne ipsum quidem mihi accidit. Ego enim raptus de tribunalibus atque administrationis infulis ad sacerdotium, docere vos coepi, quod ipse non didici. Itaque factum est ut prius docere inciperem, quam discere. Discendum igitur mihi simul et docendum est; quoniam non vacavit ante discere. CAPUT II. Multiplex loquendo incurri periculum, cujus remedium Scriptura in silentio demonstrat esse positum. 5. Quid autem prae caeteris debemus discere, quam tacere, ut possimus loqui: ne prius me vox condemnet mea, quam absolvat aliena; scriptum est enim: Ex verbis tuis condemnaberis (Matth. XII, 37) . Quid opus est igitur ut properes periculum suscipere condemnationis, loquendo; cum tacendo", + "candidate_score": 0.645802, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_5", + "bdc_text": "Puto autem Myconium , eorum hospitem , nequaquam ipsos negligere .", + "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-officiis-ministrorum_window_317", + "psc_text": "ante januam suam speculabatur, ne forte praeteriret peregrinus aliquis: et diligenter praetendebat excubias, ut occurreret, ut praeveniret, ut rogaret, ne transiret hospes, dicens: Domine, si inveni gratiam ante te, ne praeterieris puerum tuum (Gen. XVIII, 1 et seq.) . Et ideo pro hospitalitatis mercede fructum posteritatis recepit. 105. Loth quoque nepos ejus non solum genere, sed etiam virtute proximus, propter hospitalitatis affectum Sodomitana a se suisque supplicia detorsit (Gen. XIX, 1 et seq.). 106. Decet igitur hospitalem esse, benignum, justum, non alieni cupidum; immo de suo jure cedentem potius aliqua, si fuerit lacessitus, quam aliena jura pulsantem, fugitantem litium, abhorrentem a jurgiis, redimentem concordiam et tranquillitatis gratiam. Siquidem de suo jure virum bonum aliquid relaxare, non solum liberalitatis, sed plerumque etiam commoditatis est. Primum dispendio litis carere, non mediocre est lucrum; deinde accedit ad fructum quod augetur amicitia, ex qua oriuntur plurimae commoditates, quae contemnenti aliqua in tempore, postea fructuosae", + "candidate_score": 0.617561, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_5", + "bdc_text": "Puto autem Myconium , eorum hospitem , nequaquam ipsos negligere .", + "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-officiis-ministrorum_window_316", + "psc_text": "existimationis, si de potentis 95 manibus eripias inopem, de morte damnatum eruas, quantum sine perturbatione fieri potest; ne videamur jactantiae magis causa facere, quam misericordiae, et graviora inferre vulnera, dum levioribus mederi desideramus. Jam si oppressum opibus potentis, et factione magis quam sceleris sui pretio gravatum liberaveris, egregae convalescit opinionis testimonium. 103. Commendat plerosque etiam hospitalitas. Est enim publica species humanitatis, ut peregrinus hospitio non egeat, suscipiatur officiose, pateat advenienti janua. Valde id decorum totius est orbis existimatione, peregrinos cum honore suscipi, non deesse mensae hospitalitatis gratiam, occurrere officiis liberalitatis, explorare adventus hospitum. 104. Quod Abrahae laudi est datum, qui ante januam suam speculabatur, ne forte praeteriret peregrinus aliquis: et diligenter praetendebat excubias, ut occurreret, ut praeveniret, ut rogaret, ne transiret hospes, dicens: Domine, si inveni gratiam ante te, ne praeterieris puerum tuum (Gen. XVIII, 1 et seq.) . Et ideo pro hospitalitatis mercede fructum posteritatis recepit. 105. Loth quoque", + "candidate_score": 0.603195, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 7, + "cf_id": "cf033", + "work_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis", + "max_score": 0.681629, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_11_13", + "bdc_text": "Taceo lectiones paedagogii , quas omnium minime cessare arbitror . De mea possum dicere puerorum vestrorum unum tantum adesse ei interdum solere , et ita facilis alioqui est autor , quem praelegimus , ut privato studio assequi facillime possint neque interprete forte alio aut viva enarrantis voce habere opus videantur . Forsitan autem domi privatis studiis , qui fere Tigurinorum hactenus apud nos degentium mos fuit , plus se proficere quam audiendis aliis posse putant .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_810", + "psc_text": "instructio discipuli, et doctrina aedificatio ejus. » Tacere et audire discipulo convenit. ] Hinc Scriptura: Audi, inquit, tacens, et pro reverentia accedet tibi bona gratia (Eccli. XXXII) . Plane primus philosophiae nuncupator et creditor Pythagoras accedentes discipulos nihil ante docuit quam tacere; primaque apud eum meditatio futuro sapienti erat linguam omnem coercere: unde et quinquennii silentium discipulis imponebat; quod illi, ut profanam discerent philosophiam, muti cum gaudio persolvebant. Multo nos potiori jure, ut pote coelestis philosophiae discipulos, tacere condecet; nisi forte monachi mores et professionem exuere animus sit: « Vita enim monachi, inquit Joannes Monachus (Lib. II Vitae S. Odonis, n. 11, saec. V), usque adeo est aliquid donec sub silentio esse studuerit: eo vero remoto, quidquid bene et honeste se agere putaverit, secundum institutionem Patrum nihil erit. » Et ideo si qua requirenda sunt. ] Corporalis spiritalisve necessitatis. A priore.] Id est superiore, infit Nicolaus de Fractura, sive abbate,", + "candidate_score": 0.681629, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_3_5", + "bdc_text": "studiis deque publicis etiam lectionibus nostris ad te certi aliquid scribam , libenter certe facerem , nisi vel odiosum esset de aliorum vel neglectu vel etiam diligentia nimis curiose inquirere , eorum dico , quorum cura sit aliis commissa , vel si per privatas etiam occupationes mihi , quid ab aliis agatur , inspicere atque observare liberum esset . Itaque , quas lectiones vel audiant vel non audiant , affirmare citius ac verius ignorare me quam scire possim . Puto autem Myconium , eorum hospitem , nequaquam ipsos negligere .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2886", + "psc_text": "mattam vel nattam dicimus: in his autem solis antiqui monachi dormire solebant, et his solis lectulos suos sternebant. » Eodem modo loquitur Petrus Diaconus, sed Bernardus Cassinensis et Boherius lectos stratos intelligunt lectos « ordinatos cum suis stramentis, id est omnibus ad quiescendum necessariis praeparatos. » Similiter Richardus de S. Angelo lectos ordinatos quos etiam molles vult esse S. Fructuosus, c. 10. Vide Regulam Magistri, cap. 79. Et domus Dei a sapientibus sapienter administretur. ] S. Pachomius « sollicitudinem totius dispensationis erga fratres et peregrinos eisdem commisit, qui se in ordine sequebantur, » ut legimus in ejus Vita, cap. 25 (Apud Rosweid, lib. I de Vit. Patr.). Hospitibus autem, cui non praecipitur, nullatenus societur neque colloquatur. ] Haec fuit communis veterum monachorum praxis, quam videre est in omnibus pene antiquis Regulis, Regula SS. Serapionis, Macarii, Paphnutii, et alterius Macarii (Cap. 8): « Nec licebit aliqua fratri eum superveniente sermocinari, non", + "candidate_score": 0.678719, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_5_7", + "bdc_text": "Puto autem Myconium , eorum hospitem , nequaquam ipsos negligere . Alioqui certe lectiones publicę sunt satis multae : In dialecticis quotidie praelegit Hieronymus Rhetus Hieronymus Artulf. , in iure Amerbachius , in philosophia Aristotelica Gemusaeus , in oratoria sive Ciceronis orationibus Affinius Johannes Afinius ( Affinius , Avinius ) , gest. 1541 , aus Uri , immatrikulierte sich 1538 an der Basler Universität und wurde 1540 Professor für Rhetorik , Dekan der Artistenfakultät sowie Corregens des Augustinerkollegs .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_610", + "psc_text": "« legerat juvenis libros antiquorum philosophorum, Virgiliique mendacia, quae nolebat jam nec audire, nec discipulos suos legere, Sufficiunt, inquiens, divini poetae vobis, nec egetis luxuriosa sermonis Virgilii vos pollui facundia; » quae totidem verbis de S. Maiolo scribit Syrus in ejus Vita lib. I, c. 14. Vide Vitam S. Odonis, saec. V Bened., et S. Hugonis abbatis Cluniac., auctore Hildeberto Coenoman., n. 18, apud Bollandum 29 April.; et Regul. S. Isid. cap. 9. Orationi frequenter incumbere. ] Exemplo S. Martini, de quo Severus Sulpitius scribit In ejus Vitae lib. I , quod « nunquam hora ulla vel momentum praeteriit, quo non aut orationibus incumberet, aut insisteret lectioni; quanquam etiam inter legendum, aut si quid aliud forte agebat, nunquam animum ab oratione laxabat; nimirum, ut fabriferrariis mos est, qui inter operandum pro quodam laboris levamine incudem suam feriunt, ita Martinus etiam, dum aliud agere videretur, semper 144 orabat. » Et certe,", + "candidate_score": 0.678444, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_5_7", + "bdc_text": "Puto autem Myconium , eorum hospitem , nequaquam ipsos negligere . Alioqui certe lectiones publicę sunt satis multae : In dialecticis quotidie praelegit Hieronymus Rhetus Hieronymus Artulf. , in iure Amerbachius , in philosophia Aristotelica Gemusaeus , in oratoria sive Ciceronis orationibus Affinius Johannes Afinius ( Affinius , Avinius ) , gest. 1541 , aus Uri , immatrikulierte sich 1538 an der Basler Universität und wurde 1540 Professor für Rhetorik , Dekan der Artistenfakultät sowie Corregens des Augustinerkollegs .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2846", + "psc_text": "» Est autem auditorium locus capitulo proximus: locutorium appellare solent. Auditorii tamen nomine hic capitulum intelligit noster Mabillonius. Quarto, exponebatur hospiti recitata lectio, ut docet Hildemarus: « Si autem talis fuerit hospes, debet etiam exponi lectio; » patetque ex supra citato libro Usuum Cisterciensium, cap. 87, et ex Adalgiso monacho in lib. Mir. S. Theoderici cap. 15, ubi refert Rodulfum abbatem suo in monasterio excepisse Robertum Flandrensem comitem, et reginam, eisque ad mensam adhibuisse lectionem ex Vita S. Theoderici: « Beatissimi Theoderici Vitam virtutibus illustrem coram eis a fratribus lectam et expositam, quasi saluberrimum animae ferculum illis apposuit, quod prae caeteris sumptibus et impensis uterque magni fecit. » Quinto, ubi ignotus advenisset monachus, lectioni tota simul congregatio aderat, ut manifestum est ex Capitulis monachorum ad Augiam directorum (Cap. 12): « Omnes hospites supervenientes cum lectione divina suscipiunt; incognitis tamen monachis ad lectionem omnis pariter concurrit congregatio, ut Christus in eis", + "candidate_score": 0.677933, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_5_7", + "bdc_text": "Puto autem Myconium , eorum hospitem , nequaquam ipsos negligere . Alioqui certe lectiones publicę sunt satis multae : In dialecticis quotidie praelegit Hieronymus Rhetus Hieronymus Artulf. , in iure Amerbachius , in philosophia Aristotelica Gemusaeus , in oratoria sive Ciceronis orationibus Affinius Johannes Afinius ( Affinius , Avinius ) , gest. 1541 , aus Uri , immatrikulierte sich 1538 an der Basler Universität und wurde 1540 Professor für Rhetorik , Dekan der Artistenfakultät sowie Corregens des Augustinerkollegs .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2841", + "psc_text": "sermones in Cassinensi bibliotheca vidit noster Mabillonius. Rodulfus abbas monasterii S. Theodorici prope Rhemos, coram Roberto Flandrensium comite, et Danorum regina Vitam S. Theoderici (Saec. I Ben) jussit legi, ut scribit Adalgisus in lib. Mirac. ejus, cap. 15. Denique Patres congregationis Anglicanae statuunt (In cap. 53), ut « ducatur ad cellam hospitum, ubi a fratre cui mandatur cura hospitum legatur lectio ex I Joan., cap. IV, Charissimi, diligamus, etc., usque ad finem; et dicatur, Tu autem, Domine, et statim prosternat se coram hospite, deosculans terram, quo Christus in eo adoretur juxta regulam. » Secundo, statim post factam in ecclesia orationem, et exhibitum pacis osculum, antequam hospes duceretur in hospitium, fiebat hujusmodi lectio, ut videre est in libro Usuum Cisterciensium (Cap. 87): « Osculentur eos, et postmodum resideant, et lecta sententia, si expositione indiget hospes, exponatur ei; deinde ducatur ad hospitium, vel praesentetur hospitali; fratres autem redeant in claustrum; » et", + "candidate_score": 0.677709, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_5_7", + "bdc_text": "Puto autem Myconium , eorum hospitem , nequaquam ipsos negligere . Alioqui certe lectiones publicę sunt satis multae : In dialecticis quotidie praelegit Hieronymus Rhetus Hieronymus Artulf. , in iure Amerbachius , in philosophia Aristotelica Gemusaeus , in oratoria sive Ciceronis orationibus Affinius Johannes Afinius ( Affinius , Avinius ) , gest. 1541 , aus Uri , immatrikulierte sich 1538 an der Basler Universität und wurde 1540 Professor für Rhetorik , Dekan der Artistenfakultät sowie Corregens des Augustinerkollegs .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2680", + "psc_text": "liberali scientia in Thuringorum regione constituebantur magistrae, ex Othloni lib. I, cap. 25. Praeter eas Lioba Bischofheimensi Parthenoni a Bonifacio praefecta, lectionis studio tanta diligentia incumbebat, ut nisi orationi vacaret, nunquam divina pagina de manibus ejus abscederet. Nam cum ab ipsis infantiae rudimentis grammatica et reliquis liberalium artium studiis esset instituta, tanta meditationis instantia spiritualis scientiae perfectionem conabatur assequi, ut consentiente cum ingenio lectione, duplicato naturae et industriae bono, eruditissima redderetur. Atque ut melius scias quibus potissimum studiis animum informaret, audi Rodulfum ipsius Vitae scriptorem hoc modo prosequentem: Sed et dicta SS. Patrum, et decreta canonum, totiusque ecclesiastici ordinis jura plenitudini perfectionis adjecit. Eo in Parthenone non parvus ancillarum Dei numerus collectus est, quae ad exemplum beatae magistrae, coelestis disciplinae studiis instituebantur, et in tantum doctrina ejus proficiebant, ut plures ex illis postmodum magistrae fierent aliarum, ita ut nulla, aut etiam rara in illis regionibus essent monasteria feminarum quae non", + "candidate_score": 0.677253, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_3_5", + "bdc_text": "studiis deque publicis etiam lectionibus nostris ad te certi aliquid scribam , libenter certe facerem , nisi vel odiosum esset de aliorum vel neglectu vel etiam diligentia nimis curiose inquirere , eorum dico , quorum cura sit aliis commissa , vel si per privatas etiam occupationes mihi , quid ab aliis agatur , inspicere atque observare liberum esset . Itaque , quas lectiones vel audiant vel non audiant , affirmare citius ac verius ignorare me quam scire possim . Puto autem Myconium , eorum hospitem , nequaquam ipsos negligere .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1938", + "psc_text": "insignes illas cujusdam monasterii in Aegypto virgines praetermittere non possum, de quibus anonymus in Vita S. Eupraxiae, num. 6 (Boll., 13 Mart.): « Nulla earum pedes suos aliquando lavit aqua: de balneo vero superfluum est loqui; audientes enim vehementer vituperabant, confusionis et opprobrii plenam censentes vel solam mentionem, et tanquam rei abominabilis nec auditum quidem volebant tolerare . . . . Et cum aliquam earum aliquando contigerat infirmari, non ei fomentum, aut adjutorium aliquod medicinae conferebatur; sed si quam contigisset aegrotare, tanquam maximam benedictionem a Deo accipiebat, et tolerabat languorem, donec eam visitatio dominica praeveniret. Nulla earum januas exibat. » Stupendum est etiam Jonae, Monchonsensis monasterii monachi, exemplum, qui cum annos octoginta quinque sub S. Pachomii legibus egisset, tamen « universi fratres de eo affirmabant, quod quis aut qualis esset aegrotantium locus publicus omnino nesciret, aut quibus rebus vescerentur infirmi (Paralipp. de S. Pachomio, n. 14, apud Boll., 14 Maii.;", + "candidate_score": 0.675995, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_3_5", + "bdc_text": "studiis deque publicis etiam lectionibus nostris ad te certi aliquid scribam , libenter certe facerem , nisi vel odiosum esset de aliorum vel neglectu vel etiam diligentia nimis curiose inquirere , eorum dico , quorum cura sit aliis commissa , vel si per privatas etiam occupationes mihi , quid ab aliis agatur , inspicere atque observare liberum esset . Itaque , quas lectiones vel audiant vel non audiant , affirmare citius ac verius ignorare me quam scire possim . Puto autem Myconium , eorum hospitem , nequaquam ipsos negligere .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2540", + "psc_text": "ut intelligat horas noctis; possibilitatem, ut sanus sit, quatenus possit ministerium perficere; studium, ut non sit piger aut somnolentus. » Haec cura ad oeconomum in laura S. Sabae pertinebat, ut patet ex ejus Vita num. 59 (Saec. III Ben.), apud nostros vero ad sacristam, sive, ut alii loquuntur, ad oratorii custodem: cujus rei exemplum habemus in Vita S. Liobae cap. 5. Sed quicunque ille sit, is certe debet imprimis attendere ad istud Petri Damiani monitum (Opusc. 13, cap. 17): « Noverit significator horarum, quia nulli magis in monasterio est oblivio fugienda quam sibi. Si enim articulum suum cujuslibet synaxis hora vel praeventa, vel dilata non teneat, omnem procul dubio horarum succedentium ordinem turbat. Non ergo fabulis vacet, non longa cum aliquo colloquia misceat, non denique quid a saecularibus agatur inquirat; sed commissae sibi curae semper intentus, semper providus, semperque sollicitus, volubilis sphaerae necessitatem quiescere nescientem, siderum transitum et elabentis temporis", + "candidate_score": 0.674618, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_10_12", + "bdc_text": "Rudolf Thommen , Geschichte der Universität Basel 1532-1632 , Basel 1889 , S. 355f , Nr. 11. , in mathematicis Vitus Veit Ardüser. , in Hebraicis Monsterus Sebastian Münster. , in Gręcis ego , in theologia Carolstadius et Grynaeus alternis septimanis . Taceo lectiones paedagogii , quas omnium minime cessare arbitror . De mea possum dicere puerorum vestrorum unum tantum adesse ei interdum solere , et ita facilis alioqui est autor , quem praelegimus , ut privato studio assequi facillime possint neque interprete forte alio aut viva enarrantis voce habere opus videantur .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1146", + "psc_text": "Volens renuntiare saeculo, inquit S. Pachomius (In Regul. art. 26) ,. . .manebit paucis diebus foris ante januam, et docebitur orationem dominicam, et psalmos quantos potuerit discere. » Et alibi (Art. 80): « Omnino nullus erit in monasterio qui non discat litteras, et de Scripturis aliquid teneat, quod minimum est, usque ad Novum Testamentum et Psalterium. » S. Basilius (In Animadv. num. 1): « Si quis integra corporis valetudine orationes facere, aut psalmos memoriae mandare neglexerit, excusans excusationes in peccatis, hic a caeterorum consortio segregetur, aut hebdomadam unam jejunet. » S. Ferreolus: « Omnis qui nomen vult monachi vindicare, litteras ei ignorare non liceat; quin etiam psalmos totos memoriter teneat; neque se quacunque excusatione defendat quominus sancto hoc studio capiatur. » S. Hieronymus Rusticum monachum instituens (Epist. 4): « Nunquam de manu et oculis tuis recedat liber; discatur Psalterium ad verbum. » Et alibi de Aegyptiis monachis loquens (Epist. 22):", + "candidate_score": 0.674491, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_24_26", + "bdc_text": "Tu igitur animum potius aestima tibi ac vestris omnibus deditissimum . Vale meque redamare , ut facis , perge . Basileę , 22 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_595", + "psc_text": "cessat, omnes non solum actus, sed etiam ipsos subtilissimos animae motus perscrutetur atque dijudicet? » inquit S. Bernardus Serm. 2 in psalm. XC. Hinc et S. Basilius Reg. brev., interr. 21: « Qui hoc facit (hoc est a Deo se respici cogitat), vel horum similia, neque vagabitur unquam, neque habebit otium vanis cogitationibus indulgere, vel aliquid cogitare quod non ad aedificationem fidei pertinet, et ad aliquam animae utilitatem spectet: quanto magis nihil audebit, quod adversum sit Deo, et non ei placeat cogitare! » Potest tamen aliter hic Regulae locus intelligi, ut Deum nos respicere idem sit, ac nostra curare, nostrae saluti intendere, ut illi soli intendamus, qui nobis tam amanter intendit, juxta illud apostoli Petri: Omnem sollicitudinem vestram projicientes in eum, quoniam ipsi est cura de vobis I Petr. V . Quanta vero sit illa ejus cura optime explicat auctor tractatus de Charitate, c. 23, apud S. Bern. tom. V.", + "candidate_score": 0.671056, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_10_12", + "bdc_text": "Rudolf Thommen , Geschichte der Universität Basel 1532-1632 , Basel 1889 , S. 355f , Nr. 11. , in mathematicis Vitus Veit Ardüser. , in Hebraicis Monsterus Sebastian Münster. , in Gręcis ego , in theologia Carolstadius et Grynaeus alternis septimanis . Taceo lectiones paedagogii , quas omnium minime cessare arbitror . De mea possum dicere puerorum vestrorum unum tantum adesse ei interdum solere , et ita facilis alioqui est autor , quem praelegimus , ut privato studio assequi facillime possint neque interprete forte alio aut viva enarrantis voce habere opus videantur .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2680", + "psc_text": "liberali scientia in Thuringorum regione constituebantur magistrae, ex Othloni lib. I, cap. 25. Praeter eas Lioba Bischofheimensi Parthenoni a Bonifacio praefecta, lectionis studio tanta diligentia incumbebat, ut nisi orationi vacaret, nunquam divina pagina de manibus ejus abscederet. Nam cum ab ipsis infantiae rudimentis grammatica et reliquis liberalium artium studiis esset instituta, tanta meditationis instantia spiritualis scientiae perfectionem conabatur assequi, ut consentiente cum ingenio lectione, duplicato naturae et industriae bono, eruditissima redderetur. Atque ut melius scias quibus potissimum studiis animum informaret, audi Rodulfum ipsius Vitae scriptorem hoc modo prosequentem: Sed et dicta SS. Patrum, et decreta canonum, totiusque ecclesiastici ordinis jura plenitudini perfectionis adjecit. Eo in Parthenone non parvus ancillarum Dei numerus collectus est, quae ad exemplum beatae magistrae, coelestis disciplinae studiis instituebantur, et in tantum doctrina ejus proficiebant, ut plures ex illis postmodum magistrae fierent aliarum, ita ut nulla, aut etiam rara in illis regionibus essent monasteria feminarum quae non", + "candidate_score": 0.670932, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_10_12", + "bdc_text": "Rudolf Thommen , Geschichte der Universität Basel 1532-1632 , Basel 1889 , S. 355f , Nr. 11. , in mathematicis Vitus Veit Ardüser. , in Hebraicis Monsterus Sebastian Münster. , in Gręcis ego , in theologia Carolstadius et Grynaeus alternis septimanis . Taceo lectiones paedagogii , quas omnium minime cessare arbitror . De mea possum dicere puerorum vestrorum unum tantum adesse ei interdum solere , et ita facilis alioqui est autor , quem praelegimus , ut privato studio assequi facillime possint neque interprete forte alio aut viva enarrantis voce habere opus videantur .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2650", + "psc_text": "Eodem tempore vivebat alter Ammonius, abbatis Pambo discipulus, vir insigniter doctus (Pallad. in Laus., c. 12) , qui « Vetus et Novum Testamentum dicebat memoriter, et in doctorum virorum Origenis, et Didymi, et Pierii, et Stephani scriptis ita erat versatus, ut sexagies centena millia versuum percurrerit. » Hic magno Athanasio Romam proficiscenti datus est socius, vir, teste Socrate (Lib. IV, cap. 18), adeo « parum curiosus, ut cum Romae una cum Athanasio forte versaretur, nihil ex magnificis urbis operibus, praeter templum Petro et Paulo dicatum, videre omnino desideraret. » Adeo verum est, quod aiunt nonnulli, scientiam in monachis parere curiositatem, eosque ad curas externas plus aequo effundere. Eodem referri debet quod de Theone abbate, qui triginta annis in domuncula seorsum inclusus silentium exercuit, tradunt Rufinus (Ruf. lib. II de Vit. Patr. cap. 6) et Palladius (Pall. Laus. cap. 50), quod scilicet « erat vir eruditus in triplici gratia sermonum, in", + "candidate_score": 0.670693, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_10_12", + "bdc_text": "Rudolf Thommen , Geschichte der Universität Basel 1532-1632 , Basel 1889 , S. 355f , Nr. 11. , in mathematicis Vitus Veit Ardüser. , in Hebraicis Monsterus Sebastian Münster. , in Gręcis ego , in theologia Carolstadius et Grynaeus alternis septimanis . Taceo lectiones paedagogii , quas omnium minime cessare arbitror . De mea possum dicere puerorum vestrorum unum tantum adesse ei interdum solere , et ita facilis alioqui est autor , quem praelegimus , ut privato studio assequi facillime possint neque interprete forte alio aut viva enarrantis voce habere opus videantur .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2658", + "psc_text": "cum Polichronio doctrinae scientiis imbuti fuerunt Severus Trevirensis, Albinus Catalaunensis, Aventinus Trecensis episcopi, et S. Aemilianus: omnes vitae merito et sanctitate insignes. Idem de Britanniae monachis asserendum esse constat, tum ex vita S. Gildae abbatis Ruyensis (Saec. I Bened.), qui sub finem saeculi V abbati « Hilduto traditur imbuendus, qui suscipiens sanctum puerulum, sacris litteris coepit instruere illum; et videns eum formae specie fulgentem, ac liberalibus studiis instantissime intentum, benigno amore dilexit, etc. » Sub eodem magistro profecere etiam Samson et Paulus, quorum primus Dolensis, alter Oximensis fuit episcopus ex ejusdem Vitae n. 3. Et quidem de S. Samsone constat ex ejus Vita n. 7, ab auctore subaequali scripta, ubi de Hilduto sive Eltuto magistro sic disserit: « Ille vero Eltutus de totis Scripturis Veteris ac Novi Testamenti, et omnis philosophiae generis, geometriae scilicet ac rhetoricae grammaticae, et arithmeticae, et omnium artium philosophiae omnium Britannorum peritissimus erat. » Additque: «", + "candidate_score": 0.66922, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_16_18", + "bdc_text": "De cessatione item aliorum professorum nihil affirmare certi queo , nisi solorum medicorum , quibus a praelectionibus abstinere , cum duoOswald Bär und Sebastian Sinckeler ; vgl . Thommen , aaO , S. 212f. tamen sint , itanach ita ein gestrichener Wortanfang . frequens est ut nihil magis .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1599", + "psc_text": "De verberibus, sive, ut nunc loquuntur, de disciplina diximus in lib. II de Antiq. monach. Ritib., c. 11. Quod si nec ita se correxerit, etc., tunc abbas faciat quod sapiens medicus. ] Hic observat Hildemarus sapientis prudentisque esse medici non statim mutare aut multiplicare temere remedia; sed iisdem semper uti donec inutilia reddantur, atque ad alia transeundi cogat necessitas. Ex quo infert abbati tanquam sapienti animarum medico non ita propere transeundum ab uno gradu ad alium, nec verbi gratia statim ut aliquem privatim monuit, hunc publice objurgare debere; aut ut publice objurgavit, statim excommunicare; sed aliquandiu exspectare, si forte sua patientia delinquentem ad poenitentiam adducat. Si exhibuit fomenta, si unguenta exhortationum, etc.] Quosdam hic veluti gradus describit per quos ad ferri praecisionem, hoc est ad ejectionem e monasterio medicus spiritalis tandem ascendere debeat. Sex praecipue numerant Hildemarus, Bern. Cass. et Boherius (Vide Cons. Bened. tom. IV Anal.), scilicet 1º binam", + "candidate_score": 0.66855, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_3_5", + "bdc_text": "studiis deque publicis etiam lectionibus nostris ad te certi aliquid scribam , libenter certe facerem , nisi vel odiosum esset de aliorum vel neglectu vel etiam diligentia nimis curiose inquirere , eorum dico , quorum cura sit aliis commissa , vel si per privatas etiam occupationes mihi , quid ab aliis agatur , inspicere atque observare liberum esset . Itaque , quas lectiones vel audiant vel non audiant , affirmare citius ac verius ignorare me quam scire possim . Puto autem Myconium , eorum hospitem , nequaquam ipsos negligere .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2679", + "psc_text": "Longius hic foret, nec praesentis est otii per omnia excurrere monasteria. At praeterire non possum ardens in litteris hoc saeculo excolendis Benedictinarum virginum studium: « Quae laus, inquit iterum Mabillonius (Praef. in saec. III, num. 47), etiam Bonifacio auctori tribuenda est. Is quippe in Britannia cum degeret, non tantum viros disciplinis imbuit, verum etiam monachas, quae tantae sapientiae virum, ut scribit Willibaldus, praeceptorem expetierunt. Quo praeceptore paginarum transcurrentes seriem, coelesti instanter scrutinio inhaerebant, et sacramentorum arcana mysteriorumque abdita jugiter meditabantur. In Germaniam ipse profectus, religiosas feminas e Britannia istuc advocavit, ex quibus CUNIHILT et filia ejus BERATHGIT valde eruditae in liberali scientia in Thuringorum regione constituebantur magistrae, ex Othloni lib. I, cap. 25. Praeter eas Lioba Bischofheimensi Parthenoni a Bonifacio praefecta, lectionis studio tanta diligentia incumbebat, ut nisi orationi vacaret, nunquam divina pagina de manibus ejus abscederet. Nam cum ab ipsis infantiae rudimentis grammatica et reliquis liberalium artium studiis esset", + "candidate_score": 0.667789, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_1_3", + "bdc_text": "Quod me hortaris Ein entsprechender Brief Bullingers ist nicht vorhanden. , doctissime Bullingere , ut de puerorum vestrorum apud Myconium iam agentium Konrad Suter , Christoph Rotacher und Christian Wirth ; vgl . oben Nr. 1377 , Anm.1 . studiis deque publicis etiam lectionibus nostris ad te certi aliquid scribam , libenter certe facerem , nisi vel odiosum esset de aliorum vel neglectu vel etiam diligentia nimis curiose inquirere , eorum dico , quorum cura sit aliis commissa , vel si per privatas etiam occupationes mihi , quid ab aliis agatur , inspicere atque observare liberum esset .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2638", + "psc_text": "19): « Cura nutriendorum parvulorum pertinebit ad virum quem elegerit Pater, sanctum, sapientem, atque aetate gravem, informantem parvulos non solum studiis litterarum, sed etiam documentis magisterioque virtutum. » Et antea (Cap. 7) vult fratres « de quibusdam divinae lectionis quaestionibus disputare » ante completorium. In Regula Magistri (Cap. 50): « Alii legant, alii audiant, alii litteras discant et doceant. » Denique in Regulis brevibus sancti Basilii (Inter. 235): « Equidem existimo, cui aliorum cura gubernatioque commissa est, eum quae apud omnes scripta sint, scientia comprehensa habere, ac ediscere debere, ut cunctos doceat multiplicem Dei voluntatem, singulis praemonstrando officio suo. De caeteris vero. . . . unicuique sicut Deus divisit mensuram, quae officii sui sint studiose discat et persequatur, neque curiose ulterius quidquam inquirat. » Et alibi interrogatus (Inter. 292) « an conveniat ut inter fratres magister sit puerorum saecularium? respondet affirmative: « Si qui eos adducunt, ea mente adducunt, et", + "candidate_score": 0.667579, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_3_5", + "bdc_text": "studiis deque publicis etiam lectionibus nostris ad te certi aliquid scribam , libenter certe facerem , nisi vel odiosum esset de aliorum vel neglectu vel etiam diligentia nimis curiose inquirere , eorum dico , quorum cura sit aliis commissa , vel si per privatas etiam occupationes mihi , quid ab aliis agatur , inspicere atque observare liberum esset . Itaque , quas lectiones vel audiant vel non audiant , affirmare citius ac verius ignorare me quam scire possim . Puto autem Myconium , eorum hospitem , nequaquam ipsos negligere .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1939", + "psc_text": "Stupendum est etiam Jonae, Monchonsensis monasterii monachi, exemplum, qui cum annos octoginta quinque sub S. Pachomii legibus egisset, tamen « universi fratres de eo affirmabant, quod quis aut qualis esset aegrotantium locus publicus omnino nesciret, aut quibus rebus vescerentur infirmi (Paralipp. de S. Pachomio, n. 14, apud Boll., 14 Maii.; vid. ibid., n. 30, et Joan. Mosch. Prat. Spir. c. 18). » Haec autem non sic proferimus, quasi monacho medicos consulere atque uti medicinis illicitum omnino esse censeamus, sed tantum ad comprimendam nimis anxiam quorumdam tuendae valetudinis curam, et remediis quae decent pauperes, virosque poenitentiae addictos, utendum; nec tam de complexione cogitandum quam de professione; monachi enim sumus, non medici: istorum est vitam conservare, nostrum minuere, et, quantum licitum est, ad mortem quantocius properare. Haec erat olim S. Bernardi sententia, haec Guigonis mens et opinio; unde et in statutis « medicinis, inquit (Cap. 39), excepto cauterio et sanguinis minutione, perraro", + "candidate_score": 0.667282, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_9_11", + "bdc_text": "Basel , Matrikel II 18 , Nr. 30 ; Rudolf Thommen , Geschichte der Universität Basel 1532-1632 , Basel 1889 , S. 355f , Nr. 11. , in mathematicis Vitus Veit Ardüser. , in Hebraicis Monsterus Sebastian Münster. , in Gręcis ego , in theologia Carolstadius et Grynaeus alternis septimanis . Taceo lectiones paedagogii , quas omnium minime cessare arbitror .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1146", + "psc_text": "Volens renuntiare saeculo, inquit S. Pachomius (In Regul. art. 26) ,. . .manebit paucis diebus foris ante januam, et docebitur orationem dominicam, et psalmos quantos potuerit discere. » Et alibi (Art. 80): « Omnino nullus erit in monasterio qui non discat litteras, et de Scripturis aliquid teneat, quod minimum est, usque ad Novum Testamentum et Psalterium. » S. Basilius (In Animadv. num. 1): « Si quis integra corporis valetudine orationes facere, aut psalmos memoriae mandare neglexerit, excusans excusationes in peccatis, hic a caeterorum consortio segregetur, aut hebdomadam unam jejunet. » S. Ferreolus: « Omnis qui nomen vult monachi vindicare, litteras ei ignorare non liceat; quin etiam psalmos totos memoriter teneat; neque se quacunque excusatione defendat quominus sancto hoc studio capiatur. » S. Hieronymus Rusticum monachum instituens (Epist. 4): « Nunquam de manu et oculis tuis recedat liber; discatur Psalterium ad verbum. » Et alibi de Aegyptiis monachis loquens (Epist. 22):", + "candidate_score": 0.666835, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_6_8", + "bdc_text": "Alioqui certe lectiones publicę sunt satis multae : In dialecticis quotidie praelegit Hieronymus Rhetus Hieronymus Artulf. , in iure Amerbachius , in philosophia Aristotelica Gemusaeus , in oratoria sive Ciceronis orationibus Affinius Johannes Afinius ( Affinius , Avinius ) , gest. 1541 , aus Uri , immatrikulierte sich 1538 an der Basler Universität und wurde 1540 Professor für Rhetorik , Dekan der Artistenfakultät sowie Corregens des Augustinerkollegs . - Lit. :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2680", + "psc_text": "liberali scientia in Thuringorum regione constituebantur magistrae, ex Othloni lib. I, cap. 25. Praeter eas Lioba Bischofheimensi Parthenoni a Bonifacio praefecta, lectionis studio tanta diligentia incumbebat, ut nisi orationi vacaret, nunquam divina pagina de manibus ejus abscederet. Nam cum ab ipsis infantiae rudimentis grammatica et reliquis liberalium artium studiis esset instituta, tanta meditationis instantia spiritualis scientiae perfectionem conabatur assequi, ut consentiente cum ingenio lectione, duplicato naturae et industriae bono, eruditissima redderetur. Atque ut melius scias quibus potissimum studiis animum informaret, audi Rodulfum ipsius Vitae scriptorem hoc modo prosequentem: Sed et dicta SS. Patrum, et decreta canonum, totiusque ecclesiastici ordinis jura plenitudini perfectionis adjecit. Eo in Parthenone non parvus ancillarum Dei numerus collectus est, quae ad exemplum beatae magistrae, coelestis disciplinae studiis instituebantur, et in tantum doctrina ejus proficiebant, ut plures ex illis postmodum magistrae fierent aliarum, ita ut nulla, aut etiam rara in illis regionibus essent monasteria feminarum quae non", + "candidate_score": 0.666287, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_3_5", + "bdc_text": "studiis deque publicis etiam lectionibus nostris ad te certi aliquid scribam , libenter certe facerem , nisi vel odiosum esset de aliorum vel neglectu vel etiam diligentia nimis curiose inquirere , eorum dico , quorum cura sit aliis commissa , vel si per privatas etiam occupationes mihi , quid ab aliis agatur , inspicere atque observare liberum esset . Itaque , quas lectiones vel audiant vel non audiant , affirmare citius ac verius ignorare me quam scire possim . Puto autem Myconium , eorum hospitem , nequaquam ipsos negligere .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3341", + "psc_text": "sua propria monasteria relinquerent, vel monachos probatissimos ad eum dirigerent, ut cum eo longo tempore demorantes, discerent ejus vitam, vel conversationem, ut in suis propriis recte prodesse deberent. » Cassinenses quoque monachi in epist. ad Alemannos haec testantur (Analect. tom. IV): « Plerique nostrae consuetudinis nostraeque conversationis cupidi, de suis, quem cognoscunt ingenii, unum huc transmittunt, quo non solum auditu, verum etiam ipso visu, pro quibus mittitur, perspiciat; eoque modo quasi unus ex nobis hic quidam per integrum annum, quidam etiam diutius manent. Tandem omnibus perspectis ad sua certus cum gaudio redit. » Ne tamen inde monasteria gravarentur nimis, in litteris G. Mosomensis et A. Marchianensis abbatum ad abbates S. Theoderici (Ms. Histor. S. Theod.) et S. Crispini Suessionensis, quibus eos suae provinciae visitatores constituunt, inter alia generalis capituli statuta, quorum eis maxime commendant observationem, istud est: « Ut nullus hospes detineatur ultra annum, nisi de abbatis et conventus ad", + "candidate_score": 0.666211, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_5_7", + "bdc_text": "Puto autem Myconium , eorum hospitem , nequaquam ipsos negligere . Alioqui certe lectiones publicę sunt satis multae : In dialecticis quotidie praelegit Hieronymus Rhetus Hieronymus Artulf. , in iure Amerbachius , in philosophia Aristotelica Gemusaeus , in oratoria sive Ciceronis orationibus Affinius Johannes Afinius ( Affinius , Avinius ) , gest. 1541 , aus Uri , immatrikulierte sich 1538 an der Basler Universität und wurde 1540 Professor für Rhetorik , Dekan der Artistenfakultät sowie Corregens des Augustinerkollegs .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_807", + "psc_text": "a praesidente recipere. . . . Et omnes priores servent, et servare faciant istud statutum de disciplinis pro fractione silentii dandis; alias visitatores super hoc provideant. » Quia scriptum est: In multiloquio non effugies peccatum. « Nam multiloquium, ut ait S. Joannes Climacus (Grad. 11), sedes est vanae gloriae, per quam seipsam ostentare, et in scaenam ac theatrum solet deducere. Multiloquium est ignorantiae argumentum, fenestra obtrectationis, scurrilium nugamentorum magistra, ministra mendacii, compunctionis abstersio, auctrix et conciliatrix ignaviae, somni nuntia, meditationis distractio, custodiae cordis abolitio, fervoris divini frigidarium, orationis languor seu potius exstinctio. » Quid autem sit multiloquium explicat S. Augustinus his verbis (Lib. III contra Cresc. cap. 1): « Multiloquium 189 est superflua locutio, vitium scilicet loquendi amore contractum. Plerumque autem loqui amant etiam qui nesciunt quid loquantur, vel quomodo loquantur. » Et alibi (Lib. I Retract., in prol.): « Absit ut multiloquium deputem, quando necessaria dicuntur, quantalibet sermonum prolixitate", + "candidate_score": 0.665734, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_5_7", + "bdc_text": "Puto autem Myconium , eorum hospitem , nequaquam ipsos negligere . Alioqui certe lectiones publicę sunt satis multae : In dialecticis quotidie praelegit Hieronymus Rhetus Hieronymus Artulf. , in iure Amerbachius , in philosophia Aristotelica Gemusaeus , in oratoria sive Ciceronis orationibus Affinius Johannes Afinius ( Affinius , Avinius ) , gest. 1541 , aus Uri , immatrikulierte sich 1538 an der Basler Universität und wurde 1540 Professor für Rhetorik , Dekan der Artistenfakultät sowie Corregens des Augustinerkollegs .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2837", + "psc_text": "illud Regulae S. Pachomii (Art. 28): « Quod si voluerint (hospites) orationis tempore atque collectae venire ad conventum fratrum, et ejusdem fidei fuerint; janitor, vel minister xenodochii nuntiabit Patri monasterii, et sic deducentur ad orandum. » Et revera solebant olim hospites monachi una cum fratribus tam die quam nocte divinis interesse laudibus; unde et S. Hidulfus « ordinans interius claustri cuncta religiose, decrevit domum hospitum, ne fratres a supervenientibus molestarentur, ad portam monasterii aedificare; et juxta illam, capellam in qua hospites ad divina audienda convenirent, » ut scribit Richerus in ejus Vita, cap. 19 (Append. ad saec. III Ben.). Hinc S. Benedictus Anianensis, teste Ardone in ejus Vita, num. 52 (Saec. IV Ben.). Volebat ut nocte « ecclesiae ostiis patefactis hospitibus pateret ingressus: » hinc et in antiqua monasterii S. Galli delineatione contra basilicam describitur susceptio supervenientium fratrum, cum eorum dormitorio. Ita denique Ingelramnus abbas Centulensis (Saec. II Ben.), in", + "candidate_score": 0.665517, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_5_7", + "bdc_text": "Puto autem Myconium , eorum hospitem , nequaquam ipsos negligere . Alioqui certe lectiones publicę sunt satis multae : In dialecticis quotidie praelegit Hieronymus Rhetus Hieronymus Artulf. , in iure Amerbachius , in philosophia Aristotelica Gemusaeus , in oratoria sive Ciceronis orationibus Affinius Johannes Afinius ( Affinius , Avinius ) , gest. 1541 , aus Uri , immatrikulierte sich 1538 an der Basler Universität und wurde 1540 Professor für Rhetorik , Dekan der Artistenfakultät sowie Corregens des Augustinerkollegs .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2679", + "psc_text": "Longius hic foret, nec praesentis est otii per omnia excurrere monasteria. At praeterire non possum ardens in litteris hoc saeculo excolendis Benedictinarum virginum studium: « Quae laus, inquit iterum Mabillonius (Praef. in saec. III, num. 47), etiam Bonifacio auctori tribuenda est. Is quippe in Britannia cum degeret, non tantum viros disciplinis imbuit, verum etiam monachas, quae tantae sapientiae virum, ut scribit Willibaldus, praeceptorem expetierunt. Quo praeceptore paginarum transcurrentes seriem, coelesti instanter scrutinio inhaerebant, et sacramentorum arcana mysteriorumque abdita jugiter meditabantur. In Germaniam ipse profectus, religiosas feminas e Britannia istuc advocavit, ex quibus CUNIHILT et filia ejus BERATHGIT valde eruditae in liberali scientia in Thuringorum regione constituebantur magistrae, ex Othloni lib. I, cap. 25. Praeter eas Lioba Bischofheimensi Parthenoni a Bonifacio praefecta, lectionis studio tanta diligentia incumbebat, ut nisi orationi vacaret, nunquam divina pagina de manibus ejus abscederet. Nam cum ab ipsis infantiae rudimentis grammatica et reliquis liberalium artium studiis esset", + "candidate_score": 0.665056, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_9_11", + "bdc_text": "Basel , Matrikel II 18 , Nr. 30 ; Rudolf Thommen , Geschichte der Universität Basel 1532-1632 , Basel 1889 , S. 355f , Nr. 11. , in mathematicis Vitus Veit Ardüser. , in Hebraicis Monsterus Sebastian Münster. , in Gręcis ego , in theologia Carolstadius et Grynaeus alternis septimanis . Taceo lectiones paedagogii , quas omnium minime cessare arbitror .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2690", + "psc_text": "hoc sufficiunt facultates ordinis seu religionis hujusmodi, deinceps habeatur magister qui monachos eorum doceat in hujusmodi scientiis primitivis: videlicet grammatica, logica et philosophia, proviso attentius ut saeculares instruendi cum ipsis monachis docendis nullatenus admittantur . . . Praecipimus insuper in virtute obedientiae cunctis vis tatoribus in provincialibus capitulis deputandis, quod omnia et singula de magistris instructoribus, et personis instruendis, et aliis, circa ea superius ordinata faciant auctoritate apostolica, per censuram ecclesiasticam, et alia opportuna remedia (appellatione remota) firmiter observari. Et nihilominus ea quae super praedictis fecerint et invenerint, praesidentibus capitulo provinciali referant; qui etiam auctoritate apostolica praefata, si videatur eisdem, vel ipsorum majori parti, contra negligentes vel rebelles in praemissis fortius procedere non postponant, etc. (Spicil. tom. V). » Hoc Benedicti papae salutare statutum renovavit postea 643 Tristandus archiepiscopus in concilio Senonensi anno 1485, art. 3, cap. 1. Et novissime concilium Tridentinum definit (Sess. 5, in dec. de Reformat., cap.", + "candidate_score": 0.664851, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_10_12", + "bdc_text": "Rudolf Thommen , Geschichte der Universität Basel 1532-1632 , Basel 1889 , S. 355f , Nr. 11. , in mathematicis Vitus Veit Ardüser. , in Hebraicis Monsterus Sebastian Münster. , in Gręcis ego , in theologia Carolstadius et Grynaeus alternis septimanis . Taceo lectiones paedagogii , quas omnium minime cessare arbitror . De mea possum dicere puerorum vestrorum unum tantum adesse ei interdum solere , et ita facilis alioqui est autor , quem praelegimus , ut privato studio assequi facillime possint neque interprete forte alio aut viva enarrantis voce habere opus videantur .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2780", + "psc_text": "« pro suo more, postquam acquievisset aliquantum, intempesta hora consurgens, 664 psalmodia nocturna perfunctus est, » uti legimus in Vita S. Eudociae, n. 3. Sed ut possunt agant sibi. ] Quod ait ut possunt, Bernardus Cassinensis intelligit « quod hoc in loco non possunt facere aeque prolixas orationes, nec officium tractim, et morose; sed ut possunt, supple ad minus verba integra, numerum psalmorum, numerum lectionum. » Quod vero agant sibi, « id est apud se, secreto, sine cantu; sibi solum, si sint soli: sibi vicissim dicendo versus psalmorum et horarum, si sint duo vel plures. » Nonnulli codices legunt agant ibi, hoc est in itinere, quam lectionem probat Menardus. Et servitu is pensum non negligant reddere. ] Ideoque « debent a bibliotheca habere librum in quo sit officium ordinatum, » inquit Bernardus Cassinensis; idque juxta Gregorii papae IX constitutionem pro Benedictinis, praescribentem ut « ipsi dicant horas in via, et", + "candidate_score": 0.664671, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_5_7", + "bdc_text": "Puto autem Myconium , eorum hospitem , nequaquam ipsos negligere . Alioqui certe lectiones publicę sunt satis multae : In dialecticis quotidie praelegit Hieronymus Rhetus Hieronymus Artulf. , in iure Amerbachius , in philosophia Aristotelica Gemusaeus , in oratoria sive Ciceronis orationibus Affinius Johannes Afinius ( Affinius , Avinius ) , gest. 1541 , aus Uri , immatrikulierte sich 1538 an der Basler Universität und wurde 1540 Professor für Rhetorik , Dekan der Artistenfakultät sowie Corregens des Augustinerkollegs .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2844", + "psc_text": "Tertio, haec olim lectio fiebat in auditorio, ut patet ex Vita sancti Guillelmi ducis et monachi Gellonensis (Saec. IV Ben.), ubi narratur quomodo suo susceptus fuerit in monasterio. Ac primo quidem num. 21, longe occurritur ei a fratribus, ducitur ad orationem, ecclesiaeque dona confert. Et postea, num. 22: « Completa oratione, factaque cunctis altaribus 680 sua cuique digna veneratione . . . . itur in auditorium, et osculatis fratribus, lectaque ex more lectione, factoque pro tempore brevi sermone de animae aedificatione, mox vir Dei subinfert, et indicat manifeste cur ipse venerit. » Idem videre est apud Ekkehardum in lib. de Casibus S. Galli cap. 11, ubi referens qua ratione episcopi et abbates ad visitandum S. Galli asceterium missi ab Ottone imperatore recepti fuerint: « Adveniunt omnes, inquit, festive receptis Cives apostolorum responsorium canitur. Abbas in auditorio debilis residens, introductis quidem eis assurgit. Legitur considentibus lectio de charitate et de pedisequa", + "candidate_score": 0.663861, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_10_12", + "bdc_text": "Rudolf Thommen , Geschichte der Universität Basel 1532-1632 , Basel 1889 , S. 355f , Nr. 11. , in mathematicis Vitus Veit Ardüser. , in Hebraicis Monsterus Sebastian Münster. , in Gręcis ego , in theologia Carolstadius et Grynaeus alternis septimanis . Taceo lectiones paedagogii , quas omnium minime cessare arbitror . De mea possum dicere puerorum vestrorum unum tantum adesse ei interdum solere , et ita facilis alioqui est autor , quem praelegimus , ut privato studio assequi facillime possint neque interprete forte alio aut viva enarrantis voce habere opus videantur .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_696", + "psc_text": "loci compellat, nec in coemeteria quidem ipsarum ecclesiarum, ubi ad tempus corpus ejus requieverat, mulieribus introire liceat. » Haec Turgottus sub finem saeculi XI scribebat. Sed praeclara sunt ea quae de Thorneiensi monasterio refert Guillelmus Malmesburiensis Lib. IV de Pont. Angl., sub fin. : « Ibi solitudo ingens ad quietem data monachis, ut eo tenacius haereant superis, quo castigatius mortales conspicantur. Femina si ibi videtur, monstro habetur; maribus advenientibus quasi angelis plauditur. Caeterum ibi nullus nisi momentanee conversatur. » Quam in Anglia hauserat disciplinam S. Bonifacius, hanc in Germaniam profectus, in monasteriis a se constructis ibidem refudit, ecclesiarum aditu feminis prorsus interdicto, maxime vero in Fuldensi omnium nobilissimo, cujus basilica uni S. Liobae ob reverentiam S. martyris patebat, ut testatur Rudolfus monachus in Vita S. Liobae cap. 22 Saec. III Bened., part. II, pag. 256 , his verbis: « Interdum etiam et ad monasterium Fuldensium monachorum causa orationis venire solebat,", + "candidate_score": 0.663307, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_10_12", + "bdc_text": "Rudolf Thommen , Geschichte der Universität Basel 1532-1632 , Basel 1889 , S. 355f , Nr. 11. , in mathematicis Vitus Veit Ardüser. , in Hebraicis Monsterus Sebastian Münster. , in Gręcis ego , in theologia Carolstadius et Grynaeus alternis septimanis . Taceo lectiones paedagogii , quas omnium minime cessare arbitror . De mea possum dicere puerorum vestrorum unum tantum adesse ei interdum solere , et ita facilis alioqui est autor , quem praelegimus , ut privato studio assequi facillime possint neque interprete forte alio aut viva enarrantis voce habere opus videantur .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1362", + "psc_text": "c. 14. Quod nos tepidi utinam septimana integra persolvamus. ] Quibus postremis verbis, paternaque increpatione S. Benedictus stimulos addit discipulis, ut aliquid ad solitum suae devotionis servitium addant: unde satis mirari non possum quosdam monachos, eo quod parvum B. Mariae officium aliquando recitare cogantur, conqueri, quasi nimis prolixa graventur psalmodia, cum vix ulla olim exstiterit monachorum congregatio, quae quotidie illud persolvendum non susceperit, tantaque olim apud nostros augendi officii increverit devotio, « ut in quibusdam monasteriis ultra tria in quantitate Psalteria » ad institutum a S. Patre divini operis cursum adjecerint, ut scribit Boherius: quod certe patet ex his quae retulimus in lib. I de Antiq. monachor. Ritib., c. 2, 3, 4, 9 et 11. Scio equidem aliquos prolixitatem illam in psalmodia non ita probasse, ut sunt Guillelmus abbas S. Theoderici in epistola ad fratres de Monte Dei, et Petrus Blesensis ad monachum quemdam Carthusianum, quem ad Cluniacenses transire meditantem", + "candidate_score": 0.662942, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_10_12", + "bdc_text": "Rudolf Thommen , Geschichte der Universität Basel 1532-1632 , Basel 1889 , S. 355f , Nr. 11. , in mathematicis Vitus Veit Ardüser. , in Hebraicis Monsterus Sebastian Münster. , in Gręcis ego , in theologia Carolstadius et Grynaeus alternis septimanis . Taceo lectiones paedagogii , quas omnium minime cessare arbitror . De mea possum dicere puerorum vestrorum unum tantum adesse ei interdum solere , et ita facilis alioqui est autor , quem praelegimus , ut privato studio assequi facillime possint neque interprete forte alio aut viva enarrantis voce habere opus videantur .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1081", + "psc_text": "in Reomensi S. Joannis monasterio colligimus ex libro de Translatione et miraculis ejus, n. 1; sed et S. Galli abbatis discipulos post laborem matutinalis officii quiescendi gratia lectos revisisse auctor est Walfridus in Vita S. Gadi cap. 26 (Saec. II). Similiter S. Geremarus abbas Flaviacensis completo officio revertens in dormitorium in stratu suo collocare se consueverat. ut habent ejus acta n. 14. Idem viguisse in Longoretico monasterio discimus ex Visione Baronti, n. 7, saeculo II Bened.; in Pauliacensi sanctimonialium ex Vita S. Austrobertae, n. 15, saec. III, part. I; in Lindisfarnensis ex Carmine Ethilvulfi monachi cap. 10, 21, 22; in monasterio S. Corbiniani ex ejus Vita auctore Aribone n. 3, denique in Suessionensi B. M. Parthenone aliis in ecclesia vigiliis et orationibus insistentibus, aliae post nocturnum officium dormire permittebantur ex Vita S. Drausii episc., n. 17, apud Bolland., 5 Martii. Sed haec merae indulgentiae, et praeter Regulam S. Benedicti, quae", + "candidate_score": 0.662822, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_10_12", + "bdc_text": "Rudolf Thommen , Geschichte der Universität Basel 1532-1632 , Basel 1889 , S. 355f , Nr. 11. , in mathematicis Vitus Veit Ardüser. , in Hebraicis Monsterus Sebastian Münster. , in Gręcis ego , in theologia Carolstadius et Grynaeus alternis septimanis . Taceo lectiones paedagogii , quas omnium minime cessare arbitror . De mea possum dicere puerorum vestrorum unum tantum adesse ei interdum solere , et ita facilis alioqui est autor , quem praelegimus , ut privato studio assequi facillime possint neque interprete forte alio aut viva enarrantis voce habere opus videantur .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2662", + "psc_text": "Cosmographiae quoque notitiam vobis percurrendam esse non immerito suademus, ut loca singula, quae in libris sanctis legitis, in qua parte mundi sint posita, evidenter agnoscere debeatis. » Inter alios vero Julii oratoris libellum de Cosmographia, Marcellini Constantinopolitanam Hierosolymitanamque descriptionem, et Ptolomei Cosmographiam laudat: alteroque post capite (Cap. 27): « Illud quoque, infit, commonendum esse credidimus, quoniam tam in sacris litteris quam in expositoribus doctissimis multa per schemati, multa per definitiones, multa per artem grammaticam, multa per artem rhetoricam, multa, per dialecticam, multa per disciplinam arithmeticam, multa per musicam, multa per disciplinam geometricam, multa per astronomicam intelligere possumus. » Postea consolatus quorumdam simplicitatem fratrum, qui ad arduum adeo studium haud possunt assurgere, subdit (Cap. 28): « Verumtamen nec illud Patres sanctissimi decreverunt, ut saecularium litterarum studia respuantur, quia exinde non minimum ad sacras Scripturas intelligendas sensus noster instruitur: si tamen divina gratia suffragante, notitia ipsarum rerum sobrie ac rationabiliter inquiratur, non", + "candidate_score": 0.662701, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_14_16", + "bdc_text": "Quicquid est , dicere certo nec possum nec , si possem , libenter in alterius messem falcem immittere meam vellemVgl . Adagia , 1 , 4 , 41 ( LB II 167f). . De cessatione item aliorum professorum nihil affirmare certi queo , nisi solorum medicorum , quibus a praelectionibus abstinere , cum duoOswald Bär und Sebastian Sinckeler ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1599", + "psc_text": "De verberibus, sive, ut nunc loquuntur, de disciplina diximus in lib. II de Antiq. monach. Ritib., c. 11. Quod si nec ita se correxerit, etc., tunc abbas faciat quod sapiens medicus. ] Hic observat Hildemarus sapientis prudentisque esse medici non statim mutare aut multiplicare temere remedia; sed iisdem semper uti donec inutilia reddantur, atque ad alia transeundi cogat necessitas. Ex quo infert abbati tanquam sapienti animarum medico non ita propere transeundum ab uno gradu ad alium, nec verbi gratia statim ut aliquem privatim monuit, hunc publice objurgare debere; aut ut publice objurgavit, statim excommunicare; sed aliquandiu exspectare, si forte sua patientia delinquentem ad poenitentiam adducat. Si exhibuit fomenta, si unguenta exhortationum, etc.] Quosdam hic veluti gradus describit per quos ad ferri praecisionem, hoc est ad ejectionem e monasterio medicus spiritalis tandem ascendere debeat. Sex praecipue numerant Hildemarus, Bern. Cass. et Boherius (Vide Cons. Bened. tom. IV Anal.), scilicet 1º binam", + "candidate_score": 0.66196, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_6_8", + "bdc_text": "Alioqui certe lectiones publicę sunt satis multae : In dialecticis quotidie praelegit Hieronymus Rhetus Hieronymus Artulf. , in iure Amerbachius , in philosophia Aristotelica Gemusaeus , in oratoria sive Ciceronis orationibus Affinius Johannes Afinius ( Affinius , Avinius ) , gest. 1541 , aus Uri , immatrikulierte sich 1538 an der Basler Universität und wurde 1540 Professor für Rhetorik , Dekan der Artistenfakultät sowie Corregens des Augustinerkollegs . - Lit. :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2671", + "psc_text": ". . suis semper aspectibus astare praecepit, » ex Vita S. Tillonis, n. 4 (Ibid.). In Stabulensi « liberos suos liberalibus, imo monasticis instruendos disciplinis, » tradebant saeculares viri, ex Vita S. Hadelini n. 5 (Ibid.). In Gemmeticensi « erat consuetudo (S. Filiberti) de monasterio circumquaque ad exhortandas animas fratres transmittere, » ex Vita S. Filiberti n. 20 (Ibid.). Denique SS. Botulfus et Adulfus in Gallia monachi « non solum doceri, sed ex gratia Dei inter perfectiores potestatem adepti sunt docendi, » ex Vita S. Botulli n. 2 (Saec. III Ben.). Quod hic de Galliae monasteriis asserimus, idem de Anglicanis multis potest exemplis confirmari, nimirum saeculo VII Theodorus ex monacho Cantuariensis episcopus, et Adrianus abbas (Saec. II Ben.) « quia litteris sacris simul et saecularibus abundanter ambo erant instructi, congregata discipulorum caterva, scientiae salutaris quotidie flumina irrigandis eorum cordibus emanabant, ita ut metricae artis, astronomicae, et arithmeticae, ecclesiasticae disciplinam inter", + "candidate_score": 0.661557, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_5_7", + "bdc_text": "Puto autem Myconium , eorum hospitem , nequaquam ipsos negligere . Alioqui certe lectiones publicę sunt satis multae : In dialecticis quotidie praelegit Hieronymus Rhetus Hieronymus Artulf. , in iure Amerbachius , in philosophia Aristotelica Gemusaeus , in oratoria sive Ciceronis orationibus Affinius Johannes Afinius ( Affinius , Avinius ) , gest. 1541 , aus Uri , immatrikulierte sich 1538 an der Basler Universität und wurde 1540 Professor für Rhetorik , Dekan der Artistenfakultät sowie Corregens des Augustinerkollegs .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2671", + "psc_text": ". . suis semper aspectibus astare praecepit, » ex Vita S. Tillonis, n. 4 (Ibid.). In Stabulensi « liberos suos liberalibus, imo monasticis instruendos disciplinis, » tradebant saeculares viri, ex Vita S. Hadelini n. 5 (Ibid.). In Gemmeticensi « erat consuetudo (S. Filiberti) de monasterio circumquaque ad exhortandas animas fratres transmittere, » ex Vita S. Filiberti n. 20 (Ibid.). Denique SS. Botulfus et Adulfus in Gallia monachi « non solum doceri, sed ex gratia Dei inter perfectiores potestatem adepti sunt docendi, » ex Vita S. Botulli n. 2 (Saec. III Ben.). Quod hic de Galliae monasteriis asserimus, idem de Anglicanis multis potest exemplis confirmari, nimirum saeculo VII Theodorus ex monacho Cantuariensis episcopus, et Adrianus abbas (Saec. II Ben.) « quia litteris sacris simul et saecularibus abundanter ambo erant instructi, congregata discipulorum caterva, scientiae salutaris quotidie flumina irrigandis eorum cordibus emanabant, ita ut metricae artis, astronomicae, et arithmeticae, ecclesiasticae disciplinam inter", + "candidate_score": 0.661412, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_5_7", + "bdc_text": "Puto autem Myconium , eorum hospitem , nequaquam ipsos negligere . Alioqui certe lectiones publicę sunt satis multae : In dialecticis quotidie praelegit Hieronymus Rhetus Hieronymus Artulf. , in iure Amerbachius , in philosophia Aristotelica Gemusaeus , in oratoria sive Ciceronis orationibus Affinius Johannes Afinius ( Affinius , Avinius ) , gest. 1541 , aus Uri , immatrikulierte sich 1538 an der Basler Universität und wurde 1540 Professor für Rhetorik , Dekan der Artistenfakultät sowie Corregens des Augustinerkollegs .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2838", + "psc_text": "S. Benedictus Anianensis, teste Ardone in ejus Vita, num. 52 (Saec. IV Ben.). Volebat ut nocte « ecclesiae ostiis patefactis hospitibus pateret ingressus: » hinc et in antiqua monasterii S. Galli delineatione contra basilicam describitur susceptio supervenientium fratrum, cum eorum dormitorio. Ita denique Ingelramnus abbas Centulensis (Saec. II Ben.), in Corbeiensi monasterio hospes, interfuisse matutinis legitur in lib. I Mir. S. Adalardi, cap. 2, et Urbanus papa II ad Cavense coenobium accedens (Ms. Chron. Cavens. monast., apud Bolland., 4 Martii): « Aedes ingressus pontifex sacratissimae eucharistiae primum reddito cultu, ad specum se contulit . . . . et nocte ipsa cum eisdem fratribus matutinam laudem solemniter persolventibus devotus interfuit. » Haec obiter dicta sint, non quasi absolute velim hunc esse S. Benedicti sensum, sed ad demonstrandum antiquam consuetudinem, qua ipsi etiam hospites nocte divinis intererant officiis. Et postea sedeat cum eis prior, aut cui jusserit ipse. ] Quia prior, id", + "candidate_score": 0.66129, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_9_11", + "bdc_text": "Basel , Matrikel II 18 , Nr. 30 ; Rudolf Thommen , Geschichte der Universität Basel 1532-1632 , Basel 1889 , S. 355f , Nr. 11. , in mathematicis Vitus Veit Ardüser. , in Hebraicis Monsterus Sebastian Münster. , in Gręcis ego , in theologia Carolstadius et Grynaeus alternis septimanis . Taceo lectiones paedagogii , quas omnium minime cessare arbitror .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2680", + "psc_text": "liberali scientia in Thuringorum regione constituebantur magistrae, ex Othloni lib. I, cap. 25. Praeter eas Lioba Bischofheimensi Parthenoni a Bonifacio praefecta, lectionis studio tanta diligentia incumbebat, ut nisi orationi vacaret, nunquam divina pagina de manibus ejus abscederet. Nam cum ab ipsis infantiae rudimentis grammatica et reliquis liberalium artium studiis esset instituta, tanta meditationis instantia spiritualis scientiae perfectionem conabatur assequi, ut consentiente cum ingenio lectione, duplicato naturae et industriae bono, eruditissima redderetur. Atque ut melius scias quibus potissimum studiis animum informaret, audi Rodulfum ipsius Vitae scriptorem hoc modo prosequentem: Sed et dicta SS. Patrum, et decreta canonum, totiusque ecclesiastici ordinis jura plenitudini perfectionis adjecit. Eo in Parthenone non parvus ancillarum Dei numerus collectus est, quae ad exemplum beatae magistrae, coelestis disciplinae studiis instituebantur, et in tantum doctrina ejus proficiebant, ut plures ex illis postmodum magistrae fierent aliarum, ita ut nulla, aut etiam rara in illis regionibus essent monasteria feminarum quae non", + "candidate_score": 0.660867, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_24_26", + "bdc_text": "Tu igitur animum potius aestima tibi ac vestris omnibus deditissimum . Vale meque redamare , ut facis , perge . Basileę , 22 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1857", + "psc_text": "mea importunitate respondit: Non homini unquam sed Deo ministrare visus, omni me, inquit, quiete indignum arbitratus sum; et per contemplationem ignis praesentis, assiduam futuri inferorum incendii memoriam excitare consuevi. » Similem animi dispositionem in serviente requirebat S. Basilius (Regul. Brev., interr. 160), cum interrogatus « cum qua animi affectione fratribus oportet ministrare, » respondebat: « Perinde ac si Domino ipsi ministraretur; qui dixit: Quatenus fecistis uni de his fratribus meis minimis, mihi fecistis. » Non minori aedificatione digna sunt ea quae ad sequentem interrogationem, « cum qua humilitate aliquis accipere debet quod sibi ministratur a fratre, » respondet, scilicet, « cum ea qua servus cui a Domino suo ministraretur, et ea quam Petrus apostolus ostendit, cum ei Dominus ministraret, in quo et docemur de illorum periculo, qui recusant quominus sibi ministretur. » Haec responsio aliam mihi revocat in memoriam, quam Silvanus S. Pachomii monachus (Paralipomena de S. Pachom., apud Boll.,", + "candidate_score": 0.660157, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_11_13", + "bdc_text": "Taceo lectiones paedagogii , quas omnium minime cessare arbitror . De mea possum dicere puerorum vestrorum unum tantum adesse ei interdum solere , et ita facilis alioqui est autor , quem praelegimus , ut privato studio assequi facillime possint neque interprete forte alio aut viva enarrantis voce habere opus videantur . Forsitan autem domi privatis studiis , qui fere Tigurinorum hactenus apud nos degentium mos fuit , plus se proficere quam audiendis aliis posse putant .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_782", + "psc_text": "S. Hildegardis. Pertimescendumque est ne si diutius aut silentio, aut orationi occupetur animus, tandem deficiat, sicut arcus, qui, cum nimis aut diutius distenditur, vel debilitatur, vel frangitur. Nec refert quod Regula cap. 42 jubet omni tempore silentio studere monachos; nam multum differunt semper silere, et omni tempore silentio studere; semper silere est nunquam loqui, at vero potest aliquis etiam loquendo silentio studere, puta necessaria duntaxat proferendo, idque breviter, et submissa voce: quamvis laudemus, beatosque praedicemus eos qui possunt valentque ita perpetuo silere, ut nullo hominum consortio indigeant; atque ut hoc nobis aliquando donum Deus concedat, obnixe deprecamur. Tertium, ex abbatis pendere arbitrio assignare dies, horas, tempus seu spatium, locum, modumque colloquii. Communis tamen ordinis usus obtinuit, ut non nisi privatis diebus abbas colloquium permitteret, dominicis festisque diebus duodecim lectionum continuo silentio consecratis. Et certe inter quinque capitula quae receptis concilii Aquisgran. capitulis addiderunt Centuriatores Tom. II Capitul. Baluz., p. 1092", + "candidate_score": 0.660116, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_10_12", + "bdc_text": "Rudolf Thommen , Geschichte der Universität Basel 1532-1632 , Basel 1889 , S. 355f , Nr. 11. , in mathematicis Vitus Veit Ardüser. , in Hebraicis Monsterus Sebastian Münster. , in Gręcis ego , in theologia Carolstadius et Grynaeus alternis septimanis . Taceo lectiones paedagogii , quas omnium minime cessare arbitror . De mea possum dicere puerorum vestrorum unum tantum adesse ei interdum solere , et ita facilis alioqui est autor , quem praelegimus , ut privato studio assequi facillime possint neque interprete forte alio aut viva enarrantis voce habere opus videantur .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_810", + "psc_text": "instructio discipuli, et doctrina aedificatio ejus. » Tacere et audire discipulo convenit. ] Hinc Scriptura: Audi, inquit, tacens, et pro reverentia accedet tibi bona gratia (Eccli. XXXII) . Plane primus philosophiae nuncupator et creditor Pythagoras accedentes discipulos nihil ante docuit quam tacere; primaque apud eum meditatio futuro sapienti erat linguam omnem coercere: unde et quinquennii silentium discipulis imponebat; quod illi, ut profanam discerent philosophiam, muti cum gaudio persolvebant. Multo nos potiori jure, ut pote coelestis philosophiae discipulos, tacere condecet; nisi forte monachi mores et professionem exuere animus sit: « Vita enim monachi, inquit Joannes Monachus (Lib. II Vitae S. Odonis, n. 11, saec. V), usque adeo est aliquid donec sub silentio esse studuerit: eo vero remoto, quidquid bene et honeste se agere putaverit, secundum institutionem Patrum nihil erit. » Et ideo si qua requirenda sunt. ] Corporalis spiritalisve necessitatis. A priore.] Id est superiore, infit Nicolaus de Fractura, sive abbate,", + "candidate_score": 0.659871, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_5_7", + "bdc_text": "Puto autem Myconium , eorum hospitem , nequaquam ipsos negligere . Alioqui certe lectiones publicę sunt satis multae : In dialecticis quotidie praelegit Hieronymus Rhetus Hieronymus Artulf. , in iure Amerbachius , in philosophia Aristotelica Gemusaeus , in oratoria sive Ciceronis orationibus Affinius Johannes Afinius ( Affinius , Avinius ) , gest. 1541 , aus Uri , immatrikulierte sich 1538 an der Basler Universität und wurde 1540 Professor für Rhetorik , Dekan der Artistenfakultät sowie Corregens des Augustinerkollegs .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2032", + "psc_text": "in refectorio semper usque ad finem mensae, sed ante debet finiri lectio. Si vero fratres in labore sunt, et ibi manent, debet pleniter sicut in refectorio illis legi lectio. Si autem non fuerit generalitas, et non manserint, debet parum legi. Similiter si tantum manserint . . . parum legendum est. Similiter si hospes ante horam in refectorio manducaverit: si autem tales et tanti hospites fuerint, id est duo vel tres, parum legendum est, id est leviter; si autem plures, tantum usque prior innuat lectori finem facere. » Hujus rei aliqua ex parte praxim videre est apud Hariulfum in Chron. Centul. lib. IV, cap. 26, ubi de Gervino abbate piissimo scribit, quod in itinere constitutus (Spicil. tom. IV), « coena apparata, si accubuisset pransurus, lectionis auditione vel divinae legis meditatione implicari studebat. » His accedit quod de decanis villarum provisoribus extra monasterium suis in decaniis comedentibus habet Udalricus (Lib. III, c.", + "candidate_score": 0.659054, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_7_9", + "bdc_text": "In dialecticis quotidie praelegit Hieronymus Rhetus Hieronymus Artulf. , in iure Amerbachius , in philosophia Aristotelica Gemusaeus , in oratoria sive Ciceronis orationibus Affinius Johannes Afinius ( Affinius , Avinius ) , gest. 1541 , aus Uri , immatrikulierte sich 1538 an der Basler Universität und wurde 1540 Professor für Rhetorik , Dekan der Artistenfakultät sowie Corregens des Augustinerkollegs . - Lit. : Basel , Matrikel II 18 , Nr. 30 ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2680", + "psc_text": "liberali scientia in Thuringorum regione constituebantur magistrae, ex Othloni lib. I, cap. 25. Praeter eas Lioba Bischofheimensi Parthenoni a Bonifacio praefecta, lectionis studio tanta diligentia incumbebat, ut nisi orationi vacaret, nunquam divina pagina de manibus ejus abscederet. Nam cum ab ipsis infantiae rudimentis grammatica et reliquis liberalium artium studiis esset instituta, tanta meditationis instantia spiritualis scientiae perfectionem conabatur assequi, ut consentiente cum ingenio lectione, duplicato naturae et industriae bono, eruditissima redderetur. Atque ut melius scias quibus potissimum studiis animum informaret, audi Rodulfum ipsius Vitae scriptorem hoc modo prosequentem: Sed et dicta SS. Patrum, et decreta canonum, totiusque ecclesiastici ordinis jura plenitudini perfectionis adjecit. Eo in Parthenone non parvus ancillarum Dei numerus collectus est, quae ad exemplum beatae magistrae, coelestis disciplinae studiis instituebantur, et in tantum doctrina ejus proficiebant, ut plures ex illis postmodum magistrae fierent aliarum, ita ut nulla, aut etiam rara in illis regionibus essent monasteria feminarum quae non", + "candidate_score": 0.658635, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_11_13", + "bdc_text": "Taceo lectiones paedagogii , quas omnium minime cessare arbitror . De mea possum dicere puerorum vestrorum unum tantum adesse ei interdum solere , et ita facilis alioqui est autor , quem praelegimus , ut privato studio assequi facillime possint neque interprete forte alio aut viva enarrantis voce habere opus videantur . Forsitan autem domi privatis studiis , qui fere Tigurinorum hactenus apud nos degentium mos fuit , plus se proficere quam audiendis aliis posse putant .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_809", + "psc_text": "de quo loquitur. Nam loqui et docere magistrum condecet. ] Illi enim per Prophetam dicitur: Clama, ne cesses, quasi tuba exalta vocem tuam, et annuntia populo meo scelera eorum, et domui Jacob peccata eorum (Isai. LVIII) . Apposite autem S. Benedictus ait loqui et docere: « Id est ad hoc debet loqui ut doceat, inquit Bernardus Cassinensis: neque enim verba magistri debent esse nisi doctrina, quia qui alios admonet ad taciturnitatem, debet habere sermonem aedificativum, ratione comptum, et suo tempore suaque congruitate prolatum; unde non dixit B. Benedictus tantum: Magistrum loqui condecet, sed loqui et docere, ut sit sua loquela instructio discipuli, et doctrina aedificatio ejus. » Tacere et audire discipulo convenit. ] Hinc Scriptura: Audi, inquit, tacens, et pro reverentia accedet tibi bona gratia (Eccli. XXXII) . Plane primus philosophiae nuncupator et creditor Pythagoras accedentes discipulos nihil ante docuit quam tacere; primaque apud eum meditatio futuro sapienti erat linguam", + "candidate_score": 0.658502, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_7_9", + "bdc_text": "In dialecticis quotidie praelegit Hieronymus Rhetus Hieronymus Artulf. , in iure Amerbachius , in philosophia Aristotelica Gemusaeus , in oratoria sive Ciceronis orationibus Affinius Johannes Afinius ( Affinius , Avinius ) , gest. 1541 , aus Uri , immatrikulierte sich 1538 an der Basler Universität und wurde 1540 Professor für Rhetorik , Dekan der Artistenfakultät sowie Corregens des Augustinerkollegs . - Lit. : Basel , Matrikel II 18 , Nr. 30 ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2838", + "psc_text": "S. Benedictus Anianensis, teste Ardone in ejus Vita, num. 52 (Saec. IV Ben.). Volebat ut nocte « ecclesiae ostiis patefactis hospitibus pateret ingressus: » hinc et in antiqua monasterii S. Galli delineatione contra basilicam describitur susceptio supervenientium fratrum, cum eorum dormitorio. Ita denique Ingelramnus abbas Centulensis (Saec. II Ben.), in Corbeiensi monasterio hospes, interfuisse matutinis legitur in lib. I Mir. S. Adalardi, cap. 2, et Urbanus papa II ad Cavense coenobium accedens (Ms. Chron. Cavens. monast., apud Bolland., 4 Martii): « Aedes ingressus pontifex sacratissimae eucharistiae primum reddito cultu, ad specum se contulit . . . . et nocte ipsa cum eisdem fratribus matutinam laudem solemniter persolventibus devotus interfuit. » Haec obiter dicta sint, non quasi absolute velim hunc esse S. Benedicti sensum, sed ad demonstrandum antiquam consuetudinem, qua ipsi etiam hospites nocte divinis intererant officiis. Et postea sedeat cum eis prior, aut cui jusserit ipse. ] Quia prior, id", + "candidate_score": 0.657722, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_6_8", + "bdc_text": "Alioqui certe lectiones publicę sunt satis multae : In dialecticis quotidie praelegit Hieronymus Rhetus Hieronymus Artulf. , in iure Amerbachius , in philosophia Aristotelica Gemusaeus , in oratoria sive Ciceronis orationibus Affinius Johannes Afinius ( Affinius , Avinius ) , gest. 1541 , aus Uri , immatrikulierte sich 1538 an der Basler Universität und wurde 1540 Professor für Rhetorik , Dekan der Artistenfakultät sowie Corregens des Augustinerkollegs . - Lit. :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2846", + "psc_text": "» Est autem auditorium locus capitulo proximus: locutorium appellare solent. Auditorii tamen nomine hic capitulum intelligit noster Mabillonius. Quarto, exponebatur hospiti recitata lectio, ut docet Hildemarus: « Si autem talis fuerit hospes, debet etiam exponi lectio; » patetque ex supra citato libro Usuum Cisterciensium, cap. 87, et ex Adalgiso monacho in lib. Mir. S. Theoderici cap. 15, ubi refert Rodulfum abbatem suo in monasterio excepisse Robertum Flandrensem comitem, et reginam, eisque ad mensam adhibuisse lectionem ex Vita S. Theoderici: « Beatissimi Theoderici Vitam virtutibus illustrem coram eis a fratribus lectam et expositam, quasi saluberrimum animae ferculum illis apposuit, quod prae caeteris sumptibus et impensis uterque magni fecit. » Quinto, ubi ignotus advenisset monachus, lectioni tota simul congregatio aderat, ut manifestum est ex Capitulis monachorum ad Augiam directorum (Cap. 12): « Omnes hospites supervenientes cum lectione divina suscipiunt; incognitis tamen monachis ad lectionem omnis pariter concurrit congregatio, ut Christus in eis", + "candidate_score": 0.657299, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_11_13", + "bdc_text": "Taceo lectiones paedagogii , quas omnium minime cessare arbitror . De mea possum dicere puerorum vestrorum unum tantum adesse ei interdum solere , et ita facilis alioqui est autor , quem praelegimus , ut privato studio assequi facillime possint neque interprete forte alio aut viva enarrantis voce habere opus videantur . Forsitan autem domi privatis studiis , qui fere Tigurinorum hactenus apud nos degentium mos fuit , plus se proficere quam audiendis aliis posse putant .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1448", + "psc_text": "licentia pateat. Intervallum singulorum lectorum singulis cubitis intercedat, ne dum ad invicem proximant corpora, nutriant libidinis incentiva; » Magister (Cap. 11): « Singulos praecipimus non binos per lectum dormire. » Quibus accedit conc. Turonense (Can. 14): « Ut sinistrae existimationis aditus amputetur, nullus sacerdotum aut monachorum colligere alium in suo lecto praesumat. » Ex quo mirari subit qua ratione Regula Cujusdam ad Virgines praescribat (Cap. 14), « Ut binae et binae praeter infirmas et seniores in lectulis dormiant, » quanquam hujus statuti periculis providisse videatur adjiciens: « Sic tamen ut ad invicem non loquantur, neque ad invicem, id est facie ad faciem respiciant, sed una post aliam quiescens dormiat . . . ut una ex illis semper senior sit, de cujus religione non dubitetur. Juvenculas vero nullatenus simul quiescere censemus. » Notat porro hic Bernardus Cassinensis istis S. Benedicti verbis: Singuli per singula lecta dormiant, supplendum esse vel quiescant, quia", + "candidate_score": 0.657189, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_15_17", + "bdc_text": "Adagia , 1 , 4 , 41 ( LB II 167f). . De cessatione item aliorum professorum nihil affirmare certi queo , nisi solorum medicorum , quibus a praelectionibus abstinere , cum duoOswald Bär und Sebastian Sinckeler ; vgl . Thommen , aaO , S. 212f. tamen sint , itanach ita ein gestrichener Wortanfang .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1164", + "psc_text": "Laodiceni canon 59, quo prohibetur alios quam sacros et canonicos libros, quos sigillatim recenset, legi. Post has vero tres lectiones cum responsoriis suis, sequantur reliqui sex psalmi cum alleluia canendi. ] Ad instar sancti illius angeli, qui cum in conventu Aegyptiorum monachorum undecim psalmos decantasset, duodecimum sub alleluia responsione consummans, ab universorum oculis repente subtractus est (Cassian. lib. II, cap. 5). Post hos lectio Apostoli. ] Pauli scilicet, qui semper intelligendus est cum vox Apostoli sine addito auditur. Ex corde recitanda. ] Id est memoriter, et sine codice, « in hoc ostendens, inquit S. Hildegardis, quod cum fratres lectionibus et meditationibus inserviunt, ea quae in divina Scriptura necessaria habent, memoriae commendent, ita ut cum opportunum tempus institerit, aut cum necessitas se immerserit, absque materialiter scripto illa in medium proferant, quemadmodum et praedictas lectiones (scilicet quae cap. 9 et 10 praescribuntur) ex corde et memoriter, id est sine libro, quoniam breves", + "candidate_score": 0.656399, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_1_3", + "bdc_text": "Quod me hortaris Ein entsprechender Brief Bullingers ist nicht vorhanden. , doctissime Bullingere , ut de puerorum vestrorum apud Myconium iam agentium Konrad Suter , Christoph Rotacher und Christian Wirth ; vgl . oben Nr. 1377 , Anm.1 . studiis deque publicis etiam lectionibus nostris ad te certi aliquid scribam , libenter certe facerem , nisi vel odiosum esset de aliorum vel neglectu vel etiam diligentia nimis curiose inquirere , eorum dico , quorum cura sit aliis commissa , vel si per privatas etiam occupationes mihi , quid ab aliis agatur , inspicere atque observare liberum esset .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2886", + "psc_text": "mattam vel nattam dicimus: in his autem solis antiqui monachi dormire solebant, et his solis lectulos suos sternebant. » Eodem modo loquitur Petrus Diaconus, sed Bernardus Cassinensis et Boherius lectos stratos intelligunt lectos « ordinatos cum suis stramentis, id est omnibus ad quiescendum necessariis praeparatos. » Similiter Richardus de S. Angelo lectos ordinatos quos etiam molles vult esse S. Fructuosus, c. 10. Vide Regulam Magistri, cap. 79. Et domus Dei a sapientibus sapienter administretur. ] S. Pachomius « sollicitudinem totius dispensationis erga fratres et peregrinos eisdem commisit, qui se in ordine sequebantur, » ut legimus in ejus Vita, cap. 25 (Apud Rosweid, lib. I de Vit. Patr.). Hospitibus autem, cui non praecipitur, nullatenus societur neque colloquatur. ] Haec fuit communis veterum monachorum praxis, quam videre est in omnibus pene antiquis Regulis, Regula SS. Serapionis, Macarii, Paphnutii, et alterius Macarii (Cap. 8): « Nec licebit aliqua fratri eum superveniente sermocinari, non", + "candidate_score": 0.656048, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_15_17", + "bdc_text": "Adagia , 1 , 4 , 41 ( LB II 167f). . De cessatione item aliorum professorum nihil affirmare certi queo , nisi solorum medicorum , quibus a praelectionibus abstinere , cum duoOswald Bär und Sebastian Sinckeler ; vgl . Thommen , aaO , S. 212f. tamen sint , itanach ita ein gestrichener Wortanfang .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_781", + "psc_text": "Et sane S. Benedictus qui illo 183 capite omne cum excommunicatis colloquium prohibet, capitis titulum ita effert: De his qui sine jussione abbatis junguntur excommunicatis; non dicit junguntur vel loquuntur; quia utrumque sub verbo junguntur intelligitur. Addet aliquis locum ex cap. 49 de observatione Quadragesimae, in qua S. Pater praecipit aliquid subtrahi de loquacitate aliorum temporum; confirmaturque ex perpetua ordinis praxi, cujus exemplum videre est in Vita S. Frodoberti abbatis Cellensis Saec. II Bened., p. 630 , ubi quandoque cum discipulis colloquium familiare habuisse dicitur. Hinc fit ut taedio non afficiantur monachi, et severius post haec silentium observetur, ut docet S. Hildegardis. Pertimescendumque est ne si diutius aut silentio, aut orationi occupetur animus, tandem deficiat, sicut arcus, qui, cum nimis aut diutius distenditur, vel debilitatur, vel frangitur. Nec refert quod Regula cap. 42 jubet omni tempore silentio studere monachos; nam multum differunt semper silere, et omni tempore silentio studere; semper", + "candidate_score": 0.655684, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_6_8", + "bdc_text": "Alioqui certe lectiones publicę sunt satis multae : In dialecticis quotidie praelegit Hieronymus Rhetus Hieronymus Artulf. , in iure Amerbachius , in philosophia Aristotelica Gemusaeus , in oratoria sive Ciceronis orationibus Affinius Johannes Afinius ( Affinius , Avinius ) , gest. 1541 , aus Uri , immatrikulierte sich 1538 an der Basler Universität und wurde 1540 Professor für Rhetorik , Dekan der Artistenfakultät sowie Corregens des Augustinerkollegs . - Lit. :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2841", + "psc_text": "sermones in Cassinensi bibliotheca vidit noster Mabillonius. Rodulfus abbas monasterii S. Theodorici prope Rhemos, coram Roberto Flandrensium comite, et Danorum regina Vitam S. Theoderici (Saec. I Ben) jussit legi, ut scribit Adalgisus in lib. Mirac. ejus, cap. 15. Denique Patres congregationis Anglicanae statuunt (In cap. 53), ut « ducatur ad cellam hospitum, ubi a fratre cui mandatur cura hospitum legatur lectio ex I Joan., cap. IV, Charissimi, diligamus, etc., usque ad finem; et dicatur, Tu autem, Domine, et statim prosternat se coram hospite, deosculans terram, quo Christus in eo adoretur juxta regulam. » Secundo, statim post factam in ecclesia orationem, et exhibitum pacis osculum, antequam hospes duceretur in hospitium, fiebat hujusmodi lectio, ut videre est in libro Usuum Cisterciensium (Cap. 87): « Osculentur eos, et postmodum resideant, et lecta sententia, si expositione indiget hospes, exponatur ei; deinde ducatur ad hospitium, vel praesentetur hospitali; fratres autem redeant in claustrum; » et", + "candidate_score": 0.655183, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_1_3", + "bdc_text": "Quod me hortaris Ein entsprechender Brief Bullingers ist nicht vorhanden. , doctissime Bullingere , ut de puerorum vestrorum apud Myconium iam agentium Konrad Suter , Christoph Rotacher und Christian Wirth ; vgl . oben Nr. 1377 , Anm.1 . studiis deque publicis etiam lectionibus nostris ad te certi aliquid scribam , libenter certe facerem , nisi vel odiosum esset de aliorum vel neglectu vel etiam diligentia nimis curiose inquirere , eorum dico , quorum cura sit aliis commissa , vel si per privatas etiam occupationes mihi , quid ab aliis agatur , inspicere atque observare liberum esset .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2722", + "psc_text": "Anianensis (Tom. IV Analect.): quibus concinit Concordia Dunstani his verbis (Cap. 7): « Quod si invenerit, nullatenus illud debet reticere in capitulo venturi diei. » Et Statuta Lanfranci (Cap. 4): « Dum circumeunt, nullum signum faciant, nulli quacunque occasione loquantur, studiose 650 tantum negligentias et offensiones inspiciant, et tacite praetereuntes, de eis postea in capitulo etiam clamores faciant. » Idem habent Divionenses S. Benigni Consuetudines cap. 4. Ex Hildemaro tamen circatores aliquam videntur habuisse facultatem corrigendi delinquentes: « Isti seniores, inquit, debent potestatem habere corrigendi decanos, et praepositos, etiam ipsum abbatem, quanquam non omnes uno modo: subjectos admonendo, rogando, atque increpando; priores rogando. » De prioribus tamen ita scribit Udalricus (Lib. III, cap. 7): « Domno abbati et priori ita deferunt circatores, ut nequaquam veniant ubi eos noverint esse, quia scriptum est: Non est discipulus super magistrum. » Accedentibus autem circatoribus, qui ex licentia de rebus necessariis colloquebantur, hoc eis", + "candidate_score": 0.655162, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_16_18", + "bdc_text": "De cessatione item aliorum professorum nihil affirmare certi queo , nisi solorum medicorum , quibus a praelectionibus abstinere , cum duoOswald Bär und Sebastian Sinckeler ; vgl . Thommen , aaO , S. 212f. tamen sint , itanach ita ein gestrichener Wortanfang . frequens est ut nihil magis .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1212", + "psc_text": "inopinato legere juberentur, irreprehensibiles apud eum invenirentur, » inquit praefatus lib. de Cura eccles. Caroli Magni: quae verba indicant contrariam apud alios consuetudinem. Redeo ad S. Benedicti textum, qui non modo lectiones, sed etiam responsoria breviari imperata: quod qui fieri possit, non facile est disserere. Existimat Bernardus Cassinensis breviari posse minus protrahendo, et cum minori nota, aut etiam in directum sine cantu recitando, addens tamen: Qui melius videt, melius dicat. Eadem est sententia Nicolai de Fractura. Censet nihilominus Boherius futurum nihil incommodi, si his in casibus lectionum aut responsoriorum minuatur numerus. Sed refragatur Hildemarus his verbis: « Non attinet ad numerum lectionum brevietur, sed ad quantitatem lectionum, ut quamvis duodecim sint, tamen breviores sint quam debet. » Duodecimum ergo sacrarum numerum lectionum retinere voluit S. P. Benedictus, quem etiam olim observabant Ecclesiae Gallicanae ut patet ex liturgia Gallic., l. II, p. 106. Quod si contigerit, digne inde satisfaciat Deo in", + "candidate_score": 0.65467, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_15_17", + "bdc_text": "Adagia , 1 , 4 , 41 ( LB II 167f). . De cessatione item aliorum professorum nihil affirmare certi queo , nisi solorum medicorum , quibus a praelectionibus abstinere , cum duoOswald Bär und Sebastian Sinckeler ; vgl . Thommen , aaO , S. 212f. tamen sint , itanach ita ein gestrichener Wortanfang .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_809", + "psc_text": "de quo loquitur. Nam loqui et docere magistrum condecet. ] Illi enim per Prophetam dicitur: Clama, ne cesses, quasi tuba exalta vocem tuam, et annuntia populo meo scelera eorum, et domui Jacob peccata eorum (Isai. LVIII) . Apposite autem S. Benedictus ait loqui et docere: « Id est ad hoc debet loqui ut doceat, inquit Bernardus Cassinensis: neque enim verba magistri debent esse nisi doctrina, quia qui alios admonet ad taciturnitatem, debet habere sermonem aedificativum, ratione comptum, et suo tempore suaque congruitate prolatum; unde non dixit B. Benedictus tantum: Magistrum loqui condecet, sed loqui et docere, ut sit sua loquela instructio discipuli, et doctrina aedificatio ejus. » Tacere et audire discipulo convenit. ] Hinc Scriptura: Audi, inquit, tacens, et pro reverentia accedet tibi bona gratia (Eccli. XXXII) . Plane primus philosophiae nuncupator et creditor Pythagoras accedentes discipulos nihil ante docuit quam tacere; primaque apud eum meditatio futuro sapienti erat linguam", + "candidate_score": 0.654464, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_19_21", + "bdc_text": "Ego toto hoc anno non cessavi quam eo tempore , quo et apud vos fui , et nunc per octo dies , dum Hagenoam essem profectus , pro qua neglectione totum iam mensem , quo alioqui quiescere etiam academię privilegio licebatVgl . Thommen , aaO , S. 40. , lectionem meam continuo , nempe quia summo mane minus nobis infestus esse calor illeDie außerge wöhnliche Hitze dieses Sommers vermerkt auch Bullinger in seinem Diarium ; s. HBD 28 , 1-30 . potest .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2679", + "psc_text": "Longius hic foret, nec praesentis est otii per omnia excurrere monasteria. At praeterire non possum ardens in litteris hoc saeculo excolendis Benedictinarum virginum studium: « Quae laus, inquit iterum Mabillonius (Praef. in saec. III, num. 47), etiam Bonifacio auctori tribuenda est. Is quippe in Britannia cum degeret, non tantum viros disciplinis imbuit, verum etiam monachas, quae tantae sapientiae virum, ut scribit Willibaldus, praeceptorem expetierunt. Quo praeceptore paginarum transcurrentes seriem, coelesti instanter scrutinio inhaerebant, et sacramentorum arcana mysteriorumque abdita jugiter meditabantur. In Germaniam ipse profectus, religiosas feminas e Britannia istuc advocavit, ex quibus CUNIHILT et filia ejus BERATHGIT valde eruditae in liberali scientia in Thuringorum regione constituebantur magistrae, ex Othloni lib. I, cap. 25. Praeter eas Lioba Bischofheimensi Parthenoni a Bonifacio praefecta, lectionis studio tanta diligentia incumbebat, ut nisi orationi vacaret, nunquam divina pagina de manibus ejus abscederet. Nam cum ab ipsis infantiae rudimentis grammatica et reliquis liberalium artium studiis esset", + "candidate_score": 0.653858, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_4_6", + "bdc_text": "Itaque , quas lectiones vel audiant vel non audiant , affirmare citius ac verius ignorare me quam scire possim . Puto autem Myconium , eorum hospitem , nequaquam ipsos negligere . Alioqui certe lectiones publicę sunt satis multae :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2847", + "psc_text": "caeteris sumptibus et impensis uterque magni fecit. » Quinto, ubi ignotus advenisset monachus, lectioni tota simul congregatio aderat, ut manifestum est ex Capitulis monachorum ad Augiam directorum (Cap. 12): « Omnes hospites supervenientes cum lectione divina suscipiunt; incognitis tamen monachis ad lectionem omnis pariter concurrit congregatio, ut Christus in eis adoretur, qui et suscipitur. » Sexto, Hildemarus: « Sciendum est, inquit, quia sunt multi qui postquam prima vice legunt lectionem hospiti, jam postea nunquam legunt eidem hospiti, etiamsi post unum, vel duos, vel decem annos venerit. Isti tales non regulariter faciunt, eo quod regula dicit hospiti legi lectionem. Jam si humanitas illi exhibenda est, cur non et lectio ei legenda est, quod melius est? Unde ista potest esse discretio? si enim frequenter venerit ipse hospes ad monasterium, ita ut post quindecim aut viginti dies venerit, quoties venerit, toties ei lectio legenda sit, et omnis humanitas praebenda. » Denique singulare haudquaquam", + "candidate_score": 0.653425, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_11", + "bdc_text": "Taceo lectiones paedagogii , quas omnium minime cessare arbitror .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1146", + "psc_text": "Volens renuntiare saeculo, inquit S. Pachomius (In Regul. art. 26) ,. . .manebit paucis diebus foris ante januam, et docebitur orationem dominicam, et psalmos quantos potuerit discere. » Et alibi (Art. 80): « Omnino nullus erit in monasterio qui non discat litteras, et de Scripturis aliquid teneat, quod minimum est, usque ad Novum Testamentum et Psalterium. » S. Basilius (In Animadv. num. 1): « Si quis integra corporis valetudine orationes facere, aut psalmos memoriae mandare neglexerit, excusans excusationes in peccatis, hic a caeterorum consortio segregetur, aut hebdomadam unam jejunet. » S. Ferreolus: « Omnis qui nomen vult monachi vindicare, litteras ei ignorare non liceat; quin etiam psalmos totos memoriter teneat; neque se quacunque excusatione defendat quominus sancto hoc studio capiatur. » S. Hieronymus Rusticum monachum instituens (Epist. 4): « Nunquam de manu et oculis tuis recedat liber; discatur Psalterium ad verbum. » Et alibi de Aegyptiis monachis loquens (Epist. 22):", + "candidate_score": 0.653318, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_1_3", + "bdc_text": "Quod me hortaris Ein entsprechender Brief Bullingers ist nicht vorhanden. , doctissime Bullingere , ut de puerorum vestrorum apud Myconium iam agentium Konrad Suter , Christoph Rotacher und Christian Wirth ; vgl . oben Nr. 1377 , Anm.1 . studiis deque publicis etiam lectionibus nostris ad te certi aliquid scribam , libenter certe facerem , nisi vel odiosum esset de aliorum vel neglectu vel etiam diligentia nimis curiose inquirere , eorum dico , quorum cura sit aliis commissa , vel si per privatas etiam occupationes mihi , quid ab aliis agatur , inspicere atque observare liberum esset .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1700", + "psc_text": "Sed et juxta Regulam Magistri (Cap. 19), « Cellerarius eleemosynam faciat cum jussu abbatis in praesentia ejus. In absentia vero liceat ei petenti pauperi eleemosynam exhibere, propter praeceptum Domini, quod dicit: Omni petenti te tribue; et item: Da, ne cui non dederis, ipse sit Christus. » Utrorumque autem et hospitum et pauperum omni prorsus admiratione dignam sollicitudinem gerebat B. Raingardis (Petr. Vener. lib. II, ep. 17), « Hos honorifice 408 suscipiens, istis sollicite providens; ut nec illis congrua, nec istis deessent necessaria. Cura tamen propensior circa pauperes erat, quorum egestas in corde mulieris sanctae praeponderabat, ut quos major premebat indigentia, major illis adhiberetur prae aliis diligentia. Ea de causa si quid de commissa obedientia superesse poterat, in usus eorum devote expendebat. Erogabantur frequentes eleemosynae, vestes pro posse parabantur, aut emebantur novae, aut veteres sororibus subreptae dabantur, omnibus secundum Evangelium petentibus absque quaestione quidquid cibi vel indumenti undequaque corrodere poterat, tribuebat:", + "candidate_score": 0.652577, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_18_20", + "bdc_text": "frequens est ut nihil magis . Ego toto hoc anno non cessavi quam eo tempore , quo et apud vos fui , et nunc per octo dies , dum Hagenoam essem profectus , pro qua neglectione totum iam mensem , quo alioqui quiescere etiam academię privilegio licebatVgl . Thommen , aaO , S. 40. , lectionem meam continuo , nempe quia summo mane minus nobis infestus esse calor illeDie außerge wöhnliche Hitze dieses Sommers vermerkt auch Bullinger in seinem Diarium ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2679", + "psc_text": "Longius hic foret, nec praesentis est otii per omnia excurrere monasteria. At praeterire non possum ardens in litteris hoc saeculo excolendis Benedictinarum virginum studium: « Quae laus, inquit iterum Mabillonius (Praef. in saec. III, num. 47), etiam Bonifacio auctori tribuenda est. Is quippe in Britannia cum degeret, non tantum viros disciplinis imbuit, verum etiam monachas, quae tantae sapientiae virum, ut scribit Willibaldus, praeceptorem expetierunt. Quo praeceptore paginarum transcurrentes seriem, coelesti instanter scrutinio inhaerebant, et sacramentorum arcana mysteriorumque abdita jugiter meditabantur. In Germaniam ipse profectus, religiosas feminas e Britannia istuc advocavit, ex quibus CUNIHILT et filia ejus BERATHGIT valde eruditae in liberali scientia in Thuringorum regione constituebantur magistrae, ex Othloni lib. I, cap. 25. Praeter eas Lioba Bischofheimensi Parthenoni a Bonifacio praefecta, lectionis studio tanta diligentia incumbebat, ut nisi orationi vacaret, nunquam divina pagina de manibus ejus abscederet. Nam cum ab ipsis infantiae rudimentis grammatica et reliquis liberalium artium studiis esset", + "candidate_score": 0.652452, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_7_9", + "bdc_text": "In dialecticis quotidie praelegit Hieronymus Rhetus Hieronymus Artulf. , in iure Amerbachius , in philosophia Aristotelica Gemusaeus , in oratoria sive Ciceronis orationibus Affinius Johannes Afinius ( Affinius , Avinius ) , gest. 1541 , aus Uri , immatrikulierte sich 1538 an der Basler Universität und wurde 1540 Professor für Rhetorik , Dekan der Artistenfakultät sowie Corregens des Augustinerkollegs . - Lit. : Basel , Matrikel II 18 , Nr. 30 ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2671", + "psc_text": ". . suis semper aspectibus astare praecepit, » ex Vita S. Tillonis, n. 4 (Ibid.). In Stabulensi « liberos suos liberalibus, imo monasticis instruendos disciplinis, » tradebant saeculares viri, ex Vita S. Hadelini n. 5 (Ibid.). In Gemmeticensi « erat consuetudo (S. Filiberti) de monasterio circumquaque ad exhortandas animas fratres transmittere, » ex Vita S. Filiberti n. 20 (Ibid.). Denique SS. Botulfus et Adulfus in Gallia monachi « non solum doceri, sed ex gratia Dei inter perfectiores potestatem adepti sunt docendi, » ex Vita S. Botulli n. 2 (Saec. III Ben.). Quod hic de Galliae monasteriis asserimus, idem de Anglicanis multis potest exemplis confirmari, nimirum saeculo VII Theodorus ex monacho Cantuariensis episcopus, et Adrianus abbas (Saec. II Ben.) « quia litteris sacris simul et saecularibus abundanter ambo erant instructi, congregata discipulorum caterva, scientiae salutaris quotidie flumina irrigandis eorum cordibus emanabant, ita ut metricae artis, astronomicae, et arithmeticae, ecclesiasticae disciplinam inter", + "candidate_score": 0.652384, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_11", + "bdc_text": "Taceo lectiones paedagogii , quas omnium minime cessare arbitror .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_782", + "psc_text": "S. Hildegardis. Pertimescendumque est ne si diutius aut silentio, aut orationi occupetur animus, tandem deficiat, sicut arcus, qui, cum nimis aut diutius distenditur, vel debilitatur, vel frangitur. Nec refert quod Regula cap. 42 jubet omni tempore silentio studere monachos; nam multum differunt semper silere, et omni tempore silentio studere; semper silere est nunquam loqui, at vero potest aliquis etiam loquendo silentio studere, puta necessaria duntaxat proferendo, idque breviter, et submissa voce: quamvis laudemus, beatosque praedicemus eos qui possunt valentque ita perpetuo silere, ut nullo hominum consortio indigeant; atque ut hoc nobis aliquando donum Deus concedat, obnixe deprecamur. Tertium, ex abbatis pendere arbitrio assignare dies, horas, tempus seu spatium, locum, modumque colloquii. Communis tamen ordinis usus obtinuit, ut non nisi privatis diebus abbas colloquium permitteret, dominicis festisque diebus duodecim lectionum continuo silentio consecratis. Et certe inter quinque capitula quae receptis concilii Aquisgran. capitulis addiderunt Centuriatores Tom. II Capitul. Baluz., p. 1092", + "candidate_score": 0.652264, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_16", + "bdc_text": "De cessatione item aliorum professorum nihil affirmare certi queo , nisi solorum medicorum , quibus a praelectionibus abstinere , cum duoOswald Bär und Sebastian Sinckeler ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1599", + "psc_text": "De verberibus, sive, ut nunc loquuntur, de disciplina diximus in lib. II de Antiq. monach. Ritib., c. 11. Quod si nec ita se correxerit, etc., tunc abbas faciat quod sapiens medicus. ] Hic observat Hildemarus sapientis prudentisque esse medici non statim mutare aut multiplicare temere remedia; sed iisdem semper uti donec inutilia reddantur, atque ad alia transeundi cogat necessitas. Ex quo infert abbati tanquam sapienti animarum medico non ita propere transeundum ab uno gradu ad alium, nec verbi gratia statim ut aliquem privatim monuit, hunc publice objurgare debere; aut ut publice objurgavit, statim excommunicare; sed aliquandiu exspectare, si forte sua patientia delinquentem ad poenitentiam adducat. Si exhibuit fomenta, si unguenta exhortationum, etc.] Quosdam hic veluti gradus describit per quos ad ferri praecisionem, hoc est ad ejectionem e monasterio medicus spiritalis tandem ascendere debeat. Sex praecipue numerant Hildemarus, Bern. Cass. et Boherius (Vide Cons. Bened. tom. IV Anal.), scilicet 1º binam", + "candidate_score": 0.651987, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_4_6", + "bdc_text": "Itaque , quas lectiones vel audiant vel non audiant , affirmare citius ac verius ignorare me quam scire possim . Puto autem Myconium , eorum hospitem , nequaquam ipsos negligere . Alioqui certe lectiones publicę sunt satis multae :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1938", + "psc_text": "insignes illas cujusdam monasterii in Aegypto virgines praetermittere non possum, de quibus anonymus in Vita S. Eupraxiae, num. 6 (Boll., 13 Mart.): « Nulla earum pedes suos aliquando lavit aqua: de balneo vero superfluum est loqui; audientes enim vehementer vituperabant, confusionis et opprobrii plenam censentes vel solam mentionem, et tanquam rei abominabilis nec auditum quidem volebant tolerare . . . . Et cum aliquam earum aliquando contigerat infirmari, non ei fomentum, aut adjutorium aliquod medicinae conferebatur; sed si quam contigisset aegrotare, tanquam maximam benedictionem a Deo accipiebat, et tolerabat languorem, donec eam visitatio dominica praeveniret. Nulla earum januas exibat. » Stupendum est etiam Jonae, Monchonsensis monasterii monachi, exemplum, qui cum annos octoginta quinque sub S. Pachomii legibus egisset, tamen « universi fratres de eo affirmabant, quod quis aut qualis esset aegrotantium locus publicus omnino nesciret, aut quibus rebus vescerentur infirmi (Paralipp. de S. Pachomio, n. 14, apud Boll., 14 Maii.;", + "candidate_score": 0.65195, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_9_11", + "bdc_text": "Basel , Matrikel II 18 , Nr. 30 ; Rudolf Thommen , Geschichte der Universität Basel 1532-1632 , Basel 1889 , S. 355f , Nr. 11. , in mathematicis Vitus Veit Ardüser. , in Hebraicis Monsterus Sebastian Münster. , in Gręcis ego , in theologia Carolstadius et Grynaeus alternis septimanis . Taceo lectiones paedagogii , quas omnium minime cessare arbitror .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2658", + "psc_text": "cum Polichronio doctrinae scientiis imbuti fuerunt Severus Trevirensis, Albinus Catalaunensis, Aventinus Trecensis episcopi, et S. Aemilianus: omnes vitae merito et sanctitate insignes. Idem de Britanniae monachis asserendum esse constat, tum ex vita S. Gildae abbatis Ruyensis (Saec. I Bened.), qui sub finem saeculi V abbati « Hilduto traditur imbuendus, qui suscipiens sanctum puerulum, sacris litteris coepit instruere illum; et videns eum formae specie fulgentem, ac liberalibus studiis instantissime intentum, benigno amore dilexit, etc. » Sub eodem magistro profecere etiam Samson et Paulus, quorum primus Dolensis, alter Oximensis fuit episcopus ex ejusdem Vitae n. 3. Et quidem de S. Samsone constat ex ejus Vita n. 7, ab auctore subaequali scripta, ubi de Hilduto sive Eltuto magistro sic disserit: « Ille vero Eltutus de totis Scripturis Veteris ac Novi Testamenti, et omnis philosophiae generis, geometriae scilicet ac rhetoricae grammaticae, et arithmeticae, et omnium artium philosophiae omnium Britannorum peritissimus erat. » Additque: «", + "candidate_score": 0.651605, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_16_18", + "bdc_text": "De cessatione item aliorum professorum nihil affirmare certi queo , nisi solorum medicorum , quibus a praelectionibus abstinere , cum duoOswald Bär und Sebastian Sinckeler ; vgl . Thommen , aaO , S. 212f. tamen sint , itanach ita ein gestrichener Wortanfang . frequens est ut nihil magis .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1584", + "psc_text": "ut sapiens medicus. ] Eamdem comparationem instituit S. Basilius in Regulis brev., interrog. 23. Sapiens vero medicus, inquit Boherius, ille reputatur, « si morbos noverit praevidere, et qui propter multiplicata recidiva in desperationem patientem hujusmodi non inducit; et qui secundum diversitatem personarum et temporum diversam medicinam novit propinare, quia novis morbis nova convenit antidota proparari. » Immittere quasi occultos consolatores sympectas. ] Sympecta vox obscura et explicatu difficilis, qua in in exponenda variant commentatores. Nonnulli enim vulgatam lectionem retinentes, senipetas intelligunt senium petentes, sicuti Romam proficiscentes Romipetas vocat Callixtus papa q. 24, c. 3; et daemones noctipetae dicuntur in Vita S. Posthumii. Quam expositionem confirmare videtur S. Pater cum subjicit: Id est seniores sapientes fratres. Verum cum huic lectioni refragentur omnes codices mss. antiqui, qui non senipetas, sed senpectas, sempectas, simpectas legunt, et celebriores Regulae commentatores, Smaragdus, Bernardus Cassin., Boherius in utroque comment., qui vocem hanc non Latinam, sed Graecam", + "candidate_score": 0.651213, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_7", + "bdc_text": "In dialecticis quotidie praelegit Hieronymus Rhetus Hieronymus Artulf. , in iure Amerbachius , in philosophia Aristotelica Gemusaeus , in oratoria sive Ciceronis orationibus Affinius Johannes Afinius ( Affinius , Avinius ) , gest. 1541 , aus Uri , immatrikulierte sich 1538 an der Basler Universität und wurde 1540 Professor für Rhetorik , Dekan der Artistenfakultät sowie Corregens des Augustinerkollegs .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2680", + "psc_text": "liberali scientia in Thuringorum regione constituebantur magistrae, ex Othloni lib. I, cap. 25. Praeter eas Lioba Bischofheimensi Parthenoni a Bonifacio praefecta, lectionis studio tanta diligentia incumbebat, ut nisi orationi vacaret, nunquam divina pagina de manibus ejus abscederet. Nam cum ab ipsis infantiae rudimentis grammatica et reliquis liberalium artium studiis esset instituta, tanta meditationis instantia spiritualis scientiae perfectionem conabatur assequi, ut consentiente cum ingenio lectione, duplicato naturae et industriae bono, eruditissima redderetur. Atque ut melius scias quibus potissimum studiis animum informaret, audi Rodulfum ipsius Vitae scriptorem hoc modo prosequentem: Sed et dicta SS. Patrum, et decreta canonum, totiusque ecclesiastici ordinis jura plenitudini perfectionis adjecit. Eo in Parthenone non parvus ancillarum Dei numerus collectus est, quae ad exemplum beatae magistrae, coelestis disciplinae studiis instituebantur, et in tantum doctrina ejus proficiebant, ut plures ex illis postmodum magistrae fierent aliarum, ita ut nulla, aut etiam rara in illis regionibus essent monasteria feminarum quae non", + "candidate_score": 0.650409, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_22_24", + "bdc_text": "Haec habui , doctissime atque humanissime Bullingere , quę super interrogatis tuis subitonach subito ein gestrichener Wortanfang . nimisque tumultuanter responderem . Tu igitur animum potius aestima tibi ac vestris omnibus deditissimum .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_447", + "psc_text": "exponit S. Augustinus Lib. I de Doct. Christ., c. 22 : « Haec est regula dilectionis divinitus constituta: Diliges proximum tuum sicut teipsum; Deum vero ex toto corde, ex tota anima, ex tota mente; ut omnes cogitationes tuas, et omnem vitam, et omnem intellectum in illum conferas, a quo habes ea ipsa quae confers. Cum ait: Toto corde, tota anima, tota mente, nullam vitae nostrae partem reliquit quae vacare debeat, et quasi locum dare, ut alia re velit frui; sed quidquid aliud diligendum venerit in animum, illuc rapiatur, quo totus dilectionis impetus currit. » Aliter S. Bernardus hunc locum explicat Serm. 20, in Cant.: « Mihi, inquit, videtur, si alius competentior sensus in hac trina distinctione non occurrit, amor quidem cordis ad zelum quemdam pertinere affectionis; animae vero amor ad industriam seu judicium rationis; virtutis autem dilectio ad animi posse referri constantiam vel vigorem. Dilige ergo Dominum Deum tuum toto", + "candidate_score": 0.650211, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_7_9", + "bdc_text": "In dialecticis quotidie praelegit Hieronymus Rhetus Hieronymus Artulf. , in iure Amerbachius , in philosophia Aristotelica Gemusaeus , in oratoria sive Ciceronis orationibus Affinius Johannes Afinius ( Affinius , Avinius ) , gest. 1541 , aus Uri , immatrikulierte sich 1538 an der Basler Universität und wurde 1540 Professor für Rhetorik , Dekan der Artistenfakultät sowie Corregens des Augustinerkollegs . - Lit. : Basel , Matrikel II 18 , Nr. 30 ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2837", + "psc_text": "illud Regulae S. Pachomii (Art. 28): « Quod si voluerint (hospites) orationis tempore atque collectae venire ad conventum fratrum, et ejusdem fidei fuerint; janitor, vel minister xenodochii nuntiabit Patri monasterii, et sic deducentur ad orandum. » Et revera solebant olim hospites monachi una cum fratribus tam die quam nocte divinis interesse laudibus; unde et S. Hidulfus « ordinans interius claustri cuncta religiose, decrevit domum hospitum, ne fratres a supervenientibus molestarentur, ad portam monasterii aedificare; et juxta illam, capellam in qua hospites ad divina audienda convenirent, » ut scribit Richerus in ejus Vita, cap. 19 (Append. ad saec. III Ben.). Hinc S. Benedictus Anianensis, teste Ardone in ejus Vita, num. 52 (Saec. IV Ben.). Volebat ut nocte « ecclesiae ostiis patefactis hospitibus pateret ingressus: » hinc et in antiqua monasterii S. Galli delineatione contra basilicam describitur susceptio supervenientium fratrum, cum eorum dormitorio. Ita denique Ingelramnus abbas Centulensis (Saec. II Ben.), in", + "candidate_score": 0.649568, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_4_6", + "bdc_text": "Itaque , quas lectiones vel audiant vel non audiant , affirmare citius ac verius ignorare me quam scire possim . Puto autem Myconium , eorum hospitem , nequaquam ipsos negligere . Alioqui certe lectiones publicę sunt satis multae :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2846", + "psc_text": "» Est autem auditorium locus capitulo proximus: locutorium appellare solent. Auditorii tamen nomine hic capitulum intelligit noster Mabillonius. Quarto, exponebatur hospiti recitata lectio, ut docet Hildemarus: « Si autem talis fuerit hospes, debet etiam exponi lectio; » patetque ex supra citato libro Usuum Cisterciensium, cap. 87, et ex Adalgiso monacho in lib. Mir. S. Theoderici cap. 15, ubi refert Rodulfum abbatem suo in monasterio excepisse Robertum Flandrensem comitem, et reginam, eisque ad mensam adhibuisse lectionem ex Vita S. Theoderici: « Beatissimi Theoderici Vitam virtutibus illustrem coram eis a fratribus lectam et expositam, quasi saluberrimum animae ferculum illis apposuit, quod prae caeteris sumptibus et impensis uterque magni fecit. » Quinto, ubi ignotus advenisset monachus, lectioni tota simul congregatio aderat, ut manifestum est ex Capitulis monachorum ad Augiam directorum (Cap. 12): « Omnes hospites supervenientes cum lectione divina suscipiunt; incognitis tamen monachis ad lectionem omnis pariter concurrit congregatio, ut Christus in eis", + "candidate_score": 0.649158, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_9_11", + "bdc_text": "Basel , Matrikel II 18 , Nr. 30 ; Rudolf Thommen , Geschichte der Universität Basel 1532-1632 , Basel 1889 , S. 355f , Nr. 11. , in mathematicis Vitus Veit Ardüser. , in Hebraicis Monsterus Sebastian Münster. , in Gręcis ego , in theologia Carolstadius et Grynaeus alternis septimanis . Taceo lectiones paedagogii , quas omnium minime cessare arbitror .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2673", + "psc_text": "Benedicti Biscopi n. 18. His adjungendus est Beda Venerabilis, qui, ut scribit Cuthbertus ejus discipulus in ejus Vita n. 2 (Saec. III Ben.), in Girwensi monasterio « infantulus bonae spei et divina et saeculari litteratura diligenter imbuitur . . . . . Et cum in Latina erudiretur lingua, Graecae quoque peritiam non mediocriter percepit. » Neque vero in sola Latinae et Graecae linguae scientia profecit, sed in omni etiam artium liberalium disciplina; id quod testantur varia quae post se reliquit et hactenus perseverant omnigenae doctrinae monumenta. Porro quam infantulus acceperat doctrinam, eamdem factus in eodem monasterio magister fratribus suis postea reddidit. Viguisse etiam in coenobiis monachorum Britanniae minoris (Armoricam vocant) litterarum scientias, colligimus ex Vita S. Judoci (Saec. II Ben.) n. 3. 639 Quod si inde gradum faciamus in Hispaniam, idem et ibi reperiemus obtinuisse institutum. Nam cum S. Hildephonsus Toletanus episcopus (In ejus Vita num. 2, ibid.) « sub", + "candidate_score": 0.649117, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_9_11", + "bdc_text": "Basel , Matrikel II 18 , Nr. 30 ; Rudolf Thommen , Geschichte der Universität Basel 1532-1632 , Basel 1889 , S. 355f , Nr. 11. , in mathematicis Vitus Veit Ardüser. , in Hebraicis Monsterus Sebastian Münster. , in Gręcis ego , in theologia Carolstadius et Grynaeus alternis septimanis . Taceo lectiones paedagogii , quas omnium minime cessare arbitror .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2671", + "psc_text": ". . suis semper aspectibus astare praecepit, » ex Vita S. Tillonis, n. 4 (Ibid.). In Stabulensi « liberos suos liberalibus, imo monasticis instruendos disciplinis, » tradebant saeculares viri, ex Vita S. Hadelini n. 5 (Ibid.). In Gemmeticensi « erat consuetudo (S. Filiberti) de monasterio circumquaque ad exhortandas animas fratres transmittere, » ex Vita S. Filiberti n. 20 (Ibid.). Denique SS. Botulfus et Adulfus in Gallia monachi « non solum doceri, sed ex gratia Dei inter perfectiores potestatem adepti sunt docendi, » ex Vita S. Botulli n. 2 (Saec. III Ben.). Quod hic de Galliae monasteriis asserimus, idem de Anglicanis multis potest exemplis confirmari, nimirum saeculo VII Theodorus ex monacho Cantuariensis episcopus, et Adrianus abbas (Saec. II Ben.) « quia litteris sacris simul et saecularibus abundanter ambo erant instructi, congregata discipulorum caterva, scientiae salutaris quotidie flumina irrigandis eorum cordibus emanabant, ita ut metricae artis, astronomicae, et arithmeticae, ecclesiasticae disciplinam inter", + "candidate_score": 0.648856, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_9_11", + "bdc_text": "Basel , Matrikel II 18 , Nr. 30 ; Rudolf Thommen , Geschichte der Universität Basel 1532-1632 , Basel 1889 , S. 355f , Nr. 11. , in mathematicis Vitus Veit Ardüser. , in Hebraicis Monsterus Sebastian Münster. , in Gręcis ego , in theologia Carolstadius et Grynaeus alternis septimanis . Taceo lectiones paedagogii , quas omnium minime cessare arbitror .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1081", + "psc_text": "in Reomensi S. Joannis monasterio colligimus ex libro de Translatione et miraculis ejus, n. 1; sed et S. Galli abbatis discipulos post laborem matutinalis officii quiescendi gratia lectos revisisse auctor est Walfridus in Vita S. Gadi cap. 26 (Saec. II). Similiter S. Geremarus abbas Flaviacensis completo officio revertens in dormitorium in stratu suo collocare se consueverat. ut habent ejus acta n. 14. Idem viguisse in Longoretico monasterio discimus ex Visione Baronti, n. 7, saeculo II Bened.; in Pauliacensi sanctimonialium ex Vita S. Austrobertae, n. 15, saec. III, part. I; in Lindisfarnensis ex Carmine Ethilvulfi monachi cap. 10, 21, 22; in monasterio S. Corbiniani ex ejus Vita auctore Aribone n. 3, denique in Suessionensi B. M. Parthenone aliis in ecclesia vigiliis et orationibus insistentibus, aliae post nocturnum officium dormire permittebantur ex Vita S. Drausii episc., n. 17, apud Bolland., 5 Martii. Sed haec merae indulgentiae, et praeter Regulam S. Benedicti, quae", + "candidate_score": 0.648795, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_17_19", + "bdc_text": "vgl . Thommen , aaO , S. 212f. tamen sint , itanach ita ein gestrichener Wortanfang . frequens est ut nihil magis . Ego toto hoc anno non cessavi quam eo tempore , quo et apud vos fui , et nunc per octo dies , dum Hagenoam essem profectus , pro qua neglectione totum iam mensem , quo alioqui quiescere etiam academię privilegio licebatVgl .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1250", + "psc_text": "S. Mariae in medio Augusti, S. Martini, S. Caeciliae, S. Agathae et S. Agnetis, et S. Benedicti in Quadragesimae diebus; et in calendis Novembris celebratur festivitas omnium SS. Istae omnes, quia per totum mundum celebrantur, ideo sunt praecipuae. Deinde praecipuae sunt omnium SS. qui in illa civitate requiescunt, ubi eorum corpora humata sunt. » Hactenus Hildemarus. Aliter Bernardus festivitates a solemnitatibus ita videtur distinguere, ut solemnitates ad Christi sive sanctorum festa praecipua; festivitates vero ad alia minus praecipua, de quibus officium 12 lectionum celebratur, pertinere videtur. Sed Hildemari sententiam, quam sequuntur Boherius et Menardus, quam etiam indicat Amalarius in Supplemento, praeferrem. 296 Sicut diximus dominico die agendum, ita agatur. Quem in locum Boherius: « Hoc, inquit, adverbium sicut notat identitatem in principiis et finibus vigiliarum; in mediis vero similitudinem ut sequitur, quia ad numerum et dicendi modum refertur. » Quasi diceret, hoc idem sit principium vigiliarum quod in dominica; nempe", + "candidate_score": 0.648237, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_15_17", + "bdc_text": "Adagia , 1 , 4 , 41 ( LB II 167f). . De cessatione item aliorum professorum nihil affirmare certi queo , nisi solorum medicorum , quibus a praelectionibus abstinere , cum duoOswald Bär und Sebastian Sinckeler ; vgl . Thommen , aaO , S. 212f. tamen sint , itanach ita ein gestrichener Wortanfang .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_810", + "psc_text": "instructio discipuli, et doctrina aedificatio ejus. » Tacere et audire discipulo convenit. ] Hinc Scriptura: Audi, inquit, tacens, et pro reverentia accedet tibi bona gratia (Eccli. XXXII) . Plane primus philosophiae nuncupator et creditor Pythagoras accedentes discipulos nihil ante docuit quam tacere; primaque apud eum meditatio futuro sapienti erat linguam omnem coercere: unde et quinquennii silentium discipulis imponebat; quod illi, ut profanam discerent philosophiam, muti cum gaudio persolvebant. Multo nos potiori jure, ut pote coelestis philosophiae discipulos, tacere condecet; nisi forte monachi mores et professionem exuere animus sit: « Vita enim monachi, inquit Joannes Monachus (Lib. II Vitae S. Odonis, n. 11, saec. V), usque adeo est aliquid donec sub silentio esse studuerit: eo vero remoto, quidquid bene et honeste se agere putaverit, secundum institutionem Patrum nihil erit. » Et ideo si qua requirenda sunt. ] Corporalis spiritalisve necessitatis. A priore.] Id est superiore, infit Nicolaus de Fractura, sive abbate,", + "candidate_score": 0.647467, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_30_32", + "bdc_text": "intelliges et amicorum literis ; nam ego , quod vel narratione dignum sit , nihil vidi. [ Adresse darunter : ] Domino Henrico Bullingero , amico et fratri charissimo suo .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3648", + "psc_text": "Instit., dist. 6, cap. 1. Ne quis fratrum de ignorantia se excuset. ] Ex his postremis hujus capituli verbis recte omnino Bernardus Cassinensis infert, non modo legendam, sed insuper exponendam esse Regulam; alioquin de ejus ignorantia posset se aliquis excusare. Et certe nonnulla occurrunt in textu Regulae loca quae varios possunt sortiri sensus, nec facile, ni exponantur, intelligi queunt. Bernardo lucem praetulerat Hildemarus, « quia, inquit, nihil valet illa lectio, nisi fuerit ejus traditio adhibita. » Hinc congregata Aquisgrani synodus decernit (Can. 70). « ut ad capitulum lectio tradatur (id est exponatur). Similiter ad collationem, si tempus fuerit opportunum. » Et Alcuinus ad fratres Wiremutensis et Girwensis ecclesiae scribens (Epist. 49): « Vos vero qui estis patres et pastores sanctae congregationis, docete diligentissime fraterno amore familiam, quam accepistis regendam, omneque bonitatis exemplum in vobismetipsis ostendite; saepiusque Regula S. Benedicti in conventu fratrum propria exponatur lingua, ut intelligi possit ab omnibus.", + "candidate_score": 0.647193, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_18_20", + "bdc_text": "frequens est ut nihil magis . Ego toto hoc anno non cessavi quam eo tempore , quo et apud vos fui , et nunc per octo dies , dum Hagenoam essem profectus , pro qua neglectione totum iam mensem , quo alioqui quiescere etiam academię privilegio licebatVgl . Thommen , aaO , S. 40. , lectionem meam continuo , nempe quia summo mane minus nobis infestus esse calor illeDie außerge wöhnliche Hitze dieses Sommers vermerkt auch Bullinger in seinem Diarium ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1849", + "psc_text": "de Vulturno habetur in Vita S. Thomae abbatis Farfensis (Saec. III Ben.); quod scilicet congruis temporibus ad Farfense monasterium veniebant, « et hebdomadas suas in coquinae officio sicut et alii fratres in ipso faciebant monasterio. » Porro nullum hoc capite discrimen ponere videtur S. Benedictus inter coquinae hebdomadarios et mensae ministros: utrosque tamen distinguit cap. 38, ubi, agens de hebdomadario lectore, ait: Postea autem cum coquinae hebdomadariis, et servitoribus reficiat. Quem in locum Boherius in primo comment.: « An enim isti servitores per septimanas serviant, an per dies non curo, quia nec in Regula hoc reperio, sibi tamen vicissim hujus servitutis officium impendent. » Ubi manifeste servitores ab hebdomadariis coquinae, qui per totam septimanam serviebant, distinguit. Apud Cluniacenses tamen, Divionenses S. Benigni, et Cistercienses, hebdomadarii coquinae utrumque munus obibant. De Cluniacensibus audiendus est Udalricus (Lib. II, c. 35): « Finita hora post quam fratres sunt refecturi, celeriter exeunt, ut fabas", + "candidate_score": 0.647181, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_9_11", + "bdc_text": "Basel , Matrikel II 18 , Nr. 30 ; Rudolf Thommen , Geschichte der Universität Basel 1532-1632 , Basel 1889 , S. 355f , Nr. 11. , in mathematicis Vitus Veit Ardüser. , in Hebraicis Monsterus Sebastian Münster. , in Gręcis ego , in theologia Carolstadius et Grynaeus alternis septimanis . Taceo lectiones paedagogii , quas omnium minime cessare arbitror .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3495", + "psc_text": "Similiter S. Gregorius papa (Lib. III Regist., cap. 11): « Juvenculas abbatissas fieri vehementissime 838 prohibemus. » In Jure etiam canonico legitur: « In magistrum assumi non debet qui formam discipuli non assumpsit; neque praeficiendus est qui subesse non didicit. » Idem docet Zosimus papa ad Hesychium, cap. 1; Coelestinus item papa ad episcopos Galliae scribens, cap. 3, et Ruricius lib. II, epist. 25, ac tandem concilium Tridentinum decernit (Sess. 25, de Regul., c. 7), ut « abbatissa et priorissa et quocunque alio nomine praefecta, vel praeposita appelletur, eligatur non minor annis quadraginta, et quae octo annis post expressam professionem laudabiliter vixerit. Quod si his qualitatibus non reperiatur in eodem monasterio, ex alio ejusdem ordinis eligi possit. Si hoc etiam incommodum superiori, qui electioni praeest, videatur, ex iis quae in eodem monasterio annum trigesimum excesserint, et quinque saltem annis post professionem recte vixerint, episcopo vel superiore consentiente, eligatur. » Et", + "candidate_score": 0.646963, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_16_18", + "bdc_text": "De cessatione item aliorum professorum nihil affirmare certi queo , nisi solorum medicorum , quibus a praelectionibus abstinere , cum duoOswald Bär und Sebastian Sinckeler ; vgl . Thommen , aaO , S. 212f. tamen sint , itanach ita ein gestrichener Wortanfang . frequens est ut nihil magis .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1991", + "psc_text": "prior ut veniat congruum non fuerit, per infirmarium mittit. » Quae verba ostendunt 476 quam cauti et religiosi fuerint in concedendis carnibus majores nostri. Simile aliquid habent Udalricus lib. III, cap. 27, et Lanfrancus in Statutis, cap. 23. Secundo, notandum quod subjiciunt praefatae Consuetudines, Udalricus, et Lanfrancus: « Ab illa hora nusquam absque baculo incedit, et nisi caput capello coopertus. » Hunc ritum, qui sanctis Patribus placebat, perstrinxit nihilominus S. Bernardus his verbis (Apolog. ad Guill., cap. 8): « Ad discernendum inter sanos et male habentes, baculos in manibus portare jubentur aegrotantes, plane necessarios, ut quam pallor in vultu maciesque non indicat, baculus sustentans mentiatur invaletudinem. » Tertio, quod praescribunt Cassinensium Declarationes (Cap. 36), ut infirmi « nec bis in die carnes comedant, nisi de consensu medicorum; quibus etiam sufficere credimus, inquiunt, uncias octo pro qualibet persona. » Haec postrema verba in editis Romae anno 1642 Declarationibus expuncta sunt. Quarto,", + "candidate_score": 0.646654, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_15_17", + "bdc_text": "Adagia , 1 , 4 , 41 ( LB II 167f). . De cessatione item aliorum professorum nihil affirmare certi queo , nisi solorum medicorum , quibus a praelectionibus abstinere , cum duoOswald Bär und Sebastian Sinckeler ; vgl . Thommen , aaO , S. 212f. tamen sint , itanach ita ein gestrichener Wortanfang .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2150", + "psc_text": "Propter diversorum infirmitates, ut forte qui et uno non poterit edere, ex alio reficiatur. Ne forte in solo pane quis, unicum praeparatum pulmentum fastidiens, reficeret. Sed quid cum solum propter diversorum infirmitates deo pulmenta S. Pater indulgeat, ut qui ex uno edere non potuerit, ex alio reficiatur, unico contentus esse debet monachus, aut ex utroque refici licebit? Respondet Petrus Boherius: « Quamvis bene faciat si a secundo abstineat, et de tali possibili abstinentia teneatur Deo gratias reddere, non credo tamen fratrem peccare, si de ambobus rationabiliter sumat, cum nec Magister hoc tacite hic prohibuerit, vel expresse. » Similiter Hildemarus: « Hoc sciendum est, inquit, quia potest ex duobus refici, si valet; eo quod non est ejus intentio de hoc, ut si potest de ambobus edere pulmentis, ex uno tantum edat. Et quod ita sit, manifestatur ubi dicit. Addatur et tertium; quia nequaquam dixisset addi et tertium, si solummodo voluisset edere", + "candidate_score": 0.646618, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_4_6", + "bdc_text": "Itaque , quas lectiones vel audiant vel non audiant , affirmare citius ac verius ignorare me quam scire possim . Puto autem Myconium , eorum hospitem , nequaquam ipsos negligere . Alioqui certe lectiones publicę sunt satis multae :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2662", + "psc_text": "Cosmographiae quoque notitiam vobis percurrendam esse non immerito suademus, ut loca singula, quae in libris sanctis legitis, in qua parte mundi sint posita, evidenter agnoscere debeatis. » Inter alios vero Julii oratoris libellum de Cosmographia, Marcellini Constantinopolitanam Hierosolymitanamque descriptionem, et Ptolomei Cosmographiam laudat: alteroque post capite (Cap. 27): « Illud quoque, infit, commonendum esse credidimus, quoniam tam in sacris litteris quam in expositoribus doctissimis multa per schemati, multa per definitiones, multa per artem grammaticam, multa per artem rhetoricam, multa, per dialecticam, multa per disciplinam arithmeticam, multa per musicam, multa per disciplinam geometricam, multa per astronomicam intelligere possumus. » Postea consolatus quorumdam simplicitatem fratrum, qui ad arduum adeo studium haud possunt assurgere, subdit (Cap. 28): « Verumtamen nec illud Patres sanctissimi decreverunt, ut saecularium litterarum studia respuantur, quia exinde non minimum ad sacras Scripturas intelligendas sensus noster instruitur: si tamen divina gratia suffragante, notitia ipsarum rerum sobrie ac rationabiliter inquiratur, non", + "candidate_score": 0.645592, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_9_11", + "bdc_text": "Basel , Matrikel II 18 , Nr. 30 ; Rudolf Thommen , Geschichte der Universität Basel 1532-1632 , Basel 1889 , S. 355f , Nr. 11. , in mathematicis Vitus Veit Ardüser. , in Hebraicis Monsterus Sebastian Münster. , in Gręcis ego , in theologia Carolstadius et Grynaeus alternis septimanis . Taceo lectiones paedagogii , quas omnium minime cessare arbitror .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2672", + "psc_text": "multis potest exemplis confirmari, nimirum saeculo VII Theodorus ex monacho Cantuariensis episcopus, et Adrianus abbas (Saec. II Ben.) « quia litteris sacris simul et saecularibus abundanter ambo erant instructi, congregata discipulorum caterva, scientiae salutaris quotidie flumina irrigandis eorum cordibus emanabant, ita ut metricae artis, astronomicae, et arithmeticae, ecclesiasticae disciplinam inter sacrorum apicum volumina suis auditoribus contraderent, » ex Vita sancti Theodori num. 5. Huetbertus etiam abbas (Ibid.) in Wiremuthensi coenobio « a primis pueritiae temporibus non solum regularis observantia disciplinae institutus; sed et scribendi, cantandi, legendi, ac docendi fuerat non parva exercitatus industria, » ex libro II de Vita S. Benedicti Biscopi n. 18. His adjungendus est Beda Venerabilis, qui, ut scribit Cuthbertus ejus discipulus in ejus Vita n. 2 (Saec. III Ben.), in Girwensi monasterio « infantulus bonae spei et divina et saeculari litteratura diligenter imbuitur . . . . . Et cum in Latina erudiretur lingua, Graecae quoque", + "candidate_score": 0.645525, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_9_11", + "bdc_text": "Basel , Matrikel II 18 , Nr. 30 ; Rudolf Thommen , Geschichte der Universität Basel 1532-1632 , Basel 1889 , S. 355f , Nr. 11. , in mathematicis Vitus Veit Ardüser. , in Hebraicis Monsterus Sebastian Münster. , in Gręcis ego , in theologia Carolstadius et Grynaeus alternis septimanis . Taceo lectiones paedagogii , quas omnium minime cessare arbitror .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2650", + "psc_text": "Eodem tempore vivebat alter Ammonius, abbatis Pambo discipulus, vir insigniter doctus (Pallad. in Laus., c. 12) , qui « Vetus et Novum Testamentum dicebat memoriter, et in doctorum virorum Origenis, et Didymi, et Pierii, et Stephani scriptis ita erat versatus, ut sexagies centena millia versuum percurrerit. » Hic magno Athanasio Romam proficiscenti datus est socius, vir, teste Socrate (Lib. IV, cap. 18), adeo « parum curiosus, ut cum Romae una cum Athanasio forte versaretur, nihil ex magnificis urbis operibus, praeter templum Petro et Paulo dicatum, videre omnino desideraret. » Adeo verum est, quod aiunt nonnulli, scientiam in monachis parere curiositatem, eosque ad curas externas plus aequo effundere. Eodem referri debet quod de Theone abbate, qui triginta annis in domuncula seorsum inclusus silentium exercuit, tradunt Rufinus (Ruf. lib. II de Vit. Patr. cap. 6) et Palladius (Pall. Laus. cap. 50), quod scilicet « erat vir eruditus in triplici gratia sermonum, in", + "candidate_score": 0.645324, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_17_19", + "bdc_text": "vgl . Thommen , aaO , S. 212f. tamen sint , itanach ita ein gestrichener Wortanfang . frequens est ut nihil magis . Ego toto hoc anno non cessavi quam eo tempore , quo et apud vos fui , et nunc per octo dies , dum Hagenoam essem profectus , pro qua neglectione totum iam mensem , quo alioqui quiescere etiam academię privilegio licebatVgl .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3560", + "psc_text": "decanos autem hic Bernardus Cassinensis et Boherius in utroque commentario officiales intelligunt. Ego vero decem monachis praefectos, inter quos et ipsi officiales reperiri poterant: unde et Hildemarus: « Prout intelligo, antiqua consuetudo fuit ut in omni officio et obedientia monasterii semper esset unus decanus super illos decem monachos, verbi gratia: si grammatici erant qui 854 discebant, unus decanus erat super illos fratres qui erant deputati ad illam obedientiam: et isti decani habebant curam de eorum necessitate corporali, et illi necessitatem eorum quaerebant ab abbate, et illi erant solliciti de eorum negligentia, sicut legitur in Instituta Patrum, quando ad mensam sedebant; quomodo illi decani faciebant signum, si qua necessitas quaerenda erat fratribus. Deinde forte quando quaerebant ( forte coquebant) panes, ibant quatuor aut tres decant, prout necesse erat, cum fratribus. Quando vero in horto ibant, quatuor decani cum decania sua ibant. Deinde non audebat ire de istius decania quis, et ire", + "candidate_score": 0.645186, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_15_17", + "bdc_text": "Adagia , 1 , 4 , 41 ( LB II 167f). . De cessatione item aliorum professorum nihil affirmare certi queo , nisi solorum medicorum , quibus a praelectionibus abstinere , cum duoOswald Bär und Sebastian Sinckeler ; vgl . Thommen , aaO , S. 212f. tamen sint , itanach ita ein gestrichener Wortanfang .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1448", + "psc_text": "licentia pateat. Intervallum singulorum lectorum singulis cubitis intercedat, ne dum ad invicem proximant corpora, nutriant libidinis incentiva; » Magister (Cap. 11): « Singulos praecipimus non binos per lectum dormire. » Quibus accedit conc. Turonense (Can. 14): « Ut sinistrae existimationis aditus amputetur, nullus sacerdotum aut monachorum colligere alium in suo lecto praesumat. » Ex quo mirari subit qua ratione Regula Cujusdam ad Virgines praescribat (Cap. 14), « Ut binae et binae praeter infirmas et seniores in lectulis dormiant, » quanquam hujus statuti periculis providisse videatur adjiciens: « Sic tamen ut ad invicem non loquantur, neque ad invicem, id est facie ad faciem respiciant, sed una post aliam quiescens dormiat . . . ut una ex illis semper senior sit, de cujus religione non dubitetur. Juvenculas vero nullatenus simul quiescere censemus. » Notat porro hic Bernardus Cassinensis istis S. Benedicti verbis: Singuli per singula lecta dormiant, supplendum esse vel quiescant, quia", + "candidate_score": 0.644954, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_15_17", + "bdc_text": "Adagia , 1 , 4 , 41 ( LB II 167f). . De cessatione item aliorum professorum nihil affirmare certi queo , nisi solorum medicorum , quibus a praelectionibus abstinere , cum duoOswald Bär und Sebastian Sinckeler ; vgl . Thommen , aaO , S. 212f. tamen sint , itanach ita ein gestrichener Wortanfang .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_790", + "psc_text": "« Silentium, inquit Lib. II Histor. Occid. cap. 14, per totam fere diem observantes, mutuis collocutionibus et collationibus unam sibi horam reservant, invicem consolantes, et invicem instruentes. » Quod ita explicat Julianus Varnier De Ant. Praxi Regul. S. B., cap. 16, non quasi singulis diebus unam horam ad mutuam collocutionem reservarent; sed quod, cum abbas fratribus loquendi licentiam indulgeret, integram in id exercitii horam impenderent. Et de hac hora intelligendus S. Bernardus, ubi superbum monachum describens, haec habet In Tract. de Grad. humil., c. 14: « Cum autem pulsato signo necesse est interrumpi colloquium, horam longam breve queritur intervallum. » His in colloquiis, ut id obiter observem, aliquando sermo agebatur de litteris: Si de litteris sermo exoritur, inquit S. Bernardus, vetera proferuntur et nova; volant sententiae, verba resonant ampullosa; aliquando de religione: Quod si de religione agitur, statim visiones et somnia proferuntur, deinde laudat jejunia, etc.; aliquando de rebus jocosis:", + "candidate_score": 0.644226, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_9_11", + "bdc_text": "Basel , Matrikel II 18 , Nr. 30 ; Rudolf Thommen , Geschichte der Universität Basel 1532-1632 , Basel 1889 , S. 355f , Nr. 11. , in mathematicis Vitus Veit Ardüser. , in Hebraicis Monsterus Sebastian Münster. , in Gręcis ego , in theologia Carolstadius et Grynaeus alternis septimanis . Taceo lectiones paedagogii , quas omnium minime cessare arbitror .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2667", + "psc_text": "viguisse litterarum studia modo probaverimus ex Vitis SS. Gildae, Samsonis et Maglorii, qui ab Eltuto abbate liberales artes didicerunt; et ex Vita S. Maclovii, qui in Brendani abbatis monasterio iisdem in studiis profecit. Idem demonstrari amplius posset tam ex Vita S. Constantini, num. 1, qui ex rege monachus factus, saeculo VI in claustro litteras edoctus, sacerdos ordinatur (Bolland, 11 Martii); tum ex Vita S. Columbani num. 9, qui Silenis abbatis disciplinae se subjiciens (Saec. II Ben.), « omnium divinarum Scripturarum studiis eum imbuit; » tum ex Vita S. Galli abbatis cap. 1, qui in Bencorensi monasterio (Saec. II Ben.), « superna gratia se praeveniente, tanto studio divinas epotavit Scripturas, ut de thesauro suo nova proferre posset et vetera; grammaticae etiam regulas, metrorumque subtilitates capaci consequeretur ingenio, » ut scribit Walfridus. Quam vero in Hiberniae monasteriis S. Columbanus deprehenderat disciplinam, eamdem secum in Gallias transtulit, maxime autem in Luxoviense coenobium (Saec.", + "candidate_score": 0.644073, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_18_20", + "bdc_text": "frequens est ut nihil magis . Ego toto hoc anno non cessavi quam eo tempore , quo et apud vos fui , et nunc per octo dies , dum Hagenoam essem profectus , pro qua neglectione totum iam mensem , quo alioqui quiescere etiam academię privilegio licebatVgl . Thommen , aaO , S. 40. , lectionem meam continuo , nempe quia summo mane minus nobis infestus esse calor illeDie außerge wöhnliche Hitze dieses Sommers vermerkt auch Bullinger in seinem Diarium ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1365", + "psc_text": "est in servandi ordinis continua jugitate prolixitas; tanta praesertim in ecclesiasticis officiis protelabatur instantia, ut in ipso Cancri sive Leonis aestu, cum longiores sunt dies, vix per totum diem unius saltem vacaret horae dimidium quo fratribus in claustro licuisset miscere colloquium. Hoc autem tam continui laboris exercitium ad hoc est, ut reor, solerti satis ac provida magisterii arte provisum, ut levium atque 325 infirmorum fratrum fragilitatem reprimat, et delinquendi propemodum occasionem tollat, quatenus, etiamsi velint, praeter cogitationem peccare vix possint. Fragilium igitur imbecillitati consulitur, dum in persolvendo continui ordinis penso totum non modo diurni, sed et nocturni temporis spatium profligatur. » Antequam caput istud absolvam, observabo cum Boherio in secundo comm., hujus capitis initio, quosdam olim existimasse S. Patrem Benedictum Gallicano usum esse Psalterio; quod ex iis locis colligebant, quae S. Pater citat ex Psalterio in Regula, in quibus variae reperiuntur lectiones quae non exstant in Romano, bene autem in", + "candidate_score": 0.643727, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_15_17", + "bdc_text": "Adagia , 1 , 4 , 41 ( LB II 167f). . De cessatione item aliorum professorum nihil affirmare certi queo , nisi solorum medicorum , quibus a praelectionibus abstinere , cum duoOswald Bär und Sebastian Sinckeler ; vgl . Thommen , aaO , S. 212f. tamen sint , itanach ita ein gestrichener Wortanfang .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1310", + "psc_text": "essent, non missae sint, aut missae fiant dixisset, sed missa sit aut missa fiat, neque enim missae vocabulum in plurali ab aliquo auctore adhibitum videmus ad significandam dimissionem, sed semper in singulari. Multo minus probare possum S. Hildegardis, Antonii Perez, et Benedicti Haefteni sententiam, qua dicunt praeter dominicam, aliam a S. Benedicto orationem admissam non fuisse. Nam, praeter quam quod semper ad orationem ultimam operis Dei omnium absentium commemorationem fieri jussit, vigilias diebus dominicis festisque duodecim lectionum benedictione terminari voluit; quae benedictio ex S. Hildegarde, Perezio, et Haefteno collecta erat. Praeterea scribit Amalarius in Supplemento (Tom. II Anal.), quod « in omnibus officiis tam clerici quam monachi persolutis, orationem Domino recte offerunt ultimam, quae per Dominum nostrum Jesum Christum Deo Patri commendatur. » Cujus rei praxim videre est apud nostros Aeduenses, quibus Regulae Benedictinae observantiam tanto studio commendarat S. Leodegarius, in concilio Augustodunensi; scilicet in Vita S. Mederici abbatis, qui", + "candidate_score": 0.643724, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_19_21", + "bdc_text": "Ego toto hoc anno non cessavi quam eo tempore , quo et apud vos fui , et nunc per octo dies , dum Hagenoam essem profectus , pro qua neglectione totum iam mensem , quo alioqui quiescere etiam academię privilegio licebatVgl . Thommen , aaO , S. 40. , lectionem meam continuo , nempe quia summo mane minus nobis infestus esse calor illeDie außerge wöhnliche Hitze dieses Sommers vermerkt auch Bullinger in seinem Diarium ; s. HBD 28 , 1-30 . potest .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2112", + "psc_text": "qui panem cum sale et aqua percipiunt, ubi autem praeter haec aliud aliquid additur, perfectum jejunium non vocatur. » Omnibus mensis. ] Hanc lectionem, quam vulgatae retinent editiones, et in quibusdam codicibus reperiri docent Hildemarus, Bernardus Cassinensis et Boherius, reprobat idem Hildemarus, et cum eo praefati commentatores, cujus loco substituunt omnibus mensibus, sicuti exstat in Regula Magistri cap. 26. Quam lectionem sequuntur antiquae versiones Gallicae, inter alias vetus ex ms. Conch., quae hunc locum ita reddit: en tous les moys de l' an; versio Joannis de Précis cum alia antiqua monasterii S. Remigii Rhemensis: en tout temps; Guidonis Juvenalis: en tout le temps de l' an; Matthiae Lamberti: tous les mois de l' an; altera recentioris auctoris: en tous les mois de l' année. Quam lectionem praefert Menardus, aitque S. Benedictum hic occurrere pravae quorumdam consuetudini, qui ob calores plura fercula in aestate quam in hieme quotidie apponi volebant; quod", + "candidate_score": 0.643701, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_17_19", + "bdc_text": "vgl . Thommen , aaO , S. 212f. tamen sint , itanach ita ein gestrichener Wortanfang . frequens est ut nihil magis . Ego toto hoc anno non cessavi quam eo tempore , quo et apud vos fui , et nunc per octo dies , dum Hagenoam essem profectus , pro qua neglectione totum iam mensem , quo alioqui quiescere etiam academię privilegio licebatVgl .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1849", + "psc_text": "de Vulturno habetur in Vita S. Thomae abbatis Farfensis (Saec. III Ben.); quod scilicet congruis temporibus ad Farfense monasterium veniebant, « et hebdomadas suas in coquinae officio sicut et alii fratres in ipso faciebant monasterio. » Porro nullum hoc capite discrimen ponere videtur S. Benedictus inter coquinae hebdomadarios et mensae ministros: utrosque tamen distinguit cap. 38, ubi, agens de hebdomadario lectore, ait: Postea autem cum coquinae hebdomadariis, et servitoribus reficiat. Quem in locum Boherius in primo comment.: « An enim isti servitores per septimanas serviant, an per dies non curo, quia nec in Regula hoc reperio, sibi tamen vicissim hujus servitutis officium impendent. » Ubi manifeste servitores ab hebdomadariis coquinae, qui per totam septimanam serviebant, distinguit. Apud Cluniacenses tamen, Divionenses S. Benigni, et Cistercienses, hebdomadarii coquinae utrumque munus obibant. De Cluniacensibus audiendus est Udalricus (Lib. II, c. 35): « Finita hora post quam fratres sunt refecturi, celeriter exeunt, ut fabas", + "candidate_score": 0.643543, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_4_6", + "bdc_text": "Itaque , quas lectiones vel audiant vel non audiant , affirmare citius ac verius ignorare me quam scire possim . Puto autem Myconium , eorum hospitem , nequaquam ipsos negligere . Alioqui certe lectiones publicę sunt satis multae :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2848", + "psc_text": "humanitas illi exhibenda est, cur non et lectio ei legenda est, quod melius est? Unde ista potest esse discretio? si enim frequenter venerit ipse hospes ad monasterium, ita ut post quindecim aut viginti dies venerit, quoties venerit, toties ei lectio legenda sit, et omnis humanitas praebenda. » Denique singulare haudquaquam exstitit S. Benedicto lectionem adhibere hospitibus; nam in Regula abbatis Isaiae haec lego (Cap. 33): « Hilariter occurre extero, et saluta illum, ne discessus vester ab invicem sit cum detrimento; et cave ne cum advenerit ad te interroges illum inutilia 681 tibi; sed postula ab illo ut oret, et cum sederit, dic illi: Quomodo vales, frater mi? et exhibe illi librum aliquem ad legendum. » Et post haec omnis ei exhibeatur humanitas. ] Omnis humanitas Smaragdo « dicitur omnis miserantis affectus, et obsequium plenum et perfectum amoris, quod hospitibus exhiberi oportet in cibi, et potus, et omnium illis competentium administrationem.", + "candidate_score": 0.643516, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_22_24", + "bdc_text": "Haec habui , doctissime atque humanissime Bullingere , quę super interrogatis tuis subitonach subito ein gestrichener Wortanfang . nimisque tumultuanter responderem . Tu igitur animum potius aestima tibi ac vestris omnibus deditissimum .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_448", + "psc_text": "Serm. 20, in Cant.: « Mihi, inquit, videtur, si alius competentior sensus in hac trina distinctione non occurrit, amor quidem cordis ad zelum quemdam pertinere affectionis; animae vero amor ad industriam seu judicium rationis; virtutis autem dilectio ad animi posse referri constantiam vel vigorem. Dilige ergo Dominum Deum tuum toto et pleno cordis affectu; dilige tota rationis vigilantia et circumspectione; dilige ex tota virtute, ut nec mori pro ejus amore pertimescas, etc. » Et infra: « Ergo nec abduci blanditiis, nec seduci fallaciis, nec injuriis frangi, toto corde, tota anima, tota virtute diligere est. » Neque certe minus amandus Deus; nam, ut dicit Gilbertus de Hoillandia Serm. 19, in Cant., « Si infra vires tuas amor se cohibet et contrahit, iniquus est; et si juxta vires, exiguus. » Quid ergo? Iterum cum eodem Gilberto dicat unusquisque nostrum Ibid.: « Diligam te, bone Jesu; diligam te, virtus mea, quem non possum", + "candidate_score": 0.642975, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_15_17", + "bdc_text": "Adagia , 1 , 4 , 41 ( LB II 167f). . De cessatione item aliorum professorum nihil affirmare certi queo , nisi solorum medicorum , quibus a praelectionibus abstinere , cum duoOswald Bär und Sebastian Sinckeler ; vgl . Thommen , aaO , S. 212f. tamen sint , itanach ita ein gestrichener Wortanfang .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2791", + "psc_text": "Boherii, S. Patrem Benedictum hoc loco respexisse ad canones ecclesiasticos prohibentes in ecclesia fieri convivia: « Honestatem docet B. Benedictus, inquit Hildemarus, sequens auctoritatem canonicam: praecipiunt enim canones in concilio Laodicensi, cap. 24, cujus titulus iste: In ecclesiis prandia fieri non debeant. ] Et tamen diu post Laodicenum concilium haec in ecclesiis edendi consuetudo perseveravit, etiam apud monachos. Vide Hist. monast. Orientis Gallice scriptam, l. II, cap. 2, n. 9. Expleto opere Dei, omnes cum summo silentio exeant. ] Haec enim fuit priscorum monachorum religio, ut summum semper in oratorio silentium custodirent, maxime divinas laudes celebrantes: « Si acciderit ut psallendi tempore vel orandi, aut in medio lectionis aliquis loquatur, aut rideat, inquit Regula sancti Pachomii (Art. 1), solvet cingulum, et, inclinata cervice, manibus ad inferiora depressis, stabit ante altare, et a principe monasterii increpabitur. » Et infra (Art. 68): « Qui una oratione tardius venerit, vel qui mussitaverit, aut", + "candidate_score": 0.642869, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_14_16", + "bdc_text": "Quicquid est , dicere certo nec possum nec , si possem , libenter in alterius messem falcem immittere meam vellemVgl . Adagia , 1 , 4 , 41 ( LB II 167f). . De cessatione item aliorum professorum nihil affirmare certi queo , nisi solorum medicorum , quibus a praelectionibus abstinere , cum duoOswald Bär und Sebastian Sinckeler ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1596", + "psc_text": "sapiens medicus. Si exhibuit fomenta, si unguenta adhortationum, si medicamina Scripturarum divinarum, si ad ultimum ustionem excommunicationis, vel plagas virgarum, etiam si viderit nihil suam praevalere industriam: adhibeat etiam (quod majus est) suam et omnium fratrum pro eo orationem: ut Dominus, qui omnia potest, operetur salutem circa infirmum fratrem. Quod si nec isto modo sanatus fuerit, tunc jam utatur abbas ferro abcissionis, ut ait Apostolus: Auferte malum ex vobis (I Cor. V) . Et iterum: Infidelis si discedit, discedat: ne una ovis morbida omnem gregem contaminet (I Cor. VII) . COMMENTARIUS. Si quis frater frequenter correptus. ] Hoc est bis secrete monitus, et tertio publice objurgatus, ut exponunt Hildemarus, Bernardus Cass. et Boherius. Licet ex Nicolao de Fractura, frequentia in duabus vicibus consistere videtur. Pro qualibet culpa. ] Minori scilicet vel majori, ut loquuntur Bern. Cass., Richardus de S. Angelo, et Boherius. Levis enim culpa, ut ait Bernardus, per contemptum", + "candidate_score": 0.64271, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_4_6", + "bdc_text": "Itaque , quas lectiones vel audiant vel non audiant , affirmare citius ac verius ignorare me quam scire possim . Puto autem Myconium , eorum hospitem , nequaquam ipsos negligere . Alioqui certe lectiones publicę sunt satis multae :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2886", + "psc_text": "mattam vel nattam dicimus: in his autem solis antiqui monachi dormire solebant, et his solis lectulos suos sternebant. » Eodem modo loquitur Petrus Diaconus, sed Bernardus Cassinensis et Boherius lectos stratos intelligunt lectos « ordinatos cum suis stramentis, id est omnibus ad quiescendum necessariis praeparatos. » Similiter Richardus de S. Angelo lectos ordinatos quos etiam molles vult esse S. Fructuosus, c. 10. Vide Regulam Magistri, cap. 79. Et domus Dei a sapientibus sapienter administretur. ] S. Pachomius « sollicitudinem totius dispensationis erga fratres et peregrinos eisdem commisit, qui se in ordine sequebantur, » ut legimus in ejus Vita, cap. 25 (Apud Rosweid, lib. I de Vit. Patr.). Hospitibus autem, cui non praecipitur, nullatenus societur neque colloquatur. ] Haec fuit communis veterum monachorum praxis, quam videre est in omnibus pene antiquis Regulis, Regula SS. Serapionis, Macarii, Paphnutii, et alterius Macarii (Cap. 8): « Nec licebit aliqua fratri eum superveniente sermocinari, non", + "candidate_score": 0.64263, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_9_11", + "bdc_text": "Basel , Matrikel II 18 , Nr. 30 ; Rudolf Thommen , Geschichte der Universität Basel 1532-1632 , Basel 1889 , S. 355f , Nr. 11. , in mathematicis Vitus Veit Ardüser. , in Hebraicis Monsterus Sebastian Münster. , in Gręcis ego , in theologia Carolstadius et Grynaeus alternis septimanis . Taceo lectiones paedagogii , quas omnium minime cessare arbitror .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2674", + "psc_text": "reddidit. Viguisse etiam in coenobiis monachorum Britanniae minoris (Armoricam vocant) litterarum scientias, colligimus ex Vita S. Judoci (Saec. II Ben.) n. 3. 639 Quod si inde gradum faciamus in Hispaniam, idem et ibi reperiemus obtinuisse institutum. Nam cum S. Hildephonsus Toletanus episcopus (In ejus Vita num. 2, ibid.) « sub rudimentis adhuc infantiae degens, divino tactus Spiritu, vita delectatus monachorum, contemptis parentum rerumque affectibus. Agaliense monasterium petierit, monachumque se in eo multis fere annis decenter exhibuerit, » ut loquitur Julianus episcopus; et aliunde ex eodem Juliano scripserit (Num. 3) « quamplurimos libros luculentiore sermone potissimos, « tantam haud dubium doctrinam in Agaliensi monasterio imbibisse necessum est. Intactum etiam hoc saeculo Orientem relinquere non decet; in quo S. Theodorus Siceota defunctus est anno 613; de quo item Georgius ejus discipulus, vitam illius scribens ita loquitur (Bolland. 22 Aprilis): « Infans ipsi oblatus sum, qui et in ejus sancto monasterio enutritus a", + "candidate_score": 0.642063, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_17_19", + "bdc_text": "vgl . Thommen , aaO , S. 212f. tamen sint , itanach ita ein gestrichener Wortanfang . frequens est ut nihil magis . Ego toto hoc anno non cessavi quam eo tempore , quo et apud vos fui , et nunc per octo dies , dum Hagenoam essem profectus , pro qua neglectione totum iam mensem , quo alioqui quiescere etiam academię privilegio licebatVgl .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_782", + "psc_text": "S. Hildegardis. Pertimescendumque est ne si diutius aut silentio, aut orationi occupetur animus, tandem deficiat, sicut arcus, qui, cum nimis aut diutius distenditur, vel debilitatur, vel frangitur. Nec refert quod Regula cap. 42 jubet omni tempore silentio studere monachos; nam multum differunt semper silere, et omni tempore silentio studere; semper silere est nunquam loqui, at vero potest aliquis etiam loquendo silentio studere, puta necessaria duntaxat proferendo, idque breviter, et submissa voce: quamvis laudemus, beatosque praedicemus eos qui possunt valentque ita perpetuo silere, ut nullo hominum consortio indigeant; atque ut hoc nobis aliquando donum Deus concedat, obnixe deprecamur. Tertium, ex abbatis pendere arbitrio assignare dies, horas, tempus seu spatium, locum, modumque colloquii. Communis tamen ordinis usus obtinuit, ut non nisi privatis diebus abbas colloquium permitteret, dominicis festisque diebus duodecim lectionum continuo silentio consecratis. Et certe inter quinque capitula quae receptis concilii Aquisgran. capitulis addiderunt Centuriatores Tom. II Capitul. Baluz., p. 1092", + "candidate_score": 0.641966, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_17_19", + "bdc_text": "vgl . Thommen , aaO , S. 212f. tamen sint , itanach ita ein gestrichener Wortanfang . frequens est ut nihil magis . Ego toto hoc anno non cessavi quam eo tempore , quo et apud vos fui , et nunc per octo dies , dum Hagenoam essem profectus , pro qua neglectione totum iam mensem , quo alioqui quiescere etiam academię privilegio licebatVgl .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_696", + "psc_text": "loci compellat, nec in coemeteria quidem ipsarum ecclesiarum, ubi ad tempus corpus ejus requieverat, mulieribus introire liceat. » Haec Turgottus sub finem saeculi XI scribebat. Sed praeclara sunt ea quae de Thorneiensi monasterio refert Guillelmus Malmesburiensis Lib. IV de Pont. Angl., sub fin. : « Ibi solitudo ingens ad quietem data monachis, ut eo tenacius haereant superis, quo castigatius mortales conspicantur. Femina si ibi videtur, monstro habetur; maribus advenientibus quasi angelis plauditur. Caeterum ibi nullus nisi momentanee conversatur. » Quam in Anglia hauserat disciplinam S. Bonifacius, hanc in Germaniam profectus, in monasteriis a se constructis ibidem refudit, ecclesiarum aditu feminis prorsus interdicto, maxime vero in Fuldensi omnium nobilissimo, cujus basilica uni S. Liobae ob reverentiam S. martyris patebat, ut testatur Rudolfus monachus in Vita S. Liobae cap. 22 Saec. III Bened., part. II, pag. 256 , his verbis: « Interdum etiam et ad monasterium Fuldensium monachorum causa orationis venire solebat,", + "candidate_score": 0.641775, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_18_20", + "bdc_text": "frequens est ut nihil magis . Ego toto hoc anno non cessavi quam eo tempore , quo et apud vos fui , et nunc per octo dies , dum Hagenoam essem profectus , pro qua neglectione totum iam mensem , quo alioqui quiescere etiam academię privilegio licebatVgl . Thommen , aaO , S. 40. , lectionem meam continuo , nempe quia summo mane minus nobis infestus esse calor illeDie außerge wöhnliche Hitze dieses Sommers vermerkt auch Bullinger in seinem Diarium ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2112", + "psc_text": "qui panem cum sale et aqua percipiunt, ubi autem praeter haec aliud aliquid additur, perfectum jejunium non vocatur. » Omnibus mensis. ] Hanc lectionem, quam vulgatae retinent editiones, et in quibusdam codicibus reperiri docent Hildemarus, Bernardus Cassinensis et Boherius, reprobat idem Hildemarus, et cum eo praefati commentatores, cujus loco substituunt omnibus mensibus, sicuti exstat in Regula Magistri cap. 26. Quam lectionem sequuntur antiquae versiones Gallicae, inter alias vetus ex ms. Conch., quae hunc locum ita reddit: en tous les moys de l' an; versio Joannis de Précis cum alia antiqua monasterii S. Remigii Rhemensis: en tout temps; Guidonis Juvenalis: en tout le temps de l' an; Matthiae Lamberti: tous les mois de l' an; altera recentioris auctoris: en tous les mois de l' année. Quam lectionem praefert Menardus, aitque S. Benedictum hic occurrere pravae quorumdam consuetudini, qui ob calores plura fercula in aestate quam in hieme quotidie apponi volebant; quod", + "candidate_score": 0.641678, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_11", + "bdc_text": "Taceo lectiones paedagogii , quas omnium minime cessare arbitror .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_781", + "psc_text": "Et sane S. Benedictus qui illo 183 capite omne cum excommunicatis colloquium prohibet, capitis titulum ita effert: De his qui sine jussione abbatis junguntur excommunicatis; non dicit junguntur vel loquuntur; quia utrumque sub verbo junguntur intelligitur. Addet aliquis locum ex cap. 49 de observatione Quadragesimae, in qua S. Pater praecipit aliquid subtrahi de loquacitate aliorum temporum; confirmaturque ex perpetua ordinis praxi, cujus exemplum videre est in Vita S. Frodoberti abbatis Cellensis Saec. II Bened., p. 630 , ubi quandoque cum discipulis colloquium familiare habuisse dicitur. Hinc fit ut taedio non afficiantur monachi, et severius post haec silentium observetur, ut docet S. Hildegardis. Pertimescendumque est ne si diutius aut silentio, aut orationi occupetur animus, tandem deficiat, sicut arcus, qui, cum nimis aut diutius distenditur, vel debilitatur, vel frangitur. Nec refert quod Regula cap. 42 jubet omni tempore silentio studere monachos; nam multum differunt semper silere, et omni tempore silentio studere; semper", + "candidate_score": 0.641421, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_17_19", + "bdc_text": "vgl . Thommen , aaO , S. 212f. tamen sint , itanach ita ein gestrichener Wortanfang . frequens est ut nihil magis . Ego toto hoc anno non cessavi quam eo tempore , quo et apud vos fui , et nunc per octo dies , dum Hagenoam essem profectus , pro qua neglectione totum iam mensem , quo alioqui quiescere etiam academię privilegio licebatVgl .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1953", + "psc_text": "satis stylo exarata reperi. » Simile est illud quod de S. Benedicto Biscopo refert Beda Venerabilis, quod scilicet aegrotans « quia nullatenus ad orandum surgere, non facile ad explendum solitae psalmodiae cursum linguam vocemque poterat levare, didicit vir prudens, affectu religionis dictante, per singulas diurnae sive nocturnae orationis horas aliquos ad se fratrum vocare, quibus psalmos consuetos duobus in choris resonantibus, et ipse cum eis quatenus poterat psallendo, quod per se solum nequiverat, eorum juvamine suppleret. » Eadem disciplina in aliis etiam Angliae monasteriis vigebat; nam in Croylandensi Turketulus abbas, aegrotante Clarembaldo monacho, ab eo « die nocteque non recedebat, sed juxta recubans, regulare servitium in auribus aegroti decantabat, » quemadmodum scribit Ingulfus, abbas ejusdem coenobii (Ingulf. in Hist. Croyl., anno 974). In Gemmeticensi pariter Hugoni praecentori in vigilia S. Valentini aegrotanti fratres suggerebant (Baldericus Dol. episc. in Histor. Transl. S. Val., apud Boll. 14 Febr.): « Non poteris ad", + "candidate_score": 0.641392, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_15_17", + "bdc_text": "Adagia , 1 , 4 , 41 ( LB II 167f). . De cessatione item aliorum professorum nihil affirmare certi queo , nisi solorum medicorum , quibus a praelectionibus abstinere , cum duoOswald Bär und Sebastian Sinckeler ; vgl . Thommen , aaO , S. 212f. tamen sint , itanach ita ein gestrichener Wortanfang .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1535", + "psc_text": "Cluniacensis monasterii apud Udalricum l. II, c. 18, et ms. S. Benigni Divionensis c. 32, solum habent: « Non offert, non osculatur textum evangelii, non accedit ad pacem. » Sed ab hac poenitentia abstinebant in festis duodecim lectionum, ex praedictis Lanfranci statutis, Cons. Cluniac. et S. Benigni, donec privati dies redirent; in quibus privatis diebus etiam privatim missas celebrare poterant, ut habet Caerem. Bursfeldensium, et docet Petrus Boherius in primo commentario. Usque ad satisfactionem. ] Id est donec ab excommunicatione solvatur; quomodo autem solveretur dicemus postea ad cap. 44. Refectionem autem cibi post fratrum refectionem solus accipiat. ] Id est, sine servitore sibi ministrante, sine consortio fratris secum comedentis, in aliquo diversorio a communi fratrum refectorio separato, vel in communi refectorio post fratrum refectionem, uti exponit Bernardus Cassinensis. Ex antiquis etiam definitionibus Cisterc. (Dist. 7, c. 5): « Extra refectorium ubi abbati visum fuerit secundum regulam comedant. Nec post refectionem", + "candidate_score": 0.641382, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_11", + "bdc_text": "Taceo lectiones paedagogii , quas omnium minime cessare arbitror .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_810", + "psc_text": "instructio discipuli, et doctrina aedificatio ejus. » Tacere et audire discipulo convenit. ] Hinc Scriptura: Audi, inquit, tacens, et pro reverentia accedet tibi bona gratia (Eccli. XXXII) . Plane primus philosophiae nuncupator et creditor Pythagoras accedentes discipulos nihil ante docuit quam tacere; primaque apud eum meditatio futuro sapienti erat linguam omnem coercere: unde et quinquennii silentium discipulis imponebat; quod illi, ut profanam discerent philosophiam, muti cum gaudio persolvebant. Multo nos potiori jure, ut pote coelestis philosophiae discipulos, tacere condecet; nisi forte monachi mores et professionem exuere animus sit: « Vita enim monachi, inquit Joannes Monachus (Lib. II Vitae S. Odonis, n. 11, saec. V), usque adeo est aliquid donec sub silentio esse studuerit: eo vero remoto, quidquid bene et honeste se agere putaverit, secundum institutionem Patrum nihil erit. » Et ideo si qua requirenda sunt. ] Corporalis spiritalisve necessitatis. A priore.] Id est superiore, infit Nicolaus de Fractura, sive abbate,", + "candidate_score": 0.641252, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_15_17", + "bdc_text": "Adagia , 1 , 4 , 41 ( LB II 167f). . De cessatione item aliorum professorum nihil affirmare certi queo , nisi solorum medicorum , quibus a praelectionibus abstinere , cum duoOswald Bär und Sebastian Sinckeler ; vgl . Thommen , aaO , S. 212f. tamen sint , itanach ita ein gestrichener Wortanfang .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1212", + "psc_text": "inopinato legere juberentur, irreprehensibiles apud eum invenirentur, » inquit praefatus lib. de Cura eccles. Caroli Magni: quae verba indicant contrariam apud alios consuetudinem. Redeo ad S. Benedicti textum, qui non modo lectiones, sed etiam responsoria breviari imperata: quod qui fieri possit, non facile est disserere. Existimat Bernardus Cassinensis breviari posse minus protrahendo, et cum minori nota, aut etiam in directum sine cantu recitando, addens tamen: Qui melius videt, melius dicat. Eadem est sententia Nicolai de Fractura. Censet nihilominus Boherius futurum nihil incommodi, si his in casibus lectionum aut responsoriorum minuatur numerus. Sed refragatur Hildemarus his verbis: « Non attinet ad numerum lectionum brevietur, sed ad quantitatem lectionum, ut quamvis duodecim sint, tamen breviores sint quam debet. » Duodecimum ergo sacrarum numerum lectionum retinere voluit S. P. Benedictus, quem etiam olim observabant Ecclesiae Gallicanae ut patet ex liturgia Gallic., l. II, p. 106. Quod si contigerit, digne inde satisfaciat Deo in", + "candidate_score": 0.641172, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_17_19", + "bdc_text": "vgl . Thommen , aaO , S. 212f. tamen sint , itanach ita ein gestrichener Wortanfang . frequens est ut nihil magis . Ego toto hoc anno non cessavi quam eo tempore , quo et apud vos fui , et nunc per octo dies , dum Hagenoam essem profectus , pro qua neglectione totum iam mensem , quo alioqui quiescere etiam academię privilegio licebatVgl .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2679", + "psc_text": "Longius hic foret, nec praesentis est otii per omnia excurrere monasteria. At praeterire non possum ardens in litteris hoc saeculo excolendis Benedictinarum virginum studium: « Quae laus, inquit iterum Mabillonius (Praef. in saec. III, num. 47), etiam Bonifacio auctori tribuenda est. Is quippe in Britannia cum degeret, non tantum viros disciplinis imbuit, verum etiam monachas, quae tantae sapientiae virum, ut scribit Willibaldus, praeceptorem expetierunt. Quo praeceptore paginarum transcurrentes seriem, coelesti instanter scrutinio inhaerebant, et sacramentorum arcana mysteriorumque abdita jugiter meditabantur. In Germaniam ipse profectus, religiosas feminas e Britannia istuc advocavit, ex quibus CUNIHILT et filia ejus BERATHGIT valde eruditae in liberali scientia in Thuringorum regione constituebantur magistrae, ex Othloni lib. I, cap. 25. Praeter eas Lioba Bischofheimensi Parthenoni a Bonifacio praefecta, lectionis studio tanta diligentia incumbebat, ut nisi orationi vacaret, nunquam divina pagina de manibus ejus abscederet. Nam cum ab ipsis infantiae rudimentis grammatica et reliquis liberalium artium studiis esset", + "candidate_score": 0.640842, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_19_21", + "bdc_text": "Ego toto hoc anno non cessavi quam eo tempore , quo et apud vos fui , et nunc per octo dies , dum Hagenoam essem profectus , pro qua neglectione totum iam mensem , quo alioqui quiescere etiam academię privilegio licebatVgl . Thommen , aaO , S. 40. , lectionem meam continuo , nempe quia summo mane minus nobis infestus esse calor illeDie außerge wöhnliche Hitze dieses Sommers vermerkt auch Bullinger in seinem Diarium ; s. HBD 28 , 1-30 . potest .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1365", + "psc_text": "est in servandi ordinis continua jugitate prolixitas; tanta praesertim in ecclesiasticis officiis protelabatur instantia, ut in ipso Cancri sive Leonis aestu, cum longiores sunt dies, vix per totum diem unius saltem vacaret horae dimidium quo fratribus in claustro licuisset miscere colloquium. Hoc autem tam continui laboris exercitium ad hoc est, ut reor, solerti satis ac provida magisterii arte provisum, ut levium atque 325 infirmorum fratrum fragilitatem reprimat, et delinquendi propemodum occasionem tollat, quatenus, etiamsi velint, praeter cogitationem peccare vix possint. Fragilium igitur imbecillitati consulitur, dum in persolvendo continui ordinis penso totum non modo diurni, sed et nocturni temporis spatium profligatur. » Antequam caput istud absolvam, observabo cum Boherio in secundo comm., hujus capitis initio, quosdam olim existimasse S. Patrem Benedictum Gallicano usum esse Psalterio; quod ex iis locis colligebant, quae S. Pater citat ex Psalterio in Regula, in quibus variae reperiuntur lectiones quae non exstant in Romano, bene autem in", + "candidate_score": 0.640489, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_4_6", + "bdc_text": "Itaque , quas lectiones vel audiant vel non audiant , affirmare citius ac verius ignorare me quam scire possim . Puto autem Myconium , eorum hospitem , nequaquam ipsos negligere . Alioqui certe lectiones publicę sunt satis multae :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1453", + "psc_text": "lecti. Sidonius epist. 15, l. 4: Epulum multiplex et capacissima lectisternia para. Acta S. Findani, c. 4: Pro lectisterniis lapides velatos inter fratres pausans occulte corpori supposuit. » Concinit antiqua versio Gallica Regulae S. Benedicti: Les lits soient appareillés comme il appartient à leur conversation; et versio Guidonis: Et aient les couches garnies de ce qu' il faut selon la manière de leur conversation; aliaeque plures expositiones Gallicae. Secunda est quam tradit in secundo comment. Boherius, ubi lectisternia interpretatur lectorum stramenta; quo sensu eam vocem aliquando usurpat S. Gregorius: « Ancillis Dei, quas vos graeca lingua monastrias dicitis, lectisternia emere disposui; quia in lectis suis gravi nuditate in hujus hiemis vehementissimo frigore laborant. » Et alibi ad Joannem abbatem de monte Sina scribens (Lib. XII, ep. 16): « Cognovimus lectos vel lectisternia in Gerontocomio, quod illic ab Isauro constructum est, deesse; propterea misimus laenas 15, rachanas 30, lectos 15. »", + "candidate_score": 0.640257, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_15_17", + "bdc_text": "Adagia , 1 , 4 , 41 ( LB II 167f). . De cessatione item aliorum professorum nihil affirmare certi queo , nisi solorum medicorum , quibus a praelectionibus abstinere , cum duoOswald Bär und Sebastian Sinckeler ; vgl . Thommen , aaO , S. 212f. tamen sint , itanach ita ein gestrichener Wortanfang .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2576", + "psc_text": "Udalrici lib. II, cap. 24. Aut certe qui voluerit legere, sibi sic legat, ut alium non inquietet. ] De hac lectione habemus concilii Aquisgranensis canonem (Can. 38), « ut quando fratres post sextam dormiunt, si quis eorum voluerit legere, in ecclesia aut in lecto suo legat. » Huic canoni concinunt Consuetudines S. Benedicti abbatis Anianensis (Tom. IV Analect.): « Post cibum autem citius redeunt ad stratus suos, maxime juvenes vel negligentes, quorum mores notantur. Si qui sunt de quibus bene praesumitur, et volunt, liceat illis aliquantulum, sed tamen breviter, vacare orationi in ecclesia: in claustro autem vel prohibito loco nullus inveniatur, ne forte, quod absit, aliquis fabulis vacet vel otio. » Divionenses S. Benigni ne quidem brevem in ecclesia consessum indulgent; sed « nemo, inquiunt (Cap. 43), unquam de dormitorio, postquam ad meridianam vel ad completorium introierit, debet exire, nisi forte hi qui necessarii sunt propter hospites foris, sicut est", + "candidate_score": 0.639984, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_15_17", + "bdc_text": "Adagia , 1 , 4 , 41 ( LB II 167f). . De cessatione item aliorum professorum nihil affirmare certi queo , nisi solorum medicorum , quibus a praelectionibus abstinere , cum duoOswald Bär und Sebastian Sinckeler ; vgl . Thommen , aaO , S. 212f. tamen sint , itanach ita ein gestrichener Wortanfang .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_762", + "psc_text": "dicere, quod silentium est clavis religionis. » Obmutui et humiliatus sum. ] Quae duo, ut notat Hildemarus, simul conjunxit, quasi diceret: Non superbe tacui; sunt enim nonnulli aut per superbiam, aut per iram tacentes, de quibus S. Gregorius Lib. XXXIV Moral., cap. 20 : « Aliquando superbi proterva quae sentiunt, nequaquam produnt; et hi quorum loquacitas vix compescitur, nonnunquam ex sola amaritudine intimi rancoris obmutescunt, qui per dolorem mentis procacitatis suae verba subtrahentes cum male loqui soleant, pejus tacent; quia cum peccantes aliquid de correctione audiunt, indignantes etiam responsionis verba suspendunt. » 179 Et silui a bonis. ] Ex quo S. Benedictus infert: Hic ostendit propheta si a bonis eloquiis interdum propter taciturnitatem debet tacere, quanto magis a malis verbis propter poenam peccati debet cessare! ] Prophetae verba ad silentii commendationem adaptat S. Pater, licet in proprio et genuino sensu de praedicatoribus, peccatorum vitia cum coercere nequeunt, silentibus intelligenda videantur:", + "candidate_score": 0.638559, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_11", + "bdc_text": "Taceo lectiones paedagogii , quas omnium minime cessare arbitror .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_809", + "psc_text": "de quo loquitur. Nam loqui et docere magistrum condecet. ] Illi enim per Prophetam dicitur: Clama, ne cesses, quasi tuba exalta vocem tuam, et annuntia populo meo scelera eorum, et domui Jacob peccata eorum (Isai. LVIII) . Apposite autem S. Benedictus ait loqui et docere: « Id est ad hoc debet loqui ut doceat, inquit Bernardus Cassinensis: neque enim verba magistri debent esse nisi doctrina, quia qui alios admonet ad taciturnitatem, debet habere sermonem aedificativum, ratione comptum, et suo tempore suaque congruitate prolatum; unde non dixit B. Benedictus tantum: Magistrum loqui condecet, sed loqui et docere, ut sit sua loquela instructio discipuli, et doctrina aedificatio ejus. » Tacere et audire discipulo convenit. ] Hinc Scriptura: Audi, inquit, tacens, et pro reverentia accedet tibi bona gratia (Eccli. XXXII) . Plane primus philosophiae nuncupator et creditor Pythagoras accedentes discipulos nihil ante docuit quam tacere; primaque apud eum meditatio futuro sapienti erat linguam", + "candidate_score": 0.638532, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_16_18", + "bdc_text": "De cessatione item aliorum professorum nihil affirmare certi queo , nisi solorum medicorum , quibus a praelectionibus abstinere , cum duoOswald Bär und Sebastian Sinckeler ; vgl . Thommen , aaO , S. 212f. tamen sint , itanach ita ein gestrichener Wortanfang . frequens est ut nihil magis .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_231", + "psc_text": "loquitur S. Basilius Const. monast. c. 9 , nihil solidi, nihil quod disciplinae conveniat ordinis, nihil denique prudentiae inest aut gravitatis: contraque summa curiositas, morum perversitas, levitas, inconsiderantia, dolus, hypocrisis, mendacis et veteratoriae orationis plenissima ostentatio in his redundat; In enim et lingua rudes sunt, et ventre intemperantes. » Melius est silere quam loqui, ] ne forte aliis veniat 56 in exemplum. Si ergo silentio obtegenda est miserrima gyrovagorum conversatio, quanto magis fugienda! Sane devitandos imprimis eos suadet S. Basilius in loco a nobis toties citato: imo expellendos ejiciendosque cum ad nos veniunt auctor est S. Joannes Climacus in Scalae gradu 27, ubi sic loquitur: « Notavi ego daemones saepe vagabundos solitarios, et qui nullo consilio solitudinem sunt ingressi, excitare, ut ad veros et justos anachoretas saepius adeant, et pugiles Christi per illos errones vel modicum a studiis pietatis impediant. Hos tu vagones, bone vir, observa, nec recusa hosce inertes", + "candidate_score": 0.638297, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_15_17", + "bdc_text": "Adagia , 1 , 4 , 41 ( LB II 167f). . De cessatione item aliorum professorum nihil affirmare certi queo , nisi solorum medicorum , quibus a praelectionibus abstinere , cum duoOswald Bär und Sebastian Sinckeler ; vgl . Thommen , aaO , S. 212f. tamen sint , itanach ita ein gestrichener Wortanfang .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1078", + "psc_text": "in claustro sese recipiebant, ex cap. 84; unde S. Bernardus singularem monachum describens (De Grad. humil.), aliis in claustro quiescentibus, inquit, solus remanet in oratorio: ubi quod dicit quiescentibus non de corporea, sed de spiritali quiete intelligendum est, ut patet ex Aelredo abbate hom. de duobus discipulis euntibus in Emmaus, et ex Gilberto de Hoillandia Serm. 23, in Cant. Denique apud primos B. Stephani abbatis Obazinensis discipulos (Tom. IV Misc. Baluz.), « illud quod post vigilias intervallum restabat, non quieti aut somno deputabatur sed peculiaribus orationibus aut operibus manuum inserviebat, » ut legitur in ejus Vita, n. 7. Istud autem institutum antiquis monachis, ut vidimus hactenus, inviolabile 254 duplici ex causa commendat Joannes Cassianus: 1º ne purificationem nostram nocturnis orationibus acquisitam invidus hostis illusione somni contaminet; 2º ne somnus ille inertiam in monacho parturiat, ac per totum diem vigorem ejus obtundat, cordis pinguedinem exhauriat, et debilem reddat eum adversus insidias", + "candidate_score": 0.638141, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_15_17", + "bdc_text": "Adagia , 1 , 4 , 41 ( LB II 167f). . De cessatione item aliorum professorum nihil affirmare certi queo , nisi solorum medicorum , quibus a praelectionibus abstinere , cum duoOswald Bär und Sebastian Sinckeler ; vgl . Thommen , aaO , S. 212f. tamen sint , itanach ita ein gestrichener Wortanfang .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_782", + "psc_text": "S. Hildegardis. Pertimescendumque est ne si diutius aut silentio, aut orationi occupetur animus, tandem deficiat, sicut arcus, qui, cum nimis aut diutius distenditur, vel debilitatur, vel frangitur. Nec refert quod Regula cap. 42 jubet omni tempore silentio studere monachos; nam multum differunt semper silere, et omni tempore silentio studere; semper silere est nunquam loqui, at vero potest aliquis etiam loquendo silentio studere, puta necessaria duntaxat proferendo, idque breviter, et submissa voce: quamvis laudemus, beatosque praedicemus eos qui possunt valentque ita perpetuo silere, ut nullo hominum consortio indigeant; atque ut hoc nobis aliquando donum Deus concedat, obnixe deprecamur. Tertium, ex abbatis pendere arbitrio assignare dies, horas, tempus seu spatium, locum, modumque colloquii. Communis tamen ordinis usus obtinuit, ut non nisi privatis diebus abbas colloquium permitteret, dominicis festisque diebus duodecim lectionum continuo silentio consecratis. Et certe inter quinque capitula quae receptis concilii Aquisgran. capitulis addiderunt Centuriatores Tom. II Capitul. Baluz., p. 1092", + "candidate_score": 0.637674, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_16_18", + "bdc_text": "De cessatione item aliorum professorum nihil affirmare certi queo , nisi solorum medicorum , quibus a praelectionibus abstinere , cum duoOswald Bär und Sebastian Sinckeler ; vgl . Thommen , aaO , S. 212f. tamen sint , itanach ita ein gestrichener Wortanfang . frequens est ut nihil magis .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_790", + "psc_text": "« Silentium, inquit Lib. II Histor. Occid. cap. 14, per totam fere diem observantes, mutuis collocutionibus et collationibus unam sibi horam reservant, invicem consolantes, et invicem instruentes. » Quod ita explicat Julianus Varnier De Ant. Praxi Regul. S. B., cap. 16, non quasi singulis diebus unam horam ad mutuam collocutionem reservarent; sed quod, cum abbas fratribus loquendi licentiam indulgeret, integram in id exercitii horam impenderent. Et de hac hora intelligendus S. Bernardus, ubi superbum monachum describens, haec habet In Tract. de Grad. humil., c. 14: « Cum autem pulsato signo necesse est interrumpi colloquium, horam longam breve queritur intervallum. » His in colloquiis, ut id obiter observem, aliquando sermo agebatur de litteris: Si de litteris sermo exoritur, inquit S. Bernardus, vetera proferuntur et nova; volant sententiae, verba resonant ampullosa; aliquando de religione: Quod si de religione agitur, statim visiones et somnia proferuntur, deinde laudat jejunia, etc.; aliquando de rebus jocosis:", + "candidate_score": 0.637224, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_17_19", + "bdc_text": "vgl . Thommen , aaO , S. 212f. tamen sint , itanach ita ein gestrichener Wortanfang . frequens est ut nihil magis . Ego toto hoc anno non cessavi quam eo tempore , quo et apud vos fui , et nunc per octo dies , dum Hagenoam essem profectus , pro qua neglectione totum iam mensem , quo alioqui quiescere etiam academię privilegio licebatVgl .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1365", + "psc_text": "est in servandi ordinis continua jugitate prolixitas; tanta praesertim in ecclesiasticis officiis protelabatur instantia, ut in ipso Cancri sive Leonis aestu, cum longiores sunt dies, vix per totum diem unius saltem vacaret horae dimidium quo fratribus in claustro licuisset miscere colloquium. Hoc autem tam continui laboris exercitium ad hoc est, ut reor, solerti satis ac provida magisterii arte provisum, ut levium atque 325 infirmorum fratrum fragilitatem reprimat, et delinquendi propemodum occasionem tollat, quatenus, etiamsi velint, praeter cogitationem peccare vix possint. Fragilium igitur imbecillitati consulitur, dum in persolvendo continui ordinis penso totum non modo diurni, sed et nocturni temporis spatium profligatur. » Antequam caput istud absolvam, observabo cum Boherio in secundo comm., hujus capitis initio, quosdam olim existimasse S. Patrem Benedictum Gallicano usum esse Psalterio; quod ex iis locis colligebant, quae S. Pater citat ex Psalterio in Regula, in quibus variae reperiuntur lectiones quae non exstant in Romano, bene autem in", + "candidate_score": 0.637189, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_17_19", + "bdc_text": "vgl . Thommen , aaO , S. 212f. tamen sint , itanach ita ein gestrichener Wortanfang . frequens est ut nihil magis . Ego toto hoc anno non cessavi quam eo tempore , quo et apud vos fui , et nunc per octo dies , dum Hagenoam essem profectus , pro qua neglectione totum iam mensem , quo alioqui quiescere etiam academię privilegio licebatVgl .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1673", + "psc_text": "Isthaec autem electio singulis olim annis apud nostros celebrabatur, ut docet nos Mabillonius his verbis (Praef. ad saec. IV Ben., part. I, n. 126): « Officium istud ( obedientiam vocabant veteres) in annum committi antiquus mos est in ordine nostro usitatus. » Cujus sententiam confirmat anonymus in Vita S. Salabergae (Saec. II Ben.): « Famulaque Christi, cui obedientiae causa eodem anno juxta tenorem Regulae ad cellarium custodiendum sororibusque ministrandum ordo evenerat. » Idem colligitur ex Vita S. Joannis Gorziensis n. 73. Auctor est tamen Hildemarus, decanos et cellerarios plures in annos continuari debere: « Cellerarius, inquit (In cap. 32), et decanus non dicit ut per vicem sibi succedant, sed usque dum non potest meliorem invenire, semper ille debet esse in decania sua, aut ille in cellario suo, etiamsi per decem annos meliorem non potest invenire, ille solus agat illud ministerium. » Bernardus etiam Cassinensis et Boherius docent cellerarios, decanos praepositosque", + "candidate_score": 0.63697, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_17_19", + "bdc_text": "vgl . Thommen , aaO , S. 212f. tamen sint , itanach ita ein gestrichener Wortanfang . frequens est ut nihil magis . Ego toto hoc anno non cessavi quam eo tempore , quo et apud vos fui , et nunc per octo dies , dum Hagenoam essem profectus , pro qua neglectione totum iam mensem , quo alioqui quiescere etiam academię privilegio licebatVgl .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1743", + "psc_text": "quasi ad vitam officia monachis essent commissa, cum potius singulis annis renovata fuisse constans sit traditio, quam colligere licet ex sancto Hieronymo de Tabennensibus referente (Praef. in Reg. sancti Pach., n. 8), quod singulis annis mense cui vocabulum est mesore, id est Augusto, « disponuntur monasteriorum capita, dispensatores, praepositi, ministri, prout necessitas postulaverit; » ex Leone Ostiensi docente morem fuisse apud Cassinenses (Chron. Cass. l. I, c. 31) ut pridie calendas Septembris omnium in circuitu monachorum conventus fieret, in quo « sequenti die ordinabantur et describebantur, atque destinabantur in obedientias per singulas prout opportunum erat provincias; » ex Vita sancti Joannis Gorziensis (Num. 73, saec. V Bened.), quem Einoldus abbas diversis exercere mutationibus non destitit; cujus etiam diversa officia describit Joannes abbas Mettensis his verbis: « Jussus praepositus, paret (continuo.) Praepositura deposita, decanus esto; jugum quietus admittit. Eo abiens cellarium cura, manum illico profert. Alio ibi succedente, vestes fratrum serva;", + "candidate_score": 0.636704, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_17_19", + "bdc_text": "vgl . Thommen , aaO , S. 212f. tamen sint , itanach ita ein gestrichener Wortanfang . frequens est ut nihil magis . Ego toto hoc anno non cessavi quam eo tempore , quo et apud vos fui , et nunc per octo dies , dum Hagenoam essem profectus , pro qua neglectione totum iam mensem , quo alioqui quiescere etiam academię privilegio licebatVgl .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1173", + "psc_text": "Martius et Aprilis solent incidere, ad solitum pensum aliquid addi postulabat: quanquam, si S. Benedicti attendatur intentio, nihil praeter Regulam egerint bonae voluntatis fratres, qui tres Septembri et Octobri lectiones in codice recitant, sicuti praedicti commentatores sentiunt. Quam breve responsorium subsequatur. ] Breve utique, quod ex uno alicujus psalmi versiculo componi solet, ut notat Boherius. Ut nunquam minus a duodecim psalmorum quantitate ad vigilias nocturnas dicatur. ] Eumdem psalmorum numerum tanquam sacratum et coelitus acceptum etiam in dominica S. P. Benedictus retinuit; eumdem praescribit concilium Turon. II, can. 18; eumdem persolvebant ad vigilias et ad vespertinam synaxim Aegyptii monachi ex Cassian. l. II, cap. 5 et 6; eumdem S. Pachomio pro suis monachis ab angelo injunctum fuisse tradit Palladius in Laus. c. 38; eumdem et alii monachi observabant ex Regula Solitariorum. Deinde etiam, ut docet Hildemarus, obtinuit consuetudo per Ecclesias Africanas et Occidentales, ut duodecim psalmos ad vigilias nocturnas decantarent.", + "candidate_score": 0.636597, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_15_17", + "bdc_text": "Adagia , 1 , 4 , 41 ( LB II 167f). . De cessatione item aliorum professorum nihil affirmare certi queo , nisi solorum medicorum , quibus a praelectionibus abstinere , cum duoOswald Bär und Sebastian Sinckeler ; vgl . Thommen , aaO , S. 212f. tamen sint , itanach ita ein gestrichener Wortanfang .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1081", + "psc_text": "in Reomensi S. Joannis monasterio colligimus ex libro de Translatione et miraculis ejus, n. 1; sed et S. Galli abbatis discipulos post laborem matutinalis officii quiescendi gratia lectos revisisse auctor est Walfridus in Vita S. Gadi cap. 26 (Saec. II). Similiter S. Geremarus abbas Flaviacensis completo officio revertens in dormitorium in stratu suo collocare se consueverat. ut habent ejus acta n. 14. Idem viguisse in Longoretico monasterio discimus ex Visione Baronti, n. 7, saeculo II Bened.; in Pauliacensi sanctimonialium ex Vita S. Austrobertae, n. 15, saec. III, part. I; in Lindisfarnensis ex Carmine Ethilvulfi monachi cap. 10, 21, 22; in monasterio S. Corbiniani ex ejus Vita auctore Aribone n. 3, denique in Suessionensi B. M. Parthenone aliis in ecclesia vigiliis et orationibus insistentibus, aliae post nocturnum officium dormire permittebantur ex Vita S. Drausii episc., n. 17, apud Bolland., 5 Martii. Sed haec merae indulgentiae, et praeter Regulam S. Benedicti, quae", + "candidate_score": 0.636545, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_15_17", + "bdc_text": "Adagia , 1 , 4 , 41 ( LB II 167f). . De cessatione item aliorum professorum nihil affirmare certi queo , nisi solorum medicorum , quibus a praelectionibus abstinere , cum duoOswald Bär und Sebastian Sinckeler ; vgl . Thommen , aaO , S. 212f. tamen sint , itanach ita ein gestrichener Wortanfang .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1062", + "psc_text": "vero restat post vigilias a fratribus, qui Psalterii et lectionum, seu cantus aliquid indigent, meditationi inserviatur, sicut praecipit Regula, usquequo aliquod indicium lucis appareat; » ex Statutis Lanfranci, quae decernunt (Cap. 1), ut post nocturnos « infantes cum luminaribus in capitulo diligenter a magistris custodiantur, canentes quod necessarium erit; » ex Consuetudinibus Cluniacensis monasterii, in quibus Udalricus exprimens quid per intervallum ageretur, « pueri, inquit, sedent in capitulo, et per aliquem praecinentem cantum addiscunt; » denique ex Vita S. Gildasii abbatis Ruyensis n. 42 (Saec. I Bened., pag. 150): « Nocte quadam dum pueriles monachi ad mensam sederent, et psalmos firmarent, adversarius adfuit. » Tandem Guido Juvenalis in Gallica versione sanctum Benedictum ita intelligit, ut qui legere, praevidere et quaerere aliquid opus habent id exsequantur: alii vero contemplationi seu rerum divinarum meditationi vacent, Regulae textum contra fidem omnium mss. ita corrumpens: Quod vero restat post vigilias, a fratribus (nisi qui", + "candidate_score": 0.636516, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_16_18", + "bdc_text": "De cessatione item aliorum professorum nihil affirmare certi queo , nisi solorum medicorum , quibus a praelectionibus abstinere , cum duoOswald Bär und Sebastian Sinckeler ; vgl . Thommen , aaO , S. 212f. tamen sint , itanach ita ein gestrichener Wortanfang . frequens est ut nihil magis .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_762", + "psc_text": "dicere, quod silentium est clavis religionis. » Obmutui et humiliatus sum. ] Quae duo, ut notat Hildemarus, simul conjunxit, quasi diceret: Non superbe tacui; sunt enim nonnulli aut per superbiam, aut per iram tacentes, de quibus S. Gregorius Lib. XXXIV Moral., cap. 20 : « Aliquando superbi proterva quae sentiunt, nequaquam produnt; et hi quorum loquacitas vix compescitur, nonnunquam ex sola amaritudine intimi rancoris obmutescunt, qui per dolorem mentis procacitatis suae verba subtrahentes cum male loqui soleant, pejus tacent; quia cum peccantes aliquid de correctione audiunt, indignantes etiam responsionis verba suspendunt. » 179 Et silui a bonis. ] Ex quo S. Benedictus infert: Hic ostendit propheta si a bonis eloquiis interdum propter taciturnitatem debet tacere, quanto magis a malis verbis propter poenam peccati debet cessare! ] Prophetae verba ad silentii commendationem adaptat S. Pater, licet in proprio et genuino sensu de praedicatoribus, peccatorum vitia cum coercere nequeunt, silentibus intelligenda videantur:", + "candidate_score": 0.636433, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_24", + "bdc_text": "Tu igitur animum potius aestima tibi ac vestris omnibus deditissimum .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_447", + "psc_text": "exponit S. Augustinus Lib. I de Doct. Christ., c. 22 : « Haec est regula dilectionis divinitus constituta: Diliges proximum tuum sicut teipsum; Deum vero ex toto corde, ex tota anima, ex tota mente; ut omnes cogitationes tuas, et omnem vitam, et omnem intellectum in illum conferas, a quo habes ea ipsa quae confers. Cum ait: Toto corde, tota anima, tota mente, nullam vitae nostrae partem reliquit quae vacare debeat, et quasi locum dare, ut alia re velit frui; sed quidquid aliud diligendum venerit in animum, illuc rapiatur, quo totus dilectionis impetus currit. » Aliter S. Bernardus hunc locum explicat Serm. 20, in Cant.: « Mihi, inquit, videtur, si alius competentior sensus in hac trina distinctione non occurrit, amor quidem cordis ad zelum quemdam pertinere affectionis; animae vero amor ad industriam seu judicium rationis; virtutis autem dilectio ad animi posse referri constantiam vel vigorem. Dilige ergo Dominum Deum tuum toto", + "candidate_score": 0.636239, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_17_19", + "bdc_text": "vgl . Thommen , aaO , S. 212f. tamen sint , itanach ita ein gestrichener Wortanfang . frequens est ut nihil magis . Ego toto hoc anno non cessavi quam eo tempore , quo et apud vos fui , et nunc per octo dies , dum Hagenoam essem profectus , pro qua neglectione totum iam mensem , quo alioqui quiescere etiam academię privilegio licebatVgl .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1213", + "psc_text": "numerum lectionum brevietur, sed ad quantitatem lectionum, ut quamvis duodecim sint, tamen breviores sint quam debet. » Duodecimum ergo sacrarum numerum lectionum retinere voluit S. P. Benedictus, quem etiam olim observabant Ecclesiae Gallicanae ut patet ex liturgia Gallic., l. II, p. 106. Quod si contigerit, digne inde satisfaciat Deo in oratorio per cujus evenerit neglectum. ] Qualis 286 esse debeat illa satisfactio subticuit S. Benedictus, sed eam aperiunt aliquo modo commentatores: « Postquam completum fuerit matutinum, inquit Hildemarus, et postquam exierint, sive intraverint hebdomadarii coquinae, ille per cujus evenerit neglectum tandiu debet stare in curvum ante altare quoadusque fratres exeant foras. » Et Boherius: « Erit ibi prostratus in terram tandiu, donec arbitrio abbatis fuerit satisfactum; vel non imponet in choro utique psalmum et antiphonam, donec, etc.; vel erit forsan haec oratorii punitio, quia non stabit in ordine suo in choro, sed in loco in quo aspici valeat ab omnibus", + "candidate_score": 0.636129, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_16_18", + "bdc_text": "De cessatione item aliorum professorum nihil affirmare certi queo , nisi solorum medicorum , quibus a praelectionibus abstinere , cum duoOswald Bär und Sebastian Sinckeler ; vgl . Thommen , aaO , S. 212f. tamen sint , itanach ita ein gestrichener Wortanfang . frequens est ut nihil magis .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_781", + "psc_text": "Et sane S. Benedictus qui illo 183 capite omne cum excommunicatis colloquium prohibet, capitis titulum ita effert: De his qui sine jussione abbatis junguntur excommunicatis; non dicit junguntur vel loquuntur; quia utrumque sub verbo junguntur intelligitur. Addet aliquis locum ex cap. 49 de observatione Quadragesimae, in qua S. Pater praecipit aliquid subtrahi de loquacitate aliorum temporum; confirmaturque ex perpetua ordinis praxi, cujus exemplum videre est in Vita S. Frodoberti abbatis Cellensis Saec. II Bened., p. 630 , ubi quandoque cum discipulis colloquium familiare habuisse dicitur. Hinc fit ut taedio non afficiantur monachi, et severius post haec silentium observetur, ut docet S. Hildegardis. Pertimescendumque est ne si diutius aut silentio, aut orationi occupetur animus, tandem deficiat, sicut arcus, qui, cum nimis aut diutius distenditur, vel debilitatur, vel frangitur. Nec refert quod Regula cap. 42 jubet omni tempore silentio studere monachos; nam multum differunt semper silere, et omni tempore silentio studere; semper", + "candidate_score": 0.63598, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_17_19", + "bdc_text": "vgl . Thommen , aaO , S. 212f. tamen sint , itanach ita ein gestrichener Wortanfang . frequens est ut nihil magis . Ego toto hoc anno non cessavi quam eo tempore , quo et apud vos fui , et nunc per octo dies , dum Hagenoam essem profectus , pro qua neglectione totum iam mensem , quo alioqui quiescere etiam academię privilegio licebatVgl .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1078", + "psc_text": "in claustro sese recipiebant, ex cap. 84; unde S. Bernardus singularem monachum describens (De Grad. humil.), aliis in claustro quiescentibus, inquit, solus remanet in oratorio: ubi quod dicit quiescentibus non de corporea, sed de spiritali quiete intelligendum est, ut patet ex Aelredo abbate hom. de duobus discipulis euntibus in Emmaus, et ex Gilberto de Hoillandia Serm. 23, in Cant. Denique apud primos B. Stephani abbatis Obazinensis discipulos (Tom. IV Misc. Baluz.), « illud quod post vigilias intervallum restabat, non quieti aut somno deputabatur sed peculiaribus orationibus aut operibus manuum inserviebat, » ut legitur in ejus Vita, n. 7. Istud autem institutum antiquis monachis, ut vidimus hactenus, inviolabile 254 duplici ex causa commendat Joannes Cassianus: 1º ne purificationem nostram nocturnis orationibus acquisitam invidus hostis illusione somni contaminet; 2º ne somnus ille inertiam in monacho parturiat, ac per totum diem vigorem ejus obtundat, cordis pinguedinem exhauriat, et debilem reddat eum adversus insidias", + "candidate_score": 0.635897, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_17_19", + "bdc_text": "vgl . Thommen , aaO , S. 212f. tamen sint , itanach ita ein gestrichener Wortanfang . frequens est ut nihil magis . Ego toto hoc anno non cessavi quam eo tempore , quo et apud vos fui , et nunc per octo dies , dum Hagenoam essem profectus , pro qua neglectione totum iam mensem , quo alioqui quiescere etiam academię privilegio licebatVgl .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2595", + "psc_text": "operis cura succedat, praeter aegrotos tantum, quibus imponi hoc supra propriam voluntatem vel potius virtutem communis infirmitas non permittit. » Regula S. Columbani (Cap. 3): « Quotidie jejunandum est, sicut quotidie orandum est; quotidie laborandum quotidieque est legendum. » Regula Tarnatensis (Cap. 9): « Omni tempore duabus horis in die spirituali meditationi vacabunt; aestatis vero tempore matutinis ex more completis, et prima dicta, omnes opera quae jubentur assumant. Deinde tertia celebrata, ad expedienda quae suscepta fuerant revertantur . . . . A sexta quoque hora usque ad nonam vacent quieti vel etiam lectioni. Post horam vero nonam, aut in horto, aut ubi poscit utilitas, usque ad horam lucernarii omnes in unum solatium commodabunt. Hiemis vero tempore, matutinis vel prima transactis, omnibus usque ad tertiam vacare conceditur lectioni; qua consummata, gratanter quod eis injunctum fuerit implere festinent, ut jam dictum est, usque ad horam lucernarii. » 621 Regula S. Isidori (Cap.", + "candidate_score": 0.635435, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_8_10", + "bdc_text": "- Lit. : Basel , Matrikel II 18 , Nr. 30 ; Rudolf Thommen , Geschichte der Universität Basel 1532-1632 , Basel 1889 , S. 355f , Nr. 11. , in mathematicis Vitus Veit Ardüser. , in Hebraicis Monsterus Sebastian Münster. , in Gręcis ego , in theologia Carolstadius et Grynaeus alternis septimanis .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2673", + "psc_text": "Benedicti Biscopi n. 18. His adjungendus est Beda Venerabilis, qui, ut scribit Cuthbertus ejus discipulus in ejus Vita n. 2 (Saec. III Ben.), in Girwensi monasterio « infantulus bonae spei et divina et saeculari litteratura diligenter imbuitur . . . . . Et cum in Latina erudiretur lingua, Graecae quoque peritiam non mediocriter percepit. » Neque vero in sola Latinae et Graecae linguae scientia profecit, sed in omni etiam artium liberalium disciplina; id quod testantur varia quae post se reliquit et hactenus perseverant omnigenae doctrinae monumenta. Porro quam infantulus acceperat doctrinam, eamdem factus in eodem monasterio magister fratribus suis postea reddidit. Viguisse etiam in coenobiis monachorum Britanniae minoris (Armoricam vocant) litterarum scientias, colligimus ex Vita S. Judoci (Saec. II Ben.) n. 3. 639 Quod si inde gradum faciamus in Hispaniam, idem et ibi reperiemus obtinuisse institutum. Nam cum S. Hildephonsus Toletanus episcopus (In ejus Vita num. 2, ibid.) « sub", + "candidate_score": 0.63539, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_16_18", + "bdc_text": "De cessatione item aliorum professorum nihil affirmare certi queo , nisi solorum medicorum , quibus a praelectionibus abstinere , cum duoOswald Bär und Sebastian Sinckeler ; vgl . Thommen , aaO , S. 212f. tamen sint , itanach ita ein gestrichener Wortanfang . frequens est ut nihil magis .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1016", + "psc_text": "S. Bernardi auctoritas (Serm. 64, in Cant.): « Publice praedicare nec monacho convenit, nec novitio expedit, nec non misso licet. » Gilberti de Hoillandia (Serm. 18 in Cant.): « Nemo praedicationis officium assumat, nemo sibi sumat honorem nisi vocatus a Deo. » Et certe recte argumentatur auctor Sermonum ad Fratres in eremo, cum dicit (Serm. 23): « Officium vestrum est non solum carnem jejuniis, abstinentia escae et potus affligere, quantum valetudo naturae permittit; sed etiam mundum contemnere, et non doctoris 239 appetere cathedram, sed in cilicio et cinere perseverare in eremo debemus. » Vide Petri Blesensis epist. 13. Caeterum quam hic tradit hujus loci Regulae explanationem Petrus Boherius, eamdem sequitur Julianus Warnier in eo quem conscripsit libro de Antiqua et vera Regulae S. Benedicti praxi, cap. 35. Monstrante Scriptura quia in multiloquio non effugitur peccatum. ] Hanc sententiam supra exposuimus. Et quia vir linguosus. ] Vir linguosus ex S. Augustino", + "candidate_score": 0.635162, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_16_18", + "bdc_text": "De cessatione item aliorum professorum nihil affirmare certi queo , nisi solorum medicorum , quibus a praelectionibus abstinere , cum duoOswald Bär und Sebastian Sinckeler ; vgl . Thommen , aaO , S. 212f. tamen sint , itanach ita ein gestrichener Wortanfang . frequens est ut nihil magis .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_809", + "psc_text": "de quo loquitur. Nam loqui et docere magistrum condecet. ] Illi enim per Prophetam dicitur: Clama, ne cesses, quasi tuba exalta vocem tuam, et annuntia populo meo scelera eorum, et domui Jacob peccata eorum (Isai. LVIII) . Apposite autem S. Benedictus ait loqui et docere: « Id est ad hoc debet loqui ut doceat, inquit Bernardus Cassinensis: neque enim verba magistri debent esse nisi doctrina, quia qui alios admonet ad taciturnitatem, debet habere sermonem aedificativum, ratione comptum, et suo tempore suaque congruitate prolatum; unde non dixit B. Benedictus tantum: Magistrum loqui condecet, sed loqui et docere, ut sit sua loquela instructio discipuli, et doctrina aedificatio ejus. » Tacere et audire discipulo convenit. ] Hinc Scriptura: Audi, inquit, tacens, et pro reverentia accedet tibi bona gratia (Eccli. XXXII) . Plane primus philosophiae nuncupator et creditor Pythagoras accedentes discipulos nihil ante docuit quam tacere; primaque apud eum meditatio futuro sapienti erat linguam", + "candidate_score": 0.6344, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_16_18", + "bdc_text": "De cessatione item aliorum professorum nihil affirmare certi queo , nisi solorum medicorum , quibus a praelectionibus abstinere , cum duoOswald Bär und Sebastian Sinckeler ; vgl . Thommen , aaO , S. 212f. tamen sint , itanach ita ein gestrichener Wortanfang . frequens est ut nihil magis .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2031", + "psc_text": "Nicolaus de Fractura. Denique Benedictus papa XII in sua pro monachis Benedictinis Constitutione (Cap. 26): « Quotiens plures simul carnes in infirmitorio comedent, versus et oratio in principio mensae, ac post refectionem hymnus et versus dicatur, et continuum discumbendo silentium observetur, ibique legatur sicut in refectorio continue aliquid, quod aedificet audientes. » Ipsis etiam minutis duobus post minutionem sequentibus diebus mixtum sumentibus praescribit S. Lanfrancus, ut « lectio ab uno aliquo memoriter recitetur. » Nec praetereundum quod addit Hildemarus: « Sciendum est quia cum abbas foras ambulat debet legi ad mensam ejus, verumtamen breviter, id est parva lectio, non sicut in refectorio semper usque ad finem mensae, sed ante debet finiri lectio. Si vero fratres in labore sunt, et ibi manent, debet pleniter sicut in refectorio illis legi lectio. Si autem non fuerit generalitas, et non manserint, debet parum legi. Similiter si tantum manserint . . . parum legendum est.", + "candidate_score": 0.634052, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_16", + "bdc_text": "De cessatione item aliorum professorum nihil affirmare certi queo , nisi solorum medicorum , quibus a praelectionibus abstinere , cum duoOswald Bär und Sebastian Sinckeler ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1895", + "psc_text": "pacem, ad communionem, praeter illos qui pro nimia senectute, vel infirmitate, inter illos stare non possunt, qui tamen separatim communicant. Si quis vero hoc spiritali dono, id est corporis et sanguinis Domini nostri Jesu Christi se privaverit, Pater monasterii, qui praesens semper esse debet dum communicant, 454 cur hoc illi evenerit scire debet omnino. » De aliis vero Germaniae monachis ita praescribunt Germaniae Consuetudines mss. n. 21: « Communionem dominicam tempore duodecim lectionum, pacem, oblationem quoque tempore suo nullus praetermittere audeat absque permissu prioris. » Et certe citra omnem dubitationem videtur S. Pater Benedictus priscorum monachorum aemulatus fuisse exempla, qui, teste Cassiano (Lib. III, c. 2), sabbatis dominicisque diebus sacrae communionis obtentu hora tertia convenire solebant; quique, ut scribit S. Joannes Damascenus (In Vita SS. Barlaam, et Iosap., lib. I de Vit. Patr.), « procul inter se constructis aediculis dominicis diebus ad unam et eamdem ecclesiam pergunt ac divina mysteria,", + "candidate_score": 0.634027, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_16", + "bdc_text": "De cessatione item aliorum professorum nihil affirmare certi queo , nisi solorum medicorum , quibus a praelectionibus abstinere , cum duoOswald Bär und Sebastian Sinckeler ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1414", + "psc_text": "recedant. » Idem habet Regula S. Macarii c. 15, et Regula S. Pachomii (Art. 11 in cod. Regul.): « Quando in collecta orant fratres, nemo egredietur absque jussione majorum. » Sed hujusmodi leges non magni pendebat negligens ille monachus, S. Mederici abbatis discipulus (In ejus Vita, n. 7, saec. III Bened., part. I), qui « statim ut synaxeos oratio consueta finienda esset, et antequam genua flecteret, ab ecclesia exiret; » cujus ille morbum pane benedicto sanavit. Denique Benedictus Haeftenus (Catechism. monast., part. I, disq. 6, § 2) hunc locum intelligit de oratione mentali et secreta, quae expleto opere Dei fieret in conventu, nixus maxime S. Gregorii testimonio, quod modo retulimus, et explicuimus; eamque una hora integra perdurasse existimat in suo ad Vitam S. Benedicti commentario, c. 4, quod an sit orationem breviare, judicare quilibet potest. Ejus sententia hoc argumento stabiliri potest, quod S. Benedictus superiori capite egisse videatur de toto", + "candidate_score": 0.633493, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_16_18", + "bdc_text": "De cessatione item aliorum professorum nihil affirmare certi queo , nisi solorum medicorum , quibus a praelectionibus abstinere , cum duoOswald Bär und Sebastian Sinckeler ; vgl . Thommen , aaO , S. 212f. tamen sint , itanach ita ein gestrichener Wortanfang . frequens est ut nihil magis .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1414", + "psc_text": "recedant. » Idem habet Regula S. Macarii c. 15, et Regula S. Pachomii (Art. 11 in cod. Regul.): « Quando in collecta orant fratres, nemo egredietur absque jussione majorum. » Sed hujusmodi leges non magni pendebat negligens ille monachus, S. Mederici abbatis discipulus (In ejus Vita, n. 7, saec. III Bened., part. I), qui « statim ut synaxeos oratio consueta finienda esset, et antequam genua flecteret, ab ecclesia exiret; » cujus ille morbum pane benedicto sanavit. Denique Benedictus Haeftenus (Catechism. monast., part. I, disq. 6, § 2) hunc locum intelligit de oratione mentali et secreta, quae expleto opere Dei fieret in conventu, nixus maxime S. Gregorii testimonio, quod modo retulimus, et explicuimus; eamque una hora integra perdurasse existimat in suo ad Vitam S. Benedicti commentario, c. 4, quod an sit orationem breviare, judicare quilibet potest. Ejus sententia hoc argumento stabiliri potest, quod S. Benedictus superiori capite egisse videatur de toto", + "candidate_score": 0.633129, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_16_18", + "bdc_text": "De cessatione item aliorum professorum nihil affirmare certi queo , nisi solorum medicorum , quibus a praelectionibus abstinere , cum duoOswald Bär und Sebastian Sinckeler ; vgl . Thommen , aaO , S. 212f. tamen sint , itanach ita ein gestrichener Wortanfang . frequens est ut nihil magis .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_782", + "psc_text": "S. Hildegardis. Pertimescendumque est ne si diutius aut silentio, aut orationi occupetur animus, tandem deficiat, sicut arcus, qui, cum nimis aut diutius distenditur, vel debilitatur, vel frangitur. Nec refert quod Regula cap. 42 jubet omni tempore silentio studere monachos; nam multum differunt semper silere, et omni tempore silentio studere; semper silere est nunquam loqui, at vero potest aliquis etiam loquendo silentio studere, puta necessaria duntaxat proferendo, idque breviter, et submissa voce: quamvis laudemus, beatosque praedicemus eos qui possunt valentque ita perpetuo silere, ut nullo hominum consortio indigeant; atque ut hoc nobis aliquando donum Deus concedat, obnixe deprecamur. Tertium, ex abbatis pendere arbitrio assignare dies, horas, tempus seu spatium, locum, modumque colloquii. Communis tamen ordinis usus obtinuit, ut non nisi privatis diebus abbas colloquium permitteret, dominicis festisque diebus duodecim lectionum continuo silentio consecratis. Et certe inter quinque capitula quae receptis concilii Aquisgran. capitulis addiderunt Centuriatores Tom. II Capitul. Baluz., p. 1092", + "candidate_score": 0.6326, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_8_10", + "bdc_text": "- Lit. : Basel , Matrikel II 18 , Nr. 30 ; Rudolf Thommen , Geschichte der Universität Basel 1532-1632 , Basel 1889 , S. 355f , Nr. 11. , in mathematicis Vitus Veit Ardüser. , in Hebraicis Monsterus Sebastian Münster. , in Gręcis ego , in theologia Carolstadius et Grynaeus alternis septimanis .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2680", + "psc_text": "liberali scientia in Thuringorum regione constituebantur magistrae, ex Othloni lib. I, cap. 25. Praeter eas Lioba Bischofheimensi Parthenoni a Bonifacio praefecta, lectionis studio tanta diligentia incumbebat, ut nisi orationi vacaret, nunquam divina pagina de manibus ejus abscederet. Nam cum ab ipsis infantiae rudimentis grammatica et reliquis liberalium artium studiis esset instituta, tanta meditationis instantia spiritualis scientiae perfectionem conabatur assequi, ut consentiente cum ingenio lectione, duplicato naturae et industriae bono, eruditissima redderetur. Atque ut melius scias quibus potissimum studiis animum informaret, audi Rodulfum ipsius Vitae scriptorem hoc modo prosequentem: Sed et dicta SS. Patrum, et decreta canonum, totiusque ecclesiastici ordinis jura plenitudini perfectionis adjecit. Eo in Parthenone non parvus ancillarum Dei numerus collectus est, quae ad exemplum beatae magistrae, coelestis disciplinae studiis instituebantur, et in tantum doctrina ejus proficiebant, ut plures ex illis postmodum magistrae fierent aliarum, ita ut nulla, aut etiam rara in illis regionibus essent monasteria feminarum quae non", + "candidate_score": 0.632078, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_0_2", + "bdc_text": "S . Quod me hortaris Ein entsprechender Brief Bullingers ist nicht vorhanden. , doctissime Bullingere , ut de puerorum vestrorum apud Myconium iam agentium Konrad Suter , Christoph Rotacher und Christian Wirth ; vgl . oben Nr. 1377 , Anm.1 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3515", + "psc_text": "Summus itaque locus bene regitur, cum is qui praeest, vitiis potius quam fratribus dominatur: bene acceptam potestatem regit, qui et tenere illam novit et impugnare; bene hanc regit, qui scit per illum super culpas erigi, scit cum illa caeteris in aequalitate componi. » Eamdem ipse S. pontifex servabat regulam: unde et ad Venantium Italiae cancellarium scribens (Lib. I, epist. 33), « sic, inquit, culpam tuam insequor, ut te diligam: sic personam diligo, ut culpae vitium non amplectar. » Eamdem et S. Fulgentius (Bolland., 1 Januar.), qui « odiens vitia, diligens homines, tandiu severus apparebat quandiu disciplinae spiritualis utilitas exigebat: alias autem circa singulos ita mansuetus fuit, et communis, et facilis, ut neminem fratrum puro nomine clamitaret, neque cum typho saecularis dominationis aliquibus quamvis parvulis imperaret. » In ipsa autem correptione prudenter agat. ] Qualiter fieri debeat correptio, alio juvat ex ore audire: « In his, qui plerumque contingere solent, lapsibus", + "candidate_score": 0.632071, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_16", + "bdc_text": "De cessatione item aliorum professorum nihil affirmare certi queo , nisi solorum medicorum , quibus a praelectionibus abstinere , cum duoOswald Bär und Sebastian Sinckeler ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2705", + "psc_text": "Absit ergo, absit ut scientiis coenobiorum inordinationes imputemus; absit ut propensionem ad sacras litteras, quas summi pontifices et concilia monachis commendant, relictam in monasteriis esse a daemone dicamus ad regularis observantiae subversionem. Longe aliter sentiebat videratque Adalbero, Augustensis Ecclesiae episcopus, qui rediens e monasterio S. Galli, ubi omnes tunc scientiae vigebant, et quod devotionis gratia visitarat, « interrogatus inter caetera aliquando a suis, inquit Ekkehardus Sanctigallensis monachus (In Vit. Notkeri Balbul., apud Boll. 6 April.), essetne nobiscum, ut fama vulgavit, religio cum doctrina, severitas cum disciplina? Caeteri, inquit, quid sentiant nescio, quod mihi animo est pronuntio: Unum ego sanctum, et hunc defunctum quaesivi; vivos autem, ut vere fratres fatear, sanctissimos inveni. Doctrinam vero illorum et disciplinam in virtutum eorum operibus videre est. Delectat me talium memorari, quos quidem ut iterum videam vix exspecto, etc. » Igitur si qui aliquando monachi scientiis dediti prolapsi sunt, id non scientiis, quibus a crimine", + "candidate_score": 0.631359, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_8_10", + "bdc_text": "- Lit. : Basel , Matrikel II 18 , Nr. 30 ; Rudolf Thommen , Geschichte der Universität Basel 1532-1632 , Basel 1889 , S. 355f , Nr. 11. , in mathematicis Vitus Veit Ardüser. , in Hebraicis Monsterus Sebastian Münster. , in Gręcis ego , in theologia Carolstadius et Grynaeus alternis septimanis .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2672", + "psc_text": "multis potest exemplis confirmari, nimirum saeculo VII Theodorus ex monacho Cantuariensis episcopus, et Adrianus abbas (Saec. II Ben.) « quia litteris sacris simul et saecularibus abundanter ambo erant instructi, congregata discipulorum caterva, scientiae salutaris quotidie flumina irrigandis eorum cordibus emanabant, ita ut metricae artis, astronomicae, et arithmeticae, ecclesiasticae disciplinam inter sacrorum apicum volumina suis auditoribus contraderent, » ex Vita sancti Theodori num. 5. Huetbertus etiam abbas (Ibid.) in Wiremuthensi coenobio « a primis pueritiae temporibus non solum regularis observantia disciplinae institutus; sed et scribendi, cantandi, legendi, ac docendi fuerat non parva exercitatus industria, » ex libro II de Vita S. Benedicti Biscopi n. 18. His adjungendus est Beda Venerabilis, qui, ut scribit Cuthbertus ejus discipulus in ejus Vita n. 2 (Saec. III Ben.), in Girwensi monasterio « infantulus bonae spei et divina et saeculari litteratura diligenter imbuitur . . . . . Et cum in Latina erudiretur lingua, Graecae quoque", + "candidate_score": 0.630719, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_16", + "bdc_text": "De cessatione item aliorum professorum nihil affirmare certi queo , nisi solorum medicorum , quibus a praelectionibus abstinere , cum duoOswald Bär und Sebastian Sinckeler ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2150", + "psc_text": "Propter diversorum infirmitates, ut forte qui et uno non poterit edere, ex alio reficiatur. Ne forte in solo pane quis, unicum praeparatum pulmentum fastidiens, reficeret. Sed quid cum solum propter diversorum infirmitates deo pulmenta S. Pater indulgeat, ut qui ex uno edere non potuerit, ex alio reficiatur, unico contentus esse debet monachus, aut ex utroque refici licebit? Respondet Petrus Boherius: « Quamvis bene faciat si a secundo abstineat, et de tali possibili abstinentia teneatur Deo gratias reddere, non credo tamen fratrem peccare, si de ambobus rationabiliter sumat, cum nec Magister hoc tacite hic prohibuerit, vel expresse. » Similiter Hildemarus: « Hoc sciendum est, inquit, quia potest ex duobus refici, si valet; eo quod non est ejus intentio de hoc, ut si potest de ambobus edere pulmentis, ex uno tantum edat. Et quod ita sit, manifestatur ubi dicit. Addatur et tertium; quia nequaquam dixisset addi et tertium, si solummodo voluisset edere", + "candidate_score": 0.630318, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_30_32", + "bdc_text": "intelliges et amicorum literis ; nam ego , quod vel narratione dignum sit , nihil vidi. [ Adresse darunter : ] Domino Henrico Bullingero , amico et fratri charissimo suo .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2846", + "psc_text": "» Est autem auditorium locus capitulo proximus: locutorium appellare solent. Auditorii tamen nomine hic capitulum intelligit noster Mabillonius. Quarto, exponebatur hospiti recitata lectio, ut docet Hildemarus: « Si autem talis fuerit hospes, debet etiam exponi lectio; » patetque ex supra citato libro Usuum Cisterciensium, cap. 87, et ex Adalgiso monacho in lib. Mir. S. Theoderici cap. 15, ubi refert Rodulfum abbatem suo in monasterio excepisse Robertum Flandrensem comitem, et reginam, eisque ad mensam adhibuisse lectionem ex Vita S. Theoderici: « Beatissimi Theoderici Vitam virtutibus illustrem coram eis a fratribus lectam et expositam, quasi saluberrimum animae ferculum illis apposuit, quod prae caeteris sumptibus et impensis uterque magni fecit. » Quinto, ubi ignotus advenisset monachus, lectioni tota simul congregatio aderat, ut manifestum est ex Capitulis monachorum ad Augiam directorum (Cap. 12): « Omnes hospites supervenientes cum lectione divina suscipiunt; incognitis tamen monachis ad lectionem omnis pariter concurrit congregatio, ut Christus in eis", + "candidate_score": 0.63029, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_8_10", + "bdc_text": "- Lit. : Basel , Matrikel II 18 , Nr. 30 ; Rudolf Thommen , Geschichte der Universität Basel 1532-1632 , Basel 1889 , S. 355f , Nr. 11. , in mathematicis Vitus Veit Ardüser. , in Hebraicis Monsterus Sebastian Münster. , in Gręcis ego , in theologia Carolstadius et Grynaeus alternis septimanis .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2658", + "psc_text": "cum Polichronio doctrinae scientiis imbuti fuerunt Severus Trevirensis, Albinus Catalaunensis, Aventinus Trecensis episcopi, et S. Aemilianus: omnes vitae merito et sanctitate insignes. Idem de Britanniae monachis asserendum esse constat, tum ex vita S. Gildae abbatis Ruyensis (Saec. I Bened.), qui sub finem saeculi V abbati « Hilduto traditur imbuendus, qui suscipiens sanctum puerulum, sacris litteris coepit instruere illum; et videns eum formae specie fulgentem, ac liberalibus studiis instantissime intentum, benigno amore dilexit, etc. » Sub eodem magistro profecere etiam Samson et Paulus, quorum primus Dolensis, alter Oximensis fuit episcopus ex ejusdem Vitae n. 3. Et quidem de S. Samsone constat ex ejus Vita n. 7, ab auctore subaequali scripta, ubi de Hilduto sive Eltuto magistro sic disserit: « Ille vero Eltutus de totis Scripturis Veteris ac Novi Testamenti, et omnis philosophiae generis, geometriae scilicet ac rhetoricae grammaticae, et arithmeticae, et omnium artium philosophiae omnium Britannorum peritissimus erat. » Additque: «", + "candidate_score": 0.629777, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_16", + "bdc_text": "De cessatione item aliorum professorum nihil affirmare certi queo , nisi solorum medicorum , quibus a praelectionibus abstinere , cum duoOswald Bär und Sebastian Sinckeler ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1991", + "psc_text": "prior ut veniat congruum non fuerit, per infirmarium mittit. » Quae verba ostendunt 476 quam cauti et religiosi fuerint in concedendis carnibus majores nostri. Simile aliquid habent Udalricus lib. III, cap. 27, et Lanfrancus in Statutis, cap. 23. Secundo, notandum quod subjiciunt praefatae Consuetudines, Udalricus, et Lanfrancus: « Ab illa hora nusquam absque baculo incedit, et nisi caput capello coopertus. » Hunc ritum, qui sanctis Patribus placebat, perstrinxit nihilominus S. Bernardus his verbis (Apolog. ad Guill., cap. 8): « Ad discernendum inter sanos et male habentes, baculos in manibus portare jubentur aegrotantes, plane necessarios, ut quam pallor in vultu maciesque non indicat, baculus sustentans mentiatur invaletudinem. » Tertio, quod praescribunt Cassinensium Declarationes (Cap. 36), ut infirmi « nec bis in die carnes comedant, nisi de consensu medicorum; quibus etiam sufficere credimus, inquiunt, uncias octo pro qualibet persona. » Haec postrema verba in editis Romae anno 1642 Declarationibus expuncta sunt. Quarto,", + "candidate_score": 0.629013, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_19", + "bdc_text": "Ego toto hoc anno non cessavi quam eo tempore , quo et apud vos fui , et nunc per octo dies , dum Hagenoam essem profectus , pro qua neglectione totum iam mensem , quo alioqui quiescere etiam academię privilegio licebatVgl .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2679", + "psc_text": "Longius hic foret, nec praesentis est otii per omnia excurrere monasteria. At praeterire non possum ardens in litteris hoc saeculo excolendis Benedictinarum virginum studium: « Quae laus, inquit iterum Mabillonius (Praef. in saec. III, num. 47), etiam Bonifacio auctori tribuenda est. Is quippe in Britannia cum degeret, non tantum viros disciplinis imbuit, verum etiam monachas, quae tantae sapientiae virum, ut scribit Willibaldus, praeceptorem expetierunt. Quo praeceptore paginarum transcurrentes seriem, coelesti instanter scrutinio inhaerebant, et sacramentorum arcana mysteriorumque abdita jugiter meditabantur. In Germaniam ipse profectus, religiosas feminas e Britannia istuc advocavit, ex quibus CUNIHILT et filia ejus BERATHGIT valde eruditae in liberali scientia in Thuringorum regione constituebantur magistrae, ex Othloni lib. I, cap. 25. Praeter eas Lioba Bischofheimensi Parthenoni a Bonifacio praefecta, lectionis studio tanta diligentia incumbebat, ut nisi orationi vacaret, nunquam divina pagina de manibus ejus abscederet. Nam cum ab ipsis infantiae rudimentis grammatica et reliquis liberalium artium studiis esset", + "candidate_score": 0.628701, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_16", + "bdc_text": "De cessatione item aliorum professorum nihil affirmare certi queo , nisi solorum medicorum , quibus a praelectionibus abstinere , cum duoOswald Bär und Sebastian Sinckeler ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1078", + "psc_text": "in claustro sese recipiebant, ex cap. 84; unde S. Bernardus singularem monachum describens (De Grad. humil.), aliis in claustro quiescentibus, inquit, solus remanet in oratorio: ubi quod dicit quiescentibus non de corporea, sed de spiritali quiete intelligendum est, ut patet ex Aelredo abbate hom. de duobus discipulis euntibus in Emmaus, et ex Gilberto de Hoillandia Serm. 23, in Cant. Denique apud primos B. Stephani abbatis Obazinensis discipulos (Tom. IV Misc. Baluz.), « illud quod post vigilias intervallum restabat, non quieti aut somno deputabatur sed peculiaribus orationibus aut operibus manuum inserviebat, » ut legitur in ejus Vita, n. 7. Istud autem institutum antiquis monachis, ut vidimus hactenus, inviolabile 254 duplici ex causa commendat Joannes Cassianus: 1º ne purificationem nostram nocturnis orationibus acquisitam invidus hostis illusione somni contaminet; 2º ne somnus ille inertiam in monacho parturiat, ac per totum diem vigorem ejus obtundat, cordis pinguedinem exhauriat, et debilem reddat eum adversus insidias", + "candidate_score": 0.628402, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_8_10", + "bdc_text": "- Lit. : Basel , Matrikel II 18 , Nr. 30 ; Rudolf Thommen , Geschichte der Universität Basel 1532-1632 , Basel 1889 , S. 355f , Nr. 11. , in mathematicis Vitus Veit Ardüser. , in Hebraicis Monsterus Sebastian Münster. , in Gręcis ego , in theologia Carolstadius et Grynaeus alternis septimanis .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2671", + "psc_text": ". . suis semper aspectibus astare praecepit, » ex Vita S. Tillonis, n. 4 (Ibid.). In Stabulensi « liberos suos liberalibus, imo monasticis instruendos disciplinis, » tradebant saeculares viri, ex Vita S. Hadelini n. 5 (Ibid.). In Gemmeticensi « erat consuetudo (S. Filiberti) de monasterio circumquaque ad exhortandas animas fratres transmittere, » ex Vita S. Filiberti n. 20 (Ibid.). Denique SS. Botulfus et Adulfus in Gallia monachi « non solum doceri, sed ex gratia Dei inter perfectiores potestatem adepti sunt docendi, » ex Vita S. Botulli n. 2 (Saec. III Ben.). Quod hic de Galliae monasteriis asserimus, idem de Anglicanis multis potest exemplis confirmari, nimirum saeculo VII Theodorus ex monacho Cantuariensis episcopus, et Adrianus abbas (Saec. II Ben.) « quia litteris sacris simul et saecularibus abundanter ambo erant instructi, congregata discipulorum caterva, scientiae salutaris quotidie flumina irrigandis eorum cordibus emanabant, ita ut metricae artis, astronomicae, et arithmeticae, ecclesiasticae disciplinam inter", + "candidate_score": 0.628246, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_16", + "bdc_text": "De cessatione item aliorum professorum nihil affirmare certi queo , nisi solorum medicorum , quibus a praelectionibus abstinere , cum duoOswald Bär und Sebastian Sinckeler ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_781", + "psc_text": "Et sane S. Benedictus qui illo 183 capite omne cum excommunicatis colloquium prohibet, capitis titulum ita effert: De his qui sine jussione abbatis junguntur excommunicatis; non dicit junguntur vel loquuntur; quia utrumque sub verbo junguntur intelligitur. Addet aliquis locum ex cap. 49 de observatione Quadragesimae, in qua S. Pater praecipit aliquid subtrahi de loquacitate aliorum temporum; confirmaturque ex perpetua ordinis praxi, cujus exemplum videre est in Vita S. Frodoberti abbatis Cellensis Saec. II Bened., p. 630 , ubi quandoque cum discipulis colloquium familiare habuisse dicitur. Hinc fit ut taedio non afficiantur monachi, et severius post haec silentium observetur, ut docet S. Hildegardis. Pertimescendumque est ne si diutius aut silentio, aut orationi occupetur animus, tandem deficiat, sicut arcus, qui, cum nimis aut diutius distenditur, vel debilitatur, vel frangitur. Nec refert quod Regula cap. 42 jubet omni tempore silentio studere monachos; nam multum differunt semper silere, et omni tempore silentio studere; semper", + "candidate_score": 0.62772, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_19", + "bdc_text": "Ego toto hoc anno non cessavi quam eo tempore , quo et apud vos fui , et nunc per octo dies , dum Hagenoam essem profectus , pro qua neglectione totum iam mensem , quo alioqui quiescere etiam academię privilegio licebatVgl .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_782", + "psc_text": "S. Hildegardis. Pertimescendumque est ne si diutius aut silentio, aut orationi occupetur animus, tandem deficiat, sicut arcus, qui, cum nimis aut diutius distenditur, vel debilitatur, vel frangitur. Nec refert quod Regula cap. 42 jubet omni tempore silentio studere monachos; nam multum differunt semper silere, et omni tempore silentio studere; semper silere est nunquam loqui, at vero potest aliquis etiam loquendo silentio studere, puta necessaria duntaxat proferendo, idque breviter, et submissa voce: quamvis laudemus, beatosque praedicemus eos qui possunt valentque ita perpetuo silere, ut nullo hominum consortio indigeant; atque ut hoc nobis aliquando donum Deus concedat, obnixe deprecamur. Tertium, ex abbatis pendere arbitrio assignare dies, horas, tempus seu spatium, locum, modumque colloquii. Communis tamen ordinis usus obtinuit, ut non nisi privatis diebus abbas colloquium permitteret, dominicis festisque diebus duodecim lectionum continuo silentio consecratis. Et certe inter quinque capitula quae receptis concilii Aquisgran. capitulis addiderunt Centuriatores Tom. II Capitul. Baluz., p. 1092", + "candidate_score": 0.627323, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_8_10", + "bdc_text": "- Lit. : Basel , Matrikel II 18 , Nr. 30 ; Rudolf Thommen , Geschichte der Universität Basel 1532-1632 , Basel 1889 , S. 355f , Nr. 11. , in mathematicis Vitus Veit Ardüser. , in Hebraicis Monsterus Sebastian Münster. , in Gręcis ego , in theologia Carolstadius et Grynaeus alternis septimanis .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2667", + "psc_text": "viguisse litterarum studia modo probaverimus ex Vitis SS. Gildae, Samsonis et Maglorii, qui ab Eltuto abbate liberales artes didicerunt; et ex Vita S. Maclovii, qui in Brendani abbatis monasterio iisdem in studiis profecit. Idem demonstrari amplius posset tam ex Vita S. Constantini, num. 1, qui ex rege monachus factus, saeculo VI in claustro litteras edoctus, sacerdos ordinatur (Bolland, 11 Martii); tum ex Vita S. Columbani num. 9, qui Silenis abbatis disciplinae se subjiciens (Saec. II Ben.), « omnium divinarum Scripturarum studiis eum imbuit; » tum ex Vita S. Galli abbatis cap. 1, qui in Bencorensi monasterio (Saec. II Ben.), « superna gratia se praeveniente, tanto studio divinas epotavit Scripturas, ut de thesauro suo nova proferre posset et vetera; grammaticae etiam regulas, metrorumque subtilitates capaci consequeretur ingenio, » ut scribit Walfridus. Quam vero in Hiberniae monasteriis S. Columbanus deprehenderat disciplinam, eamdem secum in Gallias transtulit, maxime autem in Luxoviense coenobium (Saec.", + "candidate_score": 0.626723, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_8_10", + "bdc_text": "- Lit. : Basel , Matrikel II 18 , Nr. 30 ; Rudolf Thommen , Geschichte der Universität Basel 1532-1632 , Basel 1889 , S. 355f , Nr. 11. , in mathematicis Vitus Veit Ardüser. , in Hebraicis Monsterus Sebastian Münster. , in Gręcis ego , in theologia Carolstadius et Grynaeus alternis septimanis .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2657", + "psc_text": "abbatis Viennensis exemplum (Lib. IV, epist. 11. Vid. epist. 3), in cujus epitaphio ita canit Sidonius Apollinaris: Germani decus et dolor Mamerti, Mirantum unica pompa episcoporum, Hoc dat cespite membra Claudianus. Triplex bibliotheca quo magistro Romana, Attica, Christiana fulsit: 635 Quam totam monachus virente in aevo Secreta bibit institutione. Orator, dialecticus, poeta. Tractator, geometra, musicusque. Doctus solvere vincula quaestionum, Et verbi gladio secare sectas, Si quae catholicam fidem lacessunt. Circa idem tempus Lupus episcopus in prospectu urbis Trecensis construxit sibi monasterium, in quo beatus Polichronius, Virdunensis postea futurus episcopus, erudiendus a parentibus, traditus legitur in Hugonis Flaviniacensis Chronico. Eo loci cum Polichronio doctrinae scientiis imbuti fuerunt Severus Trevirensis, Albinus Catalaunensis, Aventinus Trecensis episcopi, et S. Aemilianus: omnes vitae merito et sanctitate insignes. Idem de Britanniae monachis asserendum esse constat, tum ex vita S. Gildae abbatis Ruyensis (Saec. I Bened.), qui sub finem saeculi V abbati « Hilduto traditur imbuendus, qui", + "candidate_score": 0.626581, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_30_32", + "bdc_text": "intelliges et amicorum literis ; nam ego , quod vel narratione dignum sit , nihil vidi. [ Adresse darunter : ] Domino Henrico Bullingero , amico et fratri charissimo suo .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2034", + "psc_text": "quia etiam valde periti, et litterati male legunt litteram impraevisam; male vero legens, male pronuntians in pausis, in accentu, in brevibus et longis, in omissione, in adjectione, in mendosa pronuntiatione, non solum fratres audientes non aedificat; verum etiam querelandi causam vel occasionem praestat, » inquit Bernardus Cassinensis, quam expositionem accepit ex Smaragdo, et cum eo sequuntur Nicolaus de Fractura, Petrus Boherius, Joannes de Turrecremata, Matthias Lambertus. Sed Hildemarus aliter: « Fortuito casu, infit, id est subito, vel repente, ac si diceret aliis verbis: nullus ibi legat nisi jussus. » Eodem modo Theobaldus Artaldus. Et haec expositio ut magis naturalis, magis etiam arridet; quamvis sollicitos maxime in praevidendis lectionibus velim lectores, certumque ad id muneris olim tempus illis assignatum legamus (Cap. 37): « Ad matutinalem, et ad majorem missam, inquiunt Divionenses S. Benigni Consuet mss., accipiens librum in quo legendum est, et 487 secedens in minorem chorum, praevidet lectionem. Quod si", + "candidate_score": 0.626456, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_19", + "bdc_text": "Ego toto hoc anno non cessavi quam eo tempore , quo et apud vos fui , et nunc per octo dies , dum Hagenoam essem profectus , pro qua neglectione totum iam mensem , quo alioqui quiescere etiam academię privilegio licebatVgl .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1953", + "psc_text": "satis stylo exarata reperi. » Simile est illud quod de S. Benedicto Biscopo refert Beda Venerabilis, quod scilicet aegrotans « quia nullatenus ad orandum surgere, non facile ad explendum solitae psalmodiae cursum linguam vocemque poterat levare, didicit vir prudens, affectu religionis dictante, per singulas diurnae sive nocturnae orationis horas aliquos ad se fratrum vocare, quibus psalmos consuetos duobus in choris resonantibus, et ipse cum eis quatenus poterat psallendo, quod per se solum nequiverat, eorum juvamine suppleret. » Eadem disciplina in aliis etiam Angliae monasteriis vigebat; nam in Croylandensi Turketulus abbas, aegrotante Clarembaldo monacho, ab eo « die nocteque non recedebat, sed juxta recubans, regulare servitium in auribus aegroti decantabat, » quemadmodum scribit Ingulfus, abbas ejusdem coenobii (Ingulf. in Hist. Croyl., anno 974). In Gemmeticensi pariter Hugoni praecentori in vigilia S. Valentini aegrotanti fratres suggerebant (Baldericus Dol. episc. in Histor. Transl. S. Val., apud Boll. 14 Febr.): « Non poteris ad", + "candidate_score": 0.622414, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_1", + "bdc_text": "Quod me hortaris Ein entsprechender Brief Bullingers ist nicht vorhanden. , doctissime Bullingere , ut de puerorum vestrorum apud Myconium iam agentium Konrad Suter , Christoph Rotacher und Christian Wirth ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1666", + "psc_text": "Basilius pueros ita puniri praescribit (Regul. fus., cap. 15): « Cibum, inquit, usurpavit intempestive? majore diei portione jejunus maneat. Immodeste et turpiter comedit? tempore refectionis cibo prohibitus, cogatur alios scite vescentes contueri, ut et abstinentia puniatur, et gravitatem discat. Otiose quid locutus est? Convicium dixit proximo suo? mentitus est? aut aliorum quid eorum dixit quae prohibita sunt? et jejunio et silentio castigetur. » Ut sanentur. ] Nam, ut ait Scriptura, Stultitia colligata est in corde pueri, et virga disciplinae effugabit eam (Prov. XXII) . CAPUT XXXI. De cellerario monasterii qualis sit . Cellerarius monasterii eligatur de congregatione sapiens, maturis moribus, sobrius, non multum edax, non elatus, non turbulentus, non injuriosus, non tardus, non prodigus, sed timens Deum, qui omni congregationi sit sicut pater. Curam gerat de omnibus, sine jussione abbatis nihil faciat. Quae jubentur custodiat: fratres non contristet. Si quis frater ab eo forte aliqua irrationabiliter postulat, non spernendo eum", + "candidate_score": 0.621825, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_10", + "bdc_text": "Rudolf Thommen , Geschichte der Universität Basel 1532-1632 , Basel 1889 , S. 355f , Nr. 11. , in mathematicis Vitus Veit Ardüser. , in Hebraicis Monsterus Sebastian Münster. , in Gręcis ego , in theologia Carolstadius et Grynaeus alternis septimanis .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1284", + "psc_text": "episcopus his verbis (Lib. IV Sent., c. 13, serm. 2): « Constat non solum apud nos, verum etiam apud saeculi sapientes, septenarium numerum sacratissimum ac perfectissimum esse, quoniam et omnia tempora, et omnes numeri in eo continentur. Constat enim ex pari id est quatuor, et ex primo impari id est tribus: omnis autem numerus aut par est, aut impar. Omnis ergo numerus ex septenarii partibus constituitur, et per hoc alii numeri in hoc uno numero continentur. Hinc est quod Judaei septem diebus comedunt azyma, hinc est quod septem diebus celebrant festivitates, hinc est quod manus sacerdotum quando ordinantur septem diebus unguntur et consecrantur, hinc est quod pontifex tangens in sanguine digitum septies projicit contra propitiatorium et fores tabernaculi, hinc est quod leprosus concluditur septem diebus, hinc est quod Maria soror Moysi septem diebus mansit extra castra, hinc est quod muri Jericho septies circumdantur et corruunt, hinc est quod septies in", + "candidate_score": 0.617339, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_1", + "bdc_text": "Quod me hortaris Ein entsprechender Brief Bullingers ist nicht vorhanden. , doctissime Bullingere , ut de puerorum vestrorum apud Myconium iam agentium Konrad Suter , Christoph Rotacher und Christian Wirth ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3515", + "psc_text": "Summus itaque locus bene regitur, cum is qui praeest, vitiis potius quam fratribus dominatur: bene acceptam potestatem regit, qui et tenere illam novit et impugnare; bene hanc regit, qui scit per illum super culpas erigi, scit cum illa caeteris in aequalitate componi. » Eamdem ipse S. pontifex servabat regulam: unde et ad Venantium Italiae cancellarium scribens (Lib. I, epist. 33), « sic, inquit, culpam tuam insequor, ut te diligam: sic personam diligo, ut culpae vitium non amplectar. » Eamdem et S. Fulgentius (Bolland., 1 Januar.), qui « odiens vitia, diligens homines, tandiu severus apparebat quandiu disciplinae spiritualis utilitas exigebat: alias autem circa singulos ita mansuetus fuit, et communis, et facilis, ut neminem fratrum puro nomine clamitaret, neque cum typho saecularis dominationis aliquibus quamvis parvulis imperaret. » In ipsa autem correptione prudenter agat. ] Qualiter fieri debeat correptio, alio juvat ex ore audire: « In his, qui plerumque contingere solent, lapsibus", + "candidate_score": 0.616248, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_0_2", + "bdc_text": "S . Quod me hortaris Ein entsprechender Brief Bullingers ist nicht vorhanden. , doctissime Bullingere , ut de puerorum vestrorum apud Myconium iam agentium Konrad Suter , Christoph Rotacher und Christian Wirth ; vgl . oben Nr. 1377 , Anm.1 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_335", + "psc_text": "ipse, cujus vices agunt, se gerit erga homines. Porro ipse Deus, ut loquitur S. Odo Cluniacensis abbas Lib. I Collat., n. 3, « modo nos asperis incitationibus terret, modo blandis consolationibus refovet; terrorem fomentis miscet, fomenta terrori, ut et corda peccatorum indicatis terroribus ad humilitatem inclinet, et humilem moerorem enarratis consolationum fomentis attollat, quatenus dum utraque circa nos mira arte magisterii temperuntur, nec desperate inveniantur territi, nec incaute securi. » Vide S. Gregorii papae lib. II Pastor., cap. 6. Dirum magistri, pium patris ostendat affectum. ] Juxta illud S. Gregorii Lib. IX, ep. 8: Boni te dulcem, pravi sentiant correctorem. Id est indisciplinatos et inquietos debet durius arguere, etc.] Clara prorsus et perspicua apostolicae sententiae expositio, cui proinde nihil superaddendum videtur: obiter tantum hic notabo Hildemarum, quem sub Petri diaconi Bernardus Cassinensis, sub nomine Pauli diaconi Boherius hunc ad locum citant, observare, indisciplinatos esse tribus modis: 1º Alii nec intelligunt", + "candidate_score": 0.612387, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_5", + "bdc_text": "Puto autem Myconium , eorum hospitem , nequaquam ipsos negligere .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1938", + "psc_text": "insignes illas cujusdam monasterii in Aegypto virgines praetermittere non possum, de quibus anonymus in Vita S. Eupraxiae, num. 6 (Boll., 13 Mart.): « Nulla earum pedes suos aliquando lavit aqua: de balneo vero superfluum est loqui; audientes enim vehementer vituperabant, confusionis et opprobrii plenam censentes vel solam mentionem, et tanquam rei abominabilis nec auditum quidem volebant tolerare . . . . Et cum aliquam earum aliquando contigerat infirmari, non ei fomentum, aut adjutorium aliquod medicinae conferebatur; sed si quam contigisset aegrotare, tanquam maximam benedictionem a Deo accipiebat, et tolerabat languorem, donec eam visitatio dominica praeveniret. Nulla earum januas exibat. » Stupendum est etiam Jonae, Monchonsensis monasterii monachi, exemplum, qui cum annos octoginta quinque sub S. Pachomii legibus egisset, tamen « universi fratres de eo affirmabant, quod quis aut qualis esset aegrotantium locus publicus omnino nesciret, aut quibus rebus vescerentur infirmi (Paralipp. de S. Pachomio, n. 14, apud Boll., 14 Maii.;", + "candidate_score": 0.612364, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_1", + "bdc_text": "Quod me hortaris Ein entsprechender Brief Bullingers ist nicht vorhanden. , doctissime Bullingere , ut de puerorum vestrorum apud Myconium iam agentium Konrad Suter , Christoph Rotacher und Christian Wirth ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_335", + "psc_text": "ipse, cujus vices agunt, se gerit erga homines. Porro ipse Deus, ut loquitur S. Odo Cluniacensis abbas Lib. I Collat., n. 3, « modo nos asperis incitationibus terret, modo blandis consolationibus refovet; terrorem fomentis miscet, fomenta terrori, ut et corda peccatorum indicatis terroribus ad humilitatem inclinet, et humilem moerorem enarratis consolationum fomentis attollat, quatenus dum utraque circa nos mira arte magisterii temperuntur, nec desperate inveniantur territi, nec incaute securi. » Vide S. Gregorii papae lib. II Pastor., cap. 6. Dirum magistri, pium patris ostendat affectum. ] Juxta illud S. Gregorii Lib. IX, ep. 8: Boni te dulcem, pravi sentiant correctorem. Id est indisciplinatos et inquietos debet durius arguere, etc.] Clara prorsus et perspicua apostolicae sententiae expositio, cui proinde nihil superaddendum videtur: obiter tantum hic notabo Hildemarum, quem sub Petri diaconi Bernardus Cassinensis, sub nomine Pauli diaconi Boherius hunc ad locum citant, observare, indisciplinatos esse tribus modis: 1º Alii nec intelligunt", + "candidate_score": 0.611796, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_0_2", + "bdc_text": "S . Quod me hortaris Ein entsprechender Brief Bullingers ist nicht vorhanden. , doctissime Bullingere , ut de puerorum vestrorum apud Myconium iam agentium Konrad Suter , Christoph Rotacher und Christian Wirth ; vgl . oben Nr. 1377 , Anm.1 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3523", + "psc_text": "econtra torvo vultu, trementibus labiis, rugata fronte, effrenatis conviciis, facie inter pallorem ruboremque variata, clamore perstrepit, et errantes non tam ad bonum retrahit, quam ad malum saevitia sua praecipitat, » inquit citatus hic a Boherio S. Hieronymus in epistolam ad Titum. Sicut jam diximus. [ Nimirum supra ubi dixit: oderit vitia, diligat fratres: in ipsa autem correptione prudenter agat, ut exponunt Bernardus Cassin. et Boherius in secundo comm., vel capite 2 Regul., ut volunt idem Boherius in primo comm. et Richardus de S. Angelo. Et studeat plus amari quam timeri. ] Praeclare ad hunc locum S. Bernardus (Serm. 23, in Cant.): « Audiant hoc praelati, qui sibi commissis semper volunt esse formidini, utilitati raro. Erudimini qui judicatis terram; discite subditorum matres vos esse debere, non dominos: studere magis amati, quam metui. Et si interdum severitate opus est, paterna sit, non tyrannica. Matres fovendo, patres vos corrigendo exhibeatis: mansuescite, ponite feritatem,", + "candidate_score": 0.610649, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_0_2", + "bdc_text": "S . Quod me hortaris Ein entsprechender Brief Bullingers ist nicht vorhanden. , doctissime Bullingere , ut de puerorum vestrorum apud Myconium iam agentium Konrad Suter , Christoph Rotacher und Christian Wirth ; vgl . oben Nr. 1377 , Anm.1 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2645", + "psc_text": "destinabant, scientiis informare omnino satagebant, Domini per prophetam comminationem formidantes: Quia repulisti scientiam, repellam te, ne sacerdotio fungaris mihi; et illud: Ignorans ignorabitur. Tertium, perversa Massalianorum haereticorum et quorumdam vagantium monachorum doctrina, qui aut orationis, aut praedicationis obtentu, laborem non solum tanquam inutilem, sed etiam ut malum, et evangelicis verbis contrarium in servis Dei damnabant; quorum dogma impium refutarunt S. Epiphanius lib. III Contra haereses, haer. 80, et S. Augustinus eo in opusculo quod hortatu Aurelii Carthaginensis episcopi conscripsit de Opere monachorum (Cap. 30), « ne boni fratres apostolicis praeceptis obedientes, a pigris et inobedientibus etiam praevaricatores dicerentur; ut qui non operantur, saltem illos qui operantur sibi anteponendos esse non dubitent, » ut loquitur ipse sanctus doctor: quod tamen non sic dicit quasi laborantes absolute non laborantibus judicaret esse meliores; nam et eos qui perfectionis gratia reclusioni se dedunt, non solum laborantibus non postponit, verum etiam « horum, inquit (Cap.", + "candidate_score": 0.608817, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_5", + "bdc_text": "Puto autem Myconium , eorum hospitem , nequaquam ipsos negligere .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2880", + "psc_text": "ex alia hospitibus in refectorio comedentibus ministretur. In quam coquinam ad annum ingrediantur duo fratres, qui ipsum officium bene impleant. ] Nam « tales sunt eis ministri delegandi, qui et pulmenta strenue praeparent, et devoto eis ministerio obsecundent, et de his quae illis residua sunt, neque fraudem faciant, neque occulte comestione se illicita polluant, » inquit S. Fructuosus (Cap. 10). Ex Regula autem Orientali (Cap. 25) « advenientibus diversis fratribus escas parabit » cellerarius. Quibus ut indigent solatia administrentur, etc.] Huc facit quod in mss. S. Benigni Divionensis Consuetudinibus legitur (Cap. 44): « Ut autem deesse non possint qui hospitibus honeste obsequantur, constitutum est ut famuli D. abbatis et prioris, qui cum eis equitare solent, omnes accipiant quotidianum victum de manu hospitarii, et quotidie sint in ejus praesentia, ut quod ipse jusserit faciant; et si quis illorum quoquam abierit absque ejus licentia, illo die justitia carebit. Praeterea habet proprios famulos,", + "candidate_score": 0.600621, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_5", + "bdc_text": "Puto autem Myconium , eorum hospitem , nequaquam ipsos negligere .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2802", + "psc_text": "et in omnibus officiis monasterii ista sit consideratio, ut quando indigent, solatia accommodentur eis; et iterum quando vacant, obediant imperatis. Item et cellam hospitum habeat assignatam frater, cujus animam timor Dei possidet: ubi sint lecti strati sufficienter, et domus Dei a sapientibus sapienter administretur. Hospitibus autem, cui non praecipitur, nullatenus societur neque colloquatur; sed si obviaverit aut viderit, salutatis humiliter, ut dictum est, et petita benedictione, pertranseat, dicens non licere sibi colloqui cum hospite. COMMENTARIUS. Ab oratorio transimus ad hospitium; tanta est enim utriusque loci affinitas, ut ab invicem separari non debeant: utrobique Christus adoratur, utrobique suscipitur; in oratorio quidem ad altare, in hospitio autem in hospite et peregrino. Neque vero necesse arbitror pluribus hic hospitalitatis virtutem commendare, quam tot ac tantis SS. Patres celebrarunt encomiis. Hanc abunde laudat Petrus Blesensis in epist. 29, quem si lubet consule: nobis interim sufficiat exemplum patriarcharum, praeceptum apostolorum, Christi Domini promissum, quo coeleste", + "candidate_score": 0.599323, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 8, + "cf_id": "cf020", + "work_id": "028_Hieronymus-Stridonensis_Liber-Ezrae", + "max_score": 0.681538, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_3_5", + "bdc_text": "studiis deque publicis etiam lectionibus nostris ad te certi aliquid scribam , libenter certe facerem , nisi vel odiosum esset de aliorum vel neglectu vel etiam diligentia nimis curiose inquirere , eorum dico , quorum cura sit aliis commissa , vel si per privatas etiam occupationes mihi , quid ab aliis agatur , inspicere atque observare liberum esset . Itaque , quas lectiones vel audiant vel non audiant , affirmare citius ac verius ignorare me quam scire possim . Puto autem Myconium , eorum hospitem , nequaquam ipsos negligere .", + "psc_chunk_id": "028_Hieronymus-Stridonensis_Liber-Ezrae_window_0", + "psc_text": "PRAEFATIO HIERONYMI IN EZRAM. Utrum difficilius sit, facere quod poscitis, an negare, necdum statui. Nam neque vobis aliquid imperantibus abnuere, sententiae est: et magnitudo oneris impositi ita cervices premit, ut ante sub fasce ruendum sit, quam levandum. Accedunt ad hoc invidorum studia, qui omne quod scribimus, reprehendendum putant: et interdum contra se conscientia repugnante, publice lacerant quae occulte legunt; in tantum ut clamare compellar, et dicere: Domine, libera animam meam a labiis iniquis et a lingua dolosa (Psal. CXIX, 2) . Tertius annus est quod semper scribitis atque rescribitis, ut Ezrae librum vobis de Hebraeo transferam: quasi non habeatis Graeca et Latina volumina: aut quidquid illud est quod a nobis vertitur, non statim ab omnibus [ Al. hominibus] conspuendum sit. Frustra autem, ut ait quidam, niti, neque aliud fatigando nisi odium quaerere, extremae dementiae est. Itaque obsecro vos, mi Domnion et Rogatiane charissimi, ut privata lectione contenti, librum non efferatis", + "candidate_score": 0.681538, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_2_4", + "bdc_text": "vgl . oben Nr. 1377 , Anm.1 . studiis deque publicis etiam lectionibus nostris ad te certi aliquid scribam , libenter certe facerem , nisi vel odiosum esset de aliorum vel neglectu vel etiam diligentia nimis curiose inquirere , eorum dico , quorum cura sit aliis commissa , vel si per privatas etiam occupationes mihi , quid ab aliis agatur , inspicere atque observare liberum esset . Itaque , quas lectiones vel audiant vel non audiant , affirmare citius ac verius ignorare me quam scire possim .", + "psc_chunk_id": "028_Hieronymus-Stridonensis_Liber-Ezrae_window_0", + "psc_text": "PRAEFATIO HIERONYMI IN EZRAM. Utrum difficilius sit, facere quod poscitis, an negare, necdum statui. Nam neque vobis aliquid imperantibus abnuere, sententiae est: et magnitudo oneris impositi ita cervices premit, ut ante sub fasce ruendum sit, quam levandum. Accedunt ad hoc invidorum studia, qui omne quod scribimus, reprehendendum putant: et interdum contra se conscientia repugnante, publice lacerant quae occulte legunt; in tantum ut clamare compellar, et dicere: Domine, libera animam meam a labiis iniquis et a lingua dolosa (Psal. CXIX, 2) . Tertius annus est quod semper scribitis atque rescribitis, ut Ezrae librum vobis de Hebraeo transferam: quasi non habeatis Graeca et Latina volumina: aut quidquid illud est quod a nobis vertitur, non statim ab omnibus [ Al. hominibus] conspuendum sit. Frustra autem, ut ait quidam, niti, neque aliud fatigando nisi odium quaerere, extremae dementiae est. Itaque obsecro vos, mi Domnion et Rogatiane charissimi, ut privata lectione contenti, librum non efferatis", + "candidate_score": 0.680595, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_12_14", + "bdc_text": "De mea possum dicere puerorum vestrorum unum tantum adesse ei interdum solere , et ita facilis alioqui est autor , quem praelegimus , ut privato studio assequi facillime possint neque interprete forte alio aut viva enarrantis voce habere opus videantur . Forsitan autem domi privatis studiis , qui fere Tigurinorum hactenus apud nos degentium mos fuit , plus se proficere quam audiendis aliis posse putant . Quicquid est , dicere certo nec possum nec , si possem , libenter in alterius messem falcem immittere meam vellemVgl .", + "psc_chunk_id": "028_Hieronymus-Stridonensis_Liber-Ezrae_window_0", + "psc_text": "PRAEFATIO HIERONYMI IN EZRAM. Utrum difficilius sit, facere quod poscitis, an negare, necdum statui. Nam neque vobis aliquid imperantibus abnuere, sententiae est: et magnitudo oneris impositi ita cervices premit, ut ante sub fasce ruendum sit, quam levandum. Accedunt ad hoc invidorum studia, qui omne quod scribimus, reprehendendum putant: et interdum contra se conscientia repugnante, publice lacerant quae occulte legunt; in tantum ut clamare compellar, et dicere: Domine, libera animam meam a labiis iniquis et a lingua dolosa (Psal. CXIX, 2) . Tertius annus est quod semper scribitis atque rescribitis, ut Ezrae librum vobis de Hebraeo transferam: quasi non habeatis Graeca et Latina volumina: aut quidquid illud est quod a nobis vertitur, non statim ab omnibus [ Al. hominibus] conspuendum sit. Frustra autem, ut ait quidam, niti, neque aliud fatigando nisi odium quaerere, extremae dementiae est. Itaque obsecro vos, mi Domnion et Rogatiane charissimi, ut privata lectione contenti, librum non efferatis", + "candidate_score": 0.644477, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 9, + "cf_id": "cf013", + "work_id": "103_Athanasius-Alexandrinus_De-observationibus-monachorum", + "max_score": 0.679862, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_3_5", + "bdc_text": "studiis deque publicis etiam lectionibus nostris ad te certi aliquid scribam , libenter certe facerem , nisi vel odiosum esset de aliorum vel neglectu vel etiam diligentia nimis curiose inquirere , eorum dico , quorum cura sit aliis commissa , vel si per privatas etiam occupationes mihi , quid ab aliis agatur , inspicere atque observare liberum esset . Itaque , quas lectiones vel audiant vel non audiant , affirmare citius ac verius ignorare me quam scire possim . Puto autem Myconium , eorum hospitem , nequaquam ipsos negligere .", + "psc_chunk_id": "103_Athanasius-Alexandrinus_De-observationibus-monachorum_window_6", + "psc_text": "Cujus rei cura in canonicis ponenda est monimentis: non quod apocrypha debeamus praesertim ignorata damnare; sed quod ad scientiam Dei digestam canonis seriem putemus posse sufficere. Illa enim si consentiunt, supervacua sunt; si dissentiunt, vitanda sunt. Sine legendi autem studio nemo ad Deum valebit esse intentus. Primum, quod hujusmodi opera ab aliis actibus caducae occupationis abducunt: et diversorum exemplorum insinuata cognitio vel bonorum appetentiam, vel malorum facit esse cautelam. Neque enim alias Petrus apostolus admoneret: Praeparati semper estote ad rationem reddendam ad omnes poscentes vos de verbo fidei vestrae et spei vestrae (I Petr. III, 16) . Et Apostolus: Non cessamus pro vobis orantes, ut impleamini agnitione ejus in omni sapientia et intellectu spiritali (Col. I, 9) . Et rursus; Verbum Christi habitet in vobis abundanter in omni sapientia (Col. III, 16) . Nam et in Veteri Testamento similem hominibus curam sacrae praeceptionis inculcavit eloquium. Sic enim David ait: Beatus", + "candidate_score": 0.679862, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_1_3", + "bdc_text": "Quod me hortaris Ein entsprechender Brief Bullingers ist nicht vorhanden. , doctissime Bullingere , ut de puerorum vestrorum apud Myconium iam agentium Konrad Suter , Christoph Rotacher und Christian Wirth ; vgl . oben Nr. 1377 , Anm.1 . studiis deque publicis etiam lectionibus nostris ad te certi aliquid scribam , libenter certe facerem , nisi vel odiosum esset de aliorum vel neglectu vel etiam diligentia nimis curiose inquirere , eorum dico , quorum cura sit aliis commissa , vel si per privatas etiam occupationes mihi , quid ab aliis agatur , inspicere atque observare liberum esset .", + "psc_chunk_id": "103_Athanasius-Alexandrinus_De-observationibus-monachorum_window_6", + "psc_text": "Cujus rei cura in canonicis ponenda est monimentis: non quod apocrypha debeamus praesertim ignorata damnare; sed quod ad scientiam Dei digestam canonis seriem putemus posse sufficere. Illa enim si consentiunt, supervacua sunt; si dissentiunt, vitanda sunt. Sine legendi autem studio nemo ad Deum valebit esse intentus. Primum, quod hujusmodi opera ab aliis actibus caducae occupationis abducunt: et diversorum exemplorum insinuata cognitio vel bonorum appetentiam, vel malorum facit esse cautelam. Neque enim alias Petrus apostolus admoneret: Praeparati semper estote ad rationem reddendam ad omnes poscentes vos de verbo fidei vestrae et spei vestrae (I Petr. III, 16) . Et Apostolus: Non cessamus pro vobis orantes, ut impleamini agnitione ejus in omni sapientia et intellectu spiritali (Col. I, 9) . Et rursus; Verbum Christi habitet in vobis abundanter in omni sapientia (Col. III, 16) . Nam et in Veteri Testamento similem hominibus curam sacrae praeceptionis inculcavit eloquium. Sic enim David ait: Beatus", + "candidate_score": 0.668883, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_1_3", + "bdc_text": "Quod me hortaris Ein entsprechender Brief Bullingers ist nicht vorhanden. , doctissime Bullingere , ut de puerorum vestrorum apud Myconium iam agentium Konrad Suter , Christoph Rotacher und Christian Wirth ; vgl . oben Nr. 1377 , Anm.1 . studiis deque publicis etiam lectionibus nostris ad te certi aliquid scribam , libenter certe facerem , nisi vel odiosum esset de aliorum vel neglectu vel etiam diligentia nimis curiose inquirere , eorum dico , quorum cura sit aliis commissa , vel si per privatas etiam occupationes mihi , quid ab aliis agatur , inspicere atque observare liberum esset .", + "psc_chunk_id": "103_Athanasius-Alexandrinus_De-observationibus-monachorum_window_0", + "psc_text": "De observationibus monachorum Etsi gloriari in Christo licet quod hujusmodi principiis sitis initiati, ut sit inchoatio vestra perfectio, et ad veram vivendi frugem gradus interpositos praevolantes, apice ipsius culminis occupato, disciplinae summam teneatis, ut in votis habere debeat imitari quisque vos potius quam posse credat institui: mihi tamen hujus licentiam praerogativae paternus ascripsit affectus, et amplectenda mihi vestrae expostulationis exactio; qui dum me auditis non solum libenter, sed etiam avide, impudentem me vestro amore fecistis. Praecedentes duco, et ultra mensuram meae possibilitatis extensus quos sequi cupio ducere compellor. Pergam igitur per tramitem vitae vestrae, et quasi qui primis litterarum imbuatur elementis depictis, adumbratas praefigurationibus notas stylo imitatore calcabo, accedentibus ad speranda beati instituti praemia quae sequenda sunt. Primum abstinentiae cura, jejunii patientia, orandi assiduitas, legendi, vel si quis adhuc litterarum expers sit, audiendi sit desiderium cum cupiditate discendi. Haec enim sunt prima quasi lactentium in Dei agnitione crepundia: quibus homo", + "candidate_score": 0.665576, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_11", + "bdc_text": "Taceo lectiones paedagogii , quas omnium minime cessare arbitror .", + "psc_chunk_id": "103_Athanasius-Alexandrinus_De-observationibus-monachorum_window_9", + "psc_text": "Nec hoc tantum fine contentus, simultates amore commutet; iram patientiae temperet freno; avaritiam abstinentiae vincat imperio; ac praecipue linguam custodia taciturnitatis obsepiat; ne in litigium contentiosa fervescat; ne in maledictum procax incurrat; ne in obtrectationem maledicta serpat; ne in jurationem facilis prolabatur; ne in mendacium ficta dissimulet; ne in circumventione astuta calleat: ne in elatione superba jactetur; sedulo servans tempus tacendi et tempus loquendi, omne otiosum verbum obnoxium sciat esse rationi. Nam ideo et David beatissimus ori suo custodiam deposcit: et condiendum sale sermonem beati Pauli pagina sacra constituit et nullum indomabile membrum esse quam linguam testifica Jacobi praecepta signarunt. Sit igitur qui hujusmodi viam scandit, tacitus, mitis, benignus; et quia charitatis insolubilis nexus habetur, abjiciendus in studio parili semper alium judicans potiorem. Hoc enim freno astringit invidiam, quam vicinae sibi elationis saepius incitatam judicio, dum gratias referendi sibi honoris appetit, notam miseri livoris incurrit. Nec praemium a Deo unusquisque", + "candidate_score": 0.643162, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_19", + "bdc_text": "Ego toto hoc anno non cessavi quam eo tempore , quo et apud vos fui , et nunc per octo dies , dum Hagenoam essem profectus , pro qua neglectione totum iam mensem , quo alioqui quiescere etiam academię privilegio licebatVgl .", + "psc_chunk_id": "103_Athanasius-Alexandrinus_De-observationibus-monachorum_window_7", + "psc_text": "cessamus pro vobis orantes, ut impleamini agnitione ejus in omni sapientia et intellectu spiritali (Col. I, 9) . Et rursus; Verbum Christi habitet in vobis abundanter in omni sapientia (Col. III, 16) . Nam et in Veteri Testamento similem hominibus curam sacrae praeceptionis inculcavit eloquium. Sic enim David ait: Beatus vir qui non abiit in consilio impiorum, et in via peccatorum non stetit, et in cathedra pestilentiae non sedit; sed in lege Domini voluntas ejus, et in lege ejus meditabitur die ac nocte (Psal. I, 1) . Et ad Jesum Nave Dominus loquitur: Non recedet liber iste de manibus tuis, et meditaberis in eo die ac nocte (Jos. I, 8) . His quoque se negotiis malarum cogitationum lubrica frequenter interserunt; et quamvis ipsa sedulitas animum ad Deum praestet intentum, efficit tamen in sese mordax saeculi cura sollicitum. Quod si haec frequenter et importune patitur religioso labori deditus, nunquam profecto illis", + "candidate_score": 0.62285, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 10, + "cf_id": "cf020", + "work_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini", + "max_score": 0.679656, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_2_4", + "bdc_text": "vgl . oben Nr. 1377 , Anm.1 . studiis deque publicis etiam lectionibus nostris ad te certi aliquid scribam , libenter certe facerem , nisi vel odiosum esset de aliorum vel neglectu vel etiam diligentia nimis curiose inquirere , eorum dico , quorum cura sit aliis commissa , vel si per privatas etiam occupationes mihi , quid ab aliis agatur , inspicere atque observare liberum esset . Itaque , quas lectiones vel audiant vel non audiant , affirmare citius ac verius ignorare me quam scire possim .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini_window_72", + "psc_text": "quorum in Latinam linguam sententias transferebam. « Sed, dixi, qui diligens lector est, statim requiret, et dicet. Et rursus in fine, Alius vero hoc quod ait, ut ostenderet in saeculis supervenientibus abundantes divitias gratiae suae, ad illam intelligentiam transfert. » Ecce, inquies, sub diligentis lectoris persona, Origenis sententias explicasti. Fateor errorem, non debui diligentem dicere, sed blasphemum: quod si fecissem, et aliquo scissem vaticinio te istiusmodi naenias sectaturum, etiam calumniae verba vitassem. Grande crimen si Origenem diligentem dixi esse lectorem, cujus septuaginta libros interpretatus sum, quem in coelum laudibus tuli; pro quo compulsus sum ante biennium brevi libello tuis contra me praeconiis respondere ( Epistola ad Pammach. ante biennium scripta ). Ecclesiarum magistrum a me dictum esse Origenem, in tuis laudibus objicis: et putas quod pertimescere debeam, si diligentem lectorem me illum dixisse inimicus accuses. Solemus et negotiatores parcissimos, et frugi servos, et molestos paedagogos, et argutissimos fures, diligentes vocare.", + "candidate_score": 0.679656, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_6_8", + "bdc_text": "Alioqui certe lectiones publicę sunt satis multae : In dialecticis quotidie praelegit Hieronymus Rhetus Hieronymus Artulf. , in iure Amerbachius , in philosophia Aristotelica Gemusaeus , in oratoria sive Ciceronis orationibus Affinius Johannes Afinius ( Affinius , Avinius ) , gest. 1541 , aus Uri , immatrikulierte sich 1538 an der Basler Universität und wurde 1540 Professor für Rhetorik , Dekan der Artistenfakultät sowie Corregens des Augustinerkollegs . - Lit. :", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini_window_231", + "psc_text": "qui aliquid scire volumus, mutire non liceat. Ego philosophus, rhetor, grammaticus, dialecticus, Hebraeus, Graecus, Latinus, trilinguis. Hoc modo et tu bilinguis eris, qui tantam habes Graeci Latinique sermonis scientiam, ut et Graeci te Latinum, et Latini te Graecum putent: et papa Epiphanius πεντάγλωττος [Mss. πεντάγλωσσος] quia quinque linguis contra te et Amasium tuum ( Origenem ) loquitur. Simulque admiror, qua temeritate contra tantarum artium virum audeas dicere: « Tu qui tot disciplinarum oculis vigilas, quomodo venia donandus es, si erraveris, et non perpetuo pudoris silentio contegendus? » Quod cum legissem, et me putarem alicubi in sermone lapsum ( qui enim (Jacob III, 2) in verbo non peccat, iste perfectus est ), et suspicarer eum aliquid meorum prolaturum esse vitiorum, subito intulit: « Ante biduum mihi, quam proficisceretur harum bajulus, in manus venerunt, quae in me declamasti. » Ubi est ergo, quod minaris, et dicis, « Quomodo donandus es venia, si", + "candidate_score": 0.672255, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_6_8", + "bdc_text": "Alioqui certe lectiones publicę sunt satis multae : In dialecticis quotidie praelegit Hieronymus Rhetus Hieronymus Artulf. , in iure Amerbachius , in philosophia Aristotelica Gemusaeus , in oratoria sive Ciceronis orationibus Affinius Johannes Afinius ( Affinius , Avinius ) , gest. 1541 , aus Uri , immatrikulierte sich 1538 an der Basler Universität und wurde 1540 Professor für Rhetorik , Dekan der Artistenfakultät sowie Corregens des Augustinerkollegs . - Lit. :", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini_window_321", + "psc_text": "Philosophiam meditationem esse mortis: 567 quotidie de corporis carcere nitentem animae educere libertatem: μαθήσεις ἀναμνήσεις ; id est, discentias reminiscentias esse; et multa alia, quae Plato in libris suis, et maxime in Phaedone, Timaeoque prosequitur. Nam post Academiam et innumerabiles discipulos, sentiens multum suae deesse doctrinae, venit ad magnam Graeciam, ibique ab Archyta Tarentino et Timaeo Locrensi, Pythagorae doctrina eruditus, elegantiam et leporem Socratis, cum hujus miscuit disciplinis, quae omnia nomine commutato, Origenes in libros suos περὶ Ἀρχῶν transtulisse convincitur. In quo igitur erravi, si adolescens dixi, me ea putasse in Apostolis, quae in Pythagora et Platone et Empedocle legeram? Non ut tu calumniaris et fingis, in Pythagorae et Platonis et Empedoclis libris, sed quae in illis fuisse legeram, et aliorum me scripta eos habuisse docuerunt. Et hoc genus elocutionis frequentissimum est: ut si dicam, quae in Socrate legi dogmata, putavi vera. Non quod Socrates libros ullos scripserit; sed quae", + "candidate_score": 0.665396, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_5_7", + "bdc_text": "Puto autem Myconium , eorum hospitem , nequaquam ipsos negligere . Alioqui certe lectiones publicę sunt satis multae : In dialecticis quotidie praelegit Hieronymus Rhetus Hieronymus Artulf. , in iure Amerbachius , in philosophia Aristotelica Gemusaeus , in oratoria sive Ciceronis orationibus Affinius Johannes Afinius ( Affinius , Avinius ) , gest. 1541 , aus Uri , immatrikulierte sich 1538 an der Basler Universität und wurde 1540 Professor für Rhetorik , Dekan der Artistenfakultät sowie Corregens des Augustinerkollegs .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini_window_321", + "psc_text": "Philosophiam meditationem esse mortis: 567 quotidie de corporis carcere nitentem animae educere libertatem: μαθήσεις ἀναμνήσεις ; id est, discentias reminiscentias esse; et multa alia, quae Plato in libris suis, et maxime in Phaedone, Timaeoque prosequitur. Nam post Academiam et innumerabiles discipulos, sentiens multum suae deesse doctrinae, venit ad magnam Graeciam, ibique ab Archyta Tarentino et Timaeo Locrensi, Pythagorae doctrina eruditus, elegantiam et leporem Socratis, cum hujus miscuit disciplinis, quae omnia nomine commutato, Origenes in libros suos περὶ Ἀρχῶν transtulisse convincitur. In quo igitur erravi, si adolescens dixi, me ea putasse in Apostolis, quae in Pythagora et Platone et Empedocle legeram? Non ut tu calumniaris et fingis, in Pythagorae et Platonis et Empedoclis libris, sed quae in illis fuisse legeram, et aliorum me scripta eos habuisse docuerunt. Et hoc genus elocutionis frequentissimum est: ut si dicam, quae in Socrate legi dogmata, putavi vera. Non quod Socrates libros ullos scripserit; sed quae", + "candidate_score": 0.665213, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_10_12", + "bdc_text": "Rudolf Thommen , Geschichte der Universität Basel 1532-1632 , Basel 1889 , S. 355f , Nr. 11. , in mathematicis Vitus Veit Ardüser. , in Hebraicis Monsterus Sebastian Münster. , in Gręcis ego , in theologia Carolstadius et Grynaeus alternis septimanis . Taceo lectiones paedagogii , quas omnium minime cessare arbitror . De mea possum dicere puerorum vestrorum unum tantum adesse ei interdum solere , et ita facilis alioqui est autor , quem praelegimus , ut privato studio assequi facillime possint neque interprete forte alio aut viva enarrantis voce habere opus videantur .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini_window_38", + "psc_text": "epistola publica (Epist. 81 ad Rufin.), qui diligenter cavi, ne quid in te dictum putares, scripsi ad te statim brevem Epistolam, expostulans super laudibus tuis. Quam, quia Romae non eras, amici mei tibi mittere noluerunt, eo quod te dicerent cum sodalibus tuis indigna nomine Christiano de mea conversatione jactitare. Cujus exemplum huic volumini subdidi, ut scias quantum dolorem, quanta moderatione necessitudinis temperavi. 469 13. Judaeus Hieronymi praeceptor. Gregorius Nazianzenus magister Hieronymi. Huillus Judaeus. Psalmi sine titulo. --Audio praeterea te quaedam de epistola mea philosophice carpere, et hominem rugosae frontis adductique supercilii, Plautino in me sale ludere, eo quod Barrabam Judaeum dixerim praeceptorem meum. Nec mirum si pro BAR-ANINA, ubi est aliqua vocabulorum similitudo, scripseris Barrabam, cum tantam habeas licentiam nominum immutandorum; ut de Eusebio Pamphilum, de haeretico martyrem feceris. Cavendus homo, et mihi maxime declinandus, ne me repente, dum nescio, de Hieronymo Sardanapalum nomines. Audi ergo, sapientiae columen, et norma", + "candidate_score": 0.663902, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_7", + "bdc_text": "In dialecticis quotidie praelegit Hieronymus Rhetus Hieronymus Artulf. , in iure Amerbachius , in philosophia Aristotelica Gemusaeus , in oratoria sive Ciceronis orationibus Affinius Johannes Afinius ( Affinius , Avinius ) , gest. 1541 , aus Uri , immatrikulierte sich 1538 an der Basler Universität und wurde 1540 Professor für Rhetorik , Dekan der Artistenfakultät sowie Corregens des Augustinerkollegs .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini_window_231", + "psc_text": "qui aliquid scire volumus, mutire non liceat. Ego philosophus, rhetor, grammaticus, dialecticus, Hebraeus, Graecus, Latinus, trilinguis. Hoc modo et tu bilinguis eris, qui tantam habes Graeci Latinique sermonis scientiam, ut et Graeci te Latinum, et Latini te Graecum putent: et papa Epiphanius πεντάγλωττος [Mss. πεντάγλωσσος] quia quinque linguis contra te et Amasium tuum ( Origenem ) loquitur. Simulque admiror, qua temeritate contra tantarum artium virum audeas dicere: « Tu qui tot disciplinarum oculis vigilas, quomodo venia donandus es, si erraveris, et non perpetuo pudoris silentio contegendus? » Quod cum legissem, et me putarem alicubi in sermone lapsum ( qui enim (Jacob III, 2) in verbo non peccat, iste perfectus est ), et suspicarer eum aliquid meorum prolaturum esse vitiorum, subito intulit: « Ante biduum mihi, quam proficisceretur harum bajulus, in manus venerunt, quae in me declamasti. » Ubi est ergo, quod minaris, et dicis, « Quomodo donandus es venia, si", + "candidate_score": 0.663755, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_11_13", + "bdc_text": "Taceo lectiones paedagogii , quas omnium minime cessare arbitror . De mea possum dicere puerorum vestrorum unum tantum adesse ei interdum solere , et ita facilis alioqui est autor , quem praelegimus , ut privato studio assequi facillime possint neque interprete forte alio aut viva enarrantis voce habere opus videantur . Forsitan autem domi privatis studiis , qui fere Tigurinorum hactenus apud nos degentium mos fuit , plus se proficere quam audiendis aliis posse putant .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini_window_322", + "psc_text": "Non ut tu calumniaris et fingis, in Pythagorae et Platonis et Empedoclis libris, sed quae in illis fuisse legeram, et aliorum me scripta eos habuisse docuerunt. Et hoc genus elocutionis frequentissimum est: ut si dicam, quae in Socrate legi dogmata, putavi vera. Non quod Socrates libros ullos scripserit; sed quae legi apud Platonem et alios Socraticos illum habuisse. Et rursum, imitati volui gesta, quae in Alexandro et Scipione legeram. Non quod ipsa sua gesta descripserint; sed quod apud alios legerim, quae illos gessisse mirabar. Igitur etiam si docere non possem, ipsius Pythagorae exstare monumenta, nec a filio ejus ac filia, aliisque discipulis probata convincerem, me non teneres mendacii, quia non libros, sed dogmata legisse me dixi: et te frustra errare, me tuum protegere mendacium voluisse, ut nisi ego unum librum Pythagorae protulero, tu sex millia Origenis libros perdideris. 41. Minabatur Hieronymo interitum Rufinus. --Veniam ad epilogos, id est, maledicta tua,", + "candidate_score": 0.663266, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_7_9", + "bdc_text": "In dialecticis quotidie praelegit Hieronymus Rhetus Hieronymus Artulf. , in iure Amerbachius , in philosophia Aristotelica Gemusaeus , in oratoria sive Ciceronis orationibus Affinius Johannes Afinius ( Affinius , Avinius ) , gest. 1541 , aus Uri , immatrikulierte sich 1538 an der Basler Universität und wurde 1540 Professor für Rhetorik , Dekan der Artistenfakultät sowie Corregens des Augustinerkollegs . - Lit. : Basel , Matrikel II 18 , Nr. 30 ;", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini_window_231", + "psc_text": "qui aliquid scire volumus, mutire non liceat. Ego philosophus, rhetor, grammaticus, dialecticus, Hebraeus, Graecus, Latinus, trilinguis. Hoc modo et tu bilinguis eris, qui tantam habes Graeci Latinique sermonis scientiam, ut et Graeci te Latinum, et Latini te Graecum putent: et papa Epiphanius πεντάγλωττος [Mss. πεντάγλωσσος] quia quinque linguis contra te et Amasium tuum ( Origenem ) loquitur. Simulque admiror, qua temeritate contra tantarum artium virum audeas dicere: « Tu qui tot disciplinarum oculis vigilas, quomodo venia donandus es, si erraveris, et non perpetuo pudoris silentio contegendus? » Quod cum legissem, et me putarem alicubi in sermone lapsum ( qui enim (Jacob III, 2) in verbo non peccat, iste perfectus est ), et suspicarer eum aliquid meorum prolaturum esse vitiorum, subito intulit: « Ante biduum mihi, quam proficisceretur harum bajulus, in manus venerunt, quae in me declamasti. » Ubi est ergo, quod minaris, et dicis, « Quomodo donandus es venia, si", + "candidate_score": 0.662523, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_7_9", + "bdc_text": "In dialecticis quotidie praelegit Hieronymus Rhetus Hieronymus Artulf. , in iure Amerbachius , in philosophia Aristotelica Gemusaeus , in oratoria sive Ciceronis orationibus Affinius Johannes Afinius ( Affinius , Avinius ) , gest. 1541 , aus Uri , immatrikulierte sich 1538 an der Basler Universität und wurde 1540 Professor für Rhetorik , Dekan der Artistenfakultät sowie Corregens des Augustinerkollegs . - Lit. : Basel , Matrikel II 18 , Nr. 30 ;", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini_window_0", + "psc_text": "IN LIBROS CONTRA RUFINUM ADMONITIO, Dissensionis Hieronymum inter ac Rufinum longe notior historia est, quam nostra explicatione ut indigeat. Causa mali tanti Latina versio librorum Origenis περὶ Ἀρχῶν fuit, quam presbyter Aquileiensis, sublesta utique fide, elaboraverat Romae circa annum 398. Nam ut Origeniani dogmatis venena, subdolae interpretationis fuco oblita, Latinis auribus tutius propinaret, praefationem operi praefixit, in qua Hieronymum figuratis laudibus praedicabat, veluti Adamantii opinionum fautorem, suaeque sententiae socium: ipsum vero librum ab ascriptis erroribus expurgatum opera sua jactabat. Sed cum multa essent adhuc quae christianas aures moverent, et minus catholice dicta existimarentur, Pammachius et Oceanus Hieronymo auctores fuerunt, ut germanam ipse ejus libri interpretationem vulgaret, nequaquam dissimulatis erroribus, quo se manifesto proderent; purgaretque adeo suspicionem favoris in Origenem ab aemulo injectam, ne si criminantem convincere differret, consentire illi videretur. S. Doctor datis primum Rufino litteris, amice conquestus est: deinde anno 400 Origenis ipsum librum ita ad finem vertit, ut", + "candidate_score": 0.662465, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_7", + "bdc_text": "In dialecticis quotidie praelegit Hieronymus Rhetus Hieronymus Artulf. , in iure Amerbachius , in philosophia Aristotelica Gemusaeus , in oratoria sive Ciceronis orationibus Affinius Johannes Afinius ( Affinius , Avinius ) , gest. 1541 , aus Uri , immatrikulierte sich 1538 an der Basler Universität und wurde 1540 Professor für Rhetorik , Dekan der Artistenfakultät sowie Corregens des Augustinerkollegs .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini_window_0", + "psc_text": "IN LIBROS CONTRA RUFINUM ADMONITIO, Dissensionis Hieronymum inter ac Rufinum longe notior historia est, quam nostra explicatione ut indigeat. Causa mali tanti Latina versio librorum Origenis περὶ Ἀρχῶν fuit, quam presbyter Aquileiensis, sublesta utique fide, elaboraverat Romae circa annum 398. Nam ut Origeniani dogmatis venena, subdolae interpretationis fuco oblita, Latinis auribus tutius propinaret, praefationem operi praefixit, in qua Hieronymum figuratis laudibus praedicabat, veluti Adamantii opinionum fautorem, suaeque sententiae socium: ipsum vero librum ab ascriptis erroribus expurgatum opera sua jactabat. Sed cum multa essent adhuc quae christianas aures moverent, et minus catholice dicta existimarentur, Pammachius et Oceanus Hieronymo auctores fuerunt, ut germanam ipse ejus libri interpretationem vulgaret, nequaquam dissimulatis erroribus, quo se manifesto proderent; purgaretque adeo suspicionem favoris in Origenem ab aemulo injectam, ne si criminantem convincere differret, consentire illi videretur. S. Doctor datis primum Rufino litteris, amice conquestus est: deinde anno 400 Origenis ipsum librum ita ad finem vertit, ut", + "candidate_score": 0.66128, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_5_7", + "bdc_text": "Puto autem Myconium , eorum hospitem , nequaquam ipsos negligere . Alioqui certe lectiones publicę sunt satis multae : In dialecticis quotidie praelegit Hieronymus Rhetus Hieronymus Artulf. , in iure Amerbachius , in philosophia Aristotelica Gemusaeus , in oratoria sive Ciceronis orationibus Affinius Johannes Afinius ( Affinius , Avinius ) , gest. 1541 , aus Uri , immatrikulierte sich 1538 an der Basler Universität und wurde 1540 Professor für Rhetorik , Dekan der Artistenfakultät sowie Corregens des Augustinerkollegs .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini_window_0", + "psc_text": "IN LIBROS CONTRA RUFINUM ADMONITIO, Dissensionis Hieronymum inter ac Rufinum longe notior historia est, quam nostra explicatione ut indigeat. Causa mali tanti Latina versio librorum Origenis περὶ Ἀρχῶν fuit, quam presbyter Aquileiensis, sublesta utique fide, elaboraverat Romae circa annum 398. Nam ut Origeniani dogmatis venena, subdolae interpretationis fuco oblita, Latinis auribus tutius propinaret, praefationem operi praefixit, in qua Hieronymum figuratis laudibus praedicabat, veluti Adamantii opinionum fautorem, suaeque sententiae socium: ipsum vero librum ab ascriptis erroribus expurgatum opera sua jactabat. Sed cum multa essent adhuc quae christianas aures moverent, et minus catholice dicta existimarentur, Pammachius et Oceanus Hieronymo auctores fuerunt, ut germanam ipse ejus libri interpretationem vulgaret, nequaquam dissimulatis erroribus, quo se manifesto proderent; purgaretque adeo suspicionem favoris in Origenem ab aemulo injectam, ne si criminantem convincere differret, consentire illi videretur. S. Doctor datis primum Rufino litteris, amice conquestus est: deinde anno 400 Origenis ipsum librum ita ad finem vertit, ut", + "candidate_score": 0.658823, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_6_8", + "bdc_text": "Alioqui certe lectiones publicę sunt satis multae : In dialecticis quotidie praelegit Hieronymus Rhetus Hieronymus Artulf. , in iure Amerbachius , in philosophia Aristotelica Gemusaeus , in oratoria sive Ciceronis orationibus Affinius Johannes Afinius ( Affinius , Avinius ) , gest. 1541 , aus Uri , immatrikulierte sich 1538 an der Basler Universität und wurde 1540 Professor für Rhetorik , Dekan der Artistenfakultät sowie Corregens des Augustinerkollegs . - Lit. :", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini_window_45", + "psc_text": "esse genera dictionum; et pro qualitate materiae, non solum sententias, sed et Scripturarum verba variari. 16. Commentarii quid operis habeant. Donatus praeceptor Hieronymi. --Chrysippus et Antipater inter spineta versantur. Demosthenes et Aeschynes contra se invicem fulminant. Lysias et Isocrates dulciter fluunt. Mira in singulis diversitas, sed omnes in suo perfecti sunt. Lege ad Herennium Tullii libros, lege Rhetoricos ejus: aut, quia illa sibi dicit inchoata et rudia excidisse de manibus, revolve tria volumina de Oratore, in quibus introducit eloquentissimos illius temporis oratores, Crassum et Antonium disputantes; et quartum Oratorem, quem jam senex scribit ad Brutum: tunc intelliges aliter componi Historiam, aliter Orationes, aliter Dialogos, aliter Epistolas, aliter Commentarios. Ego enim in Commentariis ad Ephesios sic Origenem et Didymum et Apollinarium secutus sum (qui certe contraria inter se habent dogmata) ut fidei meae non amitterem veritatem. Commentarii quid operis habent? Alterius dicta edisserunt, quae obscure scripta sunt, plano sermone manifestant: multorum", + "candidate_score": 0.65822, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_6_8", + "bdc_text": "Alioqui certe lectiones publicę sunt satis multae : In dialecticis quotidie praelegit Hieronymus Rhetus Hieronymus Artulf. , in iure Amerbachius , in philosophia Aristotelica Gemusaeus , in oratoria sive Ciceronis orationibus Affinius Johannes Afinius ( Affinius , Avinius ) , gest. 1541 , aus Uri , immatrikulierte sich 1538 an der Basler Universität und wurde 1540 Professor für Rhetorik , Dekan der Artistenfakultät sowie Corregens des Augustinerkollegs . - Lit. :", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini_window_38", + "psc_text": "epistola publica (Epist. 81 ad Rufin.), qui diligenter cavi, ne quid in te dictum putares, scripsi ad te statim brevem Epistolam, expostulans super laudibus tuis. Quam, quia Romae non eras, amici mei tibi mittere noluerunt, eo quod te dicerent cum sodalibus tuis indigna nomine Christiano de mea conversatione jactitare. Cujus exemplum huic volumini subdidi, ut scias quantum dolorem, quanta moderatione necessitudinis temperavi. 469 13. Judaeus Hieronymi praeceptor. Gregorius Nazianzenus magister Hieronymi. Huillus Judaeus. Psalmi sine titulo. --Audio praeterea te quaedam de epistola mea philosophice carpere, et hominem rugosae frontis adductique supercilii, Plautino in me sale ludere, eo quod Barrabam Judaeum dixerim praeceptorem meum. Nec mirum si pro BAR-ANINA, ubi est aliqua vocabulorum similitudo, scripseris Barrabam, cum tantam habeas licentiam nominum immutandorum; ut de Eusebio Pamphilum, de haeretico martyrem feceris. Cavendus homo, et mihi maxime declinandus, ne me repente, dum nescio, de Hieronymo Sardanapalum nomines. Audi ergo, sapientiae columen, et norma", + "candidate_score": 0.656108, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_6_8", + "bdc_text": "Alioqui certe lectiones publicę sunt satis multae : In dialecticis quotidie praelegit Hieronymus Rhetus Hieronymus Artulf. , in iure Amerbachius , in philosophia Aristotelica Gemusaeus , in oratoria sive Ciceronis orationibus Affinius Johannes Afinius ( Affinius , Avinius ) , gest. 1541 , aus Uri , immatrikulierte sich 1538 an der Basler Universität und wurde 1540 Professor für Rhetorik , Dekan der Artistenfakultät sowie Corregens des Augustinerkollegs . - Lit. :", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini_window_0", + "psc_text": "IN LIBROS CONTRA RUFINUM ADMONITIO, Dissensionis Hieronymum inter ac Rufinum longe notior historia est, quam nostra explicatione ut indigeat. Causa mali tanti Latina versio librorum Origenis περὶ Ἀρχῶν fuit, quam presbyter Aquileiensis, sublesta utique fide, elaboraverat Romae circa annum 398. Nam ut Origeniani dogmatis venena, subdolae interpretationis fuco oblita, Latinis auribus tutius propinaret, praefationem operi praefixit, in qua Hieronymum figuratis laudibus praedicabat, veluti Adamantii opinionum fautorem, suaeque sententiae socium: ipsum vero librum ab ascriptis erroribus expurgatum opera sua jactabat. Sed cum multa essent adhuc quae christianas aures moverent, et minus catholice dicta existimarentur, Pammachius et Oceanus Hieronymo auctores fuerunt, ut germanam ipse ejus libri interpretationem vulgaret, nequaquam dissimulatis erroribus, quo se manifesto proderent; purgaretque adeo suspicionem favoris in Origenem ab aemulo injectam, ne si criminantem convincere differret, consentire illi videretur. S. Doctor datis primum Rufino litteris, amice conquestus est: deinde anno 400 Origenis ipsum librum ita ad finem vertit, ut", + "candidate_score": 0.65409, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_7_9", + "bdc_text": "In dialecticis quotidie praelegit Hieronymus Rhetus Hieronymus Artulf. , in iure Amerbachius , in philosophia Aristotelica Gemusaeus , in oratoria sive Ciceronis orationibus Affinius Johannes Afinius ( Affinius , Avinius ) , gest. 1541 , aus Uri , immatrikulierte sich 1538 an der Basler Universität und wurde 1540 Professor für Rhetorik , Dekan der Artistenfakultät sowie Corregens des Augustinerkollegs . - Lit. : Basel , Matrikel II 18 , Nr. 30 ;", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini_window_151", + "psc_text": "Rufinus de adulteratione librorum Origenis. --Videamus tamen, quibus argumentis probare nitatur Origenis ab haereticis scripta vitiata. « Clemens, inquit, Apostolorum discipulus, qui Romanae Ecclesiae post Apostolos episcopus et martyr fuit, libros edidit, qui appellantur ἀναγνωρισμὸς, id est, recognitio, in quibus quum ex persona Petri Apostoli doctrina, quasi vere apostolica in quamplurimis exponatur: in aliquibus ita Eunomii dogma inseritur, ut nihil aliud quam ipse Eunomius disputare credatur, Filium Dei creatum 508 de nullis exstantibus asseverans. » Et post alia, quae prolixum est, scribere: « Quid, quaeso, ait, de his sentiendum est, quod Apostolicus vir haeretica scripserit? An id potius credendum, quod perversi homines ad assertionem dogmatum suorum sub virorum sanctorum nomine, tamquam facilius credenda, interseruerint ea, quae illi nec sensisse, nec scripsisse credendi sunt? » Clementem quoque Alexandrinae Ecclesiae presbyterum, virum catholicum, scribit in libris suis interdum Dei Filium dicere creatum: et Dionysium Alexandrinae urbis episcopum, virum eruditissimum, contra Sabellium quatuor", + "candidate_score": 0.651931, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_28_30", + "bdc_text": "Ioan. Oporinus tuus . De rebus Hagenoicis melius ex Quirino Quirinus von Leiden. intelliges et amicorum literis ;", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini_window_0", + "psc_text": "IN LIBROS CONTRA RUFINUM ADMONITIO, Dissensionis Hieronymum inter ac Rufinum longe notior historia est, quam nostra explicatione ut indigeat. Causa mali tanti Latina versio librorum Origenis περὶ Ἀρχῶν fuit, quam presbyter Aquileiensis, sublesta utique fide, elaboraverat Romae circa annum 398. Nam ut Origeniani dogmatis venena, subdolae interpretationis fuco oblita, Latinis auribus tutius propinaret, praefationem operi praefixit, in qua Hieronymum figuratis laudibus praedicabat, veluti Adamantii opinionum fautorem, suaeque sententiae socium: ipsum vero librum ab ascriptis erroribus expurgatum opera sua jactabat. Sed cum multa essent adhuc quae christianas aures moverent, et minus catholice dicta existimarentur, Pammachius et Oceanus Hieronymo auctores fuerunt, ut germanam ipse ejus libri interpretationem vulgaret, nequaquam dissimulatis erroribus, quo se manifesto proderent; purgaretque adeo suspicionem favoris in Origenem ab aemulo injectam, ne si criminantem convincere differret, consentire illi videretur. S. Doctor datis primum Rufino litteris, amice conquestus est: deinde anno 400 Origenis ipsum librum ita ad finem vertit, ut", + "candidate_score": 0.651765, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_7_9", + "bdc_text": "In dialecticis quotidie praelegit Hieronymus Rhetus Hieronymus Artulf. , in iure Amerbachius , in philosophia Aristotelica Gemusaeus , in oratoria sive Ciceronis orationibus Affinius Johannes Afinius ( Affinius , Avinius ) , gest. 1541 , aus Uri , immatrikulierte sich 1538 an der Basler Universität und wurde 1540 Professor für Rhetorik , Dekan der Artistenfakultät sowie Corregens des Augustinerkollegs . - Lit. : Basel , Matrikel II 18 , Nr. 30 ;", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini_window_38", + "psc_text": "epistola publica (Epist. 81 ad Rufin.), qui diligenter cavi, ne quid in te dictum putares, scripsi ad te statim brevem Epistolam, expostulans super laudibus tuis. Quam, quia Romae non eras, amici mei tibi mittere noluerunt, eo quod te dicerent cum sodalibus tuis indigna nomine Christiano de mea conversatione jactitare. Cujus exemplum huic volumini subdidi, ut scias quantum dolorem, quanta moderatione necessitudinis temperavi. 469 13. Judaeus Hieronymi praeceptor. Gregorius Nazianzenus magister Hieronymi. Huillus Judaeus. Psalmi sine titulo. --Audio praeterea te quaedam de epistola mea philosophice carpere, et hominem rugosae frontis adductique supercilii, Plautino in me sale ludere, eo quod Barrabam Judaeum dixerim praeceptorem meum. Nec mirum si pro BAR-ANINA, ubi est aliqua vocabulorum similitudo, scripseris Barrabam, cum tantam habeas licentiam nominum immutandorum; ut de Eusebio Pamphilum, de haeretico martyrem feceris. Cavendus homo, et mihi maxime declinandus, ne me repente, dum nescio, de Hieronymo Sardanapalum nomines. Audi ergo, sapientiae columen, et norma", + "candidate_score": 0.650945, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_4", + "bdc_text": "Itaque , quas lectiones vel audiant vel non audiant , affirmare citius ac verius ignorare me quam scire possim .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini_window_124", + "psc_text": "animarum statu ponit sententias, et in fine concludens: « Singula, inquit, me legisse non nego, et adhuc ignorare cofiteor. » Arcesilam, aut Carneadem putes, qui omnia incerta pronuntiant, licet et illos superet cautione. Illi enim omnium philosophorum invidiam non ferentes, quod veritatem e vita tollerent, verisimilia repererunt, 499 ut ignorantiam rerum probabili assertione temperarent: iste se dicit incertum, et e tribus omnino nescire quid verum sit. Si hoc erat responsurus, quae eum ratio impulit, ut tantum Pontificem inscitiae suae testem faceret. Nimirum haec illa est lassitudo, quod triginta annorum itinere confectus, Romam venire non potuit. Quanta et alia nescimus, et tamen imperitiae nostrae testes non quaerimus! De Patre, Filio, et Spiritu sancto; de nativitate Domini Salvatoris, super qua Isaias clamitat: Generationem ejus quis enarrabit (Isai. LIII, 8) ? audacter loquitur, et mysterium omnibus retro saeculis ignoratum scientiae suae vindicat: et hoc solum ignorat, quod ignoratum cunctis scandalum facit. Scit quomodo", + "candidate_score": 0.650687, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_7", + "bdc_text": "In dialecticis quotidie praelegit Hieronymus Rhetus Hieronymus Artulf. , in iure Amerbachius , in philosophia Aristotelica Gemusaeus , in oratoria sive Ciceronis orationibus Affinius Johannes Afinius ( Affinius , Avinius ) , gest. 1541 , aus Uri , immatrikulierte sich 1538 an der Basler Universität und wurde 1540 Professor für Rhetorik , Dekan der Artistenfakultät sowie Corregens des Augustinerkollegs .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini_window_45", + "psc_text": "esse genera dictionum; et pro qualitate materiae, non solum sententias, sed et Scripturarum verba variari. 16. Commentarii quid operis habeant. Donatus praeceptor Hieronymi. --Chrysippus et Antipater inter spineta versantur. Demosthenes et Aeschynes contra se invicem fulminant. Lysias et Isocrates dulciter fluunt. Mira in singulis diversitas, sed omnes in suo perfecti sunt. Lege ad Herennium Tullii libros, lege Rhetoricos ejus: aut, quia illa sibi dicit inchoata et rudia excidisse de manibus, revolve tria volumina de Oratore, in quibus introducit eloquentissimos illius temporis oratores, Crassum et Antonium disputantes; et quartum Oratorem, quem jam senex scribit ad Brutum: tunc intelliges aliter componi Historiam, aliter Orationes, aliter Dialogos, aliter Epistolas, aliter Commentarios. Ego enim in Commentariis ad Ephesios sic Origenem et Didymum et Apollinarium secutus sum (qui certe contraria inter se habent dogmata) ut fidei meae non amitterem veritatem. Commentarii quid operis habent? Alterius dicta edisserunt, quae obscure scripta sunt, plano sermone manifestant: multorum", + "candidate_score": 0.650397, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_4_6", + "bdc_text": "Itaque , quas lectiones vel audiant vel non audiant , affirmare citius ac verius ignorare me quam scire possim . Puto autem Myconium , eorum hospitem , nequaquam ipsos negligere . Alioqui certe lectiones publicę sunt satis multae :", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini_window_171", + "psc_text": "est. Qui si utique (ut ipse dicere solet) pro cognoscendis ejus malis legebat, sufficere poterant decem libri ad cognoscendum, aut viginti certe, aut ut plurimum triginta. Sex millia autem librorum legere, non jam est errores ac mala velle cognoscere, sed totam pene vitam disciplinis ejus ac studiis dedere. Quomodo ergo iste merito audiendus est, quum eos culpat, qui instructionis suae causa perpauca ejus (salva fidei regula atque integra pietate) legerunt? » 22. Epiphanius quinque linguas noverat. --Qui sunt isti, qui in Ecclesia disputare latius solent? qui libros scribere? qui totum de Origene loquuntur et scribunt? qui dum sua nolunt furta cognosci, et ingrati sunt in magistrum, idcirco simplices ab illius lectione deterrent? Nominatim debes dicere, et ipsos homines denotare. Ergo beati episcopi Anastasius, et Theophilus, et Venerius ( Mediolani ), et Chromatius ( Aquileiae ), et omnis tam Orientis quam Occidentis Catholicorum synodus, qui pari sententia, quia pari et spiritu,", + "candidate_score": 0.649482, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_4", + "bdc_text": "Itaque , quas lectiones vel audiant vel non audiant , affirmare citius ac verius ignorare me quam scire possim .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini_window_126", + "psc_text": "sed e tribus quas posuit, quae sit illarum sententia vera, nescire se dicit. Vide ne statim tibi objiciatur, idcirco te trium ignorantiam confiteri, ne unum damnare cogaris: et Tertulliano et Lactantio ideo parcere, ne Origenem cum illis jugules. Quantum memoria suggerit, nisi tamen fallor, nescio me legisse Lactantium συσπειρομένην animam dicere. Caeterum qui legisse te scribis, dic in quo libro legeris, ne ut me dormientem, sic illum mortuum calumniatus esse videaris. Sed et in hoc cunctabundus incedis et cautus. Dicis enim: « Puto inter Latinos Tertullianum sensisse, vel Lactantium, fortassis et alios nonnullos. » Non solum de animarum statu dubitas, sed et de auctorum sententiis putas: et tamen aliquid interest. De animabus autem aperte nescis, et inscitiam confiteris: de auctoribus sic nosse te dicis, ut putes potius quam praesumas. In solo Origene non ambigis. Dicis quippe, « Hoc sentit Origenes. » Interrogabo te: bene 500 sentit, an male? Nescio, inquis.", + "candidate_score": 0.648035, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_7", + "bdc_text": "In dialecticis quotidie praelegit Hieronymus Rhetus Hieronymus Artulf. , in iure Amerbachius , in philosophia Aristotelica Gemusaeus , in oratoria sive Ciceronis orationibus Affinius Johannes Afinius ( Affinius , Avinius ) , gest. 1541 , aus Uri , immatrikulierte sich 1538 an der Basler Universität und wurde 1540 Professor für Rhetorik , Dekan der Artistenfakultät sowie Corregens des Augustinerkollegs .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini_window_38", + "psc_text": "epistola publica (Epist. 81 ad Rufin.), qui diligenter cavi, ne quid in te dictum putares, scripsi ad te statim brevem Epistolam, expostulans super laudibus tuis. Quam, quia Romae non eras, amici mei tibi mittere noluerunt, eo quod te dicerent cum sodalibus tuis indigna nomine Christiano de mea conversatione jactitare. Cujus exemplum huic volumini subdidi, ut scias quantum dolorem, quanta moderatione necessitudinis temperavi. 469 13. Judaeus Hieronymi praeceptor. Gregorius Nazianzenus magister Hieronymi. Huillus Judaeus. Psalmi sine titulo. --Audio praeterea te quaedam de epistola mea philosophice carpere, et hominem rugosae frontis adductique supercilii, Plautino in me sale ludere, eo quod Barrabam Judaeum dixerim praeceptorem meum. Nec mirum si pro BAR-ANINA, ubi est aliqua vocabulorum similitudo, scripseris Barrabam, cum tantam habeas licentiam nominum immutandorum; ut de Eusebio Pamphilum, de haeretico martyrem feceris. Cavendus homo, et mihi maxime declinandus, ne me repente, dum nescio, de Hieronymo Sardanapalum nomines. Audi ergo, sapientiae columen, et norma", + "candidate_score": 0.646482, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_4", + "bdc_text": "Itaque , quas lectiones vel audiant vel non audiant , affirmare citius ac verius ignorare me quam scire possim .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini_window_127", + "psc_text": "sed et de auctorum sententiis putas: et tamen aliquid interest. De animabus autem aperte nescis, et inscitiam confiteris: de auctoribus sic nosse te dicis, ut putes potius quam praesumas. In solo Origene non ambigis. Dicis quippe, « Hoc sentit Origenes. » Interrogabo te: bene 500 sentit, an male? Nescio, inquis. Quid me igitur missis tabellariis et creberrimis nuntiis docere conaris, ut sciam, quod nescias? Et ne forte non credam imperitiae tuae, et arbitrer te callide reticere quod nosti, juras Deo teste, quod usque ad praesens certi et definiti aliquid de hac quaestione non teneas; et Deo relinquas scire quid sit in vero, et si cui ipse revelare dignabitur. Per tanta saecula tibi nullus videtur dignus fuisse, cui de hac quaestione Dominus revelarit? Non patriarcha, non propheta, non apostolus, non martyr? Ne tibi quidem, quando in carceribus et exsiliis morabaris, hujuscemodi sacramenta patuerunt? Dominus in Evangelio, Pater, inquit, revelavi nomen tuum", + "candidate_score": 0.643642, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_14_16", + "bdc_text": "Quicquid est , dicere certo nec possum nec , si possem , libenter in alterius messem falcem immittere meam vellemVgl . Adagia , 1 , 4 , 41 ( LB II 167f). . De cessatione item aliorum professorum nihil affirmare certi queo , nisi solorum medicorum , quibus a praelectionibus abstinere , cum duoOswald Bär und Sebastian Sinckeler ;", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini_window_48", + "psc_text": "proverbio, Sus Minervam docere videar, et in silvam ligna portare. Illud miror, quod Aristarcus nostri temporis puerilia ista nescieris. Quamquam tu occupatus in sensibus, et ad struendam mihi calumniam cernulus, Grammaticorum et oratorum praecepta contempseris, parvipendes ὑπέρβατα post anfractus reddere, asperitatem evitare consonantium, hiulcam fugere dictionem. Ridiculum est debilitati et fracti totius corporis vulnera pauca monstrare. Non eligo quod reprehendam, eligat ipse quod vitio careat. Ne illud quidem Socraticum nosse debuerat: Scio quid nescio: Navem agere ignarus navis timet; abrotanum aegro Non audet, nisi qui didicit, dare. Quod medicorum est, Promittunt medici: tractant fabrilia fabri. Scribimus indocti, doctique poemata passim. (Horat., epist. I ad August.) Nisi forte se litteras non didicisse jurabit; quos nos illi et absque juramento perfacile credimus: vel ad Apostolum confugiet profitentem: Et si imperitus sermone, non tamen scientia (I Cor. XI, 6) . Ille Hebraeis litteris eruditus, et ad pedes doctus Gamalielis, quem non erubescit, jam", + "candidate_score": 0.641888, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_9_11", + "bdc_text": "Basel , Matrikel II 18 , Nr. 30 ; Rudolf Thommen , Geschichte der Universität Basel 1532-1632 , Basel 1889 , S. 355f , Nr. 11. , in mathematicis Vitus Veit Ardüser. , in Hebraicis Monsterus Sebastian Münster. , in Gręcis ego , in theologia Carolstadius et Grynaeus alternis septimanis . Taceo lectiones paedagogii , quas omnium minime cessare arbitror .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini_window_39", + "psc_text": "dixerim praeceptorem meum. Nec mirum si pro BAR-ANINA, ubi est aliqua vocabulorum similitudo, scripseris Barrabam, cum tantam habeas licentiam nominum immutandorum; ut de Eusebio Pamphilum, de haeretico martyrem feceris. Cavendus homo, et mihi maxime declinandus, ne me repente, dum nescio, de Hieronymo Sardanapalum nomines. Audi ergo, sapientiae columen, et norma Catonianae severitatis. Ego non illum magistrum dixi; sed meum in Scripturas sanctas studium volui comprobare, ut ostenderem me sic legisse Origenem, quomodo et illum audieram. Neque enim Hebraeas litteras a te discere debui. An injuria tibi facta est, quod pro te Apollinarium, Didymumque sectatus sum? Numquid in illa epistola Gregorium virum eloquentissimum non potui nominare? Quis apud Latinos par sui est? quo ego magistro glorior et exsulto. Sed eos tantum posui, qui in reprehensione erant, ut similiter me Originem, non ob fidei veritatem, sed ob eruditionis meritum legisse testarer. Ipse Origenes, et Clemens et Eusebius, atque alii complures, quando de", + "candidate_score": 0.641451, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_12", + "bdc_text": "De mea possum dicere puerorum vestrorum unum tantum adesse ei interdum solere , et ita facilis alioqui est autor , quem praelegimus , ut privato studio assequi facillime possint neque interprete forte alio aut viva enarrantis voce habere opus videantur .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini_window_150", + "psc_text": "de Spiritu sancto librum in Latinam linguam vertimus ( Vid. supra ). Certe hic in his, quae ab haereticis in Origenis operibus addita sunt, consentire non potuit; et in ipsis περὶ Ἀρχῶν, quos tu interpretatus es libris, breves dictavit Commentariolos, quibus non negaret ab Origene scripta, quae scripta sunt: sed nos simplices homines non posse intelligere, quae dicuntur: et quo sensu in bonam partem accipi debeant, persuadere conatur. Hoc dumtaxat de Filio, et Spiritu sancto. Caeterum in aliis dogmatibus et Eusebius, et Didymus apertissime in Origenis scita concedunt, et quod omnes Ecclesiae reprobant, catholice et pie dictum esse defendunt. 17. Rufinus de adulteratione librorum Origenis. --Videamus tamen, quibus argumentis probare nitatur Origenis ab haereticis scripta vitiata. « Clemens, inquit, Apostolorum discipulus, qui Romanae Ecclesiae post Apostolos episcopus et martyr fuit, libros edidit, qui appellantur ἀναγνωρισμὸς, id est, recognitio, in quibus quum ex persona Petri Apostoli doctrina, quasi vere apostolica in", + "candidate_score": 0.631904, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_28_30", + "bdc_text": "Ioan. Oporinus tuus . De rebus Hagenoicis melius ex Quirino Quirinus von Leiden. intelliges et amicorum literis ;", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini_window_198", + "psc_text": "obelis, asteriscisque distinxit, ante annos plurimos Latino sermoni datum, cum rursum juxta ipsum Hebraicum verterem, sic locutus sum: « Cogor per singulos Scripturae divinae libros, adversariorum respondere maledictis, qui interpretationem meam, reprehensionem Septuaginta interpretum criminantur: quasi non et apud Graecos Aquila, Symmachus et Theodotion vel verbum e verbo, vel sensum e sensu, vel ex utroque commixtum et medie temperatum genus translationis expresserint, et omnia veteris Instrumenti volumina Origenes obelis asteriscisque distinxerit: quos vel additos, vel de Theodotione sumptos, translationi antiquae inseruit, probans defuisse quod additum est. Discant igitur obtrectatores mei recipere in toto, quod in partibus susceperunt, aut interpretationem meam cum asteriscis suis radere. Neque enim fieri potest, ut quos plura intermisisse perspexerint, non eosdem etiam in quibusdam errasse fateantur: praecipue in Job, cui si ea quae sub asteriscis addita sunt subtraxeris, pars maxima detruncabitur. Et hoc dumtaxat apud Graecos. Caeterum apud Latinos, ante eam translationem, quam sub asteriscis et", + "candidate_score": 0.631236, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_12", + "bdc_text": "De mea possum dicere puerorum vestrorum unum tantum adesse ei interdum solere , et ita facilis alioqui est autor , quem praelegimus , ut privato studio assequi facillime possint neque interprete forte alio aut viva enarrantis voce habere opus videantur .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini_window_207", + "psc_text": "trium puerorum, et Belis, Draconisque fabulas, quae in volumine Hebraico non habentur, Hebraei soleant dicere, qui me criminatur, stultum se sycophantam probat. Non enim quid ipse sentirem, sed quid illi contra nos dicere soleant, explicavi. Quorum opinioni, si non respondi in Prologo, brevitati studens, ne non praefationem, sed librum viderer scribere, puto quod statim subjecerim; dixi enim, « De quo non est hujus temporis disserere. » Alioquin et ex eo, quod asserui Porphyrium contra hunc prophetam multa dixisse, vocavique hujus rei testes Methodium, Eusebium, et Apollinarium, qui multis versuum millibus illius vesaniae responderunt, me accusare poterit, quare non in praefatiuncula contra libros Porphyrii scripserim. Qui istiusmodi naenia consectatur, et Scripturae Hebraicae veritatem non vult recipere, audiat libere proclamantem: 528 Nemo enim cogitur legere, quod non vult. Ego petentibus scripsi, non fastidiosis; gratis, non invidis; studiosis, non oscitantibus. Et tamen miror quomodo Theodotionem haereticum et judaizantem legit, et qualiscumque peccatoris christiani", + "candidate_score": 0.629158, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 11, + "cf_id": "cf008", + "work_id": "Sidonius-Apollinaris_Carmina", + "max_score": 0.679083, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_11_13", + "bdc_text": "Taceo lectiones paedagogii , quas omnium minime cessare arbitror . De mea possum dicere puerorum vestrorum unum tantum adesse ei interdum solere , et ita facilis alioqui est autor , quem praelegimus , ut privato studio assequi facillime possint neque interprete forte alio aut viva enarrantis voce habere opus videantur . Forsitan autem domi privatis studiis , qui fere Tigurinorum hactenus apud nos degentium mos fuit , plus se proficere quam audiendis aliis posse putant .", + "psc_chunk_id": "Sidonius-Apollinaris_Carmina_window_217", + "psc_text": "O dulcis domus, o pii penates, quos (res difficilis sibique discors) libertas simul excolit pudorque! o convivia, fabulae, libelli, risus, serietas, dicacitates, occursus, comitatus unus idem, seu delubra dei colenda nobis tecta inlustria seu videnda Livi, sive ad pontificem gradus ferendi, sive ad culmina Martii Myronis, sive ad doctiloqui Leonis aedes (quo bis sex tabulas docente iuris ultro Claudius Appius lateret claro obscurior in decemviratu; at si dicat epos metrumque rhythmis flectat commaticis tonante plectro, mordacem faciat silere Flaccum, quamvis post satiras lyramque tendat ille ad Pindaricum volare cygnum); seu nos, Magne, tuus favor tenebat, multis praedite dotibus virorum, forma, nobilitate, mente, censu ( cuius si varios eam per actus, centum et ferrea lasset ora laude, constans, ingeniosus efficaxque, prudens arbiter, optimus propinquus, nil fraudans genii sibi vel ulli personas, loca, tempus intuendo); seu nos atria vestra continebant, Marcelline meus, perite legum (qui, verax nimis et nimis severus, asper credens", + "candidate_score": 0.679083, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 12, + "cf_id": "cf016", + "work_id": "stoa0022.stoa021.opp-lat1", + "max_score": 0.676983, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_24_26", + "bdc_text": "Tu igitur animum potius aestima tibi ac vestris omnibus deditissimum . Vale meque redamare , ut facis , perge . Basileę , 22 .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa021.opp-lat1_window_163", + "psc_text": "tollite iugum meum super uos et discite a me quia mitis sum et humilis corde, et inuenietis requiem animis uestris. qua uocatione 5 Uerg. Ecl. I 40 8 Exod. 2, 23 10 Exod. 6, 5-9 26 Matth. 11, 28 sq. 3 a eaecularibus ed. Paris. a. 1661 16 eommam M' et (m era) MP 21 spem lłIAA' spe cet. 22 ideo et M.A.A' et ideo cet., fort. recte gentilium populorum P 23 lateris M et (corr. mT) P' constitnerent BlJf' 29 animabus AA'BPV plenius mihi uideor uerba legis et mysteria recognoscere, quia asinam aut commutandam oue docuit aut redimendam pecunia, ut non solum asinae partum oue, hoc est mundis E inmunda mutemus, sed etiam redimamus. quod uidetur exprimi. si prius sacrificio purificationis et mysterio baptiamatisbaptismatis delictorum nostrorum inquinamenta lauemus, crimina quoque nostra bonis operibus fideique pretio et miseratione redimamus. § 11 Pretium nostrum sanguis est Christi. unde et apostolus Petrus", + "candidate_score": 0.676983, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_23_25", + "bdc_text": "nimisque tumultuanter responderem . Tu igitur animum potius aestima tibi ac vestris omnibus deditissimum . Vale meque redamare , ut facis , perge .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa021.opp-lat1_window_163", + "psc_text": "tollite iugum meum super uos et discite a me quia mitis sum et humilis corde, et inuenietis requiem animis uestris. qua uocatione 5 Uerg. Ecl. I 40 8 Exod. 2, 23 10 Exod. 6, 5-9 26 Matth. 11, 28 sq. 3 a eaecularibus ed. Paris. a. 1661 16 eommam M' et (m era) MP 21 spem lłIAA' spe cet. 22 ideo et M.A.A' et ideo cet., fort. recte gentilium populorum P 23 lateris M et (corr. mT) P' constitnerent BlJf' 29 animabus AA'BPV plenius mihi uideor uerba legis et mysteria recognoscere, quia asinam aut commutandam oue docuit aut redimendam pecunia, ut non solum asinae partum oue, hoc est mundis E inmunda mutemus, sed etiam redimamus. quod uidetur exprimi. si prius sacrificio purificationis et mysterio baptiamatisbaptismatis delictorum nostrorum inquinamenta lauemus, crimina quoque nostra bonis operibus fideique pretio et miseratione redimamus. § 11 Pretium nostrum sanguis est Christi. unde et apostolus Petrus", + "candidate_score": 0.658853, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 13, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1", + "max_score": 0.67684, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_23_25", + "bdc_text": "nimisque tumultuanter responderem . Tu igitur animum potius aestima tibi ac vestris omnibus deditissimum . Vale meque redamare , ut facis , perge .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1638", + "psc_text": "Confundantur, et revereantur simul, qui quaerunt animam meam ut auferant eam. 25. Convertantur retrorsum, et revereantur, qui volunt mihi mala. Convertantur retrorsum: nec hoc in malum accipiamus. Bene illis optat; et vox illius est qui dixit de cruce: Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt (Luc. XXIII, 34) . Quare illis ergo dicit, ut retrorsum redeant? Quia qui ante superbi erant ut caderent retro, humiles facti sunt ut resurgant. Quando enim ante sunt, praecedere volunt Dominum, meliores volunt esse quam Dominus: si autem retro sunt, ipsum agnoscunt meliorem, ipsum priorem, se posteriores, ut ille praecedat, illi sequantur. Proinde Petrum male sibi dantem consilium sic redarguit. Passurus enim Dominus erat pro salute nostra, et de ipsa passione quae futura erant praedicabat: et ait Petrus, Absit Domine; propitius tibi esto, non fiet hoc. Praecedere volebat Dominum, et consilium dare magistro. Dominus autem ut non eum faceret praecedentem, sed sequentem, Redi, inquit, retro", + "candidate_score": 0.67684, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_24_26", + "bdc_text": "Tu igitur animum potius aestima tibi ac vestris omnibus deditissimum . Vale meque redamare , ut facis , perge . Basileę , 22 .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1638", + "psc_text": "Confundantur, et revereantur simul, qui quaerunt animam meam ut auferant eam. 25. Convertantur retrorsum, et revereantur, qui volunt mihi mala. Convertantur retrorsum: nec hoc in malum accipiamus. Bene illis optat; et vox illius est qui dixit de cruce: Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt (Luc. XXIII, 34) . Quare illis ergo dicit, ut retrorsum redeant? Quia qui ante superbi erant ut caderent retro, humiles facti sunt ut resurgant. Quando enim ante sunt, praecedere volunt Dominum, meliores volunt esse quam Dominus: si autem retro sunt, ipsum agnoscunt meliorem, ipsum priorem, se posteriores, ut ille praecedat, illi sequantur. Proinde Petrum male sibi dantem consilium sic redarguit. Passurus enim Dominus erat pro salute nostra, et de ipsa passione quae futura erant praedicabat: et ait Petrus, Absit Domine; propitius tibi esto, non fiet hoc. Praecedere volebat Dominum, et consilium dare magistro. Dominus autem ut non eum faceret praecedentem, sed sequentem, Redi, inquit, retro", + "candidate_score": 0.667867, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_19", + "bdc_text": "Ego toto hoc anno non cessavi quam eo tempore , quo et apud vos fui , et nunc per octo dies , dum Hagenoam essem profectus , pro qua neglectione totum iam mensem , quo alioqui quiescere etiam academię privilegio licebatVgl .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1751", + "psc_text": "16. [vers. 9.] Ideo sequitur: In die mandavit Dominus misericordiam suam, et nocte declarabit. Nulli vacat audire in tribulatione. Attendite cum vobis bene est; audite cum vobis bene est: discite, cum tranquilli estis, sapientiae disciplinam, et verbum Dei ut cibum colligite. Quando enim quisque in tribulatione est, prodesse illi debet quod securus audivit. Et enim in rebus prosperis mandat tibi Deus misericordiam suam, si ei fideliter servieris; quia liberat te de tribulatione; sed non tibi declarat ipsam misericordiam, quam tibi per diem mandavit, nisi per noctem. Cum venerit ipsa tribulatio, tunc adjutorio te non deserit: ostendit tibi verum fuisse quod tibi per diem mandavit. Etenim scriptum est quodam loco: Speciosa misericordia Domini in tempore tribulationis, sicut nubes pluviae in tempore siccitatis (Eccli. XXXV, 26) . In die mandavit Dominus misericordiam suam, et nocte declarabit. Non tibi ostendit quia subvenit tibi, nisi venerit tibi tribulatio, unde eruaris ab illo qui tibi", + "candidate_score": 0.630097, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_31", + "bdc_text": "nam ego , quod vel narratione dignum sit , nihil vidi. [ Adresse darunter :", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1157", + "psc_text": "fiat. In sinu enim secretum agnoscitur. Et quidem, fratres, et nos orare sic bene admonemur in sinu nostro, ubi Deus videt, ubi Deus audit, quo nullus oculus humanus penetrat, quo non videt nisi qui subvenit; ubi oravit Susanna, et cum ejus vox ab hominibus non audiretur, a Deo tamen audita est (Dan. XIII, 35, 44). Et hoc bene admonemur: sed in Domino nostro aliquid plus debemus intelligere, quia et ipse oravit. Et quidem cilicium ejus non agnoscimus in Evangelio secundum litteram. Nec jejunium ejus tempore passionis secundum litteram: adeoque ea exposuimus in allegoria et similitudine dicta, ut potuimus. Orationem vero ejus et de cruce audivimus: Deus meus, Deus meus, utquid me dereliquisti (Psal. XXI, 2; Matth. XXVII, 46) ? Sed et ibi nos eramus. Quando enim eum dereliquit Pater, a quo nunquam discessit? Legimus etiam in monte orasse solum Jesum, legimus pernoctasse in oratione; etiam sub tempus ipsius passionis (Id.", + "candidate_score": 0.608438, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 14, + "cf_id": "cf025", + "work_id": "Rescriptum_beati_Gregorii_Papae_ad_Augustinum_episcopum_quem_Saxoniam_in_praedicatione_direxerat", + "max_score": 0.676052, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_14_16", + "bdc_text": "Quicquid est , dicere certo nec possum nec , si possem , libenter in alterius messem falcem immittere meam vellemVgl . Adagia , 1 , 4 , 41 ( LB II 167f). . De cessatione item aliorum professorum nihil affirmare certi queo , nisi solorum medicorum , quibus a praelectionibus abstinere , cum duoOswald Bär und Sebastian Sinckeler ;", + "psc_chunk_id": "Rescriptum_beati_Gregorii_Papae_ad_Augustinum_episcopum_quem_Saxoniam_in_praedicatione_direxerat_window_168", + "psc_text": "contraria ab episcoporum moribus compescat. 5.4 > 9.4 > 7.4 > 8.4 Ipse autem ex auctoritate propria episcopo Galliarum iudicare non poteris sed suadendo, blandiendo, bona opera monstrando, prauorum mentes ad sanctitatis studium reforma, quia scriptum est in lege: «Per alienam messem transiens falcem mittere non debet, sed manu spicas conterere». 5.5 > 9.5 > 7.5 > 8.5 Falcem enim iudicii mittere non potes in ea segete, quae alteri uidetur esse commissa; sed per affectum boni operis frumenta dominica uitiorum paleis expolia et in ecclesiae corpore monendo et suadendo, quasi mandendo conuerte. 5.6 > 9.6 > 7.6 > 8.6 Quicquid uero ex auctoritate agendum est, cum praedicto Arelatense episcopo agatur nec praetermitti potest hoc quod antiqua patrum constitutio inuenit. Brittanorum uero episcopos tuae fraternitati commisimus, ut indocti doceantur, infirmi persuasione roborentur, peruersi auctoritate corrigantur. [interrogatio 7: De baptismo et communione] 7.1-3 > 4.1-3 > 9.1-3 > 8.1-3 > 9.1 VIIII.", + "candidate_score": 0.676052, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_14_16", + "bdc_text": "Quicquid est , dicere certo nec possum nec , si possem , libenter in alterius messem falcem immittere meam vellemVgl . Adagia , 1 , 4 , 41 ( LB II 167f). . De cessatione item aliorum professorum nihil affirmare certi queo , nisi solorum medicorum , quibus a praelectionibus abstinere , cum duoOswald Bär und Sebastian Sinckeler ;", + "psc_chunk_id": "Rescriptum_beati_Gregorii_Papae_ad_Augustinum_episcopum_quem_Saxoniam_in_praedicatione_direxerat_window_74", + "psc_text": "> 9.3 Qui si forte in disciplinae uigore tepidus existat, tuae fraternitatis zelo accendendus est. Cui etiam epistolas fecimus, ut cum tuae sanctitatis praesentia in Galliis et ipse tota mente subueniat et quae sunt creatoris nostri iussioni contraria ab episcoporum moribus compescat. 5.4 > 9.4 Ipse autem ex auctoritate propria episcopos Galliarum iudicare non poteris sed suadendo, blandiendo, bona quoque tua opera eorum imitationi monstrando, prauorum mentes ad sanctitatis studium reforma, quia scriptum est in lege: «Per alienam messem transiens falcem mittere non debet, sed manu spicas conterere et manducare». 5.5 > 9.5 Falcem enim iudicii mittere non potes in ea segete, quae alteri uidetur esse commissa; sed per affectum boni operis frumenta dominica uitiorum suorum paleis expolia et in ecclesiae corpore monendo et persuadendo, quasi mandendo conuerte. 5.6 > 9.6 Quicquid uero ex auctoritate agendum est, cum praedicto Arelatense episcopo agatur, ne praetermitti possit hoc quod antiqua patrum constitutio", + "candidate_score": 0.657548, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_14_16", + "bdc_text": "Quicquid est , dicere certo nec possum nec , si possem , libenter in alterius messem falcem immittere meam vellemVgl . Adagia , 1 , 4 , 41 ( LB II 167f). . De cessatione item aliorum professorum nihil affirmare certi queo , nisi solorum medicorum , quibus a praelectionibus abstinere , cum duoOswald Bär und Sebastian Sinckeler ;", + "psc_chunk_id": "Rescriptum_beati_Gregorii_Papae_ad_Augustinum_episcopum_quem_Saxoniam_in_praedicatione_direxerat_window_131", + "psc_text": "> 7.3 Qui si forte in disciplinae uigore tepidus existat, tuae fraternitatis zelo accendendus est. Cui etiam epistolas fecimus, ut cum tuae sanctitatis praesentia in Galliis et ipse tota mente subueniat et quae sunt creatoris nostri iussioni contraria ab episcoporum moribus compescat. 5.4 > 9.4> 7.4 Ipse autem ex auctoritate propria episcopos Galliarum iudicare non poteris sed suadendo, blandiendo, bona quoque tua opera eorum imitationi monstrando, prauorum mentes ad sanctitatis studium reforma, quia scriptum est in lege: «Per alienam messem transiens falcem mittere non debet, sed manu spicas conterere et manducare». 5.5 > 9.5 > 7.5 Falcem enim iudicii mittere non potes in ea segete, quae alteri uidetur esse commissa; sed per affectum boni operis frumenta dominica uitiorum suorum paleis expolia et in ecclesiae corpore monendo et persuadendo, quasi mandendo con uerte. 5.6 > 9.6 > 7.6 Quicquid uero ex auctoritate agendum est, cum praedicto Arelatense episcopo agatur ne praetermitti", + "candidate_score": 0.642632, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 15, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "stoa0040.stoa055.opp-lat1", + "max_score": 0.675934, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_2_4", + "bdc_text": "vgl . oben Nr. 1377 , Anm.1 . studiis deque publicis etiam lectionibus nostris ad te certi aliquid scribam , libenter certe facerem , nisi vel odiosum esset de aliorum vel neglectu vel etiam diligentia nimis curiose inquirere , eorum dico , quorum cura sit aliis commissa , vel si per privatas etiam occupationes mihi , quid ab aliis agatur , inspicere atque observare liberum esset . Itaque , quas lectiones vel audiant vel non audiant , affirmare citius ac verius ignorare me quam scire possim .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa055.opp-lat1_window_191", + "psc_text": "cognoscite y audite (3 praecepimus Sj 23 minime (e 8. I. 2) QF1 pro minimo N 24 diudicemur N iudicemur p humano die] huiusmodi PDMr 25 nobis cura sit PDMj nobis L qui dedit inspiciat A qui dedit quod inspiciendum eius oculis offeramus. postremo quod uultis sentite de nobis: Paulus apostolus uobis praecipit et obsecrat in domino, ut cum silentio, id est quieti et oboedienter ordinati, operantes uestrum panem manducetis. nec de illo, ut arbitror, aliquid mali creditis et in illum, qui per eum loquitur, credidistis. § 38 Haec, mi carissime et in Christi uisceribus uenerande frater Aureli, quantum donauit ut possem, qui per te mihi iussit ut facerem, de opere monachorum non distuli scribere, maxime curans, ne boni fratres apostolicis praeceptis oboedientes a pigris et inoboedientibus etiam praeuaricatores euangelii dicerentur: ut qui non operantur, saltem illos qui operantur sibi anteponendos esse non dubitent. ceteramceterum quis ferat homines contumaces saluberrimis", + "candidate_score": 0.675934, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_11_13", + "bdc_text": "Taceo lectiones paedagogii , quas omnium minime cessare arbitror . De mea possum dicere puerorum vestrorum unum tantum adesse ei interdum solere , et ita facilis alioqui est autor , quem praelegimus , ut privato studio assequi facillime possint neque interprete forte alio aut viva enarrantis voce habere opus videantur . Forsitan autem domi privatis studiis , qui fere Tigurinorum hactenus apud nos degentium mos fuit , plus se proficere quam audiendis aliis posse putant .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa055.opp-lat1_window_111", + "psc_text": "opera fidelium subsidio supplendorum necessariorum deesse non debent, ut horae. quibus ad erudiendum animum ita uacatur, ut illa opera corporalia geri non possint, non opprimant egestate. qui autem se dicunt uacare lectioni, nonne illic inueniunt quod praecepit apostolus? quae ista est ergo peruersitas lectioni nolle obtemperare, dum uult ei uacare et, ut quod bonum est diutius legatur, ideo facere nolle quod legitur? quis enim nesciat tanto citius quemque proficere cum bona legit, quanto citius facit quod legit?. § 21 Si autem alicui sermo erogandus est et ita occupat, ut manibus operari non uacet, numquid hoc omnes in monasterio possunt uenientibus ad se ex alio genere uitae fratribus uel diuinas lectiones exponere uel de aliquibus quaestionibus salubriter disputare? quando ergo non omnes possunt, cur sub hoc obtentu omnes uacare uolunt? quamquam etsi omnes possent, uicissitudine facere deberent non solum ne ceteri a necessariis operibus occuparentur, sed etiam quia sufficit, ut audientibus", + "candidate_score": 0.656224, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_0_2", + "bdc_text": "S . Quod me hortaris Ein entsprechender Brief Bullingers ist nicht vorhanden. , doctissime Bullingere , ut de puerorum vestrorum apud Myconium iam agentium Konrad Suter , Christoph Rotacher und Christian Wirth ; vgl . oben Nr. 1377 , Anm.1 .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa055.opp-lat1_window_182", + "psc_text": "ut qui illorum putoribus praefocantur. in odore uestro bono reficiantur. § 37 Non alligamus onera grauia et uestris umeris inponimus, quae nos digito adtingere nolumus. quaerite et cognoscite labores occupationum nostrarum et in aliquibus nostrorum etiam corporum infirmitates et ecclesiarum, quibus seruimus, talem iam consuetudinem, ut nos ad illa opera, ad quae uos hortamur, uacare non sinant. quamquam enim dicere possumus: quis militat suis stipendiis umquam? quis plantat uineam et de fructu eius non edet? quis pascit gregem et de lacte gregis non percipit? tamen 4 cf. Ps. 38, 4 11 cf. II Cor. 11, 12 14 cf. Matth. 23, 4 20 I Cor. 9, 7- 2 sic pr, M 3 affricam DM pululare f non 0 inflammatur 3f in flamma D inflamamini N 4 calescit] tabescit PDMf concalescit bd in om. M imeditatione A 5 eiardescet PCJ pereequimini d; 6 ampntetis C2 amputatis A 9 facile COANfa et om.", + "candidate_score": 0.609541, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_0_2", + "bdc_text": "S . Quod me hortaris Ein entsprechender Brief Bullingers ist nicht vorhanden. , doctissime Bullingere , ut de puerorum vestrorum apud Myconium iam agentium Konrad Suter , Christoph Rotacher und Christian Wirth ; vgl . oben Nr. 1377 , Anm.1 .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa055.opp-lat1_window_0", + "psc_text": "§ 1 Iussioni tuae, sancte frater Aureli, tanto deuotius obtemperare me oportuit, quanto magis mihi quis ex te iusserit claruit. dominus enim noster Iesus Christus habitans in interiore tuo tibique sollicitudinem paternae et frateniae caritatis inspirans, utrum filiis et fratribus nostris monachis, qui beato apostolo Paulo oboedire neglegunt dicenti: qui non uult operari, non manducet, permittenda sit ista licentia, uoluntatem ac linguam tuam adsumens in opus suum imperauit mihi ex te, ut hinc ad te aliquid scriberem. adsit itaque ipse etiam mihi, quo ita paream, ut ei me parere ex eius munere ipsa utilitate fructuosi laboris intellegam. § 2 Primum ergo uidendum quid dicant illius professionis homines qui operari nolunt, deinde, si eos non recte sentire 8 II Thess. 3, 10 2 Inscriptio abest a cod. C fol. 1 Incipit ad Aurelium epni de opere monachorum (manu poster.) fol. 1 P fol. 94b V Incipit liber sci Augnstini ad Aurelium", + "candidate_score": 0.6086, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_14", + "bdc_text": "Quicquid est , dicere certo nec possum nec , si possem , libenter in alterius messem falcem immittere meam vellemVgl .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa055.opp-lat1_window_124", + "psc_text": "aliquid] aliud B 23 quisquis—lugendus est om. M infirmo V hoc bd andit: uidit L audit et credit] dicit PVDy § 23 Hic exoritur altera quaestio. fortasse enim dicat: quid ergo? ceteri apostoli et fratres domini et Cephas, quia non operabantur, peccabant? aut adferebant inpedimentum euangelio, quia dixit beatus Paulus ideo se non usum hac potestate, ne quod inpedimentum daret euangelio Christi? si enim peccauerunt, quia non operati sunt, non ergo acceperant potestatem non operandi, sed de euangelio uiuendi. si autem acceperant hanc potestatem ordinante domino, ut qui euangelium adnuntiarent, ex euangelio uiuerent, et dicente: dignus est operarius cibo suo - qua potestate Paulus amplius aliquid erogans uti noluit — non utique peccauerunt. si non peccauerunt, nullum inpedimentum dederunt. neque enim nullum peccatum est inpedire euangelium. quod si ita est, et nobis, inquiunt, liberum est et uti et non uti hac potestate. § 24 Hanc quaestionem breuiter soluerem, si dicerem,", + "candidate_score": 0.58426, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 16, + "cf_id": "cf012", + "work_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate", + "max_score": 0.674941, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_4", + "bdc_text": "Itaque , quas lectiones vel audiant vel non audiant , affirmare citius ac verius ignorare me quam scire possim .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_88", + "psc_text": "--Atque haec senserim potius de Patre, quam dixerim: nam me non fugit, quod ad ea quae ejus sunt eloquenda, sermo omnis infirmus sit. Sentiendus est invisibilis, incomprehensibilis, aeternus. Caeterum ipsum quod in semetipso et a semetipso sit, et ipse per se sit; quod invisibilis, et incomprehensibilis, et immortalis: in his quidem honoris confessio est, et sensus significatio, et quaedam circumscriptio opinandi, sed naturae sermo succumbit, et rem ut est verba non explicant. Namque quod in semetipso sit cum audias, rationi humanae absolutio non occurrit; habere enim haberique discernitur, et erit alterum quod est, alterum in quo est. Si rursum quod a semetipso sit accipias; nemo sibi ipse et munerator et munus est. Si quod immortalis est; ergo est aliquid non ab eo, cui alter non fiat obnoxius: nec solum id est, quod per enuntiationem verbi hujus vindicatur ab altero. Si quod incomprehensibilis est: nusquam ergo erit, quod negatur attingi. Si", + "candidate_score": 0.674941, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_4", + "bdc_text": "Itaque , quas lectiones vel audiant vel non audiant , affirmare citius ac verius ignorare me quam scire possim .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_924", + "psc_text": "quod consopitae et negligentes, indignae aditu thalami sui oleo indigendo mansissent. 66. Christus nil nesciens dispensationis ergo loquitur quasi nesciens. Diei scientia occulta: ideo quasi ignorata. --Non est igitur Dominus Jesus Christus, qui scrutans corda et renes Deus est, in ea naturae infirmitate, (ut) ne nesciat, cum hoc ipsum ex naturae scientia intelligatur esse, quod nescit. Quod si qui forte ignorationem ei deputabunt, ab eo qui sciat cogitationes eorum dici sibi metuant. Quid cogitatis mala in cordibus vestris (Matth. IX, 4) ? Nam cum cogitationum gestorumque non ignarus cognitor interdum de cogitatis gestisque quasi ignarus interrogat, velut de tactu fimbriae mulierem, vel de dictorum dissensione Apostolos, vel de sepulcro Lazari flentes: non nesciens intelligendus est nescire, sed loquens. Neque enim natura fert, ut qui absens Lazarum mortuum sepultumque sciat, sepulcri locum nesciat; et qui cogitationes videt, mulieris fidem non cognoverit, et qui necessitatem non habet de aliquo interrogandi (Joan. XVI,", + "candidate_score": 0.646754, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_4", + "bdc_text": "Itaque , quas lectiones vel audiant vel non audiant , affirmare citius ac verius ignorare me quam scire possim .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_918", + "psc_text": "cum ignoratio ejus, secundum quod omnes thesauri in eo scientiae latent, dispensatio potius quam ignoratio sit; habes causam ignorandi sine intelligentia nesciendi. 63. Deus qui nescire aut jam scire quid dicatur. --In omnibus enim, quae ignorare se Deus loquitur, ignorantiam quidem profitetur, sed ignoratione tamen non detinetur: dum ad id quod nescit, non nesciendi infirmitas est, sed aut tempus est non loquendi, aut dispensatio est non agendi. Loquitur ad Abraham Deus dicens: Clamor Sodomae et Gomorrhae impletus est, et peccata eorum magna valde. Descendam ergo et videbo, si secundum clamorem eorum consummantur; quod si non, ut sciam (Gen. XVIII, 20 et 21). Habemus ergo nescientem Deum, quod tamen non nesciat. Nam cum peccata magna valde sciat esse, et rursum descendit ut videat an consummata sint, et si nondum consummata sunt, ut sciat: intelligimus eum non nescire, quia nesciat; sed tum scire, quia tempus ad agendum sit. Scire ergo Deum, non", + "candidate_score": 0.643792, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_30_32", + "bdc_text": "intelliges et amicorum literis ; nam ego , quod vel narratione dignum sit , nihil vidi. [ Adresse darunter : ] Domino Henrico Bullingero , amico et fratri charissimo suo .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_88", + "psc_text": "--Atque haec senserim potius de Patre, quam dixerim: nam me non fugit, quod ad ea quae ejus sunt eloquenda, sermo omnis infirmus sit. Sentiendus est invisibilis, incomprehensibilis, aeternus. Caeterum ipsum quod in semetipso et a semetipso sit, et ipse per se sit; quod invisibilis, et incomprehensibilis, et immortalis: in his quidem honoris confessio est, et sensus significatio, et quaedam circumscriptio opinandi, sed naturae sermo succumbit, et rem ut est verba non explicant. Namque quod in semetipso sit cum audias, rationi humanae absolutio non occurrit; habere enim haberique discernitur, et erit alterum quod est, alterum in quo est. Si rursum quod a semetipso sit accipias; nemo sibi ipse et munerator et munus est. Si quod immortalis est; ergo est aliquid non ab eo, cui alter non fiat obnoxius: nec solum id est, quod per enuntiationem verbi hujus vindicatur ab altero. Si quod incomprehensibilis est: nusquam ergo erit, quod negatur attingi. Si", + "candidate_score": 0.638578, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_31", + "bdc_text": "nam ego , quod vel narratione dignum sit , nihil vidi. [ Adresse darunter :", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_373", + "psc_text": "Omnia quidem per revelationem Christi Apostolus dicit: sed Esaiae dicta ex dictis Esaiae ipsius novit. In exordio enim sermonis ejus, in quo Deus verus a servientibus sibi benedicendus atque jurandus est, haec prophetae oratio legitur: A saeculo non audivimus, nec oculi nostri viderunt Deum praeter te, et opera tua quae facies exspectantibus misericordiam tuam (Esa. LXIV, 4) . Loquitur Esaias, praeter hunc se neminem Deum vidisse. Vidit enim gloriam Dei, cujus praenuntiaverat mysterium corporationis ex virgine. Ac si tu haeretice ignoras, quod in ea gloria unigenitum Deum viderit; audi Joannem evangelistam dicentem (XII, 41): Haec autem dixit Esaias, quando vidit honorem ejus, et locutus est de eo (Esa. VI, 1) . Hinc apostolicis, hinc evangelicis, hinc propheticis dictis, impie haeretice, concluderis. Esaias enim Deum vidit; et cum scriptum sit: Deum nemo vidit umquam, nisi unigenitus filius, qui est in sinu Patris, ipse enarravit (Joan. I, 18) ; Deum tamen propheta", + "candidate_score": 0.61431, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 17, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "stoa0040.stoa037c.opp-lat1", + "max_score": 0.672735, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_2_4", + "bdc_text": "vgl . oben Nr. 1377 , Anm.1 . studiis deque publicis etiam lectionibus nostris ad te certi aliquid scribam , libenter certe facerem , nisi vel odiosum esset de aliorum vel neglectu vel etiam diligentia nimis curiose inquirere , eorum dico , quorum cura sit aliis commissa , vel si per privatas etiam occupationes mihi , quid ab aliis agatur , inspicere atque observare liberum esset . Itaque , quas lectiones vel audiant vel non audiant , affirmare citius ac verius ignorare me quam scire possim .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa037c.opp-lat1_window_131", + "psc_text": "E ac diceret om. NMAFV$te om. V forciora B XXXXI Aug. Seot. V para III. 42 te ne scrutatus fueris, sed quae tibi praecepit dominus, illa cogita semper, id etiam gratanter acciperem. non enim paruus est fructus, si aliqua obscura et incerta, quae conprehendere non ualemus, clarum saltem certumque sit nobis non esse quaerenda, et quod unusquisque uult discere putans prodesse si sciat, discat non obesse, si nesciat. § 22 Quae cum ita sint, non existimemus ad mortuos, pro quibus curam gerimus, peruenire, nisi quod pro eis siue altaris siue orationum siue elemosynarum sacrificiis sollemniter supplicamus, quamuis non pro quibus fiunt omnibus prosint, sed eis tantum quibus dum uiuunt conparatur, ut prosint. sed quia non discernimus, qui sint, oportet ea pro regeneratis omnibus facere, ut nullus eorum praetermittatur, ad quos haec beneficia possint et debeant pemenireperuenire. melius enim supererunt ista eis, quibus nec obsunt nec prosunt, quam eis deerunt, quibus", + "candidate_score": 0.672735, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 18, + "cf_id": "cf030", + "work_id": "stoa0171.stoa007.opp-lat1", + "max_score": 0.672621, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_2_4", + "bdc_text": "vgl . oben Nr. 1377 , Anm.1 . studiis deque publicis etiam lectionibus nostris ad te certi aliquid scribam , libenter certe facerem , nisi vel odiosum esset de aliorum vel neglectu vel etiam diligentia nimis curiose inquirere , eorum dico , quorum cura sit aliis commissa , vel si per privatas etiam occupationes mihi , quid ab aliis agatur , inspicere atque observare liberum esset . Itaque , quas lectiones vel audiant vel non audiant , affirmare citius ac verius ignorare me quam scire possim .", + "psc_chunk_id": "stoa0171.stoa007.opp-lat1_window_6", + "psc_text": "rei uel temporis inpediri, quominus aliquid extundam quo philosophi sectae nostrae quam tuemur instructiores doctioresque in posterum fiant, quamuis nunc male audiant castigenturque uulgo, quod aliter quam sapientibus conuenit uiuant et uitia sub obtentu nominis celent: quibus illos aut mederi oportuit aut ea prorsus effugere, ut beatum atque incorruptum sapientiae nomen uita ipsa cum praeceptis congruente praestarent. § 3 ego tamen ut nos ipsos simul et ceteros instruam, laborem nullum recuso. neque enim possum obliuisci mei tum praesertim, cum maxime opus sit meminisse, sicut ne tu quidem tui, ut spero et opto. § 4 nam licet te publicae rei necessitas a ueris et iustis operibus auertat, tamen fieri non potest quin subinde in caelum aspiciat mens sibi conscia recti. § 5 et quidem laetor omnia tibi quae pro bonis habentur prospere fluere, sed ita, si nihil de statu mentis inmutent. ,AVCTORES 22] Verg. Aen. I 604. BPVJ 1 quamquam BY", + "candidate_score": 0.672621, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_3", + "bdc_text": "studiis deque publicis etiam lectionibus nostris ad te certi aliquid scribam , libenter certe facerem , nisi vel odiosum esset de aliorum vel neglectu vel etiam diligentia nimis curiose inquirere , eorum dico , quorum cura sit aliis commissa , vel si per privatas etiam occupationes mihi , quid ab aliis agatur , inspicere atque observare liberum esset .", + "psc_chunk_id": "stoa0171.stoa007.opp-lat1_window_6", + "psc_text": "rei uel temporis inpediri, quominus aliquid extundam quo philosophi sectae nostrae quam tuemur instructiores doctioresque in posterum fiant, quamuis nunc male audiant castigenturque uulgo, quod aliter quam sapientibus conuenit uiuant et uitia sub obtentu nominis celent: quibus illos aut mederi oportuit aut ea prorsus effugere, ut beatum atque incorruptum sapientiae nomen uita ipsa cum praeceptis congruente praestarent. § 3 ego tamen ut nos ipsos simul et ceteros instruam, laborem nullum recuso. neque enim possum obliuisci mei tum praesertim, cum maxime opus sit meminisse, sicut ne tu quidem tui, ut spero et opto. § 4 nam licet te publicae rei necessitas a ueris et iustis operibus auertat, tamen fieri non potest quin subinde in caelum aspiciat mens sibi conscia recti. § 5 et quidem laetor omnia tibi quae pro bonis habentur prospere fluere, sed ita, si nihil de statu mentis inmutent. ,AVCTORES 22] Verg. Aen. I 604. BPVJ 1 quamquam BY", + "candidate_score": 0.649452, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 19, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti", + "max_score": 0.671622, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_11_13", + "bdc_text": "Taceo lectiones paedagogii , quas omnium minime cessare arbitror . De mea possum dicere puerorum vestrorum unum tantum adesse ei interdum solere , et ita facilis alioqui est autor , quem praelegimus , ut privato studio assequi facillime possint neque interprete forte alio aut viva enarrantis voce habere opus videantur . Forsitan autem domi privatis studiis , qui fere Tigurinorum hactenus apud nos degentium mos fuit , plus se proficere quam audiendis aliis posse putant .", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_331", + "psc_text": "debemus in audiendo, sed vigilantes in operando. Haec schola, in qua Deus solus magister est, bonos quaerit discipulos, non fugitivos, sed studiosos. Apostolus dicit: Studio non pigri, spiritu ferventes, spe gaudentes (Rom. XII, 11) . In hac ergo schola, fratres, quotidie discimus. Aliud discimus in praeceptis, aliud in exemplis, aliud in sacramentis. Sunt ista medicamenta vulnerum nostrorum, et fomenta studiorum nostrorum. Modo respondimus: Exaudi orationem meam, et precem meam, Domine! Inaurire, hoc est: Auribus percipe lacrymas meas (Psal. XXXVIII, 13) . Quid putas, iste petiturus est, qui primo sibimet Deum cupit propitium esse? Quid ab illo expetiturus est? Videamus, discamus. Forte divitias petiturus, forte in hac vita aliquam felicitatem? Dicat ergo nobis, quid petiturus est, qui primo Deum deprecatur. Vidit enim, quod ex se habere non potuit, sed a Deo habere potuit. Audierat enim: Petite, et accipietis (Joan. XVI, 24) . Noverat ergo, quid esset petiturus, qui primo Deum rogavit.", + "candidate_score": 0.671622, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_1", + "bdc_text": "Quod me hortaris Ein entsprechender Brief Bullingers ist nicht vorhanden. , doctissime Bullingere , ut de puerorum vestrorum apud Myconium iam agentium Konrad Suter , Christoph Rotacher und Christian Wirth ;", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_206", + "psc_text": "vellere detonsarum tuarum. Ascendit grex ille de lavacro Baptismatis sancti. Omnes pepererunt, quia duo praecepta charitatis impleverunt. Meministis, recordati estis, tanquam instructi acclamastis, cum duo praecepta charitatis commemorarem; quae autem essent, non dixi, et tamen indicium cordis vestri voce suscepi. Agnovistis. Dicam tamen propter eos, qui ad Ecclesiam rarius accedunt. Dominus dicit, Magister veracissimus dicit, Princeps Martyrum dicit: Diliges Dominum Deum tuum in toto corde tuo, et in tota anima tua, et in tota mente tua, et diliges proximum tuum tanquam te ipsum. In his duobus praeceptis tota Lex pendet et Prophetae (Matth. XXII, 37-40) . Dentes ergo tui in Deo vicerunt, quia tales geminos pepererunt. Tibi dicitur habenti tales dentes, tibi dicitur, o Ecclesia, in figura beatissimi Petri: Surge, macta et manduca (Act. X, 13) . Surge. Petro dictum est, quando vas submissum de coelo in figura animalium omnis generis portabat esurienti Petro, id est, avidae Ecclesiae, Surge, quid", + "candidate_score": 0.611656, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 20, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis", + "max_score": 0.670723, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_24_26", + "bdc_text": "Tu igitur animum potius aestima tibi ac vestris omnibus deditissimum . Vale meque redamare , ut facis , perge . Basileę , 22 .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_831", + "psc_text": "sanguine suo redemit te. Si viluisti tibi, recole pretium: si et hoc oblitus es, lege Evangelium, instrumentum tuum. Fidem amas in servo tuo, et Dominus tuus non quaerit eam in suo? Redde quod exigis. Quod tibi gaudes reddi ab inferiore, redde superiori. Amas servum, qui fideliter custodit aurum tuum: noli contemnere Dominum, qui misericorditer custodit cor tuum. Omnes ergo habent oculos ad laudandam fidem, sed quando exigunt reddi sibi. Nam quando ab eis exigitur, claudunt oculos, nolunt eam videre quam pulchra sit. Aut forte stulta insania propterea nolunt reddere, ne perdant: quomodo timet quis reddere pecuniam; cum enim reddiderit eam, non habebit. Non sic redditur fides: et redditur, et habetur. Mirum dictu: imo si non redditur, non habetur. CAPUT IX. 9. Divitiae pro animae salute in eleemosynis expendendae.--Redemptio animae viri divitiae ipsius. Merito illi vanissimo diviti insultavit Deus, ut admoneret nos ne talia imitaremur; cui regio fructuosa succedens, turbavit hominem", + "candidate_score": 0.670723, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_23_25", + "bdc_text": "nimisque tumultuanter responderem . Tu igitur animum potius aestima tibi ac vestris omnibus deditissimum . Vale meque redamare , ut facis , perge .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3199", + "psc_text": "mihi, o quem dilexit anima mea, ubi pascis, ubi cubas in meridie; qui sunt sapientes et fideles, in quibus maxime requiescis: ne forte sicut latens incurram in greges, non tuos, sed sodalium tuorum. Nam tu Petro non dixisti, Pasce oves tuas; sed, Pasce oves meas (Joan. XXI, 15) . CAPUT VIII. 8. Sponsi responsum. Respondeat ergo amatae huic pastor bonus, et speciosus forma prae filiis hominum: respondeat ei quam formosam fecit ex filiis hominum. Audite quid respondeat, intelligite; cavete quod terret, amate quod monet. Quid ergo respondet? Quam non blande, sed blanditiis severitatem reddit. Corripit, ut constringat, ut servet. Nisi cognoveris temetipsam, inquit, o pulchra inter mulieres: quamtumlibet enim sint aliae pulchrae donis viri tui, haereses sunt; ornatu non visceribus pulchrae sunt, foris et extrinsecus nitent, nomine justitiae se dealbant: Omnis autem pulchritudo filiae regis intrinsecus (Psal. XLIV, 14) . Nisi ergo cognoveris temetipsam, quia una es, quia per omnes", + "candidate_score": 0.660388, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_22_24", + "bdc_text": "Haec habui , doctissime atque humanissime Bullingere , quę super interrogatis tuis subitonach subito ein gestrichener Wortanfang . nimisque tumultuanter responderem . Tu igitur animum potius aestima tibi ac vestris omnibus deditissimum .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3330", + "psc_text": "modo Petrus mendax erat, aut amare se Dominum mendaciter respondebat? Veraciter hoc respondebat: hoc enim respondebat, quod in corde suo videbat. Quando autem dixerat, Animam meam pro te ponam, de futuris voluit praesumere viribus. Omnis autem homo qualis sit tunc cum loquitur, forte scit; qualis crastino futurus sit, quis scit? Revocabat ergo oculos suos ad cor suum Petrus, quando interrogabatur a Domino, et fidens respondebat quod ibi videbat: Etiam, Domine, tu scis quia amo te. Quod tibi dico, tu scis: quod hic video in corde meo, vides et tu. Non ausus est tamen dicere quod Dominus interrogaverat. Non enim simpliciter Dominus dixerat, Diligis me? sed addiderat, Plus his diligis me? id est, Plus me diligis quam isti? De aliis discipulis dicebat: ille non potuit dicere nisi, Amo te: non ausus est dicere, Plus his. Noluit iterum esse mendax. Suffecerat ei testimonium perhibere cordi suo: non debuit esse judex cordis alieni.", + "candidate_score": 0.65546, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_23_25", + "bdc_text": "nimisque tumultuanter responderem . Tu igitur animum potius aestima tibi ac vestris omnibus deditissimum . Vale meque redamare , ut facis , perge .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_831", + "psc_text": "sanguine suo redemit te. Si viluisti tibi, recole pretium: si et hoc oblitus es, lege Evangelium, instrumentum tuum. Fidem amas in servo tuo, et Dominus tuus non quaerit eam in suo? Redde quod exigis. Quod tibi gaudes reddi ab inferiore, redde superiori. Amas servum, qui fideliter custodit aurum tuum: noli contemnere Dominum, qui misericorditer custodit cor tuum. Omnes ergo habent oculos ad laudandam fidem, sed quando exigunt reddi sibi. Nam quando ab eis exigitur, claudunt oculos, nolunt eam videre quam pulchra sit. Aut forte stulta insania propterea nolunt reddere, ne perdant: quomodo timet quis reddere pecuniam; cum enim reddiderit eam, non habebit. Non sic redditur fides: et redditur, et habetur. Mirum dictu: imo si non redditur, non habetur. CAPUT IX. 9. Divitiae pro animae salute in eleemosynis expendendae.--Redemptio animae viri divitiae ipsius. Merito illi vanissimo diviti insultavit Deus, ut admoneret nos ne talia imitaremur; cui regio fructuosa succedens, turbavit hominem", + "candidate_score": 0.655225, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_23_25", + "bdc_text": "nimisque tumultuanter responderem . Tu igitur animum potius aestima tibi ac vestris omnibus deditissimum . Vale meque redamare , ut facis , perge .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3330", + "psc_text": "modo Petrus mendax erat, aut amare se Dominum mendaciter respondebat? Veraciter hoc respondebat: hoc enim respondebat, quod in corde suo videbat. Quando autem dixerat, Animam meam pro te ponam, de futuris voluit praesumere viribus. Omnis autem homo qualis sit tunc cum loquitur, forte scit; qualis crastino futurus sit, quis scit? Revocabat ergo oculos suos ad cor suum Petrus, quando interrogabatur a Domino, et fidens respondebat quod ibi videbat: Etiam, Domine, tu scis quia amo te. Quod tibi dico, tu scis: quod hic video in corde meo, vides et tu. Non ausus est tamen dicere quod Dominus interrogaverat. Non enim simpliciter Dominus dixerat, Diligis me? sed addiderat, Plus his diligis me? id est, Plus me diligis quam isti? De aliis discipulis dicebat: ille non potuit dicere nisi, Amo te: non ausus est dicere, Plus his. Noluit iterum esse mendax. Suffecerat ei testimonium perhibere cordi suo: non debuit esse judex cordis alieni.", + "candidate_score": 0.65336, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_4", + "bdc_text": "Itaque , quas lectiones vel audiant vel non audiant , affirmare citius ac verius ignorare me quam scire possim .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3505", + "psc_text": "nescio. An hoc est quod intelligo? Ubi enim ait, Quod operor, ignoro; dixit ignoro, non approbo, non accepto, non mihi placet, non consentio, non laudo. Non enim et Christus eos ignorabit, quibus dicturus est, Non novi vos (Matth. VII, 23) . Prorsus etiam hoc intelligo, Quod enim operor, ignoro: quia quod non facio, ignoro. Non enim ego operor illud, sed id quod in me habitat peccatum. Ideo ignoro: quia non ego facio, sicut dictum est de Domino, Eum qui non noverat peccatum (II Cor. V, 21) . Quid est, non noverat? Ergo non noverat quod arguebat? non noverat quod puniebat? Si ergo non noverat quod puniebat, injuste puniebat. Quia vero juste puniebat, noverat quod puniebat. Et tamen peccatum non noverat, quia peccatum non fecerat. Quod enim operor, ignoro: non enim quod volo ago; sed quod odi, illud facio. Si autem quod nolo, hoc facio; consentio legi, quoniam bona est. Nunc", + "candidate_score": 0.651018, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11453_sent_32", + "bdc_text": "] Domino Henrico Bullingero , amico et fratri charissimo suo .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3364", + "psc_text": "cum auditis, orate pro nobis; et forte Dominus Deus cito dabit quod putamus esse difficile. Ex uno enim horreo vivimus; quia in una familia sumus. Quod ergo nos putamus esse valde intus in abdito, forte ipse qui promittit ponit in limine, ut facillime dari possit petentibus. Dilexit inimicos ipse Dominus Christus: pendens enim in cruce ait, Pater, ignosce illis quia nesciunt quid faciunt (Luc. XXIII, 34) . Secutus est ejus exemplum Stephanus, cum lapides in eum jacerentur; et ait: Domine, ne statuas illis hoc delictum (Act. VII, 59) . Dominum imitatus est servus, ut nemo servorum sit piger, et putet hoc esse factum quod a solo Domino fieri poterat. Si ergo multum est ad nos imitari Dominum, imitemur conservum. Ad eamdem quippe gratiam vocati omnes sumus. Quare ergo antiquis dictum est, Diliges proximum tuum, et oderis inimicum tuum? Quia fortassis et ipsis verum dictum est; sed nobis apertius pro temporum", + "candidate_score": 0.631168, + "ce_score": null + } + ] + } + ], + "biblical_hits": [] +} \ No newline at end of file