diff --git "a/11/11853.json" "b/11/11853.json" new file mode 100644--- /dev/null +++ "b/11/11853.json" @@ -0,0 +1,3218 @@ +{ + "letter_id": "11853", + "bd_url": "https://www.bullinger-digital.ch/letter/11853", + "dominant_topic": 15, + "topic_dist": [ + 0.045823, + 0.056239, + 0.04484, + 0.040042, + 0.043851, + 0.067158, + 0.039985, + 0.069746, + 0.050495, + 0.039851, + 0.040157, + 0.038982, + 0.070845, + 0.052107, + 0.066309, + 0.072026, + 0.038023, + 0.045036, + 0.041696, + 0.036788 + ], + "citations": [ + { + "rank": 1, + "cf_id": "cf025", + "work_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum", + "max_score": 0.689849, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_91_93", + "bdc_text": "Datum uff mitwuchen vor Simonuß Jude im 43 . Ir sondsollt . üch rüsten zuͦ komen , das will erGemeint ist Niklaus Wyttenbach. gehept handas will er unbedingt so haben. .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1055", + "psc_text": "Hinc Paulus ait: Adimpleo ea, quae desunt passioni Christi, in corpore meo (Col. I, 24) . 58. Sed notandum quia armum ante Saul coquus posuit, et tamen Samuel Saul praecipit, ut ante se eum ponere debeat. Quid est hoc? Sed ponere ante discumbentes dapifer in mensa ferculum solet: quod dum is, qui discumbit, trahit ad se, illud ponit ante se vicinius, quod paulo longius erat ante se. Coquus ergo ponit armum ante Saul, Samuel Saul praecipit, ut ponat ante se: quia hoc quod novo praedicatori injungitur de fortitudine boni operis, velut ad se propius debet trahere per studium considerationis. Quod etiam postquam ad se traxerit, comedit: quia diu consideratum agere disponit. Armum quippe manducare, est quod exterius de forti actione praecipitur, per propositum in mente recondere. Quasi enim armum ante se ponere et manducare electo cuique suadebat, qui dicebat: Si sederis ad mensam potentis, sapienter attende, quae apponuntur tibi: quia", + "candidate_score": 0.689849, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_91_93", + "bdc_text": "Datum uff mitwuchen vor Simonuß Jude im 43 . Ir sondsollt . üch rüsten zuͦ komen , das will erGemeint ist Niklaus Wyttenbach. gehept handas will er unbedingt so haben. .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1411", + "psc_text": "in manu Saul et Jonathae ensis esse perhibetur? Sed in manu non sunt eorum, qui acute vicina et praesentia intelligunt, et futura praevident, et ad exstinguenda ea fortia non exercent. Aperte sciunt, quia antiquus hostis maximam partem humani generis per robur carnis in fornicationem praecipitat, qui tamen carnem per abstinentiam castigare non curant. Sic etiam nonnulli praesentia mala aperte conspiciunt, sed haec vitare minime conantur. Hi nimirum ensem et lanceam habent, sed in manu non habent. Bene ergo in die praelii in manu Saul et Jonathae ensis et lancea invenitur: quia solum electi viri sunt, qui et praesentia et futura mala intelligant, et ea cordis intentione vincere ardentius concupiscant. Quod tamen hoc loco ideo dicitur, ut populus 298 nihil in manu tenuisse doceatur, qui vomeres, ligones, secures, et sarculos tenere ostenditur. His enim verbis non electi distinguuntur a reprobis, sed hebetes a peritis. Sed quia jam armatos viros ostendimus, modum", + "candidate_score": 0.666462, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_91_93", + "bdc_text": "Datum uff mitwuchen vor Simonuß Jude im 43 . Ir sondsollt . üch rüsten zuͦ komen , das will erGemeint ist Niklaus Wyttenbach. gehept handas will er unbedingt so haben. .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1056", + "psc_text": "etiam postquam ad se traxerit, comedit: quia diu consideratum agere disponit. Armum quippe manducare, est quod exterius de forti actione praecipitur, per propositum in mente recondere. Quasi enim armum ante se ponere et manducare electo cuique suadebat, qui dicebat: Si sederis ad mensam potentis, sapienter attende, quae apponuntur tibi: quia similia oportet te praeparare (Prov. XXIII, 1) . In mensa quippe potentis virtutem armi designavit. Et dum dixit: Sapienter attende, quae opponuntur tibi: armum ante se eum, cui dixit, ponere docuit. Sed manducare eum debere insinuavit, quia dixit: Similia oportet te praeparare. Similia enim praeparando manducamus; quia dum fortia, quae audimus, proponimus agere, velut comedentes, in cordis ventre reponimus cibos vitae. Sed ipsis summis doctoribus vas electionis sub unius discipuli eruditione imperat, dicens: Manum cito nemini imponas (I Tim. V, 22) . Quia enim magna retractatione consilii eligendi sunt, qui in culmine sublimentur, apte subjectum est: Quia de industria servatum", + "candidate_score": 0.666012, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_4_6", + "bdc_text": "und arbeit haben von wegen SamuelsZu den Vorbereitungen für die Hochzeit von Samuel Wyttenbach und Küngold von Schönau vgl. oben Nr. 1795f und 1800f. . Gott sig uwer lon. In welchemGemeint ist : in welchem Schreiben .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1845", + "psc_text": "praedicat prava operatione conculcat. Samuel itaque ad ungendum regem veniens, in manu vitulum tulit; quia praecursor Domini se prius mirabilem per supernae conversationis fulgorem praebuit, et sic bonum tantae gratiae nescientibus indicavit. 26. Sed quid est, quod quaeri inter filios Isai jubetur, nisi quia et de veteri populo nasciturus erat, et aequalem nullum habiturus? Quaeri itaque praecipitur, ut ei rationabiliter credamus. Et quia per semetipsum dicit: Nemo venit ad me, nisi Pater, qui misit me, traxerit eum (Joan. VI, 44) , bene Samueli a patre dicitur: Unges quem monstravero tibi. Quasi enim monstratum unxerat prius, qui ab eo, quem unxerat, audiebat: Beatus es Simon Bar-Jona, quia caro et sanguis non revelavit tibi, sed Pater meus, qui est in coelis (Matth. XVI, 17) . In Bethlehem ergo mittitur, quia cum secundum carnem quaeritur Christus, natus ex Judaeorum populo invenitur. Venit etiam in Bethlehem, quia ordo praedicatorum ante Judaeam convertere studuit, et", + "candidate_score": 0.664194, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_4_6", + "bdc_text": "und arbeit haben von wegen SamuelsZu den Vorbereitungen für die Hochzeit von Samuel Wyttenbach und Küngold von Schönau vgl. oben Nr. 1795f und 1800f. . Gott sig uwer lon. In welchemGemeint ist : in welchem Schreiben .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1032", + "psc_text": "audiunt, et pariter saturantur. Ecce enim in eodem ipso verbo, quod dicimus, demonstratur. Nam quis dubitat, quod hanc Scripturam, quam exponimus, Samuel scripserit? Et tamen ipse, qui scripsit, haec dicit: Respondit Samuel; ut profecto ostenderet, quia quod ipse scribebat, alius impartiebatur. Quia ergo Spiritus sanctus, qui per eum loquitur, per eum de eo dicit: Respondit Samuel Sauli: Ascende ante me in excelsum, ut comedas mecum hodie. Hoc dicit, quod audit; et simul audit, et dicit. Dum ergo magna veneratione amoris audit, et loquitur praedicator electus; magna devotione auditores boni quae dicuntur, excipiunt; Saul et Samuel pariter in excelso comedere dicuntur. Item quia praedicatores auditoribus in ejusdem verbi refectione digniores atque ferventiores sunt; non Samuel cum Saule, sed Saul cum Samuele comesturus asseritur. Sed et quia tam splendida mentis eruditio, in magna luce spiritualis vitae est, non dicit: Ut comedas mecum hac nocte; sed hodie. Quem etiam mane dimittit. Mane dicit", + "candidate_score": 0.663551, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_4_6", + "bdc_text": "und arbeit haben von wegen SamuelsZu den Vorbereitungen für die Hochzeit von Samuel Wyttenbach und Küngold von Schönau vgl. oben Nr. 1795f und 1800f. . Gott sig uwer lon. In welchemGemeint ist : in welchem Schreiben .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_388", + "psc_text": "cum eos verbo lucratur per quos praedicationis semina aliis tribuit. Filias vero parit cum eas mentes ad omnipotentis Dei servitium revocat, quae etsi ad praedicationem idoneae non sunt, verbi Dei tamen semen diligenter a praedicatoribus acceptum nutriunt, quod velut parturientes postmodum filiae per bona opera in exemplum proximorum gignunt. Sed quia prius Samuel lineo ephod accinctus asseritur, dehinc fecunditas matris in pluralitate liberorum potest rationabiliter intelligi hoc quod fieri quotidie cernimus, quia videlicet ex bona opinione electi discipuli magistro succrescunt lucra conversorum. Unde et post ortum fratrum et sororum, magnificatus Samuel apud Dominum fuisse perhibetur, quia profecto coram Domino jam magni sunt qui per exempla piae conversationis proximorum corda ad omnipotentis Dei servitium convertunt. 5. Magnus vero nobis timor incutitur, quia Heli filiorum culpa damnatur, cujus peccata propria nulla referuntur. Nam bonis subditis bene vivere ad salutem sufficit, praelatis vero propria vita non sufficit. Valde etenim senex est, qui vivere", + "candidate_score": 0.662607, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_4_6", + "bdc_text": "und arbeit haben von wegen SamuelsZu den Vorbereitungen für die Hochzeit von Samuel Wyttenbach und Küngold von Schönau vgl. oben Nr. 1795f und 1800f. . Gott sig uwer lon. In welchemGemeint ist : in welchem Schreiben .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1058", + "psc_text": "de industria, quando populus vocatur; quia cum ad suscipiendum praedicationis ministerium subditi fideles veniunt, bonis praedicatoribus non infirmis infirma, sed fortibus fortia injunguntur. Sed qui bene proficiunt, in sublimi sua conversatione ante omnia tenere student bonum obedientiae. Bene itaque subjunctum est: Et comedit Saul cum Samuele in die illa. Ut jam dixi, promovendo doctori comedere, est hoc quod sibi de virtute praecipitur, se ad faciendum praeparare. Bene autem cum Samuele comedisse dicitur; quia cum ii, qui noviter veniunt, magna agere proponunt, in virtute boni operis summi viri ferventiores fiunt. Potest etiam in ista comestione illa signari, de qua superius repromisit, dicens: Ascende ante me, ut comedas mecum hodie. Saul ergo cum Samuele comedit; quia 225 cum intus praedicator coelestem verbi Dei suavitatem audit, quod, loquente ipso, subditi foris audiunt, de divina refectione utique satiantur. Sequitur: (Vers. 25.) Et descenderunt de excelso in oppidum, et locutus est Samuel cum Saul in", + "candidate_score": 0.662302, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_91_93", + "bdc_text": "Datum uff mitwuchen vor Simonuß Jude im 43 . Ir sondsollt . üch rüsten zuͦ komen , das will erGemeint ist Niklaus Wyttenbach. gehept handas will er unbedingt so haben. .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1845", + "psc_text": "praedicat prava operatione conculcat. Samuel itaque ad ungendum regem veniens, in manu vitulum tulit; quia praecursor Domini se prius mirabilem per supernae conversationis fulgorem praebuit, et sic bonum tantae gratiae nescientibus indicavit. 26. Sed quid est, quod quaeri inter filios Isai jubetur, nisi quia et de veteri populo nasciturus erat, et aequalem nullum habiturus? Quaeri itaque praecipitur, ut ei rationabiliter credamus. Et quia per semetipsum dicit: Nemo venit ad me, nisi Pater, qui misit me, traxerit eum (Joan. VI, 44) , bene Samueli a patre dicitur: Unges quem monstravero tibi. Quasi enim monstratum unxerat prius, qui ab eo, quem unxerat, audiebat: Beatus es Simon Bar-Jona, quia caro et sanguis non revelavit tibi, sed Pater meus, qui est in coelis (Matth. XVI, 17) . In Bethlehem ergo mittitur, quia cum secundum carnem quaeritur Christus, natus ex Judaeorum populo invenitur. Venit etiam in Bethlehem, quia ordo praedicatorum ante Judaeam convertere studuit, et", + "candidate_score": 0.657826, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_91_93", + "bdc_text": "Datum uff mitwuchen vor Simonuß Jude im 43 . Ir sondsollt . üch rüsten zuͦ komen , das will erGemeint ist Niklaus Wyttenbach. gehept handas will er unbedingt so haben. .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1844", + "psc_text": "qui perfecte prius a verbo doctus est quam verbi divinitatem et assumptam hominis naturam loqui potuisset. Sed veniens, in manu vitulum habuit; quia, ut dignus praeco Redemptoris fieret, carnem suam Deo per abstinentiam mactavit. Potest etiam vituli appellatione ipse Dominus designari. Quid ergo est, quod propheta in manu vitulum tulit, nisi quia, qui Jesum vult praedicando ostendere, per mortificationem carnis debet ejus, quem praedicat, passiones imitari? Vitulum quippe in manu tenere, est similitudinem passionis Christi in virtute operationis ostendere. Aliter enim, qui ad ungendum regem venit, occiditur; quia nimirum in salutis suae periculum praedicator veritatis efficitur, qui verbum quod ore praedicat prava operatione conculcat. Samuel itaque ad ungendum regem veniens, in manu vitulum tulit; quia praecursor Domini se prius mirabilem per supernae conversationis fulgorem praebuit, et sic bonum tantae gratiae nescientibus indicavit. 26. Sed quid est, quod quaeri inter filios Isai jubetur, nisi quia et de veteri populo nasciturus erat,", + "candidate_score": 0.655299, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_3_5", + "bdc_text": "Oktober ( oben Nr. 1801 ) ist nicht erhalten. , mir aber mols gethan , hab ich entpfangen. Ist mir ein groß beduren , das ir so vil groß muͤ w und arbeit haben von wegen SamuelsZu den Vorbereitungen für die Hochzeit von Samuel Wyttenbach und Küngold von Schönau vgl. oben Nr. 1795f und 1800f. . Gott sig uwer lon. In welchemGemeint ist :", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1822", + "psc_text": "Nam saepe indiscreti pastores negligentem et reprobam accedentium vitam sciunt, et eos promovere non metuunt. Hi profecto ungunt, et non surgunt; quia quibus sacramenta unctionis tribuunt, in alto sitos meritorum loco non cernunt. Quando igitur doctor sublimis ostenditur, ejus ordinator surgere monetur; quia per ministerium tunc digne tribuuntur sacramenta unctionis, cum ungendus in alta conspicitur sublimitate virtutis. De quo nimirum, Quia ipse est, dicitur: Si ergo ipse est, alius non est; quia, nisi his virtutibus fulgeat, necesse est ut ordinem tantae celsitudinis non attingat. Quem ergo monstraturum se Dominus promisit, rufum et pulchrum aspectu, et decora facie ostendit, dicens: Ipse est enim. Quia nullus debet subire culmen regiminis, qui robur non habet magni operis, scilicet contemplationis scientiam, et fervorem charitatis. Bene ergo subjungitur: (Vers. 13.) Tulit igitur Samuel cornu olei, et unxit eum in medio fratrum suorum. 19. Cornu olei tollitur, ut tota vita pontificis spiritualis esse doceatur. Cornu olei", + "candidate_score": 0.652749, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_78_80", + "bdc_text": "dann die obristebeste . artzny , so man haben mag , ist abstinentia . Dorumb versorgends mir by zitten , ich besorg mir vast übelich mache mir große Sorgen. .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_160", + "psc_text": "ei quod conclusisset Dominus vulvam ejus. 11. Ab aemula Anna affligitur, cun immoderata intentio boni operis turbat quietem internae visionis. Affligitur, cum ei illa praeponitur quae esse nobilior comprobatur, et vehementer angitur, quia electae mentis contemplatio angustatur, dum is qui in contemplatione sublimium esse desiderat sese in activae vitae operibus immoderatius dilatat. Angere quippe stringere est. Mentis quippe visio stringitur, cum, impedita occupationibus operum, in illa internae lucis immensitate nequaquam dilatatur. Et quia hanc vehementer angere dicitur, notandum est quia etiam boni operis immoderata sollicitudo contemplationi non parum nocet. Phenenna quippe Annam vehementer angit, quia mens, dum activae vitae immoderate impenditur, valde difficile est, ut cum ad disponenda terrena se occupat, in visione coelestium potenter surgat. Cui etiam velut sterili Phenenna exprobrat, quia dum ex activa vita bonorum operum fructus cito proferimus, et ad internae contemplationis gaudia facile pertingere non valemus, sterilis ista cernitur, dum rudes de ejus fecunditate desperamus.", + "candidate_score": 0.647384, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_93", + "bdc_text": "üch rüsten zuͦ komen , das will erGemeint ist Niklaus Wyttenbach. gehept handas will er unbedingt so haben. .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1055", + "psc_text": "Hinc Paulus ait: Adimpleo ea, quae desunt passioni Christi, in corpore meo (Col. I, 24) . 58. Sed notandum quia armum ante Saul coquus posuit, et tamen Samuel Saul praecipit, ut ante se eum ponere debeat. Quid est hoc? Sed ponere ante discumbentes dapifer in mensa ferculum solet: quod dum is, qui discumbit, trahit ad se, illud ponit ante se vicinius, quod paulo longius erat ante se. Coquus ergo ponit armum ante Saul, Samuel Saul praecipit, ut ponat ante se: quia hoc quod novo praedicatori injungitur de fortitudine boni operis, velut ad se propius debet trahere per studium considerationis. Quod etiam postquam ad se traxerit, comedit: quia diu consideratum agere disponit. Armum quippe manducare, est quod exterius de forti actione praecipitur, per propositum in mente recondere. Quasi enim armum ante se ponere et manducare electo cuique suadebat, qui dicebat: Si sederis ad mensam potentis, sapienter attende, quae apponuntur tibi: quia", + "candidate_score": 0.645327, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_3_5", + "bdc_text": "Oktober ( oben Nr. 1801 ) ist nicht erhalten. , mir aber mols gethan , hab ich entpfangen. Ist mir ein groß beduren , das ir so vil groß muͤ w und arbeit haben von wegen SamuelsZu den Vorbereitungen für die Hochzeit von Samuel Wyttenbach und Küngold von Schönau vgl. oben Nr. 1795f und 1800f. . Gott sig uwer lon. In welchemGemeint ist :", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1065", + "psc_text": "quietae menti veritatis splendor se aperit. Humana etenim mens per ignorantiam tenebrosa, et per illustrationem veritatis lucida fit. Ignorans ergo, in nocte est; cum illustratur, in die. Mane autem surgit qui dormit nocte: quando ad agenda se erigit ea, quae per considerationem ordinavit. Et quia ordinandi regis negotium tractabatur, ambo surrexisse perhibentur. Surgit quidem summus praedicator, ut auditorem suum ad ministerium ejusdem praedicationis ordinet. Surgit qui ordinandus est, ut tam sublimem ordinem imo cordis affectu recipiendum esse non speret. Pariter quidem surgunt, quia sublime officium datur, sublime recipitur. Quo in loco est aliud notandum: quia ambo prius surrexerunt, deinde Samuel Saul vocavit, dicens: Surge, et dimittam te. Sed ad historiam si ambo surrexerunt, a somno Saul, quia consurgere praecipitur, ad opus praeparari admonetur. Quia vero tam summi sacerdotes, quam ille, qui ad ordinem praedicationis assumitur, tanti ministerii onus attente considerant, quasi pariter dormiunt, pariter surgunt. Sed qui noviter ordinandus est,", + "candidate_score": 0.644612, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_92_94", + "bdc_text": "Ir sondsollt . üch rüsten zuͦ komen , das will erGemeint ist Niklaus Wyttenbach. gehept handas will er unbedingt so haben. . Er hette woll gern minen her burgenmeyster RöschRöist.", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1055", + "psc_text": "Hinc Paulus ait: Adimpleo ea, quae desunt passioni Christi, in corpore meo (Col. I, 24) . 58. Sed notandum quia armum ante Saul coquus posuit, et tamen Samuel Saul praecipit, ut ante se eum ponere debeat. Quid est hoc? Sed ponere ante discumbentes dapifer in mensa ferculum solet: quod dum is, qui discumbit, trahit ad se, illud ponit ante se vicinius, quod paulo longius erat ante se. Coquus ergo ponit armum ante Saul, Samuel Saul praecipit, ut ponat ante se: quia hoc quod novo praedicatori injungitur de fortitudine boni operis, velut ad se propius debet trahere per studium considerationis. Quod etiam postquam ad se traxerit, comedit: quia diu consideratum agere disponit. Armum quippe manducare, est quod exterius de forti actione praecipitur, per propositum in mente recondere. Quasi enim armum ante se ponere et manducare electo cuique suadebat, qui dicebat: Si sederis ad mensam potentis, sapienter attende, quae apponuntur tibi: quia", + "candidate_score": 0.641983, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_3_5", + "bdc_text": "Oktober ( oben Nr. 1801 ) ist nicht erhalten. , mir aber mols gethan , hab ich entpfangen. Ist mir ein groß beduren , das ir so vil groß muͤ w und arbeit haben von wegen SamuelsZu den Vorbereitungen für die Hochzeit von Samuel Wyttenbach und Küngold von Schönau vgl. oben Nr. 1795f und 1800f. . Gott sig uwer lon. In welchemGemeint ist :", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1862", + "psc_text": "resurrectionem visionem dicere, quoniam quidem bene vidit, sed antequam spiritum haberet, non intellexit. 31. Quid est ergo quod ad Samuelem Dominus ait: Surge, et unge eum? Quid est, quod surgere jubetur, ut ungat, nisi quia multum oportet eum erigi ad superna, qui sublimitatem Domini gestit praedicare? Sed quantum erectus erat Petrus, qui ad tanta videnda sustollebatur? Sed si ille adhuc altiorem statum perfectionis exspectat, quis tantae praedicationis officium subire non metuat? Si prophetam Dominus surgere admonet, praedicare Dominum audet, qui per lapsum pravitatis jacet? Hinc est enim, quod unicuique praedicatori per Isaiam praecipitur: Super montem excelsum ascende tu, qui evangelizas Sion (Isai. XL, 9) . Mons excelsus, perfectio doctrinae, et operis est. Surgat ergo, qui ungere regem praecipitur, in sublimia se extendat. Surgat in alto opere, surgat in alta contemplatione, surgat in sapientia verbi, surgat in virtute charitatis. Ille quidem, qui praedicando ungitur, tantus est, ut vix ad eum a", + "candidate_score": 0.640656, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_3_5", + "bdc_text": "Oktober ( oben Nr. 1801 ) ist nicht erhalten. , mir aber mols gethan , hab ich entpfangen. Ist mir ein groß beduren , das ir so vil groß muͤ w und arbeit haben von wegen SamuelsZu den Vorbereitungen für die Hochzeit von Samuel Wyttenbach und Küngold von Schönau vgl. oben Nr. 1795f und 1800f. . Gott sig uwer lon. In welchemGemeint ist :", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1840", + "psc_text": "ei peccata multa, quoniam dilexit multum. Hinc de peccatorum assumptione murmurantibus dicit: Non veni vocare justos, sed peccatores (Matth. IX, 13) . Cornu ergo pleno ad ungendum David propheta mittitur, quia illum modo doctores praedicant, qui duritiam legis solvit, et omne, quod rigidum praetulit, per gratiae suae fomenta reparavit. An non ungebat eum ille, ad eum ungendum missus, de quo dicitur: Fuit homo missus a Deo, cui nomen erat Joannes: hic venit in testimonium, ut testimonium perhiberet de lumine (Joan. I, 6) ? Sed audivimus quomodo missus fuerat, audiamus quomodo ungat: Ecce, inquit, Agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi (Ibid., 29) . 24. Potest per cornu, regni ejus videlicet, sanctae Ecclesiae sublimitas designari, quae magna est, sed austera et superba non est. De quo nimirum cornu superius per Annam Samuelis matrem dicitur: Sublimabit cornu Christi sui (I Reg. II, 10) . Hinc namque per Zachariam dicitur: Erexit cornu salutis", + "candidate_score": 0.639377, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_93", + "bdc_text": "üch rüsten zuͦ komen , das will erGemeint ist Niklaus Wyttenbach. gehept handas will er unbedingt so haben. .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1411", + "psc_text": "in manu Saul et Jonathae ensis esse perhibetur? Sed in manu non sunt eorum, qui acute vicina et praesentia intelligunt, et futura praevident, et ad exstinguenda ea fortia non exercent. Aperte sciunt, quia antiquus hostis maximam partem humani generis per robur carnis in fornicationem praecipitat, qui tamen carnem per abstinentiam castigare non curant. Sic etiam nonnulli praesentia mala aperte conspiciunt, sed haec vitare minime conantur. Hi nimirum ensem et lanceam habent, sed in manu non habent. Bene ergo in die praelii in manu Saul et Jonathae ensis et lancea invenitur: quia solum electi viri sunt, qui et praesentia et futura mala intelligant, et ea cordis intentione vincere ardentius concupiscant. Quod tamen hoc loco ideo dicitur, ut populus 298 nihil in manu tenuisse doceatur, qui vomeres, ligones, secures, et sarculos tenere ostenditur. His enim verbis non electi distinguuntur a reprobis, sed hebetes a peritis. Sed quia jam armatos viros ostendimus, modum", + "candidate_score": 0.637178, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_67_69", + "bdc_text": "h. am 3 . November . zuͦ nacht do wirt sin . Des übrigen deß huß halb werden sy woll eins inzuͦritten , will das woll an im habenWohl im Sinne von :", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_547", + "psc_text": "aliud dicere: Non te vocavi, nisi aperta eruditione ostendere quia hoc quod fidelis anima ad superna desideria erigitur, ex sola divinae gratiae infusione generatur? Quia ergo ter vocatur a Domino, ter ad dormiendum a magistro reverti praecipitur, tres ille gradus dilectionis insinuat qualiter acquirantur. Nam quia cordi consilium aptavimus, consilium vero invenire veritatem desiderat, magnus utique sopor est necessarius, ne prius amans evigilet quam quaesita veritas inveniatur. Revertatur ergo puer, et dormiat, ut qui veritatis lucem invenire desiderat, per quietem caveat, ut ad se errorum tenebras non admittat. Secundo etiam dormiat, ut amoris obsequium omnipotenti Deo ex tota mente impendat, ut bona quae amat pura simplicitate nulloque malorum velamine pallientur. Quod profecto quia non nisi magna discretionis subtilitate cognoscitur, vocatus puer a Domino ab Heli reverti ut dormiat jubetur. Nam si dormire pro ascendendo isto amoris gradu negligit, hoc quod de virtute appetit non acquirit, quia etsi jam bona, Deo", + "candidate_score": 0.635015, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_78_80", + "bdc_text": "dann die obristebeste . artzny , so man haben mag , ist abstinentia . Dorumb versorgends mir by zitten , ich besorg mir vast übelich mache mir große Sorgen. .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1596", + "psc_text": "et fornicationem esse solent judicare, vel ad momentum a Christi contemplatione discedere. 69. E contra autem activa vita, quae frequens circa ministerium satagit, rara est in secreto contemplationis. Nam quae aeterna sibi praeparare non sedendo, et audiendo, sed satagendo et ministrando proposuit, non damnum, sed dispendium putat, si sibi vacans, et sua petens, et non quae aliorum, a solita obsequiorum oblatione requiescat. Plus igitur operando laborat, minus obsecrat. Unde et Martha, quae circa frequens ministerium satagebat, stetit, et locuta est (Luc. X, 40). Quae enim stetit, ei nimirum sedere non licuit, quia si ad audiendum sederet, imparatum fortasse ministerium et insufficiens impendisset. Et notandum quia transeundo, Dominum Martha vidit, non tamen transeundo, sed stando loquitur. Nam evangelista caute expressit, dicens: Quae stetit, et ait (Ibid.) . Quo profecto exemplo instruimur, ut qui fratribus ministeria exhibemus, si per moram sedere ad Redemptoris pedes non possumus, per aliquantulam morulam Redemptori assistere debeamus.", + "candidate_score": 0.634875, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_92_94", + "bdc_text": "Ir sondsollt . üch rüsten zuͦ komen , das will erGemeint ist Niklaus Wyttenbach. gehept handas will er unbedingt so haben. . Er hette woll gern minen her burgenmeyster RöschRöist.", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1411", + "psc_text": "in manu Saul et Jonathae ensis esse perhibetur? Sed in manu non sunt eorum, qui acute vicina et praesentia intelligunt, et futura praevident, et ad exstinguenda ea fortia non exercent. Aperte sciunt, quia antiquus hostis maximam partem humani generis per robur carnis in fornicationem praecipitat, qui tamen carnem per abstinentiam castigare non curant. Sic etiam nonnulli praesentia mala aperte conspiciunt, sed haec vitare minime conantur. Hi nimirum ensem et lanceam habent, sed in manu non habent. Bene ergo in die praelii in manu Saul et Jonathae ensis et lancea invenitur: quia solum electi viri sunt, qui et praesentia et futura mala intelligant, et ea cordis intentione vincere ardentius concupiscant. Quod tamen hoc loco ideo dicitur, ut populus 298 nihil in manu tenuisse doceatur, qui vomeres, ligones, secures, et sarculos tenere ostenditur. His enim verbis non electi distinguuntur a reprobis, sed hebetes a peritis. Sed quia jam armatos viros ostendimus, modum", + "candidate_score": 0.627492, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_79_81", + "bdc_text": "artzny , so man haben mag , ist abstinentia . Dorumb versorgends mir by zitten , ich besorg mir vast übelich mache mir große Sorgen. . Nüwer zittungNeue Nachrichten. wei ß ich nit besunders , dann uff mentag vergangen22 .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_160", + "psc_text": "ei quod conclusisset Dominus vulvam ejus. 11. Ab aemula Anna affligitur, cun immoderata intentio boni operis turbat quietem internae visionis. Affligitur, cum ei illa praeponitur quae esse nobilior comprobatur, et vehementer angitur, quia electae mentis contemplatio angustatur, dum is qui in contemplatione sublimium esse desiderat sese in activae vitae operibus immoderatius dilatat. Angere quippe stringere est. Mentis quippe visio stringitur, cum, impedita occupationibus operum, in illa internae lucis immensitate nequaquam dilatatur. Et quia hanc vehementer angere dicitur, notandum est quia etiam boni operis immoderata sollicitudo contemplationi non parum nocet. Phenenna quippe Annam vehementer angit, quia mens, dum activae vitae immoderate impenditur, valde difficile est, ut cum ad disponenda terrena se occupat, in visione coelestium potenter surgat. Cui etiam velut sterili Phenenna exprobrat, quia dum ex activa vita bonorum operum fructus cito proferimus, et ad internae contemplationis gaudia facile pertingere non valemus, sterilis ista cernitur, dum rudes de ejus fecunditate desperamus.", + "candidate_score": 0.627339, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_92_94", + "bdc_text": "Ir sondsollt . üch rüsten zuͦ komen , das will erGemeint ist Niklaus Wyttenbach. gehept handas will er unbedingt so haben. . Er hette woll gern minen her burgenmeyster RöschRöist.", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1414", + "psc_text": "est quod ab bella armiger ducitur, nisi quia per scientiam eruditi subditi ad internorum certaminum victoriam promovendi sunt? Quidam namque artem physicam sciunt, qui medendi experientiam nesciunt: sic nimirum in sancta Ecclesia quidam sunt qui artem interioris pugnae didicerunt, sed ad districtas necessitates certaminum adhuc perducti non sunt. Magnos viros pugnantes audiunt, sed praelia, quae magni magnifice tolerant, auditu sciunt, virtute nesciunt. Tales quippe sunt qui ad imitanda vestigia Redemptoris invitantur. Qui vult, inquit, venire post me, abneget semetipsum, et tollat crucem suam, et sequatur me (Matth. XVI, 24) . Arma vero Jonathae sunt hortamenta doctoris. Armiger vero arma portat, cum quibus non ipse, sed alius pugnat. Sic nimirum sunt, qui in sancta Ecclesia noviter instruuntur. Dum enim virtutes a doctoribus audiunt, quibus ipsi doctores contra malorum spirituum versutiam pugnant, illud nimirum habent in ore, quod nondum habent in virtutis exhibitione. Dixit ergo Jonathas ad armigerum suum: Veni, transeamus ad", + "candidate_score": 0.627128, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_71_73", + "bdc_text": "Sunst wei ß ich anders nützit , dann got gebe gluc k und guͦtt wetter dorzuͦ . Amen . Witter ist min pit an üch und an minen guͦtten herren und bruͦder Ruͦdolffen Gwalter , ir wellind so woll thuͦn und mit minem wirtNicht bekannt .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_478", + "psc_text": "ad contemplationis altitudinem ducitur, dudum ignorasse Dominum perhibetur, quia is quasi ex praesentiae veritate invenitur, qui fama velut incognitus, et non praesentia velut cognitus, ante videbatur. 14. Sed quia separatim dicitur: Nondum sciebat Dominum, neque revelatus ei fuerat sermo Domini, potest subtilius intelligi. Nam in una eademque interna Dei contemplatione et mira charitas contemplanti infunditur de fructu tantae gloriae, et stupor magnus in secreti verbi revelatione. Quidam ergo Dominum sciunt, et sermonis ejus revelationem percipiunt, quia et mira dulcedine replentur, ex ea quam ex consuetudine hauriunt infusione tantae charitatis, et magna crudiuntur sapientia revelatione verbi. A nonnullis vero scitur Dominus, quibus sermo Domini nequaquam revelatur; quia simplices quique, sed magna conversatione perfecti viri, de contemplationis divinae gloria ineffabilem quidem amoris dulcedinem contemplando percipiunt, sed tamen ad revelati verbi ejus altitudinem non pertingunt, quia ad amantium ordinem assumpti sunt, non ad celsitudinem praedicationis. Revelatur quidem ei verbum, ut ametur; et ne", + "candidate_score": 0.626361, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_93", + "bdc_text": "üch rüsten zuͦ komen , das will erGemeint ist Niklaus Wyttenbach. gehept handas will er unbedingt so haben. .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1455", + "psc_text": "asseruit, ut triumphum ostenderet, et qualis esse debeat triumphator pariter designaret. Israel quippe videns Deum interpretatur. Cui ergo in manus hostes tribuuntur, videns Deum dicitur, ut non ei ea quae in manu data sunt doceatur attendere, sed tenens datum, ad largitorem munerum cor levare. Aliud enim tenet manibus, aliud oculis videt, ut triumphi palmam fortiter teneat, sed videntem Deum retenta palma victoriae non extollat. Haec autem quia confidendo, non possidendo loquitur, qualiter ad eadem possidenda veniat, audiamus. Sequitur: (Vers. 13.) Ascendit Jonathas reptans manibus, et armiger ejus post eum. 16. Quid est reptare manibus, nisi corpus omne curvare, nihil in se sublime relinquere, superiora membra ad inferiora officia peragenda inclinare? Quid autem in hoc facto nobis insinuatur, nisi quia multa praedicatorum compassione indiget conversio peccatorum? Quid enim aliud quam reptare manibus videbatur Redemptor noster, cum publicanorum amicus fieret, et peccatores reciperet, et cum ipsis manducaret? Manibus quidem reptabat cum dicebat:", + "candidate_score": 0.624907, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_79_81", + "bdc_text": "artzny , so man haben mag , ist abstinentia . Dorumb versorgends mir by zitten , ich besorg mir vast übelich mache mir große Sorgen. . Nüwer zittungNeue Nachrichten. wei ß ich nit besunders , dann uff mentag vergangen22 .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1596", + "psc_text": "et fornicationem esse solent judicare, vel ad momentum a Christi contemplatione discedere. 69. E contra autem activa vita, quae frequens circa ministerium satagit, rara est in secreto contemplationis. Nam quae aeterna sibi praeparare non sedendo, et audiendo, sed satagendo et ministrando proposuit, non damnum, sed dispendium putat, si sibi vacans, et sua petens, et non quae aliorum, a solita obsequiorum oblatione requiescat. Plus igitur operando laborat, minus obsecrat. Unde et Martha, quae circa frequens ministerium satagebat, stetit, et locuta est (Luc. X, 40). Quae enim stetit, ei nimirum sedere non licuit, quia si ad audiendum sederet, imparatum fortasse ministerium et insufficiens impendisset. Et notandum quia transeundo, Dominum Martha vidit, non tamen transeundo, sed stando loquitur. Nam evangelista caute expressit, dicens: Quae stetit, et ait (Ibid.) . Quo profecto exemplo instruimur, ut qui fratribus ministeria exhibemus, si per moram sedere ad Redemptoris pedes non possumus, per aliquantulam morulam Redemptori assistere debeamus.", + "candidate_score": 0.624446, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_20_22", + "bdc_text": "oben Nr. 1796 , Anm. 5 . komen werden , wil ich üch anzöigen , wie woll j [uncker ] NiclausNiklaus Wyttenbach. nit anheimschnicht zu Hause ist. . Also wirt komen j [uncker ] Niclaus , SamuelSamuel Wyttenbach. , juncker Bendicht MeyBendicht May , gest. 1569 , Sohn des 1527 verstorbenen Glado ( Claudius ) , Herr zu Rued , Strättligen , Thierachern und ( bis 1533 )", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_42", + "psc_text": "et prophetarum promissiones sunt, tot statutos dies ad ejus ascensum intuemur. Nam velut in statutis diebus ascendebat, cum Judaeis dicebat: Scrutamini Scripturas, in quibus vos putatis aeternam habere vitam, quia ipsae sunt, quae testimonium perhibent de me (Joan. V, 39) . Hinc iterum dicit: Si crederetis Moysi, crederetis forsitan et mihi, de me enim ille scripsit (Ibid., 46) . Statutis ergo diebus ascendit, quia promissionum insignia, quae in sanctis Scripturis posuit, apparendo monstravit. Possunt autem statuti dies intelligi promissi in adventu ejus splendores miraculorum. Quos nimirum dies propheta Isaias statutos intuens, ait: Dicite pusillanimis: Confortamini, et nolite timere: ecce Deus noster ultionem adducet retributionis; Deus ipse veniet, et salvabit nos. Tunc aperientur oculi caecorum, et aures surdorum audient: tunc saliet, sicut cervus, claudus; et aperta erit lingua mutorum (Isai. XXXV, 4-6) . Sed qui dies statutos ad ascensum Redemptoris agnovimus, utrum in eis ascenderit, videamus. Requisitus namque a Joanne, si", + "candidate_score": 0.623818, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_92_94", + "bdc_text": "Ir sondsollt . üch rüsten zuͦ komen , das will erGemeint ist Niklaus Wyttenbach. gehept handas will er unbedingt so haben. . Er hette woll gern minen her burgenmeyster RöschRöist.", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1777", + "psc_text": "subsequeris. Unde et paulo post subdit, dicens: Et unges quem monstravero tibi. Quid est hoc, nisi quia prophetae esse debent, qui in culmine Ecclesiae alios volunt ordinare? Praevisum namque a Deo cognoscere possunt, si ad inveniendum personam eligendi pontificis sacras consulunt Scripturas. Quasi enim loquente Deo ostenditur, cum talis Pastor eligitur, qualis per sacrum eloquium commendatur. Ad litteram vero Samueli venire a Domino dicitur, ut a reprobi et abjecti regis compassione revocetur. Si vero luctu assiduo lapsi restitutionem poscebat, ei venire fuit, a tali intentione quiescere. Et cornu suum oleo implevit, quia pastoralem sublimitatem in ungendo rege laudis nitore temperavit. Cornu quippe aspero Saul impetiit, quia peccantem velut magno impetu prostravit, dicens: Quia projecisti sermonem Domini, projecit te Dominus, ne sis rex (I Reg. XV, 23) . Quid est ergo, quod cornu impleri oleo praecipitur, nisi quia ungendi regis justitia commendatur? Quasi dicat: Rex, qui modo ungitur, non erit increpatione", + "candidate_score": 0.623574, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_20_22", + "bdc_text": "oben Nr. 1796 , Anm. 5 . komen werden , wil ich üch anzöigen , wie woll j [uncker ] NiclausNiklaus Wyttenbach. nit anheimschnicht zu Hause ist. . Also wirt komen j [uncker ] Niclaus , SamuelSamuel Wyttenbach. , juncker Bendicht MeyBendicht May , gest. 1569 , Sohn des 1527 verstorbenen Glado ( Claudius ) , Herr zu Rued , Strättligen , Thierachern und ( bis 1533 )", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1447", + "psc_text": "dicit: Ubi non est auditus, non effundas sermonem (Eccli. XXXII, 6) . Quid ergo, quod Jonathas dicit: Si dixerint: Manete donec veniamus ad vos, stemus in loco nostro: Si vero: Ascendite ad nos, ascendamus, quia tradidit eos Dominus in manibus nostris, nisi quia electus praedicator attente debet colligere, quibus verbum vitae debeat proferre. Sed quia hoc ostendi nunc in sensu litterae videtur, nos subtilius exprimamus. Ad peccatores, praedicatores transeunt, quando his quibus verba exhibent, non solum verbo, sed etiam vita placent. Qui ergo sunt qui dicunt: Ascendite ad nos, nisi hi qui devotionis signa proferunt, quia salutis verbum et venerabiliter audiant, et retinere fortiter concupiscant? Ad istos itaque ascendendum est, in quibus etsi magnus labor est in opere ministerii, sunt et magna lucra salutis. E contrario vero ad doctores peccatores transire gestiunt, quando tam profunda caecitate merguntur, ut ad imitandae suae pravitatis exemplum ipsos etiam praedicatores convertere nitantur. Proni quippe", + "candidate_score": 0.622758, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_93", + "bdc_text": "üch rüsten zuͦ komen , das will erGemeint ist Niklaus Wyttenbach. gehept handas will er unbedingt so haben. .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1844", + "psc_text": "qui perfecte prius a verbo doctus est quam verbi divinitatem et assumptam hominis naturam loqui potuisset. Sed veniens, in manu vitulum habuit; quia, ut dignus praeco Redemptoris fieret, carnem suam Deo per abstinentiam mactavit. Potest etiam vituli appellatione ipse Dominus designari. Quid ergo est, quod propheta in manu vitulum tulit, nisi quia, qui Jesum vult praedicando ostendere, per mortificationem carnis debet ejus, quem praedicat, passiones imitari? Vitulum quippe in manu tenere, est similitudinem passionis Christi in virtute operationis ostendere. Aliter enim, qui ad ungendum regem venit, occiditur; quia nimirum in salutis suae periculum praedicator veritatis efficitur, qui verbum quod ore praedicat prava operatione conculcat. Samuel itaque ad ungendum regem veniens, in manu vitulum tulit; quia praecursor Domini se prius mirabilem per supernae conversationis fulgorem praebuit, et sic bonum tantae gratiae nescientibus indicavit. 26. Sed quid est, quod quaeri inter filios Isai jubetur, nisi quia et de veteri populo nasciturus erat,", + "candidate_score": 0.620674, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_92_94", + "bdc_text": "Ir sondsollt . üch rüsten zuͦ komen , das will erGemeint ist Niklaus Wyttenbach. gehept handas will er unbedingt so haben. . Er hette woll gern minen her burgenmeyster RöschRöist.", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1844", + "psc_text": "qui perfecte prius a verbo doctus est quam verbi divinitatem et assumptam hominis naturam loqui potuisset. Sed veniens, in manu vitulum habuit; quia, ut dignus praeco Redemptoris fieret, carnem suam Deo per abstinentiam mactavit. Potest etiam vituli appellatione ipse Dominus designari. Quid ergo est, quod propheta in manu vitulum tulit, nisi quia, qui Jesum vult praedicando ostendere, per mortificationem carnis debet ejus, quem praedicat, passiones imitari? Vitulum quippe in manu tenere, est similitudinem passionis Christi in virtute operationis ostendere. Aliter enim, qui ad ungendum regem venit, occiditur; quia nimirum in salutis suae periculum praedicator veritatis efficitur, qui verbum quod ore praedicat prava operatione conculcat. Samuel itaque ad ungendum regem veniens, in manu vitulum tulit; quia praecursor Domini se prius mirabilem per supernae conversationis fulgorem praebuit, et sic bonum tantae gratiae nescientibus indicavit. 26. Sed quid est, quod quaeri inter filios Isai jubetur, nisi quia et de veteri populo nasciturus erat,", + "candidate_score": 0.620119, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_77_79", + "bdc_text": "mich erholen. ; dann die obristebeste . artzny , so man haben mag , ist abstinentia .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_765", + "psc_text": "uberius superna contemplatione pascuntur, eo plenius virtutum spiritalium fulgoribus illustrantur. 5. Quid vero est, quod anno vicesimo requiescere omnis Israel post Dominum dicitur, nisi quia sublimitas perfectionis electorum non consistit in fortitudine boni operis, sed in virtute contemplationis? Quiescere namque post Dominum, Redemptoris nostri imitationem invincibili charitate retinere est. Et quisquis illa supernae civitatis ineffabilia gaudia contemplando fortiter amare non didicit, quia saepius ad mundi amorem potest dejici, post Dominum nequaquam requiescit. Cum ergo manet arca in Cariathiarim, et dies multiplicantur, universus Israel post Dominum requiescit: quia profecto dum electae mentis scientia in experientiam supernae delectationis erigitur, dum lace refusae gloriae, virtutum spiritalium sibi claritates glomerantur, imitationem Dominicam tenere eo perseverantius potest quo, immensis illustrata claritatibus, eas tenebras quibus a vero dividatur lumine sentire non potest. Unde et bene qui post Dominum 164 requiescere dicitur, Israel esse perhibetur, videlicet videns Deum: quia quo altius contemplator in divina rapitur, eo ab", + "candidate_score": 0.619819, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_1", + "bdc_text": "Demnoch min willig dienst und was ich eren , liebs und guͦtz vermag , sig üch alle zitt bereit .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1445", + "psc_text": "ostenditur, nisi quia relinquenda est praepositis dispositio libera, tenenda est subditis virtus obedientiae non remissa? Ut enim liberam disponendi auctoritatem praedicatoribus assignent, ait: Fac omnia, quae placent animo tuo. Et ut subditorum pronam voluntatem ad omnia servitia ostenderet, subdit: Perge quo cupis, et ero tecum quocunque volueris. Nec ibi quidem dixit: Quaedam fac quae sunt in animo tuo, quaedam non fac, vel aliter fac; nec hic, perge illuc, et ero tecum, et illuc non ero tecum. Omnia, inquit, fac, quia dispositione praelatorum disponenda sunt omnia: Ero item, ait, tecum quocunque volueris; quia alicui praecepto obedientiae subjectus optimus deesse non debet. Sequitur: (Vers. 8-10.) Et ait Jonathas, ecce nos transibimus ad viros istos, cumque apparuerimus eis, si taliter locuti fuerint ad nos: Manete donec veniamus ad vos, stemus in loco nostro, nec ascendamus ad eos. Si autem dixerint: Ascendite ad nos, ascendamus, quia tradidit eos Dominus in manibus nostris. 13. Certa", + "candidate_score": 0.619022, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_93", + "bdc_text": "üch rüsten zuͦ komen , das will erGemeint ist Niklaus Wyttenbach. gehept handas will er unbedingt so haben. .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1414", + "psc_text": "est quod ab bella armiger ducitur, nisi quia per scientiam eruditi subditi ad internorum certaminum victoriam promovendi sunt? Quidam namque artem physicam sciunt, qui medendi experientiam nesciunt: sic nimirum in sancta Ecclesia quidam sunt qui artem interioris pugnae didicerunt, sed ad districtas necessitates certaminum adhuc perducti non sunt. Magnos viros pugnantes audiunt, sed praelia, quae magni magnifice tolerant, auditu sciunt, virtute nesciunt. Tales quippe sunt qui ad imitanda vestigia Redemptoris invitantur. Qui vult, inquit, venire post me, abneget semetipsum, et tollat crucem suam, et sequatur me (Matth. XVI, 24) . Arma vero Jonathae sunt hortamenta doctoris. Armiger vero arma portat, cum quibus non ipse, sed alius pugnat. Sic nimirum sunt, qui in sancta Ecclesia noviter instruuntur. Dum enim virtutes a doctoribus audiunt, quibus ipsi doctores contra malorum spirituum versutiam pugnant, illud nimirum habent in ore, quod nondum habent in virtutis exhibitione. Dixit ergo Jonathas ad armigerum suum: Veni, transeamus ad", + "candidate_score": 0.618583, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_92_94", + "bdc_text": "Ir sondsollt . üch rüsten zuͦ komen , das will erGemeint ist Niklaus Wyttenbach. gehept handas will er unbedingt so haben. . Er hette woll gern minen her burgenmeyster RöschRöist.", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1498", + "psc_text": "VI, 16) . Juramentum ergo populus timet, quia ne aeternas amittat, temporales recipere laudes cavet. Sequitur: (Vers. 27.) Porro Jonathas non audierat, cum adjuraret pater ejus populum, extenditque summitatem virgae quam habebat in manu, et intinxit in favo mellis, et convertit manum suam ad os suum, et illuminati sunt oculi ejus. 34. Quos in hoc loco Jonathas, nisi illos insinuat, qui verbo et opere magni sunt, sed tamen studio circumspectionis magni non sunt? Alta quidem praedicant, fortia exercent, sed in humilitatis circumspectione se non viriliter tenent. Quid est enim, quod virgam tenet in manu, nisi quia disciplina, qua peccare alios prohibet, semetipsum non coercet? Virga quidem qua parvuli solent corripi, sermo correctionis potest apte designari. Praedicatio ergo et opus bonum, virga et manus est. Quid est igitur virgam extendere, et manum ad os cum melle revocare, nisi tam de praedicationis verbo, quam de studio boni operis vani favoris gustum recipere?", + "candidate_score": 0.618086, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_45_47", + "bdc_text": "In erster Ehe war er mit Maria Wyttenbach verheiratet . - Lit. : Bern Burgerbibliothek , Ms. h. h. XVII 64 , S. 128 ;", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_39", + "psc_text": "ubera non habet (Cant. VIII, 8) . Vel certe non pro inaequalitate aetatis filios non habuisse dicitur, sed per infecunditatem sterilitatis. Quae est ergo sterilitas Annae, nisi obduratio Judaeae? Quae enim dura corda Judaeorum ad Redemptoris fidem convertere non potuit, nimirum sterilis fuit. Sed notandum, quia Phenenna, quae prius parere dicitur, uxor secunda nominatur. Prius quippe synagoga in fide filios edidit, sed tamen dignitate sanctae Ecclesiae minor fuit. Secunda igitur uxor exstitit, non tempore conjugalis copulae, sed inaequalitate praerogativae. Sequitur: (Vers. 3) Et ascendebat vir ille statutis diebus de civitate sua, ut adoraret et immolaret Domino Deo exercituum in Silo. 9. Quae enim spiritalis civitas Redemptoris, nisi Scriptura sacra exstitit? Haec nimirum civitas suis civibus tot defensionum munimina contulit, quot praecepta; tot arma eis praebuit, quot consilia salutis. Quid autem fuit Redemptori nostro ascendere, nisi in humanitatis forma, divinitatis suae alta revelare? Et quia in sacra Scriptura cognoscitur, 11 de", + "candidate_score": 0.616358, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_43_45", + "bdc_text": "s. EA IV/le 1420 ) ; um 1559 wurde er Vogt zu Ripaille ( Dép. Haute-Savoie ) . In erster Ehe war er mit Maria Wyttenbach verheiratet .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_39", + "psc_text": "ubera non habet (Cant. VIII, 8) . Vel certe non pro inaequalitate aetatis filios non habuisse dicitur, sed per infecunditatem sterilitatis. Quae est ergo sterilitas Annae, nisi obduratio Judaeae? Quae enim dura corda Judaeorum ad Redemptoris fidem convertere non potuit, nimirum sterilis fuit. Sed notandum, quia Phenenna, quae prius parere dicitur, uxor secunda nominatur. Prius quippe synagoga in fide filios edidit, sed tamen dignitate sanctae Ecclesiae minor fuit. Secunda igitur uxor exstitit, non tempore conjugalis copulae, sed inaequalitate praerogativae. Sequitur: (Vers. 3) Et ascendebat vir ille statutis diebus de civitate sua, ut adoraret et immolaret Domino Deo exercituum in Silo. 9. Quae enim spiritalis civitas Redemptoris, nisi Scriptura sacra exstitit? Haec nimirum civitas suis civibus tot defensionum munimina contulit, quot praecepta; tot arma eis praebuit, quot consilia salutis. Quid autem fuit Redemptori nostro ascendere, nisi in humanitatis forma, divinitatis suae alta revelare? Et quia in sacra Scriptura cognoscitur, 11 de", + "candidate_score": 0.612632, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_81", + "bdc_text": "Nüwer zittungNeue Nachrichten. wei ß ich nit besunders , dann uff mentag vergangen22 .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_12", + "psc_text": "fronte, praetenderent. Nam qui nova velut nova contemnunt, illa quae probant vetera, curarum saecularium saturitate fastidiunt. Quos sane plures sub unius denotatione Scriptura exponit, dicens: Anima saturata calcabit favum (Prov. XXVII, 7) . Favus quippe mel novum continet. Quasi ergo dicat: Dum terrenarum rerum cura immoderatius pascitur, in ea 5 quae valde placere solet recenti Scripturarum dulcedine non laetatur. Sed quia hujus sacrae historiae commenta veterum nulla reperiunt, rectius agunt, si opus nostri laboris ea charitate qua ad utilitatem parvulorum sanctae Ecclesiae impenditur amplectantur, et pro reprehensionum molestia nobis in tanta Scripturae profunditate velut altissimo pelago laborantibus praesidia orationum ferant. Hinc nimirum nostri sudoris fructum suum faciunt, quia dum ex benignitate diligunt, ad aeternae remunerationis sibi cumulum vertunt, et quod tantis temporibus tam clausa et inexposita Scriptura ad communem intelligentiam ducitur, et quod parvuli sanctae Ecclesiae dum in veteris Scripturae tegminibus novae religionis splendorem suscipiunt, in profectu suae devotionis adjuvantur.", + "candidate_score": 0.589108, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 2, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2", + "max_score": 0.679327, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_4_6", + "bdc_text": "und arbeit haben von wegen SamuelsZu den Vorbereitungen für die Hochzeit von Samuel Wyttenbach und Küngold von Schönau vgl. oben Nr. 1795f und 1800f. . Gott sig uwer lon. In welchemGemeint ist : in welchem Schreiben .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_2812", + "psc_text": "Quia ergo ille verus Salomon; Salomon autem ille filius David de muliere Bethsabee (II Reg. XII, 24) , rex Israel, figuram gestabat hujus pacifici, quando templum aedificavit: ideo ne illum putes Salomonem qui aedificavit domum Deo, alium Salomonem tibi ostendens Scriptura sic coepit in Psalmo: «Nisi Dominus aedificaverit domum, in vanum laboraverunt aedificantes eam.» Dominus ergo aedificat domum, Dominus Jesus Christus aedificat domum suam. Laborant multi in aedificando; sed si non ille aedificet, «in vanum laboraverunt aedificantes eam.» Qui sunt qui laborant aedificantes? Omnes qui in Ecclesia praedicant verbum Dei, ministri Sacramentorum Dei. Omnes currimus, omnes laboramus, omnes aedificamus modo; et ante nos cucurrerunt, laboraverunt, aedificaverunt: sed «nisi Dominus aedificaverit domum, in vanum laboraverunt, aedificantes eam.» Ideo quosdam videntes ruere Apostoli, et proprie Paulus ait: «Dies observatis, et annos, et menses, et tempora; timeo vos», «ne forte sine causa laboraverim in vos» (Galat. IV, 10, 11) . Quia noverat se", + "candidate_score": 0.679327, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_70_72", + "bdc_text": "selber bestimmen. . Sunst wei ß ich anders nützit , dann got gebe gluc k und guͦtt wetter dorzuͦ . Amen .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_1056", + "psc_text": "Et quidquid loquimur in nomine Dei, quoniam Dei est loquentis per nos, imber Dei est: videte vos qualis terra sitis. Nam quando pluvia venit super terram, si bona terra est, fructus bonos parit; si mala terra est, spinas parit: pluvia tamen dulcis est et super fructus et super spinas. Qui istis verbis auditis pejor factus fuerit, et spinas de pluvia generaverit, ignem speret, pluviam non accuset: qui autem melior factus fuerit, et fruges de bona terra genuerit, horreum speret, pluviam laudet. Aut quid sunt nubes, aut quid est pluvia, nisi Dei misericordia, omnia facientis circa eos quos diligit, et quibus donavit ut ab eis diligatur? IN PSALMUM XCIX ENARRATIO. SERMO AD PLEBEM. 1. Psalmum, fratres, cum cantaretur, audistis; brevis est, nec obscurus: quasi securitatem dederim, ne laborem timeatis. Videamus tamen attentius, et quanto liberius, tanto diligentius, quid sibi velint ea ipsa quae aperte sonant, ut quantum Dominus donare dignatur, spiritualiter", + "candidate_score": 0.647168, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_0", + "bdc_text": "Fryd und gnad von gott dem vatter durch Cristum Jesum sig zuͦ allen zitten mit unß allen .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_1850", + "psc_text": "nomine Jesu omne genu flectatur, coelestium, terrestrium et infernorum» (Philipp. II, 9, 10) . «Donavit,» inquit, «ei nomen quod est super omne nomen:» Christo secundum hominem, Christo secundum carnem mortuo, resurgenti, ascendenti, «donavit nomen quod est super omne nomen; ut in nomine Jesu omne genu flectatur, coelestium, terrestrium et infernorum.» Ubi erit David, ut non ei sit Dominus? In coelo sit, in terra sit, in inferno sit; Dominus ejus erit qui est Dominus coelestium, terrestrium et infernorum. Gaudeat ergo nobiscum et David, filii sui nativitate honoratus, dominatu liberatus; et gaudens dicat, a gaudentibus audiatur: «Dixit Dominus Domino meo, Sede a dextris meis, donec ponam inimicos tuos scabellum pedum tuorum.» 8. «Sede,» non solum in alto, sed et in occulto: excellens ut domineris, latens ut credaris. Quae enim esset merces fidei, nisi lateret quod credimus? Merces autem fidei est, videre quod credidimus antequam videremus. Sicut autem Scriptura personat, «Justus ex fide", + "candidate_score": 0.643749, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_3_5", + "bdc_text": "Oktober ( oben Nr. 1801 ) ist nicht erhalten. , mir aber mols gethan , hab ich entpfangen. Ist mir ein groß beduren , das ir so vil groß muͤ w und arbeit haben von wegen SamuelsZu den Vorbereitungen für die Hochzeit von Samuel Wyttenbach und Küngold von Schönau vgl. oben Nr. 1795f und 1800f. . Gott sig uwer lon. In welchemGemeint ist :", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_1033", + "psc_text": "sacerdos erat. Sed si hoc non erat, quid erat? numquid major sacerdote esse poterat? Exprimit psalmus iste quia et ipse sacerdos erat: «Moyses, et Aaron in sacerdotibus ejus.» Ergo erant illi Domini sacerdotes. Samuel postea jam in libro Regnorum legitur: iste est Samuel temporibus David; nam ipse unxit sanctum David. Samuel ab initio aetatis suae in templo crevit. Mater ejus sterilis fuit: volens habere filium, oravit ad Dominum cum gemitu magno, et petens ut daret ei Deus filium, ostendit quia non carnaliter habere voluit, quem natum illi dedit, qui eum esse voluit. Vovit enim eum Domino Deo, et ait, «Si mihi masculus natus fuerit, templo tuo serviet:» et ita fecit. Natus sanctus Samuel fuit apud matrem tempore lactis; mox ut eum ablactavit, dedit in templum, ut ibi cresceret, ibi roboraretur in spiritu, ibi Deo serviret: factus est sacerdos magnus, sacerdos sanctus illo tempore (I Reg. I, etc.) . Commemorat istos,", + "candidate_score": 0.642804, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_81_83", + "bdc_text": "Nüwer zittungNeue Nachrichten. wei ß ich nit besunders , dann uff mentag vergangen22 . Oktober . sind etliche botten von den houpluten heruß komen , die sagen , das der keyserKarl V .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_3340", + "psc_text": "meas, ut si nollem laborare, redirem in vias tuas. «Quoniam non est dolus in lingua mea.» Quare hoc dixit? Quia ecce fateor tibi; ambulavi semitam meam, factus sum longinquus a te; discessi a te, cum quo mihi bene erat, et bono meo male mihi fuit sine te. Nam si mihi bene esset sine te, nollem forsitan redire ad te. Ergo iste confitens peccata sua, dicens corpus Christi justificatum, non in se, sed in illius gratia, dixit, «Non est dolus in lingua mea.» 7. [«vers. 5.] Ecce tu, Domine, cognovisti omnia novissima et antiqua.» Cognovisti novissima mea, quando porcos pavi; cognovisti antiqua mea, quando a te partem substantiae meae expetivi. Antiqua mihi fuerunt exordia malorum novissimorum. Antiquum peccatum, quando lapsi sumus; novissima poena, quando in istam mortalitatem laboriosam periculosamque pervenimus. Atque utinam nobis ista sit novissima! Erit ista novissima, si jam redire voluerimus. Est enim alia quibusdam impiis novissima, quibus dicetur:", + "candidate_score": 0.63791, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_69", + "bdc_text": "Des übrigen deß huß halb werden sy woll eins inzuͦritten , will das woll an im habenWohl im Sinne von :", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_773", + "psc_text": "unde corrigas quod in te tortum est. Quid autem volunt homines? Parum est, quia voluntatem suam tortuosam habent; etiam volunt voluntatem Dei tortam facere secundum cor suum, ut hoc faciat Deus quod ipsi volunt, cum ipsi hoc debeant facere quod Deus vult. 19. Quomodo autem complexus est Dominus ex duabus voluntatibus unam factam in homine quem portabat? Praefigurans in corpore suo, id est in Ecclesia sua, futuros quosdam qui voluntatem suam vellent facere, sed sequerentur postea Dei; quia infirmos quosdam ostendit quod ad ipsum pertineant, et eos praefiguravit in se. Nam ideo et toto corpore sanguinem sudavit (Luc. XXII, 44) , quia in corpore suo, id est in Ecclesia sua, martyrum sanguinem ostendit. Toto corpore sanguis exibat: ita Ecclesia ejus habet martyres; per totum corpus ejus fusus est sanguis. Quosdam ergo infirmos in se praefigurans, vel in corpore suo; ex persona infirmorum, compatiens illis, ait: «Pater, si fieri potest, transeat", + "candidate_score": 0.633732, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_95_97", + "bdc_text": "ouch heruff , so es im nit zewidrig were . Üwer altzit williger bruͦder Peter Fuchs , den sond ir mich findenim Sinne von : als solcher will ich mich erweisen. .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_2539", + "psc_text": "Videtis certe «quia hora Domini, sicut fur in nocte, ita veniet. Si sciret,» inquit, «paterfamilias qua hora fur veniret, amen dico vobis, quia non pateretur perfodi parietem suum.» Dicitis modo: Quis ergo novit qua hora veniet, quia hora sicut fur erit? Nescis qua hora veniat, semper vigila; ut quia nescis quando veniat, paratum te inveniat, cum venerit. Et ad hoc forte nescis quando venturus est, ut semper paratus sis. Illum enim patremfamilias subito occupabit hora illa, qui paterfamilias, superbus significatus est. Noli velle esse paterfamilias, et non te subito illa hora occupabit. Et quid ero, inquis? Qualem audisti de psalmo, «Pauper et dolens ego sum» (Psal. LXVIII, 30) . Si enim pauper et dolens eris, non eris paterfamilias, quem illa hora subito inveniet, et subito premet. Patresfamilias enim sunt illi qui praesumentes de cupiditatibus suis, et in deliciis hujus saeculi diffluentes, tument; et eriguntur adversus humiles, et insultant sanctis intelligentibus", + "candidate_score": 0.630501, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_51", + "bdc_text": "mag nitt kon , das im woll von hertz leid ist , demnoch sin vetter Bendicht WyttenbachBendicht Wyttenbach , geb. 1499 , Mitglied der Bieler Gerberzunft , war 1513 am Zug nach Novara beteiligt , saß 1518-1519 im Großen Rat , 1520-1548 im Kleinen Rat und versah 1549 das Meieramt. Gest. 1549 an den Folgen eines Beinbruchs .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_1174", + "psc_text": "damno? Acquisivit pecuniam, perdidit justitiam. Gemit hinc qui gemere novit; qui capiti propinquat, qui recte haeret corpori Christi, gemit inde. Carnales autem non inde gemunt, et gemendos se faciunt, quia non inde gemunt: nec eos possumus, vel non gementes, vel male gementes contemnere. Volumus enim eos corrigere, volumus emendare, volumus reparare: et quando non possumus, gemimus; et cum gemimus, non ab ipsis separamur. «A voce» enim «gemitus mei adhaeserunt ossa mea carni meae:» adhaeserunt fortes invalidis, adhaeserunt firmi infirmis. Unde adhaeserunt? A voce gemitus sui, non a voce gemitus illorum. Qua lege adhaeserunt, nisi qua dictum est: «Debemus enim nos firmi infirmitatem infirmorum portare» (Rom. XV, 1) ? «Adhaeserunt ossa mea carni meae.» 7. [«vers. 7, 8.] Similis factus sum pelicano» «qui habitat in solitudine; factus sum sicut nycticorax in parietinis. Vigilavi, et factus sum sicut passer singularis in tecto.» Ecce tres aves, et tria loca; quid sibi velint, donet", + "candidate_score": 0.629299, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_66_68", + "bdc_text": "Deß tags halb zuͦ komen , acht ich woll , es werde kein span habenwird es keine Differenzen geben. , will das woll zuͦ wegen bringen , das man uff sampstagD. h. am 3 . November . zuͦ nacht do wirt sin .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_365", + "psc_text": "in graeco non ita sit; semper quippe in ea lingua dies feminino genere dicitur, et ideo nostros sic interpretari puto), arctius quaestio colligabitur. Quomodo enim toto tempore, si nec saltem uno toto die manus extendit in cruce? Porro si totum pro parte accipiendum esse dicamus, quia isto genere locutionis uti etiam sancta Scriptura consuevit; non mihi occurrit exemplum, totum pro parte etiam tunc posse accipi, quando ipsum verbum additur et dicitur totum. Nam et in eo quod dixit Dominus in Evangelio, «Sic erit et Filius hominis in corde terrae tribus diebus et tribus noctibus» (Matth. XII, 40) ; ideo totum pro parte non insolenter accipitur, quia non ait, Totis tribus diebus et totis tribus noctibus: unus quippe medius fuit totus dies, duorum autem partes; primi ultima, ultimi prima. Si autem non crucem suam in hac prophetia Psalmi significavit his verbis, sed orationem, quam eum ex forma servi fudisse Deo Patri,", + "candidate_score": 0.629196, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_93", + "bdc_text": "üch rüsten zuͦ komen , das will erGemeint ist Niklaus Wyttenbach. gehept handas will er unbedingt so haben. .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_4089", + "psc_text": "gladium bis acutum pertinent: Vetus Testamentum terrena promittit, Novum aeterna. In utroque sermo Dei verax inventus est, ut gladius bis acutus. Quare ergo in manibus, et non in linguis? «Et frameae bis acutae,» inquit, «in manibus eorum. In manibus» dixit, in potestate. Acceperunt ergo sermonem Dei in potestate, ut ubi vellent dicerent, cui vellent dicerent; non timerent potestatem, non contemnerent paupertatem. In manibus enim habebant gladium, qua volebant, vibrabant, versabant, percutiebant: et hoc totum erat in potestate praedicantium. Nam si non est in manibus sermo: ne forte aliquis dicat, Quomodo sermo est gladius bis acutus, et quomodo in manibus? si ergo sermo non est in manibus, quare scriptum est, «Factus est sermo Domini in manu Aggaei prophetae» (Aggaei I, 1)? Numquid, fratres, sermonem suum Deus in digitis ipsius fecit? Quid est, «in manu» ipsius «factus est?» In potestate illi datum est praedicare sermonem Domini. Postremo possumus etiam has manus aliter", + "candidate_score": 0.625978, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_93", + "bdc_text": "üch rüsten zuͦ komen , das will erGemeint ist Niklaus Wyttenbach. gehept handas will er unbedingt so haben. .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_4090", + "psc_text": "ergo sermo non est in manibus, quare scriptum est, «Factus est sermo Domini in manu Aggaei prophetae» (Aggaei I, 1)? Numquid, fratres, sermonem suum Deus in digitis ipsius fecit? Quid est, «in manu» ipsius «factus est?» In potestate illi datum est praedicare sermonem Domini. Postremo possumus etiam has manus aliter intelligere. Nam qui locuti sunt, in lingua habuerunt sermonem Dei; qui scripserunt, in manibus: «Et frameae bis acutae in manibus eorum.» 13. [«vers.» 7.] Jam, fratres, videtis sanctos armatos; attendite strages, attendite gloriosa praelia. Si enim imperator, et miles; si miles, et hostis; si bellum, et victoria. Quid fecerunt isti habentes in manibus frameas bis acutas? «Ad faciendam vindictam in gentibus.» Videte si non est vindicta facta in gentibus. Quotidie ipsa fit; hoc agimus et nos loquendo. Attendite quomodo caesae sunt gentes Babyloniae. Illi redditur duplum: sic enim de illa scriptum est, «Reddite illi duplum, ad quod fecit» (Apoc. XVIII,", + "candidate_score": 0.624597, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_93_95", + "bdc_text": "üch rüsten zuͦ komen , das will erGemeint ist Niklaus Wyttenbach. gehept handas will er unbedingt so haben. . Er hette woll gern minen her burgenmeyster RöschRöist. ouch heruff , so es im nit zewidrig were .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_3684", + "psc_text": "manibus meis nocte coram eo, et non sum deceptus» (Psal. LXXVI, 3) . Quam dicit diem tribulationis, nisi quam dicit et noctem? «Manibus meis nocte coram eo.» Adhuc in nocte sumus, et ad prophetiae lucernam vigilamus. Aliquid promissum est quod adhuc exspectatur: sed quid ait apostolus Petrus? «Habemus certiorem propheticum sermonem, cui benefacitis intendentes, tanquam lucernae lucenti in obscuro loco, donec dies lucescat, et lucifer oriatur in cordibus vestris» (II Petr. I, 19) . Ipse dies praemium nostrum ibi est. «Mane exaudies vocem meam; mane astabo tibi, et contemplabor» (Psal. V, 4, 5) . Ergo operare, quamvis in nocte, manibus tuis; id est, bonis operibus inquire Deum, antequam veniat dies ille qui te laetificet, ne veniat qui te moestificet. Vide enim quam securus opereris, quia non desereris ab illo quem quaeris: «Manibus meis,» inquit, «Deum exquisivi nocte coram eo.» Ut Pater tuus qui videt in occulto, reddat tibi (Matth. VI,", + "candidate_score": 0.624414, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_73_75", + "bdc_text": "Witter ist min pit an üch und an minen guͦtten herren und bruͦder Ruͦdolffen Gwalter , ir wellind so woll thuͦn und mit minem wirtNicht bekannt . in der nüwenstatZur Lokalisierung des Quartiers Neustadt vgl. Salomon Vögelin , Das Alte Zürich , Bd. I , 2 . Aufl. Zürich 1878 , S. 259f . doben reden , das er welle das best thuͦn , so ich keme und kranck by üch würde , das ich noch einestnoch einmal .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_3792", + "psc_text": "7. Quid est, «in vita mea? Spes mea tu es» hic. «Spes mea es tu» hic, dicimus: «portio» autem «mea» non hic, sed «in terra viventium» (Psal. CXLI, 6) . Nam ista terra morientium est: hinc transimus: sed interest quo. Quoniam et malus homo peregrinatur hic, et bonus homo peregrinatur hic. Non enim bonus transit, et malus hic permanet; aut malus transit, et bonus hic permanet: ambo transeunt, sed non ambo ad unum. Duo erant; pauper ulcerosus ad januam jacens divitis, et dives indutus purpura et bysso, in epulis quotidie splendidis: ambo hic erant, ambo hinc transierunt, sed non ad unum locum; diversa loca suscipiunt, quia diversa merita perducunt. Transiit pauper in sinum Abrahae, et transiit dives in tormenta inferorum. Vicini corpore in terra; ille in domo, ille ante januam: post mortem tantum separati, ut dicat Abraham, «Inter nos et vos chaos magnum firmatum est» (Luc. XVI, 19-26) . Ergo,", + "candidate_score": 0.621946, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_92_94", + "bdc_text": "Ir sondsollt . üch rüsten zuͦ komen , das will erGemeint ist Niklaus Wyttenbach. gehept handas will er unbedingt so haben. . Er hette woll gern minen her burgenmeyster RöschRöist.", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_4089", + "psc_text": "gladium bis acutum pertinent: Vetus Testamentum terrena promittit, Novum aeterna. In utroque sermo Dei verax inventus est, ut gladius bis acutus. Quare ergo in manibus, et non in linguis? «Et frameae bis acutae,» inquit, «in manibus eorum. In manibus» dixit, in potestate. Acceperunt ergo sermonem Dei in potestate, ut ubi vellent dicerent, cui vellent dicerent; non timerent potestatem, non contemnerent paupertatem. In manibus enim habebant gladium, qua volebant, vibrabant, versabant, percutiebant: et hoc totum erat in potestate praedicantium. Nam si non est in manibus sermo: ne forte aliquis dicat, Quomodo sermo est gladius bis acutus, et quomodo in manibus? si ergo sermo non est in manibus, quare scriptum est, «Factus est sermo Domini in manu Aggaei prophetae» (Aggaei I, 1)? Numquid, fratres, sermonem suum Deus in digitis ipsius fecit? Quid est, «in manu» ipsius «factus est?» In potestate illi datum est praedicare sermonem Domini. Postremo possumus etiam has manus aliter", + "candidate_score": 0.621078, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_77_79", + "bdc_text": "mich erholen. ; dann die obristebeste . artzny , so man haben mag , ist abstinentia .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_619", + "psc_text": "prohibet exercent sabbatum. Vacatio nostra a malis operibus, vacatio illorum a bonis operibus est. Melius est enim arare, quam saltare. Illi ab opere bono vacant; ab opere nugatorio non vacant. Nobis sabbatum indicit Deus. Quale? Primo ubi sit videte. Intus est, in corde est sabbatum nostrum. Multi enim vacant membris, et tumultuantur conscientia. Omnis homo malus, sabbatum habere non potest: nusquam enim illi conquiescit conscientia; necesse est in perturbationibus vivat. Cui autem bona est conscientia, tranquillus est; et ipsa tranquillitas sabbatum est cordis. Attendit enim promissorem Dominum; et si laborat in praesenti, extenditur spe futuri, et serenatur omne nubilum tristitiae; sicut dicit Apostolus, «Spe gaudentes» (Rom. XII, 12) . Ipsum autem gaudium in tranquillitate spei nostrae, sabbatum nostrum est. Hoc commendatur, hoc cantatur in isto psalmo, quomodo sit homo christianus in sabbato cordis sui, id est, in vacatione et tranquillitate et serenitate conscientiae suae non perturbatus. Inde dicit hic, unde", + "candidate_score": 0.620578, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_93_95", + "bdc_text": "üch rüsten zuͦ komen , das will erGemeint ist Niklaus Wyttenbach. gehept handas will er unbedingt so haben. . Er hette woll gern minen her burgenmeyster RöschRöist. ouch heruff , so es im nit zewidrig were .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_3638", + "psc_text": "mane? Non enim sufficit mane sperare; aliquid opus est agere. Quare aliquid agere? Quoniam dicit in alio psalmo, «Deum exquisivi in die tribulationis meae:» tanquam in tempore noctis meae Deum exquisivi. Quomodo exquisisti? «Manibus meis nocte coram eo; et non sum deceptus» (Psal. LXXVI, 3) . Manibus quaerendus est in nocte Deus. Quid est, «manibus?» Bonis operibus. «Coram eo: Cum enim facis eleemosynam, noli tuba canere; et Pater tuus qui videt in occulto, reddet tibi» (Matth. VI, 2, 4) . Quia ergo ita sperandum est mane, et ita nox ista toleranda est, et in ipsa patientia donec dies lucescat perseverandum est, quid interea hic agendum? Ne forte per teipsum acturus es aliquid, ut merearis perduci ad mane? «Notam fac mihi, Domine, viam in qua» «ingrediar.» Ideo lucernam propheticam accendit; ideo ipsum Dominum tanquam in testa carnis misit, qui etiam diceret, «Exaruit velut testa virtus mea» (Ps. XXI, 16) . Ambula", + "candidate_score": 0.619377, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_22", + "bdc_text": "Also wirt komen j [uncker ] Niclaus , SamuelSamuel Wyttenbach. , juncker Bendicht MeyBendicht May , gest. 1569 , Sohn des 1527 verstorbenen Glado ( Claudius ) , Herr zu Rued , Strättligen , Thierachern und ( bis 1533 )", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_998", + "psc_text": "Adventus ipsius durus est duris, mitis est piis. Vide ergo modo tu qui sis: si durus, licet tibi mitescere; si mitis, jam gaude venturum. Christianus enimes. Ita, inquis. Credo quod oras, et dicis: «Adveniat regnum tuum» (Matth. VI, 10) . Optas ut veniat, quem times ne veniat. Corrige te, ut non ores contra te. IN PSALMUM XCVIII ENARRATIO. SERMO AD PLEBEM. 1. Fratres, notum esse jam debet Charitati vestrae, tanquam filiis Ecclesiae, et eruditis in schola Christi per omnes Litteras antiquorum patrum nostrorum, qui scripserunt verba Dei, et magnalia Dei, nobis eos consulere voluisse, qui futuri eramus hoc tempore jam credentes in Christum; qui opportuno tempore venit ad nos, primo humilis, postea venturus excelsus. Primo enim venit ante judicem staturus: postea venturus est judex sessurus, ut ante illum stet pro merito suo genus humanum. Praecesserunt autem illum multi praecones, tanquam judicem magnum, et hunc adhuc in humilitate venturum. Multi praecones", + "candidate_score": 0.618907, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_22", + "bdc_text": "Also wirt komen j [uncker ] Niclaus , SamuelSamuel Wyttenbach. , juncker Bendicht MeyBendicht May , gest. 1569 , Sohn des 1527 verstorbenen Glado ( Claudius ) , Herr zu Rued , Strättligen , Thierachern und ( bis 1533 )", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_927", + "psc_text": "mortuus est, quia et qui poterat non nasci, natus est. Tu enim conditione natus es, ille voluntate; tu conditione moreris, ille misericordia. Quomodo ergo illi nihil nocuerunt Judaei; sic nec tibi quisquam persecutor inimicus, si tu elegeris esse membrum capitis illius. 7. Ecce intelleximus ignem ante eum praeeuntem, id est, hoc tempore intelligendum in poenam quamdam infidelium et iniquorum: intelligamus ignem, si possumus, et in salutem redemptorum; ita enim proposueramus. Idem ipse Dominus ait: «Ignem veni mittere in terram» (Luc. XII, 49) . Sic ignem, quomodo gladium: nam et quodam loco ait non se venisse pacem mittere in terram, sed gladium (Matth. X, 34) . Gladium ad separationem, ignem ad ustionem: sed utrumque salubrem, quia et gladius verbi ipsius salubriter nos separavit a consuetudine mala. Gladium enim attulit, et separavit unumquemque fidelium aut a patre suo qui in Christum non crediderat, aut a matre similiter infideli; aut certe, si de", + "candidate_score": 0.618447, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_92_94", + "bdc_text": "Ir sondsollt . üch rüsten zuͦ komen , das will erGemeint ist Niklaus Wyttenbach. gehept handas will er unbedingt so haben. . Er hette woll gern minen her burgenmeyster RöschRöist.", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_4090", + "psc_text": "ergo sermo non est in manibus, quare scriptum est, «Factus est sermo Domini in manu Aggaei prophetae» (Aggaei I, 1)? Numquid, fratres, sermonem suum Deus in digitis ipsius fecit? Quid est, «in manu» ipsius «factus est?» In potestate illi datum est praedicare sermonem Domini. Postremo possumus etiam has manus aliter intelligere. Nam qui locuti sunt, in lingua habuerunt sermonem Dei; qui scripserunt, in manibus: «Et frameae bis acutae in manibus eorum.» 13. [«vers.» 7.] Jam, fratres, videtis sanctos armatos; attendite strages, attendite gloriosa praelia. Si enim imperator, et miles; si miles, et hostis; si bellum, et victoria. Quid fecerunt isti habentes in manibus frameas bis acutas? «Ad faciendam vindictam in gentibus.» Videte si non est vindicta facta in gentibus. Quotidie ipsa fit; hoc agimus et nos loquendo. Attendite quomodo caesae sunt gentes Babyloniae. Illi redditur duplum: sic enim de illa scriptum est, «Reddite illi duplum, ad quod fecit» (Apoc. XVIII,", + "candidate_score": 0.617983, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_71_73", + "bdc_text": "Sunst wei ß ich anders nützit , dann got gebe gluc k und guͦtt wetter dorzuͦ . Amen . Witter ist min pit an üch und an minen guͦtten herren und bruͦder Ruͦdolffen Gwalter , ir wellind so woll thuͦn und mit minem wirtNicht bekannt .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_56", + "psc_text": "Inimici Domini mentiti sunt ei,» dicendo, Eo ad vineam, et non eundo (Matth. XXI, 30) : «et erit tempus eorum,» non ad tempus, sed «in aeternum.» Et qui sunt isti? «Et cibavit illos ex adipe frumenti.» Nostis adipem frumenti, unde cibantur multi inimici qui mentiti sunt ei. «Et cibavit illos ex adipe frumenti» miscuit eos Sacramentis suis. Et Judam, quando dedit buccellam (Joan. XIII, 26) , ex adipe frumenti cibavit: et inimicus Domini mentitus est ei, et erit tempus ejus in aeternum. «Et cibavit illos ex adipe frumenti; et de petra melle saturavit eos.» O ingratos! «Cibavit ex adipe frumenti, et de petra melle saturavit eos.» In eremo de petra aquam produxit (Exod. XVII, 6) , non mel. Mel sapientia est, primatum dulcoris tenens in escis cordis. Quam multi ergo inimici Domini mentientes Domino cibantur, non solum ex adipe frumenti, sed etiam de petra melle, de sapientia Christi! quam multi", + "candidate_score": 0.617981, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_83", + "bdc_text": "sind etliche botten von den houpluten heruß komen , die sagen , das der keyserKarl V .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_4050", + "psc_text": "in abscondito est: aestas procedit, vita illius clarificatur, mors illius manifestatur; procedit honor foliorum, fecunditas fructuum; vestitur vitis in facie, ex eo quod habet in radice. Ergo modo, fratres, tales sumus, quales sunt alii homines: quomodo nascuntur, manducant, bibunt, vestiuntur, transigunt vitam istam; sic et sancti. Aliquando ipsa res decipit homines, et dicunt: Ecce quia coepit esse christianus, numquid non ei dolet caput? aut quia christianus est, quid habet plus a me? O vitis arida, attendis juxta te vitem nudam in hiberno, sed non aridam. Aestas veniet, veniet Dominus, honor noster, qui latebat in radice; et tunc «exaltabit cornu populi sui,» post captivitatem in qua mortaliter vivimus. Unde dicit Apostolus: «Nolite ante tempus quidquam judicare, donec veniat Dominus, et illuminabit abscondita tenebrarum; et tunc laus erit unicuique a Deo» (I Cor. IV, 5) . Sed dicis mihi: Ubi est radix mea? ubi est fructus meus? Si credis, nosti ubi est", + "candidate_score": 0.610384, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_95", + "bdc_text": "ouch heruff , so es im nit zewidrig were .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_3122", + "psc_text": "benedixit Job? Quando tristis nox erat. Ablata sunt omnia quae possidebantur; ablati filii quibus servabantur: quam tristis nox! Sed videamus si non in nocte benedicit: «Dominus dedit, Dominus abstulit; sicut Domino placuit ita factum est: sit nomen Domini benedictum» (Job I, 14-21) . Quam nox atra! Percussus ulcere a capite usque ad pedes, putrefactus liquescebat in se. Tunc Eva ausa est eum tentare: «Dic aliquid in Deum tuum, et morere.» Audi benedicentem in noctibus: «Locuta es,» inquit, «quasi una ex insipientibus mulieribus. Si bona suscepimus de manu Domini, mala non tolerabimus» (Job II, 7-10) ? Ecce quid est, «In noctibus extollite manus vestras in sancta, et benedicite Dominum.» Quid dixit Job? «Locuta es tanquam una ex insipientibus mulieribus.» Adam putris repulit Evam, tanquam dicens: Sufficiat quod propter te mortalis effectus sum. Valueras in paradiso, sed vinceris in stercore. Magna gratia Dei! Sed unde hoc, nisi quia ros Hermon compluerat illam", + "candidate_score": 0.602929, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_88_90", + "bdc_text": "Grussend mir alle guͦtte herren und bruͤder , minen herren burgenmeisterBürgermeister Diethelm Röist . und alle andre guͦtte fründt . Es thuͦtt uch ouch griessen all min hußgesind .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_2895", + "psc_text": "vanitas omnis homo vivens» (Psal. XXXVIII, 6) . Et tamen si gaudetur ad filios successuros; quantum gaudendum est ad filios cum quibus permanebimus, et ad illum patrem cui nati sumus non moriturum, sed ut nos cum illo semper vivamus? Ipsa sunt bona Jerusalem, quia ipsa sunt. «Benedicat te» ergo «Dominus ex Sion; et videas quae bona sunt Jerusalem.» Nam ista quae attendis bona, caecus vides. «Videas,» sed illa bona quae corde videntur. Et quamdiu videbo bona Jerusalem? «Omnes dies vitae tuae.» Sed si vita tua aeterna fuerit, in aeternum videbis bona Jerusalem. Si autem , fratres mei, ista bona sunt, sed non omnes dies vitae tuae vides: non enim quando exis de corpore, moreris. Perseverat vita tua: corpus moritur, sed vita spiritus perseverat. Oculi non vident, quia discessit qui per oculos videbat. Ubicumque est qui per oculos videbat, videt aliquid. Non enim mortuus erat dives ille qui in terra induebatur", + "candidate_score": 0.599318, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_64", + "bdc_text": "Er will nit vil lüt mit im unruͤwig machen ;", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_1081", + "psc_text": "meam; non ait, Dedi tibi, et non mihi quod dedi integrum reddidisti: Quia non crevit, quia non erogasti, inde, inquit, te puniam (Matt. XXV, 14-30) . Avarus est Deus salutis nostrae. Ergo separabo me, inquit, cum paucis bonis: quid mihi est rationem habere cum turbis? Bene: pauci ipsi boni, de quibus turbis sunt eliquati? Si tamen jam ipsi pauci, omnes boni: tamen bona cogitatio humana, laudabilis, esse cum talibus qui elegerunt vitam quietam; remoti a strepitu populari, a turbis inquietis, a magnis fluctibus saeculi, tanquam in portu sunt. Jam ergo ibi gaudium illud? jam ibi jubilatio illa quae promittitur? Nondum; sed adhuc gemitus, adhuc sollicitudo tentationum. Habet enim alicunde et portus aditum: si portus aditum ex nulla parte haberet, nulla in eum navis intraret; oportet ergo ut ex aliqua parte pateat: aliquando autem per eam partem qua patet, ventus irruit; et ubi scopuli non sunt, naves se invicem collisae confringunt.", + "candidate_score": 0.59857, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_87", + "bdc_text": "achten woll , es möge kum zergon on schlachenes werde kaum ohne Kampf abgehen. .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_1085", + "psc_text": "pugnamus quotidie in uno corde nostro; unus homo in corde suo cum turba luctatur. Suggerit avaritia, suggerit libido, suggerit voracitas, suggerit laetitia ista popularis; omnia suggerunt: ab omnibus se continet, omnibus respondet, et ab omnibus aversatur; difficile est ut non ab aliqua feriatur . Ubi ergo securitas? Hic nusquam; in ista vita nusquam, nisi in sola spe promissorum Dei. Ibi autem, cum illuc pervenerimus, perfecta securitas, cum clauduntur portae, et confirmantur vectes portarum Jerusalem (Psal. CXLVII, 13) : ibi vere plena jubilatio et magnum gaudium. Modo autem ne securus laudes quamlibet vitam; ante mortem ne laudes hominem quemquam (Eccli. XI, 30) . 12. Hinc autem falluntur homines, ut vel non suscipiant meliorem vitam, vel temere aggrediantur; quia et cum laudare volunt, sic laudant, ut non ibi dicant mala quae mixta sunt; et qui vituperare volunt, tam invido animo et perverso vituperant, ut claudant oculos adversus bona, et sola mala quae", + "candidate_score": 0.585135, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_21", + "bdc_text": "komen werden , wil ich üch anzöigen , wie woll j [uncker ] NiclausNiklaus Wyttenbach. nit anheimschnicht zu Hause ist. .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_3902", + "psc_text": "sermo produceretur, quo possimus illum diem non solum securi exspectare, sed etiam desiderare. Si enim amamus Christum, utique adventum ejus desiderare debemus. Perversum enim est, et nescio utrum verum, quem diligis timere ne veniat; orare, «Adveniat regnum tuum» (Id. VI, 10) ; et timere ne exaudiaris. Unde autem timor? quia judex venturus est? Numquid injustus? numquid malevolus? numquid invidus? numquid postremo ab altero exspectans nosse causam tuam; ne forte ille quem instruxisti, vel praevaricatione te decipiat, vel minori facundia et facultate deficiens, innocentiae tuae bonum verbis demonstrare non possit? Nihil horum. Quis ergo venturus est? quare non gaudes? Quis venturus est judicare te, nisi qui venit judicari propter te? Non timeas accusatorem, de quo ipse dixit: «Princeps hujus mundi missus est foras» (Joan. XII, 31) . Non timeas malum advocatum; ille enim tibi modo advocatus est, qui tunc judex futurus est. Ille erit, et tu, et causa tua; sermo causae", + "candidate_score": 0.57186, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_21", + "bdc_text": "komen werden , wil ich üch anzöigen , wie woll j [uncker ] NiclausNiklaus Wyttenbach. nit anheimschnicht zu Hause ist. .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_998", + "psc_text": "Adventus ipsius durus est duris, mitis est piis. Vide ergo modo tu qui sis: si durus, licet tibi mitescere; si mitis, jam gaude venturum. Christianus enimes. Ita, inquis. Credo quod oras, et dicis: «Adveniat regnum tuum» (Matth. VI, 10) . Optas ut veniat, quem times ne veniat. Corrige te, ut non ores contra te. IN PSALMUM XCVIII ENARRATIO. SERMO AD PLEBEM. 1. Fratres, notum esse jam debet Charitati vestrae, tanquam filiis Ecclesiae, et eruditis in schola Christi per omnes Litteras antiquorum patrum nostrorum, qui scripserunt verba Dei, et magnalia Dei, nobis eos consulere voluisse, qui futuri eramus hoc tempore jam credentes in Christum; qui opportuno tempore venit ad nos, primo humilis, postea venturus excelsus. Primo enim venit ante judicem staturus: postea venturus est judex sessurus, ut ante illum stet pro merito suo genus humanum. Praecesserunt autem illum multi praecones, tanquam judicem magnum, et hunc adhuc in humilitate venturum. Multi praecones", + "candidate_score": 0.570999, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 3, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "stoa0040.stoa037.opp-lat1", + "max_score": 0.677382, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_67_69", + "bdc_text": "h. am 3 . November . zuͦ nacht do wirt sin . Des übrigen deß huß halb werden sy woll eins inzuͦritten , will das woll an im habenWohl im Sinne von :", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa037.opp-lat1_window_1246", + "psc_text": "hinc magna redditur ratio uerbi domini BD r ael, add. cum discipulis ait sicut fuit iona in uentre ceti tribus diebus et tribus noctibus RD, add. sic erit et filius hominis in corde terrae tribus diebus noctibus B 21 sic erit-noctibus onto B erit et RD CPV FOK HAEL g (uerc. ueron. colb.), erit cet. et tribus noctibus. conputantur autem tempora, sinesiue ex quo tradidit spiritum, sinesiue ex quo sepultus est, et non occurrit ad liquidum, nisi medium diem, hoc est sabbatum totum diem accipiamus, id est cum sua nocte, illos autem qui eum in medio posuerunt, id est parasceuen et primam sabbati, quem diem dominicum dicimus, a parte totum intellegamus. quid enim iuuat, quod quidam his angustiis coartati et istum locutionis modum, id est a parte totum, in sanctarum seripturarumscripturarum soluendis quaestionibus plurimum ualere nescientes noctem uoluerunt adnumerare tres illas horas a sexta usque nonam, quibus sol obscuratus est,", + "candidate_score": 0.677382, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_66_68", + "bdc_text": "Deß tags halb zuͦ komen , acht ich woll , es werde kein span habenwird es keine Differenzen geben. , will das woll zuͦ wegen bringen , das man uff sampstagD. h. am 3 . November . zuͦ nacht do wirt sin .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa037.opp-lat1_window_1246", + "psc_text": "hinc magna redditur ratio uerbi domini BD r ael, add. cum discipulis ait sicut fuit iona in uentre ceti tribus diebus et tribus noctibus RD, add. sic erit et filius hominis in corde terrae tribus diebus noctibus B 21 sic erit-noctibus onto B erit et RD CPV FOK HAEL g (uerc. ueron. colb.), erit cet. et tribus noctibus. conputantur autem tempora, sinesiue ex quo tradidit spiritum, sinesiue ex quo sepultus est, et non occurrit ad liquidum, nisi medium diem, hoc est sabbatum totum diem accipiamus, id est cum sua nocte, illos autem qui eum in medio posuerunt, id est parasceuen et primam sabbati, quem diem dominicum dicimus, a parte totum intellegamus. quid enim iuuat, quod quidam his angustiis coartati et istum locutionis modum, id est a parte totum, in sanctarum seripturarumscripturarum soluendis quaestionibus plurimum ualere nescientes noctem uoluerunt adnumerare tres illas horas a sexta usque nonam, quibus sol obscuratus est,", + "candidate_score": 0.667905, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_97_99", + "bdc_text": "als solcher will ich mich erweisen. . [ Adresse auf f. 101a v. : ] Dem hochgelerten und erenwürdigen herren her Heinrich Bullinger , diener deß wort gottes zuͦ Zürich , minem günstigen herren und bruͦder zuͦ handen .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa037.opp-lat1_window_973", + "psc_text": "ex H 12 agnoscendum g 13 enangelistarum-diuersis om. Bl 14 siue] si uero B2 16 predixit r sicut] si r indigatur (g radendo in c mut.) CP, indicatur D V HAJ&L p l, indicatur r 17 possunt V tu 18 in unum om. B 20 easet] est JB1 21 est] add. discordia r 22 nunc] sic p nunc-ipsum spat. uac. L nunc-esset minio A ergo] uero HES ay g 23 hoc] iam B, om. AlElL domini sermonem dicentis: non turbetur cor uestrum. creditis in deum, et in me credite. in domo patris mei mansiones multae sunt, et cetera sermonis eius praeclara maximeque sublimia diu narrat, donec contextim ueniat ad illum locum, ubi ait dominus: pater iuste, et mundus te non cognouit, ego autem te cognoui, et hi cognouerunt, quia tu me misisti, et notum eis feci nomen tuum et notum faciam, ut dilectio, qua dilexisti me, in ipsis sit et", + "candidate_score": 0.652412, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_28", + "bdc_text": "Hans Kläui , Aus der Geschichte der Gemeinde Marthalen , Marthalen 1958 , S. 48. , der muͦtterAnna Wyttenbach , geb. May von Rued , vgl . oben Nr. 1801 , Anm. 23 .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa037.opp-lat1_window_379", + "psc_text": "Symeon et dixit ad Mariam matrem eius: ecce positus est hic in ruinam et resurrectionem multorum in Israhel et in signum, cui contradicetur, et tuam ipsius animam pertransiet gladius, ut rouelenturreuelentur ex multis cordibus cogitationes. et erat Anna prophetissa filia Fanuhel de tribu Aser. haec processerat in diebus 1 (Luc. 2, 23-36) cf. Exod. 13, 2; Num. 8, 16 4 cf. Leu. 12, 8 15 cf. Beai. 8, 14; Rora. 9, 33; I Petro 2, 7 1 quia-3 dictum om. ElL 2 uulbam B domini CtPY 3 bostiamJ ostiam di (sed di exp.) B dictum] scriptum T 8 responsus BI, responso B2 ab] a D VF AELS edd., v 9 prius om. T 13 amplexos suos C2 P1F, ulnas suas T M v deo B, dominum r 14 dimittis (s in ras.) CP 15 salutarem C'P 17 reuelatione ClP gloria pleuis Bl 18 erant N1 H p Migne pater et", + "candidate_score": 0.645503, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_67_69", + "bdc_text": "h. am 3 . November . zuͦ nacht do wirt sin . Des übrigen deß huß halb werden sy woll eins inzuͦritten , will das woll an im habenWohl im Sinne von :", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa037.opp-lat1_window_1244", + "psc_text": "nisi tota ipsa nox intellegi: eo igitur uespere uenerunt quae ipsa nocte uenerunt, ipsa autem nocte uenerunt quae noctis ipsius quamuis extrema parte uenerunt. § 66 Nam et ipsum triduum, quo dominus mortuus est et resurrexit, nisi isto loquendi modo, quo a parte totum dici solet, recte intellegi non potest. ipse quippe ait: sicut enim Iona fuit in uentre ceti tribus diebus et tribus noctibus, sic erit et filius hominis in corde terrae tribus diebus 19 *Matth. 12, 40 3 elucescens BPHAE1L, lucesc. cet., edd. primam B2D OMl m, -ma cet. 4 nomine om. B, omne Cl P 5 est om. 0 diuinae scripturae est edd. praeter p g aperte B1O1N1 Hl 6 totum] add. significare V X gr aelm 11 parte] a parte E Y g noctis om. AE 7 extrima Bl 12 ea om. Bl quae] qui B OMQ, quia HA1E1L 13 primam BR CP O m, -ma", + "candidate_score": 0.641992, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_67_69", + "bdc_text": "h. am 3 . November . zuͦ nacht do wirt sin . Des übrigen deß huß halb werden sy woll eins inzuͦritten , will das woll an im habenWohl im Sinne von :", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa037.opp-lat1_window_1248", + "psc_text": "tunc dominus resurrexit; erunt ergo duae noctes et duo dies et una nox, etiamsi tota posset intellegi, nec ostenderemus, quod illud diluculum pars eius extrema sit; quapropter nec adnumeratis illis sex horis, quarum tribus sol contenebratus est et tribus eluxit, constabit ratio trium dierum et trium noctium. restat ergo. ut illo scripturarum usitatissimo loquendi modo, quo a parte totum intellegitur, inueniamus extremum diem tempus parasceues, quo crucifixus et sepultus est dominus, et ex ipsa extrema parte totum diem cum sua nocte, qui iam peractus fuerat, accipiamus, medium uero, id est sabbati diem, non a parte, 1 computentur r gael 2 occurrerit B 3 nisi] add. ad AlElL g a e l, add. ut E1 i est om. Bl, est ut AL gel 4 eum] eos AiEIL a 6 aperte BlOl (sic infra) 7 iubat BR 8 scripturarum om. BlRl 10 usque Bl CPY FONQ, add. ad cet., edd. 14 conputaberant", + "candidate_score": 0.640042, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_81_83", + "bdc_text": "Nüwer zittungNeue Nachrichten. wei ß ich nit besunders , dann uff mentag vergangen22 . Oktober . sind etliche botten von den houpluten heruß komen , die sagen , das der keyserKarl V .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa037.opp-lat1_window_1305", + "psc_text": "iesus] dominos g 22 agnouerunt g, agnoscerint 01 P 28 apparuisse dominum V 24 coiunxit B1, subiunxit V x/ annunciauerunt r, ef. I. 15 ceteris nec illis crediderunt, quasi possent nantiarenuntiare quem non agnouerant aut possent agnoscere quibus alia effigies eius apparuerat. quomodo ergo eum agnouerunt, ut nuntiare possent, Marcus sine dubio praetermisit. quod ideo memoriae commendandum est, ut adsuescamus aduertere euangelistarum morem ita praetermittentium quae non commemorant et coniungentium quae commemorant, ut eis qui usum in hac consideratione non habent non aliunde maxime error oriatur, quo putent eos non sibi congruere. § 74 Lucas ergo sequitur et dicit: dum haec autem locuntur, Iesus stetit in medio eorum et dicit eis: pax uobis, ego sum, nolite timere. conturbati uero etconterriti existimabant se spiritum uidere. et dixit eis: quid turbati estis et cogitationes ascenduntinascendunt corde uestro? uidete manus meas et pedes, quia ipse ego sum; palpate et uidete, quia spiritus carnem", + "candidate_score": 0.639267, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_68_70", + "bdc_text": "November . zuͦ nacht do wirt sin . Des übrigen deß huß halb werden sy woll eins inzuͦritten , will das woll an im habenWohl im Sinne von : selber bestimmen. .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa037.opp-lat1_window_1246", + "psc_text": "hinc magna redditur ratio uerbi domini BD r ael, add. cum discipulis ait sicut fuit iona in uentre ceti tribus diebus et tribus noctibus RD, add. sic erit et filius hominis in corde terrae tribus diebus noctibus B 21 sic erit-noctibus onto B erit et RD CPV FOK HAEL g (uerc. ueron. colb.), erit cet. et tribus noctibus. conputantur autem tempora, sinesiue ex quo tradidit spiritum, sinesiue ex quo sepultus est, et non occurrit ad liquidum, nisi medium diem, hoc est sabbatum totum diem accipiamus, id est cum sua nocte, illos autem qui eum in medio posuerunt, id est parasceuen et primam sabbati, quem diem dominicum dicimus, a parte totum intellegamus. quid enim iuuat, quod quidam his angustiis coartati et istum locutionis modum, id est a parte totum, in sanctarum seripturarumscripturarum soluendis quaestionibus plurimum ualere nescientes noctem uoluerunt adnumerare tres illas horas a sexta usque nonam, quibus sol obscuratus est,", + "candidate_score": 0.637806, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_20_22", + "bdc_text": "oben Nr. 1796 , Anm. 5 . komen werden , wil ich üch anzöigen , wie woll j [uncker ] NiclausNiklaus Wyttenbach. nit anheimschnicht zu Hause ist. . Also wirt komen j [uncker ] Niclaus , SamuelSamuel Wyttenbach. , juncker Bendicht MeyBendicht May , gest. 1569 , Sohn des 1527 verstorbenen Glado ( Claudius ) , Herr zu Rued , Strättligen , Thierachern und ( bis 1533 )", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa037.opp-lat1_window_339", + "psc_text": "enim quae non uult dicere sic ea quae uult dicere illis quae dicebat adiungit, ut ipsa continuo sequi uideantur. sed cum alter dicit quae alter tacuit, diligenter ordo consideratus indicat locum, ubi ea potuerit, a quo praetermissa sunt, transilire, ut ea quae dicere intenderat ita superioribus copularet, tamquam ipsa nullis interpositis sequerentur. ac per hoc intellegitur MattbeusMattheus, ubi ait somnio admonitos magos, ne redirent per Herodem, et per aliam uiam regressos in regionem suam, illic praetermisisse quae Lucas narrauit gesta circa dominum in templo et dicta a Symeone et Anna, ubi rursus Lucas praetermittens profectionem in Aegyptum, quam narrat Mattheus, tamquam continuam conteiuitcontexuit regressionem ad ciuitatem Nazareth. § 17 Si quis autem nelit unam narrationem ex omnibus quae de Christi natiuitate et infantia uel pueritia in utriusque narratione ab alterutro seu dicuntur seu praetermittuntur, ordinare sic potest: Christi autem generatio sic erat. fuit in diebus Herodis regis Iuda sacerdos quidam", + "candidate_score": 0.636987, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_81_83", + "bdc_text": "Nüwer zittungNeue Nachrichten. wei ß ich nit besunders , dann uff mentag vergangen22 . Oktober . sind etliche botten von den houpluten heruß komen , die sagen , das der keyserKarl V .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa037.opp-lat1_window_1325", + "psc_text": "Bl 22 hoc] ac B. 36 'XL- lIEL.- nouissime recumbentibus illis undecim apparuisse, id est ipso quadragensimo die, et quoniam iam erat ab eis ascensurasascensurus in caelum. hoc eis illo die maxime exprobrare uoluisse, quia his qui uiderant eum resurrexisse non crediderant, antequam ipsi eum uiderent, cum utique post ascensionem suam praedicantibus illis euangelium etiam gentes quod non uiderunt fuerant crediturae. post illam quippe exprobrationem secutus ait idem Marcus: et dixit eis: euntes in mundum uniuersum praedicate euangelium omni creaturae. qui crediderit et baptizatus fuerit saluus erit; qui uero non crediderit condemnabitur. hoc ergo praedicaturi. quoniam qui non crediderit condemnabitur, cum id utique non crediderit quod non uidit. nonne ipsi primitus fuerant obiurgandi, quod, antequam dominum uidissent, non crediderantcrediderunt eis quibus prius apparuisset? § 77 Hanc autem nouissimam fuisse corporaliter in terra praesentationem domini apostolis etiam illud admonet, ut credamus. quod ita sequitur idem Marcus: signa autem eos qui crediderint", + "candidate_score": 0.635478, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_20_22", + "bdc_text": "oben Nr. 1796 , Anm. 5 . komen werden , wil ich üch anzöigen , wie woll j [uncker ] NiclausNiklaus Wyttenbach. nit anheimschnicht zu Hause ist. . Also wirt komen j [uncker ] Niclaus , SamuelSamuel Wyttenbach. , juncker Bendicht MeyBendicht May , gest. 1569 , Sohn des 1527 verstorbenen Glado ( Claudius ) , Herr zu Rued , Strättligen , Thierachern und ( bis 1533 )", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa037.opp-lat1_window_864", + "psc_text": "B Mattheus narrat, sic accipiatur, non tamquam ad illos, sed tamquam de illis ad eos potius dictum sit, quos uolebat instruere. § 144 Sequitur Mattheus ita narrationis ordinem tenens: uncHunc Iesus Jocutuslocutus est ad turbas et discipulos suos Edicensdicens: super cathedram Moysi sederunt scribae et Pharisaei; mniaomnia. ergo quaecumque dixerint uobis seruate et facite; secundum opera uero eorum nolite facere. dicunt enim et non faciunt, et cetera usque ad illud ubi ait: non me uidebitis amodo, donec dicatis: benedictus qui uenit in nomine domini. similem sermonem habuisse dominum aduersus Pharisaeos et scribusscribas legisque doctores Lucas quoque commemorat, sed in domo cuiusdam Pharisaei, qui eum uocauerat ad conuiuium. quod ut narraret, digressus erat a Mattheo circa illum locum, ubi ambo commemorauerant quod dictum est a domino de signo Ionae trium dierum et noctium et de regina Austri et de Nineuitis et de spiritu inmundo, qui redit et inuenit mundatam domum. post", + "candidate_score": 0.633833, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_65_67", + "bdc_text": "es kemend gern vill , aber es ist nit von nötten . Deß tags halb zuͦ komen , acht ich woll , es werde kein span habenwird es keine Differenzen geben. , will das woll zuͦ wegen bringen , das man uff sampstagD. h. am 3 .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa037.opp-lat1_window_1246", + "psc_text": "hinc magna redditur ratio uerbi domini BD r ael, add. cum discipulis ait sicut fuit iona in uentre ceti tribus diebus et tribus noctibus RD, add. sic erit et filius hominis in corde terrae tribus diebus noctibus B 21 sic erit-noctibus onto B erit et RD CPV FOK HAEL g (uerc. ueron. colb.), erit cet. et tribus noctibus. conputantur autem tempora, sinesiue ex quo tradidit spiritum, sinesiue ex quo sepultus est, et non occurrit ad liquidum, nisi medium diem, hoc est sabbatum totum diem accipiamus, id est cum sua nocte, illos autem qui eum in medio posuerunt, id est parasceuen et primam sabbati, quem diem dominicum dicimus, a parte totum intellegamus. quid enim iuuat, quod quidam his angustiis coartati et istum locutionis modum, id est a parte totum, in sanctarum seripturarumscripturarum soluendis quaestionibus plurimum ualere nescientes noctem uoluerunt adnumerare tres illas horas a sexta usque nonam, quibus sol obscuratus est,", + "candidate_score": 0.633112, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_24_26", + "bdc_text": "Durch seine Ehefrau Anna Amstad von Schaffhausen wurde er 1549 auch Gerichtsherr zu Marthalen ( Kt . Zürich) . - Lit. : Z IV 459 ;", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa037.opp-lat1_window_1147", + "psc_text": "autem Mattheus supra commemorat: sedente autem illo pro tribunali misit ad illum uxor eius dicens: nihil tibi et iusto illi, multa enim passa sum hodie per uisum propter eum, postea sedebat pro tribunali Pilatus, sed inter illa quae prius gesta narrabat recordatus Mattheus quod de Pilati uxore dixit uoluit hoc ibi interponere, ut 3 Marc. 15, 12 et 13 13 Matth. 27, 22-24 22 *ib. 19 1 quis om. p se inde r a elm 5 interponit AWL 6 et] sed V 7 ut traderetur] utramde«»tur Bl 8 iohannis 01p 10 a om. R 11 uolumtatem B 13 dixit r faciam om. B 17 et om. R 18 dominum] iesum dom. r, dom. iesum ael consumtu B 19 tempus om. CP, tempu Bl coepta f. sexta Cp. 20 qua] quia CPL 21 tradit CP 23 eum v 25 sedebat Engelbrecht, sedere B, sedit CPT. sederat cet., edd. 26 inter om.", + "candidate_score": 0.632735, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_66_68", + "bdc_text": "Deß tags halb zuͦ komen , acht ich woll , es werde kein span habenwird es keine Differenzen geben. , will das woll zuͦ wegen bringen , das man uff sampstagD. h. am 3 . November . zuͦ nacht do wirt sin .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa037.opp-lat1_window_1248", + "psc_text": "tunc dominus resurrexit; erunt ergo duae noctes et duo dies et una nox, etiamsi tota posset intellegi, nec ostenderemus, quod illud diluculum pars eius extrema sit; quapropter nec adnumeratis illis sex horis, quarum tribus sol contenebratus est et tribus eluxit, constabit ratio trium dierum et trium noctium. restat ergo. ut illo scripturarum usitatissimo loquendi modo, quo a parte totum intellegitur, inueniamus extremum diem tempus parasceues, quo crucifixus et sepultus est dominus, et ex ipsa extrema parte totum diem cum sua nocte, qui iam peractus fuerat, accipiamus, medium uero, id est sabbati diem, non a parte, 1 computentur r gael 2 occurrerit B 3 nisi] add. ad AlElL g a e l, add. ut E1 i est om. Bl, est ut AL gel 4 eum] eos AiEIL a 6 aperte BlOl (sic infra) 7 iubat BR 8 scripturarum om. BlRl 10 usque Bl CPY FONQ, add. ad cet., edd. 14 conputaberant", + "candidate_score": 0.63201, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_28", + "bdc_text": "Hans Kläui , Aus der Geschichte der Gemeinde Marthalen , Marthalen 1958 , S. 48. , der muͦtterAnna Wyttenbach , geb. May von Rued , vgl . oben Nr. 1801 , Anm. 23 .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa037.opp-lat1_window_1213", + "psc_text": "ad spectaculum istud et uidebant quae fiebant percutientes pectora sua reuertebantur. stabant autem omnes noti eius a longe et mulieres, quae secutae erant eum a Galilaea. haec uidentes. unde superioribus duobus de mulierum praesentia satis consentit, quamuis nullam earum nominatim exprimat. de turba etiam, quae simul aderat et uideutesuidentes quae fiebant tundebant pectora sua et reuertebantur, consentit Mattheo, quamuis seorsum adnexuerit: centurio autem et qui cum eo erant. quapropter tantum modo de notis eius, qui stabant a longe, solus inuenitur dixisse. nam et Iohannes commemorauit de praesentia feminarum, antequam dominus emisisset spiritum, ita narrans: stabat autem iuxta crucem Iesu mater eius et soror matris eius Maria Cleopae et Maria Magdalene. cum uidisset ergo Iesus matrem et discipulum stantem. quem diligebat, dicit matri suae: mulier, ecce filius tuus. deinde dicit discipulo: ecce mater tua. et ex illa hora accepit eam discipulus in sua. qua in re nisi 6 *Luc. 23, 48", + "candidate_score": 0.62935, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_22", + "bdc_text": "Also wirt komen j [uncker ] Niclaus , SamuelSamuel Wyttenbach. , juncker Bendicht MeyBendicht May , gest. 1569 , Sohn des 1527 verstorbenen Glado ( Claudius ) , Herr zu Rued , Strättligen , Thierachern und ( bis 1533 )", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa037.opp-lat1_window_1010", + "psc_text": "demonstraretur. quamquam etiam Petro dictum totum congruenter intellegi possit, ut sic conectatur et quod Lucas et quod Mattheus rettulit, quemadmodum supra commemoraui: sinite usque huc et conuerte gladium in locum suum. omnes enim qui acceperint gladium gladio peribunt, et cetera. quomodo autem sit intellegendum sinite usque huc, iam exposltiexposui, et si aliter melius potest, ita sit, dum tamen euangelistarum ueritas constet. § 18 Postea sequitur Mattheus et commemorat eum in illa hora dixisse turbis: tamquam ad latronem existis cum gladiis et fustibus conprehendere me. cotidie aput uos sedebam docens in templo et non me tenuistis. tunc addit etiam uerba, quae Lucas ponit: sed haec est hora uestra et potestas tenebrarum. hoc autem totum factum est, sicut Mattheus dicit, ut implerentur scripturae prophetarum. tunc discipuli omnes relicto eo fugerunt, sicut et Marcus dicit. sequebatur autem illum unus adulescens amictus sindone, sicut idem 16 *Matth. 26, 55 et 56 20 Luc. 22,", + "candidate_score": 0.628871, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_20_22", + "bdc_text": "oben Nr. 1796 , Anm. 5 . komen werden , wil ich üch anzöigen , wie woll j [uncker ] NiclausNiklaus Wyttenbach. nit anheimschnicht zu Hause ist. . Also wirt komen j [uncker ] Niclaus , SamuelSamuel Wyttenbach. , juncker Bendicht MeyBendicht May , gest. 1569 , Sohn des 1527 verstorbenen Glado ( Claudius ) , Herr zu Rued , Strättligen , Thierachern und ( bis 1533 )", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa037.opp-lat1_window_897", + "psc_text": "et azyma post biduum, et Lucas: adpropinquabat autem dies festus azymorum qui dicitur pascha. sic ergo adpropinquabat, ut esset post biduum, sicut alii duo apertius consonant. Iohannes uero tribus quidem locis commemorauit eiusdem diei festi propinquitatem, cum alia quaedam duobus superioribus locis narraret, tertio autem loco apparet eius narratio circa ipsa uersari tempora, ubi hoc etiam illi tres intimant, id est inpendentis iam dominicae passionis. 13 Matth. 26, 1 et 2 19 Marc. 14, 1 20 Luc. 22, 1 23 cf. Ioh. 11, 55; 12, 1; 13, 1 4 nunc om. e 5 suscipimus CP Q a om. Vg 8 huic] hi.c B, hinc g, hic rl 10 commemoratet B, -raxetpg postea raelm 14 iesus om. L 15 uiduum B (sic infra 257, 3 et 7) 16 traditur tn 20 uidum Bl (sic infra 22) 22 sic] hic Bl 23 iohannis C1 94 eius ElL 25 superioribus om. B* narret", + "candidate_score": 0.628528, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_68_70", + "bdc_text": "November . zuͦ nacht do wirt sin . Des übrigen deß huß halb werden sy woll eins inzuͦritten , will das woll an im habenWohl im Sinne von : selber bestimmen. .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa037.opp-lat1_window_1240", + "psc_text": "primam sabbati, attentius indagandum est. a parte quippe prima noctis, quod est uespere, ipsam noctem uoluit significare Mattheus, cuius noctis fine uenerunt mulieres ad monumentum. ea uero causa intellegitur eandem noctem sic appellasse, quia iam uespere licebat adferre aromata transacto utique sabbato. ergo, quoniam sabbato inpediebantur, ut non ante facerent, ab eo tempore nominauit noctem, ex quo eis licere coepit, ut facerent, quocumque uellent tempore eiusdem noctis. sic itaque dictum est uespere sabbati, ac si diceretur 'nocte sabbati\\\\ id est nocte, quae sequitur diem sabbati. quod ipsa uerba eius satis indicant. sic enim ait: uespere autem sabbati. quae lucescit in primam sabbati, quod fieri non potest. si tantum modo primam noctis particulam, id est solum initium noctis, intellexerimus dicto uespere significatam; neque enim ipsum initium lucescit in primam sabbati, sed ipsa nox, quae 1 ueniente B1RD, adueniente crt., edd. solem B 2 uel] ue Bl addunt CP mane est et", + "candidate_score": 0.628366, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_93", + "bdc_text": "üch rüsten zuͦ komen , das will erGemeint ist Niklaus Wyttenbach. gehept handas will er unbedingt so haben. .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa037.opp-lat1_window_642", + "psc_text": "transisset, uenit in synagogam eorum. et ecce homo manum habens aridam, et cetera usque ad illud ubi ait: isetet restituta est sanitati sicut altera. de isto sanato, qui manum habebat aridam, etiam Marcus et Lucas non tacent. posset autem putari eo die factum et de spicis et de isto sanato, quoniam sabbatum et hic commemoratur, nisi Lucas aperuisset alio sabbato factum fuisse de sanitate aridae manus. proinde quod ait Mattheus: et cum inde transisset, uenit in synagogam eorum, non quidem uenit nisi cum inde transisset, sed post quot dies in synagogam eorum uenerit, posteaquam a segete illa trausiittransiit, an recta continuoque illuc ierit, non expressum est. ac per hoc locus datur narrationi Lucae, qui dicit alio sabbato huius manum sanatam. sed potest mouere, quomodo Mattheus dixerit, quod ipsi interrogauerant 2 cf. Marc. 2, 23-28; cf. Luc. 6, 1-5 7 Matth. 12, 9 et 10; cf. 9-18 10 Matth. 12, 13", + "candidate_score": 0.626649, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_86_88", + "bdc_text": "Bei der Lokalisierung \"Niß\" ( Nizza ) scheint es sich um ein Missverständnis des Schreibers zu handeln. , und ligt der künig nit wit von im mitt sinen zügseinem Heer. ; achten woll , es möge kum zergon on schlachenes werde kaum ohne Kampf abgehen. . Grussend mir alle guͦtte herren und bruͤder , minen herren burgenmeisterBürgermeister Diethelm Röist .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa037.opp-lat1_window_905", + "psc_text": "BT P, hierusolima Cl illis B quae] qui B1 19 deJ ad B 20 digressis B, degressi ClP 23 disgrediendo p 25 quia] quoniam RTD 26 traditur Cl . tunc congregati sunt principes sacerdotum et seniores populi in atrium principis sacerdotum, qui dicebatur Caifas, et consilium fecerunt, ut Iesum dolo tenerent et occiderent. dicebant autem: non in die festo, ne forte tumultus fieret in populo. Utunc abiit unus de duodecim, qui dicitur ludas Scarioth, ad principes sacerdotum, et cetera. inter illud enim quod dictum est: ne tumultus fieret in populo, et illud quod dictum est: tunc abiit unus de duodecim, qui dicitur ludas, interpositum est illud de Bethania quod recapitulando dixerunt, quo nos praetermisso contexuimus narrationem, ut insinuaremus non repugnare ordinem temporum. secundum Marcum autem eodem Bethaniae conuiuio, quod recapitulando et ipse interposuit, similiter praetermisso ita se ordo narrationis tenet: leraterat autem pascha et azyma post biduum, et quaerebant summi", + "candidate_score": 0.626319, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_20_22", + "bdc_text": "oben Nr. 1796 , Anm. 5 . komen werden , wil ich üch anzöigen , wie woll j [uncker ] NiclausNiklaus Wyttenbach. nit anheimschnicht zu Hause ist. . Also wirt komen j [uncker ] Niclaus , SamuelSamuel Wyttenbach. , juncker Bendicht MeyBendicht May , gest. 1569 , Sohn des 1527 verstorbenen Glado ( Claudius ) , Herr zu Rued , Strättligen , Thierachern und ( bis 1533 )", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa037.opp-lat1_window_902", + "psc_text": "4. 17 occurreret dies, quem ante biduum paschae duo definierunt. Lucas autem cum ait: adpropinquabat dies festus azymorum, non expressit biduum, sed hanc propinquitatem, quam commemorauit, in ipso interuallo bidui debemus accipere. Iohannesuero cum dicit: proximum erat pascha Iudaeorum, non hoc biduum uult intellegi, sed sex dies ante pascha. proinde, cum quaedam post hoc dictum commemorasset, tunc iam uolens ostendere quam proximum fuisse pascha dixisset: Iesus ergo ante sex dies, inquit, paschae uenit in Bethaniam, ubi fuerat Lazarus mortuus, quem suscitauit Iesus. fecerunt autem ei cenam ibi. hoc est illud quod commemorant recapitulantes Mattheus et Marcus, cum iam dixissent post biduum futurum pascha. recapitulando ergo ad illum diem redeunt in Bethania, qui erat ante sex dies paschae, et narrant quod Iohannes de cena et unguento, unde uenturus erat Hierosolymam et peractis illic quae narrata sunt peruenturus ad diem, qui erat ante biduum paschae. unde isti digressi sunt, ut recapitulando commemorarent", + "candidate_score": 0.624805, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_68_70", + "bdc_text": "November . zuͦ nacht do wirt sin . Des übrigen deß huß halb werden sy woll eins inzuͦritten , will das woll an im habenWohl im Sinne von : selber bestimmen. .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa037.opp-lat1_window_1243", + "psc_text": "autem terminus totius noctis est. unde non potest dici (lesperuesper elucescens in primam sabbati. nisi nomine uesperi nox ipsa intellegatur, quam lux terminat. et usitatus loquendi modus est diuinae scripturae a parte totum. a uespere ergo noctem significauit, cuius extremum est diluculum. diluculo enim uenerunt illae mulieres ad monumentum; ac per hoc ea nocte uenerunt, quae significata est nomine uesperi. tota enim significata est eo nomine. ut dixi; et ideo, quacumque eius noctis parte uenissent, ea utique nocte uenissent; cum ergo uenerunt parte eius noctis extrema, ea procul dubio nocte uenerunt. uespere autem; quae lucescit in primam sabbati, non potest nisi tota ipsa nox intellegi: eo igitur uespere uenerunt quae ipsa nocte uenerunt, ipsa autem nocte uenerunt quae noctis ipsius quamuis extrema parte uenerunt. § 66 Nam et ipsum triduum, quo dominus mortuus est et resurrexit, nisi isto loquendi modo, quo a parte totum dici solet, recte intellegi non potest.", + "candidate_score": 0.623935, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_20_22", + "bdc_text": "oben Nr. 1796 , Anm. 5 . komen werden , wil ich üch anzöigen , wie woll j [uncker ] NiclausNiklaus Wyttenbach. nit anheimschnicht zu Hause ist. . Also wirt komen j [uncker ] Niclaus , SamuelSamuel Wyttenbach. , juncker Bendicht MeyBendicht May , gest. 1569 , Sohn des 1527 verstorbenen Glado ( Claudius ) , Herr zu Rued , Strättligen , Thierachern und ( bis 1533 )", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa037.opp-lat1_window_865", + "psc_text": "cuiusdam Pharisaei, qui eum uocauerat ad conuiuium. quod ut narraret, digressus erat a Mattheo circa illum locum, ubi ambo commemorauerant quod dictum est a domino de signo Ionae trium dierum et noctium et de regina Austri et de Nineuitis et de spiritu inmundo, qui redit et inuenit mundatam domum. post quem sermonem dicit Mattheus: adhuc eo loquente ad turbas ecce mater eius et fratres stabant foris quaerentes loqui ei. Lucas autem in eo sermone domini commemoratis etiam quibusdam quae Mattheus dixisse dominum praetermisit ab ordine, quem cum Mattheo tenuerat, ita digreditur: cum loqueretur, inquit, rogauit illum 4 Matth. 23. 1-3 10 ib. 39 11 cf. Luc. 11, 37-52 15 cf. Luc. 11, 29-36; cf. Matth. 12, 39—45 19 Matth. 12, 46 24 Lac. 11, 37-39 1 ab illoa 12, ad alios Q, ab illo r sedamquam B 2 eos] istos r 4 texens pra 5 iesus om. tu r et]", + "candidate_score": 0.623766, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_89_91", + "bdc_text": "und alle andre guͦtte fründt . Es thuͦtt uch ouch griessen all min hußgesind . Datum uff mitwuchen vor Simonuß Jude im 43 .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa037.opp-lat1_window_140", + "psc_text": "dei C 22 scientum C apparare CP apparere uirtutem promissorum suorum. ille enim populus primo in Aegypto multiplicatus et de illa seruitute per Moysen in multis signis portentisque liberatus debellatis plurimis gentibus terram etiam promissionis accepit, in qua regnaoitregnauit per reges suos de tribu Iuda exortos. qui ludas unus fuit ex duodecim filiis Israhel nepotis Abrahae. adque inde Iudaei cognominati multa ipso deo adiuuante fecerunt, multa pro peccatis suis ipso fiagellante perpessi sunt, donec ueniret semen, cui promissum est, in quo benedicerentur omnes gentes et patrum suorum simulacra sponte confringerent. § 40 Neque enim temporibus christianis, sed tanto ante praedictum est quod per Christianos impletur. ipsi Iudaei qui remanserunt inimici nominis CbnstiChristi, de quorum etiam futura perfidia in illis propheticis litteris tacitum non est, ipsi habent et legunt prophetam dicentem: domine deus meus et refugium meum in die malorum, ad te gentes uenient ab eztremoextremo terrae et dicent: uere mendacia", + "candidate_score": 0.62331, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_66_68", + "bdc_text": "Deß tags halb zuͦ komen , acht ich woll , es werde kein span habenwird es keine Differenzen geben. , will das woll zuͦ wegen bringen , das man uff sampstagD. h. am 3 . November . zuͦ nacht do wirt sin .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa037.opp-lat1_window_1247", + "psc_text": "et primam sabbati, quem diem dominicum dicimus, a parte totum intellegamus. quid enim iuuat, quod quidam his angustiis coartati et istum locutionis modum, id est a parte totum, in sanctarum seripturarumscripturarum soluendis quaestionibus plurimum ualere nescientes noctem uoluerunt adnumerare tres illas horas a sexta usque nonam, quibus sol obscuratus est, et diem tres horas alias, quibus iterum terris est redditus, id est a nona usque ad eius occasum? sequitur enim nox futuri sabbati. qua cum suo die conputata erunt iam duae noctes et duo dies; porro aatem post sabbatum sequitur nox primae sabbati, id est inlucescentis diei dominici, in qua tunc dominus resurrexit; erunt ergo duae noctes et duo dies et una nox, etiamsi tota posset intellegi, nec ostenderemus, quod illud diluculum pars eius extrema sit; quapropter nec adnumeratis illis sex horis, quarum tribus sol contenebratus est et tribus eluxit, constabit ratio trium dierum et trium noctium. restat ergo. ut", + "candidate_score": 0.62308, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_22", + "bdc_text": "Also wirt komen j [uncker ] Niclaus , SamuelSamuel Wyttenbach. , juncker Bendicht MeyBendicht May , gest. 1569 , Sohn des 1527 verstorbenen Glado ( Claudius ) , Herr zu Rued , Strättligen , Thierachern und ( bis 1533 )", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa037.opp-lat1_window_1006", + "psc_text": "bibam illum? tunc, sicut dicit Lucas, tetigit auriculam illius qui percussus erat et sanauit eum. § 17 Nec moueat, quasi contrarium sit quod Lucas dixit interrogantibus discipulis, si percuterent in gladio, dominum respondisse: sinite usque buchuc, quasi post illam percussionem ita dictum fuerit, ut placuerit ei usque huc factum, sed amplius fieri noluerit, cum in uerbis, quae Mattheus posuit, intellegatur potius totum factum, quo usus est Petrus gladio, domino displicuisse. illud enim uerius est, quod cum eum interrogassent dicentes: domine, si percutimus in gladio? tunc respondit: sinite usque huc, id est non uos moueat quod futurum est; permittendi sunt huc usque progredi. id est ut me adprehendant et impleantur quae de me scripta sunt. sed inter moras uerborum interrogantium dominum et illius respondentiarespondentis Petrus defensionis auiditate et maiore pro domino commotione percussit; sed non potuerunt etiam simul dici quae simul fieri potuerunt. non enim diceret respondens autem Iesus, nisi illorum", + "candidate_score": 0.620513, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_47", + "bdc_text": "Bern Burgerbibliothek , Ms. h. h. XVII 64 , S. 128 ;", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa037.opp-lat1_window_1025", + "psc_text": "cf. Ioh. 18. 25-27 2 cf. ib. 28 4 *Matth. 26, 69—74 17 cf. Mare. 14, 68 c 20 Marc. 14, 68 b-70 a 1 recapitulando 01 2 domom C, -mum P quod CP primum V 3 ostendit C2V HE χψ prael sit] eat B 4 bero Bl 6 iesum ClP at] ad B, et Q ral 7 exeuntem B (ueron.) 8 illum] eum HEL i ael alia] add. ancilla E1 YX*x edd. praeter g his] iis 1 9 iesum B C1 nazoreno B1M, nazareno eet., edd. (cf. 296, 8) 10 nouit B et 8. I. Al, om. Q g 14 hoc p ael 15 exiet ClPI1 16 prius BBD PV p, primum N* χ g, primus cet. 20 commemoraret CXP et om. D CPV 21 trium Bl 22 illut B 23 hic om. HAEI L ad 22, ac p 26 commemorant w edd. praeter p Mattheus et Marcus, et", + "candidate_score": 0.619265, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_45_47", + "bdc_text": "In erster Ehe war er mit Maria Wyttenbach verheiratet . - Lit. : Bern Burgerbibliothek , Ms. h. h. XVII 64 , S. 128 ;", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa037.opp-lat1_window_1025", + "psc_text": "cf. Ioh. 18. 25-27 2 cf. ib. 28 4 *Matth. 26, 69—74 17 cf. Mare. 14, 68 c 20 Marc. 14, 68 b-70 a 1 recapitulando 01 2 domom C, -mum P quod CP primum V 3 ostendit C2V HE χψ prael sit] eat B 4 bero Bl 6 iesum ClP at] ad B, et Q ral 7 exeuntem B (ueron.) 8 illum] eum HEL i ael alia] add. ancilla E1 YX*x edd. praeter g his] iis 1 9 iesum B C1 nazoreno B1M, nazareno eet., edd. (cf. 296, 8) 10 nouit B et 8. I. Al, om. Q g 14 hoc p ael 15 exiet ClPI1 16 prius BBD PV p, primum N* χ g, primus cet. 20 commemoraret CXP et om. D CPV 21 trium Bl 22 illut B 23 hic om. HAEI L ad 22, ac p 26 commemorant w edd. praeter p Mattheus et Marcus, et", + "candidate_score": 0.618889, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_9_11", + "bdc_text": "zuͦ samen koment , wenn sich die beiden an der Hochzeit beteiligten Familien treffen. möcht villicht etwas spansStreit . witter entston von wegen deß artikels der sünenVgl . oben Nr. 1800 , 8-20 ;", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa037.opp-lat1_window_663", + "psc_text": "intellegit B, intellegi. D loquente quae superius indicabaf. nam et Marcus post illud quod de blasphemia spiritus sancti quid dominus dixerit rettulit: et ueniunt, inquit, mater eius et fratres praetermissis quibusdam, quae in eodem textu sermonis domini et Mattheus prolixius Marco et Lucas piolixiusprolixius Mattheo posuerunt. Lucas autem non huius rei gestae ordinem tenuit, sed praeoccupauit hoc et recordatum ante narrauit. denique hoc sic interposuit, ut solutum appareat a nexu et superiorum et posteriorum. post commemoratas enim quasdam parabolas domini ita hoc de matre et fratribus eius recordatum interposuit: uenerunt autem ad illum, inquit, et mater eius et fratres eius et non poterant adire ad eum prae turba — non expressit, quando ad eum uenerint —, rursus cum et hinc transit, ita loquitur: factum est autem, inquit, in una dierum et ipse ascendit in nauiculam et discipuli eius. et hic utique cum dicit: factum est in una dierum, satis indicat", + "candidate_score": 0.618583, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_9_11", + "bdc_text": "zuͦ samen koment , wenn sich die beiden an der Hochzeit beteiligten Familien treffen. möcht villicht etwas spansStreit . witter entston von wegen deß artikels der sünenVgl . oben Nr. 1800 , 8-20 ;", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa037.opp-lat1_window_668", + "psc_text": "dicit in illo die — nisi forte dies more scripturarum tempus significet —, satis indicat aut hoc consequenter gestum aut non multa interponi potuisse, maxime quia et Marcus eum ordinem tenet. Lucas auteirtautem post illud quod narrat de matre et fratribus domini in aliud transit nec eo transitu conexionem aliquam facit, qua huic ordini repugnare uideatur. omnium ergo horum quae Mattheus dominum locutum esse narrauit, quae cum illo dixerunt Marcus et Lucas, non habent repugnantiae quaestionem; quae autem ipse solus dixit multo magis sine contrauersia sunt. nec in ipso ordine, quamuis aliquanto diuersum alius alium teneat partim gestarum rerum 5 ib. 52 16 cf. Marc. 4, 1-34 17 cf. Luc. 8, 22—25 1 mare om. IP&L 2 in om. H p nauicula C'P 3 omnes (sed tarba) B Clp littore H 7 edd. praeter g, v 4 eis om. p 6 cael.] ueloram B1 simile C1 (Big. Vall.) profret Cl", + "candidate_score": 0.614239, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_11_13", + "bdc_text": "oben Nr. 1800 , 8-20 ; 1801 , 7-27. . Dörffend ir üch noch syDie Brautfamilie .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa037.opp-lat1_window_741", + "psc_text": "17 sequitur-domini (lix, uac.) om. L illud B 19 ita om. AEL narrationes pi, narrationis BRTD CsPsF Q H2 prael, -num 02M g 20 seruans] ordinem seruans rael et om. g 14* Sidonis. et ecce mulier Chananaea a finibus illis egressa clamauit dicens ei: miserere mei, domine, fili Dauid, filia mea male a demonio uexatur. qui non respondit ei uerbum, et cetera usque ad illud ubi ait: o mulier, magna est fides tua; fiat tibi sicut uis. et sanata est filia eius ex illa hora. hoc de muliere Chananaea etiam Marcus commemorat eundem rerum gestarum ordinem seruans nec afferens aliquam repugnantiae quaestionem. nisi quod in domo dicit fuisse dominum cum ad illum uenit eadem mulier pro Aliafilia sua rogans. Mattheus autem posset quidem facile intellegi de domo tacuisse, eandem tamen rem commemorasse, sed quoniam dicit discipulos domino ita suggessisse: dimitte illam, quia clamat post nos, nihil uidetur aliud significare quam", + "candidate_score": 0.613348, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_9_11", + "bdc_text": "zuͦ samen koment , wenn sich die beiden an der Hochzeit beteiligten Familien treffen. möcht villicht etwas spansStreit . witter entston von wegen deß artikels der sünenVgl . oben Nr. 1800 , 8-20 ;", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa037.opp-lat1_window_720", + "psc_text": "altero, alterum ab altero esse commemoratum: et tamen adtentius consideratum inueniri debuisse quis non fateatur? hoc ideo dixi, quia existunt saepe aliqua eiusmodi, quae parum intendentibus et temere iudicantibus contraria uideantur et non sint. § 99 XLVII. Sequitur Mattheus et dicit: et dimissa turba ascendit in montem solus orare. uespere autem facto solus erat ibi. nauicula autem in medio mari iactabatur fluctibus. erat enim contrarius uentus. quarta autem uigilia noctis uenit ad eos ambulans supra mare. et uidentes eum supra mare ambulantem turbati sunt dicentes: quia phantasma est, et cetera usque ad illud ubi ait: uenerunt et adorauerunt eum dicentes: uere filius dei es. Marcus quoque hoc idem post narratum de panibus quinque miraculum ita sequitur: et cum sero esset, erat nauis in medio mari et ipse solus in terra. et uidens eos laborantes in remigando, erat enim uentus contrarius eis, et cetera. similiter, nisi quod de Petro ambulante super", + "candidate_score": 0.611571, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_59", + "bdc_text": "H. Türler , Die Excommunication in Biel im Jahre 1587 , in :", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa037.opp-lat1_window_810", + "psc_text": "de turbis uendentium eiectis e templo omnes commemorant, sed Iohannes longe diuerso ordine. nam post testimonium baptistae Iohannis de Iesu, cum eum commemorasset isse in Galilaeam, quando aquam conuertit in uinum, inde post commemorationem paucorum in Capharnaum dierum dicit eum ascendisse in Hierosolymam, cum esset pascha ludaeorumIudaeorum, et facto flagello 9 Matth. 21, 10-12 a 14 ib. 13 b 16 cf. Marc. 11, 15-17; cf. Luc. 19, 45 et 46; cf. Ioh. 2, 1-17 1 et pr. om. CP 2 quaraai B consacratis CP 3 muneri B5 C'P 5 res quae discenda est praeferatur B F, res quae dicenda est praef. CP (di. est Eermonibus per quos aut sermonibuB per quos di. est om. B CPF) quae discenda est] quae dicenda est RTD AelLS pglm 6 discenda] dicenda T A2LS pglm, discenda ac dicenda Q proferatur ONM pg 7 his] eius his B possimus T CP 8 etnniuersa om. (sp.", + "candidate_score": 0.61065, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_9_11", + "bdc_text": "zuͦ samen koment , wenn sich die beiden an der Hochzeit beteiligten Familien treffen. möcht villicht etwas spansStreit . witter entston von wegen deß artikels der sünenVgl . oben Nr. 1800 , 8-20 ;", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa037.opp-lat1_window_534", + "psc_text": "omnis ciuitas congregata ad ianuam. et curauit multos qui uexabantur uariis languoribus et demonia multa eiciebat et non sinebat ea loqui, quoniam sciebant eum et diluculo ualde surgens egressus abiit in desertum locum. uidetur hic ordinem tenuisse Marcus, ut post illud quod dictum est uespere autem facto deinde diceret et diluculo ualde surgens. quamuis nec illud necesse sit, ubi dicitur 'uespere facto', eiusdem diei uesperum accipere, nec ubi dicitur 'diluculo', eiusdem noctis diluculum, tamen utcumque uideri potest hic rerum gestarum ordo seruatus propter digestum ordinem temporum. Lucas quoque, cum de socru Petri narrasset, non ait ipse 'uespere autem 1 *Matth. 8, 16 et 17 4 Esai. 53, 4 9 Marc. 1, 32-85 3 eiciebat] add. eo ElL 4 curabit B impleretur V, adimpleatur g dictum] scriptum M 5 eseiam B, isaiam L 6 aegrotationes] add. nostras D Q raelv 7 coniungit] subiungit V 11 offerebant g et d. habentes om.", + "candidate_score": 0.608173, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_8_10", + "bdc_text": "vermeinen , so die eren fruntschafftehrenwerte Verwandtschaft. zuͦ samen koment , wenn sich die beiden an der Hochzeit beteiligten Familien treffen. möcht villicht etwas spansStreit . witter entston von wegen deß artikels der sünenVgl .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa037.opp-lat1_window_663", + "psc_text": "intellegit B, intellegi. D loquente quae superius indicabaf. nam et Marcus post illud quod de blasphemia spiritus sancti quid dominus dixerit rettulit: et ueniunt, inquit, mater eius et fratres praetermissis quibusdam, quae in eodem textu sermonis domini et Mattheus prolixius Marco et Lucas piolixiusprolixius Mattheo posuerunt. Lucas autem non huius rei gestae ordinem tenuit, sed praeoccupauit hoc et recordatum ante narrauit. denique hoc sic interposuit, ut solutum appareat a nexu et superiorum et posteriorum. post commemoratas enim quasdam parabolas domini ita hoc de matre et fratribus eius recordatum interposuit: uenerunt autem ad illum, inquit, et mater eius et fratres eius et non poterant adire ad eum prae turba — non expressit, quando ad eum uenerint —, rursus cum et hinc transit, ita loquitur: factum est autem, inquit, in una dierum et ipse ascendit in nauiculam et discipuli eius. et hic utique cum dicit: factum est in una dierum, satis indicat", + "candidate_score": 0.606731, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_17_19", + "bdc_text": "Vil dorvon zuͦ schriben ist nit von nötten . So es got zuͦ last und wir zuͦ samen komen , will ich üch deß handels alles woll berichten . Demnoch , alß ir mir schriben , üch zuͦberichten , wer die sigen , so mit minem gefatterVgl .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa037.opp-lat1_window_864", + "psc_text": "B Mattheus narrat, sic accipiatur, non tamquam ad illos, sed tamquam de illis ad eos potius dictum sit, quos uolebat instruere. § 144 Sequitur Mattheus ita narrationis ordinem tenens: uncHunc Iesus Jocutuslocutus est ad turbas et discipulos suos Edicensdicens: super cathedram Moysi sederunt scribae et Pharisaei; mniaomnia. ergo quaecumque dixerint uobis seruate et facite; secundum opera uero eorum nolite facere. dicunt enim et non faciunt, et cetera usque ad illud ubi ait: non me uidebitis amodo, donec dicatis: benedictus qui uenit in nomine domini. similem sermonem habuisse dominum aduersus Pharisaeos et scribusscribas legisque doctores Lucas quoque commemorat, sed in domo cuiusdam Pharisaei, qui eum uocauerat ad conuiuium. quod ut narraret, digressus erat a Mattheo circa illum locum, ubi ambo commemorauerant quod dictum est a domino de signo Ionae trium dierum et noctium et de regina Austri et de Nineuitis et de spiritu inmundo, qui redit et inuenit mundatam domum. post", + "candidate_score": 0.605991, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_17_19", + "bdc_text": "Vil dorvon zuͦ schriben ist nit von nötten . So es got zuͦ last und wir zuͦ samen komen , will ich üch deß handels alles woll berichten . Demnoch , alß ir mir schriben , üch zuͦberichten , wer die sigen , so mit minem gefatterVgl .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa037.opp-lat1_window_1310", + "psc_text": "adhuc essem uobiscum, quoniam necesse est impleri omnia quae scripta sunt in lege Moysi et prophetis et psalmis de me. tunc aperuit illis sensum, ut intellegerent scripturas, et dixit eis: quoniam sic scriptum est et sic oportebat Christum pati et resurgere a mortuis die tertia et praedicari in nomine eius paenitentiam et remissionem peccatorum in omnes gentes incipientibus ab Hierusalem; uos autem estis testes horum. 4 Luc. 24, 41-43 10 *Ioh. 20, 20 b-23 16 *Luc. 24. 44-49 2 iohannes B 6 at] ad B, ait NlL 11 ergo om. B paa B uobiscum BlJRD CPVF ONQ (uerc. uind.), nobia cet., edd. (δμιιν), cf. infra 13 insuflauit BRE, insuffl. cet. 14 remiseris B remittentur H -eia om. RD 15 detenueritia CP AlElL, retinetis Bx retinueritis B2M g v (xoarfjte, al. xpottlrs, Cant. ϰρατήσητς) detenta] retenta Bz g f). erunt g his] hic AlEL r 1& pretermittit g 17 uerba] add.", + "candidate_score": 0.605278, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_17_19", + "bdc_text": "Vil dorvon zuͦ schriben ist nit von nötten . So es got zuͦ last und wir zuͦ samen komen , will ich üch deß handels alles woll berichten . Demnoch , alß ir mir schriben , üch zuͦberichten , wer die sigen , so mit minem gefatterVgl .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa037.opp-lat1_window_616", + "psc_text": "portauit B1 honeris BlT1 23 acciperis ClP sini B1 in loquendo esse contrarium — et hoc in una sententia tam uicine positis uerbis —, qui cum paulo ante diceret: alter alterius onera portate, postea dixit: unusquisque proprium onus portabit. sed alia sunt onera participandae infirmitatis, alia reddendae rationis deo de actibus nostris; illa cum fratribus sustentanda communicantur, haec propria ab unoquoque portantur. ita et uirga intellegitur spiritaliter, de qua dicebat apostolus: in uirga ueniam ad uos? et corporaliter, qua utimur siue ad equum sinesiue ad aliquid aliud opus fuerit, ut interim omittam et alias huius nominis figuratas significationes. § 73 Utrumque ergo accipiendum est a domino apostolis dictum, et ut nec uirgam ferrent et ut nonnisi uirgam ferrent cum enim secundum Mattheum diceret eis: nolite possidere aurum neque argentum neque pecuniam in zonis uestris, non peram in uia neque duas tunicas neque calciamenta neque uirgam, continuo subiecit: dignus est enim", + "candidate_score": 0.603554, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_9_11", + "bdc_text": "zuͦ samen koment , wenn sich die beiden an der Hochzeit beteiligten Familien treffen. möcht villicht etwas spansStreit . witter entston von wegen deß artikels der sünenVgl . oben Nr. 1800 , 8-20 ;", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa037.opp-lat1_window_805", + "psc_text": "B 17 ut] cum HAEL y 18 dixerit E2 T 19 oporteret Q ita om. p, itaqae r 22 alius (om. aliud et aliud alius) B commemorit Cl, .raret F M HAEL prael, -rat g 23 ut] cum C2, et g, ubi yl> taelm. unum] add. et HAEL v § 128 Iohannes quoque, cum taceat, quemadmodum dominus discipulos suos ad haec animalia sibi adducenda miserit, interponit tamen breuiter hoc de pullo cum testimonio etiam prophetae, quod Mattheus adhibet. in quo etiam testimonio prophetico aliquantum diuersa euangelistarum locutio ab ea quidem sententia non recedit; sed potest mouere, quod hoc Mattheus sic adhibet, ut asinam dicat commemorasse prophetam. non autem ita se habet uel quod Iohannes interponit uel codices ecclesiastici interpretationis usitatae. cuius rei causa illa mihi uidetur, quod Mattheus Hebraea lingua perhibetur euangelium conscripsisse. manifestum est autem interpretationem illam, quae dicitur Septuaginta, in nonnullis se aliter habere, quam inueniunt in Hebraeo", + "candidate_score": 0.603397, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_9_11", + "bdc_text": "zuͦ samen koment , wenn sich die beiden an der Hochzeit beteiligten Familien treffen. möcht villicht etwas spansStreit . witter entston von wegen deß artikels der sünenVgl . oben Nr. 1800 , 8-20 ;", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa037.opp-lat1_window_641", + "psc_text": "(uer-c. Kfron. colb. corb. cant.), iv τω̩̃ πνεύματιSin. Cant. 18 in om. AlJSL 20 non abs. dict. V uideretur r 22 per sata sabbato v 23 coeperont ont. L 24 illum obi B enim est T v hominis etiam sabbati. hoc quoque sine ulla repugnantiae quaestione commemoratur et a Marco et a Luca, sed illi non dicunt in illo tempore. unde fortassis magis Mattheus rei gestae hic ordinem tenuit, illi autem recordationis suae, nisi latius accipitur quod dictum est illo tempore, id est quo haec multa et diuersa gerebantur. § 82 XXXV. Sequitur ergo Mattbeus ita narrans: et cum inde transisset, uenit in synagogam eorum. et ecce homo manum habens aridam, et cetera usque ad illud ubi ait: isetet restituta est sanitati sicut altera. de isto sanato, qui manum habebat aridam, etiam Marcus et Lucas non tacent. posset autem putari eo die factum et de spicis et de isto sanato,", + "candidate_score": 0.603022, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_18", + "bdc_text": "So es got zuͦ last und wir zuͦ samen komen , will ich üch deß handels alles woll berichten .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa037.opp-lat1_window_1412", + "psc_text": "feci de omnibus H.A»L r aelmv 15 et docere BBD IP E* 7 edd., om. cet. usque rOm. p in] ad x r 16 apostolos] apostolos quos CsY N*, apostolis quos Es7 m 17 mandans] add. iesus HA2 iussit pr. eu.] cf. cant. (Aug. c. ep. fund. 9, n. 10; c. Felic. 1, 4; auct. I. de un. eccl. 11, 3T) euangelium] incipit Ns (suppl. saec. XII) 22 apostolis] add. suis Jt* 24 iesum] add. in conspectu eorum N* 25 capire Cl 26 aliis] illis B narrando non adtigit. de omnibus ergo fecit sermonem eligendo de omnibus, unde faceret sermonem, quae iudicauit apta et congrua sufficere officio dispensationis suae. et quod dicit multos conatos ordinare narrationem, quae in nobis conpletae sunt. rerum. uidetur significare nonnullos, qui non potuerunt hoc susceptum munus implere; ideo autem dicit sibi uisum esse ex ordine diligenter scribere, quoniam multi conati sunt; sed eos debemus accipere,", + "candidate_score": 0.600909, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_29", + "bdc_text": "bruͦder , juncker Glado MeyGlado ( Claudius ) May , gest. 1568 , Bruder des Bendicht May , war Schultheiß zu Burgdorf und 1534 Landvogt zu Morges .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa037.opp-lat1_window_1010", + "psc_text": "demonstraretur. quamquam etiam Petro dictum totum congruenter intellegi possit, ut sic conectatur et quod Lucas et quod Mattheus rettulit, quemadmodum supra commemoraui: sinite usque huc et conuerte gladium in locum suum. omnes enim qui acceperint gladium gladio peribunt, et cetera. quomodo autem sit intellegendum sinite usque huc, iam exposltiexposui, et si aliter melius potest, ita sit, dum tamen euangelistarum ueritas constet. § 18 Postea sequitur Mattheus et commemorat eum in illa hora dixisse turbis: tamquam ad latronem existis cum gladiis et fustibus conprehendere me. cotidie aput uos sedebam docens in templo et non me tenuistis. tunc addit etiam uerba, quae Lucas ponit: sed haec est hora uestra et potestas tenebrarum. hoc autem totum factum est, sicut Mattheus dicit, ut implerentur scripturae prophetarum. tunc discipuli omnes relicto eo fugerunt, sicut et Marcus dicit. sequebatur autem illum unus adulescens amictus sindone, sicut idem 16 *Matth. 26, 55 et 56 20 Luc. 22,", + "candidate_score": 0.596793, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_29", + "bdc_text": "bruͦder , juncker Glado MeyGlado ( Claudius ) May , gest. 1568 , Bruder des Bendicht May , war Schultheiß zu Burgdorf und 1534 Landvogt zu Morges .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa037.opp-lat1_window_1006", + "psc_text": "bibam illum? tunc, sicut dicit Lucas, tetigit auriculam illius qui percussus erat et sanauit eum. § 17 Nec moueat, quasi contrarium sit quod Lucas dixit interrogantibus discipulis, si percuterent in gladio, dominum respondisse: sinite usque buchuc, quasi post illam percussionem ita dictum fuerit, ut placuerit ei usque huc factum, sed amplius fieri noluerit, cum in uerbis, quae Mattheus posuit, intellegatur potius totum factum, quo usus est Petrus gladio, domino displicuisse. illud enim uerius est, quod cum eum interrogassent dicentes: domine, si percutimus in gladio? tunc respondit: sinite usque huc, id est non uos moueat quod futurum est; permittendi sunt huc usque progredi. id est ut me adprehendant et impleantur quae de me scripta sunt. sed inter moras uerborum interrogantium dominum et illius respondentiarespondentis Petrus defensionis auiditate et maiore pro domino commotione percussit; sed non potuerunt etiam simul dici quae simul fieri potuerunt. non enim diceret respondens autem Iesus, nisi illorum", + "candidate_score": 0.5962, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_18", + "bdc_text": "So es got zuͦ last und wir zuͦ samen komen , will ich üch deß handels alles woll berichten .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa037.opp-lat1_window_1409", + "psc_text": "ergo BD CPVF p, ante quoniam quidem NHALS, om. EP 22 eis] eius CP, his AL g, iis E* y 23 illa] in illa AL pertracta BBl 24 lucam Bl 26* ordinare narrationem, quae in nobis conpletae sunt, rerum, 2 sicut tradiderunt nobis qui ab initio ipsi uiderunt et ministri fuerunt sermonis, uisum est et mihi adsecuto a principio omnibus diligenter ex ordine tibi scribere, optime Theofile, ut cognoscas eorum uerborum, de quibus eruditus es, ueritatem. hoc principium ad euangelii narrationem nondum pertinet. admonet autem, ut nouerimus eundem Lucam etiam illum librum scripsisse, qui actus apostolorum uocatur. non solum, quia Theofili nomen etiam illic inest — nam posset fieri, ut et alius aliquis Theofilus esset et, si idem ipse esset, ab alio ad illum aliquid scriberetur sicut a Luca euangelium —, sed quia et ibi ita exorsus est, ut diceret: primum quidem sermonem de omnibus feci, oTheofile, quae coepit Iesus", + "candidate_score": 0.589041, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_18", + "bdc_text": "So es got zuͦ last und wir zuͦ samen komen , will ich üch deß handels alles woll berichten .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa037.opp-lat1_window_534", + "psc_text": "omnis ciuitas congregata ad ianuam. et curauit multos qui uexabantur uariis languoribus et demonia multa eiciebat et non sinebat ea loqui, quoniam sciebant eum et diluculo ualde surgens egressus abiit in desertum locum. uidetur hic ordinem tenuisse Marcus, ut post illud quod dictum est uespere autem facto deinde diceret et diluculo ualde surgens. quamuis nec illud necesse sit, ubi dicitur 'uespere facto', eiusdem diei uesperum accipere, nec ubi dicitur 'diluculo', eiusdem noctis diluculum, tamen utcumque uideri potest hic rerum gestarum ordo seruatus propter digestum ordinem temporum. Lucas quoque, cum de socru Petri narrasset, non ait ipse 'uespere autem 1 *Matth. 8, 16 et 17 4 Esai. 53, 4 9 Marc. 1, 32-85 3 eiciebat] add. eo ElL 4 curabit B impleretur V, adimpleatur g dictum] scriptum M 5 eseiam B, isaiam L 6 aegrotationes] add. nostras D Q raelv 7 coniungit] subiungit V 11 offerebant g et d. habentes om.", + "candidate_score": 0.586416, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_18", + "bdc_text": "So es got zuͦ last und wir zuͦ samen komen , will ich üch deß handels alles woll berichten .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa037.opp-lat1_window_1411", + "psc_text": "putari debet omnia scripsisse in euangelio suo quae Iesus cum apostolis in terra uersatus fecit et dixit, ne sit contrarium Iohanni, qui ait multa alia fecisse Iesum, quae si scriberentur, mundum totum non potuisse capere illos libros, cum etiam constet ab aliis euangelistis non pauca narrata, quae Lucas ipse 14 *Act. 1, 1 et 2 24 cf. Ioh. 21, 2J 4 omnibus codd. (ueron. eant. brix. al., opt. Vulg.), omnia М2Es 7 p r. de omnibus IP, de hominibus r 9 actuum RD 10 theofilo RD 11 ali- 'quiB om. B1 theofilius B 12 a om. B1 lucae (JIP 14 feci de omnibus H.A»L r aelmv 15 et docere BBD IP E* 7 edd., om. cet. usque rOm. p in] ad x r 16 apostolos] apostolos quos CsY N*, apostolis quos Es7 m 17 mandans] add. iesus HA2 iussit pr. eu.] cf. cant. (Aug. c. ep. fund. 9, n. 10;", + "candidate_score": 0.583456, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_18", + "bdc_text": "So es got zuͦ last und wir zuͦ samen komen , will ich üch deß handels alles woll berichten .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa037.opp-lat1_window_903", + "psc_text": "biduum futurum pascha. recapitulando ergo ad illum diem redeunt in Bethania, qui erat ante sex dies paschae, et narrant quod Iohannes de cena et unguento, unde uenturus erat Hierosolymam et peractis illic quae narrata sunt peruenturus ad diem, qui erat ante biduum paschae. unde isti digressi sunt, ut recapitulando commemorarent quod ante in Bethania de unguento gestum est, cuius rei peracta narratione illuc iterum redeunt, unde digressi fuerant, id est ut iam sermo domini narretur, quem habuit ante biduum paschae. nam si tollamus de medio quod gestum in Bethania digredientes ab ordine recolendo et recapitulando narrarunt et ipsum ordinem contexamus, ita sermo dirigitur secundum Mattheum dicente domino: scitis, quia post biduum pascha fiet et filius hominis tradetur, ut crucifigatur. 2 Luc. 22, 1 5 loh. 11, 55 9 Ioli. 12, 1 et 2 25 *Matth. 26, 2-5 2 ait om. C1PF1 adpropinquabat] add. autem XW edd. 4 accipere] intelligere r", + "candidate_score": 0.581606, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_18", + "bdc_text": "So es got zuͦ last und wir zuͦ samen komen , will ich üch deß handels alles woll berichten .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa037.opp-lat1_window_904", + "psc_text": "ita sermo dirigitur secundum Mattheum dicente domino: scitis, quia post biduum pascha fiet et filius hominis tradetur, ut crucifigatur. 2 Luc. 22, 1 5 loh. 11, 55 9 Ioli. 12, 1 et 2 25 *Matth. 26, 2-5 2 ait om. C1PF1 adpropinquabat] add. autem XW edd. 4 accipere] intelligere r al 5 uero om. B 6 dies sei AEL y 7 deinde B p 8 fuisset RT AEL r dixit ffl r 10 bethania BRT 11 est illud BRD, illud est cet., edd. 14 rediunt C'P bethania BRTD, -am cet., edd. 15 quod] add. et ael iohannis C3P 16 hierosolyma BT P, hierusolima Cl illis B quae] qui B1 19 deJ ad B 20 digressis B, degressi ClP 23 disgrediendo p 25 quia] quoniam RTD 26 traditur Cl . tunc congregati sunt principes sacerdotum et seniores populi in atrium principis sacerdotum, qui dicebatur Caifas, et consilium fecerunt, ut Iesum dolo", + "candidate_score": 0.578832, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_18", + "bdc_text": "So es got zuͦ last und wir zuͦ samen komen , will ich üch deß handels alles woll berichten .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa037.opp-lat1_window_935", + "psc_text": "INCIPIT LIB III- Q, EXPLICIT LIB II* DE CONCOR: DIA EUUANGELISTA- RUM- INCIPIT LIBER TERTIUS H, EXPLICIT LIBER II. DE CON- CORDIA QVATTVOR EVANGELISTARV- INCIPIT LIBER TERTIVS AELS LIBER TERTIUS. § 1 Iam quoniam omnium quattuor narratio in eo uersatur loco, in quo necesse est eos usque in finem pariter ambulare nec multum digredi ab inuicem, sicubi forte alius aliud commemorat quod alius praetermittit, uidetur mihi expeditius nos demonstrare posse omnium euangelistarum conuenientiam, si ab hoc iam loco omnium omnia contexamus et in unam narrationem faciemque digeramus. sic ergo arbitror commodius faciliusque id quod suscepimus explicari, ut adgrediamur narrationem omnia commemorantes cum eorum adtestatione euangelistarum, qui ex his omnibus quisque quod potuit aut quod uoluit commemorauit, ut tamen ab omnibus haec omnia dicerentur, quae demonstrandum est in nullo sibi esse contraria. § 2 Hinc igitur incipiamus secundum Mattheum: 2®cenantibus eis accepit Iesus panem et benedixit ac fregit deditque discipulis suis", + "candidate_score": 0.57877, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 4, + "cf_id": "cf010", + "work_id": "stoa0104a.stoa014.opp-lat1", + "max_score": 0.672651, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_4_6", + "bdc_text": "und arbeit haben von wegen SamuelsZu den Vorbereitungen für die Hochzeit von Samuel Wyttenbach und Küngold von Schönau vgl. oben Nr. 1795f und 1800f. . Gott sig uwer lon. In welchemGemeint ist : in welchem Schreiben .", + "psc_chunk_id": "stoa0104a.stoa014.opp-lat1_window_96", + "psc_text": "SVNT. Apud Salomonem in Prouerbiis: Dominus condidit me initium uiarum suarum.in opera sua, ante saeculum fundauit me: in principio antequam terram faceret et antequam abyssos constitueret, priusquam procederent fontes aquarum, antequam montes conlocarentur, ante omnes colles genuit me Dominus. fecit regiones et inhabitabilia et fines inhabitabiles sub caelo. cum pararet caelum, aderam illi, et cum secerneret suam sedem: cum super uentos ualidas faceret desuper nubes et cum confirmatos ponebat fontes sub caelo, quando fortia faciebat fundamenta terrae, eram penes illum disponens. ego eram, cui adgaudebat. cottidie autem iucundabar ante faciem eius in omni tempore, cum laetaretur orbe perfecto. Item apud eundem in Ecclesiastico: Ego ex ore Altissimi prodiui ante omnem creaturam. ego in caelis feci, ut oriretur lumen indeficiens, et nebula texi omnem terram. ego in altis habitaui et thronus meus in columna nubis. gyrum caeli circuiui et in profundum abyssi penetraui et. in fluctibus maris ambulaui et in omni", + "candidate_score": 0.672651, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_4_6", + "bdc_text": "und arbeit haben von wegen SamuelsZu den Vorbereitungen für die Hochzeit von Samuel Wyttenbach und Küngold von Schönau vgl. oben Nr. 1795f und 1800f. . Gott sig uwer lon. In welchemGemeint ist : in welchem Schreiben .", + "psc_chunk_id": "stoa0104a.stoa014.opp-lat1_window_120", + "psc_text": "in nomine suo, illum accipietis. Et iterum in psalmo CXVII: Benedictus est, qui uenit in nomine Domini. Item inMalachiel propheta: Testamentum meum fuit cum uita et pace, et dedi illi timorem timere me, a facie nominis mei proficisci illum. lex ueritatis fuit in ore eius, et iniustitia non est inuenta in labiis eius. in pace corrigens ambulauit nobiscum et multos auertit ab iniustitia. quoniam labia sacerdotis seruabunt scientiam, et legem exquirent aboreeius, quoniam angelus Domini omnipotentis est. QVOD DEVS CHRISTVS. In Genesi: Dixit autem Deus ad Iacob: exurge et ascende in locum Bethel et habita illic et fac illic altare illi Deo, qui tibi apparuit, cum fugeres a facie Esau fratris tui. Item apud Esaiam prophetam: Sic dicit Dominus Deus sabaoth: fatigata est Aegyptus, et negotiatio Aethiopum et Sabaim uiri alti ad te transgredientur et tui erunt serui et post te ambulabunt uincti conpedibus et adorabunt te et in te", + "candidate_score": 0.667141, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_91_93", + "bdc_text": "Datum uff mitwuchen vor Simonuß Jude im 43 . Ir sondsollt . üch rüsten zuͦ komen , das will erGemeint ist Niklaus Wyttenbach. gehept handas will er unbedingt so haben. .", + "psc_chunk_id": "stoa0104a.stoa014.opp-lat1_window_196", + "psc_text": "a nuptiis, ut cum uenerit et pulsauerit, aperiant illi. beati serui quos adueniens dominus inuenerit uigilantes. Item in Apocalypsi: Regnauit DominusDeusomnipotens, gaudeamus et exultemus et demus ei claritatem, quoniam uenerunt nuptiae agni et uxor eius se praeparauit. QVOD CRVCI ILLVM FIXVRI ESSENT IVDAEI. ApudEsaiam: Expandi manus meas tota die ad plebem contumacem et contradicentem mihi, qui ambulant niasuias non bonas sed post peccata snasua. Item apud Hieremiam: YeniteVenite, mittamus lignum in panem eius et eradamus a terra uitam eius. Item in Deuteronomio: Et erit pendens uitatua ante oculos tuos, et timebis die et nocte et non credes uitae tuae. Item in psalmo XXI: Effoderunt manus meas et pedes, dinumerauerunt omnia ossa mea. ipsi uero considerauerunt et conspexerunt me, 3 Io. 1, 26 sq. 7 Luc. 12, 35 sq. 11 Apoc. 19, 6 sq. 15 Es. 65, 2. 17 Hier. 11, 19. 19 Dent. 28, 66. 21 Ps. 21,17 sq. 1", + "candidate_score": 0.664478, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_67_69", + "bdc_text": "h. am 3 . November . zuͦ nacht do wirt sin . Des übrigen deß huß halb werden sy woll eins inzuͦritten , will das woll an im habenWohl im Sinne von :", + "psc_chunk_id": "stoa0104a.stoa014.opp-lat1_window_215", + "psc_text": "eam: potestatem habeo ponendi eam et potestatem habeo iterum sumendi eam: hoc enim mandatum accepi a patre meo. QVOD AB INFERIS TERTIO DIE RESVRGERET. Apud Osee: Viuificabit nos post biduum die tertio. Item in Exodo: Et dixit Dominus ad Moysen: descende et testificare populum et sanctifica illos hodie et cras, et lauent uestimenta sua et sint parati in perendinum diem. die enim tertio descendet Dominus in montem Sina Item in euangelio: Progenies nequam et adultera signum quaerit, et signum non dabitur illi nisi signum Ionae prophetae. quomodo enim fuit I onas in uentre ceti tribus diebus et tribus noctibus, ita erit et filius hominis tribus diebus et tribus noctibus in corde terrae. QVOD CVM RESVRREXISSET, ACCIPERET A PATRE OMNEM POTESTATEM ET POTESTAS EIVS AETERNA SIT. Apud Danihelem: Videbam in uisu nocte: et ecce in nubibus caeli quasi filius hominis ueniens uenit usque ad ueterem dierum et stetit in conspectu eius,", + "candidate_score": 0.654177, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_3_5", + "bdc_text": "Oktober ( oben Nr. 1801 ) ist nicht erhalten. , mir aber mols gethan , hab ich entpfangen. Ist mir ein groß beduren , das ir so vil groß muͤ w und arbeit haben von wegen SamuelsZu den Vorbereitungen für die Hochzeit von Samuel Wyttenbach und Küngold von Schönau vgl. oben Nr. 1795f und 1800f. . Gott sig uwer lon. In welchemGemeint ist :", + "psc_chunk_id": "stoa0104a.stoa014.opp-lat1_window_323", + "psc_text": "17 rex om. M liberauit WlLB, liberare M si non om. W 18 tibi sit rex M quia WLMBv deseruimus LB et] nec L 19 quam ex quem W fn. 2 20 homine Lv 21 fidet WLMB deum] domino v erit spes A deo WMBv 22 illi] ipsi W soli LMBv seruies. Item apostolus ad Romanos: Et coluerunt et seruienmtseruierunt creaturae relicto creatore. propter quod et tradidit illos Deus in passiones ignominiae. Item apud Iohannem: Maior est qui in nobisuobis est quam qui in hoc mundo. EVM Qvr FIDEM CONSECVTVS EST EXPOSITO PRIORE HOMINE CAELESTIA TANTVM ET SPIRITALIA COGITARE DEBERE NEC ADTENDERE AD SAECVLVM, CVI IAM RENVNTIAVIT. Apud Esaiam: Quaerite Dominum et mox inueneritis, inuocate eum. cum autem adpropinquauerit uobis, relinquat impius uias suas et uir iniquus cogitationes suas et conuertatur ad Dominum et misericordiam consequetur, quia relinquet multum peccata uestra. Item apud Salomonem: Vidiuniuersa opera quae facta sunt sub", + "candidate_score": 0.637599, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_65_67", + "bdc_text": "es kemend gern vill , aber es ist nit von nötten . Deß tags halb zuͦ komen , acht ich woll , es werde kein span habenwird es keine Differenzen geben. , will das woll zuͦ wegen bringen , das man uff sampstagD. h. am 3 .", + "psc_chunk_id": "stoa0104a.stoa014.opp-lat1_window_289", + "psc_text": "et date eleemosynam. Item illic: QniQui fecit quod est intus, fecit et quod foris est. uerum date eleemosynam, et ecce nobisuobis omnia mnndamunda. Item illic: Ecce dimidium ex substantia mea do pauperibus et si cui quid fraudaui quadruplum reddo. dixit autem Iesus: quia salus hodie domui huic facta est, quoniam et ipse filius est Abrahae. Item Paulus apostolus ad Corinthios secunda: Vestra abnndantiaabundantia illorum inopiam suppleat, ut et illorum abundantia uestrae inopiae sit supplementum et sit aequalitas, sicut scriptum est: qui multum habuit non abundauit et qui modicum non indiguit. Item illic: Qui parce seminat parce et metet: et qui seminat in benedictione de benedictione et metet. unusquisque autem sicut corde proposuit, non quasi ex tristitia uel ex necessitate. hilarem enim datorem diligit Deus. Item illic: Sicut scriptum est: distribuit, dedit pauperibus, iustitia eius manet in aeternum. Item illic: Qui administrat semen seminanti, et panem ad edendum tribuet et multiplicabit", + "candidate_score": 0.627693, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_20_22", + "bdc_text": "oben Nr. 1796 , Anm. 5 . komen werden , wil ich üch anzöigen , wie woll j [uncker ] NiclausNiklaus Wyttenbach. nit anheimschnicht zu Hause ist. . Also wirt komen j [uncker ] Niclaus , SamuelSamuel Wyttenbach. , juncker Bendicht MeyBendicht May , gest. 1569 , Sohn des 1527 verstorbenen Glado ( Claudius ) , Herr zu Rued , Strättligen , Thierachern und ( bis 1533 )", + "psc_chunk_id": "stoa0104a.stoa014.opp-lat1_window_69", + "psc_text": "ille autem noluit et dixit: scio, fili, scio. et hic erit in populum, et hic exaltabitur, sed frater eius iunior maior illo erit, et semeneiuseritinmultitudinemgentium. Item in Genesi: Iuda, te laudabunt fratres tui, manus tuae super dorsum inimicorum 2 Gen. 12,1 sq. 7 Gen. 27, 27 sq. 14 Gen. 48,17 sq. 21 Gen. 49, 8 sq. 1 xpo WM 2 ad om. W 7 in te W et L 8.1. m. 2 De hoc ipso in genesi WLMBv, item l. 13 et benedixit l. 13 illic om. MI, in marg. add. M* 8 isac AML1 iacob et dixit B fili AWML 9 benedixit] benexitA. dominus] ds A a] de Bv a om. B 11 et adorabunt.. I.12 patris tui om. B 12 te maledixerit v 13 te benedixerit Wv; te orn. L erit benedictus WMB item de hoc ipso B 14 autem uidit Mv Iosep L et sic saepius superposuit]", + "candidate_score": 0.627611, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_93", + "bdc_text": "üch rüsten zuͦ komen , das will erGemeint ist Niklaus Wyttenbach. gehept handas will er unbedingt so haben. .", + "psc_chunk_id": "stoa0104a.stoa014.opp-lat1_window_548", + "psc_text": "induite tota arma Dei, ut possitis resistere in die nequissimo, ut cum omnia perfeceritis, stetis adcincti lumbos uestros in ueritate, induentes loricam iustitiae et calciati pedes in praeparatione euangelii pacis, in omnibus adsumentes scutum fidei, in quo possitis omnia candentia iacula nequissimi extinguere et galeam salutis et gladium spiritus qui est sermo Dei. DE ANTICHRISTO QVOD IN HOMINE VENIAT. Apud Esaiam: Hic homo, qui concitat terram, commouet reges, qui ponit orbem terrae totum desertum. GRAVE FVISSE IVGVM LEGIS QVOD A NOBIS ABIECTVM EST ET LEVE ESSE IVGVM DOMINI QVOD A NOBIS SVSCEPTVM EST. In psalmo secundo: Quare fremuerunt gentes et populi meditati sunt inania? adstiterunt reges terrae et principes conuenerunt in unum aduersus Dominum et aduersus Christum eius. disrumpamus uincula eorum et proiciamusa nobis iugum ipsorum. Item in euangelio secundum Matthaeum: Venite ad 3 Eph. 6,12 sq. 14 Es. 14,16 sq. 18 Ps. 2, 1 sq. 22 Matth. 11, 28", + "candidate_score": 0.624528, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_19", + "bdc_text": "Demnoch , alß ir mir schriben , üch zuͦberichten , wer die sigen , so mit minem gefatterVgl .", + "psc_chunk_id": "stoa0104a.stoa014.opp-lat1_window_24", + "psc_text": "HABERENT IN NOVISSIMIS TEMPORIBVS, POSTEAQVAM CHRISTVS VENISSET. Apud Esaiam prophetam: Et erunt uobis hi omnes sermones sicut sermones libri, qui signatus est: quem si dederis homini scienti litteras ad legendum, dicet: non possum legere, signatus est enim. sed in illa die audient surdi sermones libri, et qui in tenebris et qui in nebula sunt, oculi caecorum uidebunt. Item apud Hieremiam: In nouissimo dierum cognoscetis ea. Item apud Danielem: Muni sermones et signa librum usque ad tempus consummationis, quoad discant multi et inpleatur agnitio: quoniam cum fiet dispersio, cognoscent omnia haec. Item in epistula Pauli ad Corinthios prima: Nolo enim uos ignorare, fratres, quia patres nostri omnes sub nube fuerunt. Item ad Corinthios secunda: Obtunsi sunt sensus eorum usquesousque in hunc diem hoc eodem uelamento in lectione ueteris testamenti manente, quod non reuelatur, quia in Christo euacuatur: et 1 Ps. 81, 5. 3 lo. 1, 11 sq. 9 Es. 29, 11", + "candidate_score": 0.624478, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_66_68", + "bdc_text": "Deß tags halb zuͦ komen , acht ich woll , es werde kein span habenwird es keine Differenzen geben. , will das woll zuͦ wegen bringen , das man uff sampstagD. h. am 3 . November . zuͦ nacht do wirt sin .", + "psc_chunk_id": "stoa0104a.stoa014.opp-lat1_window_215", + "psc_text": "eam: potestatem habeo ponendi eam et potestatem habeo iterum sumendi eam: hoc enim mandatum accepi a patre meo. QVOD AB INFERIS TERTIO DIE RESVRGERET. Apud Osee: Viuificabit nos post biduum die tertio. Item in Exodo: Et dixit Dominus ad Moysen: descende et testificare populum et sanctifica illos hodie et cras, et lauent uestimenta sua et sint parati in perendinum diem. die enim tertio descendet Dominus in montem Sina Item in euangelio: Progenies nequam et adultera signum quaerit, et signum non dabitur illi nisi signum Ionae prophetae. quomodo enim fuit I onas in uentre ceti tribus diebus et tribus noctibus, ita erit et filius hominis tribus diebus et tribus noctibus in corde terrae. QVOD CVM RESVRREXISSET, ACCIPERET A PATRE OMNEM POTESTATEM ET POTESTAS EIVS AETERNA SIT. Apud Danihelem: Videbam in uisu nocte: et ecce in nubibus caeli quasi filius hominis ueniens uenit usque ad ueterem dierum et stetit in conspectu eius,", + "candidate_score": 0.624204, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_92_94", + "bdc_text": "Ir sondsollt . üch rüsten zuͦ komen , das will erGemeint ist Niklaus Wyttenbach. gehept handas will er unbedingt so haben. . Er hette woll gern minen her burgenmeyster RöschRöist.", + "psc_chunk_id": "stoa0104a.stoa014.opp-lat1_window_196", + "psc_text": "a nuptiis, ut cum uenerit et pulsauerit, aperiant illi. beati serui quos adueniens dominus inuenerit uigilantes. Item in Apocalypsi: Regnauit DominusDeusomnipotens, gaudeamus et exultemus et demus ei claritatem, quoniam uenerunt nuptiae agni et uxor eius se praeparauit. QVOD CRVCI ILLVM FIXVRI ESSENT IVDAEI. ApudEsaiam: Expandi manus meas tota die ad plebem contumacem et contradicentem mihi, qui ambulant niasuias non bonas sed post peccata snasua. Item apud Hieremiam: YeniteVenite, mittamus lignum in panem eius et eradamus a terra uitam eius. Item in Deuteronomio: Et erit pendens uitatua ante oculos tuos, et timebis die et nocte et non credes uitae tuae. Item in psalmo XXI: Effoderunt manus meas et pedes, dinumerauerunt omnia ossa mea. ipsi uero considerauerunt et conspexerunt me, 3 Io. 1, 26 sq. 7 Luc. 12, 35 sq. 11 Apoc. 19, 6 sq. 15 Es. 65, 2. 17 Hier. 11, 19. 19 Dent. 28, 66. 21 Ps. 21,17 sq. 1", + "candidate_score": 0.623636, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_63_65", + "bdc_text": "HBLS III 590. , unser meyerZum Bieler Meieramt vgl. HBBW XI [Nr. 1507 ] , S. 168 , Anm. 1. , und villicht noch zwen , das et wan uff die 16 roß kon werdendt . Er will nit vil lüt mit im unruͤwig machen ; es kemend gern vill , aber es ist nit von nötten .", + "psc_chunk_id": "stoa0104a.stoa014.opp-lat1_window_527", + "psc_text": "sint WLMBv 9 eucharistia B 11 dominus B eius] ipsius v 12 est] et W 13 prima] . II. A qui B manducauerit A, comederitB, ederit WLMv et A, aut WLMBv 16 conuenieudum v malus A 17 aduxeris A 18 habitaculo W item apud eundem v niri....conuiuae. Item illic ponit W post item illic l. 20 20 est uitae W et om. WB mortalitas B 21 habentem ALB, 8.I. m. 2 W et...timorem om.AWLB 22 felii] beatus Mv nerum amicum WLMB et om. B iustitiam auri audienti. Item illic: Saepi aures tuas spinis et noli audire linguam nequam. Item in psalmo XVII: Cum sancto sanctus eris et cum uiro innocente innocens eris et cum peruerso snbuerterissubuerteris. Item Paulus apostolus ad Corinthios prima: Conrumpunt mores bonos conloquia mala. FACTIS NON VERBIS OPERANDVM. Apud Salomonem in Ecclesiastico: Noli citatus esse in lingua tua et inutilis et remissus in operibus tuis. Item apostolus", + "candidate_score": 0.623624, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_46_48", + "bdc_text": "- Lit. : Bern Burgerbibliothek , Ms. h. h. XVII 64 , S. 128 ; ebd. , Mül. 642. 1 , S. 9 ;", + "psc_chunk_id": "stoa0104a.stoa014.opp-lat1_window_33", + "psc_text": "9 sq..... 1 cognoscetis A, cognoscite B hii AL fili Ml 2 habrahe M et l. 3 scriptora diuina v; ij yQcuprj Graec.. 3 benedicerentur B te A, illo LMBv; iv aot Graec: . 6 acceperunt A 7 prophetam om. LMBv 8 igne ex igni M erastae LBv , exuste.. M 9 alieni] alienigenao ex alienigena M m. 1, alienigene B deserta et] deserta est A dereliquettxr L . 10 cnstodiarium LMBv cucomerario A, cucumeraria LV 11 et] ut A saboth M 12 roliquisset LMv sicut A, quasi LMBv ■ 13 gomurra A - similes essemus A, similaremur Mv. similarepius LB 14 Juorusalem aiterum om. L interficifl LMB, iuterfecis A, occidis\" - 15 npssus A quociens. M, quoties A colligere ALB, con- gregare Mfl gallina) aquila M 16 pnljos suos MB alas suas M\" noluisti] non uoluistis L, noiuigtis B V relinquetur AV, remittetur LM, dimittetur B 17 deaerta om.", + "candidate_score": 0.62017, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_22", + "bdc_text": "Also wirt komen j [uncker ] Niclaus , SamuelSamuel Wyttenbach. , juncker Bendicht MeyBendicht May , gest. 1569 , Sohn des 1527 verstorbenen Glado ( Claudius ) , Herr zu Rued , Strättligen , Thierachern und ( bis 1533 )", + "psc_chunk_id": "stoa0104a.stoa014.opp-lat1_window_550", + "psc_text": "v et induentes B luricam W, loriga M 9 praeparationem AW pacis om. V 10 omnia om. B candentia A, ignita WLBV, ignea Mv 11 saluationis LB, salutis assumere v et gladium om. B 12 sermo] uerbum v domini A 13 item de ALMv antichristi aduentu A hominem v 14 concita A et commonet M 16 adiectum L, abtectum W 18 item in A quare AWt, ad quid LMBv; cf. test. I 13 fremuerunt AW, tumultuatae sunt LMBfJ 19 conuenerunt AW, collecti sunt LB, congregati sunt Mv 20 in unum om. B et aduersum B 21 abiciamus WLV eorum WLv 22 item om. B me, omnes qui laboratis et onerati estis, et ego uos reficiam. tollite iugum meum super uos et discite a me, quia mitis sum et humilis corde, et innenietisinuenietis requiem auimabusanimabus uestris. iugum enim meum bonum est et onus meum leneleue est. Item in Actibus apostolorum: Visum", + "candidate_score": 0.62004, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_22", + "bdc_text": "Also wirt komen j [uncker ] Niclaus , SamuelSamuel Wyttenbach. , juncker Bendicht MeyBendicht May , gest. 1569 , Sohn des 1527 verstorbenen Glado ( Claudius ) , Herr zu Rued , Strättligen , Thierachern und ( bis 1533 )", + "psc_chunk_id": "stoa0104a.stoa014.opp-lat1_window_393", + "psc_text": "pro malo reddentes. Item illic: Noli uinci a malo, sed uince in bono malum. Item in Apocalypsi: Et dixit mihi: ne signaueris uerba prophetiae libri huius, quia iam tempus in proximo est. et hi qui perseuerant nocere noceant et qui in sordibus est sordescat adhuc, iustus autem iustiora faciat adhuc, similiter et sanctus sanctiora. ecce uenio cito, et merces mea mecum reddere unicuique secundum facta sua. NON POSSE AD PATREM VENIRI NISI PER CHKISTVM. In euangelio secundum Iohannem: Ego sum uia et ueritas et uita. nemo uenit ad patrem nisi per me. Item illic: Ego sum ianua. per me si quia introierit, saluabitur. AD REGNVM DEI, NISI BAPTIZATVS ET RENATVS QVIS FVERIT, PERVENIRE NON POSSE. In euangelio secundum Iohannem: Nisi quis renatus fuerit ex aqua et spiritu, non potest introire in regnum Dei. quod enim natum est de carne caro est, et quod natum est de spiritu spiritus est. Item", + "candidate_score": 0.619901, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_66", + "bdc_text": "Deß tags halb zuͦ komen , acht ich woll , es werde kein span habenwird es keine Differenzen geben. , will das woll zuͦ wegen bringen , das man uff sampstagD.", + "psc_chunk_id": "stoa0104a.stoa014.opp-lat1_window_289", + "psc_text": "et date eleemosynam. Item illic: QniQui fecit quod est intus, fecit et quod foris est. uerum date eleemosynam, et ecce nobisuobis omnia mnndamunda. Item illic: Ecce dimidium ex substantia mea do pauperibus et si cui quid fraudaui quadruplum reddo. dixit autem Iesus: quia salus hodie domui huic facta est, quoniam et ipse filius est Abrahae. Item Paulus apostolus ad Corinthios secunda: Vestra abnndantiaabundantia illorum inopiam suppleat, ut et illorum abundantia uestrae inopiae sit supplementum et sit aequalitas, sicut scriptum est: qui multum habuit non abundauit et qui modicum non indiguit. Item illic: Qui parce seminat parce et metet: et qui seminat in benedictione de benedictione et metet. unusquisque autem sicut corde proposuit, non quasi ex tristitia uel ex necessitate. hilarem enim datorem diligit Deus. Item illic: Sicut scriptum est: distribuit, dedit pauperibus, iustitia eius manet in aeternum. Item illic: Qui administrat semen seminanti, et panem ad edendum tribuet et multiplicabit", + "candidate_score": 0.616685, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_64_66", + "bdc_text": "Er will nit vil lüt mit im unruͤwig machen ; es kemend gern vill , aber es ist nit von nötten . Deß tags halb zuͦ komen , acht ich woll , es werde kein span habenwird es keine Differenzen geben. , will das woll zuͦ wegen bringen , das man uff sampstagD.", + "psc_chunk_id": "stoa0104a.stoa014.opp-lat1_window_289", + "psc_text": "et date eleemosynam. Item illic: QniQui fecit quod est intus, fecit et quod foris est. uerum date eleemosynam, et ecce nobisuobis omnia mnndamunda. Item illic: Ecce dimidium ex substantia mea do pauperibus et si cui quid fraudaui quadruplum reddo. dixit autem Iesus: quia salus hodie domui huic facta est, quoniam et ipse filius est Abrahae. Item Paulus apostolus ad Corinthios secunda: Vestra abnndantiaabundantia illorum inopiam suppleat, ut et illorum abundantia uestrae inopiae sit supplementum et sit aequalitas, sicut scriptum est: qui multum habuit non abundauit et qui modicum non indiguit. Item illic: Qui parce seminat parce et metet: et qui seminat in benedictione de benedictione et metet. unusquisque autem sicut corde proposuit, non quasi ex tristitia uel ex necessitate. hilarem enim datorem diligit Deus. Item illic: Sicut scriptum est: distribuit, dedit pauperibus, iustitia eius manet in aeternum. Item illic: Qui administrat semen seminanti, et panem ad edendum tribuet et multiplicabit", + "candidate_score": 0.612023, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_1", + "bdc_text": "Demnoch min willig dienst und was ich eren , liebs und guͦtz vermag , sig üch alle zitt bereit .", + "psc_chunk_id": "stoa0104a.stoa014.opp-lat1_window_282", + "psc_text": "matrem et diliges proximum tuum tamquam te. dicit illi iuuenis: omnia ista obseruaui. quid adhuc mihi deest? dicit illi Iesus: si uis perfectus esse, uade et, uende bona tua et da pauperibus, et habebis thesaurum in caelo et ueni sequere me. Item illic: Cum uenerit filius hominis in claritate sua et omnes angeli cum eo, tunc sedebit in throno 1 Matth. 5, 6 sq. 3 Matth. 6,20 sq. 6 Matth. 13,45 qq. 9 Matth. 10,42. 12 Matth. 5, 42. 14 Matth. 19,17 sq. 20 Matth. 25,31 sq. 1 beati...!. 2 item illic om. B bcati] felices L qui esuriunt (essuriunt A) et sitiunt AM, sitientes et esurientcs WL 2 beati] felices LB quoniam] quiaM 3 thensaurizateA thensauros A, thensaurum M 4 neque ante commistura om. W et otn. B 6 effodiunt et furantur Mv enim om. A thonsaurus AM 6 simile] fili me A 7 bonam margaritam M inuenit WLB", + "candidate_score": 0.611993, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_84", + "bdc_text": "vor einer stat lige , die im der künigFranz I. von Frankreich. verenim Vorjahr ( eigentlich im Juni 1543 , s. Du Bellay , Mémoires IV 128-130 ) .", + "psc_chunk_id": "stoa0104a.stoa014.opp-lat1_window_157", + "psc_text": "oriente uenerunt Hierosolymam dicentes: ubi est, qui natus est rex Iudaeorum ? uidimus enim stellam eius in oriente et uenimus adorare illum. QVOD HVMILIS IN PRIMO ADVENTV SVO VENIRET. Apud Esaiam: Domine, quis credidit auditui nostro, et brachium Dei cui reuelatum est? adnuntiauimus coram ipso sicut pueri, sicut radix in terra sitienti. non est figura eius neque claritas: et uidimus illum, et non habuit figuram neque speciem, sed figura eius sine honore et deficiens praeter ceteros homines. homo in plaga positus et sciens ferre inbecillitatem: quia auersa est facies eius, inhonoratus est et non est conputatus. hic peccata nostra portat et pro nobis dolet, et nos putauimus esse illum in dolore et in plaga et in uexatione: ipse autem uulneratus est propter facinora nostra et infirmatus est propter peccata nostra. doctrina pacis nostrae super illum, liuore eius nos sanati sumus. 4 Mich. 5, 1. 7 Matth. 2, 1 sq. 13", + "candidate_score": 0.607578, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_88_90", + "bdc_text": "Grussend mir alle guͦtte herren und bruͤder , minen herren burgenmeisterBürgermeister Diethelm Röist . und alle andre guͦtte fründt . Es thuͦtt uch ouch griessen all min hußgesind .", + "psc_chunk_id": "stoa0104a.stoa014.opp-lat1_window_339", + "psc_text": "MALEDICENDVM. In EiodoExodo: Non maledices neque principi populi tui detraxeris. Item in psalmo XXXIII: Quis est homo qui uult uitam et cupit uidere dies bonos ? cohibe linguam tuam a malo et labia tua ne loquantur dolum. Item in Leuitico: Et locutus est Dominus ad Moysen dicens: produc eum qui maledixerit foras extra castra, et inponent omnes qui audierunt manus suas super caput eius et lapidabunt eum omnis synagoga filiorum Israel. Item apostolus ad Ephesios: Omnis sermo malus de ore uestro non procedat, sed si quis bonus est ad aedificationem fidei, ut det gratiam audientibus. Item ad Romanos: Benedicite et nolite maledicere. Item in euangelio secundum Matthaeum: Qui dixerit fratri auo: fatue, reus erit gehennae ignis. Item secundum Lucam: Dico autem uobis, quia omne uerbum uacuum quod locuti fuerint homines, reddent pro eo rationem in die iudicii. de sermonibus enim tuis iustificaberis et de sermonibus tuis condemnaberis. lEx.20,7. 4 Ei.", + "candidate_score": 0.606327, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_65_67", + "bdc_text": "es kemend gern vill , aber es ist nit von nötten . Deß tags halb zuͦ komen , acht ich woll , es werde kein span habenwird es keine Differenzen geben. , will das woll zuͦ wegen bringen , das man uff sampstagD. h. am 3 .", + "psc_chunk_id": "stoa0104a.stoa014.opp-lat1_window_215", + "psc_text": "eam: potestatem habeo ponendi eam et potestatem habeo iterum sumendi eam: hoc enim mandatum accepi a patre meo. QVOD AB INFERIS TERTIO DIE RESVRGERET. Apud Osee: Viuificabit nos post biduum die tertio. Item in Exodo: Et dixit Dominus ad Moysen: descende et testificare populum et sanctifica illos hodie et cras, et lauent uestimenta sua et sint parati in perendinum diem. die enim tertio descendet Dominus in montem Sina Item in euangelio: Progenies nequam et adultera signum quaerit, et signum non dabitur illi nisi signum Ionae prophetae. quomodo enim fuit I onas in uentre ceti tribus diebus et tribus noctibus, ita erit et filius hominis tribus diebus et tribus noctibus in corde terrae. QVOD CVM RESVRREXISSET, ACCIPERET A PATRE OMNEM POTESTATEM ET POTESTAS EIVS AETERNA SIT. Apud Danihelem: Videbam in uisu nocte: et ecce in nubibus caeli quasi filius hominis ueniens uenit usque ad ueterem dierum et stetit in conspectu eius,", + "candidate_score": 0.605701, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_56_58", + "bdc_text": "- Lit. : Bourquin , Biel 499 ; HBLS VII 615 ;", + "psc_chunk_id": "stoa0104a.stoa014.opp-lat1_window_90", + "psc_text": "B, consumet WLMv, cf. test. III52 loquutum WL 17 ipsa B ad quirinum liber prior explicit..... W (quae secuntflr legere nonpotui), ad quirinum liber primus explicit incipit eiusdem liber II M, caecilii cypiiani ad quirinum liber I erp incip cap lib. II B, incipit secundns A, incipit libellus II. ad quirinum L. lib. 2 LIBER SECVNDVS. CAPITVLA. I. Christum primogenitum esse et ipsum esse sapientiam Dei, per quem omnia facta sunt. II. Quod sapientia Dei Christus, et de sacramento concarnationis eius et passionis et calicis et altaris et apostolorum, qui missi praedicauerunt. III. Quod Christus idem sit et sermo Dei. IllI. Quod Christus idem manus et brachium Dei. V. Quod idem angelus et Deus. VI. Quod Deus Christus. VII. Quod Christus Deus uenturus esset inluminator et saluator generis humani. VIII. Quod cum a principio filius Dei fuisset, generari denuo haberet secundum carnem. VUll. Quod hoc futurum esset signum natiuitatis eius,", + "candidate_score": 0.605451, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_57_59", + "bdc_text": "Bourquin , Biel 499 ; HBLS VII 615 ; H. Türler , Die Excommunication in Biel im Jahre 1587 , in :", + "psc_chunk_id": "stoa0104a.stoa014.opp-lat1_window_66", + "psc_text": "ordinem generandi v miserationem] miam B 9 typus] stypus M, om. B reg A, basilion WMBv, basion L primo om. M 10 habebat filios WLJlB 11 fili A septem sunt LBM, sunt septem W ccclesie nmt M paulus postea W 12 septem ecclesiis v scripsit WLBo ecclesias ex ecclesiam A 13 septinarius W ut] et A 14 et] utLv 16 dni s. rafahel A tobia dicit] tobi adscitA lucerneilf, lucernas B 17 Beptiformes BM tabernaculum L super martyrii M2 scripsit: testimonii 19 ut] W s. l. m. 2, om. B, et A cantelabra W, candalabra M 20 apocalypBin B columnae] colomnes A 21 aedificauit WLMBv sapientiae A solomonem A Wet ita fere semper uterque QVOD GENTES MAGIS IN CHRISTVM CREDITVRAE ESSENT. InGenesi: Et dixit Dominus Deus ad Abraham: exi de terra tua et de cognatione tua et de domo patris tui et uade in illam terram quam tibi ostendero. et", + "candidate_score": 0.603434, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_52_54", + "bdc_text": "- Lit. : Bourquin , Biel 499 ; HBLS VII 615 .", + "psc_chunk_id": "stoa0104a.stoa014.opp-lat1_window_90", + "psc_text": "B, consumet WLMv, cf. test. III52 loquutum WL 17 ipsa B ad quirinum liber prior explicit..... W (quae secuntflr legere nonpotui), ad quirinum liber primus explicit incipit eiusdem liber II M, caecilii cypiiani ad quirinum liber I erp incip cap lib. II B, incipit secundns A, incipit libellus II. ad quirinum L. lib. 2 LIBER SECVNDVS. CAPITVLA. I. Christum primogenitum esse et ipsum esse sapientiam Dei, per quem omnia facta sunt. II. Quod sapientia Dei Christus, et de sacramento concarnationis eius et passionis et calicis et altaris et apostolorum, qui missi praedicauerunt. III. Quod Christus idem sit et sermo Dei. IllI. Quod Christus idem manus et brachium Dei. V. Quod idem angelus et Deus. VI. Quod Deus Christus. VII. Quod Christus Deus uenturus esset inluminator et saluator generis humani. VIII. Quod cum a principio filius Dei fuisset, generari denuo haberet secundum carnem. VUll. Quod hoc futurum esset signum natiuitatis eius,", + "candidate_score": 0.602053, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_57_59", + "bdc_text": "Bourquin , Biel 499 ; HBLS VII 615 ; H. Türler , Die Excommunication in Biel im Jahre 1587 , in :", + "psc_chunk_id": "stoa0104a.stoa014.opp-lat1_window_64", + "psc_text": "et in Basilion primo Helcana habet uxores duas, Fenennam cum filiis et Annam sterilem, ex qua nascitur Samuel non secundum generandi ordinem, sed secundum Dei miserationem et promissionem, cum illa orasset in templo, et natus Samuel typus fuit Christi. Item in Regnorum primo: Sterilis septem peperit, et quae plurimos habebat, infirmata est. Filii autem sunt ecclesiae septem. unde et Paulus ecclesiis septem scribit, et Apocalypsis ecclesias septem ponit, ut seruetur septenarius numerus, ut dies septem, quibus Deus mundum fecit, et angeli septem, qui adsistunt et conuersantur ante faciem Dei, sicut Raphael angelus in Tobia dicit, et lucerna septiformis in tabernaculo martyrii et oculi Domini septem, qui mundum speculantur, et lapis cum oculis septem, ut Zacharias dicit, et spiritus septem et candelabra in Apocalypsi septem et columnae septem, super quas aedificat domum sapientia apud Salomonem. 10 I Sam. 2, 5. 1 et mai.orem W lian M mfirmibus A in typum v", + "candidate_score": 0.601234, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_57_59", + "bdc_text": "Bourquin , Biel 499 ; HBLS VII 615 ; H. Türler , Die Excommunication in Biel im Jahre 1587 , in :", + "psc_chunk_id": "stoa0104a.stoa014.opp-lat1_window_34", + "psc_text": "LB 14 Juorusalem aiterum om. L interficifl LMB, iuterfecis A, occidis\" - 15 npssus A quociens. M, quoties A colligere ALB, con- gregare Mfl gallina) aquila M 16 pnljos suos MB alas suas M\" noluisti] non uoluistis L, noiuigtis B V relinquetur AV, remittetur LM, dimittetur B 17 deaerta om. BV 19 prophetam om. LMBv 20 domus AMI, domos MI, dns B, domum Lv; efr. Sabatier bibliorum sacrorum uersiones lat. AnI. II p. 521 21 auo] cata iohannem MBv, om. L hominem uenientem in hunc mundum. in hoc mundo fuit, et mundus per ipsum factus est, et mundus eum non agnouit. Item illic: Qui non crediderit, iam iudicatus est, quia non credidit in nomine unici filii Dei. hoc autem est iudicium, quoniam lux uenit in saeculum, et dilexerunt homines magis tenebras quam lucem. QVOD CIBCVMCISIO PRIMA CARNALIS EVACVATA SIT ET SECVNDA SPIRITALIS REPROMISSA SIT. Apud Hieremiam prophetam: Haec dicit DominpDominus", + "candidate_score": 0.597111, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_73", + "bdc_text": "Witter ist min pit an üch und an minen guͦtten herren und bruͦder Ruͦdolffen Gwalter , ir wellind so woll thuͦn und mit minem wirtNicht bekannt .", + "psc_chunk_id": "stoa0104a.stoa014.opp-lat1_window_527", + "psc_text": "sint WLMBv 9 eucharistia B 11 dominus B eius] ipsius v 12 est] et W 13 prima] . II. A qui B manducauerit A, comederitB, ederit WLMv et A, aut WLMBv 16 conuenieudum v malus A 17 aduxeris A 18 habitaculo W item apud eundem v niri....conuiuae. Item illic ponit W post item illic l. 20 20 est uitae W et om. WB mortalitas B 21 habentem ALB, 8.I. m. 2 W et...timorem om.AWLB 22 felii] beatus Mv nerum amicum WLMB et om. B iustitiam auri audienti. Item illic: Saepi aures tuas spinis et noli audire linguam nequam. Item in psalmo XVII: Cum sancto sanctus eris et cum uiro innocente innocens eris et cum peruerso snbuerterissubuerteris. Item Paulus apostolus ad Corinthios prima: Conrumpunt mores bonos conloquia mala. FACTIS NON VERBIS OPERANDVM. Apud Salomonem in Ecclesiastico: Noli citatus esse in lingua tua et inutilis et remissus in operibus tuis. Item apostolus", + "candidate_score": 0.596349, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_7", + "bdc_text": "ich nun woll verston , das villicht irir über der Zeile nachgetragen.", + "psc_chunk_id": "stoa0104a.stoa014.opp-lat1_window_76", + "psc_text": "confugient. Item illic: Et erit in illa die radix lesseIesse, qui surget imperare gentibus: in illum gentes sperabunt, et erit requies eius honor. Item illic: Terra Zabulon et terra Neptalim, uia maris et ceteri, qui maritima inhabitatis, et trans Iordanem gentium populus ambulanaambulans in tenebris, uidete lumen magnum: qui habitatis in regione umbrae mortis, lumen lucebit super uos. Item illic: Sic dicit Dominus Deus Christo meo Domino: cuius tenui dexteram, ut exaudiant eum gentes: fortitudinem regum disrumpam, aperiam ante illum portas, et ciuitates non cludentur. Item illic: Venio colligere omnes gentes et linguas, et uenient et uidebunt claritatem meam, et dimittam super eos signum et mittam ex his conseruatos in gentes, quae longe sunt, quae non audierunt nomen meum neque uiderunt gloriam meam, et nuntiabunt claritatem meam in gentes. Item illic: Et in omnibus his non sunt conuersi. igitur extollet signum in gentes, quae sunt longe, et adtrahet illos a", + "candidate_score": 0.589435, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_73", + "bdc_text": "Witter ist min pit an üch und an minen guͦtten herren und bruͦder Ruͦdolffen Gwalter , ir wellind so woll thuͦn und mit minem wirtNicht bekannt .", + "psc_chunk_id": "stoa0104a.stoa014.opp-lat1_window_86", + "psc_text": "WLBv (dns dulcis est L) beatus AM, felix WLBv 3 est uir WLBv est qui (uir om.) M eum] eo M dominum deum omnes v; cfr. LXX 4 nihil deest A, non est inopia eis WLMBv timentibus eum A, qui eum metuunt (meriunt Wl) WLMBv egerunt A, egurunt Wx inquirentes autem A, qui autem inquirunt WLMBv; cfr. testim. III c. 20 5 deficient A, indigebunt WLMBv bono) modo B 6 sec. A, cata WLMBv 7 post uitae inserit A: qui de celo discendi uenit v essurietyl 8 item 1. 10 uiuae om. B illic ipse WLMv quis] qui L 9 qui]. Qui v (ef. LXX) sicut 1.10 uiuae om. AWLM 10 illic] ipse WLM edederitis W, edideritis B, manducaueritis A; cfr. test. III c. 25 carnem] panem B 11 fili AMl eius sanguinem v, eius sanguinem eius W 16 in regno] et A 17 exicnt A, ibunt WM2, exibunt M'LBv", + "candidate_score": 0.588616, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_9", + "bdc_text": "zuͦ samen koment , wenn sich die beiden an der Hochzeit beteiligten Familien treffen. möcht villicht etwas spansStreit .", + "psc_chunk_id": "stoa0104a.stoa014.opp-lat1_window_196", + "psc_text": "a nuptiis, ut cum uenerit et pulsauerit, aperiant illi. beati serui quos adueniens dominus inuenerit uigilantes. Item in Apocalypsi: Regnauit DominusDeusomnipotens, gaudeamus et exultemus et demus ei claritatem, quoniam uenerunt nuptiae agni et uxor eius se praeparauit. QVOD CRVCI ILLVM FIXVRI ESSENT IVDAEI. ApudEsaiam: Expandi manus meas tota die ad plebem contumacem et contradicentem mihi, qui ambulant niasuias non bonas sed post peccata snasua. Item apud Hieremiam: YeniteVenite, mittamus lignum in panem eius et eradamus a terra uitam eius. Item in Deuteronomio: Et erit pendens uitatua ante oculos tuos, et timebis die et nocte et non credes uitae tuae. Item in psalmo XXI: Effoderunt manus meas et pedes, dinumerauerunt omnia ossa mea. ipsi uero considerauerunt et conspexerunt me, 3 Io. 1, 26 sq. 7 Luc. 12, 35 sq. 11 Apoc. 19, 6 sq. 15 Es. 65, 2. 17 Hier. 11, 19. 19 Dent. 28, 66. 21 Ps. 21,17 sq. 1", + "candidate_score": 0.586101, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 5, + "cf_id": "cf011", + "work_id": "pta0003.pta007.pta-grc1", + "max_score": 0.672579, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_28_30", + "bdc_text": "Hans Kläui , Aus der Geschichte der Gemeinde Marthalen , Marthalen 1958 , S. 48. , der muͦtterAnna Wyttenbach , geb. May von Rued , vgl . oben Nr. 1801 , Anm. 23 . bruͦder , juncker Glado MeyGlado ( Claudius ) May , gest. 1568 , Bruder des Bendicht May , war Schultheiß zu Burgdorf und 1534 Landvogt zu Morges . Zwischen 1539 und 1550 wurde er mehrfach in den Kleinen Rat Berns gewählt und zu Gesandtschaften abgeordnet. 1564 schrieb er einen Brief an Bullinger ( Zürich StA , E II 360 , 581f) . - Lit. :", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_13", + "psc_text": "60,10), hier ein weiteres Schriftstück von ihm einführte und das mit einer so ungenügenden Bezeichnung wie ἡ Man wird die Möglichkeit nicht von der Hand weisen können ZNTW 1905 S. 255), daß unser Verfasser hier entweder dieselbe Marcells, die er sonst γράμμα, γραφή oder σύγγραμμα nennt, als ἐπιστολή bezeichnetDas konnte er, da sie Konstantin anredete, vgl. S. 190, 15. 212, 20 (auch 186, 21. 194, 17. usw.? vgl. Register Β unter σύ)., oder vielleicht einen einleitenden Dedicationsbrief an KonstantinVgl. S. 58, 20 und Zahn a. a. Ο. S. 46; er hätte dann etwa die gegen den Kaiser (S. 58, 6 f. 21) und die Aufforderung, die Schrift zu lesen (S. 58, 20) enthalten, nebst einer Betonung von Marcells Rechtgläubigkeit, gegen die nun unser Autor S. 31, 26 ff richtet.. Daß ferner Sätze wie S. 58. 14 ff: μάλιστα δέ μοι ἀναγκαῖον ἡγοῦμαι γεγενῆσθαι τὸ γράμμα διὰ τοὺς ἠδικῆσθαι τὸν ἄνδρα", + "candidate_score": 0.672579, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_28_30", + "bdc_text": "Hans Kläui , Aus der Geschichte der Gemeinde Marthalen , Marthalen 1958 , S. 48. , der muͦtterAnna Wyttenbach , geb. May von Rued , vgl . oben Nr. 1801 , Anm. 23 . bruͦder , juncker Glado MeyGlado ( Claudius ) May , gest. 1568 , Bruder des Bendicht May , war Schultheiß zu Burgdorf und 1534 Landvogt zu Morges . Zwischen 1539 und 1550 wurde er mehrfach in den Kleinen Rat Berns gewählt und zu Gesandtschaften abgeordnet. 1564 schrieb er einen Brief an Bullinger ( Zürich StA , E II 360 , 581f) . - Lit. :", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_12", + "psc_text": "auch in ZNTW 1905 S. 250 f diese Instanz zurückgezogen.. Aber auch die weitere Stelle (S. 31, 22 22ff): τὴν τοῦ Γαλάτου πίστιν, ἢ καὶ μᾶλλον τὴν ἀπιστίαν τὴν εἰς τὸν υἱὸν τοῦ θεοῦ, καιρὸς ἤδη καλεῖ . . . εἰς φῶς ἀγαγεῖν, καὶ τὴν χρόνοις μακροῖς ἐνδομυχήσασαν τῴ ἀνδρὶ κακοδοξίαν βραχὺ περιελθόντας τοῦ τῆς ἐπιστολῆς προσχήματος ἀπογυμνῶσαι, so gewiß sie auf einen Brief Marcells geht meint doch sicher den Rechtfertigungsbrief, den er am Ende seines römischen Aufenthalts an Julius verfaßte. Im Gegenteil, es wäre unser Verfasser, der sonst immer nur mit einer Schrift Marcells zutun hat (S. 1,14. 2,10. 60,10), hier ein weiteres Schriftstück von ihm einführte und das mit einer so ungenügenden Bezeichnung wie ἡ Man wird die Möglichkeit nicht von der Hand weisen können ZNTW 1905 S. 255), daß unser Verfasser hier entweder dieselbe Marcells, die er sonst γράμμα, γραφή oder σύγγραμμα nennt, als ἐπιστολή bezeichnetDas konnte", + "candidate_score": 0.661658, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_28_30", + "bdc_text": "Hans Kläui , Aus der Geschichte der Gemeinde Marthalen , Marthalen 1958 , S. 48. , der muͦtterAnna Wyttenbach , geb. May von Rued , vgl . oben Nr. 1801 , Anm. 23 . bruͦder , juncker Glado MeyGlado ( Claudius ) May , gest. 1568 , Bruder des Bendicht May , war Schultheiß zu Burgdorf und 1534 Landvogt zu Morges . Zwischen 1539 und 1550 wurde er mehrfach in den Kleinen Rat Berns gewählt und zu Gesandtschaften abgeordnet. 1564 schrieb er einen Brief an Bullinger ( Zürich StA , E II 360 , 581f) . - Lit. :", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_0", + "psc_text": "Einleitung εἰ μὲν οὖν αὐταρκῶς ἔχει τὰ γραφέντα, κρίνειας ἂν αὐτὸς ἐντυγχάνων· εἰ δέ τινα λείποι, καὶ ταῦτα ἂν ἀναπληρώσειας, δηλαδὴ ἀδελφὸς ἀδελφοῦ τὰ ὑστερήματα, εἴπου καὶ θεραπείας δέοιτο, δι’ ἐπανορθώσεως ἐξιώμενος. Euseb. ep. ad Flacillum. Verfasser und Zeit der beiden Schriften Zweifellos rühren die zwei Schriften κατὰ Μαρκέλλου (S. 1, 2) ἐκκλησιαστικὴ θεολογία (S. 98, 13f vgl. 60, 16f 62, 10. 18)Die Bucheinteilung der Schriften stammt sicher von ihrem Verfasser (vgl. S. 60,6.9), von der Einteilung in Capitel und deren Inhaltsangaben ist das nicht gewiß. von einem und demselben Verfasser her. Nicht nur bringen beide z. Τ. identische Excerpte aus Marcell, sondern die Verwandtschaft erstreckt sich auch auf den Wortlaut der eigenen SätzeVgl. S. 42, 24. 32 mit S. 107, 23. 31.. Daß aber hier nicht etwa ein jüngerer Autor einen älteren benutzt, beweisen aufs deutlichste die Stellen: S. 60, 3—10: εἰ πρὸς τὴν ἀδόλεσχον καὶ πολυεπῆ Μαρκέλλου γραφὴν", + "candidate_score": 0.658098, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_28_30", + "bdc_text": "Hans Kläui , Aus der Geschichte der Gemeinde Marthalen , Marthalen 1958 , S. 48. , der muͦtterAnna Wyttenbach , geb. May von Rued , vgl . oben Nr. 1801 , Anm. 23 . bruͦder , juncker Glado MeyGlado ( Claudius ) May , gest. 1568 , Bruder des Bendicht May , war Schultheiß zu Burgdorf und 1534 Landvogt zu Morges . Zwischen 1539 und 1550 wurde er mehrfach in den Kleinen Rat Berns gewählt und zu Gesandtschaften abgeordnet. 1564 schrieb er einen Brief an Bullinger ( Zürich StA , E II 360 , 581f) . - Lit. :", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_15", + "psc_text": "ποιουμένους (S. 58, 11ff). ist gar nicht bewiesenSagt doch Julius selbst in seinem Brief an Danius etc. (Athan. apol. 23): Ἀθανάσιος δὲ καὶ Μάρκελλος οἱ ἐπίσκοποι πλείονας ἔχουσι τοὺς ὑπὲρ ἑαυτῶν λέγοντας καὶ γράφοντας.. Ebensowenig muß S. 31, 24 f: τὴν χρόνοις μακροῖς ἐνδομυχήσασαν τῷ ἀνδρὶ κακοδοξίαν (vgl. S. 58, 17 f) eine directe Anspielung auf Julius’ Worte (vgl. Athan. apol. c. καὶ οὐ νῦν ταῦτα πεφρονηκέναι διεβεβαιώσατο ἀλλὰ καὶ ἔκπαλαι bedeuten. Warum soll der Ausdruck nicht ohne jede solche Beziehung aus der Sache selbst erwachsen seinDaß endlich wegen S. 19, 8ff, (τὸν μέγαν Εὐσέβιον, οἱ τῆς πλεῖσται καὶ διαφανεῖς ἐπαρχίαι τε καὶ πόλεις μετεποιή��ησαν, vgl. auch S. 17,33 f) Eusebius von Nicomedien als bereits verstorben zu denken sei, scheint durch Conybeare noch nicht ausgemacht (ZNTW 1905 S. 258 f).? Eine Reihe weiterer Gründe Conybeares, die man wohl als bezeichnen kann, überzeugt ebensowenig. Wenn in unseren Büchern (vgl. z. B.", + "candidate_score": 0.655389, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_28_30", + "bdc_text": "Hans Kläui , Aus der Geschichte der Gemeinde Marthalen , Marthalen 1958 , S. 48. , der muͦtterAnna Wyttenbach , geb. May von Rued , vgl . oben Nr. 1801 , Anm. 23 . bruͦder , juncker Glado MeyGlado ( Claudius ) May , gest. 1568 , Bruder des Bendicht May , war Schultheiß zu Burgdorf und 1534 Landvogt zu Morges . Zwischen 1539 und 1550 wurde er mehrfach in den Kleinen Rat Berns gewählt und zu Gesandtschaften abgeordnet. 1564 schrieb er einen Brief an Bullinger ( Zürich StA , E II 360 , 581f) . - Lit. :", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_11", + "psc_text": "S. 544 f. die Gründe für denen Caspari den Brief Marcells auf 337/38 datiert hat., bleibt seine wichtigste Aufstellung unerwiesen, nämlich die, daß der Verfasser von contra Marcellum den Brief Marcells Julius anführe. Sein erster Beweis dafür (ZNTW 1903 S 330 verfehlt; denn die Worte (S. 18, 14 f): ἄρξομαι τοίνυν ἀπὸ τῆς ὑπ’ αὐτοῦ γραφείσης ἐπιστολῆς πρὸς ἕκαστον τῶν μὴ ὀρθῶς γραφέντων ἀντιλέγειν sind gar nicht Worte des Verfassers von contra Marcellum über einen Brief Marcells, sondern hier spricht Marcell selbst über einen Brief des AsteriusVgl. Harnack a. a. Ο. und meine Ausgabe zu S. 18, 14ff. Conybeare denn auch in ZNTW 1905 S. 250 f diese Instanz zurückgezogen.. Aber auch die weitere Stelle (S. 31, 22 22ff): τὴν τοῦ Γαλάτου πίστιν, ἢ καὶ μᾶλλον τὴν ἀπιστίαν τὴν εἰς τὸν υἱὸν τοῦ θεοῦ, καιρὸς ἤδη καλεῖ . . . εἰς φῶς ἀγαγεῖν, καὶ τὴν χρόνοις μακροῖς ἐνδομυχήσασαν τῴ ἀνδρὶ", + "candidate_score": 0.653461, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_36_38", + "bdc_text": "Bernhard von Rodt , Genealogien burgerlicher Geschlechter der Stadt Bern , Bd. 6 = Bern Burgerbibliothek , Ms. h. h. LII 9. 6 , S. 320 ) . Von seinem Briefwechsel mit Bullinger sind insgesamt 5 Schreiben erhalten. - Lit. : Edouard Rott , Les Merveilleux secrétaires-interprètes de l'ambassade de France en Suisse aux XV I ème et XVIIIème siècles , in :", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_32", + "psc_text": "in Roeskri Bibl. PP. Τ. V. p. 282sq.]« besaß einst Thomas GaleVgl. Fabricius-Harles, Bibliotheca graeca VIl, 395 u. Catal. codd. Angliae et Hibern. II p. 186 Nr. 5888.. Dies ist wahrscheinlich der jetzige cod. Cantabrigiensis Trinity College O. 4. 41, enthaltend neben dem 1613 von Petrus Goldmannus Scotus in der Bodleiana abgeschriebenen Adamantius auch die beiden Eusebiusschriften mit dem Datum »Prid. non. Mart. 1695 (nach einer Mitteilung von Swete). In bezug auf den Adamantius ist die Handschrift erwiesenermaßen nur eine Copie des Bodleianus Ε. 1. 11Vgl. van de Sande Bakhuyzen a. a. Ο. S. XXXVI f.. Verschollen ist eine siebente Handschrift, die sich einst in der Bibliothek des kaiserlichen Gesandten in Venedig Don Diego Hurtado de Mendoza daselbst befand und an erster Stelle die 5 Bücher Eusebius gegen Marcell enthalten zu haben scheintVgl. C. Gesner in der Bibliotheca universalis 1545; Graux, Essai sur les origines du fonds grec de l’Escurial.", + "candidate_score": 0.651424, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_49_51", + "bdc_text": "HBLS II 370 ( mit je divergierenden Angaben). , der dritSamuel Wunderlich , der Bruder von Hans , war mit Margarete Wyttenbach verheiratet ; s. von Rodt , aaO , S. 320 . mag nitt kon , das im woll von hertz leid ist , demnoch sin vetter Bendicht WyttenbachBendicht Wyttenbach , geb. 1499 , Mitglied der Bieler Gerberzunft , war 1513 am Zug nach Novara beteiligt , saß 1518-1519 im Großen Rat , 1520-1548 im Kleinen Rat und versah 1549 das Meieramt. Gest. 1549 an den Folgen eines Beinbruchs .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_0", + "psc_text": "Einleitung εἰ μὲν οὖν αὐταρκῶς ἔχει τὰ γραφέντα, κρίνειας ἂν αὐτὸς ἐντυγχάνων· εἰ δέ τινα λείποι, καὶ ταῦτα ἂν ἀναπληρώσειας, δηλαδὴ ἀδελφὸς ἀδελφοῦ τὰ ὑστερήματα, εἴπου καὶ θεραπείας δέοιτο, δι’ ἐπανορθώσεως ἐξιώμενος. Euseb. ep. ad Flacillum. Verfasser und Zeit der beiden Schriften Zweifellos rühren die zwei Schriften κατὰ Μαρκέλλου (S. 1, 2) ἐκκλησιαστικὴ θεολογία (S. 98, 13f vgl. 60, 16f 62, 10. 18)Die Bucheinteilung der Schriften stammt sicher von ihrem Verfasser (vgl. S. 60,6.9), von der Einteilung in Capitel und deren Inhaltsangaben ist das nicht gewiß. von einem und demselben Verfasser her. Nicht nur bringen beide z. Τ. identische Excerpte aus Marcell, sondern die Verwandtschaft erstreckt sich auch auf den Wortlaut der eigenen SätzeVgl. S. 42, 24. 32 mit S. 107, 23. 31.. Daß aber hier nicht etwa ein jüngerer Autor einen älteren benutzt, beweisen aufs deutlichste die Stellen: S. 60, 3—10: εἰ πρὸς τὴν ἀδόλεσχον καὶ πολυεπῆ Μαρκέλλου γραφὴν", + "candidate_score": 0.650336, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_49_51", + "bdc_text": "HBLS II 370 ( mit je divergierenden Angaben). , der dritSamuel Wunderlich , der Bruder von Hans , war mit Margarete Wyttenbach verheiratet ; s. von Rodt , aaO , S. 320 . mag nitt kon , das im woll von hertz leid ist , demnoch sin vetter Bendicht WyttenbachBendicht Wyttenbach , geb. 1499 , Mitglied der Bieler Gerberzunft , war 1513 am Zug nach Novara beteiligt , saß 1518-1519 im Großen Rat , 1520-1548 im Kleinen Rat und versah 1549 das Meieramt. Gest. 1549 an den Folgen eines Beinbruchs .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_43", + "psc_text": "4. 155, 9. 160, 1. 171, 25. 174, 8Hinzu kommen noch im kritischen Apparat nicht notierte Stellen, wie z. B. 4, 33 (ἀγέννητον V2), 23, 25 (γεγεννῆσθαι V2, ebenso 24, 2), 131, 19 εἰδωλολατρίαν V2, ebenso 132, 34), 34), 16 (γεννώμενος V2).. Besonders wichtig sind aber die Lücken in V* (V1) S. 54, 19. und 55, 27—29, von denen V2 die beiden letzten überhaupt nicht und die erste ganz falsch ausgefüllt hat. Hatte er wirklich einen von unabhängigen Codex zur Hand, so mußte er mindestens S. 54, 21 aus ihm herstellen können, da diese Zeilen auch im Venetus vorhanden waren und in ihm erst später durch Zufall zerstört sindVgl. Νachträge und Berichtigungen zu d. St.. Hiernach scheint es ausgeschlossen, daß V2 bei aus einer andern handschriftlichen Quelle schörfte. Aus Eigenen würde er dann aber auch die auf ihn entfallenden hinzugefügt haben, nämlich: S. 33, 5f ὅρα τὸν εὐσέβιον ὅπως καὶ", + "candidate_score": 0.647451, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_28_30", + "bdc_text": "Hans Kläui , Aus der Geschichte der Gemeinde Marthalen , Marthalen 1958 , S. 48. , der muͦtterAnna Wyttenbach , geb. May von Rued , vgl . oben Nr. 1801 , Anm. 23 . bruͦder , juncker Glado MeyGlado ( Claudius ) May , gest. 1568 , Bruder des Bendicht May , war Schultheiß zu Burgdorf und 1534 Landvogt zu Morges . Zwischen 1539 und 1550 wurde er mehrfach in den Kleinen Rat Berns gewählt und zu Gesandtschaften abgeordnet. 1564 schrieb er einen Brief an Bullinger ( Zürich StA , E II 360 , 581f) . - Lit. :", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_30", + "psc_text": "eine seit 1604 in Bodleiana befindliche, im Jahre 1543 von Georgios Tryphon Epidaurius geschriebene Papierhandschrift. Auch HarnackLG I, 2, 497, vgl. auch v. Otto a. a. Ο. S. XVIII ff. erklärt sie, was den Text des Theophilus anlangt, für eine bloße Abschrift aus Die Bedenken, die van de Sande Bakhuyzen für den Text des Adamautius äussertA. a. Ο. S. XXX f., machen nichts aus; denn wenn Bodl. auct. Ε. I. 11 auch nur »Abschrift einer revidierten Abschrift« des Venetus wäre, so einer auf Grund unabhängigen handschriftlichen Materials revidierten. Eine vierte Handschrift ist der cod. Vaticanus gr. 1089 chart. saec. XVI — so sicher nach einer Nachricht Mercatis, nicht saec. XIV, wie van de Sande Bakhuyzen angibtA. a. Ο. S. XXVII f.. Des letzteren Vermutung aber, daß Handschrift »wahrscheinlich eine Abschrift« der venezianischen ist, steht auch in Bezug auf unseren Text zu Recht. Als fünfte käme eine Handschrift der Nationalbibliothek zu", + "candidate_score": 0.647205, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_29_31", + "bdc_text": "bruͦder , juncker Glado MeyGlado ( Claudius ) May , gest. 1568 , Bruder des Bendicht May , war Schultheiß zu Burgdorf und 1534 Landvogt zu Morges . Zwischen 1539 und 1550 wurde er mehrfach in den Kleinen Rat Berns gewählt und zu Gesandtschaften abgeordnet. 1564 schrieb er einen Brief an Bullinger ( Zürich StA , E II 360 , 581f) . - Lit. : Z IV 459 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_13", + "psc_text": "60,10), hier ein weiteres Schriftstück von ihm einführte und das mit einer so ungenügenden Bezeichnung wie ἡ Man wird die Möglichkeit nicht von der Hand weisen können ZNTW 1905 S. 255), daß unser Verfasser hier entweder dieselbe Marcells, die er sonst γράμμα, γραφή oder σύγγραμμα nennt, als ἐπιστολή bezeichnetDas konnte er, da sie Konstantin anredete, vgl. S. 190, 15. 212, 20 (auch 186, 21. 194, 17. usw.? vgl. Register Β unter σύ)., oder vielleicht einen einleitenden Dedicationsbrief an KonstantinVgl. S. 58, 20 und Zahn a. a. Ο. S. 46; er hätte dann etwa die gegen den Kaiser (S. 58, 6 f. 21) und die Aufforderung, die Schrift zu lesen (S. 58, 20) enthalten, nebst einer Betonung von Marcells Rechtgläubigkeit, gegen die nun unser Autor S. 31, 26 ff richtet.. Daß ferner Sätze wie S. 58. 14 ff: μάλιστα δέ μοι ἀναγκαῖον ἡγοῦμαι γεγενῆσθαι τὸ γράμμα διὰ τοὺς ἠδικῆσθαι τὸν ἄνδρα", + "candidate_score": 0.646911, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_28_30", + "bdc_text": "Hans Kläui , Aus der Geschichte der Gemeinde Marthalen , Marthalen 1958 , S. 48. , der muͦtterAnna Wyttenbach , geb. May von Rued , vgl . oben Nr. 1801 , Anm. 23 . bruͦder , juncker Glado MeyGlado ( Claudius ) May , gest. 1568 , Bruder des Bendicht May , war Schultheiß zu Burgdorf und 1534 Landvogt zu Morges . Zwischen 1539 und 1550 wurde er mehrfach in den Kleinen Rat Berns gewählt und zu Gesandtschaften abgeordnet. 1564 schrieb er einen Brief an Bullinger ( Zürich StA , E II 360 , 581f) . - Lit. :", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_31", + "psc_text": "— so sicher nach einer Nachricht Mercatis, nicht saec. XIV, wie van de Sande Bakhuyzen angibtA. a. Ο. S. XXVII f.. Des letzteren Vermutung aber, daß Handschrift »wahrscheinlich eine Abschrift« der venezianischen ist, steht auch in Bezug auf unseren Text zu Recht. Als fünfte käme eine Handschrift der Nationalbibliothek zu Paris, cod. Paris, gr. 949 (nicht 969, früher Reg. 2985, 2) chart, 1581 Pantaleon Mamukas von Chios geschriebenVgl. Omont, Inventaire sommaire etc. Ι, 182, auch Catal. Par. Reg. II, 185. Zu dem Schreiber Gardthausen, Griechische Palaeographie S. 335.. Eine sechste Handschrift »adscriptis etiam ex alio codice emendationibus [Excerpta ex iis in Roeskri Bibl. PP. Τ. V. p. 282sq.]« besaß einst Thomas GaleVgl. Fabricius-Harles, Bibliotheca graeca VIl, 395 u. Catal. codd. Angliae et Hibern. II p. 186 Nr. 5888.. Dies ist wahrscheinlich der jetzige cod. Cantabrigiensis Trinity College O. 4. 41, enthaltend neben dem 1613 von Petrus Goldmannus Scotus in der", + "candidate_score": 0.64633, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_29_31", + "bdc_text": "bruͦder , juncker Glado MeyGlado ( Claudius ) May , gest. 1568 , Bruder des Bendicht May , war Schultheiß zu Burgdorf und 1534 Landvogt zu Morges . Zwischen 1539 und 1550 wurde er mehrfach in den Kleinen Rat Berns gewählt und zu Gesandtschaften abgeordnet. 1564 schrieb er einen Brief an Bullinger ( Zürich StA , E II 360 , 581f) . - Lit. : Z IV 459 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_0", + "psc_text": "Einleitung εἰ μὲν οὖν αὐταρκῶς ἔχει τὰ γραφέντα, κρίνειας ἂν αὐτὸς ἐντυγχάνων· εἰ δέ τινα λείποι, καὶ ταῦτα ἂν ἀναπληρώσειας, δηλαδὴ ἀδελφὸς ἀδελφοῦ τὰ ὑστερήματα, εἴπου καὶ θεραπείας δέοιτο, δι’ ἐπανορθώσεως ἐξιώμενος. Euseb. ep. ad Flacillum. Verfasser und Zeit der beiden Schriften Zweifellos rühren die zwei Schriften κατὰ Μαρκέλλου (S. 1, 2) ἐκκλησιαστικὴ θεολογία (S. 98, 13f vgl. 60, 16f 62, 10. 18)Die Bucheinteilung der Schriften stammt sicher von ihrem Verfasser (vgl. S. 60,6.9), von der Einteilung in Capitel und deren Inhaltsangaben ist das nicht gewiß. von einem und demselben Verfasser her. Nicht nur bringen beide z. Τ. identische Excerpte aus Marcell, sondern die Verwandtschaft erstreckt sich auch auf den Wortlaut der eigenen SätzeVgl. S. 42, 24. 32 mit S. 107, 23. 31.. Daß aber hier nicht etwa ein jüngerer Autor einen älteren benutzt, beweisen aufs deutlichste die Stellen: S. 60, 3—10: εἰ πρὸς τὴν ἀδόλεσχον καὶ πολυεπῆ Μαρκέλλου γραφὴν", + "candidate_score": 0.645806, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_46_48", + "bdc_text": "- Lit. : Bern Burgerbibliothek , Ms. h. h. XVII 64 , S. 128 ; ebd. , Mül. 642. 1 , S. 9 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_49", + "psc_text": "ε/καὶ ἐφ’ (beim Seitenwechsel). 26 ἆρ᾿. 61 ἂν εἴρηται. 64, 21 πειρᾶται πειρᾶται 66, 17 κτίστιν. 70, 28 κατασιγάση. 71, 3 ἐτεκτείνατο. 72, 13 ἀπηλλοτρίοται. 74, 14 ἐβιωνέους. 75, 6 ἀποκαλύψει (ebenso 76, 7). 8 ἐσφάλει. 35 παρασκευάσει 79, 33 ἐπαγγέλοιτο. 87, 36 ἀνθροποπαθὲς. 93, 2 δοκεῖ. 97, 17 φήσαιαν. 98, 2 ἐδόξαζεν. 99, 6 πρα��ταίων. 108, 1 ἑνώθη. 109, 1 μένουσαν (in einem Wort). 123,15 μωϋσέα (nur hier). 129,29 u. 31 ὅτε. 132, 20 ἠσαΐας. 137, 23 διαβεβαιοῦτο. 150, 31 διαστειλλάμενος. 151, 21 ἀλλιγορικοῦ. 167, 8 παρεσκευασκέναι. Ausgaben Der erste Druck der beiden Eusebiusschriften stammt aus dem Jahre 1628Eusebii Pamphilii Caesareae Palaestinae episcopi, de demonstratione evangelica libri decem. quibus accessere nondum bactenus editi nee visi contra Marcelum Ancyrae episcopum libri duo: de ecclesiastica theologia tres. omnia studio R. Μ. latine facta, notis illustrata: et indicibus loco suo necessariis locupletata. Parisiis 1628., in dem sie »mit leidlicher Sorgfalt in Bezug", + "candidate_score": 0.643355, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_29_31", + "bdc_text": "bruͦder , juncker Glado MeyGlado ( Claudius ) May , gest. 1568 , Bruder des Bendicht May , war Schultheiß zu Burgdorf und 1534 Landvogt zu Morges . Zwischen 1539 und 1550 wurde er mehrfach in den Kleinen Rat Berns gewählt und zu Gesandtschaften abgeordnet. 1564 schrieb er einen Brief an Bullinger ( Zürich StA , E II 360 , 581f) . - Lit. : Z IV 459 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_12", + "psc_text": "auch in ZNTW 1905 S. 250 f diese Instanz zurückgezogen.. Aber auch die weitere Stelle (S. 31, 22 22ff): τὴν τοῦ Γαλάτου πίστιν, ἢ καὶ μᾶλλον τὴν ἀπιστίαν τὴν εἰς τὸν υἱὸν τοῦ θεοῦ, καιρὸς ἤδη καλεῖ . . . εἰς φῶς ἀγαγεῖν, καὶ τὴν χρόνοις μακροῖς ἐνδομυχήσασαν τῴ ἀνδρὶ κακοδοξίαν βραχὺ περιελθόντας τοῦ τῆς ἐπιστολῆς προσχήματος ἀπογυμνῶσαι, so gewiß sie auf einen Brief Marcells geht meint doch sicher den Rechtfertigungsbrief, den er am Ende seines römischen Aufenthalts an Julius verfaßte. Im Gegenteil, es wäre unser Verfasser, der sonst immer nur mit einer Schrift Marcells zutun hat (S. 1,14. 2,10. 60,10), hier ein weiteres Schriftstück von ihm einführte und das mit einer so ungenügenden Bezeichnung wie ἡ Man wird die Möglichkeit nicht von der Hand weisen können ZNTW 1905 S. 255), daß unser Verfasser hier entweder dieselbe Marcells, die er sonst γράμμα, γραφή oder σύγγραμμα nennt, als ἐπιστολή bezeichnetDas konnte", + "candidate_score": 0.64334, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_47_49", + "bdc_text": "Bern Burgerbibliothek , Ms. h. h. XVII 64 , S. 128 ; ebd. , Mül. 642. 1 , S. 9 ; HBLS II 370 ( mit je divergierenden Angaben). , der dritSamuel Wunderlich , der Bruder von Hans , war mit Margarete Wyttenbach verheiratet ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_32", + "psc_text": "in Roeskri Bibl. PP. Τ. V. p. 282sq.]« besaß einst Thomas GaleVgl. Fabricius-Harles, Bibliotheca graeca VIl, 395 u. Catal. codd. Angliae et Hibern. II p. 186 Nr. 5888.. Dies ist wahrscheinlich der jetzige cod. Cantabrigiensis Trinity College O. 4. 41, enthaltend neben dem 1613 von Petrus Goldmannus Scotus in der Bodleiana abgeschriebenen Adamantius auch die beiden Eusebiusschriften mit dem Datum »Prid. non. Mart. 1695 (nach einer Mitteilung von Swete). In bezug auf den Adamantius ist die Handschrift erwiesenermaßen nur eine Copie des Bodleianus Ε. 1. 11Vgl. van de Sande Bakhuyzen a. a. Ο. S. XXXVI f.. Verschollen ist eine siebente Handschrift, die sich einst in der Bibliothek des kaiserlichen Gesandten in Venedig Don Diego Hurtado de Mendoza daselbst befand und an erster Stelle die 5 Bücher Eusebius gegen Marcell enthalten zu haben scheintVgl. C. Gesner in der Bibliotheca universalis 1545; Graux, Essai sur les origines du fonds grec de l’Escurial.", + "candidate_score": 0.642037, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_36_38", + "bdc_text": "Bernhard von Rodt , Genealogien burgerlicher Geschlechter der Stadt Bern , Bd. 6 = Bern Burgerbibliothek , Ms. h. h. LII 9. 6 , S. 320 ) . Von seinem Briefwechsel mit Bullinger sind insgesamt 5 Schreiben erhalten. - Lit. : Edouard Rott , Les Merveilleux secrétaires-interprètes de l'ambassade de France en Suisse aux XV I ème et XVIIIème siècles , in :", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_33", + "psc_text": "Handschrift, die sich einst in der Bibliothek des kaiserlichen Gesandten in Venedig Don Diego Hurtado de Mendoza daselbst befand und an erster Stelle die 5 Bücher Eusebius gegen Marcell enthalten zu haben scheintVgl. C. Gesner in der Bibliotheca universalis 1545; Graux, Essai sur les origines du fonds grec de l’Escurial. 1880. S. 225. 253.363; Harnack LG I, 2, 497 van de Sande Bakhuyzen a. a. Ο. S. XXXII.. Harnack bemerkt zum Theophilus a. a. O.: »Die Handschrift soll später in die des Μ. Corvinus nach Ofen gekommen sein und ist dann wahrscheinlich von den Türken verschleppt worden. Ihr Verlust läßt sich, seitdem der Marcianus bekannt geworden, verschmerzen. Bereits von Otto (a. a. 0. S. XIX) bemerkt, daß die Handschrift »neque cum Veneto nostro neque cum Bodlejano prorsus consentit«, d. h. ihnen sehr verwandt ist. Aus Graux, Essai p. 137. 225. 253. 363. 399 ist aber zu schließen, daß sie höchst", + "candidate_score": 0.640877, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_29_31", + "bdc_text": "bruͦder , juncker Glado MeyGlado ( Claudius ) May , gest. 1568 , Bruder des Bendicht May , war Schultheiß zu Burgdorf und 1534 Landvogt zu Morges . Zwischen 1539 und 1550 wurde er mehrfach in den Kleinen Rat Berns gewählt und zu Gesandtschaften abgeordnet. 1564 schrieb er einen Brief an Bullinger ( Zürich StA , E II 360 , 581f) . - Lit. : Z IV 459 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_15", + "psc_text": "ποιουμένους (S. 58, 11ff). ist gar nicht bewiesenSagt doch Julius selbst in seinem Brief an Danius etc. (Athan. apol. 23): Ἀθανάσιος δὲ καὶ Μάρκελλος οἱ ἐπίσκοποι πλείονας ἔχουσι τοὺς ὑπὲρ ἑαυτῶν λέγοντας καὶ γράφοντας.. Ebensowenig muß S. 31, 24 f: τὴν χρόνοις μακροῖς ἐνδομυχήσασαν τῷ ἀνδρὶ κακοδοξίαν (vgl. S. 58, 17 f) eine directe Anspielung auf Julius’ Worte (vgl. Athan. apol. c. καὶ οὐ νῦν ταῦτα πεφρονηκέναι διεβεβαιώσατο ἀλλὰ καὶ ἔκπαλαι bedeuten. Warum soll der Ausdruck nicht ohne jede solche Beziehung aus der Sache selbst erwachsen seinDaß endlich wegen S. 19, 8ff, (τὸν μέγαν Εὐσέβιον, οἱ τῆς πλεῖσται καὶ διαφανεῖς ἐπαρχίαι τε καὶ πόλεις μετεποιήθησαν, vgl. auch S. 17,33 f) Eusebius von Nicomedien als bereits verstorben zu denken sei, scheint durch Conybeare noch nicht ausgemacht (ZNTW 1905 S. 258 f).? Eine Reihe weiterer Gründe Conybeares, die man wohl als bezeichnen kann, überzeugt ebensowenig. Wenn in unseren Büchern (vgl. z. B.", + "candidate_score": 0.640317, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_29_31", + "bdc_text": "bruͦder , juncker Glado MeyGlado ( Claudius ) May , gest. 1568 , Bruder des Bendicht May , war Schultheiß zu Burgdorf und 1534 Landvogt zu Morges . Zwischen 1539 und 1550 wurde er mehrfach in den Kleinen Rat Berns gewählt und zu Gesandtschaften abgeordnet. 1564 schrieb er einen Brief an Bullinger ( Zürich StA , E II 360 , 581f) . - Lit. : Z IV 459 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_29", + "psc_text": "sehr jung und offenbar direkt oder indirekt aus der venezianischen hergeleitetAls Beweis genügt eben, daß sie alle an den im Venetus erst zerstörten Stellen (vgl. S. 54 f der Ausgabe und die Nachträge dazu) Lücken lassen oder falsch ergänzen, vgl. Gaisfords Worte u.. Von den beiden Codices Bodleiani auct. Ε. Ι. 10 (früher 2276?) und E. I. 11 sagt bereits GaisfordA. a. Ο. p. IV.: quum recentes sint admodum et proculdubio e Veneto derivati, eos in consilium perraro adhibui. Der hierbei an zweiter Stelle genannte Codex, früher Bodl. Gr. misc. (noch früher NE. B. 6. 8 [2040] Bodl. 211) ist eine seit 1604 in Bodleiana befindliche, im Jahre 1543 von Georgios Tryphon Epidaurius geschriebene Papierhandschrift. Auch HarnackLG I, 2, 497, vgl. auch v. Otto a. a. Ο. S. XVIII ff. erklärt sie, was den Text des Theophilus anlangt, für eine bloße Abschrift aus Die Bedenken, die van de Sande Bakhuyzen", + "candidate_score": 0.63895, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_24", + "bdc_text": "Durch seine Ehefrau Anna Amstad von Schaffhausen wurde er 1549 auch Gerichtsherr zu Marthalen ( Kt .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_250", + "psc_text": "εἰς ἄπειρον κατὰ τὴν τοῦ Μαρκέλλου διδασκαλίαν. εἰκότως ἄρα ταῦτα βασιλέα τὸν ὡς ἀληθῶς θεοφιλῆ καὶ τρισμακάριον κατὰ τοῦ ἀνδρὸς ἐκίνει, καίτοι μυρία κολακεύσαντος καὶ πολλὰ βασιλέως ἐγκώμια αὐτοῦ ἐν συγγράμματι διελθόντος. ταῦτα δὲ καὶ τὴν ἁγίαν σύνοδον ἐν τῇ βασιλικῇ συνελθοῦσαν πόλει ἐξ ἐπαρχιῶν διαφόρων Πόντου καὶ Καππαδοκίας Ἀσίας τε καὶ Φρυγίας καὶ Βιθυνίας Θρᾴκης τε καὶ τῶν ἐπέκεινα μερῶν στηλιτεύειν τὸν ἄνδρα διὰ τῆς κατ’ αὐτοῦ γραφῆς καὶ μὴ θέλουσαν ἐξεβιάζετο. ταῦτα κα��� ἡμᾶς ἐπὶ τὴν μετὰ χεῖρα ἐξέτασιν προελθεῖν κατηνάγκασεν, ὁμοῦ καὶ τοῖς δόξασιν τῇ ἁγίᾳ συνόδῳ παρισταμένους, ὁμοῦ καὶ τοῖς συλλειτουργοῖς προστάξασιν τοῦτο πρᾶξαι τὸ ἱκανὸν ποιουμένους. μάλιστα δέ μοι ἀναγκαῖον ἡγοῦμαι γεγενῆσθαι τὸ γράμμα διὰ τοὺς ἠδικῆσθαι τὸν ἄνδρα νενομικότας. χρὴ γὰρ ἀποθεραπεῦσαι τὴν τῶν ἡμετέρων ἀδελφῶν ὑπόνοιαν διὰ τοῦ φανερὰν καταστῆσαι τὴν μακροῖς μὲν χρόνοις ἐμφωλεύσασαν αὐτῷ εἰς τὸν υἱὸν τοῦ θεοῦ ἀπιστίαν, νυνὶ δὲ ἐληλεγμένην διὰ τῆς αὐτοῦ γραφῆς, ἣν μηδενὸς καλοῦντος αὐτόμολος", + "candidate_score": 0.638572, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_84_86", + "bdc_text": "vor einer stat lige , die im der künigFranz I. von Frankreich. verenim Vorjahr ( eigentlich im Juni 1543 , s. Du Bellay , Mémoires IV 128-130 ) . abgewunen hab , hab 6 sturm dorvor verloren , heist NißDie kaiserlichen Truppen lagerten vor Landrecies ( Dép. Nord , Frankreich) , vgl . Henne VIII 147f und Stälin 577 . Bei der Lokalisierung \"Niß\" ( Nizza ) scheint es sich um ein Missverständnis des Schreibers zu handeln. , und ligt der künig nit wit von im mitt sinen zügseinem Heer. ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_20", + "psc_text": "δὲ πρῶτα δι’ ὣν τοῖς ὀρθῶς καὶ ἐκκλησιαστικῶς γραφεῖσιν ἀντιλέγειν πειρᾶται διαβάλλων τοὺς γράψαντας .... ἄρτι μὲν γὰρ πρὸς Ἀστέριον τὴν ἀντίρρησιν ποιεῖται, ἄρτι δὲ πρὸς Εὐσέβιον τὸν μέγαν. καὶ ἔπειτα ἐπὶ τὸν τοῦ θεοῦ ἄνθρωπον . . . Παυλῖνον . . . καὶ ἐκ τούτου μεταβὰς Ὠριγένει πολεμεῖ . . . ἔπειτα Ναρκίσσῳ ἐπιστρατεύεται καὶ τὸν ἕτερον Εὐσέβιον διώκειDaß er sich nicht zu den von Marcell Angegriffenen zähle, S. 62, 27 ff: τὸ μὲν γὰρ τοὺς τοῦ θεοῦ λειτουργοὺς πρὸς αὐτοῦ διαβεβλῆσθαι . . . εἴχετό τινος εἰκότος Übrigens ist w. e. seh. Eusebius von Nicomedien nur S. 17, 33. 19, 9. 20, 30 gemeint, an allen andern Stellen von S. 26, 11 ab scheint Εὐσεβίος den von Caesarea zu bezeichnen. Das allein entspricht der Ankündigung S. 18, 10. Gewiß muß S. 26, 28 ff von dem gleichen Eusebius die Rede sein, wie S. 27, ff (Zahn a. a.", + "candidate_score": 0.637554, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_47_49", + "bdc_text": "Bern Burgerbibliothek , Ms. h. h. XVII 64 , S. 128 ; ebd. , Mül. 642. 1 , S. 9 ; HBLS II 370 ( mit je divergierenden Angaben). , der dritSamuel Wunderlich , der Bruder von Hans , war mit Margarete Wyttenbach verheiratet ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_54", + "psc_text": "3), der andere von den beiden in Oxford schon damals vorhandenen (vgl. zu p. 110 a 10). Nach dem oben über die Handschriften Gesagten ist aber klar, daß sein Text ein durchaus befriedigender selbst dann nicht geworden wäre, wenn der Druck sorgfältiger corrigiert, die Bibelstellen und Marcellfragmente reinlicher herausgestellt wären. Dennoch begnügte man sich lange mit Montagus TextEin schlechter Nachdruck existiert von 1688, vgl. Fabricius-Harles a. a. Ο VII, 394, Zahn a. a. Ο. S. 2, Anm. 3., und einzig Christian Heinrich Georg Rettberg (Re) lieferte in seinen MarcellianaGottingae 1794. schätzenswerte Beiträge zur Textkritik, wenn auch nur auf Grund der Montaguschen Ausgabe. Eine neue Ausgabe des ganzen Textes erschien erst wieder im Jahre 1852, und zwar von Thomas Gaisford (Ga)Vgl. oben S. XVI, Anm. 1.. Dieser stützte sich, in richtiger Erkenntnis der Sachlage, allein, oder doch so gut wie allein, auf die venezianische Handschrift, von der er eine Collation Th.", + "candidate_score": 0.636223, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_47_49", + "bdc_text": "Bern Burgerbibliothek , Ms. h. h. XVII 64 , S. 128 ; ebd. , Mül. 642. 1 , S. 9 ; HBLS II 370 ( mit je divergierenden Angaben). , der dritSamuel Wunderlich , der Bruder von Hans , war mit Margarete Wyttenbach verheiratet ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_35", + "psc_text": "Beschreibung folgendes dienen mag. Die 185 Blätter umfassende Handschrift kam aus dem Besitze des Cardinais Bessarion nach dessen Tode im Jahre 1472 in die Marcusbibliothek. Sie enthältVgl. V. Otto a. a. Ο. S. XV ff, und Graeca D. Marci Bibliotheca 1740. I, 260. 1) fol. 1a τοῦ ἐν ἁγίοις πατρὸς ἡμῶν γρηγορίου ἐπισκόπου νύσης πρὸς τὰ ἀπολιναρίου ἀντιρρητικός. 2) fol. 29b εὐσεβίου τοῦ παμφίλου τῶν κατὰ μαρκέλλου τοῦ ἀγκύρας ἐπισκόπου λόγος αݲ. 3) fol. 48a τῶ τιμιωτάτω καὶ ἀγαπητῶ συλλειτουργῶ φλακίλλω εὐσεβίος ἐν κυρίω χαίρειν (folgen die 3 Bücher de ecclesiastica theologia). 4) fol. 92a διάλεκτος ἀδαμαντίου τοῦ καὶ ὠριγένους περὶ τῆς εἰς θεὸν ὀρθῆς πίστεως κτλ. 5) fol. 125b ζαχαρίου σχολαστικοῦ χριστιανοῦ τοῦ γενομένου μετὰ ταῦτα ἐπισκόπου μιτθλήνης ὁ διάλογος ἀμμώνιος ὅτι οὐ συναΐδιος τῶ θεῶ ὁ κόσμος κτλ. 6) fol. 143a αἰνείου σοφιστοῦ διάλογος θεόφραστος ὅτι οὐκ ἔστιν ἀνθρώπων προβιοτὴ καὶ ὅτι ἀθάνατος ἡ ψυχή. 7) fol. 160b", + "candidate_score": 0.636051, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_36_38", + "bdc_text": "Bernhard von Rodt , Genealogien burgerlicher Geschlechter der Stadt Bern , Bd. 6 = Bern Burgerbibliothek , Ms. h. h. LII 9. 6 , S. 320 ) . Von seinem Briefwechsel mit Bullinger sind insgesamt 5 Schreiben erhalten. - Lit. : Edouard Rott , Les Merveilleux secrétaires-interprètes de l'ambassade de France en Suisse aux XV I ème et XVIIIème siècles , in :", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_35", + "psc_text": "Beschreibung folgendes dienen mag. Die 185 Blätter umfassende Handschrift kam aus dem Besitze des Cardinais Bessarion nach dessen Tode im Jahre 1472 in die Marcusbibliothek. Sie enthältVgl. V. Otto a. a. Ο. S. XV ff, und Graeca D. Marci Bibliotheca 1740. I, 260. 1) fol. 1a τοῦ ἐν ἁγίοις πατρὸς ἡμῶν γρηγορίου ἐπισκόπου νύσης πρὸς τὰ ἀπολιναρίου ἀντιρρητικός. 2) fol. 29b εὐσεβίου τοῦ παμφίλου τῶν κατὰ μαρκέλλου τοῦ ἀγκύρας ἐπισκόπου λόγος αݲ. 3) fol. 48a τῶ τιμιωτάτω καὶ ἀγαπητῶ συλλειτουργῶ φλακίλλω εὐσεβίος ἐν κυρίω χαίρειν (folgen die 3 Bücher de ecclesiastica theologia). 4) fol. 92a διάλεκτος ἀδαμαντίου τοῦ καὶ ὠριγένους περὶ τῆς εἰς θεὸν ὀρθῆς πίστεως κτλ. 5) fol. 125b ζαχαρίου σχολαστικοῦ χριστιανοῦ τοῦ γενομένου μετὰ ταῦτα ἐπισκόπου μιτθλήνης ὁ διάλογος ἀμμώνιος ὅτι οὐ συναΐδιος τῶ θεῶ ὁ κόσμος κτλ. 6) fol. 143a αἰνείου σοφιστοῦ διάλογος θεόφραστος ὅτι οὐκ ἔστιν ἀνθρώπων προβιοτὴ καὶ ὅτι ἀθάνατος ἡ ψυχή. 7) fol. 160b", + "candidate_score": 0.63252, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_29_31", + "bdc_text": "bruͦder , juncker Glado MeyGlado ( Claudius ) May , gest. 1568 , Bruder des Bendicht May , war Schultheiß zu Burgdorf und 1534 Landvogt zu Morges . Zwischen 1539 und 1550 wurde er mehrfach in den Kleinen Rat Berns gewählt und zu Gesandtschaften abgeordnet. 1564 schrieb er einen Brief an Bullinger ( Zürich StA , E II 360 , 581f) . - Lit. : Z IV 459 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_30", + "psc_text": "eine seit 1604 in Bodleiana befindliche, im Jahre 1543 von Georgios Tryphon Epidaurius geschriebene Papierhandschrift. Auch HarnackLG I, 2, 497, vgl. auch v. Otto a. a. Ο. S. XVIII ff. erklärt sie, was den Text des Theophilus anlangt, für eine bloße Abschrift aus Die Bedenken, die van de Sande Bakhuyzen für den Text des Adamautius äussertA. a. Ο. S. XXX f., machen nichts aus; denn wenn Bodl. auct. Ε. I. 11 auch nur »Abschrift einer revidierten Abschrift« des Venetus wäre, so einer auf Grund unabhängigen handschriftlichen Materials revidierten. Eine vierte Handschrift ist der cod. Vaticanus gr. 1089 chart. saec. XVI — so sicher nach einer Nachricht Mercatis, nicht saec. XIV, wie van de Sande Bakhuyzen angibtA. a. Ο. S. XXVII f.. Des letzteren Vermutung aber, daß Handschrift »wahrscheinlich eine Abschrift« der venezianischen ist, steht auch in Bezug auf unseren Text zu Recht. Als fünfte käme eine Handschrift der Nationalbibliothek zu", + "candidate_score": 0.632422, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_47_49", + "bdc_text": "Bern Burgerbibliothek , Ms. h. h. XVII 64 , S. 128 ; ebd. , Mül. 642. 1 , S. 9 ; HBLS II 370 ( mit je divergierenden Angaben). , der dritSamuel Wunderlich , der Bruder von Hans , war mit Margarete Wyttenbach verheiratet ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_31", + "psc_text": "— so sicher nach einer Nachricht Mercatis, nicht saec. XIV, wie van de Sande Bakhuyzen angibtA. a. Ο. S. XXVII f.. Des letzteren Vermutung aber, daß Handschrift »wahrscheinlich eine Abschrift« der venezianischen ist, steht auch in Bezug auf unseren Text zu Recht. Als fünfte käme eine Handschrift der Nationalbibliothek zu Paris, cod. Paris, gr. 949 (nicht 969, früher Reg. 2985, 2) chart, 1581 Pantaleon Mamukas von Chios geschriebenVgl. Omont, Inventaire sommaire etc. Ι, 182, auch Catal. Par. Reg. II, 185. Zu dem Schreiber Gardthausen, Griechische Palaeographie S. 335.. Eine sechste Handschrift »adscriptis etiam ex alio codice emendationibus [Excerpta ex iis in Roeskri Bibl. PP. Τ. V. p. 282sq.]« besaß einst Thomas GaleVgl. Fabricius-Harles, Bibliotheca graeca VIl, 395 u. Catal. codd. Angliae et Hibern. II p. 186 Nr. 5888.. Dies ist wahrscheinlich der jetzige cod. Cantabrigiensis Trinity College O. 4. 41, enthaltend neben dem 1613 von Petrus Goldmannus Scotus in der", + "candidate_score": 0.631477, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_30_32", + "bdc_text": "Zwischen 1539 und 1550 wurde er mehrfach in den Kleinen Rat Berns gewählt und zu Gesandtschaften abgeordnet. 1564 schrieb er einen Brief an Bullinger ( Zürich StA , E II 360 , 581f) . - Lit. : Z IV 459 ; HBLS V 57. , ouch ir bruder , sinen zwen dochterman Schwiegersöhne .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_153", + "psc_text": "ἐχόντων περὶ θεοῦ δόξαν. ὤδινεν γὰρ ἀληθῶς δριμεῖάν τινα καὶ πικρὰν ὠδῖνα, ὅτι ἠπίστατο Γαλάτας περὶ θεοσεβείας μὴ ὥσπερ ἐκεῖνος δοξάζοντας, μηδὲ δύο οὐσίας τε καὶ πράγματα καὶ δυνάμεις καὶ θεοὺς λέγοντας. τήρει δὲ ταῦτα ὅπως διαλοιδορεῖται πικρῶς τῷ μηδὲν εἰρηκότι πλεῖον, ὡς αὐτὸς γράφει, ἢ τὸ ἀποστολικὸν ῥητόν. καὶ νῦν δύο μὲν θεοὺς λέγειν τὸν Εὐσέβιον ὁμολογεῖ, ὡς ἂν τὸν υἱὸν τοῦ θεοῦ θεολογοῦντα σὺν τῷ πατρί· προϊὼν δ’ ἐν τοῖς ἕξῆς, ὥσπερ ἐπιλελησμένος ὧν ἐνταῦθα κατηγόρηκεν, τὸν αὐτὸν πειρᾶται διαβάλλειν ὡς ψιλὸν ἄνθρωπον τὸν Χριστὸν εἶναι λέγοντα. ἑξῆς δὲ τοῖς προκειμένοις ἐπισυνάπτει πολλήν τινα καὶ μακρὰν φλυαρίαν, τά τε ὄντα τά τε μὴ ὄντα ἑαυτῷ συνείρων, μονονουχὶ κατὰ τοὺς φήσαντας τὰ χείλη ἡμῶν παρ’ ἡμῶν ἐστιν· τίς ἡμῶν κύριός ἐστιν«; δι’ ὧν δείκνυται, καθὼς ἀρχόμενος ἔφην τοῦ συγγράμματος, ἐξ ὑπερβαλλούσης ἔχθρας τε καὶ μισαδελφίας ἐπιπηδήσας τῇ γραφῇ. μεταβὰς δ’ ἐκ τούτων Ἀστέριον αὖθις τραγῳδεῖ, μακρὰν ἀποτείνων καὶ περὶ", + "candidate_score": 0.629823, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_41_43", + "bdc_text": "und juncker Picius BruglerSulpitius Brüggler , gest. 1591( ? ) , gehörte wohl ab 1546 dem Großen und ab 1557 dem Kleinen Rat an. 1554-1556 war er Landvogt im Maiental ( Valle Maggia , Kt . Tessin ; s. EA IV/le 1420 ) ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_56", + "psc_text": "so fehlt in Gaisfords Ausgabe S. 27/28 § 28, S. 47 kommt zweimal § 25 vor, S. 49—62 steht ἐξ 1955 statt 29—65 (d. h. noch richtiger 30—66), S, 74/75 kommt zweimal § 13 vor, S. 221/222 zählt §§ 6—9 statt 9—12! und die Hervorhebung der Marcellfragmente durch besondern Druck erhöhen die Brauchbarkeit der Ausgabe. Die lateinische Übersetzung ist allerdings einfach nach Montagu wieder ab- gedruckt. Aber die Gaisfordsche Ausgabe kann doch nicht für abschließend angesehn werden. Einmal nämlich hat sie den Codex Venetus nicht völlig ausgenutzt; vielleicht z. Τ. nicht durch Schuld der Collation, sondern durch eigentümliche Mißgriffe bei ihrer Benutzung durch den Herausgeber. Z. B. gehörte Anm. r S. 12 (Gaisfords) nicht zu Z. sondern zu Z. 7; Anm. r S. 25 nicht zu Z. 3, sondern zu Z. 4; Anm. q S. 55 zu Z. 15, nicht Z. 11; Anm. r S. 102 zu S. 103, 2;", + "candidate_score": 0.629803, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_29_31", + "bdc_text": "bruͦder , juncker Glado MeyGlado ( Claudius ) May , gest. 1568 , Bruder des Bendicht May , war Schultheiß zu Burgdorf und 1534 Landvogt zu Morges . Zwischen 1539 und 1550 wurde er mehrfach in den Kleinen Rat Berns gewählt und zu Gesandtschaften abgeordnet. 1564 schrieb er einen Brief an Bullinger ( Zürich StA , E II 360 , 581f) . - Lit. : Z IV 459 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_11", + "psc_text": "S. 544 f. die Gründe für denen Caspari den Brief Marcells auf 337/38 datiert hat., bleibt seine wichtigste Aufstellung unerwiesen, nämlich die, daß der Verfasser von contra Marcellum den Brief Marcells Julius anführe. Sein erster Beweis dafür (ZNTW 1903 S 330 verfehlt; denn die Worte (S. 18, 14 f): ἄρξομαι τοίνυν ἀπὸ τῆς ὑπ’ αὐτοῦ γραφείσης ἐπιστολῆς πρὸς ἕκαστον τῶν μὴ ὀρθῶς γραφέντων ἀντιλέγειν sind gar nicht Worte des Verfassers von contra Marcellum über einen Brief Marcells, sondern hier spricht Marcell selbst über einen Brief des AsteriusVgl. Harnack a. a. Ο. und meine Ausgabe zu S. 18, 14ff. Conybeare denn auch in ZNTW 1905 S. 250 f diese Instanz zurückgezogen.. Aber auch die weitere Stelle (S. 31, 22 22ff): τὴν τοῦ Γαλάτου πίστιν, ἢ καὶ μᾶλλον τὴν ἀπιστίαν τὴν εἰς τὸν υἱὸν τοῦ θεοῦ, καιρὸς ἤδη καλεῖ . . . εἰς φῶς ἀγαγεῖν, καὶ τὴν χρόνοις μακροῖς ἐνδομυχήσασαν τῴ ἀνδρὶ", + "candidate_score": 0.629351, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_46_48", + "bdc_text": "- Lit. : Bern Burgerbibliothek , Ms. h. h. XVII 64 , S. 128 ; ebd. , Mül. 642. 1 , S. 9 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_32", + "psc_text": "in Roeskri Bibl. PP. Τ. V. p. 282sq.]« besaß einst Thomas GaleVgl. Fabricius-Harles, Bibliotheca graeca VIl, 395 u. Catal. codd. Angliae et Hibern. II p. 186 Nr. 5888.. Dies ist wahrscheinlich der jetzige cod. Cantabrigiensis Trinity College O. 4. 41, enthaltend neben dem 1613 von Petrus Goldmannus Scotus in der Bodleiana abgeschriebenen Adamantius auch die beiden Eusebiusschriften mit dem Datum »Prid. non. Mart. 1695 (nach einer Mitteilung von Swete). In bezug auf den Adamantius ist die Handschrift erwiesenermaßen nur eine Copie des Bodleianus Ε. 1. 11Vgl. van de Sande Bakhuyzen a. a. Ο. S. XXXVI f.. Verschollen ist eine siebente Handschrift, die sich einst in der Bibliothek des kaiserlichen Gesandten in Venedig Don Diego Hurtado de Mendoza daselbst befand und an erster Stelle die 5 Bücher Eusebius gegen Marcell enthalten zu haben scheintVgl. C. Gesner in der Bibliotheca universalis 1545; Graux, Essai sur les origines du fonds grec de l’Escurial.", + "candidate_score": 0.628804, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_41_43", + "bdc_text": "und juncker Picius BruglerSulpitius Brüggler , gest. 1591( ? ) , gehörte wohl ab 1546 dem Großen und ab 1557 dem Kleinen Rat an. 1554-1556 war er Landvogt im Maiental ( Valle Maggia , Kt . Tessin ; s. EA IV/le 1420 ) ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_55", + "psc_text": "Montaguschen Ausgabe. Eine neue Ausgabe des ganzen Textes erschien erst wieder im Jahre 1852, und zwar von Thomas Gaisford (Ga)Vgl. oben S. XVI, Anm. 1.. Dieser stützte sich, in richtiger Erkenntnis der Sachlage, allein, oder doch so gut wie allein, auf die venezianische Handschrift, von der er eine Collation Th. Heyses besaßVgl. a. a. Ο. p. III und die Anmerkungen auf S. 105 — 107 usw. in Gaisfords Ausgabe.. Er hat infolge dessen unter Benutzung von Vorschlägen Montagus und Rettbergs und Hinzufügung einiger eigener Emendatiouen einen wesentlich besseren Text liefern können. Eine ParagrapheneinteilungLeider ist sie etwas flüchtig gemacht oder corrigiert; so fehlt in Gaisfords Ausgabe S. 27/28 § 28, S. 47 kommt zweimal § 25 vor, S. 49—62 steht ἐξ 1955 statt 29—65 (d. h. noch richtiger 30—66), S, 74/75 kommt zweimal § 13 vor, S. 221/222 zählt §§ 6—9 statt 9—12! und die Hervorhebung der Marcellfragmente durch besondern Druck", + "candidate_score": 0.628703, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_6_8", + "bdc_text": "in welchem Schreiben . ich nun woll verston , das villicht irir über der Zeile nachgetragen. vermeinen , so die eren fruntschafftehrenwerte Verwandtschaft.", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_241", + "psc_text": "τρόπον τινὰ ἐξομολογούμενος ὅτι μηδὲν ἠπίστατο ὧν ἔλεγεν· διὸ ἐπάγει λέγων εἰ δέ τις περὶ τῆς σαρκὸς ταύτης τῆς ἐν τῷ λόγῳ ἀθανάτου γεγ��νυίας πυνθάνοιτο, τί φαμεν πρὸς αὐτόν; ὅτι δογματίζειν μὲν ἡμεῖς περὶ ὧν μὴ ἀκριβῶς παρὰ τῶν θείων μεμαθήκαμεν γραφῶν οὐκ ἀσφαλὲς εἶναι νομίζομεν. πῶς γὰρ τοῦτο πράττειν δυνατὸν τοῖς καὶ τὰ ἑτέρων ἀνατρέπουσιν δόγματα; ἀλλ’ ἐροῦμεν πρὸς τοὺς τὸν ἀκριβῆ περὶ τούτου μαθεῖν παρ’ ἡμῶν βουλομένους λόγον, ὅτι πειθόμενοι τῷ ἱερῷ ἀποστόλῳ ἴσμεν ὅτι οὕτως ἡμᾶς ὁρᾶν τὰ ἀποκεκρυμμένα μυστήρια προσήκει, ὡς αὐτὸς ἔφη »βλέπομεν γὰρ ἄρτι« φησὶν » δι’ ἐσόπτρου ἐν αἰνίγματι, τότε δὲ πρόσωπον πρὸς πρόσωπον· ἄρτι γινώσκομεν ἐκ μέρους, τότε δὲ ἐπιγνωσόμεθα καθὼς καὶ ἐπεγνώσθημεν« . ὥστε μή μου πυνθάνου περὶ ὧν σαφῶς παρὰ τῆς θείας γραφῆς μὴ μεμάθηκα. διὰ τοῦτο τοίνυν οὐδὲ περὶ τῆς θείας ἐκείνης τῆς τῷ θείῳ λόγῳ κοινωνησάσης σαρκὸς σαφῶς εἰπεῖν δυνήσομαι. νυνὶ δὲ πιστεύω ταῖς θείαις γραφαῖς, ὅτι εἷς", + "candidate_score": 0.627891, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_36_38", + "bdc_text": "Bernhard von Rodt , Genealogien burgerlicher Geschlechter der Stadt Bern , Bd. 6 = Bern Burgerbibliothek , Ms. h. h. LII 9. 6 , S. 320 ) . Von seinem Briefwechsel mit Bullinger sind insgesamt 5 Schreiben erhalten. - Lit. : Edouard Rott , Les Merveilleux secrétaires-interprètes de l'ambassade de France en Suisse aux XV I ème et XVIIIème siècles , in :", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_13", + "psc_text": "60,10), hier ein weiteres Schriftstück von ihm einführte und das mit einer so ungenügenden Bezeichnung wie ἡ Man wird die Möglichkeit nicht von der Hand weisen können ZNTW 1905 S. 255), daß unser Verfasser hier entweder dieselbe Marcells, die er sonst γράμμα, γραφή oder σύγγραμμα nennt, als ἐπιστολή bezeichnetDas konnte er, da sie Konstantin anredete, vgl. S. 190, 15. 212, 20 (auch 186, 21. 194, 17. usw.? vgl. Register Β unter σύ)., oder vielleicht einen einleitenden Dedicationsbrief an KonstantinVgl. S. 58, 20 und Zahn a. a. Ο. S. 46; er hätte dann etwa die gegen den Kaiser (S. 58, 6 f. 21) und die Aufforderung, die Schrift zu lesen (S. 58, 20) enthalten, nebst einer Betonung von Marcells Rechtgläubigkeit, gegen die nun unser Autor S. 31, 26 ff richtet.. Daß ferner Sätze wie S. 58. 14 ff: μάλιστα δέ μοι ἀναγκαῖον ἡγοῦμαι γεγενῆσθαι τὸ γράμμα διὰ τοὺς ἠδικῆσθαι τὸν ἄνδρα", + "candidate_score": 0.627545, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_41_43", + "bdc_text": "und juncker Picius BruglerSulpitius Brüggler , gest. 1591( ? ) , gehörte wohl ab 1546 dem Großen und ab 1557 dem Kleinen Rat an. 1554-1556 war er Landvogt im Maiental ( Valle Maggia , Kt . Tessin ; s. EA IV/le 1420 ) ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_15", + "psc_text": "ποιουμένους (S. 58, 11ff). ist gar nicht bewiesenSagt doch Julius selbst in seinem Brief an Danius etc. (Athan. apol. 23): Ἀθανάσιος δὲ καὶ Μάρκελλος οἱ ἐπίσκοποι πλείονας ἔχουσι τοὺς ὑπὲρ ἑαυτῶν λέγοντας καὶ γράφοντας.. Ebensowenig muß S. 31, 24 f: τὴν χρόνοις μακροῖς ἐνδομυχήσασαν τῷ ἀνδρὶ κακοδοξίαν (vgl. S. 58, 17 f) eine directe Anspielung auf Julius’ Worte (vgl. Athan. apol. c. καὶ οὐ νῦν ταῦτα πεφρονηκέναι διεβεβαιώσατο ἀλλὰ καὶ ἔκπαλαι bedeuten. Warum soll der Ausdruck nicht ohne jede solche Beziehung aus der Sache selbst erwachsen seinDaß endlich wegen S. 19, 8ff, (τὸν μέγαν Εὐσέβιον, οἱ τῆς πλεῖσται καὶ διαφανεῖς ἐπαρχίαι τε καὶ πόλεις μετεποιήθησαν, vgl. auch S. 17,33 f) Eusebius von Nicomedien als bereits verstorben zu denken sei, scheint durch Conybeare noch nicht ausgemacht (ZNTW 1905 S. 258 f).? Eine Reihe weiterer Gründe Conybeares, die man wohl als bezeichnen kann, überzeugt ebensowenig. Wenn in unseren Büchern (vgl. z. B.", + "candidate_score": 0.62711, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_83_85", + "bdc_text": "sind etliche botten von den houpluten heruß komen , die sagen , das der keyserKarl V . vor einer stat lige , die im der künigFranz I. von Frankreich. verenim Vorjahr ( eigentlich im Juni 1543 , s. Du Bellay , Mémoires IV 128-130 ) . abgewunen hab , hab 6 sturm dorvor verloren , heist NißDie kaiserlichen Truppen lagerten vor Landrecies ( Dép. Nord , Frankreich) , vgl . Henne VIII 147f und Stälin 577 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_15", + "psc_text": "ποιουμένους (S. 58, 11ff). ist gar nicht bewiesenSagt doch Julius selbst in seinem Brief an Danius etc. (Athan. apol. 23): Ἀθανάσιος δὲ καὶ Μάρκελλος οἱ ἐπίσκοποι πλείονας ἔχουσι τοὺς ὑπὲρ ἑαυτῶν λέγοντας καὶ γράφοντας.. Ebensowenig muß S. 31, 24 f: τὴν χρόνοις μακροῖς ἐνδομυχήσασαν τῷ ἀνδρὶ κακοδοξίαν (vgl. S. 58, 17 f) eine directe Anspielung auf Julius’ Worte (vgl. Athan. apol. c. καὶ οὐ νῦν ταῦτα πεφρονηκέναι διεβεβαιώσατο ἀλλὰ καὶ ἔκπαλαι bedeuten. Warum soll der Ausdruck nicht ohne jede solche Beziehung aus der Sache selbst erwachsen seinDaß endlich wegen S. 19, 8ff, (τὸν μέγαν Εὐσέβιον, οἱ τῆς πλεῖσται καὶ διαφανεῖς ἐπαρχίαι τε καὶ πόλεις μετεποιήθησαν, vgl. auch S. 17,33 f) Eusebius von Nicomedien als bereits verstorben zu denken sei, scheint durch Conybeare noch nicht ausgemacht (ZNTW 1905 S. 258 f).? Eine Reihe weiterer Gründe Conybeares, die man wohl als bezeichnen kann, überzeugt ebensowenig. Wenn in unseren Büchern (vgl. z. B.", + "candidate_score": 0.62708, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_47_49", + "bdc_text": "Bern Burgerbibliothek , Ms. h. h. XVII 64 , S. 128 ; ebd. , Mül. 642. 1 , S. 9 ; HBLS II 370 ( mit je divergierenden Angaben). , der dritSamuel Wunderlich , der Bruder von Hans , war mit Margarete Wyttenbach verheiratet ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_49", + "psc_text": "ε/καὶ ἐφ’ (beim Seitenwechsel). 26 ἆρ᾿. 61 ἂν εἴρηται. 64, 21 πειρᾶται πειρᾶται 66, 17 κτίστιν. 70, 28 κατασιγάση. 71, 3 ἐτεκτείνατο. 72, 13 ἀπηλλοτρίοται. 74, 14 ἐβιωνέους. 75, 6 ἀποκαλύψει (ebenso 76, 7). 8 ἐσφάλει. 35 παρασκευάσει 79, 33 ἐπαγγέλοιτο. 87, 36 ἀνθροποπαθὲς. 93, 2 δοκεῖ. 97, 17 φήσαιαν. 98, 2 ἐδόξαζεν. 99, 6 πρακταίων. 108, 1 ἑνώθη. 109, 1 μένουσαν (in einem Wort). 123,15 μωϋσέα (nur hier). 129,29 u. 31 ὅτε. 132, 20 ἠσαΐας. 137, 23 διαβεβαιοῦτο. 150, 31 διαστειλλάμενος. 151, 21 ἀλλιγορικοῦ. 167, 8 παρεσκευασκέναι. Ausgaben Der erste Druck der beiden Eusebiusschriften stammt aus dem Jahre 1628Eusebii Pamphilii Caesareae Palaestinae episcopi, de demonstratione evangelica libri decem. quibus accessere nondum bactenus editi nee visi contra Marcelum Ancyrae episcopum libri duo: de ecclesiastica theologia tres. omnia studio R. Μ. latine facta, notis illustrata: et indicibus loco suo necessariis locupletata. Parisiis 1628., in dem sie »mit leidlicher Sorgfalt in Bezug", + "candidate_score": 0.627063, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_36_38", + "bdc_text": "Bernhard von Rodt , Genealogien burgerlicher Geschlechter der Stadt Bern , Bd. 6 = Bern Burgerbibliothek , Ms. h. h. LII 9. 6 , S. 320 ) . Von seinem Briefwechsel mit Bullinger sind insgesamt 5 Schreiben erhalten. - Lit. : Edouard Rott , Les Merveilleux secrétaires-interprètes de l'ambassade de France en Suisse aux XV I ème et XVIIIème siècles , in :", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_68", + "psc_text": "Schrift aus den wenigen Stücken nicht ausreichendEine nähere Begründung würde zu weit führen.. Eine Anordnung aber nach dem der Fragmente ist auch hypothetisch, zumal Marcell oft auf die gleichen Dinge zu sprechen gekommen sein muß (vgl. S. 43, 16. 193 204, 34 usw.). Rettbergs auf dem zweiten Wege gewonnene, vorläufig üble Anordnung habe ich deshalb einfach beibehalten. Eine Tabelle des Vorkommens der Marcellfragmente im Eusenbiustext folgt hierIch bemerke ausdrücklich, daß in meinem Eusebiustexte die Rettbergschen Nummern beibehalten (und dabei um 109—115 vermehrt) worden während die Marcellfragmente meine genauere Zählung aufweisen.. Nr. Kl 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 Nr. Re 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 12 13 c. Marc. II 8.9,11.19.12,31 11, 10 19, 30 c. Marc. II 45, 11 45, 15 45, 18 45, 25 44, 18 46, 12 46, 18 46, 23", + "candidate_score": 0.625922, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_6_8", + "bdc_text": "in welchem Schreiben . ich nun woll verston , das villicht irir über der Zeile nachgetragen. vermeinen , so die eren fruntschafftehrenwerte Verwandtschaft.", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_139", + "psc_text": "δυνηθεὶς συνεῖναι, ὡς διὰ μὲν τῆς προτέρας παραθέσεως τὸ ἀσώματον καὶ ἀπαθὲς τοῦ πατρὸς ἐδήλου, διὰ δὲ τῆς δευτέρας τὸ μὴ χρόνῳ πρὸ πάντων δὲ αἰώνων τὸν υἱὸν γεγεννηκέναι. αὖθις δὲ μεθ’ ἕτερα περὶ τοῦ Ὠριγένους ὁ αὐτὸς ταῦτα γράφει καίτοι εἰ δεῖ τἀληθὲς περὶ Ὠριγένους εἰπεῖν, τοῦτο προσήκει λέγειν, ὅτι ἄρτι τῶν κατὰ φιλοσοφίαν ἀποστὰς μαθημάτων, καὶ τοῖς θείοις ὁμιλῆσαι προελόμενος λόγοις πρὸ τῆς ἀκριβοῦς τῶν γραφῶν καταλήψεως, διὰ τὸ πολὺ καὶ φιλότιμον τῆς ἔξωθεν παιδεύσεως θᾶττον τοῦ δέοντος ἀρξάμενος ὑπογράφειν ὑπὸ τῶν τῆς φιλοσοφίας παρήχθη λόγων, καί τινα δι’ αὐτοὺς οὐ καλῶς γέγραφεν. δῆλον δέ· ἔτι γὰρ τῶν Πλάτωνος μεμνημένος δογμάτων, καὶ τῆς τῶν ἀρχῶν παρ’ αὐτῷ διαφορᾶς, ΠΕΡΙ ΑΡΧΩΝ γέγραφεν βιβλίον, καὶ ταύτην τῷ συγγράμματι τὴν ἐπιγραφὴν ἔθετο. δεῖγμα δὲ τούτου μέγιστον τὸ μηδὲ ἄλλοθέν ποθεν τὴν ἀρχὴν τῶν λέξεων αὐτὸν ἢ τὴν ἐπιγραφὴν τοῦ βιβλίου ποιήσασθαι, ἀλλ’ ἀπὸ τῶν Πλάτωνι λεχθέντων ῥημάτων· γέγραφεν γὰρ ἀρχόμενος οὕτως·", + "candidate_score": 0.625041, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_37_39", + "bdc_text": "Von seinem Briefwechsel mit Bullinger sind insgesamt 5 Schreiben erhalten. - Lit. : Edouard Rott , Les Merveilleux secrétaires-interprètes de l'ambassade de France en Suisse aux XV I ème et XVIIIème siècles , in : Musée neuchâtelois 1898 , S. 231-236 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_33", + "psc_text": "Handschrift, die sich einst in der Bibliothek des kaiserlichen Gesandten in Venedig Don Diego Hurtado de Mendoza daselbst befand und an erster Stelle die 5 Bücher Eusebius gegen Marcell enthalten zu haben scheintVgl. C. Gesner in der Bibliotheca universalis 1545; Graux, Essai sur les origines du fonds grec de l’Escurial. 1880. S. 225. 253.363; Harnack LG I, 2, 497 van de Sande Bakhuyzen a. a. Ο. S. XXXII.. Harnack bemerkt zum Theophilus a. a. O.: »Die Handschrift soll später in die des Μ. Corvinus nach Ofen gekommen sein und ist dann wahrscheinlich von den Türken verschleppt worden. Ihr Verlust läßt sich, seitdem der Marcianus bekannt geworden, verschmerzen. Bereits von Otto (a. a. 0. S. XIX) bemerkt, daß die Handschrift »neque cum Veneto nostro neque cum Bodlejano prorsus consentit«, d. h. ihnen sehr verwandt ist. Aus Graux, Essai p. 137. 225. 253. 363. 399 ist aber zu schließen, daß sie höchst", + "candidate_score": 0.624055, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_36_38", + "bdc_text": "Bernhard von Rodt , Genealogien burgerlicher Geschlechter der Stadt Bern , Bd. 6 = Bern Burgerbibliothek , Ms. h. h. LII 9. 6 , S. 320 ) . Von seinem Briefwechsel mit Bullinger sind insgesamt 5 Schreiben erhalten. - Lit. : Edouard Rott , Les Merveilleux secrétaires-interprètes de l'ambassade de France en Suisse aux XV I ème et XVIIIème siècles , in :", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_5", + "psc_text": "1 — 2: τῷ τιμιωτάτῳ καὶ ἀγαπητῷ συλλειτουργῷ Φλακίλλῳ Εὐσεβίος ἐν κυρίῳ χαίρειν. Nun bezeichnet aber die einzige selbständige HandschriftVgl. S. XVI ff. unserer beiden Werke, der cod. Venetus Marc. gr. 496, auf fol. 29v die beiden Bücher contra Marcellum ausdrücklich als Eigentum Εὐσεβίου τοῦ Παμφίλου τῶν κατὰ Μαρκέλλου τοῦ Ἀγκύρας ἐπισκόπου (S. 1, 1 — 3)Die sonst noch von Conybeare ZNTW 1903 S. 330 angeführten Unter- und Überschriften steh η nicht in V.. Kein Zweifel, daß sie auch die drei folgenden Bücher de ecclesiastica theologia demselben zuschreibt. Und damit stimmt das Zeugnis des SocratesConybeare ZNTW 1903 S. 330 möchte die Überschrift des Venetus auf Socrates’ Einfluß zurückführen, um nur einem eugnis gegenüber zu stehn. Socrates selbst aber habe den Autor nicht überliefert erhalten, sondern erst selbst aus der Inschrift des Briefes an Flacillus fälschlich auf Eusebius von Caesarea geschlossen (ZNTW 1905 S. 264 f). Es ist jedoch nicht gerade", + "candidate_score": 0.623862, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_24_26", + "bdc_text": "Durch seine Ehefrau Anna Amstad von Schaffhausen wurde er 1549 auch Gerichtsherr zu Marthalen ( Kt . Zürich) . - Lit. : Z IV 459 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_11", + "psc_text": "S. 544 f. die Gründe für denen Caspari den Brief Marcells auf 337/38 datiert hat., bleibt seine wichtigste Aufstellung unerwiesen, nämlich die, daß der Verfasser von contra Marcellum den Brief Marcells Julius anführe. Sein erster Beweis dafür (ZNTW 1903 S 330 verfehlt; denn die Worte (S. 18, 14 f): ἄρξομαι τοίνυν ἀπὸ τῆς ὑπ’ αὐτοῦ γραφείσης ἐπιστολῆς πρὸς ἕκαστον τῶν μὴ ὀρθῶς γραφέντων ἀντιλέγειν sind gar nicht Worte des Verfassers von contra Marcellum über einen Brief Marcells, sondern hier spricht Marcell selbst über einen Brief des AsteriusVgl. Harnack a. a. Ο. und meine Ausgabe zu S. 18, 14ff. Conybeare denn auch in ZNTW 1905 S. 250 f diese Instanz zurückgezogen.. Aber auch die weitere Stelle (S. 31, 22 22ff): τὴν τοῦ Γαλάτου πίστιν, ἢ καὶ μᾶλλον τὴν ἀπιστίαν τὴν εἰς τὸν υἱὸν τοῦ θεοῦ, καιρὸς ἤδη καλεῖ . . . εἰς φῶς ἀγαγεῖν, καὶ τὴν χρόνοις μακροῖς ἐνδομυχήσασαν τῴ ἀνδρὶ", + "candidate_score": 0.623642, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_46_48", + "bdc_text": "- Lit. : Bern Burgerbibliothek , Ms. h. h. XVII 64 , S. 128 ; ebd. , Mül. 642. 1 , S. 9 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_53", + "psc_text": "ab, 148b 10 usw.). Er hat aber gar nicht eine einzige Handschrift gehabt, sondern neben der eigentlich seinen, die sich besonders daraus müßte feststelleu lassen, daß in ihr auch das ganze Stück meiner Ausgabe S. 104, 33 (καὶ) — 105 21 (μείζων μού ἐστιν) fehlte (vgl. zu p. 110 a 10)Der Cantabrigiensis ist zu jung, um als Vorlage für den Druck gedient zu haben, vgl. oben S. XVII, und die Bodleiani enthalten beide S. 104, 33—105, 21., noch eine zweite (vgl. zu p. 94 c 7,118 b 10); und zwar war diese ein cod. Bodleianus (vgl. zu p. 149 a 3), der andere von den beiden in Oxford schon damals vorhandenen (vgl. zu p. 110 a 10). Nach dem oben über die Handschriften Gesagten ist aber klar, daß sein Text ein durchaus befriedigender selbst dann nicht geworden wäre, wenn der Druck sorgfältiger corrigiert, die Bibelstellen und Marcellfragmente reinlicher herausgestellt wären.", + "candidate_score": 0.622816, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_37_39", + "bdc_text": "Von seinem Briefwechsel mit Bullinger sind insgesamt 5 Schreiben erhalten. - Lit. : Edouard Rott , Les Merveilleux secrétaires-interprètes de l'ambassade de France en Suisse aux XV I ème et XVIIIème siècles , in : Musée neuchâtelois 1898 , S. 231-236 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_32", + "psc_text": "in Roeskri Bibl. PP. Τ. V. p. 282sq.]« besaß einst Thomas GaleVgl. Fabricius-Harles, Bibliotheca graeca VIl, 395 u. Catal. codd. Angliae et Hibern. II p. 186 Nr. 5888.. Dies ist wahrscheinlich der jetzige cod. Cantabrigiensis Trinity College O. 4. 41, enthaltend neben dem 1613 von Petrus Goldmannus Scotus in der Bodleiana abgeschriebenen Adamantius auch die beiden Eusebiusschriften mit dem Datum »Prid. non. Mart. 1695 (nach einer Mitteilung von Swete). In bezug auf den Adamantius ist die Handschrift erwiesenermaßen nur eine Copie des Bodleianus Ε. 1. 11Vgl. van de Sande Bakhuyzen a. a. Ο. S. XXXVI f.. Verschollen ist eine siebente Handschrift, die sich einst in der Bibliothek des kaiserlichen Gesandten in Venedig Don Diego Hurtado de Mendoza daselbst befand und an erster Stelle die 5 Bücher Eusebius gegen Marcell enthalten zu haben scheintVgl. C. Gesner in der Bibliotheca universalis 1545; Graux, Essai sur les origines du fonds grec de l’Escurial.", + "candidate_score": 0.621948, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_82_84", + "bdc_text": "Oktober . sind etliche botten von den houpluten heruß komen , die sagen , das der keyserKarl V . vor einer stat lige , die im der künigFranz I. von Frankreich. verenim Vorjahr ( eigentlich im Juni 1543 , s. Du Bellay , Mémoires IV 128-130 ) .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_15", + "psc_text": "ποιουμένους (S. 58, 11ff). ist gar nicht bewiesenSagt doch Julius selbst in seinem Brief an Danius etc. (Athan. apol. 23): Ἀθανάσιος δὲ καὶ Μάρκελλος οἱ ἐπίσκοποι πλείο��ας ἔχουσι τοὺς ὑπὲρ ἑαυτῶν λέγοντας καὶ γράφοντας.. Ebensowenig muß S. 31, 24 f: τὴν χρόνοις μακροῖς ἐνδομυχήσασαν τῷ ἀνδρὶ κακοδοξίαν (vgl. S. 58, 17 f) eine directe Anspielung auf Julius’ Worte (vgl. Athan. apol. c. καὶ οὐ νῦν ταῦτα πεφρονηκέναι διεβεβαιώσατο ἀλλὰ καὶ ἔκπαλαι bedeuten. Warum soll der Ausdruck nicht ohne jede solche Beziehung aus der Sache selbst erwachsen seinDaß endlich wegen S. 19, 8ff, (τὸν μέγαν Εὐσέβιον, οἱ τῆς πλεῖσται καὶ διαφανεῖς ἐπαρχίαι τε καὶ πόλεις μετεποιήθησαν, vgl. auch S. 17,33 f) Eusebius von Nicomedien als bereits verstorben zu denken sei, scheint durch Conybeare noch nicht ausgemacht (ZNTW 1905 S. 258 f).? Eine Reihe weiterer Gründe Conybeares, die man wohl als bezeichnen kann, überzeugt ebensowenig. Wenn in unseren Büchern (vgl. z. B.", + "candidate_score": 0.620864, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_36_38", + "bdc_text": "Bernhard von Rodt , Genealogien burgerlicher Geschlechter der Stadt Bern , Bd. 6 = Bern Burgerbibliothek , Ms. h. h. LII 9. 6 , S. 320 ) . Von seinem Briefwechsel mit Bullinger sind insgesamt 5 Schreiben erhalten. - Lit. : Edouard Rott , Les Merveilleux secrétaires-interprètes de l'ambassade de France en Suisse aux XV I ème et XVIIIème siècles , in :", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_64", + "psc_text": "leisten lassen. Socrates, Epiphanius, Origenes usw. sind mit den wichtigsten Varianten aus ihren brauchbarsten Ausgaben angeführtZum Epiphanius konnte ich Notizen über die Handschriften benutzen.. Der kritische Apparat enthält die wichtigsten Lesungen der Handschrift, sowie die beachtenswerten Verbesserungsvorschläge der KritikerMit Mo Re Ga habe ich die ausdrücklich von Montagu, Rettberg und Gaisford vorgeschlagenen Änderungen bezeichnet, mit m r g die in ihrem Text stillschweigend gemachten; m r bedeutet die Randnoten der Montaguschen Ausgabe da, wo nicht feststeht, ob eine Conjectur von Mo oder eine Randlesart seiner Handschrift vorliegt.. Bei den mehrfach überlieferten Marcellfragmenten sind die Parallelstellen verglichen und als Zeuge mit der Sigle »and. St.« eingeführtWo »and. St.« oder LXX und NT eine Emendation nötig machten, habe ich in der Regel nicht erst angemerkt, ob die Correctur auch von Mo Re oder andern vorgeschlagen war.. Die Register zum Eusebius sind wegen der Echtheitsfrage besonders ausführlich gestaltet. Vom Wortlaut des Textes mußte", + "candidate_score": 0.620599, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_41", + "bdc_text": "und juncker Picius BruglerSulpitius Brüggler , gest. 1591( ? ) , gehörte wohl ab 1546 dem Großen und ab 1557 dem Kleinen Rat an. 1554-1556 war er Landvogt im Maiental ( Valle Maggia , Kt .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_15", + "psc_text": "ποιουμένους (S. 58, 11ff). ist gar nicht bewiesenSagt doch Julius selbst in seinem Brief an Danius etc. (Athan. apol. 23): Ἀθανάσιος δὲ καὶ Μάρκελλος οἱ ἐπίσκοποι πλείονας ἔχουσι τοὺς ὑπὲρ ἑαυτῶν λέγοντας καὶ γράφοντας.. Ebensowenig muß S. 31, 24 f: τὴν χρόνοις μακροῖς ἐνδομυχήσασαν τῷ ἀνδρὶ κακοδοξίαν (vgl. S. 58, 17 f) eine directe Anspielung auf Julius’ Worte (vgl. Athan. apol. c. καὶ οὐ νῦν ταῦτα πεφρονηκέναι διεβεβαιώσατο ἀλλὰ καὶ ἔκπαλαι bedeuten. Warum soll der Ausdruck nicht ohne jede solche Beziehung aus der Sache selbst erwachsen seinDaß endlich wegen S. 19, 8ff, (τὸν μέγαν Εὐσέβιον, οἱ τῆς πλεῖσται καὶ διαφανεῖς ἐπαρχίαι τε καὶ πόλεις μετεποιήθησαν, vgl. auch S. 17,33 f) Eusebius von Nicomedien als bereits verstorben zu denken sei, scheint durch Conybeare noch nicht ausgemacht (ZNTW 1905 S. 258 f).? Eine Reihe weiterer Gründe Conybeares, die man wohl als bezeichnen kann, überzeugt ebensowenig. Wenn in unseren Büchern (vgl. z. B.", + "candidate_score": 0.620126, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_46_48", + "bdc_text": "- Lit. : Bern Burgerbibliothek , Ms. h. h. XVII 64 , S. 128 ; ebd. , Mül. 642. 1 , S. 9 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_35", + "psc_text": "Beschreibung folgendes dienen mag. Die 185 Blätter umfassende Handschrift kam aus dem Besitze des Cardinais Bessarion nach dessen Tode im Jahre 1472 in die Marcusbibliothek. Sie enthältVgl. V. Otto a. a. Ο. S. XV ff, und Graeca D. Marci Bibliotheca 1740. I, 260. 1) fol. 1a τοῦ ἐν ἁγίοις πατρὸς ἡμῶν γρηγορίου ἐπισκόπου νύσης πρὸς τὰ ἀπολιναρίου ἀντιρρητικός. 2) fol. 29b εὐσεβίου τοῦ παμφίλου τῶν κατὰ μαρκέλλου τοῦ ἀγκύρας ἐπισκόπου λόγος αݲ. 3) fol. 48a τῶ τιμιωτάτω καὶ ἀγαπητῶ συλλειτουργῶ φλακίλλω εὐσεβίος ἐν κυρίω χαίρειν (folgen die 3 Bücher de ecclesiastica theologia). 4) fol. 92a διάλεκτος ἀδαμαντίου τοῦ καὶ ὠριγένους περὶ τῆς εἰς θεὸν ὀρθῆς πίστεως κτλ. 5) fol. 125b ζαχαρίου σχολαστικοῦ χριστιανοῦ τοῦ γενομένου μετὰ ταῦτα ἐπισκόπου μιτθλήνης ὁ διάλογος ἀμμώνιος ὅτι οὐ συναΐδιος τῶ θεῶ ὁ κόσμος κτλ. 6) fol. 143a αἰνείου σοφιστοῦ διάλογος θεόφραστος ὅτι οὐκ ἔστιν ἀνθρώπων προβιοτὴ καὶ ὅτι ἀθάνατος ἡ ψυχή. 7) fol. 160b", + "candidate_score": 0.619669, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_36_38", + "bdc_text": "Bernhard von Rodt , Genealogien burgerlicher Geschlechter der Stadt Bern , Bd. 6 = Bern Burgerbibliothek , Ms. h. h. LII 9. 6 , S. 320 ) . Von seinem Briefwechsel mit Bullinger sind insgesamt 5 Schreiben erhalten. - Lit. : Edouard Rott , Les Merveilleux secrétaires-interprètes de l'ambassade de France en Suisse aux XV I ème et XVIIIème siècles , in :", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_66", + "psc_text": "des Zettelkatalogs übersehn ist, konnte es nicht wieder gut gemacht werden. Einer Rechtfertigung bedarf schließlich noch die Beigabe einer Sammlung der Marcellfragmente. Sie ist nach reiflichen Erwägungen erfolgt. Weniger aus dem Grunde, daß in Rettbergs Marcelliana einige Fragmente (Nr. 122 — 128) gar nicht, einige in mangelhafter Benutzung des Eusebius und falsch abgegrenzt (wie Nr. 101 = Re 90)Zwei Fragmente sind bei Rettberg doppelt gezählt: 35=97 und 43 = 81. alle aber auf ungenügender handschriftlicher Grundlage gedruckt sind. Aber der schon mehrfach erwähnte Umstand, daß ein sehr erheblicher Teil der Marcellfragmente nicht nur einmal, sondern an zwei, drei, vier und mehr Stellen des Eusebiustextes citiert Avird, verlangte eine neue Separatausgabe, in der die parallelen Überlieferungen in einander gearbeitet vorgeführt werden. Und vollends schienen die dringend Register zum Marceil technisch eine solche vorauszusetzen. Daß ich die Fragmente am liebsten auch in einer möglichst Marcells entsprechenden Reihenfolge neu georhnet hätte, hat mich", + "candidate_score": 0.619575, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_36_38", + "bdc_text": "Bernhard von Rodt , Genealogien burgerlicher Geschlechter der Stadt Bern , Bd. 6 = Bern Burgerbibliothek , Ms. h. h. LII 9. 6 , S. 320 ) . Von seinem Briefwechsel mit Bullinger sind insgesamt 5 Schreiben erhalten. - Lit. : Edouard Rott , Les Merveilleux secrétaires-interprètes de l'ambassade de France en Suisse aux XV I ème et XVIIIème siècles , in :", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_28", + "psc_text": "libri: Εὐσεβίου τοῦ Παμφίλου λόγοι β΄ Μάρκελλον τὸν Γαλάτην ἐξ αὐτῶν τῶν ἐκείνῳ συγγεγραμμένων· καὶ ἕτεροι τοῦ αὐτοῦ Εὐσεβίου λόγοι γ΄ ἀνατρέποντες τὰ Μαρκέλλου. Es steht mit der Überlieferung der beiden Eusebiusschriften also ganz entsprechend wie mit der der drei Βücher des Theophilus Antiochien an AutolycusVgl. v.Otto Corp. Apol. VIII p. XVIII; Harnack TU I, 1,78. LG 1,2, 496 f. und des Dialogs des AdamantiusEd. von de Sande Bakhuyzen 1901 S. XXVI ff; doch hat dieser die Sachlage nicht erkannt, sondern erst Koetschau ThLZ 1901, 475ff; vgl. GGA 1905 S. 674 Anm. 1.. Dieweiteren bisher bekannt gewordenen Handschriften sind sämtlich sehr jung und offenbar direkt oder indirekt aus der venezianischen hergeleitetAls Beweis genügt eben, daß sie alle an den im Venetus erst zerstörten Stellen (vgl. S. 54 f der Ausgabe und die Nachträge dazu) Lücken lassen oder falsch ergänzen, vgl. Gaisfords Worte u.. Von den beiden Codices Bodleiani auct. Ε.", + "candidate_score": 0.618654, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_37_39", + "bdc_text": "Von seinem Briefwechsel mit Bullinger sind insgesamt 5 Schreiben erhalten. - Lit. : Edouard Rott , Les Merveilleux secrétaires-interprètes de l'ambassade de France en Suisse aux XV I ème et XVIIIème siècles , in : Musée neuchâtelois 1898 , S. 231-236 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_5", + "psc_text": "1 — 2: τῷ τιμιωτάτῳ καὶ ἀγαπητῷ συλλειτου��γῷ Φλακίλλῳ Εὐσεβίος ἐν κυρίῳ χαίρειν. Nun bezeichnet aber die einzige selbständige HandschriftVgl. S. XVI ff. unserer beiden Werke, der cod. Venetus Marc. gr. 496, auf fol. 29v die beiden Bücher contra Marcellum ausdrücklich als Eigentum Εὐσεβίου τοῦ Παμφίλου τῶν κατὰ Μαρκέλλου τοῦ Ἀγκύρας ἐπισκόπου (S. 1, 1 — 3)Die sonst noch von Conybeare ZNTW 1903 S. 330 angeführten Unter- und Überschriften steh η nicht in V.. Kein Zweifel, daß sie auch die drei folgenden Bücher de ecclesiastica theologia demselben zuschreibt. Und damit stimmt das Zeugnis des SocratesConybeare ZNTW 1903 S. 330 möchte die Überschrift des Venetus auf Socrates’ Einfluß zurückführen, um nur einem eugnis gegenüber zu stehn. Socrates selbst aber habe den Autor nicht überliefert erhalten, sondern erst selbst aus der Inschrift des Briefes an Flacillus fälschlich auf Eusebius von Caesarea geschlossen (ZNTW 1905 S. 264 f). Es ist jedoch nicht gerade", + "candidate_score": 0.616295, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_37_39", + "bdc_text": "Von seinem Briefwechsel mit Bullinger sind insgesamt 5 Schreiben erhalten. - Lit. : Edouard Rott , Les Merveilleux secrétaires-interprètes de l'ambassade de France en Suisse aux XV I ème et XVIIIème siècles , in : Musée neuchâtelois 1898 , S. 231-236 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_12", + "psc_text": "auch in ZNTW 1905 S. 250 f diese Instanz zurückgezogen.. Aber auch die weitere Stelle (S. 31, 22 22ff): τὴν τοῦ Γαλάτου πίστιν, ἢ καὶ μᾶλλον τὴν ἀπιστίαν τὴν εἰς τὸν υἱὸν τοῦ θεοῦ, καιρὸς ἤδη καλεῖ . . . εἰς φῶς ἀγαγεῖν, καὶ τὴν χρόνοις μακροῖς ἐνδομυχήσασαν τῴ ἀνδρὶ κακοδοξίαν βραχὺ περιελθόντας τοῦ τῆς ἐπιστολῆς προσχήματος ἀπογυμνῶσαι, so gewiß sie auf einen Brief Marcells geht meint doch sicher den Rechtfertigungsbrief, den er am Ende seines römischen Aufenthalts an Julius verfaßte. Im Gegenteil, es wäre unser Verfasser, der sonst immer nur mit einer Schrift Marcells zutun hat (S. 1,14. 2,10. 60,10), hier ein weiteres Schriftstück von ihm einführte und das mit einer so ungenügenden Bezeichnung wie ἡ Man wird die Möglichkeit nicht von der Hand weisen können ZNTW 1905 S. 255), daß unser Verfasser hier entweder dieselbe Marcells, die er sonst γράμμα, γραφή oder σύγγραμμα nennt, als ἐπιστολή bezeichnetDas konnte", + "candidate_score": 0.615207, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_37_39", + "bdc_text": "Von seinem Briefwechsel mit Bullinger sind insgesamt 5 Schreiben erhalten. - Lit. : Edouard Rott , Les Merveilleux secrétaires-interprètes de l'ambassade de France en Suisse aux XV I ème et XVIIIème siècles , in : Musée neuchâtelois 1898 , S. 231-236 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_68", + "psc_text": "Schrift aus den wenigen Stücken nicht ausreichendEine nähere Begründung würde zu weit führen.. Eine Anordnung aber nach dem der Fragmente ist auch hypothetisch, zumal Marcell oft auf die gleichen Dinge zu sprechen gekommen sein muß (vgl. S. 43, 16. 193 204, 34 usw.). Rettbergs auf dem zweiten Wege gewonnene, vorläufig üble Anordnung habe ich deshalb einfach beibehalten. Eine Tabelle des Vorkommens der Marcellfragmente im Eusenbiustext folgt hierIch bemerke ausdrücklich, daß in meinem Eusebiustexte die Rettbergschen Nummern beibehalten (und dabei um 109—115 vermehrt) worden während die Marcellfragmente meine genauere Zählung aufweisen.. Nr. Kl 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 Nr. Re 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 12 13 c. Marc. II 8.9,11.19.12,31 11, 10 19, 30 c. Marc. II 45, 11 45, 15 45, 18 45, 25 44, 18 46, 12 46, 18 46, 23", + "candidate_score": 0.613375, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_7_9", + "bdc_text": "ich nun woll verston , das villicht irir über der Zeile nachgetragen. vermeinen , so die eren fruntschafftehrenwerte Verwandtschaft. zuͦ samen koment , wenn sich die beiden an der Hochzeit beteiligten Familien treffen. möcht villicht etwas spansStreit .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_1", + "psc_text": "aus Marcell, sondern die Verwandtschaft erstreckt sich auch auf den Wortlaut der eigenen SätzeVgl. S. 42, 24. 32 mit S. 107, 23. 31.. Daß aber hier nicht etwa ein jüngerer Autor einen älteren benutzt, beweisen aufs deutlichste die Stellen: S. 60, 3—10: εἰ πρὸς τὴν ἀδόλεσχον καὶ πολυεπῆ Μαρκέλλου γραφὴν τὰ παρ’ ἡμῶν ἐν βραχέσιν ἤρκεσεν, οὐ χρὴ θαυμάζειν· οὐ γὰρ δὴ πολλῶν ἔδει λόγων πρὸς ἀνατροπὴν τῶν αὐτόθεν καὶ τοῖς τυχοῦσιν κατεγνωσμένων. διὸ δὴ ἐν δυσὶ τοῖς πρώτοις μόνῃ τῇ παραθέσει τῶν τοῦ ἀνδρὸς ῥημάτων χρησάμενος δίχα πάσης ἀντιρρήσεως ἐξ αὐτῶν τὸν κατ’ αὐτῶν ἔλεγχον φανερὸν ἐποιούμην. νυνὶ δὲ πρὸς ἐκείνῃ τῇ φῶρα καὶ τὴν ἀνατροπὴν τῶν αὐτῶν διὰ τριῶν τῶν μετὰ χεῖρας προσήγαγον. S. 62, 5—21: ἐγὼ μὲν ᾤμην ἐξαρκεῖν τὰς τῶν αὐτοῦ Μαρκέλλου φωνῶν παραθέσεις, ἃς διὰ τῶν ἔμπροσθεν ἀνελεξάμην, πρὸς τὸν καθ’ ἑαυτῶν ἔλεγχον. οὕτω γὰρ προφανῆ καὶ ἀδιάτρεπτον τὴν ἄρνησιν τοῦ υἱοῦ τοῦ θεοῦ περιεῖχον,", + "candidate_score": 0.608878, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_37_39", + "bdc_text": "Von seinem Briefwechsel mit Bullinger sind insgesamt 5 Schreiben erhalten. - Lit. : Edouard Rott , Les Merveilleux secrétaires-interprètes de l'ambassade de France en Suisse aux XV I ème et XVIIIème siècles , in : Musée neuchâtelois 1898 , S. 231-236 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_35", + "psc_text": "Beschreibung folgendes dienen mag. Die 185 Blätter umfassende Handschrift kam aus dem Besitze des Cardinais Bessarion nach dessen Tode im Jahre 1472 in die Marcusbibliothek. Sie enthältVgl. V. Otto a. a. Ο. S. XV ff, und Graeca D. Marci Bibliotheca 1740. I, 260. 1) fol. 1a τοῦ ἐν ἁγίοις πατρὸς ἡμῶν γρηγορίου ἐπισκόπου νύσης πρὸς τὰ ἀπολιναρίου ἀντιρρητικός. 2) fol. 29b εὐσεβίου τοῦ παμφίλου τῶν κατὰ μαρκέλλου τοῦ ἀγκύρας ἐπισκόπου λόγος αݲ. 3) fol. 48a τῶ τιμιωτάτω καὶ ἀγαπητῶ συλλειτουργῶ φλακίλλω εὐσεβίος ἐν κυρίω χαίρειν (folgen die 3 Bücher de ecclesiastica theologia). 4) fol. 92a διάλεκτος ἀδαμαντίου τοῦ καὶ ὠριγένους περὶ τῆς εἰς θεὸν ὀρθῆς πίστεως κτλ. 5) fol. 125b ζαχαρίου σχολαστικοῦ χριστιανοῦ τοῦ γενομένου μετὰ ταῦτα ἐπισκόπου μιτθλήνης ὁ διάλογος ἀμμώνιος ὅτι οὐ συναΐδιος τῶ θεῶ ὁ κόσμος κτλ. 6) fol. 143a αἰνείου σοφιστοῦ διάλογος θεόφραστος ὅτι οὐκ ἔστιν ἀνθρώπων προβιοτὴ καὶ ὅτι ἀθάνατος ἡ ψυχή. 7) fol. 160b", + "candidate_score": 0.605776, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_38_40", + "bdc_text": "Edouard Rott , Les Merveilleux secrétaires-interprètes de l'ambassade de France en Suisse aux XV I ème et XVIIIème siècles , in : Musée neuchâtelois 1898 , S. 231-236 ; HBLS V 86 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_241", + "psc_text": "τρόπον τινὰ ἐξομολογούμενος ὅτι μηδὲν ἠπίστατο ὧν ἔλεγεν· διὸ ἐπάγει λέγων εἰ δέ τις περὶ τῆς σαρκὸς ταύτης τῆς ἐν τῷ λόγῳ ἀθανάτου γεγονυίας πυνθάνοιτο, τί φαμεν πρὸς αὐτόν; ὅτι δογματίζειν μὲν ἡμεῖς περὶ ὧν μὴ ἀκριβῶς παρὰ τῶν θείων μεμαθήκαμεν γραφῶν οὐκ ἀσφαλὲς εἶναι νομίζομεν. πῶς γὰρ τοῦτο πράττειν δυνατὸν τοῖς καὶ τὰ ἑτέρων ἀνατρέπουσιν δόγματα; ἀλλ’ ἐροῦμεν πρὸς τοὺς τὸν ἀκριβῆ περὶ τούτου μαθεῖν παρ’ ἡμῶν βουλομένους λόγον, ὅτι πειθόμενοι τῷ ἱερῷ ἀποστόλῳ ἴσμεν ὅτι οὕτως ἡμᾶς ὁρᾶν τὰ ἀποκεκρυμμένα μυστήρια προσήκει, ὡς αὐτὸς ἔφη »βλέπομεν γὰρ ἄρτι« φησὶν » δι’ ἐσόπτρου ἐν αἰνίγματι, τότε δὲ πρόσωπον πρὸς πρόσωπον· ἄρτι γινώσκομεν ἐκ μέρους, τότε δὲ ἐπιγνωσόμεθα καθὼς καὶ ἐπεγνώσθημεν« . ὥστε μή μου πυνθάνου περὶ ὧν σαφῶς παρὰ τῆς θείας γραφῆς μὴ μεμάθηκα. διὰ τοῦτο τοίνυν οὐδὲ περὶ τῆς θείας ἐκείνης τῆς τῷ θείῳ λόγῳ κοινωνησάσ��ς σαρκὸς σαφῶς εἰπεῖν δυνήσομαι. νυνὶ δὲ πιστεύω ταῖς θείαις γραφαῖς, ὅτι εἷς", + "candidate_score": 0.588889, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 6, + "cf_id": "cf010", + "work_id": "stoa0104a.stoa003.opp-lat1", + "max_score": 0.670368, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_0_2", + "bdc_text": "Fryd und gnad von gott dem vatter durch Cristum Jesum sig zuͦ allen zitten mit unß allen . Demnoch min willig dienst und was ich eren , liebs und guͦtz vermag , sig üch alle zitt bereit . Lieber her und bruͦder , üwer schribenBullingers Antwort auf Fuchs ' Schreiben vom 15 .", + "psc_chunk_id": "stoa0104a.stoa003.opp-lat1_window_64", + "psc_text": "ad hoc ut sit V, ut sit Cyprianus test. II13, III 39 3 omnes V I omne v 4 curuent V teste Bigaltio, flectant V teste libro Goetting., flectatur v 5 nolenti iohanni G se adorare V 8 iesus dns W, hic dns G, iesu domini V patientia eius v 13 autem potius O laboremus V 14 adque om. W 15 euenerit Gl DE BONO PATIKNTIAE EXPLICIT W, CECILI CIPRIANI DE PATIENTTA EXPLICIT G", + "candidate_score": 0.670368, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 7, + "cf_id": "cf020", + "work_id": "029_Hieronymus-Stridonensis_Epistola-Pauli-ad-Romanos", + "max_score": 0.669635, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_0_2", + "bdc_text": "Fryd und gnad von gott dem vatter durch Cristum Jesum sig zuͦ allen zitten mit unß allen . Demnoch min willig dienst und was ich eren , liebs und guͦtz vermag , sig üch alle zitt bereit . Lieber her und bruͦder , üwer schribenBullingers Antwort auf Fuchs ' Schreiben vom 15 .", + "psc_chunk_id": "029_Hieronymus-Stridonensis_Epistola-Pauli-ad-Romanos_window_58", + "psc_text": "Debemus autem nos firmiores imbecillitates [ Ms. imbecillitatem] infirmorum sustinere, et non nobis placere. Unusquisque vestrum proximo suo placeat in bonum, ad aedificationem. Etenim Christus non sibi placuit, sed sicut scriptum est: Improperia improperantium tibi ceciderunt super me. Quaecumque enim scripta sunt, ad nostram doctrinam scripta sunt: ut per patientiam, et consolationem Scripturarum, spem habeamus. Deus autem patientiae et solatii, det vobis idipsum sapere in alterutrum secundum Jesum Christum: ut unanimes, uno ore honorificetis Deum, et patrem Domini nostri Jesu Christi. Propter quod suscipite invicem, sicut et Christus suscepit vos in honorem Dei. Dico enim Christum Jesum ministrum fuisse circumcisionis propter veritatem Dei, ad confirmandas promissiones patrum: Gentes autem super misericordia honorare Deum, sicut scriptum est: Propterea confitebor tibi in gentibus, Domine, et nomini tuo cantabo. Et iterum dicit: Laetamini, gentes, cum plebe ejus. Et iterum: Laudate, omnes gentes, Dominum: et magnificate eum, omnes populi. Et rursus Isaias ait: Erit", + "candidate_score": 0.669635, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_88_90", + "bdc_text": "Grussend mir alle guͦtte herren und bruͤder , minen herren burgenmeisterBürgermeister Diethelm Röist . und alle andre guͦtte fründt . Es thuͦtt uch ouch griessen all min hußgesind .", + "psc_chunk_id": "029_Hieronymus-Stridonensis_Epistola-Pauli-ad-Romanos_window_64", + "psc_text": "Salutate Andronicum et Juniam [ Mss. Julium], cognatos et concaptivos meos: qui sunt nobiles in Apostolis, qui et ante me fuerunt in Christo. Salutate Ampliatum dilectissimum mihi in Domino. Salutate Urbanum adjutorem nostrum in Christo Jesu, et Stachyn dilectum meum. Salutate Appellen probum in Christo. Salutate eos, qui sunt ex Aristoboli domo. Salutate Herodionem cognatum meum. Salutate eos, qui sunt ex Narcissi domo, qui sunt in Domino. Salutate Tryphaenam et Tryphosam, quae laborant in Domino. Salutate Persidem clarissimam, quae multum laboravit in Domino. Salutate Rufum electum in Domino, et matrem ejus, et meam. Salutate Asyncritum, Phlegontem, Hermam, Patrobam, Hermen, et qui cum eis sunt, fratres. Salutate Philologum et Juliam; Nereum et sororem ejus, et Olympiadem, et omnes, qui cum eis sunt, sanctos. Salutate invicem in osculo sancto. Salutant vos omnes Ecclesiae Christi. Rogo autem vos, fratres, ut observetis eos, qui dissensiones et offendicula, praeter doctrinam quam vos didicistis, faciunt, et", + "candidate_score": 0.606204, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 8, + "cf_id": "cf001", + "work_id": "tlg1443.tlg001.1st1K-grc1", + "max_score": 0.667299, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_0_2", + "bdc_text": "Fryd und gnad von gott dem vatter durch Cristum Jesum sig zuͦ allen zitten mit unß allen . Demnoch min willig dienst und was ich eren , liebs und guͦtz vermag , sig üch alle zitt bereit . Lieber her und bruͦder , üwer schribenBullingers Antwort auf Fuchs ' Schreiben vom 15 .", + "psc_chunk_id": "tlg1443.tlg001.1st1K-grc1_window_80", + "psc_text": "θέλουσιν γὰρ ὑμῖν εὖ πράσσειν θεὸς ἕτοιμος εἰς τὸ παρέχειν. pare/xein B, parasxei=n Gg. Ἀσπάζεται ὑμᾶς ἡ ἀγάπη τῶν ἀδελφῶν τῶν ἐν Τρωάδι, ὅθεν καὶ γράφω ὑμῖν διὰ Βούρρου, *bo/rrou *b; the spelling of this varies considerably both here and in Eph. ii, 1, and Philad. xi, 2. It is possiblo that *bo/rros, shich has some support in L is really right. ὅν ἀπεστείλατε μετ̓ ἐμοῦ ἅμα Ἐφεσίοις, τοῖς ἀδελφοῖς ὑμῶν, ὃς κατὰ πάντα με ἀνέπαυσεν. καὶ ὄφελον πάντες αὐτὸν ἐμιμοῦντο, ὄντα ἐξεμπλάριον θεοῦ διακονίας. ἀμείψεται αὐτὸν ἡ χάρις κατὰ πάντα. ἀσπάζομαι τὸν ἀξιόθεον ἐπίσκοπον καὶ θεοπρεπὲς πρεσβυτέριον καὶ τοὺς συνδούλους μου διακόνους καὶ τοὺς κατ̓ ἄνδρα καὶ κοινῇ πάντας ἐν ὀνόματι Ἰησοῦ Χριστοῦ καὶ τῇ σαρκὶ αὐτοῦ καὶ τῷ αἵματι, πάθει τε καὶ ἀναστάσει σαρκικῇ τε καὶ πνευματικῇ, ἐν ἑνότητι θεοῦ καὶ ὑμῶν. χάρις ὑμῖν, ἕλεος, εἰρήνη, ὑπομονὴ διὰ παντός. Ἀσπάζομαι τοὺς οἴκους τῶν ἀδελφῶν μου σὺν γυναιξὶ καὶ", + "candidate_score": 0.667299, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_0_2", + "bdc_text": "Fryd und gnad von gott dem vatter durch Cristum Jesum sig zuͦ allen zitten mit unß allen . Demnoch min willig dienst und was ich eren , liebs und guͦtz vermag , sig üch alle zitt bereit . Lieber her und bruͦder , üwer schribenBullingers Antwort auf Fuchs ' Schreiben vom 15 .", + "psc_chunk_id": "tlg1443.tlg001.1st1K-grc1_window_26", + "psc_text": "ἦν καὶ ἐν τέλει ἐφάνη. πάντες οὖν ὁμοήθειαν θεοῦ λαβόντες ἐντρέπεσθε ἀλλήλους καὶ μηδεὶς κατὰ σάρκα βλεπέτω τὸν πλησίον, ἀλλ̓ ἐν Ἰησοῦ Χριστῷ ἀλλήλους διὰ παντὸς ἀγαπᾶτε. μηδὲν ἔστω ἐν ὑμῖν, ὃ δυνήσεται ὑμᾶς μερίσαι ἀλλ̓ ἑνώθητε τῷ ἐπισκόπῳ καὶ τοῖς προκαθημένοις εἰς τύπον καὶ διδαχὴν ἀφθαρσίας. Joh. 5, 19. so; 8, 28 Ὥσπερ οὖν ὁ κύριος ἄνευ τοῦ πατρὸς οὐδὲν ἐποίησεν, ἡνωμένος ὤν, οὔτε δἰ ἑαυτοῦ οὔτε διὰ τῶν ἀποστόλων: οὕτως μηδὲ ὑμεῖς ἄνευ τοῦ ἐπισκόπου καὶ τῶν πρεσβυτέρων μηδὲν πράσσετε: μηδὲ πειράσητε εὔλογόν τι φαίνεσθαι ἰδίᾳ ὑμῖν, ἀλλ̓ ἐπὶ τὸ αὐτὸ μία προσευχή, μία δέησις, εἷς νοῦς, μία ἐλπὶς ἐν ἀγάπῃ, ἐν τῇ χαρᾷ τῇ ἀμώμῳ, ὅ ἐστιν Ἰησοῦς Χριστός, οὖ ἄμεινον οὐδέν ἐστιν. πάντες ὡς εἰς ἕνα ναὸν συντρέχετε θεοῦ, ὡς ἐπὶ ἓν θυσιαστήριον, ἐπὶ ἕνα Ἰησοῦν Χριστόν, τὸν ἀφ̓ ἑνὸς πατρὸς προελθόντα καὶ εἰς ἕνα ὄντα καὶ χωρήσαντα. Μὴ πλανᾶσθε ταῖς ἑτεροδοξίαις μηδὲ μυθεύμασιν τοῖς παλαιοῖς", + "candidate_score": 0.66301, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_97_99", + "bdc_text": "als solcher will ich mich erweisen. . [ Adresse auf f. 101a v. : ] Dem hochgelerten und erenwürdigen herren her Heinrich Bullinger , diener deß wort gottes zuͦ Zürich , minem günstigen herren und bruͦder zuͦ handen .", + "psc_chunk_id": "tlg1443.tlg001.1st1K-grc1_window_68", + "psc_text": "ὅθεν καὶ γράφω ὑμῖν διὰ Βούρρου πεμφθέντος ἄμα ἐμοὶ ἀπὸ Ἐφεσίων καὶ Σμυρναίων εἰς λόγον τιμῆς. τιμήσει αὐτοὺς ὁ κύριος Ἰησοῦς Χριστός, εἰς ὃν ἐλπίζουσιν σαρκί, ψυχῇ, πνεύματι, πίστει, ἀγάπῃ, ὁμονοίᾳ, ἔρρωσθε ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ, τῇ κοινῇ ἐλπίδι ἡμῶν. ΣΜΥΡΝΑΙΟΙΣ ΙΓΝΑΤΙΟΣ Ἰγνάτιος, ὁ καὶ Θεο��όρος, ἐκκλησίᾳ θεοῦ πατρὸς καὶ τοῦ ἠγαπημένου Ἰησοῦ Χριστοῦ, I Cor. 1, 7 ἠλεημένῃ ἐν παντὶ χαρίσματι, πεπληρωμένῃ ἐν πίστει καὶ ἀγάπῃ, ἀνυστερήτῳ οὔσῃ παντὸς χαρίσματος, θεοπρεπεστάτῃ καὶ ἁγιοφόρῳ, τῇ οὔσῃ ἐν Σμύρνῃ τῆς Ἀσίας. ἐν ἀμώμῳ πνεύματι καὶ λόγῳ θεοῦ πλεῖστα χαίρειν. Δοξάζω Ἰησοῦν Χριστὸν τὸν θεὸν τὸν οὕτως ὑμᾶς σοφίσαντα: ἐνόησα γὰρ ὑμᾶς κατηρτισμένους ἐν ἀκινήτῳ πίστει, ὥσπερ καθηλωμένους ἐν τῷ σταυρῷ τοῦ κυρίου Ἰησοῦ Χριστοῦ σαρκί Rom. 1, 3 τε καὶ πνεύματι καὶ ἡδρασμένους ἐν ἀγάπῃ ἐν τῷ αἵματι Χριστοῦ, πεπληροφορημένους εἰς τὸν κύριον ἡμῶν, ἀληθῶς ὄντα ἐκ γένους Δαυεὶδ κατὰ σάρκα, υἱὸν θεοῦ κατὰ θέλημα καὶ δύναμιν θεοῦ, A Theodoret omit qeou=", + "candidate_score": 0.643193, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_5_7", + "bdc_text": "Gott sig uwer lon. In welchemGemeint ist : in welchem Schreiben . ich nun woll verston , das villicht irir über der Zeile nachgetragen.", + "psc_chunk_id": "tlg1443.tlg001.1st1K-grc1_window_6", + "psc_text": "for transcriptional probability, but qew=| is eupported by LS and some patristic #3uotations. ὑποτασσόμενοι. Καὶ ὅσον βλέπει τις σιγῶντα ἐπίσκοπον, πλειόνως αὐτὸν φοβείσθω: πάντα γάρ, ὃν πέμπει ὁ οἰκοδεσπότης εἰς ἰδίαν οἰκονομίαν, οὕτως δεῖ ἡμᾶς αὐτὸν δέχεσθαι, ὡς αὐτὸν τὸν πέμψαντα, τὸν οὖν ἐπίσκοπον δῆλον ὅτι ὡς αὐτὸν κύριον δεῖ προσβλέπειν. αὐτὸς μὲν οὖν Ὀνήσιμος ὑπερεπαινεῖ ὑμῶν τὴν ἐν θεῷ εὐταξίαν, ὅτι πάντες κατὰ ἀλήθειαν ζῆτε καὶ ὅτι ἐν ὑμῖν οὐδεμία αἵρεσις κατοικεῖ: ἀλλ̓ οὐδὲ ἀκούετέ τινος πλέον, ἢ περὶ The reading of G is ei)/per; the Latin is ali#3uem amplius #3uam Iesum Christum lo#3uentem; the Armenian aupporte the text (h)/ peri/) shich is Lightfoot's emendation. Ἰησοῦ Χριστοῦ λαλοῦντος ἐν ἀληθείᾳ. Εἰώθασιν γάρ τινες δόλῳ πονηρῷ τὸ ὄνομα περιφέρειν, ἄλλα τινὰ πράσσοντες ἀνάξια θεοῦ: οὕς δεῖ ὑμᾶς ὡς θηρία ἐκκλίνειν: εἰσὶν γὰρ κύνες λυσσῶντες, λαθροδῆκται: οὓς δεῖ ὑμᾶς φυλάσσεσθαι ὄντας δυσθεραπεύτους. εἷς ἰατρός ἐστιν, σαρκικός τε καὶ πνευματικός, γεννητὸς καὶ", + "candidate_score": 0.63745, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 9, + "cf_id": "cf031", + "work_id": "008_Marius-Victorinus_In-epistolam-Pauli-ad-Philippenses", + "max_score": 0.667033, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_0_2", + "bdc_text": "Fryd und gnad von gott dem vatter durch Cristum Jesum sig zuͦ allen zitten mit unß allen . Demnoch min willig dienst und was ich eren , liebs und guͦtz vermag , sig üch alle zitt bereit . Lieber her und bruͦder , üwer schribenBullingers Antwort auf Fuchs ' Schreiben vom 15 .", + "psc_chunk_id": "008_Marius-Victorinus_In-epistolam-Pauli-ad-Philippenses_window_119", + "psc_text": "An ille sensus est, quod dixit ut possit etiam, ut non solum aequiforme corpus humilitatis nostrae faciat, sed etiam possit illi omnia subdere? Superatis enim omnibus, quae aut carnalia sunt aut creaturae, et mutatis, subdita universa redduntur potentiae Dei, per quam Christus operatur. CAP. IV. VERS. 1. Quapropter, fratres dilectissimi, gaudium et corona mea, consistite in Domino. Omnis virtus in christianis charitas est et dilectio, quae fieri non potest si non unam essentiam habeant et in uno consistant, unum sentientes; quod est nunc in Domino, inquit, consistite, o fratres dilectissimi. Ex quo intelligi licet unum illos velle sapere quando fratres, inquit, dilectissimi. Hoc enim provenit, ut se invicem diligant qui unum sentiunt, et in uno consistunt. In quo illo? in Christo scilicet. Cum enim fidem omnes aequaliter in Christo habeant, in illo consistunt. Quod si vos, o Philippenses, id feceritis, eritis gaudium meum et corona mea. VERS. 2.-- Euchodiam rogo,", + "candidate_score": 0.667033, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_0", + "bdc_text": "Fryd und gnad von gott dem vatter durch Cristum Jesum sig zuͦ allen zitten mit unß allen .", + "psc_chunk_id": "008_Marius-Victorinus_In-epistolam-Pauli-ad-Philippenses_window_48", + "psc_text": "crucifixum. VERS. 9, 10, 11.Quibus omnibus quid colligitur? Ergo Christus et aliis consuluit, et se humilem fecit. Propter quod et Deus exaltavit illum, et donavit illi nomen, ut in nomine Jesu omnes genua flectant, coelestium, terrestrium, et infernorum; et omnis lingua confiteatur quoniam Dominus Jesus Christus in gloria Dei Patris. Quid istud sit, quod nunc dictum est, quia ideo Deus Filium suum exaltavit, et ei donavit nomen quod supra omnia nomina est, et quod sit hoc ipsum nomen, et quare nunc haec donaverit atque concesserit, etsi magni tractatus est magnaeque doctrinae, tamen nos id quale sit, breviter admonemus. Christus, id est λόγος, qui cum Deo est, et apud Deum, juxta Deum, et idcirco etiam ipse Deus, cui λόγος hic ex operatione ejus provenit, ut et Christus esset Jesus, et exaltaretur, et supra omnia nomina nomen acciperet, λόγος, inquam, iste in eo quod λόγος est, forma Dei est, vere jungitur, copulatur,", + "candidate_score": 0.652686, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_0", + "bdc_text": "Fryd und gnad von gott dem vatter durch Cristum Jesum sig zuͦ allen zitten mit unß allen .", + "psc_chunk_id": "008_Marius-Victorinus_In-epistolam-Pauli-ad-Philippenses_window_55", + "psc_text": "Filii nomen. Virtus illa quae dicitur Pater, supra est, supra illam virtutem, quae dicitur Filius; nomen tamen vel Filius vel Pater, aequalia inter se sunt. Quod si ita est, Filius supra omne nomen est, quia Pater cum Filio simul supra omne nomen est; cui nomini, et in quo nomine, Jesu Christi, omnis homo genua curvat, et orat: neque homo tantum, sed omnia coelestia et omnia terrena, et omnia sub terris quae inferius esse dicuntur. Et item, VERS. 11:-- Omnis vox confitetur quod Jesus Christus Dominus noster, in gloria Patris est, et fuit semper. Haec ergo gloria ei data est, ut gloria sit ipse patris, quoniam et pater eum genuit; et ab eo creatus mundus est et salvatus, et vita mors est; et salus aeternitasque, quae quaesita est his omnibus. Qui in ipsum credunt mortem in Christi morte vicerunt. VERS. 12, 13. Quapropter, mihi charissimi, quemadmodum semper obauditis, non tanquam in", + "candidate_score": 0.642375, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_88", + "bdc_text": "Grussend mir alle guͦtte herren und bruͤder , minen herren burgenmeisterBürgermeister Diethelm Röist .", + "psc_chunk_id": "008_Marius-Victorinus_In-epistolam-Pauli-ad-Philippenses_window_149", + "psc_text": "Christo Jesu, an in Christo Jesu salutate? Salutant vos qui mecum sunt fratres. Non, inquit, solus saluto vel mando ut salutetis, sed salutant vos et fratres. Adjecit qui mecum sunt. Hoc de plebe et de omni christiano, qui secum sit, accipi voluit. Denique aliud: salutant vos universi sancti, quos utique accepta fide sanctificavit: praecipue autem qui sunt ex Caesaris domo: ipsi vos praecipue salutant, qui sunt de domo Caesaris. Et virtutem evangelii ostendit, quod de domo Caesaris crediderunt multi: qui utique erecti esse debuerant, et nihil aliud quam de Caesare cogitare: et rursus humilitatem ipsorum, qui et humiles sint et hospitales, et omnes fratres salutent alibi positos. Quod autem dixit praecipue intelligi licet illos operam dare ut placeant in obsequio, et idcirco extra caeteros dixerit quod ipsi salutant. VERS. 23. Gratia Domini nostri Jesu Christi cum spiritu vestro. Qui ita sensit de Philippensibus ut illos non quomodo in caeteris epistolis", + "candidate_score": 0.620954, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_88", + "bdc_text": "Grussend mir alle guͦtte herren und bruͤder , minen herren burgenmeisterBürgermeister Diethelm Röist .", + "psc_chunk_id": "008_Marius-Victorinus_In-epistolam-Pauli-ad-Philippenses_window_148", + "psc_text": "id est quae coelestia sunt, quae divina; ipsae sunt enim divitiae Dei. Denique adjunxit, gloria in Christo Jesu, ut hae sint divitiae, quae sunt in Christo Jesu, id est vita aeterna, sanctificatio. Adjunxit autem, quod cum religione semper adjungitur, et devotione et obsequio: Deo, inquit, gloria, Deo patri; et Deo, inquit, nostro, scilicet Jesu Christo patri nostro: sit illi gloria aeterna, quod est in saecula saeculorum. Finit epistola. Inde monitis praeceptis quae ad recte vivendum, sequuntur salutationes. Primo salutat ipse, vel salutari suo nomine alteros mandat. Quos tamen alteros? VERS. 21, 22. Salutate omnes sanctos in Christo Jesu. Sanctos in Christo Jesu, an in Christo Jesu salutate? Salutant vos qui mecum sunt fratres. Non, inquit, solus saluto vel mando ut salutetis, sed salutant vos et fratres. Adjecit qui mecum sunt. Hoc de plebe et de omni christiano, qui secum sit, accipi voluit. Denique aliud: salutant vos universi sancti, quos utique", + "candidate_score": 0.610723, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_88_90", + "bdc_text": "Grussend mir alle guͦtte herren und bruͤder , minen herren burgenmeisterBürgermeister Diethelm Röist . und alle andre guͦtte fründt . Es thuͦtt uch ouch griessen all min hußgesind .", + "psc_chunk_id": "008_Marius-Victorinus_In-epistolam-Pauli-ad-Philippenses_window_149", + "psc_text": "Christo Jesu, an in Christo Jesu salutate? Salutant vos qui mecum sunt fratres. Non, inquit, solus saluto vel mando ut salutetis, sed salutant vos et fratres. Adjecit qui mecum sunt. Hoc de plebe et de omni christiano, qui secum sit, accipi voluit. Denique aliud: salutant vos universi sancti, quos utique accepta fide sanctificavit: praecipue autem qui sunt ex Caesaris domo: ipsi vos praecipue salutant, qui sunt de domo Caesaris. Et virtutem evangelii ostendit, quod de domo Caesaris crediderunt multi: qui utique erecti esse debuerant, et nihil aliud quam de Caesare cogitare: et rursus humilitatem ipsorum, qui et humiles sint et hospitales, et omnes fratres salutent alibi positos. Quod autem dixit praecipue intelligi licet illos operam dare ut placeant in obsequio, et idcirco extra caeteros dixerit quod ipsi salutant. VERS. 23. Gratia Domini nostri Jesu Christi cum spiritu vestro. Qui ita sensit de Philippensibus ut illos non quomodo in caeteris epistolis", + "candidate_score": 0.610499, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 10, + "cf_id": "cf031", + "work_id": "008_Marius-Victorinus_In-epistolam-Pauli-ad-Ephesios", + "max_score": 0.666299, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_0_2", + "bdc_text": "Fryd und gnad von gott dem vatter durch Cristum Jesum sig zuͦ allen zitten mit unß allen . Demnoch min willig dienst und was ich eren , liebs und guͦtz vermag , sig üch alle zitt bereit . Lieber her und bruͦder , üwer schribenBullingers Antwort auf Fuchs ' Schreiben vom 15 .", + "psc_chunk_id": "008_Marius-Victorinus_In-epistolam-Pauli-ad-Ephesios_window_136", + "psc_text": "est plene rogo, et rogo patrem Domini, patrem Domini nostri Jesu Christi. Omnis quidem operatio per Christum et omnis actio; sed quoniam, ut saepe monuimus, ministeriorum spiritus Christi est; quippe ipse ministerium Dei est, et omnia Deus per ipsum; idcirco ad patrem, inquit, flecto genua. Ipse enim rogandus, uti misereatur, et subveniat, fidem nostram dirigat, operetur in Christo nobis, ut ipsum Christum sequamur, atque in eum fidem habentes ad promissa pervenire possimus. Precum autem et rogationis plenus habitus, genua flectere. Non solum enim animo flectere nos debemus in preces, sed etiam corpore nulla parte altiore simus, vel imagine altitudinis, vel quod superbiam habere videamur. Denique alio loco: servabit sibi Deus tot millia hominum qui non flexere genua ante Baal. VERS. 15. Ex quo omnis paternitas in coelis et in terra nominatur. Scilicet ex patre Deo, et patre Domini nostri Jesu Christi: ipse enim pater, ipse primus pater, et ab ipso", + "candidate_score": 0.666299, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 11, + "cf_id": "cf020", + "work_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae", + "max_score": 0.665716, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_0_2", + "bdc_text": "Fryd und gnad von gott dem vatter durch Cristum Jesum sig zuͦ allen zitten mit unß allen . Demnoch min willig dienst und was ich eren , liebs und guͦtz vermag , sig üch alle zitt bereit . Lieber her und bruͦder , üwer schribenBullingers Antwort auf Fuchs ' Schreiben vom 15 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_831", + "psc_text": "ut sit Pater omnia in omnibus; » sed « ut sit Deus: » quod proprium nomen est Trinitatis, et tam ad Patrem, quam ad Filium et Spiritum Sanctum referri potest, ut humanitas subjiciatur divinitati. Humanitatem hoc loco dicimus, non mansuetudinem et clementiam, quam Graeci φιλανθρωπίαν vocant, sed omne hominum genus. Porro quod ait, « ut sit Deus omnia in omnibus, » hoc sensu accipiendum est: Dominus atque Salvator noster nunc omnia non est in omnibus, sed pars in singulis. Verbi gratia, in Salomone sapientia, in David bonitas, in Job patientia, in Daniele cognitio futurorum, in Petro fides, in Phinees et Paulo zelus, in Joanne virginitas, in caeteris caetera. Cum autem rerum omnium finis advenerit, tunc omnia in omnibus erit, ut singuli Sanctorum omnes virtutes habeant, ut sit Christus totus in cunctis. EPISTOLA LVI AUGUSTINI AD HIERONYMUM. Augustinus Hieronymo de nova post LXX. veteris Testamenti versione, deque Petro reprehenso a Paulo", + "candidate_score": 0.665716, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_37", + "bdc_text": "Von seinem Briefwechsel mit Bullinger sind insgesamt 5 Schreiben erhalten. - Lit. :", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1125", + "psc_text": "quadrigae vestrae, et proposito quintam deesse Blaesillam, pene oblitus de ea loqui, quae prima de vobis praecesserit ad Dominum. Vere nunc quinque in tres, ac duas videmus esse divisas, illa cum sorore Paulina dulci somno fruitur, tu duarum medius, ad Christum levius subvolabis. EPISTOLA LXVII AUGUSTINI AD HIERONYMUM. Hieronymum 404 sciscitatur de titulo vulgati ab ipso libri de Scriptoribus Ecclesiasticis; tum de Petro reprehenso non mendaciter a Paulo, quod etiam superiori epist. 56. quaesierat. Postremo petit, ut quae sint Origenis aliorumque haereticorum errata, sibi indicet. Domino dilectissimo, et cultu sincerissimo caritatis observando atque amplectendo fratri et Compresbytero HIERONYMO, AUGUSTINUS. 1. « Habeo gratiam, quod pro subscripta salutatione, plenam mihi Epistolam reddidisti, sed breviorem multo quam ex te vellem suscipere, tali viro, a quo, tempora quantalibet occupet, nullus sermo prolixus est. Quanquam itaque nos negotiorum alienorum, eorumque saecularium, curis circumstemur ingentibus: tamen Epistolae tuae brevitati facile non ignoscerem, nisi cogitarem quam", + "candidate_score": 0.660421, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_91_93", + "bdc_text": "Datum uff mitwuchen vor Simonuß Jude im 43 . Ir sondsollt . üch rüsten zuͦ komen , das will erGemeint ist Niklaus Wyttenbach. gehept handas will er unbedingt so haben. .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2016", + "psc_text": "HIERONYMUS in Christo salutem. 1. Tres simul epistolas, imo libellos breves per Diaconum Cyprianum, 737 tuae dignationis accepi, diversas, ut tu nominas, quaestiones, ut ego sentio, reprehensiones opusculorum meorum continentes. Ad quas, si respondere voluero, libri magnitudine opus erit. Tamen conabor quantum facere possum, modum non egredi longioris epistolae, et festinanti fratri moram non facere: qui ante triduum quam profecturus erat, a me epistolas flagitavit; ut pene in procinctu haec qualiacumque sunt, effutire compellerer, et tumultuario respondere sermone, non maturitate scribentis, sed dictantis temeritate: quae plerumque non in doctrinam, sed in casum vertitur: ut fortissimos quoque [al. quosque ] milites subita bella conturbant, et ante coguntur fugere quam possint arma corripere. 2. Caeterum nostra armatura Christus est, et Apostoli Pauli institutio, qui scribit ad Ephesios: « Assumite arma Dei, ut possitis resistere in die malo » (Ephes. 6. 13). Et rursum: « State succincti lumbos vestros in veritate, et induti", + "candidate_score": 0.653593, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_15_17", + "bdc_text": "dann , ob got wil , wie es angefangen , also wirt es ein furgang haben , wie wol , wie vor geschriben , der tüfel sich hefftig gewunden hat , Fuchs bezieht sich auf den Widerstand von Verwandten Wyttenbachs gegen die geplante Hochzeit , vgl . zuletzt oben Nr. 1801 , 27-30 . aber nütz geschaffen , got sy lob. AchtIch hoffe. , got werde sinen segen dorzuͦ senden , das nüt dann gluc k und heill do wirt sin . Vil dorvon zuͦ schriben ist nit von nötten .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1418", + "psc_text": "(1. Cor. 7. 9) . Tolle quod pejus est uri, et per se bonum non erit nubere. Procul sint Haereticorum calumniae. Scimus honorabiles nuptias, et cubile immaculatum (Hebr. 13. 4) . Etiam de Paradiso expulsus Adam, unam uxorem habuit. Primus Lamech maledictus et sanguinarius, et de Cain stirpe descendens, unam costam divisit in duas, et plantarium digamiae protinus diluvii poena subvertit. Unde illud Apostoli, quod fornicationis metu indulgere compellitur, scribens ad Timotheum: « Volo adolescentulas nubere, filios procreare, matris familias esse, nullam occasionem dare adversario maledicti causa » (1. Tim. 5. 14). Et cur indulserit, statim subjecit: « Jam quaedam declinaverunt post Satanam. » Ex quo intelligimus, illum non stantibus coronam, sed jacentibus manum porrigere. Vide qualia sint secunda matrimonia, quae lupanaribus praeferuntur, « quia declinaverunt quaedam post Satanam. » Ideo adolescentula vidua, quae se non potest continere, vel non vult, maritum potius accipiat, quam diabolum. 11. Pulchra nimirum et", + "candidate_score": 0.645243, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_30_32", + "bdc_text": "Zwischen 1539 und 1550 wurde er mehrfach in den Kleinen Rat Berns gewählt und zu Gesandtschaften abgeordnet. 1564 schrieb er einen Brief an Bullinger ( Zürich StA , E II 360 , 581f) . - Lit. : Z IV 459 ; HBLS V 57. , ouch ir bruder , sinen zwen dochterman Schwiegersöhne .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2924", + "psc_text": "provincia 1044 notariorum patimur penuriam; et idcirco praeceptis tuis parere non possumus, maxime in editione Septuaginta, quae asteriscis verubusque distincta est. Pleraque enim prioris laboris fraude cujusdam amisimus. EPISTOLA CXXXV INNOCENTII PAPAE AD AURELIUM. Litteras Aurelio mittit Innocentius Hieronymo reddendas. Dilectissimo fratri AURELIO INNOCENTIUS. Piissimam etiam ad nos perveniendi tuam affectionem bene compresbyter noster credidit Hieronymus. Compatimur gregis nostri membro, et quod faciendum duximus, vel facere potuimus, sumus velociter exsecuti. Germanitas tua, frater carissime, citius litteras memorato reddere festinet. EPISTOLA CXXXVI INNOCENTII AD HIERONYMUM. Innocentius Hieronymum, ob ea quae passus est, consolatur, et quid pro tempore faciendum duxerit, ac jam fecerit, declarat. Dilectissimo filio HIERONYMO Presbytero INNOCENTIUS. Nunquam boni aliquid contentionem fecisse in Ecclesia testatur Apostolus (Tit. 3. 10) ; et ideo haereticorum correptiones primum fieri jubet magis, quam diuturna duci collatione. Quae regula dum negligenter aspicitur, 1045 malum non vitatur quod cavendum est; sed augetur. Tamen quoniam dolor gemitusque", + "candidate_score": 0.643946, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_34_36", + "bdc_text": "in den Verhandlungen um eine neue Solddienstallianz 1548/49 - als Sekretär und zeitweise als Stellvertreter der französischen Gesandten in der Eidgenossenschaft vertrat . Seit 1530 neigte der ein Jahr zuvor in den Adelsstand erhobene Wunderlich der Reformation zu. Er war seit 1541 in dritter Ehe mit Ursula , geb. Wyttenbach , verheiratet ( s . Bernhard von Rodt , Genealogien burgerlicher Geschlechter der Stadt Bern , Bd. 6 = Bern Burgerbibliothek , Ms. h. h. LII 9. 6 , S. 320 ) .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2554", + "psc_text": "Virginitate servanda (Epistola XXII. ad Eustoch.), et alios ad Furiam, atque Salvinam (Epist. LIV. ad Furiam et LXXIX ad Salvinam), quarum altera Probi quondam consulis nurus, altera Gildonis, qui Africam tenuit, filia est. Hic libellus de Monogamia sub nomine tuo, titulum possidebit. EPISTOLA CXXIV. AD AVITUM. Quid cavendum in Libris περὶ ἀρχῶν. Librum Origenis περὶ ἀρχῶν, quem pridem Ruffinus sublesta fide Latine reddiderat, addens mutilansque aliqua, Hieronymus cum a Pammachio rogatus denuo vertisset, nihil immutans, quo posset citra fidei periculum legi, ostendit quae sint in eo impie dicta, atque ut haeretica caveri debeant. 1. Ante annos circiter decem, sanctus vir Pammachius ad me cujusdam schedulas misit, quae Origenis περὶ ἀρχῶν interpretata volumina continerent, imo vitiata; hoc magnopere postulans, ut Graecam veritatem Latina servaret translatio, et in utramque partem seu bene, seu male dixisset ille, qui scripsit, absque interpretis patrocinio, Romana lingua cognosceret. Feci ut voluit, misique ei libros, quos cum", + "candidate_score": 0.643072, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_15_17", + "bdc_text": "dann , ob got wil , wie es angefangen , also wirt es ein furgang haben , wie wol , wie vor geschriben , der tüfel sich hefftig gewunden hat , Fuchs bezieht sich auf den Widerstand von Verwandten Wyttenbachs gegen die geplante Hochzeit , vgl . zuletzt oben Nr. 1801 , 27-30 . aber nütz geschaffen , got sy lob. AchtIch hoffe. , got werde sinen segen dorzuͦ senden , das nüt dann gluc k und heill do wirt sin . Vil dorvon zuͦ schriben ist nit von nötten .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_602", + "psc_text": "viduis, de nuptiis diximus. Sed brevitatis studio unum adhuc ponam testimonium, cui non reor contradicturum, nisi eum, qui aut se inimicum probare 221 voluerit, aut vecordem. Nam cum proposuissem, quod Dominus isset ad nuptias in Cana Galilaeae, post quaedam etiam haec addidi (Lib. 1. c. 25): « Qui enim semel ivit ad nuptias, semel docuit esse nubendum, et tunc virginitati posset officere, si nuptias post virginitatem, et viduitatis castimoniam, non in gradu tertio poneremus. Nunc autem cum Haereticorum sit damnare conjugia, et Dei spernere conditionem: quidquid de laude dixerit nuptiarum, libenter audimus. Ecclesia enim non damnat matrimonia, sed subjicit: nec abjicit, sed dispensat, sciens (sicut supra diximus) in domo magna, non solum esse vasa aurea et argentea, sed et lignea et fictilia: et alia esse in honorem, alia in contumeliam (1. Tim. 2. 21). Et quicumque se mundaverit, eum futurum esse vas honorabile et necessarium, in omne opus bonum praeparatum.", + "candidate_score": 0.641924, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_45", + "bdc_text": "In erster Ehe war er mit Maria Wyttenbach verheiratet .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_290", + "psc_text": "nuptiae, et quot sollicitudinibus vinciantur, in eo libro quem adversus Helvidium de beatae Mariae perpetua Virginitate edidimus, puto breviter expressum. Nunc eadem replicare perlongum esset; et si cui placet, de illo potest haurire fonticulo. Verum ne penitus videar omisisse: 106 nunc dicam, quod cum Apostolus sine intermissione orare nos jubeat, et qui in conjugio debitum solvit, orare non possit: aut oramus semper, et virgines sumus: aut orare desinimus, ut conjugio serviamus. « Et si nupserit, inquit, virgo, non peccat: Tribulationem tamen carnis habebunt hujusmodi » (1. Cor. 7. 28). Et in principio libelli praefatus sum, me de angustiis nuptiarum, aut nihil omnino, aut pauca dicturum: et nunc eadem admoneo, ut si tibi placet scire quot molestiis virgo libera, quot uxor astricta sit, legas Tertullianum ad amicum Philosophum, et de Virginitate alios libellos, et beati Cypriani volumen egregium, et Papae Damasi super hac re, versu, prosaque composita; et Ambrosii nostri quae", + "candidate_score": 0.640469, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_1_3", + "bdc_text": "Demnoch min willig dienst und was ich eren , liebs und guͦtz vermag , sig üch alle zitt bereit . Lieber her und bruͦder , üwer schribenBullingers Antwort auf Fuchs ' Schreiben vom 15 . Oktober ( oben Nr. 1801 ) ist nicht erhalten. , mir aber mols gethan , hab ich entpfangen. Ist mir ein groß beduren , das ir so vil groß muͤ w", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2988", + "psc_text": "habeo, sine altero, quod nondum habeo, cuiquam debere me jam mittere, vel edere non videtur, ne ille, qui mihi fortasse, ut desidero responsurus est, interrogationem meam disputatione operosissima elaboratam, sine sua responsione, quae adhuc desperanda non est, per manus hominum notitiamque diffundi jure succenseat, idque jactantius, quam utilius fecisse me judicet, quasi ego potuerim quaerere, quod ille non potuerit enodare, cum forsitan possit, idque dum faciat, exspectandum sit. Magis enim scio quod aliis occupatur, quae minime differenda sunt, plurisque pendenda. Quod ut tua quoque Sanctitas noverit, attende paulisper, quod mihi alio anno per latorem per quem scripseram remeantem scripserit. Nam hoc ex ejus epistola in istam transtuli. » Incidit, inquit, tempus difficillimum, quando mihi tacere melius fuit quam loqui; ita ut nostra studia cessarent ne, juxta Appium, canina exerceretur facundia. Itaque duobus libellis tuis, quos meo nomini dedicasti, eruditissimis et omni eloquentiae splendore fulgentibus, ad tempus respondere non potui. Non", + "candidate_score": 0.639936, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_45", + "bdc_text": "In erster Ehe war er mit Maria Wyttenbach verheiratet .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2187", + "psc_text": "primus sis? An quia uxorem habueris? Habuit et Petrus, et tamen cum reti eam, et navicula dereliquit. Providentissimus Dominus, et omnium salutem desiderans, malensque poenitentiam peccatoris quam mortem, abstulit tibi hanc excusationem, ut non illa te retrahat ad terras, sed tu eam sequaris ad paradisi regna trahentem [al. tendentem ]. Bona liberis pares, qui te ad Dominum praecesserunt; ut partes eorum non in divitias sororis proficiant, sed in redemptionem animae tuae, atque alimenta miserorum. Haec monilia filiae tuae a te expetunt; his gemmis ornari capita sua volunt. QUOD PERITURUM erat in serico, vilibus pauperum tunicis servetur. Repetunt a te 796 partes suas; junctae Sponso nolunt videri pauperes et ignobiles, propria ornamenta desiderant. 5. Nec est, quod excuses nobilitatem et divitiarum pondera. Respice sanctum virum Pammachium, et ferventissimae fidei Paulinum Presbyterum, qui non solum divitias, sed seipsos Domino obtulerunt. Qui contra diaboli tergiversationem, nequaquam pellem pro pelle, sed carnes, et ossa,", + "candidate_score": 0.63881, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_5_7", + "bdc_text": "Gott sig uwer lon. In welchemGemeint ist : in welchem Schreiben . ich nun woll verston , das villicht irir über der Zeile nachgetragen.", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_146", + "psc_text": "Vere quippe desolatorius carbo, qui linguam puram facit a peccato, sermo divinus est, de quo et in Isaia dicitur: « Habes carbones ignis, sedebis super eos, hi erunt tibi in adjutorium » (Isai. 47. 145. sec. LXX). 15. Sequitur: Et audivi vocem Domini dicentis, Quem mittam, et quis ibit ad populum istum? Et dixi: Ecce ego, mitte me. Et ait: Vade et dic populo huic: Aure audietis, et non intelligetis. Interrogantis sunt verba Domini, non jubentis, quem debeat mittere, et quis iturus sit ad populum, cui facilis Propheta respondet: Ecce ego, mitte me, et post pollicitationem jubetur, ut dicat: Vade, et dic populo huic: Aure audietis, et non intelligetis: et cernentes aspicietis, et non videbitis; et caetera quae ipsius Prophetiae sermo contexit. Audivi ego in hoc loco non parvam Hebraei mei disputationem, cujus pauca ponam, ut sensum hominis advertas. Aiebat, de Moyse et Isaia, quis melius fecerit, requiramus. Utrum ne", + "candidate_score": 0.63852, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_13_15", + "bdc_text": "Dörffend ir üch noch syDie Brautfamilie . gar nützit mer entsitzenBefürchtungen hegen. ; dann , ob got wil , wie es angefangen , also wirt es ein furgang haben , wie wol , wie vor geschriben , der tüfel sich hefftig gewunden hat , Fuchs bezieht sich auf den Widerstand von Verwandten Wyttenbachs gegen die geplante Hochzeit , vgl . zuletzt oben Nr. 1801 , 27-30 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1418", + "psc_text": "(1. Cor. 7. 9) . Tolle quod pejus est uri, et per se bonum non erit nubere. Procul sint Haereticorum calumniae. Scimus honorabiles nuptias, et cubile immaculatum (Hebr. 13. 4) . Etiam de Paradiso expulsus Adam, unam uxorem habuit. Primus Lamech maledictus et sanguinarius, et de Cain stirpe descendens, unam costam divisit in duas, et plantarium digamiae protinus diluvii poena subvertit. Unde illud Apostoli, quod fornicationis metu indulgere compellitur, scribens ad Timotheum: « Volo adolescentulas nubere, filios procreare, matris familias esse, nullam occasionem dare adversario maledicti causa » (1. Tim. 5. 14). Et cur indulserit, statim subjecit: « Jam quaedam declinaverunt post Satanam. » Ex quo intelligimus, illum non stantibus coronam, sed jacentibus manum porrigere. Vide qualia sint secunda matrimonia, quae lupanaribus praeferuntur, « quia declinaverunt quaedam post Satanam. » Ideo adolescentula vidua, quae se non potest continere, vel non vult, maritum potius accipiat, quam diabolum. 11. Pulchra nimirum et", + "candidate_score": 0.638333, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_85_87", + "bdc_text": "abgewunen hab , hab 6 sturm dorvor verloren , heist NißDie kaiserlichen Truppen lagerten vor Landrecies ( Dép. Nord , Frankreich) , vgl . Henne VIII 147f und Stälin 577 . Bei der Lokalisierung \"Niß\" ( Nizza ) scheint es sich um ein Missverständnis des Schreibers zu handeln. , und ligt der künig nit wit von im mitt sinen zügseinem Heer. ; achten woll , es möge kum zergon on schlachenes werde kaum ohne Kampf abgehen. .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1920", + "psc_text": "montes Hermon et Hermoniim, et campos latissimos Galilaeae, in quibus Sisara et omnis exercitus ejus, Barach vincente, prostratus est (Judic. 4) torrens Cison, qui mediam planitiem dividebat; et oppidum juxta Naim, in quo viduae suscitatus est filius, monstrabatur. Dies me prius quam sermo deficiet, si voluero cuncta percurrere, quae Paula venerabilis fide incredibili pervagata est. 14. Transibo ad Aegyptum; et in Sochoth, atque apud fontem Samson, quem de molari maxillae dente produxit (Judic. 15. 19), subsistam parumper: et arentia ora colluam, ut refocillatus videam Morasthim, sepulcrum quondam Micheae prophetae, nunc Ecclesiam. Et ex latere derelinquam Chorreos, et Gettheos, Maresa, Idumaeam. et Lachis; et per arenas mollissimas pergentium vestigia subtrahentes, latamque eremi vastitatem, veniam ad Aegypti fluvium Sior, qui interpretatur turbidus: et quinque Aegypti transeam civitates, quae loquuntur lingua Chananitide (Isai. 19. 18); et terram Gessen, et campos Taneos, in quibus fecit Deus mirabilia. Et urbem No, quae postea versa est", + "candidate_score": 0.637389, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_14_16", + "bdc_text": "gar nützit mer entsitzenBefürchtungen hegen. ; dann , ob got wil , wie es angefangen , also wirt es ein furgang haben , wie wol , wie vor geschriben , der tüfel sich hefftig gewunden hat , Fuchs bezieht sich auf den Widerstand von Verwandten Wyttenbachs gegen die geplante Hochzeit , vgl . zuletzt oben Nr. 1801 , 27-30 . aber nütz geschaffen , got sy lob. AchtIch hoffe. , got werde sinen segen dorzuͦ senden , das nüt dann gluc k und heill do wirt sin .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_602", + "psc_text": "viduis, de nuptiis diximus. Sed brevitatis studio unum adhuc ponam testimonium, cui non reor contradicturum, nisi eum, qui aut se inimicum probare 221 voluerit, aut vecordem. Nam cum proposuissem, quod Dominus isset ad nuptias in Cana Galilaeae, post quaedam etiam haec addidi (Lib. 1. c. 25): « Qui enim semel ivit ad nuptias, semel docuit esse nubendum, et tunc virginitati posset officere, si nuptias post virginitatem, et viduitatis castimoniam, non in gradu tertio poneremus. Nunc autem cum Haereticorum sit damnare conjugia, et Dei spernere conditionem: quidquid de laude dixerit nuptiarum, libenter audimus. Ecclesia enim non damnat matrimonia, sed subjicit: nec abjicit, sed dispensat, sciens (sicut supra diximus) in domo magna, non solum esse vasa aurea et argentea, sed et lignea et fictilia: et alia esse in honorem, alia in contumeliam (1. Tim. 2. 21). Et quicumque se mundaverit, eum futurum esse vas honorabile et necessarium, in omne opus bonum praeparatum.", + "candidate_score": 0.636855, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_48_50", + "bdc_text": "ebd. , Mül. 642. 1 , S. 9 ; HBLS II 370 ( mit je divergierenden Angaben). , der dritSamuel Wunderlich , der Bruder von Hans , war mit Margarete Wyttenbach verheiratet ; s. von Rodt , aaO , S. 320 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_870", + "psc_text": "313 in millibus Juda, de te mihi egredietur, ut sit princeps in Israel. » Quanta sit inter Matthaeum et Septuaginta verborum ordinisque discordia, magis [al. sic magis ] admiraberis, si Hebraicum videas, in quo ita scriptum est: « Et tu Bethleem Ephratha, parvulus es in millibus Juda, ex te mihi egredietur, qui sit dominator in Israel. » Considera gradatim, quae ab Evangelista sint posita: Et tu Bethleem terra Juda. Pro, terra Juda, in Haebraico habet Ephratha: in Septuaginta, domus Ephratha. Et pro, « nequaquam minima es in ducibus Juda, » in Septuaginta legitur, « modicus es, ut sis in millibus Juda: » in Hebraeo, « parvulus es in millibus Juda; » sensusque contrarius est, Septuaginta sibi in hoc duntaxat loco et Hebraico concordante. Evangelista enim dixit, quod non sit parvulus in ducibus Juda, cum e regione sit positum, parvulus quidem es et modicus; sed tamen de te mihi parvulo et", + "candidate_score": 0.636149, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_1_3", + "bdc_text": "Demnoch min willig dienst und was ich eren , liebs und guͦtz vermag , sig üch alle zitt bereit . Lieber her und bruͦder , üwer schribenBullingers Antwort auf Fuchs ' Schreiben vom 15 . Oktober ( oben Nr. 1801 ) ist nicht erhalten. , mir aber mols gethan , hab ich entpfangen. Ist mir ein groß beduren , das ir so vil groß muͤ w", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1952", + "psc_text": "Quae in contemptu ciborum tantam habebat pertinaciam: in luctu mitis erat, et suorum mortibus frangebatur, maxime liberorum. Nam et in viri et filiarum dormitione semper periclitata est. Et cum os stomachumque signaret, et matris [ Ms. matricis ] dolorem crucis niteretur impressione lenire; superabatur affectu, et credulam mentem, parentis viscera consternabant, animoque vincens, fragilitate corporis vincebatur: quam semel languor arripiens, longo tempore possidebat; ut et nobis inquietudinem, et sibi discrimen afferret. In quo illa laetabatur, per momenta commemorans; Miser ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus (Rom. 7. 24) ? Dicat prudens lector, pro laudibus me vituperationem scribere. Testor Jesum, cui illa servivit, et ego servire cupio, me utramque in partem nihil fingere, sed quasi Christianum de 715 Christiana, quae sunt vera, proferre, id est, historiam scribere, non panegyricum, et illius vitia, aliorum esse virtutes. Vitia loquor, secundum animum meum, et omnium sororum ac fratrum desiderium, qui illam", + "candidate_score": 0.634515, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_1_3", + "bdc_text": "Demnoch min willig dienst und was ich eren , liebs und guͦtz vermag , sig üch alle zitt bereit . Lieber her und bruͦder , üwer schribenBullingers Antwort auf Fuchs ' Schreiben vom 15 . Oktober ( oben Nr. 1801 ) ist nicht erhalten. , mir aber mols gethan , hab ich entpfangen. Ist mir ein groß beduren , das ir so vil groß muͤ w", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_572", + "psc_text": "Paula me est deprecata, ut facerem, 211 sponte facio: hortorque vos et precor per Domini caritatem, ut nobis vestros tribuatis aspectus, et per occasionem sanctorum Locorum, tanto nos ditetis munere. Certe si consortia nostra displicuerint; adorasse ubi steterunt pedes Domini, pars fidei est; et quasi recentia nativitatis et crucis ac passionis vidisse vestigia. 3. Opusculorum meorum, quia plurima evolaverunt de nidulo suo, et temerario editionis honore vulgata sunt, nihil misi; ne eadem forsitan mitterem quae habebas. Quod si exemplaria libuerit mutuari, vel a sancta Marcella, quae manet in Aventino, vel a Lot temporis nostri, Domnione, viro sanctissimo accipere poteris. Ego autem operiens praesentiam tuam, aut totum tibi dabo cum affueris, aut si hoc aliquae impedierint difficultates, quaecumque praeceperis, libens mittam. Scripsi librum de Illustribus Viris, ab Apostolis usque ad nostram aetatem, imitatus Tranquillum, Graecumque Apollonium: et post catalogum plurimorum, me quoque in calce voluminis quasi abortivum et minimum omnium Christianorum", + "candidate_score": 0.633875, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_85_87", + "bdc_text": "abgewunen hab , hab 6 sturm dorvor verloren , heist NißDie kaiserlichen Truppen lagerten vor Landrecies ( Dép. Nord , Frankreich) , vgl . Henne VIII 147f und Stälin 577 . Bei der Lokalisierung \"Niß\" ( Nizza ) scheint es sich um ein Missverständnis des Schreibers zu handeln. , und ligt der künig nit wit von im mitt sinen zügseinem Heer. ; achten woll , es möge kum zergon on schlachenes werde kaum ohne Kampf abgehen. .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1328", + "psc_text": "35) . XI. MANSIO. Profecti de Alus, castra metati sunt in Raphidim: et non erat ibi aqua populo (Num. 33. 14) . Undecima Mansio est, quam violenter interpretatam in libro Hebraicorum Nominum reperi, vidit os sufficiens eis, aut certe, visio oris fortium: meliusque transfertur, dissolutio fortium, vel sanitas fortium, sive juxta proprietatem linguae Syrae, remissio manuum. Haec et in Exodo legitur (Cap. 17. 1) post profectionem de eremo Sin. Queritur in ea populus ob ardorem sitis: fons de petra Oreb erumpit, et profluit: et quia tentaverunt Deum, locus Raphidim, tentationis quoque, id est, MESSE [al. Masa ], sortitus est nomen. Moyses ascendit in montem: Jesus contra Amalec militat: ad crucis signum superatur inimicus: remissis orantis manibus, hostis victor insequitur. Sedet Moyses super lapidem dictum a Zacharia (Cap. 2. v. 5), qui septem habebat oculos: et in Samuelis volumine appellatur ABEN EZER, id est, lapis adjutorii (1. Reg. 4. 1) :", + "candidate_score": 0.633754, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_13_15", + "bdc_text": "Dörffend ir üch noch syDie Brautfamilie . gar nützit mer entsitzenBefürchtungen hegen. ; dann , ob got wil , wie es angefangen , also wirt es ein furgang haben , wie wol , wie vor geschriben , der tüfel sich hefftig gewunden hat , Fuchs bezieht sich auf den Widerstand von Verwandten Wyttenbachs gegen die geplante Hochzeit , vgl . zuletzt oben Nr. 1801 , 27-30 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_838", + "psc_text": "Alia quippe quaestio est, Sitne aliquando mentiri viri boni: et alia quaestio est, Utrum scriptorem sanctarum Scripturarum mentiri oportuerit: imo vero non alia, sed nulla est quaestio. Admisso enim semel in tantum auctoritatis fastigium officioso aliquo mendacio, nulla illorum librorum particula remanebit, quae non, ut cuique videbitur vel ad mores difficilis, vel ad fidem incredibilis, eadem perniciosissima regula ad mentientis auctoris consilium officiumque referatur. Si enim mentiebatur Apostolus Paulus cum Apostolum Petrum objurgans diceret: Si tu cum sis 303 Judaeus, Gentiliter, et non Judaice vivis, quemadmodum cogis gentes judaizare? « Et recte illi videbatur Petrus fecisse, quem non recte fecisse et dixit, et scripsit » (Galat. 2. 14): « ut quasi animos tumultuantium deliniret. Quid respondebimus, cum exsurrexerint perversi homines, prohibentes nuptias, quos futuros ipse praenuntiavit; et dixerint totum illud quod idem Apostolus de matrimoniorum jure firmando locutus est, propter homines qui dilectione [al. dilectioni ] conjugum tumultuari poterant, fuisse", + "candidate_score": 0.633604, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_2", + "bdc_text": "Lieber her und bruͦder , üwer schribenBullingers Antwort auf Fuchs ' Schreiben vom 15 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2014", + "psc_text": "EPISTOLA CXI AUGUSTINI AD PRAESIDIUM. Praesidium rogat Augustinus, ut superiorem epistolam curet Hieronymo reddendam, utque sibi eumdem suis etiam litteris placet. Domino beatissimo, et merito venerando fratri, et consacerdoti PRAESIDIO, AUGUSTINUS in Domino salutem. 1. « Sicut praesens rogavi sinceritatem tuam, nunc quoque commoneo, ut litteras meas sancto fratri et compresbytero nostro Hieronymo mittere non graveris. Ut autem noverit caritas tua, quemadmodum etiam tu illi pro mea causa scribere debeas, misi exemplaria litterarum et mearum ad ipsum, et ad me ipsius. Quibus lectis pro tua sancta prudentia facile videas [al. videbis ] et modum meum, quem servandum putavi, et motum ejus, quem non frustra timui. Aut si ego quod non debui, aut quomodo non debui, aliquid scripsi, non ad illum de me, sed ad meipsum potius fraterna dilectione mitte sermonem; quo correctus petam, ut ignoscat, si meam culpam ipse cognovero. » EPISTOLA CXII HIERONYMI AD AUGUSTINUM. Respondet tandem Hieronymus ad", + "candidate_score": 0.632682, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_1_3", + "bdc_text": "Demnoch min willig dienst und was ich eren , liebs und guͦtz vermag , sig üch alle zitt bereit . Lieber her und bruͦder , üwer schribenBullingers Antwort auf Fuchs ' Schreiben vom 15 . Oktober ( oben Nr. 1801 ) ist nicht erhalten. , mir aber mols gethan , hab ich entpfangen. Ist mir ein groß beduren , das ir so vil groß muͤ w", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2993", + "psc_text": "vident, sed sicut eis libitum est, et sicut odio suo dictante suspicantur, exponent: quod profecto, quantum in nobis est, cavere debemus. At si forte, quod per nos innotescere nolumus, etiam invitis nobis, eis quibus nolumus innotuerit, quid restabit, nisi aequo animo habere Domini voluntatem? Neque 1071 enim hoc scribere ad quemquam deberem, quod semper latere voluissem. Nam si (quod absit) aliquo vel casu, vel necessitate nunquam ille rescripserit, procul dubio nostra consultatio, quam ad eum misimus, quandoque manifestabitur. Nec inutilis legentibus erit, quia etsi non illa invenient, quae requirunt, invenient certe, quemadmodum sint inquirenda, nec temere affirmanda, quae nesciunt, et dum ea, quae ibi legerint, consulere etiam ipsi, quos potuerint, studiosa caritate, non discordiosa contentione curabunt; donec aut id, quod volunt reperiant, aut ipsa inquisitione aciem mentis exerceant, ut ulterius inquirendum non esse cognoscant. Nunc tamen, quamdiu jam consulti amici nondum est desperanda responsio, edendam non esse consultationem nostram, quantum", + "candidate_score": 0.632281, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_92_94", + "bdc_text": "Ir sondsollt . üch rüsten zuͦ komen , das will erGemeint ist Niklaus Wyttenbach. gehept handas will er unbedingt so haben. . Er hette woll gern minen her burgenmeyster RöschRöist.", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_210", + "psc_text": "Factum est verbum Domini in manu Aggaei Prophetae » (Agg. 1. et 2), dicentis ad Jerusalem: « Ornavi te, inquit, ornamento, et imposui tibi armillas circa manus tuas » (Ezech. 16. 11). Rursum ad eum qui indutus est podere, alius locus signaculi demonstratur: « Pertransi per mediam Jerusalem, et da signaculum in frontibus virorum gementium, et dolentium in omnibus iniquitatibus, quae fiunt in medio eorum » (Ibid. 9. 4). Quare? ut postea possint dicere: « Signatum est super nos lumen vultus tui, Domine » (Psal. 4. 7). 25. « Et calceamentum in pedibus ejus. » Sponsi quippe perdiderat dignitatem, et nudis pedibus Pascha celebrare non poterat. Haec sunt calceamenta de quibus Dominus ait: « Et calceavi te hiacyntho. Et calceamenta in pedibus ejus » (Ezec. 16. 10); nec ubi coluber insidians, plantam ingredientis invaderet: et super scorpiones et serpentes securius ambularet; ut praepararetur ad Evangelium pacis: jam non gradiens secundum", + "candidate_score": 0.63176, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_43_45", + "bdc_text": "s. EA IV/le 1420 ) ; um 1559 wurde er Vogt zu Ripaille ( Dép. Haute-Savoie ) . In erster Ehe war er mit Maria Wyttenbach verheiratet .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2541", + "psc_text": "familiae tuae imperare non poteris. Avia tua, mater et amita, nonne auctoritatis pristinae, honorisque majoris sunt, dum eas, et tota provincia, et Ecclesiarum principes suspiciunt? Ergo milites, et peregrinantes, sine uxoribus sua hospitiola non regunt, et nec invitant ad convivia, nec invitantur? Quasi non possis probatae aetatis habere famulos, vel libertos, in quorum nutrita es manibus; qui praesint domui, ad publicum respondeant, tributa persolvant; qui te suspiciant, ut patronam, diligant, ut alumnam, venerentur, ut sanctam. Quaere primum regnum Dei, et haec omnia adjicientur tibi (Matth. 6. 33). Si de veste cogitaveris, lilia tibi de Evangelio proponuntur. Si de cibo, remitteris ad aves, quae non serunt, neque metunt, et Pater tuus coelestis pascit illas. Quantae virgines et 912 viduae absque ulla sorde rumoris, suam substantiolam gubernarunt? 15. Cave ne jungaris adolescentulis: ne his adhaereas, propter quas Apostolus concedit secunda matrimonia, et sustineas in media tranquillitate naufragium. Si Timotheo dicitur: Adolescentiores viduas", + "candidate_score": 0.631026, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_45_47", + "bdc_text": "In erster Ehe war er mit Maria Wyttenbach verheiratet . - Lit. : Bern Burgerbibliothek , Ms. h. h. XVII 64 , S. 128 ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_290", + "psc_text": "nuptiae, et quot sollicitudinibus vinciantur, in eo libro quem adversus Helvidium de beatae Mariae perpetua Virginitate edidimus, puto breviter expressum. Nunc eadem replicare perlongum esset; et si cui placet, de illo potest haurire fonticulo. Verum ne penitus videar omisisse: 106 nunc dicam, quod cum Apostolus sine intermissione orare nos jubeat, et qui in conjugio debitum solvit, orare non possit: aut oramus semper, et virgines sumus: aut orare desinimus, ut conjugio serviamus. « Et si nupserit, inquit, virgo, non peccat: Tribulationem tamen carnis habebunt hujusmodi » (1. Cor. 7. 28). Et in principio libelli praefatus sum, me de angustiis nuptiarum, aut nihil omnino, aut pauca dicturum: et nunc eadem admoneo, ut si tibi placet scire quot molestiis virgo libera, quot uxor astricta sit, legas Tertullianum ad amicum Philosophum, et de Virginitate alios libellos, et beati Cypriani volumen egregium, et Papae Damasi super hac re, versu, prosaque composita; et Ambrosii nostri quae", + "candidate_score": 0.629712, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_67_69", + "bdc_text": "h. am 3 . November . zuͦ nacht do wirt sin . Des übrigen deß huß halb werden sy woll eins inzuͦritten , will das woll an im habenWohl im Sinne von :", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2758", + "psc_text": "Sed tibi aliud propositum est: Christum vestire in pauperibus, visitare in languentibus, pascere in esurientibus, suscipere in his qui tecto indigent, et maxime in domesticis fidei, virginum alere monasteria, servorum Dei, et pauperum spiritu habere curam, qui diebus et noctibus serviunt Domino tuo: qui in terra positi, imitantur angelorum conversationem, et nihil aliud loquuntur, nisi quod ad laudes Dei pertinet: habentesque victum et vestitum, his gaudent divitiis, qui plus habere nolunt: si tamen servant propositum. Alioqui si amplius desiderant, his quoque quae necessaria sunt, probantur indigni. Haec ad virginem divitem, et virginem nobilem sum locutus. 15. Nunc tantum ad virginem loquar, id est non ea quae extra te, sed in te sunt, tantum considerans. Praeter psalmorum et orationis ordinem, quod tibi Hora Tertia, Sexta, Nona, ad Vesperum, Media nocte, et Mane semper est exercendum, statue quot horis sanctam Scripturam ediscere debeas; quanto tempore legere, non ad laborem, sed ad delectationem", + "candidate_score": 0.629449, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_86_88", + "bdc_text": "Bei der Lokalisierung \"Niß\" ( Nizza ) scheint es sich um ein Missverständnis des Schreibers zu handeln. , und ligt der künig nit wit von im mitt sinen zügseinem Heer. ; achten woll , es möge kum zergon on schlachenes werde kaum ohne Kampf abgehen. . Grussend mir alle guͦtte herren und bruͤder , minen herren burgenmeisterBürgermeister Diethelm Röist .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1920", + "psc_text": "montes Hermon et Hermoniim, et campos latissimos Galilaeae, in quibus Sisara et omnis exercitus ejus, Barach vincente, prostratus est (Judic. 4) torrens Cison, qui mediam planitiem dividebat; et oppidum juxta Naim, in quo viduae suscitatus est filius, monstrabatur. Dies me prius quam sermo deficiet, si voluero cuncta percurrere, quae Paula venerabilis fide incredibili pervagata est. 14. Transibo ad Aegyptum; et in Sochoth, atque apud fontem Samson, quem de molari maxillae dente produxit (Judic. 15. 19), subsistam parumper: et arentia ora colluam, ut refocillatus videam Morasthim, sepulcrum quondam Micheae prophetae, nunc Ecclesiam. Et ex latere derelinquam Chorreos, et Gettheos, Maresa, Idumaeam. et Lachis; et per arenas mollissimas pergentium vestigia subtrahentes, latamque eremi vastitatem, veniam ad Aegypti fluvium Sior, qui interpretatur turbidus: et quinque Aegypti transeam civitates, quae loquuntur lingua Chananitide (Isai. 19. 18); et terram Gessen, et campos Taneos, in quibus fecit Deus mirabilia. Et urbem No, quae postea versa est", + "candidate_score": 0.629428, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_30_32", + "bdc_text": "Zwischen 1539 und 1550 wurde er mehrfach in den Kleinen Rat Berns gewählt und zu Gesandtschaften abgeordnet. 1564 schrieb er einen Brief an Bullinger ( Zürich StA , E II 360 , 581f) . - Lit. : Z IV 459 ; HBLS V 57. , ouch ir bruder , sinen zwen dochterman Schwiegersöhne .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1125", + "psc_text": "quadrigae vestrae, et proposito quintam deesse Blaesillam, pene oblitus de ea loqui, quae prima de vobis praecesserit ad Dominum. Vere nunc quinque in tres, ac duas videmus esse divisas, illa cum sorore Paulina dulci somno fruitur, tu duarum medius, ad Christum levius subvolabis. EPISTOLA LXVII AUGUSTINI AD HIERONYMUM. Hieronymum 404 sciscitatur de titulo vulgati ab ipso libri de Scriptoribus Ecclesiasticis; tum de Petro reprehenso non mendaciter a Paulo, quod etiam superiori epist. 56. quaesierat. Postremo petit, ut quae sint Origenis aliorumque haereticorum errata, sibi indicet. Domino dilectissimo, et cultu sincerissimo caritatis observando atque amplectendo fratri et Compresbytero HIERONYMO, AUGUSTINUS. 1. « Habeo gratiam, quod pro subscripta salutatione, plenam mihi Epistolam reddidisti, sed breviorem multo quam ex te vellem suscipere, tali viro, a quo, tempora quantalibet occupet, nullus sermo prolixus est. Quanquam itaque nos negotiorum alienorum, eorumque saecularium, curis circumstemur ingentibus: tamen Epistolae tuae brevitati facile non ignoscerem, nisi cogitarem quam", + "candidate_score": 0.628846, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_2", + "bdc_text": "Lieber her und bruͦder , üwer schribenBullingers Antwort auf Fuchs ' Schreiben vom 15 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2079", + "psc_text": "vere sancte et beatissime papa. Si legisti librum explanationum in Jonam, puto quod ridiculam cucurbitae non recipias quaestionem. Sin autem amicus qui me primus gladio petiit, stylo repulsus est; sit humanitatis tuae atque justitiae accusantem reprehendere, non respondentem. In Scripturarum si placet campo sine nostro invicem dolore ludamus. EPISTOLA CXVI. AUGUSTINI AD HIERONYMUM. Respondet accuratius epistolis Hieronymi, 105. 112. et 115. de interpretatione loci Epistolae ad Galatos, confirmans quod Petrus merito veraciterque reprehensus fuerit a Paulo. Caeterum deprecatur veniam, si dictis forte incautioribus Hieronymi animum offenderit, excusans, quod nulla sua culpa per multorum manus obambularit epistola, priusquam ad eum, cui scripta erat, perveniret. Domino dilectissimo et in Christi visceribus honorando, sancto fratri et compresbytero HIERONYMO, AUGUSTINUS in Domino salutem. 1. « Jampridem caritati tuae prolixam epistolam misi, respondens illi tuae, quam per sanctum filium tuum Asterium, nunc jam non solum fratrem, verum etiam collegam meum, misisse te recolis. Quae utrum", + "candidate_score": 0.628136, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_6_8", + "bdc_text": "in welchem Schreiben . ich nun woll verston , das villicht irir über der Zeile nachgetragen. vermeinen , so die eren fruntschafftehrenwerte Verwandtschaft.", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2151", + "psc_text": "te, ne me tanto itinere vexatum, frustra venisse patiaris. Scit enim Dominus, quod post visionem sanctorum Locorum, hanc vel maxime causam habui, ut cum tuis litteris sorori mederer ac matri. Et ego: Jamjam, inquam, quod vis faciam: nam et epistolae transmarinae sunt, et specialiter sermo dictatus, raro potest invenire quos mordeat. Te autem obsecro, ut clam sermonem hunc habeas. Cumque portaveris eum pro viatico, si auditus fuerit, laetemur pariter, si autem contemptus fuerit, quod et magis reor, ego verba perdiderim, tu itineris longitudinem. Explicit Praefatio. 2. Primum vos scire cupio soror et filia, me non idcirco scribere, quia aliquid de vobis sinistrum suspicer; sed ne caeteri suspicentur vestram me orare concordiam. Alioquin (quod absit) si peccatorum vos existimarem glutino cohaesisse, nunquam scriberem; sciremque me surdis narrare fabulam. Deinde hoc obsecro, ut si mordacius quippiam scripsero, non tam meae putetis austeritatis [al. auctoritatis ] esse, quam morbi. Putridae carnes ferro curantur", + "candidate_score": 0.627877, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_30", + "bdc_text": "Zwischen 1539 und 1550 wurde er mehrfach in den Kleinen Rat Berns gewählt und zu Gesandtschaften abgeordnet. 1564 schrieb er einen Brief an Bullinger ( Zürich StA , E II 360 , 581f) . - Lit. :", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_978", + "psc_text": "scribere, quam promiseram: quam priorem poenitentiam, qua a me veniam deprecatus es, iterum commisisse unde agas poenitentiam, stolidissimum sit. Tribuat tibi Christus, ut audias, et taceas: ut intelligas, et sic loquaris. EPISTOLA LXII AD TRANQUILLINUM. Tranquillinum amicum docet, quatenus amplectendus, ac legendus Origenes sit. 1. Majora spiritus vincula esse quam corporum, si olim ambigebamus, nunc 352 probavimus: dum et mihi sanctitas tua haeret animo, et ego tibi Christi amore conjungor. Vere enim et simpliciter candidissimo pectori tuoloquor, ipsa schedula et muti apices litterarum inspirant in nos tuae mentis affectum. 2. Oceanus Origenistis repugnabat. --Quod dicis, Origenis multos errore deceptos, et sanctum filium meum Oceanum illorum insaniae repugnare, et doleo simul et gaudeo: dum aut supplantati sunt simplices: aut ab erudito viro errantibus subvenitur. Et quia meae parvitatis quaeris sententiam: utrum secundum fratrem Faustinum penitus respuendus sit, an secundum quosdam legendus ex parte: ego Origenem propter eruditionem sic interdum legendum arbitror,", + "candidate_score": 0.627394, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_93", + "bdc_text": "üch rüsten zuͦ komen , das will erGemeint ist Niklaus Wyttenbach. gehept handas will er unbedingt so haben. .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2016", + "psc_text": "HIERONYMUS in Christo salutem. 1. Tres simul epistolas, imo libellos breves per Diaconum Cyprianum, 737 tuae dignationis accepi, diversas, ut tu nominas, quaestiones, ut ego sentio, reprehensiones opusculorum meorum continentes. Ad quas, si respondere voluero, libri magnitudine opus erit. Tamen conabor quantum facere possum, modum non egredi longioris epistolae, et festinanti fratri moram non facere: qui ante triduum quam profecturus erat, a me epistolas flagitavit; ut pene in procinctu haec qualiacumque sunt, effutire compellerer, et tumultuario respondere sermone, non maturitate scribentis, sed dictantis temeritate: quae plerumque non in doctrinam, sed in casum vertitur: ut fortissimos quoque [al. quosque ] milites subita bella conturbant, et ante coguntur fugere quam possint arma corripere. 2. Caeterum nostra armatura Christus est, et Apostoli Pauli institutio, qui scribit ad Ephesios: « Assumite arma Dei, ut possitis resistere in die malo » (Ephes. 6. 13). Et rursum: « State succincti lumbos vestros in veritate, et induti", + "candidate_score": 0.626601, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_35_37", + "bdc_text": "Seit 1530 neigte der ein Jahr zuvor in den Adelsstand erhobene Wunderlich der Reformation zu. Er war seit 1541 in dritter Ehe mit Ursula , geb. Wyttenbach , verheiratet ( s . Bernhard von Rodt , Genealogien burgerlicher Geschlechter der Stadt Bern , Bd. 6 = Bern Burgerbibliothek , Ms. h. h. LII 9. 6 , S. 320 ) . Von seinem Briefwechsel mit Bullinger sind insgesamt 5 Schreiben erhalten. - Lit. :", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2554", + "psc_text": "Virginitate servanda (Epistola XXII. ad Eustoch.), et alios ad Furiam, atque Salvinam (Epist. LIV. ad Furiam et LXXIX ad Salvinam), quarum altera Probi quondam consulis nurus, altera Gildonis, qui Africam tenuit, filia est. Hic libellus de Monogamia sub nomine tuo, titulum possidebit. EPISTOLA CXXIV. AD AVITUM. Quid cavendum in Libris περὶ ἀρχῶν. Librum Origenis περὶ ἀρχῶν, quem pridem Ruffinus sublesta fide Latine reddiderat, addens mutilansque aliqua, Hieronymus cum a Pammachio rogatus denuo vertisset, nihil immutans, quo posset citra fidei periculum legi, ostendit quae sint in eo impie dicta, atque ut haeretica caveri debeant. 1. Ante annos circiter decem, sanctus vir Pammachius ad me cujusdam schedulas misit, quae Origenis περὶ ἀρχῶν interpretata volumina continerent, imo vitiata; hoc magnopere postulans, ut Graecam veritatem Latina servaret translatio, et in utramque partem seu bene, seu male dixisset ille, qui scripsit, absque interpretis patrocinio, Romana lingua cognosceret. Feci ut voluit, misique ei libros, quos cum", + "candidate_score": 0.626561, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_59_61", + "bdc_text": "H. Türler , Die Excommunication in Biel im Jahre 1587 , in : Bieler Neujahrsblatt 1910 , S. 12-45. , juncker Valerius GöuffeValerius Göuffi , gest. 1561 , Sohn des Humbert ( gest. 1500 ) , kam 1508 in den Bieler Rat , bekleidete 1514-1516 das Venner- , 1533-1548 das Meier- und 1555-1558 schließlich das Bürgermeisteramt. 1531 befehligte er die Bieler Truppen im Müsser- und im Zweiten Kappelerkrieg . - Lit. :", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2924", + "psc_text": "provincia 1044 notariorum patimur penuriam; et idcirco praeceptis tuis parere non possumus, maxime in editione Septuaginta, quae asteriscis verubusque distincta est. Pleraque enim prioris laboris fraude cujusdam amisimus. EPISTOLA CXXXV INNOCENTII PAPAE AD AURELIUM. Litteras Aurelio mittit Innocentius Hieronymo reddendas. Dilectissimo fratri AURELIO INNOCENTIUS. Piissimam etiam ad nos perveniendi tuam affectionem bene compresbyter noster credidit Hieronymus. Compatimur gregis nostri membro, et quod faciendum duximus, vel facere potuimus, sumus velociter exsecuti. Germanitas tua, frater carissime, citius litteras memorato reddere festinet. EPISTOLA CXXXVI INNOCENTII AD HIERONYMUM. Innocentius Hieronymum, ob ea quae passus est, consolatur, et quid pro tempore faciendum duxerit, ac jam fecerit, declarat. Dilectissimo filio HIERONYMO Presbytero INNOCENTIUS. Nunquam boni aliquid contentionem fecisse in Ecclesia testatur Apostolus (Tit. 3. 10) ; et ideo haereticorum correptiones primum fieri jubet magis, quam diuturna duci collatione. Quae regula dum negligenter aspicitur, 1045 malum non vitatur quod cavendum est; sed augetur. Tamen quoniam dolor gemitusque", + "candidate_score": 0.62569, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_73_75", + "bdc_text": "Witter ist min pit an üch und an minen guͦtten herren und bruͦder Ruͦdolffen Gwalter , ir wellind so woll thuͦn und mit minem wirtNicht bekannt . in der nüwenstatZur Lokalisierung des Quartiers Neustadt vgl. Salomon Vögelin , Das Alte Zürich , Bd. I , 2 . Aufl. Zürich 1878 , S. 259f . doben reden , das er welle das best thuͦn , so ich keme und kranck by üch würde , das ich noch einestnoch einmal .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_30", + "psc_text": "ille qui te amat, quam scelus putetur facere ille qui non amat. Praetermitto innumerabiles, in quibus Christum sustentasti, pavisti, vestisti, visitasti. Heliodori fratris a te adjuta necessitas mutorum etiam potest ora laxare, quibus gratiis, quo ille praeconio peregrinationis incommoda a te fota referebat? Ita ut ego ille tardissimus, quem intolerabilis languor exedit, pennatis, ut aiunt, pedibus, gestu caritatis et voto 14 te salutaverim, et etiam complexus sim. Gratulor itaque tibi, et nascentem amicitiam, ut Dominus confoederare dignetur, precor. 2. Ruffinus et Melania. --Et quia frater Ruffinus, qui cum sancta Melania ab Aegypto Jerosolymam venisse narratur, individua mihi germanitatis caritate connexus est, quaeso ut Epistolam meam huic Epistolae tuae copulatam, ei reddere non graveris. Noli nos ejus aestimare virtutibus; in illo conspicies expressa sanctitatis insignia: et ego cinis et vilissima pars luti, et jam favilla dum vertor (Clun. Cod. dum vegetor ), satis habeo, si splendorem morum illius imbecillitas oculorum meorum", + "candidate_score": 0.625414, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_73_75", + "bdc_text": "Witter ist min pit an üch und an minen guͦtten herren und bruͦder Ruͦdolffen Gwalter , ir wellind so woll thuͦn und mit minem wirtNicht bekannt . in der nüwenstatZur Lokalisierung des Quartiers Neustadt vgl. Salomon Vögelin , Das Alte Zürich , Bd. I , 2 . Aufl. Zürich 1878 , S. 259f . doben reden , das er welle das best thuͦn , so ich keme und kranck by üch würde , das ich noch einestnoch einmal .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2151", + "psc_text": "te, ne me tanto itinere vexatum, frustra venisse patiaris. Scit enim Dominus, quod post visionem sanctorum Locorum, hanc vel maxime causam habui, ut cum tuis litteris sorori mederer ac matri. Et ego: Jamjam, inquam, quod vis faciam: nam et epistolae transmarinae sunt, et specialiter sermo dictatus, raro potest invenire quos mordeat. Te autem obsecro, ut clam sermonem hunc habeas. Cumque portaveris eum pro viatico, si auditus fuerit, laetemur pariter, si autem contemptus fuerit, quod et magis reor, ego verba perdiderim, tu itineris longitudinem. Explicit Praefatio. 2. Primum vos scire cupio soror et filia, me non idcirco scribere, quia aliquid de vobis sinistrum suspicer; sed ne caeteri suspicentur vestram me orare concordiam. Alioquin (quod absit) si peccatorum vos existimarem glutino cohaesisse, nunquam scriberem; sciremque me surdis narrare fabulam. Deinde hoc obsecro, ut si mordacius quippiam scripsero, non tam meae putetis austeritatis [al. auctoritatis ] esse, quam morbi. Putridae carnes ferro curantur", + "candidate_score": 0.62515, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_51_53", + "bdc_text": "mag nitt kon , das im woll von hertz leid ist , demnoch sin vetter Bendicht WyttenbachBendicht Wyttenbach , geb. 1499 , Mitglied der Bieler Gerberzunft , war 1513 am Zug nach Novara beteiligt , saß 1518-1519 im Großen Rat , 1520-1548 im Kleinen Rat und versah 1549 das Meieramt. Gest. 1549 an den Folgen eines Beinbruchs . - Lit. : Bourquin , Biel 499 ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1886", + "psc_text": "inferebat, Advena sum et peregrina sicut omnes patres mei (Ps. 38. 13) . Et iterum; Cupio dissolvi, et esse cum Christo (Philipp. 1. 23) . Quoties autem infirmitate corpusculi (quam incredibili abstinentia), et duplicatis contraxerat jejuniis) vexabatur, hoc in ore volvebat: Subjicio corpus meum, et in servitutem redigo, ne aliis praedicans, ipsa reproba inveniar (1. Cor. 9. 27) . Et: Bonum est vinum non bibere, et carnem non manducare (Rom. 14. 21) . Et: Humiliavi in jejunio animam meam (Ps. 34. 13) . Et, Totum lectum meum versasti in infirmitate mea (Ps. 40) . Et, Versata sum in miseria, dum mihi configitur spina (Ps. 31) . Atque inter doloris aculeos, quos mira patientia sustinebat, quasi apertos sibi coelos aspiceret, loquebatur: ( Quis dabit mihi pennas sicut columbae, et volabo, et requiescam (Ps. 54. 7) ? 2. Testor Jesum et Sanctos ejus, ipsumque proprium Angelum, qui custos fuit et comes admirabilis", + "candidate_score": 0.623415, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_92_94", + "bdc_text": "Ir sondsollt . üch rüsten zuͦ komen , das will erGemeint ist Niklaus Wyttenbach. gehept handas will er unbedingt so haben. . Er hette woll gern minen her burgenmeyster RöschRöist.", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2016", + "psc_text": "HIERONYMUS in Christo salutem. 1. Tres simul epistolas, imo libellos breves per Diaconum Cyprianum, 737 tuae dignationis accepi, diversas, ut tu nominas, quaestiones, ut ego sentio, reprehensiones opusculorum meorum continentes. Ad quas, si respondere voluero, libri magnitudine opus erit. Tamen conabor quantum facere possum, modum non egredi longioris epistolae, et festinanti fratri moram non facere: qui ante triduum quam profecturus erat, a me epistolas flagitavit; ut pene in procinctu haec qualiacumque sunt, effutire compellerer, et tumultuario respondere sermone, non maturitate scribentis, sed dictantis temeritate: quae plerumque non in doctrinam, sed in casum vertitur: ut fortissimos quoque [al. quosque ] milites subita bella conturbant, et ante coguntur fugere quam possint arma corripere. 2. Caeterum nostra armatura Christus est, et Apostoli Pauli institutio, qui scribit ad Ephesios: « Assumite arma Dei, ut possitis resistere in die malo » (Ephes. 6. 13). Et rursum: « State succincti lumbos vestros in veritate, et induti", + "candidate_score": 0.622398, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_51_53", + "bdc_text": "mag nitt kon , das im woll von hertz leid ist , demnoch sin vetter Bendicht WyttenbachBendicht Wyttenbach , geb. 1499 , Mitglied der Bieler Gerberzunft , war 1513 am Zug nach Novara beteiligt , saß 1518-1519 im Großen Rat , 1520-1548 im Kleinen Rat und versah 1549 das Meieramt. Gest. 1549 an den Folgen eines Beinbruchs . - Lit. : Bourquin , Biel 499 ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_26", + "psc_text": "Sed dicetur illi: Qui cupiunt divites fieri, incidunt in muscipulam, et tentationes (1. Tim. 6) . Et Mihi gloriatio omnis in Christo est (Gal. 6) . Fessa membra jejuniis, morbo gravante concutiet; sed Apostoli repercutietur eloquio: Quando enim infirmor, tunc fortior sum (2. Cor. 12) . Et virtus in infirmitate perficitur (Ibidem). Minabitur mortem; sed audiet: Cupio dissolvi, et esse cum Christo (Philipp. 1) . Ignita jacula vibrabit, sed excipientur [al. excutientur ] scuto fidei. Et ne multa replicem (Ephes. 6): impugnabit Satanas, sed tutabitur Christus. Gratia tibi, Domine Jesu, quod in die tua habeo, qui pro me te possit rogare. Scis ipse (tibi enim patent pectora singulorum, qui cordis arcana rimaris, qui tantae bestiae alvo inclusum Prophetam in profundo vides) ut ego, et ille pariter a tenera infantia ad florentem usque adoleverimus aetatem, ut iidem nos nutricum sinus, iidem amplexus foverint bajulorum: et cum post Romana studia ad Rheni", + "candidate_score": 0.62237, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_43_45", + "bdc_text": "s. EA IV/le 1420 ) ; um 1559 wurde er Vogt zu Ripaille ( Dép. Haute-Savoie ) . In erster Ehe war er mit Maria Wyttenbach verheiratet .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1863", + "psc_text": "Discat statim quam habeat et alteram aviam, quam amitam: cui imperatori, cui exercitui tyruncula nutriatur. Illas desideret, ad illas tibi minitetur abscessum. 5. Ipse habitus et vestitus doceat eam, cui promissa sit. Cave ne aures ejus perfores, ne cerussa et purpurisso consecrata Christo ora depingas, nec collum auro et margaritis premas, nec caput gemmis oneres, nec capillum irrufes, et ei aliquid de gehennae ignibus auspiceris. Habeat alias margaritas, quibus postea venditis, emptura est pretiosissimum margaritum. Praetextata nobilissima quondam femina, jubente viro Hymetio, qui patruus Eustochii virginis fuit, habitum ejus, cultumque mutavit, et neglectum crinem mundano more texuit, vincere cupieos et virginis propositum, et matris desiderium. Et ecce sibi eadem nocte cernit in somnis venisse Angelum terribili facie [al. voce ] minitantem poenas, et haec verba frangentem: Tu ne ausa es viri imperium praeferre Christo? Tu caput virginis Dei, tuis sacrilegis attrectare manibus, quae jam nunc arescent, ut sentias excruciata quid", + "candidate_score": 0.621852, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_71_73", + "bdc_text": "Sunst wei ß ich anders nützit , dann got gebe gluc k und guͦtt wetter dorzuͦ . Amen . Witter ist min pit an üch und an minen guͦtten herren und bruͦder Ruͦdolffen Gwalter , ir wellind so woll thuͦn und mit minem wirtNicht bekannt .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1044", + "psc_text": "novit qui, Domino vincente, superavit, et est particeps triumphorum ejus, et qui immarcescibilem gloriae coronam, de candore bonorum operum et de varietate virtutum texuit Salvatori. 5. Eructavit cor meum verbum bonum. 377 Pro quo interpretatus est Symmachus, Commotum est cor meum verbo bono: indicans ad alterius sermonem cor dicentis esse commotum, et Spiritu Sancto futura Christi sacramenta pandente, etiam hunc in eloquium prorupisse: ut quemadmodum caeteri de adventu ejus locuti sunt, et iste loqueretur. Ructus autem proprie dicitur digestio cibi, et concoctarum escarum in ventum efflatio. Quomodo enim juxta qualitatem ciborum de stomacho ructus erumpit, et boni vel mali odoris flatus indicium est: ita interioris hominis cogitationes verba proferunt, et ex abundantia cordis os loquitur (Matth. 12) . Justus comedens replet animam suam, cumque sacris doctrinis fuerit satiatus, de boni cordis thesauro profert ea quae bona sunt, et cum Apostolo loquitur: An experimentum quaeritis ejus, qui in me loquitur Christus?", + "candidate_score": 0.621712, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_44_46", + "bdc_text": "um 1559 wurde er Vogt zu Ripaille ( Dép. Haute-Savoie ) . In erster Ehe war er mit Maria Wyttenbach verheiratet . - Lit. :", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_639", + "psc_text": "non meorum insidias formidasse. Virginitatem autem in coelum fero, non quia habeam, sed quia magis mirer quod non habeo. Ingenua, et verecunda confessio est, quo ipse careas, id in aliis praedicare. Numquid quia gravi corpore terrae haereo, avium non miror volatus, nec columbam praedico, quod « Radit iter liquidum, celeres neque commovet alas » (Aeneid. 5)? Nullus se decipiat: nemo blando 233 adulatore se praecipitet. Prima est virginitas a nativitate, secunda virginitas a secunda nativitate. Non est meus sermo, antiqua sententia est: « Nemo potest duobus dominis servire » (Matth. 6. 24), carni et spiritui. « Caro concupiscit adversus spiritum, spiritus autem adversus carnem; haec invicem sibi adversantur, ut non quae volumus illa faciamus (Galat. 5. 17). Quando aliquid tibi asperum videtur in nostro opusculo, non ad mea verba respicias, sed ad Scripturam, unde mea tracta sunt verba. 21. Christus virgo, Mater virginis nostri Virgo perpetua, mater, et virgo. Jesus", + "candidate_score": 0.62133, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_43_45", + "bdc_text": "s. EA IV/le 1420 ) ; um 1559 wurde er Vogt zu Ripaille ( Dép. Haute-Savoie ) . In erster Ehe war er mit Maria Wyttenbach verheiratet .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2529", + "psc_text": "inter se paria, vilissimorum e plebe hominum comparata, unum qui viginti sepelisset uxores, alteram quae vicesimum secundum habuisset maritum, extremo sibi, ut ipsi putabant, matrimonio copulatos. Summa omnium exspectatio virorum pariter ac feminarum, post tantas rudes quis quem prius efferret. Vicit maritus, et totius urbis populo confluente, coronatus, et palmam tenens, adoreamque per singulos sibi acclamantes, uxoris multinubae feretrum praecedebat. Quid dicemus tali mulieri? Nempe illud, quod 908 Dominus Samaritanae: Viginti duos habuisti maritos, et iste a quo nunc sepeliris, non est tuus (Joan. 4). 11. Itaque obsecro te, religiosa in Christo filia, ut testimonia ista non noveris, quibus incontinentibus et miseris subvenitur; sed illa potius lectites, quibus pudicitia coronatur. Sufficit tibi quod primum perdidisti virginitatis gradum, et per tertium venisti ad secundum, id est, per officium conjugale, ad viduitatis continentiam. Extrema, imo abjecta ne cogites: nec aliena et longe posita exempla perquiras. Habes aviam, matrem, et amitam, quarum tibi", + "candidate_score": 0.620606, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_44_46", + "bdc_text": "um 1559 wurde er Vogt zu Ripaille ( Dép. Haute-Savoie ) . In erster Ehe war er mit Maria Wyttenbach verheiratet . - Lit. :", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2541", + "psc_text": "familiae tuae imperare non poteris. Avia tua, mater et amita, nonne auctoritatis pristinae, honorisque majoris sunt, dum eas, et tota provincia, et Ecclesiarum principes suspiciunt? Ergo milites, et peregrinantes, sine uxoribus sua hospitiola non regunt, et nec invitant ad convivia, nec invitantur? Quasi non possis probatae aetatis habere famulos, vel libertos, in quorum nutrita es manibus; qui praesint domui, ad publicum respondeant, tributa persolvant; qui te suspiciant, ut patronam, diligant, ut alumnam, venerentur, ut sanctam. Quaere primum regnum Dei, et haec omnia adjicientur tibi (Matth. 6. 33). Si de veste cogitaveris, lilia tibi de Evangelio proponuntur. Si de cibo, remitteris ad aves, quae non serunt, neque metunt, et Pater tuus coelestis pascit illas. Quantae virgines et 912 viduae absque ulla sorde rumoris, suam substantiolam gubernarunt? 15. Cave ne jungaris adolescentulis: ne his adhaereas, propter quas Apostolus concedit secunda matrimonia, et sustineas in media tranquillitate naufragium. Si Timotheo dicitur: Adolescentiores viduas", + "candidate_score": 0.620597, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_15", + "bdc_text": "dann , ob got wil , wie es angefangen , also wirt es ein furgang haben , wie wol , wie vor geschriben , der tüfel sich hefftig gewunden hat , Fuchs bezieht sich auf den Widerstand von Verwandten Wyttenbachs gegen die geplante Hochzeit , vgl . zuletzt oben Nr. 1801 , 27-30 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2091", + "psc_text": "non potuisse negligere, quam mendaciter aliquid in sua epistola posuisse. Et si hoc non in epistola qualibet, quanto magis in illa, in qua praelocutus ait: Quae autem scribo 765 vobis, ecce coram Deo quia non mentior? » 8. « Ego quidem illud Petrum sic egisse credo, ut gentes cogeret judaizare. Hoc enim lego scripsisse Paulum, quem mentitum esse non credo (Gal. 1. 20): et ideo non recte agebat hoc Petrus. Erat enim contra Evangelii veritatem, ut putarent qui credebant in Christum, sine illis veteribus sacramentis salvos se esse non posse. Hoc enim contendebant Antiochiae, qui ex Circumcisione crediderant. Contra quos Paulus perseveranter acriterque confligit. Ipsum vero Paulum non ad hoc id egisse, quod vel Timotheum circumcidit (Act. 16. 1), vel Cenchreis votum persolvit (Act. 18. 18), vel Jerosolymis a Jacobo admonitus, cum eis qui voverant, legitima illa celebranda suscepit; ut putari videretur per ea sacramenta etiam Christianam salutem dari (Act.", + "candidate_score": 0.620106, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_43_45", + "bdc_text": "s. EA IV/le 1420 ) ; um 1559 wurde er Vogt zu Ripaille ( Dép. Haute-Savoie ) . In erster Ehe war er mit Maria Wyttenbach verheiratet .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_639", + "psc_text": "non meorum insidias formidasse. Virginitatem autem in coelum fero, non quia habeam, sed quia magis mirer quod non habeo. Ingenua, et verecunda confessio est, quo ipse careas, id in aliis praedicare. Numquid quia gravi corpore terrae haereo, avium non miror volatus, nec columbam praedico, quod « Radit iter liquidum, celeres neque commovet alas » (Aeneid. 5)? Nullus se decipiat: nemo blando 233 adulatore se praecipitet. Prima est virginitas a nativitate, secunda virginitas a secunda nativitate. Non est meus sermo, antiqua sententia est: « Nemo potest duobus dominis servire » (Matth. 6. 24), carni et spiritui. « Caro concupiscit adversus spiritum, spiritus autem adversus carnem; haec invicem sibi adversantur, ut non quae volumus illa faciamus (Galat. 5. 17). Quando aliquid tibi asperum videtur in nostro opusculo, non ad mea verba respicias, sed ad Scripturam, unde mea tracta sunt verba. 21. Christus virgo, Mater virginis nostri Virgo perpetua, mater, et virgo. Jesus", + "candidate_score": 0.619536, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_35", + "bdc_text": "Seit 1530 neigte der ein Jahr zuvor in den Adelsstand erhobene Wunderlich der Reformation zu. Er war seit 1541 in dritter Ehe mit Ursula , geb. Wyttenbach , verheiratet ( s .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_580", + "psc_text": "sint positae. Unde et superiori digito deprimuntur: quia quanto major est difficultas expertae quondam voluptatis illecebris abstinere, tanto majus 214 est praemium. Porro numerus centesimus (quaeso diligenter lector attende) de sinistra transfertur ad dexteram: et iisdem quidem digitis; sed non eadem manu, quibus in laeva, nuptae significantur et viduae, circulum faciens, exprimit virginitatis coronam. » 3. Oro te, qui haec loquitur, damnat nuptias? Aurum virginitatem, argentum diximus matrimonium. Centesimum et sexagesimum et tricesimum fructum de una terra exposuimus, et de una semente generari, licet multum differat in numero. Et quisquam tam iniquus lector erit, ut non ex meis dictis, sed ex suo me sensu judicet? Et certe multo clementiores erga conjugia fuimus, omnibus pene Latinis et Graecis Tractatoribus, qui centesimum numerum ad Martyres referunt, sexagesimum ad Virgines, tricesimum ad Viduas: atque ita fit juxta illorum sententiam, ut de bona terra, et de patrisfamilias semine excludantur mariti. Verum ne in principio", + "candidate_score": 0.619458, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_58_60", + "bdc_text": "HBLS VII 615 ; H. Türler , Die Excommunication in Biel im Jahre 1587 , in : Bieler Neujahrsblatt 1910 , S. 12-45. , juncker Valerius GöuffeValerius Göuffi , gest. 1561 , Sohn des Humbert ( gest. 1500 ) , kam 1508 in den Bieler Rat , bekleidete 1514-1516 das Venner- , 1533-1548 das Meier- und 1555-1558 schließlich das Bürgermeisteramt. 1531 befehligte er die Bieler Truppen im Müsser- und im Zweiten Kappelerkrieg .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2924", + "psc_text": "provincia 1044 notariorum patimur penuriam; et idcirco praeceptis tuis parere non possumus, maxime in editione Septuaginta, quae asteriscis verubusque distincta est. Pleraque enim prioris laboris fraude cujusdam amisimus. EPISTOLA CXXXV INNOCENTII PAPAE AD AURELIUM. Litteras Aurelio mittit Innocentius Hieronymo reddendas. Dilectissimo fratri AURELIO INNOCENTIUS. Piissimam etiam ad nos perveniendi tuam affectionem bene compresbyter noster credidit Hieronymus. Compatimur gregis nostri membro, et quod faciendum duximus, vel facere potuimus, sumus velociter exsecuti. Germanitas tua, frater carissime, citius litteras memorato reddere festinet. EPISTOLA CXXXVI INNOCENTII AD HIERONYMUM. Innocentius Hieronymum, ob ea quae passus est, consolatur, et quid pro tempore faciendum duxerit, ac jam fecerit, declarat. Dilectissimo filio HIERONYMO Presbytero INNOCENTIUS. Nunquam boni aliquid contentionem fecisse in Ecclesia testatur Apostolus (Tit. 3. 10) ; et ideo haereticorum correptiones primum fieri jubet magis, quam diuturna duci collatione. Quae regula dum negligenter aspicitur, 1045 malum non vitatur quod cavendum est; sed augetur. Tamen quoniam dolor gemitusque", + "candidate_score": 0.61936, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_71_73", + "bdc_text": "Sunst wei ß ich anders nützit , dann got gebe gluc k und guͦtt wetter dorzuͦ . Amen . Witter ist min pit an üch und an minen guͦtten herren und bruͦder Ruͦdolffen Gwalter , ir wellind so woll thuͦn und mit minem wirtNicht bekannt .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1954", + "psc_text": "O beata rerum commutatio: flevit, ut semper rideret. Despexit lacus contritos, ut fontem Dominum reperiret. Vestita cilicio est, ut nunc albis vestimentis uteretur, et diceret: Scidisti saccum meum, et induisti me laetitia (Psal. 29. 12) . Cinerem sicut panem manducabat, et potionem suam cum fletu miscebat (Psal. 101. 10), dicens: Fuerunt mihi lacrymae meae panes die ac nocte (Psal. 41. 4) , ut in aeternum pane Angelorum vesceretur et caneret: Gustate et videte, quoniam suavis est Dominus (Psal. 33. 9) . Et, Eructavit cor meum verbum bonum: dico ego opera mea Regi (Psal. 44. 1) . Et Isaiae, imo Domini per Isaiam in se cerneret verba compleri. Ecce qui serviunt mihi, manducabunt, vos autem esurietis. Ecce qui serviunt mihi, bibent, vos, autem sitietis. Ecce qui serviunt mihi, laetabuntur, vos autem confundemini. Ecce qui serviunt mihi, exultabunt in gaudio, vos autem clamabitis ob dolorem cordis, et propter contritionem spiritus ululabitis (Isai.", + "candidate_score": 0.619323, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_93", + "bdc_text": "üch rüsten zuͦ komen , das will erGemeint ist Niklaus Wyttenbach. gehept handas will er unbedingt so haben. .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2017", + "psc_text": "subita bella conturbant, et ante coguntur fugere quam possint arma corripere. 2. Caeterum nostra armatura Christus est, et Apostoli Pauli institutio, qui scribit ad Ephesios: « Assumite arma Dei, ut possitis resistere in die malo » (Ephes. 6. 13). Et rursum: « State succincti lumbos vestros in veritate, et induti loricam justitiae, et calceati pedes in praeparationem Evangelii pacis: super omnia accipientes scutum fidei, in quo possitis universa tela maligni ignita extinguere: et galeam salutis accipite, et gladium spiritus, quo est verbum Dei » (Ibid. 14. et seqq.). His quondam telis rex David armatus procedebat ad praelium; et quinque lapides de torrente accipiens levigatos, nihil asperitatis et sordium inter hujus saeculi turbines, in sensibus suis esse monstrabat, bibens de torrente in via: et idcirco exaltavit caput, et superbissimum Goliath suo potissimum mucrone truncavit, percutiens in fronte blasphemum (1. Reg. 17); et in ea parte corporis vulnerans, in qua et praesumptor", + "candidate_score": 0.618837, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_51_53", + "bdc_text": "mag nitt kon , das im woll von hertz leid ist , demnoch sin vetter Bendicht WyttenbachBendicht Wyttenbach , geb. 1499 , Mitglied der Bieler Gerberzunft , war 1513 am Zug nach Novara beteiligt , saß 1518-1519 im Großen Rat , 1520-1548 im Kleinen Rat und versah 1549 das Meieramt. Gest. 1549 an den Folgen eines Beinbruchs . - Lit. : Bourquin , Biel 499 ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2675", + "psc_text": "aegyptias carnes, usque ad nauseam, et vomitum praeberet examina coturnicum: multosque saeculi prius homines, facilius carere experta corporis voluptate, quam eos qui a pueritia libidinem nesciant. Ab alii enim nota calcari, ab aliis ignota appeti. Illos vitare poenitendo suavitatis insidias, quas fugerunt: hos carnis illecebras, dulci titillatione corporis blandientes dum mella putant, venena noxia reperire. Mel enim distillare labia meretricis (Prov. 5. juxta LXX) ; quod ad tempus impinguat vescentium fauces, et postea felle amarius invenitur. Unde et in Domini sacrificiis mel non offerunt, ceraque contempta, quae mellis hospitium est, oleum accenditur in templo Dei (Levit. 2); quod de amaritudine exprimitur olivarum. Pascha quoque cum amaritudinibus comedi (Exod. 12) in azymis sinceritatis et veritatis (1. Cor. 5. 8): quas qui habuerit, in saeculo persecutionem sustinebit. Unde et Propheta mystice cantat: Sedebam solus, quia amaritudine repletus sum (Jerem. 15. 17) . 3. Quid igitur? luxuriandum est in adolescentia, ut postea luxuria", + "candidate_score": 0.618657, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_11_13", + "bdc_text": "oben Nr. 1800 , 8-20 ; 1801 , 7-27. . Dörffend ir üch noch syDie Brautfamilie .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2161", + "psc_text": "novi generis ducaris assecla. Absit quippe, ut quamvis proximi sint et cognati, virorum te suspicer captare consortia. Obsecro ergo te, virgo, ut mihi respondeas: Sola vadis in comitatu propinquorum, an cum amasio tuo? Quamvis sis impudens, saecularium oculis eum ingerere non audebis. Si enim hoc feceris, et te et illum familia universa cantabit: vos cunctorum digiti denotabunt: ipsa quoque soror, aut affinis, sive cognata, quae in adulationem tui, sanctum et Nonnum coram te vocant, cum se paululum averterint, portentuosum ridebunt maritum. Siu autem sola ieris (quod et magis existimo) utique inter servos adolescentes, inter maritatas feminas atque nupturas, inter lascivas puellas, et comatos liniatosque juvenes, furvarum vestium puella gradieris. Dabit tibi barbatulus quilibet manum, sustentabit lassam; et pressis digitis, aut tentabitur, 787 aut tentabit. Erit tibi inter viros matronasque convivium: spectabis aliena oscula, praegustatos cibos; et non absque scandalo tuo, in aliis sericas vestes, auratasque miraberis. In ipso quoque convivio", + "candidate_score": 0.61767, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_2", + "bdc_text": "Lieber her und bruͦder , üwer schribenBullingers Antwort auf Fuchs ' Schreiben vom 15 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2077", + "psc_text": "onus ultra vires meas. Quod an consecutus sim, tuo judicio derelinquo. Certe si imbecillitatem reprehenderis, voluntati veniam commodabis. EPISTOLA CXV. AD AUGUSTINUM. Resalutat Augustinum, excusans quod liberius responderit, et rursum de cucurbita meminit, rogatque ut omissis contentiosis quaestionibus deinceps secum invicem amice conferant, et placide versentur in campo sacrarum Scripturarum. Domino vere Sancto et Beatissimo Papae AUGUSTINO, HIERONYMUS in Christo salutem. 1. Cum a sancto fratre nostro Firmo sollicite quaererem quid ageres, sospitem te laetus audivi. Rursum cum tuas litteras non dico sperarem, sed exigerem, nesciente te, ex Africa profectum se esse dixit. Itaque reddo tibi per eum salutationis officia, qui te unico amore complectitur, simulque obsecro, ut ignoscas pudori meo, quod diu ut rescriberem, praecipienti negare non potui. Nec ego tibi, sed causa causae respondit. Et si culpa est respondisse, quaeso ut patienter audias, multo major est provocasse. Sed facessant istiusmodi querimoniae: sit inter nos pura germanitas; et deinceps", + "candidate_score": 0.617429, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_35", + "bdc_text": "Seit 1530 neigte der ein Jahr zuvor in den Adelsstand erhobene Wunderlich der Reformation zu. Er war seit 1541 in dritter Ehe mit Ursula , geb. Wyttenbach , verheiratet ( s .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_602", + "psc_text": "viduis, de nuptiis diximus. Sed brevitatis studio unum adhuc ponam testimonium, cui non reor contradicturum, nisi eum, qui aut se inimicum probare 221 voluerit, aut vecordem. Nam cum proposuissem, quod Dominus isset ad nuptias in Cana Galilaeae, post quaedam etiam haec addidi (Lib. 1. c. 25): « Qui enim semel ivit ad nuptias, semel docuit esse nubendum, et tunc virginitati posset officere, si nuptias post virginitatem, et viduitatis castimoniam, non in gradu tertio poneremus. Nunc autem cum Haereticorum sit damnare conjugia, et Dei spernere conditionem: quidquid de laude dixerit nuptiarum, libenter audimus. Ecclesia enim non damnat matrimonia, sed subjicit: nec abjicit, sed dispensat, sciens (sicut supra diximus) in domo magna, non solum esse vasa aurea et argentea, sed et lignea et fictilia: et alia esse in honorem, alia in contumeliam (1. Tim. 2. 21). Et quicumque se mundaverit, eum futurum esse vas honorabile et necessarium, in omne opus bonum praeparatum.", + "candidate_score": 0.617415, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_73_75", + "bdc_text": "Witter ist min pit an üch und an minen guͦtten herren und bruͦder Ruͦdolffen Gwalter , ir wellind so woll thuͦn und mit minem wirtNicht bekannt . in der nüwenstatZur Lokalisierung des Quartiers Neustadt vgl. Salomon Vögelin , Das Alte Zürich , Bd. I , 2 . Aufl. Zürich 1878 , S. 259f . doben reden , das er welle das best thuͦn , so ich keme und kranck by üch würde , das ich noch einestnoch einmal .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_33", + "psc_text": "si corpore absens, amore tamen et spiritu 15 venio: impedio exposcens, ne nascentes amicitias, quae Christi glutino cohaeserunt, aut temporis, aut locorum magnitudo divellat; quin potius foederemus eas reciprocis epistolis. Illae inter nos currant, illae sibi obvient, illae nobiscum loquantur. Non multum perditura erit caritas, si tali secum sermone fabuletur. 2. Ruffinus autem frater, ut scribis, necdum venit; et si venerit, non multum proderit desiderio meo, cum eum jam visurus non sim. Ita enim et ille longo intervallo a me separatus est, ut huc non possit excurrere: et ego arreptae solitudinis terminis arceor, ut coeperit jam mihi non licere quod volui. Ob hoc et ego obsecro, et tu, ut petas, plurimum quaeso, ut tibi beati Rhetitii Augustodunensis Episcopi Commentarios ad describendum largiatur, in quibus Canticum Canticorum sublimi ore disseruit. Scripsit et mihi quidam de patria supradicti fratris Ruffini, Paulus senex, Tertulliani suum codicem apud eum esse, quem vehementer reposcit. Et", + "candidate_score": 0.616418, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_63_65", + "bdc_text": "HBLS III 590. , unser meyerZum Bieler Meieramt vgl. HBBW XI [Nr. 1507 ] , S. 168 , Anm. 1. , und villicht noch zwen , das et wan uff die 16 roß kon werdendt . Er will nit vil lüt mit im unruͤwig machen ; es kemend gern vill , aber es ist nit von nötten .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2718", + "psc_text": "sanctae matris vulnus exasperem, et virtutum ejus recordatio, fiat doloris instauratio. Pius filius, vir amabilis, clemens dominus, civis affabilis, Consul quidem in pueritia; sed morum bonitate Senator illustrior. Felix morte sua, qui non vidit patriam corruentem; imo felicior sobole, qui Demetriadis proaviae nobilitatem, insigniorem reddidit, Demetriadis filiae perpetua castitate. 4. Verum quid ago? Oblitus propositi, dum admiror juvenem, laudavi aliquid bonorum saecularium, cum in eo mihi virgo magis nostra laudanda sit, quod haec universa contempserit, quod se non nobilem, non divitiis praepollentem, sed hominem cogitarit. Incredibilis animi fortitudo, inter gemmas et sericum: inter eunuchorum et puellarum catervas, et adulationem ac ministeria familiae perstrepentis, et exquisitas epulas, quas amplae domus praebebat abundantia, appetisse eam jejuniorum laborem, asperitatem vestium, victus continentiam. Legerat enim Domini verba 978 dicentis: Qui mollibus vestiuntur, in domibus regum sunt (Matth. 11. 8) . Stupebat ad conversationem Eliae et Joannis Baptistae, quorum uterque zona pellicea astrinxit et mortificavit", + "candidate_score": 0.615871, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_43_45", + "bdc_text": "s. EA IV/le 1420 ) ; um 1559 wurde er Vogt zu Ripaille ( Dép. Haute-Savoie ) . In erster Ehe war er mit Maria Wyttenbach verheiratet .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2515", + "psc_text": "Apostolus est, id est, solutum, non ligatum; nec servum, sed liberum; cogitantem ea quae Dei sunt, non ea quae uxoris. Et protinus in consequentibus: Mulier, inquit, alligata est viro, quamdiu vir ejus vivit; quod si dormierit vir ejus, libera est: cui vult nubat; tantum in Domino. Beatior autem erit, si sic permanserit secundum consilium meum. Puto autem quod, et ego spiritum Dei habeam (Ibid. 39) , et in hoc idem sensus est, quia idem spiritus; 903 Diversae Epistolae, sed unus auctor Epistolarum. Vivente viro, mulier alligata est; et mortuo, soluta. Ergo matrimonium vinculum est, et viduitas solutio. Uxor alligata est viro, et vir uxori alligatus est: in tantum, ut sui corporis non habeant potestatem, et alterutrum debitum reddant. Nec possint habere pudicitiae libertatem, qui serviunt dominatui nuptiarum. Quodque addidit, tantum in Domino, amputat Ethnicorum conjugia, de quibus in alio loco dixerat: Nolite jugum ducere cum infidelibus. Quae enim participatio justitiae", + "candidate_score": 0.615538, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_44_46", + "bdc_text": "um 1559 wurde er Vogt zu Ripaille ( Dép. Haute-Savoie ) . In erster Ehe war er mit Maria Wyttenbach verheiratet . - Lit. :", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2515", + "psc_text": "Apostolus est, id est, solutum, non ligatum; nec servum, sed liberum; cogitantem ea quae Dei sunt, non ea quae uxoris. Et protinus in consequentibus: Mulier, inquit, alligata est viro, quamdiu vir ejus vivit; quod si dormierit vir ejus, libera est: cui vult nubat; tantum in Domino. Beatior autem erit, si sic permanserit secundum consilium meum. Puto autem quod, et ego spiritum Dei habeam (Ibid. 39) , et in hoc idem sensus est, quia idem spiritus; 903 Diversae Epistolae, sed unus auctor Epistolarum. Vivente viro, mulier alligata est; et mortuo, soluta. Ergo matrimonium vinculum est, et viduitas solutio. Uxor alligata est viro, et vir uxori alligatus est: in tantum, ut sui corporis non habeant potestatem, et alterutrum debitum reddant. Nec possint habere pudicitiae libertatem, qui serviunt dominatui nuptiarum. Quodque addidit, tantum in Domino, amputat Ethnicorum conjugia, de quibus in alio loco dixerat: Nolite jugum ducere cum infidelibus. Quae enim participatio justitiae", + "candidate_score": 0.615148, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_86", + "bdc_text": "Bei der Lokalisierung \"Niß\" ( Nizza ) scheint es sich um ein Missverständnis des Schreibers zu handeln. , und ligt der künig nit wit von im mitt sinen zügseinem Heer. ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1920", + "psc_text": "montes Hermon et Hermoniim, et campos latissimos Galilaeae, in quibus Sisara et omnis exercitus ejus, Barach vincente, prostratus est (Judic. 4) torrens Cison, qui mediam planitiem dividebat; et oppidum juxta Naim, in quo viduae suscitatus est filius, monstrabatur. Dies me prius quam sermo deficiet, si voluero cuncta percurrere, quae Paula venerabilis fide incredibili pervagata est. 14. Transibo ad Aegyptum; et in Sochoth, atque apud fontem Samson, quem de molari maxillae dente produxit (Judic. 15. 19), subsistam parumper: et arentia ora colluam, ut refocillatus videam Morasthim, sepulcrum quondam Micheae prophetae, nunc Ecclesiam. Et ex latere derelinquam Chorreos, et Gettheos, Maresa, Idumaeam. et Lachis; et per arenas mollissimas pergentium vestigia subtrahentes, latamque eremi vastitatem, veniam ad Aegypti fluvium Sior, qui interpretatur turbidus: et quinque Aegypti transeam civitates, quae loquuntur lingua Chananitide (Isai. 19. 18); et terram Gessen, et campos Taneos, in quibus fecit Deus mirabilia. Et urbem No, quae postea versa est", + "candidate_score": 0.615018, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_2", + "bdc_text": "Lieber her und bruͦder , üwer schribenBullingers Antwort auf Fuchs ' Schreiben vom 15 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_32", + "psc_text": "sepulcro scelerum jacenti, dicat; Hieronyme, veni foras. Sanctus Presbyter Evagrius plurimum te salutat: et Martinianum fratrem juncto salutamus obsequio, quem ego videre desiderans, catena languoris innector. Vale in Christo. EPISTOLA V AD FLORENTIUM. Respondet Florentio, eumque certiorem facit se jam solitudinem quae juxta Syriam Saracenis jungitur, arripuisse. Tum petit ab eo libros quosdam, aliosque illi offert, quibus abundabat. 1. In ea mihi parte eremi commoranti, quae juxta Syriam Saracenis jungitur, dilectionis tuae scripta perlata sunt. Quibus lectis, ita reaccensus est animus Jerosolymam proficiscendi, ut pene nocuerit proposito, quod profuerit caritati. Nunc igitur quomodo valeo, pro me tibi litteras repraesento: et si corpore absens, amore tamen et spiritu 15 venio: impedio exposcens, ne nascentes amicitias, quae Christi glutino cohaeserunt, aut temporis, aut locorum magnitudo divellat; quin potius foederemus eas reciprocis epistolis. Illae inter nos currant, illae sibi obvient, illae nobiscum loquantur. Non multum perditura erit caritas, si tali secum sermone fabuletur.", + "candidate_score": 0.614173, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_44_46", + "bdc_text": "um 1559 wurde er Vogt zu Ripaille ( Dép. Haute-Savoie ) . In erster Ehe war er mit Maria Wyttenbach verheiratet . - Lit. :", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2529", + "psc_text": "inter se paria, vilissimorum e plebe hominum comparata, unum qui viginti sepelisset uxores, alteram quae vicesimum secundum habuisset maritum, extremo sibi, ut ipsi putabant, matrimonio copulatos. Summa omnium exspectatio virorum pariter ac feminarum, post tantas rudes quis quem prius efferret. Vicit maritus, et totius urbis populo confluente, coronatus, et palmam tenens, adoreamque per singulos sibi acclamantes, uxoris multinubae feretrum praecedebat. Quid dicemus tali mulieri? Nempe illud, quod 908 Dominus Samaritanae: Viginti duos habuisti maritos, et iste a quo nunc sepeliris, non est tuus (Joan. 4). 11. Itaque obsecro te, religiosa in Christo filia, ut testimonia ista non noveris, quibus incontinentibus et miseris subvenitur; sed illa potius lectites, quibus pudicitia coronatur. Sufficit tibi quod primum perdidisti virginitatis gradum, et per tertium venisti ad secundum, id est, per officium conjugale, ad viduitatis continentiam. Extrema, imo abjecta ne cogites: nec aliena et longe posita exempla perquiras. Habes aviam, matrem, et amitam, quarum tibi", + "candidate_score": 0.613517, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_86", + "bdc_text": "Bei der Lokalisierung \"Niß\" ( Nizza ) scheint es sich um ein Missverständnis des Schreibers zu handeln. , und ligt der künig nit wit von im mitt sinen zügseinem Heer. ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2959", + "psc_text": ". . . . Rhoebe diu (res si qua diu mortalibus ulla est) Viximus. (Aeneid. 10.) 11. Posuisti iniquitates nostras coram te: negligentias nostras in luce vultus tui. Septuaginta: Posuisti iniquitates nostras in conspectu tuo, saeculum nostrum in illuminatione vultus tui. Ubi nos juxta Hebraicum et Symmachum posuimus, negligentias nostras, pro quo Septuaginta, saeculum nostrum transtulerunt, in Hebraico scriptum est ALOMENU, quod quinta Editio interpretatur, adolescentiam; Aquila παροράσεις, et nos in linguam nostram vertere possumus, errores, sive ignorantias. Unde dixit in alio loco: Delicta juventutis meae, et ignorantias meas ne memineris (Ps. 24. 7) . Et iterum: Delicta quis intelligit? Et: Ab occultis meis munda me Domine: et ab alienis parce servo tuo (Psal. 18. 13) . Aliena enim nobis sunt vitia, quae saepe voluntate, interdum ignorantia et errore committimus: et tamen cum non sit voluntas in crimine, error in culpa est. Miror autem cur Septuaginta voluerint pro adolescentia, negligentiis,", + "candidate_score": 0.612969, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_2", + "bdc_text": "Lieber her und bruͦder , üwer schribenBullingers Antwort auf Fuchs ' Schreiben vom 15 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1730", + "psc_text": "saltem vicino te in Domino perfrui ad crebrum et dulce colloquium! Sed quia id non est datum, peto ut hoc ipsum, quod in Domino quam possumus simul sumus, conservari studeas, et augeri ac perfici; et rescripta quamvis rara non spernere. Saluta obsequio meo sanctum fratrem Paulinianum, 632 et omnes fratres qui tecum ac de te in Domino gloriantur. Memor nostri exaudiaris a Domino in omni sancto desiderio tuo, domine carissime, et desideratissime, et honorande in Christo frater. » EPISTOLA CII HIERONYMI AD AUGUSTINUM. Acceptis Augustini epistolis quae continent quaestionem de mendacio officioso, dubitans etiamnum an ejus sit, negat se responsurum, nisi sit certius de auctore. Meminit et Ruffini ficto nomine. Domino vere Sancto, ac beatissimo Papae AUGUSTINO HIERONYMUS in Domino salutem. 1. In ipso profectionis articulo sancti filii nostri Asterii Hypodiaconi, necessarii mei, beatitudinis tuae litterae ad me pervenerunt, quibus satisfacis, te contra parvitatem meam librum Romam non misisse. Hoc", + "candidate_score": 0.61193, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_44_46", + "bdc_text": "um 1559 wurde er Vogt zu Ripaille ( Dép. Haute-Savoie ) . In erster Ehe war er mit Maria Wyttenbach verheiratet . - Lit. :", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_291", + "psc_text": "nihil omnino, aut pauca dicturum: et nunc eadem admoneo, ut si tibi placet scire quot molestiis virgo libera, quot uxor astricta sit, legas Tertullianum ad amicum Philosophum, et de Virginitate alios libellos, et beati Cypriani volumen egregium, et Papae Damasi super hac re, versu, prosaque composita; et Ambrosii nostri quae nuper scripsit ad Sororem opuscula. In quibus tanto se effudit eloquio, ut quidquid ad laudes virginum pertinet, exquisierit, expresserit, ordinarit. 23. Nobis diverso tramite incedendum. Virginitatem non tantum efferimus, sed servamus. Nec sufficit scire, quod bonum est, nisi custodiatur attentius quod electum est: quia illud judicii est, hoc laboris: et illud commune cum pluribus, hoc cum paucis. « Qui perseveraverit, inquit usque in finem, hic salvus erit » (Matth. 24. 13). Et, « multi vocati, pauci vero electi » (Ibid. 20. 16. et 22. 14). Itaque obtestor te coram Deo, et Christo Jesu, et electis Angelis ejus ut custodias quae", + "candidate_score": 0.61086, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_2", + "bdc_text": "Lieber her und bruͦder , üwer schribenBullingers Antwort auf Fuchs ' Schreiben vom 15 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_428", + "psc_text": "manuum tuarum, ut ambiguitatem prioris sermonis effugerent. 6. Cum haec furtivis, ut aiunt, operis ad lucubratiunculam velox notarii manus me dictante signaret, et plura dicere cogitarem, jam ferme quarta noctis hora excesserat, et repente stimulis quibusdam dolentis stomachi suscitatus, in orationem prorupi, ut saltem reliquo horarum spatio, subrepente somno, frustraretur infirmitas. EPISTOLA XXXV. DAMASI PAPAE AD HIERONYMUM. Hieronymum, cujus scripta multa se cum aviditate legere profitetur, enixe Damasus rogat, ut subjectis V. quaestionibus ex Veteri Testamento respondeat. Dilectissimo filio HIERONYMO DAMASUS. 1. « Dormientem te, et longo jam tempore legentem potius, quam scribentem, quaestiunculis ad te missis excitare disposui: non quo et legere non debeas: hoc enim veluti quotidiano cibo alitur et pinguescit oratio: sed quod lectionis fructus sit iste, si scribas. Itaque quoniam et heri tabellario ad me remisso, nullas 159 te jam epistolas habere dixisti, exceptis his, quas aliquando in eremo dictaveras, quasque tota aviditate legi atque descripsi:", + "candidate_score": 0.610234, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_9_11", + "bdc_text": "zuͦ samen koment , wenn sich die beiden an der Hochzeit beteiligten Familien treffen. möcht villicht etwas spansStreit . witter entston von wegen deß artikels der sünenVgl . oben Nr. 1800 , 8-20 ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_593", + "psc_text": "218 distentione, quae data est secundum Ecclesiasten hominibus hujus mundi, ut distendantur in ea. » In fine quoque comparationis nuptarum et virginum, disputationem nostram hoc sermone conclusimus (Lib. 1. c. 7). Ubi bonum et melius est, ibi boni et melioris non unum est praemium, et ubi non est unum praemium, ibi utique dona diversa. « Tantum igitur interest inter nuptias et virginitatem: quantum inter non peccare et benefacere: imo ut levius dicam, quantum inter bonum et melius. » 8. Porro in consequentibus, cum dicimus (Lib. 1. c. 8): « Finita disputatione conjugiorum et virginitatis, ut inter utrumque cauto moderamine praeceptorum, nec ad sinistram, nec ad dexteram diverteret, sed via regia graderetur, et illud impleret: Ne sis multum justus » (Eccl. 7. 17), rursus monogamiam digamiae comparat, et quomodo nuptias subdiderat virginitati, ita digamiam nuptiis subjicit: nonne perspicue ostendimus; quae sit in Scripturis sanctis sinistra, quae dextra: et quid significet, «", + "candidate_score": 0.609641, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_12_14", + "bdc_text": "1801 , 7-27. . Dörffend ir üch noch syDie Brautfamilie . gar nützit mer entsitzenBefürchtungen hegen. ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_589", + "psc_text": "absque operibus coelibatus et nuptiae: cum etiam fides, quae proprie Christianorum est, si opera non habuerit, mortua esse dicatur, et hac lege virgines quoque Vestae et Junonis univirae, in sanctarum queant ordine numerari. Et post paululum: Servus vocatus es, non sit tibi curae: sed et si potes fieri liber, magis utere (1. Cor. 7. 21) . Etiam si habes, inquit, uxorem, et illi alligatus es: et solvis debitum, et non habes tui corporis potestatem: atque (ut manifestius loquar) 217 servus uxoris es, noli propter hoc habere tristitiam, nec de amissa virginitate suspires. Sed etiam si potes causas aliquas invenire dissidii, ut libertate pudicitiae perfruaris, noli salutem tuam cum alterius interitu quaerere. » Habeto paulisper uxorem, nec praecurras morantem: expecta dum sequitur. Si egeris patienter, conjux mutabitur in sororem. 7. In eo quoque loco ubi tractavimus, cur dixisset Paulus: « De virginibus autem Domini praeceptum non habeo: consilium autem do, tanquam", + "candidate_score": 0.60887, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_8_10", + "bdc_text": "vermeinen , so die eren fruntschafftehrenwerte Verwandtschaft. zuͦ samen koment , wenn sich die beiden an der Hochzeit beteiligten Familien treffen. möcht villicht etwas spansStreit . witter entston von wegen deß artikels der sünenVgl .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_697", + "psc_text": "scindatur in nobis vinculum caritatis et pacis, et rectae fidei praedicatio. 9. Notanda historiola. -- Praeterea audivi quosdam murmurare contra me, quia quando simul pergebamus ad sanctum locum qui vocatur Bethel, ut ibi Collectam tecum ex more ecclesiastico facerem, et venissem ad villam quae dicitur Anablatha, vidissemque ibi praeteriens lucernam ardentem, et interrogassem, quis locus esset, didicissemque esse ecclesiam, et intrassem ut orarem: inveni ibi velum pendens in foribus ejusdem ecclesiae tinctum atque depictum, et habens imaginem quasi Christi, vel sancti cujusdam; non enim satis memini, cujus imago fuerit. Cum ergo hoc vidissem, et detestatus essem in ecclesia Christi contra auctoritatem Scripturarum hominis pendere imaginem, scidi illud, et magis dedi consilium custodibus ejusdem loci, ut pauperem mortuum eo obvolverent et efferrent. « Illique contra murmurantes dixerunt: Si scindere voluerat, justum erat, ut aliud daret velum atque mutaret. » Quod cum audissem, me daturum esse pollicitus sum, et illico esse missurum.", + "candidate_score": 0.60816, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_86", + "bdc_text": "Bei der Lokalisierung \"Niß\" ( Nizza ) scheint es sich um ein Missverständnis des Schreibers zu handeln. , und ligt der künig nit wit von im mitt sinen zügseinem Heer. ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1325", + "psc_text": "virum (Isai. 54) . IX. MANSIO. Et profecti de deserto Sin, castra metati sunt in Dephca (Num. 33. 12) . Nona Mansio. Hoc nomen apud Hebraeos 476 κρούμα, id est, pulsatio dicitur: juxta quod et Dominus ait: Pulsate et aperietur vobis (Matth. 7) . In libro autem Hebraicorum Nominum, adhaesionem, remissionemque transtulimus, quod lectorem turbare non debet. Nec putet nos dissonantia scribere; ibi enim juxta id quod vulgo habetur, edidimus, si medium verbum scribatur per BETH litteram: hic autem in Hebraico volumine scriptum reperi per PHE, quod elementum magis pulsationem, quam glutinum sonat: sensusque est manifestus: post responsa Domini, post octavum numerum resurrectionis, Christi incipimus sacramenta pulsare. Prudentem studiosumque lectorem rogatum velim, ut sciat me vertere nomina juxta Hebraicam Veritatem. Alioquin in Graecis et Latinis codicibus praeter pauca, omnia corrupta reperimus: et miror quosdam eruditos et Ecclesiasticos viros ea voluisse transferre, quae in Hebraico non habentur, et de male interpretatis,", + "candidate_score": 0.607736, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_17_19", + "bdc_text": "Vil dorvon zuͦ schriben ist nit von nötten . So es got zuͦ last und wir zuͦ samen komen , will ich üch deß handels alles woll berichten . Demnoch , alß ir mir schriben , üch zuͦberichten , wer die sigen , so mit minem gefatterVgl .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2151", + "psc_text": "te, ne me tanto itinere vexatum, frustra venisse patiaris. Scit enim Dominus, quod post visionem sanctorum Locorum, hanc vel maxime causam habui, ut cum tuis litteris sorori mederer ac matri. Et ego: Jamjam, inquam, quod vis faciam: nam et epistolae transmarinae sunt, et specialiter sermo dictatus, raro potest invenire quos mordeat. Te autem obsecro, ut clam sermonem hunc habeas. Cumque portaveris eum pro viatico, si auditus fuerit, laetemur pariter, si autem contemptus fuerit, quod et magis reor, ego verba perdiderim, tu itineris longitudinem. Explicit Praefatio. 2. Primum vos scire cupio soror et filia, me non idcirco scribere, quia aliquid de vobis sinistrum suspicer; sed ne caeteri suspicentur vestram me orare concordiam. Alioquin (quod absit) si peccatorum vos existimarem glutino cohaesisse, nunquam scriberem; sciremque me surdis narrare fabulam. Deinde hoc obsecro, ut si mordacius quippiam scripsero, non tam meae putetis austeritatis [al. auctoritatis ] esse, quam morbi. Putridae carnes ferro curantur", + "candidate_score": 0.606515, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_86", + "bdc_text": "Bei der Lokalisierung \"Niß\" ( Nizza ) scheint es sich um ein Missverständnis des Schreibers zu handeln. , und ligt der künig nit wit von im mitt sinen zügseinem Heer. ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1323", + "psc_text": "scriptum est pro ea, quod de mari Rubro venerint ad desertum Sin, quod est inter Elim et Sinai, quinta decima die mensis secundi egressionis eorum ex Aegypto (Exod. 16. 1) , id est, tricesima prima postquam egressi sunt de Ramesse. VIII. MANSIO. Et profecti de mari Rubro, castra metati sunt in solitudine Sin (Num. 33. 11) . Octava Mansio, licet juxta ordinem Exodi septima sit. Sed sciendum, quod omnis usque ad montem Sinai eremus Sin vocetur, et ex tota provincia etiam locus unius Mansionis nomen acceperit: sicut et Moab tam urbis quam provinciae nomen est. In hac solitudine quinque Mansiones sunt: Jam suph, de qua supra diximus, et eremus Sin, et Dephca, et Alus, et Raphidim, de quibus loquemur in consequentibus. SIN autem, interpretatur rubus, vel odium, quorum utrumque facit ad mysticos intellectus, quod postquam venerimus ad eum locum, de quo sit nobis Dominus locuturus [al. locutus ], grande odium", + "candidate_score": 0.606349, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_19", + "bdc_text": "Demnoch , alß ir mir schriben , üch zuͦberichten , wer die sigen , so mit minem gefatterVgl .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_609", + "psc_text": "Minutio, Victorino, Lactantio, Hilario, ne non tam me defendisse, quam alios videar accusasse. Paulum Apostolum proferam, quem quotiescumque lego, videor mihi non verba audire, sed tonitrua. Legite Epistolas ejus, et maxime ad Romanos, ad Galatas, ad Ephesios, in quibus totus in certamine positus est; et videbitis eum in testimoniis quae sumit de veteri Testamento, quam artifex, quam prudens, quam dissimulator fit ejus quod agit. Videntur quidem verba simplicia, et quasi innocentis hominis et rusticani; et qui nec facere nec declinare noverit insidias: sed quocumque respexeris, fulmina sunt. Haeret in causa, capit omne quod tetigerit: tergum vertit, ut superet: fugam simulat, ut occidat. Calumniemur ergo illum, atque dicamus ei: Testimonia quibus contra Judaeos, vel caeteras haereses usus es, aliter in suis locis, aliter in tuis Epistolis sonant. Videmus exempla captiva servire tibi ad victoriam, quae suis in voluminibus non dimicant. Nonne nobis loquitur cum Salvatore: aliter foris, aliter domi loquimur? Turbae", + "candidate_score": 0.604352, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_9_11", + "bdc_text": "zuͦ samen koment , wenn sich die beiden an der Hochzeit beteiligten Familien treffen. möcht villicht etwas spansStreit . witter entston von wegen deß artikels der sünenVgl . oben Nr. 1800 , 8-20 ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2724", + "psc_text": "ostendit. Obstupuit sancta et gravis femina, alienum habitum in nepte conspiciens. Mater gaudio stabat attonita. Utraque verum non credere, quod verum esse cupiebant. Haesit vox faucibus, et inter ruborem et pallorem metumque atque laetitiam, cogitationes variae nutabant. 6. Succumbendum est huic loco, neque [f. ne quid ] narrare aggrediar, quod dicendo minus faciam. Ad explicandam incredibilis gaudii magnitudinem, et Tulliani fluvius siccaretur ingenii, et contortae Demosthenis vibrataeque sententiae, tardius languidiusque ferrentur. Quidquid potest cogitare animus, quidquid 980 sermo potest [al. non potest ] explicare, illo in tempore factum est. Certatim in oscula neptis, et filia, mater, et avia ruunt. Ubertim flere prae gaudio, jacentem manu attollere, amplexarique trepidantem. Agnoscere in illius proposito mentem suam, et gratulari, quod nobilem familiam, virgo virginitate sua nobiliorem faceret. Invenisse eam quod praestaret generi, quod Romanae urbis cineres mitigaret. Jesu bone, quid illud in tota domo exultationis fuit? Quasi ex radice foecunda, multae simul virgines", + "candidate_score": 0.602841, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_9", + "bdc_text": "zuͦ samen koment , wenn sich die beiden an der Hochzeit beteiligten Familien treffen. möcht villicht etwas spansStreit .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_188", + "psc_text": "in civitates Samaritanorum ne intraveritis (Matth. 10. 5). Ex quibus omnibus edocemur, in Publicanis, non tam Gentilium, quam generaliter omnium peccatorum, id est, qui erant et de Gentibus, et de Judaeis, accipi posse personas. Ille autem qui [ al. quia ] juxta insanas et blasphemas feminas suas, id dogmatis defendebat, quo Christianos nollet recipire poenitentes, frustra argumentatus est, Publicanos Judaeos non fuisse, ut in persona eorum Gentilium tantum populus possit intelligi. Itaque ne longum faciam, ipsa Evangelii verba proponam; et in modum commentarii, quid mihi videatur, ad singula quaeque subnectam. 4. Homo quidam habebat duos filios (Luc. 15. 11) . Hominem Deum dici, multis testimoniis approbatur, ut ibi: « Duorum hominum testimonium verum est. Ego de me testimonium dico, et Pater qui me misit » (Joan. 10. 17. 18). In alia parabola Pastor, in alia paterfamilias nuncupatur, in alia vineam locat, in alia invitat ad nuptias, et diversis similitudinibus rem", + "candidate_score": 0.597357, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_29", + "bdc_text": "bruͦder , juncker Glado MeyGlado ( Claudius ) May , gest. 1568 , Bruder des Bendicht May , war Schultheiß zu Burgdorf und 1534 Landvogt zu Morges .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1253", + "psc_text": "34.) et ad mulierem fluentem sanguine, Quis me tetigit? (Matth. 9.) gladium postulat, de quo dixerat: Nolite putare, quod venerim pacem mittere super terram: non veni pacem mittere, sed gladium. Veni enim dividere hominem contra patrem suum, et filiam contra matrem suam, et nurum contra socrum suam: et inimici hominis domestici ejus (Matth. 10) : et tentat naturam naturae Dominus, vultque secundum utriusque voluntatem, viventem filium in Legem, Gratiamque dividere: non quod probet, sed quod ad arguendum calumniam Synagogae, hoc velle se dicat. Illa, quae nolebat Ecclesiae filium in gratia vivere, nec per baptismum liberari, libenter habet dividi puerum: non ut possideat, sed ut interficiat. ECCLESIA QUEM scit suum esse, libenter concedit aemulae, dum vivat saltem apud adversariam: ne inter Legem divisus et Gratiam, Salvatoris mucrone feriatur. Unde dicit Apostolus: Ecce ego Paulus dico vobis, quod si Legem observatis, Christus vobis nihil prodest (Gal. 5) . 6. Haec sub allegoriae", + "candidate_score": 0.595254, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 12, + "cf_id": "cf020", + "work_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Dialogus-contra-Pelagianos", + "max_score": 0.665629, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_4_6", + "bdc_text": "und arbeit haben von wegen SamuelsZu den Vorbereitungen für die Hochzeit von Samuel Wyttenbach und Küngold von Schönau vgl. oben Nr. 1795f und 1800f. . Gott sig uwer lon. In welchemGemeint ist : in welchem Schreiben .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Dialogus-contra-Pelagianos_window_235", + "psc_text": "Si de cunctis operibus Dei et homines sunt, ergo omnes homines sua peccata confiteantur. Legimus in Samuele dictum de Salomone: Ipse aedificabit domum nomini meo, et firmabo regnum ejus usque in sempiternum. Ego ero ei in patrem, et ipse erit mihi in filium (II Reg. VII, 14) . Et iterum: Si inique egerit, corripiam eum in virga hominum, misericordiam autem meam non auferam ab eo (Ibid., 19) . Cum egisset David gratias Deo, ad extremum intulit: Et haec est lex hominis: Domine Deus, semper respice ad clementiam tuam, et infirmitatem carnis, divino auxilio sustenta. Quid mihi, inquit, et vobis filii Sarviae? Maledicat Semei. Dominus praecepit ei ut maledicat David. Et quis respondebit ei, quare hoc fecisti (II Reg. XVI, 10) ? Voluntas enim Dei non discutienda, sed cum gratiarum actione patienda est. Et in alio loco: Dominus 767 mandavit, ut dissiparet consilium Achitophel bonum, ut adduceret super Absalon malum (III", + "candidate_score": 0.665629, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_0_2", + "bdc_text": "Fryd und gnad von gott dem vatter durch Cristum Jesum sig zuͦ allen zitten mit unß allen . Demnoch min willig dienst und was ich eren , liebs und guͦtz vermag , sig üch alle zitt bereit . Lieber her und bruͦder , üwer schribenBullingers Antwort auf Fuchs ' Schreiben vom 15 .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Dialogus-contra-Pelagianos_window_74", + "psc_text": "tunc Deus erit omnia in omnibus: ut non sit tantum in Salomone sapientia, in David animi mansuetudo, in Elia et Phinees zelus, in Abraham fides; in Petro, cui dictum est: Simon Joannis, amas me (Joan. XXI, 15) , perfecta dilectio; in electionis vase studium praedicandi, et in 714 caeteris vel bina vel trina; sed totus in cunctis sit, et in omni virtutum choro Sanctorum, numerus glorietur, et sit Deus omnia in omnibus. 19. Quamdiu vivimus cunctas virtutes habere non possumus.--C. Nullus ergo Sanctorum, quamdiu in isto corpusculo est, cunctas potest habere virtutes? A. Nullus, quia nunc ex parte prophetamus, et ex parte cognoscimus. Nec enim possunt omnia esse in omnibus hominibus: quia non est immortalis filius hominis. C. Et quomodo legimus: Qui unam habuerit, omnes videtur habere virtutes? A. Participatione, non proprietate. Necesse est enim, ut singuli excellant in quibusdam; et tamen hoc quod legisse te dicis, ubi scriptum sit", + "candidate_score": 0.663465, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_3_5", + "bdc_text": "Oktober ( oben Nr. 1801 ) ist nicht erhalten. , mir aber mols gethan , hab ich entpfangen. Ist mir ein groß beduren , das ir so vil groß muͤ w und arbeit haben von wegen SamuelsZu den Vorbereitungen für die Hochzeit von Samuel Wyttenbach und Küngold von Schönau vgl. oben Nr. 1795f und 1800f. . Gott sig uwer lon. In welchemGemeint ist :", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Dialogus-contra-Pelagianos_window_143", + "psc_text": "Et postea intercessione et precibus populi liberatus est, dicentis ad Saul: Num Jonathas morietur, qui fecit salutem hanc magnam in Israel? Absit. Vivit Dominus: si ceciderit de capillis capitis ejus in terram, quia cum Domino fecit diem hanc: et liberavit populus Jonathan, et non est mortuus (I Reg. XIV, 45 seqq.) . Samuel irascitur Sauli, et non vult ire cum rege (I Reg. XVI, 6, 7): postea precibus vincitur, ut ostendat humani animi in diversum mutationem. Pergit Bethleem, singulos filiorum Jesse putat ipsos esse, quos Dominus requirebat. Cumque vidisset Eliab: ait: Ecce in conspectu Domini Christus ejus. Et ait Dominus ad eum: Ne respicias ad vultum ejus, et ad staturam corporis illius, quoniam abjeci eum. Aliter enim videt homo, aliter Deus. Homo enim videt in facie, Deus in corde. Atque in hunc modum per omnes errat, per omnes corrigitur, ut pateat humanae mentis infirmitas. Isboseth Saul filius interficitur dolo a", + "candidate_score": 0.650658, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_1", + "bdc_text": "Demnoch min willig dienst und was ich eren , liebs und guͦtz vermag , sig üch alle zitt bereit .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Dialogus-contra-Pelagianos_window_74", + "psc_text": "tunc Deus erit omnia in omnibus: ut non sit tantum in Salomone sapientia, in David animi mansuetudo, in Elia et Phinees zelus, in Abraham fides; in Petro, cui dictum est: Simon Joannis, amas me (Joan. XXI, 15) , perfecta dilectio; in electionis vase studium praedicandi, et in 714 caeteris vel bina vel trina; sed totus in cunctis sit, et in omni virtutum choro Sanctorum, numerus glorietur, et sit Deus omnia in omnibus. 19. Quamdiu vivimus cunctas virtutes habere non possumus.--C. Nullus ergo Sanctorum, quamdiu in isto corpusculo est, cunctas potest habere virtutes? A. Nullus, quia nunc ex parte prophetamus, et ex parte cognoscimus. Nec enim possunt omnia esse in omnibus hominibus: quia non est immortalis filius hominis. C. Et quomodo legimus: Qui unam habuerit, omnes videtur habere virtutes? A. Participatione, non proprietate. Necesse est enim, ut singuli excellant in quibusdam; et tamen hoc quod legisse te dicis, ubi scriptum sit", + "candidate_score": 0.619836, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_16_18", + "bdc_text": "aber nütz geschaffen , got sy lob. AchtIch hoffe. , got werde sinen segen dorzuͦ senden , das nüt dann gluc k und heill do wirt sin . Vil dorvon zuͦ schriben ist nit von nötten . So es got zuͦ last und wir zuͦ samen komen , will ich üch deß handels alles woll berichten .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Dialogus-contra-Pelagianos_window_186", + "psc_text": "8. Ex Apostoli Epistolis. --Cunctae prope Epistolae Apostoli hoc habent principium: Gratia vobis et pax a Deo Patre et Christo Jesu Domino 751 nostro (I Cor. I, 3) , et simili fine clauduntur. Ad Corinthios quoque scribitur: Ut non indigeatis ulla donatione, exspectantes revelationem Domini nostri Jesu Christi, qui et confirmabit vos usque in finem sine crimine in die Domini nostri Jesu Christi (Ibid., 7, 8) . Licet ergo nulla indigeamus donatione, tamen exspectamus revelationem Domini nostri Jesu Christi, qui tunc nos in omnibus confirmabit, et ostendet sine crimine, cum dies Domini nostri Jesu Christi et mundi finis advenerit, ut non glorietur omnis caro in conspectu ejus. Paulus plantavit, Apollo rigavit (I Cor. II, 6), sed Dominus incrementum dedit: ergo neque qui plantat, neque qui rigat, est aliquid; sed qui incrementum dat, Deus. Ipsius enim agricultura, ipsius aedificatio sumus. Juxta gratiam Dei, quasi sapiens architectus ponit fundamentum. Nolite, inquit, vosmetipsos", + "candidate_score": 0.61888, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 13, + "cf_id": "cf020", + "work_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum", + "max_score": 0.664706, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_4_6", + "bdc_text": "und arbeit haben von wegen SamuelsZu den Vorbereitungen für die Hochzeit von Samuel Wyttenbach und Küngold von Schönau vgl. oben Nr. 1795f und 1800f. . Gott sig uwer lon. In welchemGemeint ist : in welchem Schreiben .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum_window_157", + "psc_text": "Ordinem apostolorum et meritum uniuscujusque, illius fuit distribuere, qui cordis arcana rimatur. Primus scribitur Simon, cognomento Petrus; ad distinctionem alterius Simonis, qui appellatur Chananaeus, de vico Chana Galilaeae, ubi aquam Dominus vertit in vinum (Joan. II). Jacobum quoque appellat Zebedaei, quia et alius sequitur Jacobus Alphaei. Et apostolorum paria juga consociat. Jungit Petrum et Andream fratres, non tam carne quam 57 spiritu. Jacobum et Joannem, qui panem corporis relinquentes, verum Patrem secuti sunt. Philippum et Bartholomaeum, Thomam quoque et Matthaeum publicanum. Caeteri evangelistae in conjunctione nominum, primum ponunt Matthaeum; et postea Thomam, nec publicani nomen ascribunt [ Al. ascribitur], ne antiquae conversationis recordantes sugillare Evangelistam viderentur. Iste vero (ut supra diximus) et post Thomam se ponit, et publicanum appellat, ut ubi abundavit iniquitas, superabundet et gratia (Rom. V, 20) . (Vers. 4.) Simon chananaeus. Ipse est qui in alio Evangelista [ Al. Evangelio] scribitur Zelotes (Luc. VI) . Chana quippe,", + "candidate_score": 0.664706, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_35", + "bdc_text": "Seit 1530 neigte der ein Jahr zuvor in den Adelsstand erhobene Wunderlich der Reformation zu. Er war seit 1541 in dritter Ehe mit Ursula , geb. Wyttenbach , verheiratet ( s .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum_window_378", + "psc_text": "omnes instituit ad vitam. (Vers. 21 seqq.) Conversantibus autem eis in Galilaea, dixit illis Jesus: Filius hominis tradendus est in manus hominum, et occident eum; et tertia die resurget. Et contristati sunt vehementer. Semper prosperis miscet tristia, ut cum repente venerint, non terreant apostolos; sed a praemeditatis ferantur animis: Si enim contristat eos quod occidendus est, debet laetificare quod die tertio dicitur resurrecturus. Porro quod contristantur, et contristantur vehementer, non de infidelitate venit (alioquin scierant [ Al. scirent] et Petrum esse correptum, quare non saperet ea quae Dei sunt, sed quae hominum) verum quia pro dilectione magistri nihil de eo sinistrum, et humile patiuntur audire. (Vers. 24.) Et cum venissent Capharnaum, accesserunt qui didrachma accipiebant, ad Petrum, et dixerunt: Magister vester non solvit didrachma? Ait: Etiam. Post Augustum Caesarem Judaea facta est tributaria, et omnes censi capite ferebantur. Unde et Joseph cum Maria cognata sua professus [ Al. profectus] est", + "candidate_score": 0.63273, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_35", + "bdc_text": "Seit 1530 neigte der ein Jahr zuvor in den Adelsstand erhobene Wunderlich der Reformation zu. Er war seit 1541 in dritter Ehe mit Ursula , geb. Wyttenbach , verheiratet ( s .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum_window_260", + "psc_text": "est qui audit verbum, et intelligit, et fructum facit: et aliud quidem centesimum, aliud sexagesimum, aliud vero tricesimum. Sicut in terra mala tres fuere diversitates: secus viam, et petrosa, et spinosa loca: sic in terra bona trina diversitas est: centesimi, sexagesimi et tricesimi fructus. Et in illa autem et in ista non mutatur 91 substantia, sed voluntas: et tam incredulorum, quam credentium corda sunt quae semen recipiunt. Venit, inquit, malus, et rapit quod seminatum est in corde ejus; et secundo ac tertio, hic est, ait, qui verbum audit. In expositione quoque terrae bonae, iste est, qui audit verbum. Primum ergo debemus audire, deinde intelligere, et post intelligentiam fructus reddere doctrinarum, et facere vel centesimum fructum, vel sexagesimum, vel tricesimum, de quibus plenius in libro contra Jovinianum diximus, et nunc breviter perstringimus: Centesimum fructum virginibus, sexagesimum viduis et continentibus, tricesimum casto matrimonio deputantes. Honorabiles enim nuptiae, et cubile immaculatum (Heb. XXXI,", + "candidate_score": 0.630118, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_67_69", + "bdc_text": "h. am 3 . November . zuͦ nacht do wirt sin . Des übrigen deß huß halb werden sy woll eins inzuͦritten , will das woll an im habenWohl im Sinne von :", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum_window_238", + "psc_text": "tribus noctibus: sic erit Filius hominis in corde terrae tribus diebus et tribus noctibus. De hoc loco plenius in Commentariis Jonae prophetae disputavimus: ad illum ergo locum lectoris diligentiam remittimus. Hoc breviter nunc dixisse contenti, quod synecdochice totum intelligatur ex parte: non quod omnes tres dies et tres noctes in inferno Dominus steterit; sed quod in parte Parasceves, et Dominicae, et tota die sabbati, tres dies et totidem noctes intelligantur. (Vers. 41.) Viri Ninivitae surgent in judicio cum generatione ista, et condemnabunt eam: quia poenitentiam egerunt in praedicatione Jonae. Non sententiae potestate, sed comparationis exemplo. Et ecce plus quam Jonas hic. Hic, adverbium loci, non pronomen intelligas. Jonas, secundum Septuaginta Interpretes, triduo praedicavit: ego tanto tempore. Ille Assyriis genti incredulae: ego Judaeis populo Dei. Ille peregrinis: ego civibus. Ille voce locutus est simplici, nihil signorum faciens: ego tanta faciens signa, Beelzebub calumniam sustineo. Plus ergo est Jona hic, id est,", + "candidate_score": 0.629465, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_66_68", + "bdc_text": "Deß tags halb zuͦ komen , acht ich woll , es werde kein span habenwird es keine Differenzen geben. , will das woll zuͦ wegen bringen , das man uff sampstagD. h. am 3 . November . zuͦ nacht do wirt sin .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum_window_238", + "psc_text": "tribus noctibus: sic erit Filius hominis in corde terrae tribus diebus et tribus noctibus. De hoc loco plenius in Commentariis Jonae prophetae disputavimus: ad illum ergo locum lectoris diligentiam remittimus. Hoc breviter nunc dixisse contenti, quod synecdochice totum intelligatur ex parte: non quod omnes tres dies et tres noctes in inferno Dominus steterit; sed quod in parte Parasceves, et Dominicae, et tota die sabbati, tres dies et totidem noctes intelligantur. (Vers. 41.) Viri Ninivitae surgent in judicio cum generatione ista, et condemnabunt eam: quia poenitentiam egerunt in praedicatione Jonae. Non sententiae potestate, sed comparationis exemplo. Et ecce plus quam Jonas hic. Hic, adverbium loci, non pronomen intelligas. Jonas, secundum Septuaginta Interpretes, triduo praedicavit: ego tanto tempore. Ille Assyriis genti incredulae: ego Judaeis populo Dei. Ille peregrinis: ego civibus. Ille voce locutus est simplici, nihil signorum faciens: ego tanta faciens signa, Beelzebub calumniam sustineo. Plus ergo est Jona hic, id est,", + "candidate_score": 0.623392, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_17_19", + "bdc_text": "Vil dorvon zuͦ schriben ist nit von nötten . So es got zuͦ last und wir zuͦ samen komen , will ich üch deß handels alles woll berichten . Demnoch , alß ir mir schriben , üch zuͦberichten , wer die sigen , so mit minem gefatterVgl .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum_window_517", + "psc_text": ". Et: Cathedras vendentium columbas evertit (Supra XXI; Mar. XI) doctrinam debemus accipere. (Vers. 4.) Alligant autem onera gravia et importabilia, et imponunt in humeros hominum; digito autem suo nolunt ea movere. Hoc generaliter adversus omnes magistros, qui gravia jubent, et minora non faciunt. Notandum autem 185 quod et humeri, et digitus, et onera, et vincula, quibus alligantur onera, spiritualiter intelligenda sunt. (Vers. 5.) Omnia opera sua faciunt, ut videantur ab hominibus. Quicumque igitur ita facit quodlibet, ut videatur ab hominibus, Scriba et Pharisaeus est. (Vers. 6.) Dilatant enim phylacteria sua, et magnificant fimbrias. Amant autem primos recubitus in coenis, et primas cathedras in synagogis, et salutationes in foro, et vocari ab hominibus Rabbi. Vae nobis miseris, ad quos Pharisaeorum vitia transierunt. Dominus cum dedisset mandata Legis per Moysen, ad extremum intulit: Ligabis ea in manu tua, et erunt immota ante oculos tuos (Deut. VI, 8) . Et est sensus:", + "candidate_score": 0.618276, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_73_75", + "bdc_text": "Witter ist min pit an üch und an minen guͦtten herren und bruͦder Ruͦdolffen Gwalter , ir wellind so woll thuͦn und mit minem wirtNicht bekannt . in der nüwenstatZur Lokalisierung des Quartiers Neustadt vgl. Salomon Vögelin , Das Alte Zürich , Bd. I , 2 . Aufl. Zürich 1878 , S. 259f . doben reden , das er welle das best thuͦn , so ich keme und kranck by üch würde , das ich noch einestnoch einmal .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum_window_53", + "psc_text": "voluntate sunt pauperes. Unde super hujuscemodi pauperibus et Salvator per Isaiam loquitur: Dominus unxit me; propter quod evangelizare pauperibus misit me (Isai. VI, 1) . (Vers. 4.) Beati mites, quoniam ipsi possidebunt terram. Non terram Judae [ Al. Judaeae], nec terram istius mundi; non terram maledictam, spinas et tribulos afferentem (Genes. V), quam crudelissimus quisque et bellator magis possidet; sed terram quam Psalmista desiderat, dicens: Credo videre bona Domini in terra viventium (Ps. XXVI, 13) . Hujuscemodi possessor, et post victoriam triumphator, etiam in quadragesimo quarto psalmo describitur: Et intende, prospere [Al. et prospere] procede et regna: propter veritatem et mansuetudinem, et justitiam. Nemo enim terram istam per mansuetudinem, sed per superbiam possidet. (Vers. 5.) Beati qui lugent, quoniam ipsi consolabuntur. Luctus hic non mortuorum ponitur communi lege naturae, sed peccatis et vitiis mortuorum. Sic flevit et Samuel Saulem, quia poenituerat Deum quod unxisset eum regem super Israel (I Reg.", + "candidate_score": 0.617099, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_73_75", + "bdc_text": "Witter ist min pit an üch und an minen guͦtten herren und bruͦder Ruͦdolffen Gwalter , ir wellind so woll thuͦn und mit minem wirtNicht bekannt . in der nüwenstatZur Lokalisierung des Quartiers Neustadt vgl. Salomon Vögelin , Das Alte Zürich , Bd. I , 2 . Aufl. Zürich 1878 , S. 259f . doben reden , das er welle das best thuͦn , so ich keme und kranck by üch würde , das ich noch einestnoch einmal .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum_window_52", + "psc_text": "fulgentem. Secundum litteram, nonnulli simpliciorum fratrum putant eum beatitudines, et caetera quae sequuntur, in Oliveti monte docuisse, quod nequaquam ita est: ex praecedentibus enim et sequentibus in Galilaea monstratur locus, quem putamus esse vel Thabor, vel quemlibet alium excelsum montem. Denique postquam finivit sermones suos, statim sequitur: Cum autem introisset Capharnaum. (Vers. 3.) Beati pauperes spiritu, quoniam ipsorum est regnum coelorum. Hoc est quod alibi legimus: Et humiles spiritu salvabit (Ps. XXXIII, 16) : Ne quis autem putaret paupertatem, quae nonnumquam necessitate portatur, a Domino praedicari, adjunxit, spiritu: ut humilitatem intelligeres, non penuriam. Beati pauperes spiritu, qui propter Spiritum sanctum voluntate sunt pauperes. Unde super hujuscemodi pauperibus et Salvator per Isaiam loquitur: Dominus unxit me; propter quod evangelizare pauperibus misit me (Isai. VI, 1) . (Vers. 4.) Beati mites, quoniam ipsi possidebunt terram. Non terram Judae [ Al. Judaeae], nec terram istius mundi; non terram maledictam, spinas et tribulos afferentem", + "candidate_score": 0.615615, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_63_65", + "bdc_text": "HBLS III 590. , unser meyerZum Bieler Meieramt vgl. HBBW XI [Nr. 1507 ] , S. 168 , Anm. 1. , und villicht noch zwen , das et wan uff die 16 roß kon werdendt . Er will nit vil lüt mit im unruͤwig machen ; es kemend gern vill , aber es ist nit von nötten .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum_window_154", + "psc_text": "Curans omnem languorem et omnem infirmitatem, nihil quippe ei impossibile est. (Vers. 36.) Videns autem turbas, misertus est eis, quia erant vexati, et jacentes sicut oves non habentes pastorem. Tunc dicit discipulis suis. Vexatio gregis et ovium atque turbarum, pastorum culpa, et vitium magistrorum est. Unde sequitur. (Vers. 37, 38.) Messis quidem multa, operarii autem pauci. Rogate ergo Dominum messis, ut mittat operarios in messem suam. Messis multa populorum significat multitudinem: 56 operarii pauci, penuriam magistrorum. Et imperat ut rogent Dominum messis, ut mittat operarios in messem suam. Isti sunt operarii, de quibus loquitur Psalmista, dicens: Qui seminant in lacrymis, in gaudio metent. Euntes, ibant, et flebant, portantes semina sua. Venientes autem venient cum exsultatione, portantes manipulos suos (Psal. CXXV, 7, 8) . Et ut apertius loquar, messis multa, omnis turba credentium est. Operarii autem pauci, et apostoli, et imitatores eorum qui mittuntur ad messem. (Cap. X.--Vers. 1.) Et convocatis", + "candidate_score": 0.614615, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_29", + "bdc_text": "bruͦder , juncker Glado MeyGlado ( Claudius ) May , gest. 1568 , Bruder des Bendicht May , war Schultheiß zu Burgdorf und 1534 Landvogt zu Morges .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum_window_631", + "psc_text": "Amice, quomodo huc intrasti, non habens vestem nuptialem (Matt. XXII, 12) ? (Vers. 51.) Et ecce unus ex his, qui erant cum Jesu, 222 extendens manum exemit gladium suum, et percutiens servum principis sacerdotum, amputavit auriculam ejus. In alio evangelista [ Al. Evangelio] scriptum est, quod Petrus hoc fecerit, eodem mentis ardore quo caetera. Servus quoque principis sacerdotum Malchus appellatur [ Al. appellabatur]: auricula quae amputatur, dextera est. Transitorie dicendum, quod Malchus, id est, rex quondam populus Judaeorum, servus factus sit impietatis et devorationis sacerdotum. Dexteramque perdiderit auriculam, ut totam litterae vilitatem audiat in sinistra: sed Dominus in his, qui ex Judaeis credere voluerunt, reddidit aurem dextram, et fecit servum genus regale et sacerdotale. (Vers. 52.) Tunc ait illi Jesus: Converte gladium tuum in locum suum. Omnes enim qui acceperint gladium, gladio peribunt. Et si non frustra portat gladium, qui ultor Dominicae irae positus est in eum, qui malum operatur:", + "candidate_score": 0.609471, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_73", + "bdc_text": "Witter ist min pit an üch und an minen guͦtten herren und bruͦder Ruͦdolffen Gwalter , ir wellind so woll thuͦn und mit minem wirtNicht bekannt .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum_window_570", + "psc_text": "altero videntur molere farinam doctrinarum suarum: et cum unum nominis Christiani propositum 201 habeant, non eamdem mercedem recipient: aliis assumptis, et aliis derelictis. (Vers. 42, 43.) Vigilate ergo, quia nescitis qua hora Dominus vester venturus sit. Illud autem scitote, quoniam si sciret pater familias qua hora fur venturus esset, vigilaret utique, et non sineret perfodi domum suam. Perspicue ostendit quare supra dixerit: De die autem illa et hora nemo scit, neque Filius hominis, neque angeli, nisi Pater solus: quod non expediat scire apostolis, ut pendulae exspectationis incerto semper eum credant esse venturum, quem ignorant quando venturus sit. Et non dixit, quia nescimus qua hora venturus sit Dominus; sed nescitis. Praemissoque patris familias exemplo, cur reticeat consummationis diem, manifestius docet, dicens: Ideo et vos estote parati: quia nescitis qua hora Filius hominis venturus est. Quis, putas, est fidelis servus et prudens, quem constituit Dominus ejus super familiam suam, ut det illis", + "candidate_score": 0.587946, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 14, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1", + "max_score": 0.663999, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_4_6", + "bdc_text": "und arbeit haben von wegen SamuelsZu den Vorbereitungen für die Hochzeit von Samuel Wyttenbach und Küngold von Schönau vgl. oben Nr. 1795f und 1800f. . Gott sig uwer lon. In welchemGemeint ist : in welchem Schreiben .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_1092", + "psc_text": "sunt ante dominum et sanctificata facta sunt in signum in filiis lsrahelIsrahel. non ergo in eis reprobari uoluit, quod a talibus oblata sunt, sed hoc potius cogitari et adtendi, ante quem oblata sint — id est quia ante dominum — ut plus in eis ualeret nomen domini ante quem oblata sunt quam pessimum meritum eorum a quibus oblata sunt. hoc autem iam et in Exodo commemorauerat scriptura, quando altare fabricatum dicit. unde intellegitur genera rerum gestarum distributa esse per libros, non temporum ordo contextus. nam et de uirga Aaron, quomodo res gesta sit, ut et florens et germinans electionem sacerdotii eius diuinitus indicaret, in hoc libro scriptura narrauit. et tamen de ipsa uirga in Exodo dicitur, ut in sanctis sanctorum cum manna in areaarca poneretur, quando praecipitur de tabernaculo fabricando: quod utique longe ante praeceptum est, quam ipsum tabernaculum fabricatum perfectumque consisteret. stetit autem primo mense secundi anni,", + "candidate_score": 0.663999, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_13_15", + "bdc_text": "Dörffend ir üch noch syDie Brautfamilie . gar nützit mer entsitzenBefürchtungen hegen. ; dann , ob got wil , wie es angefangen , also wirt es ein furgang haben , wie wol , wie vor geschriben , der tüfel sich hefftig gewunden hat , Fuchs bezieht sich auf den Widerstand von Verwandten Wyttenbachs gegen die geplante Hochzeit , vgl . zuletzt oben Nr. 1801 , 27-30 .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_1322", + "psc_text": "fuisse illam uocem principium belli, sed principium uini. cap. 52 Numquid aliquis est inter uos uir aut mulier uel familia uel tribus, cuius mens declinauit a domino deo uestro ire seruire diis gentium illarum? ne qua est in uobis radix sursum germinans in felle et amaritudine? et erit cum audierit uerba maledictionis huius, et opinabitur in corde suo dicens: sancta mihi fiant, quoniam in errore cordis mei incedo, ut non simul perdat peccator eum qui sine peccato est. nolet deus propitiare ei, sed tunc incendetur ira domini et zelus eius in homine illo, et adhaerebunt in eo omnia maledicta testamenti huius, quae scripta sunt in libro legis huius. ita dictum est: numquid est in uobis? ut tamquam requirentem intellegamus, ne forte sit. 1 Dent. 29, 5. G 9 Kx. 32, 6 11 cf. Ex. 32, 6. 18 13 Deut. 29, 18-20 1 duxit scripsi: adduxit libri 2 et-uestra om.", + "candidate_score": 0.65733, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_5_7", + "bdc_text": "Gott sig uwer lon. In welchemGemeint ist : in welchem Schreiben . ich nun woll verston , das villicht irir über der Zeile nachgetragen.", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_305", + "psc_text": "tu C 28 pOi'sd PlSN tale aliquid scriptura dicit, ne de hoc eadem saepe dicenda sint. sed merito quaeritur cur hic iratus de fratre Moyse dixerit. quod ipse illi loquetur ad populum; uidetur enim tamquam diffidenti non dedisse plenissimam facultatem, quam daturus erat. et per duos agi uoluisse, quod et per unum posset. si credidisset. uerum tamen eadem uerba omnia diligentius eonsiderataconsiderata non significant iratum dominum pro uindicta dedisse Aaron. sic enim dicit: nonne ecce Aaron frater tuus Leuites? scio quia loquens loquetur ipse. quibus uerbis ostenditur deus increpasse potius eum, quid timeret ire, quod ipse esset minus idoneus, cum haberet fratrem, per quem posset ad populum loqui quod uellet, quoniam erat ipse gracilis uocis et linguae tardioris; quamquam de deo totum sperare deberet. deinde eadem ipsa quae paulo ante promiserat et posteaquam iratus est dicit. dixerat enim: aperiam os tuum et instruam te; nunc autem dicit: aperiam os tuum", + "candidate_score": 0.653705, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_48_50", + "bdc_text": "ebd. , Mül. 642. 1 , S. 9 ; HBLS II 370 ( mit je divergierenden Angaben). , der dritSamuel Wunderlich , der Bruder von Hans , war mit Margarete Wyttenbach verheiratet ; s. von Rodt , aaO , S. 320 .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_1302", + "psc_text": "sint, abundantius duobus modis solui potest euangelica quaestio, ut unus eomm, quos diuersos commemorant Matthaeus et Lucas, ita fuerit propinquus alteri ad ducendam eius uxorem, ut alios etiam sursum uersus parentes atque maiores iste, alios ille habere potuerit. nam si fratrum filii fuissent, unum habuissent auum. quod non ita est; nam secundum Matthaeum Mathan est auus losephIoseph, secundum Lucam uero non Mathan, sed Mathath. quodsi quisquam putat esse tantum similitudinem nominis, ut ab scriptoribus in una littera erratum sit, ut fieret tam parua et paene nulla diuersitas, quid de istorum patribus dicturus est? nam secundum Lucam Mathath filius fuit Leui, secundum Matthaeum autem Mathan ex Eleazar genitus inuenitur; atque ita inde sursum uersus diuersi sunt patres et aui et deinde maiores usque ad Zorobabel, qui fere est uicesimus sursum uersus a Ioseph apud Lucam, apud Matthaeum uero undecimus. qui propterea ideo ipse esse creditur, quia pater eius apud utrumque 5", + "candidate_score": 0.65162, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_49", + "bdc_text": "HBLS II 370 ( mit je divergierenden Angaben). , der dritSamuel Wunderlich , der Bruder von Hans , war mit Margarete Wyttenbach verheiratet ;", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_1302", + "psc_text": "sint, abundantius duobus modis solui potest euangelica quaestio, ut unus eomm, quos diuersos commemorant Matthaeus et Lucas, ita fuerit propinquus alteri ad ducendam eius uxorem, ut alios etiam sursum uersus parentes atque maiores iste, alios ille habere potuerit. nam si fratrum filii fuissent, unum habuissent auum. quod non ita est; nam secundum Matthaeum Mathan est auus losephIoseph, secundum Lucam uero non Mathan, sed Mathath. quodsi quisquam putat esse tantum similitudinem nominis, ut ab scriptoribus in una littera erratum sit, ut fieret tam parua et paene nulla diuersitas, quid de istorum patribus dicturus est? nam secundum Lucam Mathath filius fuit Leui, secundum Matthaeum autem Mathan ex Eleazar genitus inuenitur; atque ita inde sursum uersus diuersi sunt patres et aui et deinde maiores usque ad Zorobabel, qui fere est uicesimus sursum uersus a Ioseph apud Lucam, apud Matthaeum uero undecimus. qui propterea ideo ipse esse creditur, quia pater eius apud utrumque 5", + "candidate_score": 0.647061, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_3_5", + "bdc_text": "Oktober ( oben Nr. 1801 ) ist nicht erhalten. , mir aber mols gethan , hab ich entpfangen. Ist mir ein groß beduren , das ir so vil groß muͤ w und arbeit haben von wegen SamuelsZu den Vorbereitungen für die Hochzeit von Samuel Wyttenbach und Küngold von Schönau vgl. oben Nr. 1795f und 1800f. . Gott sig uwer lon. In welchemGemeint ist :", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_1529", + "psc_text": "quae ex hebraeo est sic legitur: fecitque ex eo Gedeon ephod. quod enim apud Septuaginta scriptum est\" ephud\", hoc in hebraeo perhibetur dici \"ephod\". non autem omnes sacerdotes tali utebantur superhumerali, quod esset ex auro et hyacintho et purpura et coccino et bysso, sed solus summus sacerdos. unde illud, quod de Samuele coniinemorauimuscommemorauimus factum illi ab eius matre, non erat utique tale, quoniam cum datus est nutriendus non erat summus sacerdos utique puer. unde, ut dictum est, ephud bar appellatur uel potius ephud bat, sicut adserunt qui hebraeam linguam nouerunt, et interpretatur ephud lineum. sed Gedeon existimo illud fecisse, quod erat praecipuum summi sacerdotis indumentum atque ornameotumornamentum, per quod et cetera significata sunt opera sacrarii, quod in sua ciuitate praeter dei tabernaculum constituerat. et propter hoc peccatum factum est illi et domui eius in scandalum, ut sic interiret — quod postea scriptura narrattanta eius numerositas filiorum. cap. 42 Non praetereunda", + "candidate_score": 0.645208, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_11_13", + "bdc_text": "oben Nr. 1800 , 8-20 ; 1801 , 7-27. . Dörffend ir üch noch syDie Brautfamilie .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_937", + "psc_text": "priore uiro eam mater susceperat et cum illa in domum uenerat, quando patri eius nupsit, quem monet scriptura ne reuelet turpitudinem sororis suae. hic uidetur non prohibuisse et quasi praetermisisse concubitum cum sorore de utroque parente nata; non enim dicit: turpitudinem non reuelabis sororis tuae ex patre et ex matre, sed: ex patre aut ex matre. uerum 11 Leu. 18, 7. 8 19 Leu. 18, 9 1 a (s. I. m. 1) PS. (s. I. m. 2) V 2 tantopere PSNVTbd 3 sacri- ficium om. T 4 sanguinS C 5 adJ ut G 8 iuhctur) uidetur S 9 sanguine C 12 reuelauis C turpitudo enimI turpitudinem PSNVXT eorum est J'2b(l 17 sit om. PSVT post turpitudo s. I. m. 2 V 22 patre-ex om. S 24 illS C 28 reuelabit pIS suae S 29 et om. N ex prim. om. bd_ quis nounon uideat etiam illud esse prohibitum multo maxime?", + "candidate_score": 0.643864, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_48_50", + "bdc_text": "ebd. , Mül. 642. 1 , S. 9 ; HBLS II 370 ( mit je divergierenden Angaben). , der dritSamuel Wunderlich , der Bruder von Hans , war mit Margarete Wyttenbach verheiratet ; s. von Rodt , aaO , S. 320 .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_1304", + "psc_text": "P.YT\\\\IIIatthath S matthat UV putet V 19 tantum (tantam UXS) esse SXVUT 25 uicensimus P uicessitnr.s V uigesimus [72 Tbel rursum PUXSX uersus) uersus uersus XUl om. Vbd a] ab Vbd ad pi T 26 uero] autem bd om. V 27 ideo] idem bd euangelistas JV euangelistam Salathiel inuenitur; quamuis fieri potuerit, ut alius fuerit eodem nomine habens eiusdem nominis patrem, cuius et ille habuit. nam et inde sursum uersus diuersi sunt; alium quippe habet Zorobabel auum apud Lucam, qui est NeliNeri, alium apud Matthaeum, qui est lechonias. atque inde superius nusquam est consonantia, quousque ueniatur ad Dauid apud Matthaeum per Salomonem, apud Lucam per Natham. difficillimum autem uidetur non fuisse aliquem propinquiorem qui duceret uxorem fratris sui quam eum qui ex Dauid esset consanguineus tam longinquo gradu non aliqua infra propinquitate coniunctus, cum sit apud Lucam Dauid paene quadragesimus a Ioseph, apud Matthaeum autem ferme uicesimus septimus. aut si", + "candidate_score": 0.643277, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_3_5", + "bdc_text": "Oktober ( oben Nr. 1801 ) ist nicht erhalten. , mir aber mols gethan , hab ich entpfangen. Ist mir ein groß beduren , das ir so vil groß muͤ w und arbeit haben von wegen SamuelsZu den Vorbereitungen für die Hochzeit von Samuel Wyttenbach und Küngold von Schönau vgl. oben Nr. 1795f und 1800f. . Gott sig uwer lon. In welchemGemeint ist :", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_308", + "psc_text": "om. N consideratap C considerat N 9 loquens] eloquen, est PSVb loquens est T 10 quid] qui PSNVTb 12 possit C1 posset et N ipse erat S 15 aperi V 16 aperio F1 19 linguae ae essej lingua hSC C lingua se P' linguae se STbd 20 dominus praestare Vb 22 ergo] autem PSVTb 23 loquendo V 24 audiendo PXSV 26 hie] sic b 27 et- populum om. N satis indicat in Moysen principatum, in Aaron ministerium. deinde quod ait: tu autem illi eris quae ad deum, magnum hic fortassis perscrutandum est sacramentum, cuius figuram gerat ueluti medius Moyses inter deum et Aaron et medius Aaron inter Moysen et populum. cap. 11 In eo quod scriptum est: et factum est in uia ad refectionem obuiauit ei angelus et quaerebat eum occidere. et adsumto Sepphora calculo circumcidit praeputium filii sui et procidit ad pedes eius ut dixit: stetit sanguis circumcisionis infantis", + "candidate_score": 0.639726, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_5_7", + "bdc_text": "Gott sig uwer lon. In welchemGemeint ist : in welchem Schreiben . ich nun woll verston , das villicht irir über der Zeile nachgetragen.", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_607", + "psc_text": "Ex. 33, 12 2 ut scienter (ut 8. I.) V ut uideam bd 6 et om. S adtingere auditur C 7 specie-nolebat om. C 8 quam N in om. V 14 ut uideam (at 8. I. m. 2) V, bd 17 gens haec est C 24 improbat PSVYbd 27 estge T est V 29 ipso C deo om. piS V autem non legitur, ut intellegamus non omnia esse scripta quae cum illo deus locutus est? sed diligentius requirendum est in prioribus scripturae partibus, an uere ita sit. cap. 154 Cum dixisset Moyses ad dominum: ostende mihi gloriam tuam, respondit ei dominus: ego transibo ante te gloria mea et uocabo nomine domini in conspectu tuo: et miserebor cui misertus ero et misericordiam praestabo cui misericordiam praestitero, cum paulo ante dixisset: ipse antecedam et requiem tibi dabo. quod Moyses sic uidetur acce- 10 pisse \"antecedam te,\" tamquam non ei populoque praesens in", + "candidate_score": 0.637335, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_55", + "bdc_text": "und sin sun StoffellChristoph ( Christoffel) Wyttenbach war Mitglied der Bieler Gerberzunft und kam 1550 in den Großen und ein Jahr später in den Kleinen Rat. 1553-1556 bekleidete er das Seckelmeister- und 1556-1593 das Meieramt. 1587 wurde er mit dem Kirchenbann belegt. Gest. 1593 .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_1038", + "psc_text": "tamquam de ipso fratre sit dictum \"custodire custodias\", cum dictum sit de illo, qui recedet ab operibus et remanebit illi in tabernaculo testimonii custodire custodias; opera autem non operabitur, sed operabitur frater eius, id est qui nondum peruenit ad aetatem quinquagenariam a uiginti quinque annis incipiers operari. ergo ita distinguendum est: et a quinquagenario recedet ab administratione et non operabitur ultra, et ministrabit frater eius. deinde redit ad illum quinquagenarium, de quo loquebatur, et de illo explicat cetera dicens: in tabernaculo testimonii custodire custodias, opera autem non operabitur. quod enim ait \"custodire\", subauditur sincipietV tamquam id uno uerbo diceret \"custodiet custodias\". solet enim usitate etiam in latinis locutionibus infinitum uerbum poni pro finito., cap. 15 Cum paschae tempore quidam, qui inmundi facti erant super animam hominis, id est super mortuum, quaererent quomodo pascha facerent, quoniam oportebat eos ab inmunditia septem diebus purificari secundum legem, consuluit dominum Moyses et responsum accepit", + "candidate_score": 0.635203, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_47_49", + "bdc_text": "Bern Burgerbibliothek , Ms. h. h. XVII 64 , S. 128 ; ebd. , Mül. 642. 1 , S. 9 ; HBLS II 370 ( mit je divergierenden Angaben). , der dritSamuel Wunderlich , der Bruder von Hans , war mit Margarete Wyttenbach verheiratet ;", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_1302", + "psc_text": "sint, abundantius duobus modis solui potest euangelica quaestio, ut unus eomm, quos diuersos commemorant Matthaeus et Lucas, ita fuerit propinquus alteri ad ducendam eius uxorem, ut alios etiam sursum uersus parentes atque maiores iste, alios ille habere potuerit. nam si fratrum filii fuissent, unum habuissent auum. quod non ita est; nam secundum Matthaeum Mathan est auus losephIoseph, secundum Lucam uero non Mathan, sed Mathath. quodsi quisquam putat esse tantum similitudinem nominis, ut ab scriptoribus in una littera erratum sit, ut fieret tam parua et paene nulla diuersitas, quid de istorum patribus dicturus est? nam secundum Lucam Mathath filius fuit Leui, secundum Matthaeum autem Mathan ex Eleazar genitus inuenitur; atque ita inde sursum uersus diuersi sunt patres et aui et deinde maiores usque ad Zorobabel, qui fere est uicesimus sursum uersus a Ioseph apud Lucam, apud Matthaeum uero undecimus. qui propterea ideo ipse esse creditur, quia pater eius apud utrumque 5", + "candidate_score": 0.634844, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_61_63", + "bdc_text": "- Lit. : Bourquin , Biel 167 ; HBLS III 590. , unser meyerZum Bieler Meieramt vgl. HBBW XI [Nr. 1507 ] , S. 168 , Anm. 1. , und villicht noch zwen , das et wan uff die 16 roß kon werdendt .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_684", + "psc_text": "16 in (sup. exp. ad m. :2) P 21 et-seras om. 01 auro otia. C 24 fixi PSVT ansulisI a singulis PSVT 26 erigis C 28 yacinto C iacyntho PV iacinctho S T bisso VT 14* opus textile facies illud Cherubin. et superinpones illud super quattuor columnas inputribiles inauratas auro; et capita eaium aurea et bases earum quattuor argenteae. et pones nelamenuelamen super columnas et induces illuc interius quam uelamen est aream testimonii: et diuidet uelamen uobis inter medium sancti et inter medium sancti sanctorum. et operies de uelamine aream testimonii in sancto sanctorum. haec omnia manifesta sunt interius intra uelamen hoc quattuor columnis inpositam fuisse arcam testimonii: quam non sic operiri iussit uelamine, ut super arcae cooperculum iaceret uelamen. sed ut contra statueretur. deinde dicit: et pones mensam foris extra uelamen et candelabrum contra mensam in parte tabernaculi quae respicit ad austrum; et mensam pones in parte tabernaculi quae", + "candidate_score": 0.634125, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_63_65", + "bdc_text": "HBLS III 590. , unser meyerZum Bieler Meieramt vgl. HBBW XI [Nr. 1507 ] , S. 168 , Anm. 1. , und villicht noch zwen , das et wan uff die 16 roß kon werdendt . Er will nit vil lüt mit im unruͤwig machen ; es kemend gern vill , aber es ist nit von nötten .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_645", + "psc_text": "167 Moyses ad filios Israhel, posteaquam de monte descendit, habens alias tabulas legis circumposito sibi uelamine propter gloriam uultus eius, quam filii Israhel non poterant intueri, haec, inquit, uerba, quae dixit dominus facere ea. ambigue positum est, utrum \"facere ea\" ipse dominus auan illi; sed utique manifestum est quod illi: iussit quippe ille quae fierent. sed forte ideo sic positum est, ut ex utroque accipiatur, quia et dominus facit, cum facientes adiuuat, secundum illud apostoli: in timore et tremore uestram ipsorum salutem operamini; deus enim est qui operatur in uobis et uelle et operari pro bona uoluntate. 3 II Cor. 3, 3 4 Ifom. 5, 5 9 Rom. 7, 12. 13 20 Ex. 35, 1 25 Philipp. 2, 12. 13' 2 ea NEug 6 prima P2VT 7 est pr. om. PSTbd 8 digito PlSV 11 obtemperatur S 16 sed-dei om. N 17 Moyses ad filios om. N 19 ualtis C", + "candidate_score": 0.633476, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_63", + "bdc_text": "HBLS III 590. , unser meyerZum Bieler Meieramt vgl. HBBW XI [Nr. 1507 ] , S. 168 , Anm. 1. , und villicht noch zwen , das et wan uff die 16 roß kon werdendt .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_684", + "psc_text": "16 in (sup. exp. ad m. :2) P 21 et-seras om. 01 auro otia. C 24 fixi PSVT ansulisI a singulis PSVT 26 erigis C 28 yacinto C iacyntho PV iacinctho S T bisso VT 14* opus textile facies illud Cherubin. et superinpones illud super quattuor columnas inputribiles inauratas auro; et capita eaium aurea et bases earum quattuor argenteae. et pones nelamenuelamen super columnas et induces illuc interius quam uelamen est aream testimonii: et diuidet uelamen uobis inter medium sancti et inter medium sancti sanctorum. et operies de uelamine aream testimonii in sancto sanctorum. haec omnia manifesta sunt interius intra uelamen hoc quattuor columnis inpositam fuisse arcam testimonii: quam non sic operiri iussit uelamine, ut super arcae cooperculum iaceret uelamen. sed ut contra statueretur. deinde dicit: et pones mensam foris extra uelamen et candelabrum contra mensam in parte tabernaculi quae respicit ad austrum; et mensam pones in parte tabernaculi quae", + "candidate_score": 0.633395, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_48_50", + "bdc_text": "ebd. , Mül. 642. 1 , S. 9 ; HBLS II 370 ( mit je divergierenden Angaben). , der dritSamuel Wunderlich , der Bruder von Hans , war mit Margarete Wyttenbach verheiratet ; s. von Rodt , aaO , S. 320 .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_1303", + "psc_text": "secundum Matthaeum autem Mathan ex Eleazar genitus inuenitur; atque ita inde sursum uersus diuersi sunt patres et aui et deinde maiores usque ad Zorobabel, qui fere est uicesimus sursum uersus a Ioseph apud Lucam, apud Matthaeum uero undecimus. qui propterea ideo ipse esse creditur, quia pater eius apud utrumque 5 cr. Ruth. 4. 13-17 13 cf. Mattli. 1, 16; Lue. 3, 23 2 frs V 3 ct inclusi secutiis V2 propinquor 5 boos PXUT suscitaret S 7 constitus V 8 est post eius om. S 12 quod X 14 ducendfl P et U 17 (et 18) nathan S 18 mathat P.YT\\\\IIIatthath S matthat UV putet V 19 tantum (tantam UXS) esse SXVUT 25 uicensimus P uicessitnr.s V uigesimus [72 Tbel rursum PUXSX uersus) uersus uersus XUl om. Vbd a] ab Vbd ad pi T 26 uero] autem bd om. V 27 ideo] idem bd euangelistas JV euangelistam Salathiel inuenitur; quamuis", + "candidate_score": 0.631003, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_92_94", + "bdc_text": "Ir sondsollt . üch rüsten zuͦ komen , das will erGemeint ist Niklaus Wyttenbach. gehept handas will er unbedingt so haben. . Er hette woll gern minen her burgenmeyster RöschRöist.", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_1266", + "psc_text": "iamque duxerunt sponsas suas quam hi qui nondum. sed quoniam his rebus tenetur humanus adfectus et magni extimantur haec ab hominibus, intellegendum est ab hoc ista dici in bellum procedentibus, ut quisquis animo his tenetur adpareat cum reuertitur, ne propter hoc minus fortiter agat, dum timet, ne ante moliaturmoriatur quam domum dedicauerit aut de nouella sua biberit aut sponsam suam duxerit. nam utique quantum ad feminam pertinet, melius alteri nabitnubit intacta quam uidua; sed haec, ut dixi, instituta sunt propter uirorum animos explorandos. cap. 32 Non erunt uasa uiri super mulierem: uasa bellica uult intellegi, id est arma. nam quidam etiam hoc interpretati sunt. cap. 33 Si autem quis acceperit uxorem et habitauerit cum ea et oderit eam et inponat ei occasionis uerba et detulerit ei nomen malignum et dixerit: mulierem hanc accepi et accedens ad eam non inueni eius uirginalia, et accipiens pater puellae et mater producent uirginalia puellae", + "candidate_score": 0.627304, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_49", + "bdc_text": "HBLS II 370 ( mit je divergierenden Angaben). , der dritSamuel Wunderlich , der Bruder von Hans , war mit Margarete Wyttenbach verheiratet ;", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_1304", + "psc_text": "P.YT\\\\IIIatthath S matthat UV putet V 19 tantum (tantam UXS) esse SXVUT 25 uicensimus P uicessitnr.s V uigesimus [72 Tbel rursum PUXSX uersus) uersus uersus XUl om. Vbd a] ab Vbd ad pi T 26 uero] autem bd om. V 27 ideo] idem bd euangelistas JV euangelistam Salathiel inuenitur; quamuis fieri potuerit, ut alius fuerit eodem nomine habens eiusdem nominis patrem, cuius et ille habuit. nam et inde sursum uersus diuersi sunt; alium quippe habet Zorobabel auum apud Lucam, qui est NeliNeri, alium apud Matthaeum, qui est lechonias. atque inde superius nusquam est consonantia, quousque ueniatur ad Dauid apud Matthaeum per Salomonem, apud Lucam per Natham. difficillimum autem uidetur non fuisse aliquem propinquiorem qui duceret uxorem fratris sui quam eum qui ex Dauid esset consanguineus tam longinquo gradu non aliqua infra propinquitate coniunctus, cum sit apud Lucam Dauid paene quadragesimus a Ioseph, apud Matthaeum autem ferme uicesimus septimus. aut si", + "candidate_score": 0.624584, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_79", + "bdc_text": "artzny , so man haben mag , ist abstinentia .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_1179", + "psc_text": "sunt multae abstinentiae cerimoniarum inrationabiles et aliquando etiam inimicae ueritati, hoc fortasse hic intellegi uoluerit tunc ratas esse, cum rationabiles fuerint, hoc est 7 I Cor. 7, 3. 4 22 cf Ex. 21-23 24 cf. Ex. 21, 6 1 anima C potum CI 2 quia om. ST cum om. T uero N 4 renuerit p2U2bd 6 fe..nae C 9 potestatem corporis sui PYbd 12 concumuendo C uel non concumbendo om. N 14 uir SU 16 sed— prohibuerit om. N 23 commemorant U multaque T praecipi om. T 25 pertunda (I 27 ceremoniarum PS VI T 28 hic] hoc C 29 uoluerit cum bd scripsi: uoluit CPSNY UT ratà V cum eas adprobauerit ratio, quae ad uicem uiri debet regere omnem animalem*motionem, quae fit non tantum in adpetendo uerum etiam in abstinendo: ut, si mente et ratione decernitur, tunc fiat, si autem inprobatur consilio rationis, non fiat. quodsi ratio quod prius", + "candidate_score": 0.622978, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_12_14", + "bdc_text": "1801 , 7-27. . Dörffend ir üch noch syDie Brautfamilie . gar nützit mer entsitzenBefürchtungen hegen. ;", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_937", + "psc_text": "priore uiro eam mater susceperat et cum illa in domum uenerat, quando patri eius nupsit, quem monet scriptura ne reuelet turpitudinem sororis suae. hic uidetur non prohibuisse et quasi praetermisisse concubitum cum sorore de utroque parente nata; non enim dicit: turpitudinem non reuelabis sororis tuae ex patre et ex matre, sed: ex patre aut ex matre. uerum 11 Leu. 18, 7. 8 19 Leu. 18, 9 1 a (s. I. m. 1) PS. (s. I. m. 2) V 2 tantopere PSNVTbd 3 sacri- ficium om. T 4 sanguinS C 5 adJ ut G 8 iuhctur) uidetur S 9 sanguine C 12 reuelauis C turpitudo enimI turpitudinem PSNVXT eorum est J'2b(l 17 sit om. PSVT post turpitudo s. I. m. 2 V 22 patre-ex om. S 24 illS C 28 reuelabit pIS suae S 29 et om. N ex prim. om. bd_ quis nounon uideat etiam illud esse prohibitum multo maxime?", + "candidate_score": 0.618419, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_79", + "bdc_text": "artzny , so man haben mag , ist abstinentia .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_1175", + "psc_text": "dedit, ut, cum prius ei uir concesserit. postea si prohibuerit contemnatur. Vtrum autem ista etiam ad uota continentiae et a concubitu abstinentiae pertineant, mento quaeritur, ne forte ea tantum intellegenda sunt aduersus animam uoueri, quae sunt in cibis et potionibus. quod uidetur et illud significare, ubi dominus ait: nonne anima plus est quam esca? et cum de ieiunio praecipitur, ita praecipitur: adfligetis animas uestras. nescio autem utrum alicubi legi possit aduersus 25 Mattli. G, 2-> 26 Nurn. 29. 7 1 eius post labiis om. C 2 quae exp. V 3 manent Vzbd 4 mundauit CNP 5 statuat C 6 eus C circum eum auferet C circumauferret pi VI ei] et P eras. T 7 pr. ?t T 9 qua PVUNT 10 uir addidi ex 364, 29: om. CPSNVUT eiąş VT (us eras.) U quam PSNVIUT qua H et T 18 qui PtNY 19 mulier N 20 contempnwtur T condemnetur V", + "candidate_score": 0.61456, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_11_13", + "bdc_text": "oben Nr. 1800 , 8-20 ; 1801 , 7-27. . Dörffend ir üch noch syDie Brautfamilie .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_1167", + "psc_text": "V 18 profanauit SlN 21 ei] e N 28 ęţ stabunt VT abnuens abnuerit pater eius quacumque die audierit omnia uota eius et definitiones eius, quas definiuit aduersus animam suam. non stabunt; et dominus emundabit eam, quia abnuit pater eius. quoniam quidem de muliere, quae adhuc in iuuentute sua in domo patris est. loquitur, merito hic quaeritur etiam de uoto uirginitatis; mulieres quippe etiam uirgines in scriptura appellari solere notissimum est. et uidetur etiam apostolus de patre loqui, cum dicit: seruet uirginem suam, et: det nuptum uirginem suam et cetera hoc modo. ubi nonnulli intellexerunt uirginem suam uirginitatem suam; nulla tamen hoc simili scripturarum locutione demonstrant. cum sit inusitatissima. quod autem ait: aduersus animam suam, non sic accipiendum est, quasi animae noceat talibus uotis; sed aduersus animam dicitur aduersus animalem delectationem. sicut etiam de ieiunio praecipiens superius ait: et adfligetis animas uestras. cap. 58 Quod autem ait: et dominus emundabit", + "candidate_score": 0.61389, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_11_13", + "bdc_text": "oben Nr. 1800 , 8-20 ; 1801 , 7-27. . Dörffend ir üch noch syDie Brautfamilie .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_1258", + "psc_text": "me sunt. constituendo consitues super te principem, quemelegeritdominusdeustuusipsum; ex fratribus tuis constitues super te principem; non poteris constituere supertehominemalienum, quia non est frater tuus. quaeri potest cur displicuerit populus deo, quando regem desiderauit, cum hic inueniatur esse permissus. sed magis hinc intellegendum est merito non fuisse secundum uoluntatem dei, quia fieri hoc non praecepit, sed desiderantibus permisit. uerum tamen praecepit, ne fieret alienus, sed frater, id est ex eodem populo indigena, non alienigena. quod autem ait: non poteris, intellegendum est \"non debehisdebebis\". cap. 27 De rege cum loqueretur ait: non multiplicabit sibi uxores, ut non discedat cor eius; et argentum et aurum non multiplicabit sibi ualde. unde quaeritur utrum Dauid contra hoc praeceptum non fecerit; non enim unam habuit uxorem. nam de Salomone manifestum est quod transgressus fuerit hoc praeceptum et in feminis et 8 Deut. 17, 14. 15 16 cf. I Reg. 8, 7 24 Deut. 17, 17", + "candidate_score": 0.611436, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_17_19", + "bdc_text": "Vil dorvon zuͦ schriben ist nit von nötten . So es got zuͦ last und wir zuͦ samen komen , will ich üch deß handels alles woll berichten . Demnoch , alß ir mir schriben , üch zuͦberichten , wer die sigen , so mit minem gefatterVgl .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_634", + "psc_text": "ecce dixit iterum quod quemadmodum intellegi possit ignoro. magna tamen est de Christo prophetia, etiam si fieri ad litteram possit, quanto magis si non potest! in sermonibus enim dei non sunt ad proprietatem operum omnia reuocanda, sicut nec illud de petra et cauerna eius et manus superpositione. sed plane de fide narratoris hoc exigendum est, ut quae dicit facta esse uere facta sint et quae dicit dicta esse uere dicta sint. quod exigitur etiam a narratoribus euangelii; cum enim Christum narrent quaedam dixisse quae in parabolis dixit, tamen haec eum dixisse non parabola, sed historica narratio est. cap. 165 Et erat ibi Moyses in conspectu domini quadraginta diebus et quadraginta noctibus; panem non manducauit et aquam non bibit. quod et ante dixerat, quando tabulas accepit, quas fregit, hoc etiam modo repetit, non recapitulando quod factum est, sed iterum factum esse commendans. repetitio quippe legis iam quid significet diximus. quod autem", + "candidate_score": 0.603009, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_64", + "bdc_text": "Er will nit vil lüt mit im unruͤwig machen ;", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_576", + "psc_text": "hominis non linietur, et secundum compositionem hanc non facietis uobis ipsis similiter; sanctum est et sanctificatio erit uobis. quicumque fecerit similiter et quicumque dabit de eo exterae nationis, interibit de populo suo. iubet igitur non solis sacerdotibus, sed uniuerso populo Israhel, ut non faciant tale ungentum in usus humanos. hoc est enim quod ait: super carnem hominis non lillietur. prohibet ergo simile fieri in usus 7 Ex. 29, 37 10 Ex. 80, 29 16 Ex. 80, 31—33 2 iam onl. CTP2 4 credimus P'SVT 5 sicllt] quod sicut Vzbd 8 illo] de illo PSVTbd unguentQ N uncta dicta om. N 9 ita sunt N sententiam PV 11 tangendo] ungendo P 13 tangere populo PSNVTbd 14 oblata CT 16 loquere PSVT 17 filiis PSV 18 linitionis V unctionis (m. 1 exp.) V 20 linitur C 21 in ipsis PSVł 23 ex dabit fact. dederit V de] ex S nationis scripsi: nationi", + "candidate_score": 0.598831, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_73", + "bdc_text": "Witter ist min pit an üch und an minen guͦtten herren und bruͦder Ruͦdolffen Gwalter , ir wellind so woll thuͦn und mit minem wirtNicht bekannt .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_1473", + "psc_text": "eos, qui non scierunt dominum et opera eius quae fecit Israhel. exposuit quomodo dixerit \"non scierunt dominum\", in illis uidelicet praeclaris et mirabilibus operibus, per quae factum est ante illos, ut Israhel sciret dominum. 1 Ios. 13, 1-3 8 Iud. 2, 3 17 Iud. 2, 6 20 ef. Ios. 24, 28 21 cf. Iud. 2, 8 26 Iud. 2, 10 3 si om. N 9 non auferam inclusi; non auferam enim uerba cod. Vat. uertit, cum sup. verba cod. Alex. referant 13 esse S in om. Pl 17 sec. cod. Alex. 20 nam et] manet S 22 insinuarentur PSVTbd 24 sunt PV 28 dixerint pIS cap. 16 Et seniieruntseruierunt Baal et Astartibus. solet dici Baal nomen esse apud gentes illarum partium Iouis, Astarte autem Iunonis, quod et lingua punica putatur ostendere. nam Baal Punici uidentur dicere dominum: unde Baalsamen quasi dominum caeli intelleguntur dicere; Samen quippe apud eos caeli appellantur.", + "candidate_score": 0.59272, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_9", + "bdc_text": "zuͦ samen koment , wenn sich die beiden an der Hochzeit beteiligten Familien treffen. möcht villicht etwas spansStreit .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_1608", + "psc_text": "apertissime indicans sponsum, non possunt, inquit, ieiunare filii sponsi, quamdiu cum illis est sponsus? uenient autem dies cum 4 Iud. 11, 35 15 Ephes. Õ, 31. 32 24 cf. Matth. 9, 20-22 27 Matth. 9, 15 1 et exp. T holocaustomata S 4 mea] mihi P mei S rai JVV 11 et om. P aut P 13 et (8. l. m. 2) PS om. V et om. V 15 coniunx PsNTd 17 duo inquid N 18 in fin. om. V 19 coniunx p2 V à 22 non S 29 ueniet N 32* auferetur ab eis sponsus, et tunc ieiunabunt. holocaustoma ergo erit ecclesia, quam uirginem castam beatus apostolus appellat, quando in resurrectione mortuorum fiet in uniuersa, quod scriptum est: absorpta est mors in uictoriam; tunc tradet regnum deo et patri, quod regnum ipsa ecclesia est, ipse cuius figuram uouens ille gestabat. sed quoniam tunc fiet, cum completa fuerit sexta aetas", + "candidate_score": 0.587758, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_32", + "bdc_text": "HBLS V 57. , ouch ir bruder , sinen zwen dochterman Schwiegersöhne .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_1304", + "psc_text": "P.YT\\\\IIIatthath S matthat UV putet V 19 tantum (tantam UXS) esse SXVUT 25 uicensimus P uicessitnr.s V uigesimus [72 Tbel rursum PUXSX uersus) uersus uersus XUl om. Vbd a] ab Vbd ad pi T 26 uero] autem bd om. V 27 ideo] idem bd euangelistas JV euangelistam Salathiel inuenitur; quamuis fieri potuerit, ut alius fuerit eodem nomine habens eiusdem nominis patrem, cuius et ille habuit. nam et inde sursum uersus diuersi sunt; alium quippe habet Zorobabel auum apud Lucam, qui est NeliNeri, alium apud Matthaeum, qui est lechonias. atque inde superius nusquam est consonantia, quousque ueniatur ad Dauid apud Matthaeum per Salomonem, apud Lucam per Natham. difficillimum autem uidetur non fuisse aliquem propinquiorem qui duceret uxorem fratris sui quam eum qui ex Dauid esset consanguineus tam longinquo gradu non aliqua infra propinquitate coniunctus, cum sit apud Lucam Dauid paene quadragesimus a Ioseph, apud Matthaeum autem ferme uicesimus septimus. aut si", + "candidate_score": 0.587177, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 15, + "cf_id": "cf020", + "work_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Ephesios", + "max_score": 0.663973, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_0_2", + "bdc_text": "Fryd und gnad von gott dem vatter durch Cristum Jesum sig zuͦ allen zitten mit unß allen . Demnoch min willig dienst und was ich eren , liebs und guͦtz vermag , sig üch alle zitt bereit . Lieber her und bruͦder , üwer schribenBullingers Antwort auf Fuchs ' Schreiben vom 15 .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Ephesios_window_90", + "psc_text": "Dominus noster Jesus Christus in eo quod sibi credunt omnia, et per dies singulos ad fidem ejus veniunt, ipse adimpletur in omnibus: sic tamen ut omnia adimpleatur in omnibus, id est, ut qui in eum credunt, cunctis virtutibus pleni sint, et juxta Evangelium faciant eum proficere aetate, sapientia et gratia, non solum apud Deum, sed et apud homines (Luc. II). Cap. II (Cap. II.--Vers. 1 seqq.) Et vos cum essetis mortui delictis, et peccatis vestris, in quibus aliquando ambulastis, secundum saeculum mundi hujus, secundum principem potestatis aeris, spiritus qui nunc operatur in filiis diffidentiae, in quibus et nos omnes conversati sumus aliquando in desideriis carnis nostrae, facientes voluntates carnis et cogitationum, et eramus natura filii irae, sicut et caeteri. Deus autem qui dives est in misericordia, propter multam charitatem suam qua dilexit nos et cum essemus mortui peccatis, convivificavit nos Christo. Antequam de singulis verborum sensibus disputemus, videtur nobis ita", + "candidate_score": 0.663973, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_0_2", + "bdc_text": "Fryd und gnad von gott dem vatter durch Cristum Jesum sig zuͦ allen zitten mit unß allen . Demnoch min willig dienst und was ich eren , liebs und guͦtz vermag , sig üch alle zitt bereit . Lieber her und bruͦder , üwer schribenBullingers Antwort auf Fuchs ' Schreiben vom 15 .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Ephesios_window_82", + "psc_text": "Deus universa subjecit? Maxime cum et in alio loco Paulus ipse testetur: Cum autem ei subjecta fuerint omnia, tun et ipse Filius subjicietur ei qui sibi subjecit omnia: ut sit Deus omnia in omnibus (I Cor. XV, 28) ? Ergo aut secundum praescientiam [ Al. praesentiam] id quod futurum est, quasi jam factum esse commemorat, juxta sensum quem supra exposuimus, ubi ait: Benedixit nos in omni benedictione spirituali in coelestibus in Christo. Aut certe si de praeterito sentiendum est: sic debemus accipere, quod etiam ea quae non sunt ei voluntate subjecta, naturae conditione deserviant: verbi causa, daemones, Judaei atque Gentiles. Non enim serviunt Christo, nec subjecti sunt pedibus ejus, et tamen quia ab eo in bonam partem creati sunt, subditi sunt potestati ejus inviti, tametsi adversum eum repugnent liberi arbitrii voluntate. In hunc sensum et illud quod sequitur coaptatur: Et ipsum dedit caput super omnia Ecclesiae, quae 568 est corpus", + "candidate_score": 0.66225, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_0", + "bdc_text": "Fryd und gnad von gott dem vatter durch Cristum Jesum sig zuͦ allen zitten mit unß allen .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Ephesios_window_218", + "psc_text": "super omnia Pater sit, quia auctor est omnium: per omnes, Filius, quia per Filium creata sunt omnia: in omnibus, Spiritus sanctus, ipse enim credentibus datur, et templum sumus Spiritus sancti: et Pater et Filius habitant in nobis. (Vers. 7.) Unicuique autem nostrum data est gratia secundum mensuram donationis Christi. Licet Deus Pater super omnia sit, et per omnes, et in omnibus: tamen gratia juxta mensuram credentibus datur. Non quod ad mensuram spiritum, et gratiam tribuat Deus (magnificentiae enim ejus non est finis), sed quod juxta mensuram vasculorum, infundat liquorem, tantum muneris largiens, quantum potest ille cui donatur, accipere. Nec enim ad mensuram dat Deus spiritum: aut potest habere mensuram, quod aequaliter ubique diffusum est. Quod ut manifestius fiat, imperfectum licet et non implens similitudinem, tamen per quod possit intelligi quod dicitur sumamus exemplum. Mare certe immensum est, et capacitas ejus Deo soli 612 nota: ex hoc si quis velit multis", + "candidate_score": 0.642049, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_88", + "bdc_text": "Grussend mir alle guͦtte herren und bruͤder , minen herren burgenmeisterBürgermeister Diethelm Röist .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Ephesios_window_18", + "psc_text": "fecerit utrumque unum. (Vers. 3.) Benedictus Deus et Pater Domini nostri Jesu Christi, qui benedixit nos in omni benedictione spirituali in coelestibus, in Christo. Quomodo secundum substantiam atque naturam Deus bonus, nos communione sui effecit bonos, et loquitur ad Israel: Sancti estote, quoniam ego sanctus sum (Levit. XX, 7) : ita ipse benedictus nos praestet esse benedictos. Dat quippe legislator benedictiones, et benedictio Domini super caput justi (Prov. X): cujus benedictionis cognomentum habet Baruch, qui in lingua nostra, benedictum sonat. Benedixit autem nos, non in una benedictione, sed in cunctis. Non quo omnes omnia consequamur, sed dum singuli, vel singulas, vel plures habemus ex omnibus, omnes per singulas possideamus. Et non in terrenis benedictionibus, sed in spiritualibus. Sunt quippe terrenae benedictiones, habere quempiam liberos, affluere opibus, honore et sanitate gaudere: quae terrena benedictio usque ad irrationabilia jumenta descendit. Dictum est quippe de illis: Benedixit eis Dominus, et dixit: Crescite et", + "candidate_score": 0.616259, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_1", + "bdc_text": "Demnoch min willig dienst und was ich eren , liebs und guͦtz vermag , sig üch alle zitt bereit .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Ephesios_window_394", + "psc_text": "concitare: et rursum nequaquam dominos doceat audiendos, si vitiosa et nefanda praecipiant. (Vers. 9.) Et domini, eadem facite ad illos, remittentes minas: scientes quia et ipsorum, et vester Dominus est in coelis, et personarum non est acceptio apud eum. Quaenam sunt haec quae servis superius imperavit, ut diceret dominis eadem facienda quae servis? Puto illa quae dixerat, in simplicitate cordis, et, facientes voluntatem Dei: et, ex animo: et, cum fidelitate sive benevolentia in servos, quia εὔνοια utrumque sonare potest. 669 Unusquisque enim quod fecerit boni, hoc recipiet a Domino, sive famulus servierit, sicut dictum est, sive liber dominatus fuerit, ut oportet: ut non sit terribilis, non promptus ad verbera: sciens quia et ipse habeat Dominum in coelis, apud quem non est acceptio personarum, et qui solus tantum judicet voluntates, et juxta eas deteriori praeferat meliorem, eligens facta, non homines. (Vers. 10.) De caetero confortamini in Domino, et in potentia virtutis", + "candidate_score": 0.614071, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 16, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "stoa0040.stoa050.opp-lat1", + "max_score": 0.663844, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_4_6", + "bdc_text": "und arbeit haben von wegen SamuelsZu den Vorbereitungen für die Hochzeit von Samuel Wyttenbach und Küngold von Schönau vgl. oben Nr. 1795f und 1800f. . Gott sig uwer lon. In welchemGemeint ist : in welchem Schreiben .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa050.opp-lat1_window_121", + "psc_text": "habuisse loculos, quo ea quae dabantur mittebantur, ut semariseruari possent ad usus pro tempore necessarios, et ipsos apostolos procurasse multa fratrum indulgentiae non solum in crastinum, sed etiam in prolixius tempus inpendentis famis, sicut in Actibus apostoloramapostolorum legimus: satis elucet illa praecepta sic intellegenda, ut nihil operis nostri temporalium adipiscendorum amore uel timore egestatis tamquam ex necessitate faciamus. § 30 Item dictum est apostolis, ut nihil secum portantes in uia ex euangelio uiuerent. et quodam loco etiam ipse dominus significauit, cur hoc dixerit, cum addidit: dignus est enim operarius mercede sua. ubi satis ostendit permissum hoc esse, non iussum, ne forte qui hoc faceret, ut in opere praedicationis uerbi aliquid ab eis, quibus praedicaret, in usus uitae huius sumeret, inlicitum aliquid se facere arbitraretur. posse tamen laudabilius non fieri in apostolo Paulo satis demonstratum est. qui cum diceret: communicet autem qui catechizatur uerbum ei, qui se catechizat in omnibus bonis,", + "candidate_score": 0.663844, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_5_7", + "bdc_text": "Gott sig uwer lon. In welchemGemeint ist : in welchem Schreiben . ich nun woll verston , das villicht irir über der Zeile nachgetragen.", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa050.opp-lat1_window_126", + "psc_text": "eo ipso loco, ubi scriptum est: os autem. quod mentitur, occidit animam, si circumstantia lectionis consideretur, non accipitur fortasse aliud quam os cordis. obscurum enim responsum ibi est, ubi homines latet, qui os cordis, nisi os corporis consonet, audire non possunt. illud autem os dicit in eo loco scriptura peruenire ad auditum spiritus domini, qui repleuit orbem terrarum, ita ut etiam labia et uocem et linguam commemoret in eo loco nec tamen omnia sinat intellectus nisi de corde accipi, quia dominum dicit non latere quod dicitur; quod autem bono isto ad aures nostras pertinente dicitur, nec homines latet. ita quippe 1 Sap. 1, 11 10 Ps. 14, 2 17 Sap. 1, 11 1 sit R 2 occidet MR 3 scripturam R hoa R 4 discernitar Fp quicquid SMo 5 uerum etiam β renuntiatur S 8 ammittere SI/lfR-:; 9 asserunt] cesserunt o 11 ueritas in corde F 13 aliad ex aliquid", + "candidate_score": 0.63831, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 17, + "cf_id": "cf010", + "work_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Testimonia-adversus-Judaeos", + "max_score": 0.66329, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_4_6", + "bdc_text": "und arbeit haben von wegen SamuelsZu den Vorbereitungen für die Hochzeit von Samuel Wyttenbach und Küngold von Schönau vgl. oben Nr. 1795f und 1800f. . Gott sig uwer lon. In welchemGemeint ist : in welchem Schreiben .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Testimonia-adversus-Judaeos_window_64", + "psc_text": "(Joan. V, 43). Et iterum in Psalmo CXVII: Benedictus est qui venit in nomine Domini. Item in Malachia: Testamentum meum fuit cum vita et pace, et dedi illi timorem ut timeret me, a facie nominis mei proficisci illum. Lex veritatis fuit in ore ejus, et injustitia non est inventa in labiis ejus. In pace linguae corrigens ambulavit nobiscum, et multos avertit ab injustitia. Quoniam labia sacerdotis servabunt scientiam, et legem exquirent ab ore ejus, quoniam Angelus Omnipotentis est (Malac. II, 5-7). CAP. VI. - QUOD DEUS CHRISTUS. In Genesi: Dixit autem Deus ad Jacob: Exsurge, et ascende in locum Bethel: et habita illic, et fac illic altare illi Deo qui tibi apparuit cum fugeres a facie Esau fratris tui (Gen. XXXV, 1). Item apud Esaiam: Sic dicit Dominus Deus sabaoth: Fatigata est Aegyptus, et negotiatio Aethiopum, et Sabaim viri alti ad te transgredientur, et tui erunt servi, et post te", + "candidate_score": 0.66329, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_67_69", + "bdc_text": "h. am 3 . November . zuͦ nacht do wirt sin . Des übrigen deß huß halb werden sy woll eins inzuͦritten , will das woll an im habenWohl im Sinne von :", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Testimonia-adversus-Judaeos_window_118", + "psc_text": "et cras, et lavent vestem suam, et sint parati in perendinum diem. Die enim tertio descendet Dominus in montem Sina (Exod. XIX, 10, 11). Item in Evangelio: Progenies nequam et adultera signum quaerit, et signum non dabitur illi nisi signum Jonae prophetae. Quomodo enim fuit Jonas in ventre ceti tribus diebus et tribus noctibus, ita erit Filius hominis in corde terrae tribus diebus et tribus noctibus (Matth. XVI, 4). CAP. XXVI. - QUOD, CUM RESURREXISSET, ACCIPERET A PATRE OMNEM POTESTATEM, ET POTESTAS EJUS AETERNA SIT. Apud Danielem: Videbam in visu nocte; et ecce in nabibus coeli quasi Filius hominis veniens venit usque ad Veterem dierum, et stetit in conspectu ejus, et qui assistebant ei obtulerunt eum; et data est ei potestas regia, et omnes reges terrae per genus, et omnis claritas serviens ei; et potestas ejus aeterna, quae non auferetur, et regnum ejus non corrumpetur (Dan. VII, 13, 14). Item", + "candidate_score": 0.640219, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_65_67", + "bdc_text": "es kemend gern vill , aber es ist nit von nötten . Deß tags halb zuͦ komen , acht ich woll , es werde kein span habenwird es keine Differenzen geben. , will das woll zuͦ wegen bringen , das man uff sampstagD. h. am 3 .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Testimonia-adversus-Judaeos_window_162", + "psc_text": "fecit et quod foris est. Verumtamen date eleemosynam, et ecce vobis omnia sunt munda. Item illic: Ecce dimidium ex substantia mea do egenis; et si cui quid fraudavi, quadruplum reddo. Dixit 304 autem Jesus, quia salus hodie domui huic facta est, quoniam et ipse filius est Abrahae (Luc. XXI, 40, 41). De hoc ipso ad Corinthios II: Vestra abundantia illorum inopiam suppleat, ut et illorum abundantia vestrae inopiae sit supplementum, ut sit aequalitas, sicut scriptum est: Qui multum habuit non abundavit, et qui modicum non indiguit (II Cor. VIII, 14, 15). Item illic: Qui parce seminat, parce et metet, et qui seminat in benedictione, de benedictione et metet. Unusquisque autem sicut corde proposuit, non quasi ex tristitia vel ex necessitate. Hilarem enim datorem diligit Deus. Item illic, Sicut scriptum est: Distribuit, dedit pauperibus, justitia ejus manet in aeternum. Item illic: Qui autem administrat semen seminanti, et panem ad edendum praestabit,", + "candidate_score": 0.62006, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_19", + "bdc_text": "Demnoch , alß ir mir schriben , üch zuͦberichten , wer die sigen , so mit minem gefatterVgl .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Testimonia-adversus-Judaeos_window_13", + "psc_text": "dicet: Non possum legere, Signatus est enim. Sed in illa die audient surdi sermones libri; et qui in tenebris et qui in nebula sunt, oculi caecorum videbunt (Isa. XXIX, 11, 18). Item apud Hieremiam: In novissimo dierum cognoscetis ea (Hier. XXIII, 20). Item apud Danielem: Muni sermones et signa librum usque ad tempus consummationis, quoad discant multi, et impleatur agnitio; quoniam cum fiet dispersio, cognoscent omnia haec (Dan. XII, 4, 7). Item in Epistola Pauli ad Corinthios prima: Nolo enim vos ignorare, fratres, quia patres nostri omnes sub nube fuerunt (I Cor. X, 1). Item in Epistola ad Corinthios secunda: Obtusi sunt sensus eorum usque in hunc diem, hoc eodem velamento in lectione veteris Testamenti manente quod non revelatur, quia in Christo evacuatur; et usque in hodiernum, si quando legitur Moyses, velamentum est super cor eorum. Mox autem ut conversi fuerint ad Dominum, auferetur Velamentum (II Cor. III, 14, 16).", + "candidate_score": 0.61279, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_83", + "bdc_text": "sind etliche botten von den houpluten heruß komen , die sagen , das der keyserKarl V .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Testimonia-adversus-Judaeos_window_159", + "psc_text": "esse, vade et vende omnia tua, et da pauperibus, et habebis thesaurum in coelo, et veni, sequere me (Matth. XXIX, 17-20. Item illic: Cum venerit Filius hominis in majestate sua et omnes Angeli cum eo, tunc sedebit in throno claritatis suae, et colligentur ante eum omnes gentes. Et segregabit illos ab invicem, quemadmodum pastor segregat oves ab haedis. Et statuet oves ad dexteram, haedos autem ad sinistram. Tunc dicet Rex eis qui ad dexteram suam sunt: Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum quod vobis paratum est ab origine mundi. Esurivi enim, et dedistis mihi manducare; sitivi, et potastis me; hospes fui, et adduxistis me; nudus et texistis me; infirmatus sum, et visitastis me; in carcere fui, et venistis ad me. Tunc respondebunt ei justi dicentes: Domine, quando te vidimus hospitem et adduximus, nudum et vestivimus? Quando autem te vidimus infirmum et in carcere et venimus ad te? Et respondens Rex", + "candidate_score": 0.60905, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_66", + "bdc_text": "Deß tags halb zuͦ komen , acht ich woll , es werde kein span habenwird es keine Differenzen geben. , will das woll zuͦ wegen bringen , das man uff sampstagD.", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Testimonia-adversus-Judaeos_window_162", + "psc_text": "fecit et quod foris est. Verumtamen date eleemosynam, et ecce vobis omnia sunt munda. Item illic: Ecce dimidium ex substantia mea do egenis; et si cui quid fraudavi, quadruplum reddo. Dixit 304 autem Jesus, quia salus hodie domui huic facta est, quoniam et ipse filius est Abrahae (Luc. XXI, 40, 41). De hoc ipso ad Corinthios II: Vestra abundantia illorum inopiam suppleat, ut et illorum abundantia vestrae inopiae sit supplementum, ut sit aequalitas, sicut scriptum est: Qui multum habuit non abundavit, et qui modicum non indiguit (II Cor. VIII, 14, 15). Item illic: Qui parce seminat, parce et metet, et qui seminat in benedictione, de benedictione et metet. Unusquisque autem sicut corde proposuit, non quasi ex tristitia vel ex necessitate. Hilarem enim datorem diligit Deus. Item illic, Sicut scriptum est: Distribuit, dedit pauperibus, justitia ejus manet in aeternum. Item illic: Qui autem administrat semen seminanti, et panem ad edendum praestabit,", + "candidate_score": 0.607759, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_64_66", + "bdc_text": "Er will nit vil lüt mit im unruͤwig machen ; es kemend gern vill , aber es ist nit von nötten . Deß tags halb zuͦ komen , acht ich woll , es werde kein span habenwird es keine Differenzen geben. , will das woll zuͦ wegen bringen , das man uff sampstagD.", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Testimonia-adversus-Judaeos_window_162", + "psc_text": "fecit et quod foris est. Verumtamen date eleemosynam, et ecce vobis omnia sunt munda. Item illic: Ecce dimidium ex substantia mea do egenis; et si cui quid fraudavi, quadruplum reddo. Dixit 304 autem Jesus, quia salus hodie domui huic facta est, quoniam et ipse filius est Abrahae (Luc. XXI, 40, 41). De hoc ipso ad Corinthios II: Vestra abundantia illorum inopiam suppleat, ut et illorum abundantia vestrae inopiae sit supplementum, ut sit aequalitas, sicut scriptum est: Qui multum habuit non abundavit, et qui modicum non indiguit (II Cor. VIII, 14, 15). Item illic: Qui parce seminat, parce et metet, et qui seminat in benedictione, de benedictione et metet. Unusquisque autem sicut corde proposuit, non quasi ex tristitia vel ex necessitate. Hilarem enim datorem diligit Deus. Item illic, Sicut scriptum est: Distribuit, dedit pauperibus, justitia ejus manet in aeternum. Item illic: Qui autem administrat semen seminanti, et panem ad edendum praestabit,", + "candidate_score": 0.603573, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_73", + "bdc_text": "Witter ist min pit an üch und an minen guͦtten herren und bruͦder Ruͦdolffen Gwalter , ir wellind so woll thuͦn und mit minem wirtNicht bekannt .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Testimonia-adversus-Judaeos_window_11", + "psc_text": "apud eumdem: Ecce sermo Domini factus est eis in maledictum, et non volunt illum (Hier. VI, 10). Item apud eumdem Dominus dicit: Cognovit milvus tempus suum, turtur et hirundo, ruris passeres custodierunt tempora introitus sui, populus autem meus non cognovit judicium Domini. Quomodo dicitis: Sapientes sumus, et lex Domini nobiscum est? In cassum facta est metatura falsa, scribae confusi sunt, sapientes trepidaverunt et capti sunt, quia verbum Domini reprobaverunt (Hier. VIII, 7-9). Item apud Salomonem: Quaerunt me mali, et non invenient. Odio enim habuerunt sapientiam, sermonem autem Domini non receperunt (Proverb. I, 28, 29). Item in Psalmo XXVII: Redde eis retributionem eorum, quoniam non intellexerunt in operibus Domini (Psal. XXVII, 45). Item in Psalmo LXXXI: Non cognoverunt neque intellexerunt, in umbra deambulabunt (Psal. LXXXI, 5). Item in Evangelio cata Joannem: In sua propria venit, et sui eum non receperunt. Quotquot eum receperunt, dedit illis potestatem ut filii Dei fierent, qui", + "candidate_score": 0.587694, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 18, + "cf_id": "cf020", + "work_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Abacuc", + "max_score": 0.663086, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_4_6", + "bdc_text": "und arbeit haben von wegen SamuelsZu den Vorbereitungen für die Hochzeit von Samuel Wyttenbach und Küngold von Schönau vgl. oben Nr. 1795f und 1800f. . Gott sig uwer lon. In welchemGemeint ist : in welchem Schreiben .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Abacuc_window_150", + "psc_text": "638 cerne juxta Septuaginta, quod diapsalma non ponatur, nisi in Psalterio, et in praesenti loco. Ex quo intelligimus recte a Septuaginta orationis Canticum praenotatum. (Vers. 4.) Operuit coelos gloria ejus, et laudis ejus plena est terra. Splendor ejus ut lux erit: cornua in manibus ejus. Ibi abscondita est fortitudo ejus. LXX: Operuit coelos virtus ejus, et laudis ejus plena est terra, et splendor ejus quasi lux erit: cornua in manibus ejus, et posuit dilectionem robustam fortitudinis suae. Pro eo quod Septuaginta interpretati sunt, et posuit dilectionem robustam fortitudinis suae: et nos diximus, ibi abscondita est fortitudo ejus: Aquila transtulit, et posuit absconsionem fortitudinis suae: Symmachus, et posuit absconditam fortitudinem suam; solus Theodotio nostrae translationi congruens, ait: et ibi absconsio fortitudinis ejus. Verbum enim SAM ( ) pro qualitate loci, et posuit intelligitur, et ibi: magisque in praesenti loco ibi legendum est, quam posuit, ut sit sensus et ordo sententiae: Cornua", + "candidate_score": 0.663086, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_5_7", + "bdc_text": "Gott sig uwer lon. In welchemGemeint ist : in welchem Schreiben . ich nun woll verston , das villicht irir über der Zeile nachgetragen.", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Abacuc_window_206", + "psc_text": "Et post modicum: Haec scripsi vobis de his qui seducunt vos: et chrisma quod accepistis ab eo, maneat in vobis: et non necesse habetis ut aliquis doceat vos; sed ipsum chrisma docebit vos de omnibus, et verum est, et non est mendacium, et sicut vos docuit, manete in eo (Ibid., 26, 27) . Ac ne forte qui 655 chrisma baptismi perdiderunt, desperent de chrismate reparando, scriptum est in Levitico: Quod leprosus extra castra projectus cum ad sacerdotem venerit, et lepra ipsius fuerit emundata, mittat sibi sacerdos oleum in manu sinistra, et intincto digito septies aspergat oleum coram Domino, et tangat eodem oleo auriculam ejus qui leprosus fuerat, et dextram manum, et dextrum pedem, et quod remanserit de unguento totum mittat in caput ejus (Levit. XIV). Cumque omnia haec rite compleverit: tunc immolet holocaustum pro eo, et ipse christus vocetur Dei. Volo aliquid dicere; sed timeo ne negligentibus occasionem ruinae tribuam:", + "candidate_score": 0.636009, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_35", + "bdc_text": "Seit 1530 neigte der ein Jahr zuvor in den Adelsstand erhobene Wunderlich der Reformation zu. Er war seit 1541 in dritter Ehe mit Ursula , geb. Wyttenbach , verheiratet ( s .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Abacuc_window_240", + "psc_text": "gentium, et in alteram vineam transplantabis. Venit Dominus tertio, et non invenit in eis fructum. Dedit primum Legem per Moysen: secundo locutus est per prophetas: tertio ipse descendit. Et post passionem, datis ad poenitentiam quadraginta quatuor annis, quia non fecerunt fructum, quarto subversi sunt. Quod tamen nostrae intelligentiae derelinquitur. In parabola enim non scribitur, quid postea fecerit paterfamilias; sed quid tantum agricola deprecatus sit. Ex quo animadvertimus, eos qui de hac ficu fecerint fructus, ad populum gentium esse translatos, ad quem ascendit et propheta, dicens: Requiescam in die tribulationis, ut ascendam ad populum peregrinationis meae. Eos autem qui non fecerunt fructus, et permanserunt in duritia sua, esse subversos. Hoc ipsum significat et Joannis vox in Evangelio: Ecce securis ad radices arborum [Al. arboris] posita est. Omnis arbor quae non fecerit fructum [Al. facit fructum bonum] excidetur et in ignem mittetur (Matt. III, 10; Luc. III, 9) . Diximus de ficu,", + "candidate_score": 0.621764, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_86", + "bdc_text": "Bei der Lokalisierung \"Niß\" ( Nizza ) scheint es sich um ein Missverständnis des Schreibers zu handeln. , und ligt der künig nit wit von im mitt sinen zügseinem Heer. ;", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Abacuc_window_136", + "psc_text": "nos et Aquila et Theodotio transtulimus, vivifica illud, Symmachus interpretatus est, revivifica illud. Quod autem Septuaginta dixerunt, consideravi et obstupui, nec in Hebraeo habetur, nec apud quempiam aliorum Interpretum, ut sublatis his, quae in Hebraico non habentur, possit legi juxta Septuaginta: Domine, opera tua in medio duorum animalium cognosceris: quod quia ἀδιανόητον videbatur, superiora conjuncta sunt. Legimus autem in Hebraeo ADONAI, id est, Domine, PHALACH, opus tuum, BACEREB, in medio, SANIM, annorum, HEIEU, vivifica illud. Hoc propterea ut quae superflua sunt, in Septuaginta manifeste addita cognoscamus. Hebraei juxta historiam hunc locum ita explanant: Domine, audivi auditionem tuam, et timui. Audivi, inquit, poenas quas Nabuchodonosor et diabolo praeparasti, in quibus dixisti ei: Vae qui multiplicat non sua (Supra, II, 6). 634 Et secundo: Vae qui congregat avaritiam malam domui suae (Vers. 9) . Et tertio: Vae qui aedificat civitatem in sanguinibus, et praeparat urbem in iniquitate (Vers. 12) . Et quarto:", + "candidate_score": 0.609974, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_87", + "bdc_text": "achten woll , es möge kum zergon on schlachenes werde kaum ohne Kampf abgehen. .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Abacuc_window_19", + "psc_text": "et tyranni ludibria ejus: et ipse in omnem munitionem illudet, et mittet aggerem, et obtinebit eam: tunc mutabit spiritum, et pertransiet, et propitiabitur: haec est fortitudo Dei mei. Quod vobis dixeram: Aspicite in gentibus, et videte, et miramini, et obstupescite: quia opus fiet in diebus vestris, quod nemo credet cum narrabitur, hoc est quod sequens sermo describit: Ecce ego suscitabo Nabuchodonosor, et Chaldaeos, gentem pugnacissimam et velocem, cujus roboris, et ad bellandum audaciae, omnes pene Graeci, qui barbaras historias conscripserunt, testes sunt. Haec non est contenta finibus suis, sed huc illucque discurrens super terrae latitudinem pervagatur. Et hoc est opus ejus, non ut terram vomere exerceat; sed ut rapto vivat et gladio, et ut possideat urbes non suas: antequam manum inferat, antequam prorumpat ad bellum, terrorem portat in vultu. Quod autem ait: Ex semetipsa judicium et onus ejus egredietur, pro quo interpretatus est Symmachus: ipsa sibi judicabit, et decreto suo", + "candidate_score": 0.586096, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 19, + "cf_id": "cf018", + "work_id": "tlg2021.tlg001.1st1K-grc1", + "max_score": 0.663033, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_28_30", + "bdc_text": "Hans Kläui , Aus der Geschichte der Gemeinde Marthalen , Marthalen 1958 , S. 48. , der muͦtterAnna Wyttenbach , geb. May von Rued , vgl . oben Nr. 1801 , Anm. 23 . bruͦder , juncker Glado MeyGlado ( Claudius ) May , gest. 1568 , Bruder des Bendicht May , war Schultheiß zu Burgdorf und 1534 Landvogt zu Morges . Zwischen 1539 und 1550 wurde er mehrfach in den Kleinen Rat Berns gewählt und zu Gesandtschaften abgeordnet. 1564 schrieb er einen Brief an Bullinger ( Zürich StA , E II 360 , 581f) . - Lit. :", + "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg001.1st1K-grc1_window_612", + "psc_text": "S. 46, 5 Dindorf 1 〈τὸ μῆκος, πλάτος δὲ ἀπὸ Ἰνδικῆς⟩ *, nach Hipp. § 47] ⟨ L J τοῦ κλήρου Anast. Sin. Chron. pasch. 2 Ῥινοκουρούρων2] Ῥινοκουρούρα Anast. Sin. 3 ἀντικρὺ] τῆς ἀντικρὺ κειμένης Chron. pasch. 5 δὲ ⟨ J | τρίτῳ ἔλαχεν εἰς μερισίαν Anast. Sin. | Μηδείας L | Γαδή��ων Anast. Sin. 6 nach πρὸς βορρᾶν schiebt Anast. Sin. nach einer auf Josephus antiqu. I 143 — 146 (vgl. Chron. pasch.) zurückgehenden Quelle ein Γἱοὶ Σήμ· Ἐλάμ, ἀφ’ οὗ Περσῶν οἱ ἀρχαῖοι· Ἀσσούρ, ἀφ᾿ οὗ Ἀσσύριοι· Ἀρφαξάδ, ἀφ᾿ οὗ Χαλδαῖοι· Ἀράμ, ἀφ᾿ οὗ Σύροι· Λούδ, ἀφ᾿ οὗ Λυδοί Ἔβερ, ἀφ᾿ οὗ Ἑβραῖοι 7 τῷ] τοῦ L J | ݲ Anast. Sin.] καὶ L J S αἱ γλῶσσαι διεμερίσθησαν Anast. Sin. 9 ff In der folgenden Liste gibt Anast. Sin. nur 36 von den in LJ aufgeführten Namen, zugleich in stark abweichender Reihenfolge ; andererseits ist aber L", + "candidate_score": 0.663033, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_84_86", + "bdc_text": "vor einer stat lige , die im der künigFranz I. von Frankreich. verenim Vorjahr ( eigentlich im Juni 1543 , s. Du Bellay , Mémoires IV 128-130 ) . abgewunen hab , hab 6 sturm dorvor verloren , heist NißDie kaiserlichen Truppen lagerten vor Landrecies ( Dép. Nord , Frankreich) , vgl . Henne VIII 147f und Stälin 577 . Bei der Lokalisierung \"Niß\" ( Nizza ) scheint es sich um ein Missverständnis des Schreibers zu handeln. , und ligt der künig nit wit von im mitt sinen zügseinem Heer. ;", + "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg001.1st1K-grc1_window_613", + "psc_text": "Λυδοί Ἔβερ, ἀφ᾿ οὗ Ἑβραῖοι 7 τῷ] τοῦ L J | ݲ Anast. Sin.] καὶ L J S αἱ γλῶσσαι διεμερίσθησαν Anast. Sin. 9 ff In der folgenden Liste gibt Anast. Sin. nur 36 von den in LJ aufgeführten Namen, zugleich in stark abweichender Reihenfolge ; andererseits ist aber L J nachweislich in einzelnen Fällen durch Einschübe entstellt, vgl. zu S. 138, 3 —5 10 Παίονες] Hipp, vorliegendes Verderbnis; ⟨τ⟩ Marquart | Λαζόνες] Λαζοὶ LJ Hipp. § 163; richtig Ἀλαζόνες Marquart | Κοσσαῖοι Gutschmid] Κοσσευσοῦοι L J ⟨ Anast. Sin. (das von Gutschmid aus dem zweiten Teil des Worts Σούσιοι ist unglücklich u. überflüssig) | Παλαιστινοὶ] *, ⟨ Anast. wohl nachepiph. Zusatz 11 οἱ καὶ Ε;ανοὶ Gutschmid Marquart] οἱ Καϊιανοὶ LJ οἱ καὶ Δαρδάνοι Anast. Sin. | Μάρδοι] Μασυρήλιοι L 3 12 Γερμανοὶ] richtig Γερμάνιοι, gemeint sind die Καρμάνιοι Marquart | Λυδοὶ] vgl. lib. gen. § 167 | Μεσοποταμῖται ⟨", + "candidate_score": 0.658334, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_26_28", + "bdc_text": "Z IV 459 ; HBLS V 57 ; Hans Kläui , Aus der Geschichte der Gemeinde Marthalen , Marthalen 1958 , S. 48. , der muͦtterAnna Wyttenbach , geb. May von Rued , vgl . oben Nr. 1801 , Anm. 23 .", + "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg001.1st1K-grc1_window_310", + "psc_text": "durch Anastasius Sinaita quaest. 153 gesichert L J 2 ῥαγὰβ beidemale J 3 θάρα beidemale L 4 τὸν (vor Ἰούδαν) ⟨ 7 τὸν vor ἐσσαί ⟨ J | ἰεσαί beidemale J 13 τὸν vor Ἰεχονίαν ⟨ J 18 ⟨καὶ⟩ vgl. Ζ. 22 19 Ἰακὼβ J 21 Ἰωσῆν *, nach Pan. h. 28, 7, 6; h. 78, 8, 1 u. Mark. 6, 3 Matth. 13, 55] Ἰωάννην L J Ι † Ἄννα] lies wohl Μαρίαν *, vgl. die Anm. zu 21 εἰς τὰς ἀπὸ ναοῦ παρθένους διὰ τὸ ἀφιεροῦσθαι ἐν τῷ ναῶ τοὺς πρωτοτόκους παῖδας, ἄρρενάς τε καὶ θηλείας) ἔλαβε κατὰ κλῆρον τὴν ἁγίαν παρθένον Μαρίαν, »ἐξ ἡς« κατὰ σάρκα »ἐγεννήθη« ὁ κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστὸς διὰ πνεύματος ἁγίου, οὐκ ἀπὸ σπέρματος ἀνδρὸς οὔτε συναφείᾳ σώματος. γεννᾶται τοίνυν ὁ κύριος ἐκ φυλῆς Ἰούδα, ἐκ σπέρματος Δαυὶδ καὶ Ἀβραὰμ κατὰ σάρκα, θεὸς ὤν, ἐν τῷ τεσσαρακοστῷ ⟨δευτέρῳ⟩ ἔτει τῆς βασιλείας Αὔγουστος δὲ", + "candidate_score": 0.656655, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_28", + "bdc_text": "Hans Kläui , Aus der Geschichte der Gemeinde Marthalen , Marthalen 1958 , S. 48. , der muͦtterAnna Wyttenbach , geb. May von Rued , vgl . oben Nr. 1801 , Anm. 23 .", + "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg001.1st1K-grc1_window_310", + "psc_text": "durch Anastasius Sinaita quaest. 153 gesichert L J 2 ῥαγὰβ beidemale J 3 θάρα beidemale L 4 τὸν (vor Ἰούδαν) ⟨ 7 τὸν vor ἐσσαί ⟨ J | ἰεσαί beidemale J 13 τὸν vor Ἰεχονίαν ⟨ J 18 ⟨καὶ⟩ vgl. Ζ. 22 19 Ἰακὼβ J 21 Ἰωσῆν *, nach Pan. h. 28, 7, 6; h. 78, 8, 1 u. Mark. 6, 3 Matth. 13, 55] Ἰωάννην L J Ι † Ἄννα] lies wohl Μαρίαν *, vgl. die Anm. zu 21 εἰς τὰς ἀπὸ ναοῦ παρθένους διὰ τὸ ἀφιεροῦσθαι ἐν τῷ ναῶ τοὺς πρωτοτόκους παῖδας, ἄρρενάς τε καὶ θηλείας) ἔλαβε κατὰ κλῆρον τὴν ἁγίαν παρθένον Μαρίαν, »ἐξ ἡς« κατὰ σάρκα »ἐγεννήθη« ὁ κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστὸς διὰ πνεύματος ἁγίου, οὐκ ἀπὸ σπέρματος ἀνδρὸς οὔτε συναφείᾳ σώματος. γεννᾶται τοίνυν ὁ κύριος ἐκ φυλῆς Ἰούδα, ἐκ σπέρματος Δαυὶδ καὶ Ἀβραὰμ κατὰ σάρκα, θεὸς ὤν, ἐν τῷ τεσσαρακοστῷ ⟨δευτέρῳ⟩ ἔτει τῆς βασιλείας Αὔγουστος δὲ", + "candidate_score": 0.655277, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_90_92", + "bdc_text": "Es thuͦtt uch ouch griessen all min hußgesind . Datum uff mitwuchen vor Simonuß Jude im 43 . Ir sondsollt .", + "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg001.1st1K-grc1_window_611", + "psc_text": "αὐτῆς Ῥινοκουρούρων ἕως Γαδείρων τὰ πρὸς νότον. Ἰάφεθ δὲ τῷ τρίτῳ ἀπὸ Μηδίας ἕως Γαδείρων καὶ Ρινοκουρούρων τὰ πρὸς βορρᾶν. 113. Τῷ οὖν Σὴμ γίνονται παῖδες καὶ παίδων παῖδες κݲεݲ ἕως ὅτε διεμερίσθησαν αἱ γλῶσσαι· καὶ εἰσὶ διεσπαρμένοι ἐν γλώσσαις καὶ φυλαῖς καὶ βασιλείαις. τὰ δὲ ὀνόματα αὐτῶν ἐστι τάδε· Ἐλυμαῖοι Παίονες Λαζόνες Κοσσαῖοι Γασφηνοὶ Παλαιστινοὶ] Ἰνδοὶ Σύροι Ἀραβες οἱ καὶ ⟨Ταϊ⟩ Ἀριανοὶ Μάρδοι Ὑρκανοὶ Μαγουσαῖοι Ἀσσύριοι Γερμανοὶ Λυδοὶ Μεσοποταμῖται Ἑβραῖοι Κοιληνοὶ Βακτριανοὶ Ἀδιαβηνοὶ Καμήλιοι Σαρακηνοὶ Σκύθαι † Χίονες Γυμνο- L J Anast. Sin. 4 f Chron. pasch. 28 A; S. 49, 6 Dindorf 5 f Chron. pasch. 26 C; S. 46, 5 Dindorf 1 〈τὸ μῆκος, πλάτος δὲ ἀπὸ Ἰνδικῆς⟩ *, nach Hipp. § 47] ⟨ L J τοῦ κλήρου Anast. Sin. Chron. pasch. 2 Ῥινοκουρούρων2] Ῥινοκουρούρα Anast. Sin. 3 ἀντικρὺ] τῆς ἀντικρὺ κειμένης Chron. pasch. 5 δὲ ⟨ J | τρίτῳ ἔλαχεν εἰς μερισίαν Anast. Sin. | Μηδείας", + "candidate_score": 0.646354, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_32_34", + "bdc_text": "HBLS V 57. , ouch ir bruder , sinen zwen dochterman Schwiegersöhne . Hans WunderlichHans Wunderlich ( Jean Merveilleux ) von Neuenburg , 1489-1559 , wurde 1517 Kastellan zu Thielle ( Kt. Neuenburg ) und 1524 Staatsrat. Ab 1522 verfolgte er eine erfolgreiche diplomatische Karriere im Dienste der französischen Krone , deren Interessen er - u. a . in den Verhandlungen um eine neue Solddienstallianz 1548/49 - als Sekretär und zeitweise als Stellvertreter der französischen Gesandten in der Eidgenossenschaft vertrat .", + "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg001.1st1K-grc1_window_568", + "psc_text": "auffallende (Wilamowitz S. 767 f) καὶ ό τούτου υἱὸς Ἑρμῆς ist audi durch ïd. gesichert; vgl. auch Ζ. 17 u. Leipoldt S. 167 | καὶ εἴθε L J u. wenn doch ’id.] εἴτε u. vor καὶ μὴ (Z. 14) + ⟨εἴτε⟩ Wilamowitz 14 τις ἐγένετο] man sie ätte nahen lassen ïd. | ἐγένετο J | καὶ μὴ] aber ïd. 15 καὶ κακεργάτης] wie ein örnter oder ein öser Liebhaber ὡς κεράστης ἢ κακεργάτης) ïd. | δι’ ἡδονὴν *] δι’ ἥν L δι’ ἣν ἤν J wegen der Lust ïd. 16 f διὰ τὸ ἀκμαῖον — παραπλοκῆς] wegen der Kraft u. Neuheit seines Barts ïd. 17 σανᾶν J | ⟨Ζεὺς ό πρῶτον ἡμῖν καλούμενος⟩ *, der aber, den wir Zeus ïd. 20 Ληίδα L Thlete ïd. 21f τὴν ἀναπτέρωσιν — ἀνασημαίνων) indem er das Werk seines Feuers u. die Lust, die in ihm war, offenbarte ïd. ἡδονῆς ἀνασημαίνων. ἀετὸς δὲ ⟨γενόμενος⟩", + "candidate_score": 0.643538, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_29_31", + "bdc_text": "bruͦder , juncker Glado MeyGlado ( Claudius ) May , gest. 1568 , Bruder des Bendicht May , war Schultheiß zu Burgdorf und 1534 Landvogt zu Morges . Zwischen 1539 und 1550 wurde er mehrfach in den Kleinen Rat Berns gewählt und zu Gesandtschaften abgeordnet. 1564 schrieb er einen Brief an Bullinger ( Zürich StA , E II 360 , 581f) . - Lit. : Z IV 459 ;", + "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg001.1st1K-grc1_window_612", + "psc_text": "S. 46, 5 Dindorf 1 〈τὸ μῆκος, πλάτος δὲ ἀπὸ Ἰνδικῆς⟩ *, nach Hipp. § 47] ⟨ L J τοῦ κλήρου Anast. Sin. Chron. pasch. 2 Ῥινοκουρούρων2] Ῥινοκουρούρα Anast. Sin. 3 ἀντικρὺ] τῆς ἀντικρὺ κειμένης Chron. pasch. 5 δὲ ⟨ J | τρίτῳ ἔλαχεν εἰς μερισίαν Anast. Sin. | Μηδείας L | Γαδήρων Anast. Sin. 6 nach πρὸς βορρᾶν schiebt Anast. Sin. nach einer auf Josephus antiqu. I 143 — 146 (vgl. Chron. pasch.) zurückgehenden Quelle ein Γἱοὶ Σήμ· Ἐλάμ, ἀφ’ οὗ Περσῶν οἱ ἀρχαῖοι· Ἀσσούρ, ἀφ᾿ οὗ Ἀσσύριοι· Ἀρφαξάδ, ἀφ᾿ οὗ Χαλδαῖοι· Ἀράμ, ἀφ᾿ οὗ Σύροι· Λούδ, ἀφ᾿ οὗ Λυδοί Ἔβερ, ἀφ᾿ οὗ Ἑβραῖοι 7 τῷ] τοῦ L J | ݲ Anast. Sin.] καὶ L J S αἱ γλῶσσαι διεμερίσθησαν Anast. Sin. 9 ff In der folgenden Liste gibt Anast. Sin. nur 36 von den in LJ aufgeführten Namen, zugleich in stark abweichender Reihenfolge ; andererseits ist aber L", + "candidate_score": 0.642436, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_40_42", + "bdc_text": "HBLS V 86 . und juncker Picius BruglerSulpitius Brüggler , gest. 1591( ? ) , gehörte wohl ab 1546 dem Großen und ab 1557 dem Kleinen Rat an. 1554-1556 war er Landvogt im Maiental ( Valle Maggia , Kt . Tessin ;", + "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg001.1st1K-grc1_window_612", + "psc_text": "S. 46, 5 Dindorf 1 〈τὸ μῆκος, πλάτος δὲ ἀπὸ Ἰνδικῆς⟩ *, nach Hipp. § 47] ⟨ L J τοῦ κλήρου Anast. Sin. Chron. pasch. 2 Ῥινοκουρούρων2] Ῥινοκουρούρα Anast. Sin. 3 ἀντικρὺ] τῆς ἀντικρὺ κειμένης Chron. pasch. 5 δὲ ⟨ J | τρίτῳ ἔλαχεν εἰς μερισίαν Anast. Sin. | Μηδείας L | Γαδήρων Anast. Sin. 6 nach πρὸς βορρᾶν schiebt Anast. Sin. nach einer auf Josephus antiqu. I 143 — 146 (vgl. Chron. pasch.) zurückgehenden Quelle ein Γἱοὶ Σήμ· Ἐλάμ, ἀφ’ οὗ Περσῶν οἱ ἀρχαῖοι· Ἀσσούρ, ἀφ᾿ οὗ Ἀσσύριοι· Ἀρφαξάδ, ἀφ᾿ οὗ Χαλδαῖοι· Ἀράμ, ἀφ᾿ οὗ Σύροι· Λούδ, ἀφ᾿ οὗ Λυδοί Ἔβερ, ἀφ᾿ οὗ Ἑβραῖοι 7 τῷ] τοῦ L J | ݲ Anast. Sin.] καὶ L J S αἱ γλῶσσαι διεμερίσθησαν Anast. Sin. 9 ff In der folgenden Liste gibt Anast. Sin. nur 36 von den in LJ aufgeführten Namen, zugleich in stark abweichender Reihenfolge ; andererseits ist aber L", + "candidate_score": 0.639618, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_61_63", + "bdc_text": "- Lit. : Bourquin , Biel 167 ; HBLS III 590. , unser meyerZum Bieler Meieramt vgl. HBBW XI [Nr. 1507 ] , S. 168 , Anm. 1. , und villicht noch zwen , das et wan uff die 16 roß kon werdendt .", + "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg001.1st1K-grc1_window_69", + "psc_text": "16 Panarion h. 69, 27, 6 13 f I Kor. 3, 16 — 16 f vgl. I Petr. 2, 5 — 18 vgl. Matth. 16, 17 — 21 f Matth. 16, 18 — 24 f vgl. Matth. 16, 19 27 f vgl. Matth. 26, 34 n. 74 Mark. 14, 30 u. 71 L J 2 δ|’ ἀφέσεως I J | λάβῃ + ἀφέσεως J 5 κενὴ L 7 δ|ορθώσητα| J 8 χρῖσμα] χάρ|σμα J 11 ἀνθρώπῳ L | τῷ (vor θεῷ) ⟨ L 16 ⟨οἱ⟩ | κατο|κίσαντες Dind.] κατο|κήσαντες LJ | ἐν x003C; J 17 καθὼς + ⟨καὶ⟩ 20 * de τοῦτο κηρύσσε|ν⟩ *; gemeint ist unter der durch Petrus ündigung die Ζ. 9 ührte Stelle Act. 5, 3f 22 κατ|σχύουσιν L ἔλεγεν »εἰ καὶ πάντες ἀρνήσονταί σε, ἐγὼ οὐκ ἀρνήσομαι«, ὅσον τὸ ἐπ’ λέγω⟨ν⟩ · οὑτός ἐστιν ὁ κλαύσας ἐπὶ τῇ φωνῇ τοῦ ἀλεκτρυόνος, ἵνα ἀληθῶς ὁμολογήσῃ τὴν τοῦ", + "candidate_score": 0.639346, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_41_43", + "bdc_text": "und juncker Picius BruglerSulpitius Brüggler , gest. 1591( ? ) , gehörte wohl ab 1546 dem Großen und ab 1557 dem Kleinen Rat an. 1554-1556 war er Landvogt im Maiental ( Valle Maggia , Kt . Tessin ; s. EA IV/le 1420 ) ;", + "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg001.1st1K-grc1_window_612", + "psc_text": "S. 46, 5 Dindorf 1 〈τὸ μῆκος, πλάτος δὲ ἀπὸ Ἰνδικῆς⟩ *, nach Hipp. § 47] ⟨ L J τοῦ κλήρου Anast. Sin. Chron. pasch. 2 Ῥινοκουρούρων2] Ῥινοκουρούρα Anast. Sin. 3 ἀντικρὺ] τῆς ἀντικρὺ κειμένης Chron. pasch. 5 δὲ ⟨ J | τρίτῳ ἔλαχεν εἰς μερισίαν Anast. Sin. | Μηδείας L | Γαδήρων Anast. Sin. 6 nach πρὸς βορρᾶν schiebt Anast. Sin. nach einer auf Josephus antiqu. I 143 — 146 (vgl. Chron. pasch.) zurückgehenden Quelle ein Γἱοὶ Σήμ· Ἐλάμ, ἀφ’ οὗ Περσῶν οἱ ἀρχαῖοι· Ἀσσούρ, ἀφ᾿ οὗ Ἀσσύριοι· Ἀρφαξάδ, ἀφ᾿ οὗ Χαλδαῖοι· Ἀράμ, ἀφ᾿ οὗ Σύροι· Λούδ, ἀφ᾿ οὗ Λυδοί Ἔβερ, ἀφ᾿ οὗ Ἑβραῖοι 7 τῷ] τοῦ L J | ݲ Anast. Sin.] καὶ L J S αἱ γλῶσσαι διεμερίσθησαν Anast. Sin. 9 ff In der folgenden Liste gibt Anast. Sin. nur 36 von den in LJ aufgeführten Namen, zugleich in stark abweichender Reihenfolge ; andererseits ist aber L", + "candidate_score": 0.63913, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_22_24", + "bdc_text": "Also wirt komen j [uncker ] Niclaus , SamuelSamuel Wyttenbach. , juncker Bendicht MeyBendicht May , gest. 1569 , Sohn des 1527 verstorbenen Glado ( Claudius ) , Herr zu Rued , Strättligen , Thierachern und ( bis 1533 ) Wattenwil , entstammte einem Berner Ratsgeschlecht und wurde 1519 Mitglied des Großen Rats . Durch seine Ehefrau Anna Amstad von Schaffhausen wurde er 1549 auch Gerichtsherr zu Marthalen ( Kt .", + "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg001.1st1K-grc1_window_181", + "psc_text": "wiederholt ἡ παρθένος ἐν γαστρὶ ἔζει· μέλλον γὰρ J 25 τὸ] * μενος τὸ αἰτήσασθαι σημεῖον. εὐθὺς δὲ διὰ τὸ μὴ αἰτήσασθαι αὐτὸν σημεῖον δύο χαρίζεται ὁ τὰ μεγάλα δωρούμενος ἀνθρώποις θεὸς δῶρα, ἀπὸ ὕψους τὸν Λόγον ἰδίᾳ θελἡσει καὶ αὐτοῦ τοῦ Λόγου ἰδίᾳ θελήσει πέμψας, ἀπὸ βάθους δὲ τὴν σάρκα εὐδοκίᾳ ἰδίᾳ σὺν αὐτῶ̣ τῷ Λόγῳ οἰκονομήσας. φησὶ γὰρ ὕστερον καὶ καλέσουσι τὸ ὄνομα αὐτοῦ Ἐμμανουήλ«. καὶ οὐκ εἶπε καλέσω, ἀλλὰ καλέσουσιν· ἀνθρώποις μὲν γὰρ ἀπεκαλύπτετο θεὸς ὁ ποτὲ παρ’ αὐτοῖς ἀγνοηθείς. λλ΄ ου΄ προσφάτως λαμβάνει τὸ ὄνομα· οὐ γὰρ εἶπε »καλέσω τὸ ὄνομα αὐτοῦ Ἐμμανουήλ«, ἀλλὰ καλέσουσι. 33. Τὸ δὲ »γενόμενος ἐκ γυναικός«, καθάπερ ἄνω μοι προδεδήλωται, ἵνα ἐν τῷ ἀπὸ γυναικὸς τὸ γενόμενος ⟨σὰρξ⟩ ὁ δὲ Λόγος ἀίδιος πᾶσι σαφῶς ἀποφανθῇ. εἰ δὲ καὶ τὸ οὐ διψήσει« περὶ θεοῦ λόγος, περὶ δὲ vlov, ὅτι ἐπείνασε καὶ ἐδίψησεν, ἀναγκαῖον ἡμῖν τοῦτο ᾠκονόμηται. πῶς γὰρ εὑρίσκετο ἡ οἰκονομία ἐν", + "candidate_score": 0.636716, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_22_24", + "bdc_text": "Also wirt komen j [uncker ] Niclaus , SamuelSamuel Wyttenbach. , juncker Bendicht MeyBendicht May , gest. 1569 , Sohn des 1527 verstorbenen Glado ( Claudius ) , Herr zu Rued , Strättligen , Thierachern und ( bis 1533 ) Wattenwil , entstammte einem Berner Ratsgeschlecht und wurde 1519 Mitglied des Großen Rats . Durch seine Ehefrau Anna Amstad von Schaffhausen wurde er 1549 auch Gerichtsherr zu Marthalen ( Kt .", + "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg001.1st1K-grc1_window_612", + "psc_text": "S. 46, 5 Dindorf 1 〈τὸ μῆκος, πλάτος δὲ ἀπὸ Ἰνδικῆς⟩ *, nach Hipp. § 47] ⟨ L J τοῦ κλήρου Anast. Sin. Chron. pasch. 2 Ῥινοκουρούρων2] Ῥινοκουρούρα Anast. Sin. 3 ἀντικρὺ] τῆς ἀντικρὺ κειμένης Chron. pasch. 5 δὲ ⟨ J | τρίτῳ ἔλαχεν εἰς μερισίαν Anast. Sin. | Μηδείας L | Γαδήρων Anast. Sin. 6 nach πρὸς βορρᾶν schiebt Anast. Sin. nach einer auf Josephus antiqu. I 143 — 146 (vgl. Chron. pasch.) zurückgehenden Quelle ein Γἱοὶ Σήμ· Ἐλάμ, ἀφ’ οὗ Περσῶν οἱ ἀρχαῖοι· Ἀσσούρ, ἀφ᾿ οὗ Ἀσσύριοι· Ἀρφαξάδ, ἀφ᾿ οὗ Χαλδαῖοι· Ἀράμ, ἀφ᾿ οὗ Σύροι· Λούδ, ἀφ᾿ οὗ Λυδοί Ἔβερ, ἀφ᾿ οὗ Ἑβραῖοι 7 τῷ] τοῦ L J | ݲ Anast. Sin.] καὶ L J S αἱ γλῶσσαι διεμερίσθησαν Anast. Sin. 9 ff In der folgenden Liste gibt Anast. Sin. nur 36 von den in LJ aufgeführten Namen, zugleich in stark abweichender Reihenfolge ; andererseits ist aber L", + "candidate_score": 0.636479, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_31_33", + "bdc_text": "Z IV 459 ; HBLS V 57. , ouch ir bruder , sinen zwen dochterman Schwiegersöhne . Hans WunderlichHans Wunderlich ( Jean Merveilleux ) von Neuenburg , 1489-1559 , wurde 1517 Kastellan zu Thielle ( Kt. Neuenburg ) und 1524 Staatsrat. Ab 1522 verfolgte er eine erfolgreiche diplomatische Karriere im Dienste der französischen Krone , deren Interessen er - u. a .", + "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg001.1st1K-grc1_window_568", + "psc_text": "auffallende (Wilamowitz S. 767 f) καὶ ό τούτου υἱὸς Ἑρμῆς ist audi durch ïd. gesichert; vgl. auch Ζ. 17 u. Leipoldt S. 167 | καὶ εἴθε L J u. wenn doch ’id.] εἴτε u. vor καὶ μὴ (Z. 14) + ⟨εἴτε⟩ Wilamowitz 14 τις ἐγένετο] man sie ätte nahen lassen ïd. | ἐγένετο J | καὶ μὴ] aber ïd. 15 καὶ κακεργάτης] wie ein örnter oder ein öser Liebhaber ὡς κεράστης ἢ κακεργάτης) ïd. | δι’ ἡδονὴν *] δι’ ἥν L δι’ ἣν ἤν J wegen der Lust ïd. 16 f διὰ τὸ ἀκμαῖον — παραπλοκῆς] wegen der Kraft u. Neuheit seines Barts ïd. 17 σανᾶν J | ⟨Ζεὺς ό πρῶτον ἡμῖν καλούμενος⟩ *, der aber, den wir Zeus ïd. 20 Ληίδα L Thlete ïd. 21f τὴν ἀναπτέρωσιν — ἀνασημαίνων) indem er das Werk seines Feuers u. die Lust, die in ihm war, offenbarte ïd. ἡδονῆς ἀνασημαίνων. ἀετὸς δὲ ⟨γενόμενος⟩", + "candidate_score": 0.635902, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_24_26", + "bdc_text": "Durch seine Ehefrau Anna Amstad von Schaffhausen wurde er 1549 auch Gerichtsherr zu Marthalen ( Kt . Zürich) . - Lit. : Z IV 459 ;", + "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg001.1st1K-grc1_window_621", + "psc_text": "Λαμπαδοῦσα Marquart | Γαῦλος Ῥίδη] Γαυλορίδη Hipp. § 153, 12 (ursprünglich war gemeint Γαῦδος κατὰ Κρήτην; Epiph. wirft (vgl. Ζ. 7) das kretische Γαῦδος mit dem nordafrikanischen Γαῦδος zusammen und setzt daher beidemale Ῥίδη hinzu Marquart) 6 f Μελίτη — Θήρα ⟨d ⟨ Anast. Sin. Verballhornung aus Κέρκινα Hipp. § 153,5 | Μήνη] Μήνη] Hipp. § 1536 richtig Μῆνιγξ Marquart | Σαρδανὶς Marquart nach Hipp. § 153, 6] Σαρδανὴ J Σαρδανίη L 7 Γόρτυνα] Verbesserung von Γορσύνη Hipp. § 153, 10 | Γλαῦκος für Κλαῦδος Marquart, vgl. zu Ζ. 6 | Καρίανθος] Ἀριανὸς L J Καρίαθος § 153, 14 (= Κάρπαθος Marquart) | Ἀστυπάλαι Anast. Sin. 8 Ἰάμβρος L | Κνίδη Νίσσυρος] Κυδωνήσιρος Anast. Sin. 9 καὶ ⟨ Anast. Sin. | nach schiebt Anast. Sin. aus seiner Nebenquelle (Josephus antiqu. I 134. 124 — 128 vgl. Chron. pasch.) ein: Σαβαθᾶ, anp οὗ Ἀσταβάροι. Ἐσβεκαθᾶ, ἀφ’ οὗ Ἐσβεχθηνοί. Υἱοὶ Ἰάφεθ· Γόμερ,", + "candidate_score": 0.635278, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_41", + "bdc_text": "und juncker Picius BruglerSulpitius Brüggler , gest. 1591( ? ) , gehörte wohl ab 1546 dem Großen und ab 1557 dem Kleinen Rat an. 1554-1556 war er Landvogt im Maiental ( Valle Maggia , Kt .", + "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg001.1st1K-grc1_window_612", + "psc_text": "S. 46, 5 Dindorf 1 〈τὸ μῆκος, πλάτος δὲ ἀπὸ Ἰνδικῆς⟩ *, nach Hipp. § 47] ⟨ L J τοῦ κλήρου Anast. Sin. Chron. pasch. 2 Ῥινοκουρούρων2] Ῥινοκουρούρα Anast. Sin. 3 ἀντικρὺ] τῆς ἀντικρὺ κειμένης Chron. pasch. 5 δὲ ⟨ J | τρίτῳ ἔλαχεν εἰς μερισίαν Anast. Sin. | Μηδείας L | Γαδήρων Anast. Sin. 6 nach πρὸς βορρᾶν schiebt Anast. Sin. nach einer auf Josephus antiqu. I 143 — 146 (vgl. Chron. pasch.) zurückgehenden Quelle ein Γἱοὶ Σήμ· Ἐλάμ, ἀφ’ οὗ Περσῶν οἱ ἀρχαῖοι· Ἀσσούρ, ἀφ᾿ οὗ Ἀσσύριοι· Ἀρφαξάδ, ἀφ᾿ οὗ Χαλδαῖοι· Ἀράμ, ἀφ᾿ οὗ Σύροι· Λούδ, ἀφ᾿ οὗ Λυδοί Ἔβερ, ἀφ᾿ οὗ Ἑβραῖοι 7 τῷ] τοῦ L J | ݲ Anast. Sin.] καὶ L J S αἱ γλῶσσαι διεμερίσθησαν Anast. Sin. 9 ff In der folgenden Liste gibt Anast. Sin. nur 36 von den in LJ aufgeführten Namen, zugleich in stark abweichender Reihenfolge ; andererseits ist aber L", + "candidate_score": 0.634842, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_27_29", + "bdc_text": "HBLS V 57 ; Hans Kläui , Aus der Geschichte der Gemeinde Marthalen , Marthalen 1958 , S. 48. , der muͦtterAnna Wyttenbach , geb. May von Rued , vgl . oben Nr. 1801 , Anm. 23 . bruͦder , juncker Glado MeyGlado ( Claudius ) May , gest. 1568 , Bruder des Bendicht May , war Schultheiß zu Burgdorf und 1534 Landvogt zu Morges .", + "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg001.1st1K-grc1_window_309", + "psc_text": "Namen der öhne Mark. 6, 3 Matth. 13, 55 ; Panarion h. 28, 7, 6; h. 78, 7 — 9 (dazu die vreiteren im Index unter Ἰωσὴφ ührten Stellen) — 19 ff die Reihenfolge der öhne nach dem Alter lautet Pan. 78, 8, 1 in Übereinstimmung mit Matth. 13, 55: Jakobus, Joses, Symeon, Judas; dagegen ählt h. 28, 7, 6 im ß an Mark. 6, 3 auf: Jakobus, Joses, Judas, Symeon — 21 Panarion h. 78, 8, 1 u. 78, 9, 6 ßen die öchter Maria u. Salome (die Reihenfolge an beiden Stellen verschieden); der Name Μαρία ist dort auch durch Anastasius Sinaita quaest. 153 gesichert L J 2 ῥαγὰβ beidemale J 3 θάρα beidemale L 4 τὸν (vor Ἰούδαν) ⟨ 7 τὸν vor ἐσσαί ⟨ J | ἰεσαί beidemale J 13 τὸν vor Ἰεχονίαν ⟨ J 18 ⟨καὶ⟩ vgl. Ζ. 22 19 Ἰακὼβ J 21 Ἰωσῆν *, nach Pan.", + "candidate_score": 0.633943, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_83_85", + "bdc_text": "sind etliche botten von den houpluten heruß komen , die sagen , das der keyserKarl V . vor einer stat lige , die im der künigFranz I. von Frankreich. verenim Vorjahr ( eigentlich im Juni 1543 , s. Du Bellay , Mémoires IV 128-130 ) . abgewunen hab , hab 6 sturm dorvor verloren , heist NißDie kaiserlichen Truppen lagerten vor Landrecies ( Dép. Nord , Frankreich) , vgl . Henne VIII 147f und Stälin 577 .", + "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg001.1st1K-grc1_window_613", + "psc_text": "Λυδοί Ἔβερ, ἀφ᾿ οὗ Ἑβραῖοι 7 τῷ] τοῦ L J | ݲ Anast. Sin.] καὶ L J S αἱ γλῶσσαι διεμερίσθησαν Anast. Sin. 9 ff In der folgenden Liste gibt Anast. Sin. nur 36 von den in LJ aufgeführten Namen, zugleich in stark abweichender Reihenfolge ; andererseits ist aber L J nachweislich in einzelnen Fällen durch Einschübe entstellt, vgl. zu S. 138, 3 —5 10 Παίονες] Hipp, vorliegendes Verderbnis; ⟨τ⟩ Marquart | Λαζόνες] Λαζοὶ LJ Hipp. § 163; richtig Ἀλαζόνες Marquart | Κοσσαῖοι Gutschmid] Κοσσευσοῦοι L J ⟨ Anast. Sin. (das von Gutschmid aus dem zweiten Teil des Worts Σούσιοι ist unglücklich u. überflüssig) | Παλαιστινοὶ] *, ⟨ Anast. wohl nachepiph. Zusatz 11 οἱ καὶ Ε;ανοὶ Gutschmid Marquart] οἱ Καϊιανοὶ LJ οἱ καὶ Δαρδάνοι Anast. Sin. | Μάρδοι] Μασυρήλιοι L 3 12 Γερμανοὶ] richtig Γερμάνιοι, gemeint sind die Καρμάνιοι Marquart | Λυδοὶ] vgl. lib. gen. § 167 | Μεσοποταμῖται ⟨", + "candidate_score": 0.631667, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_28", + "bdc_text": "Hans Kläui , Aus der Geschichte der Gemeinde Marthalen , Marthalen 1958 , S. 48. , der muͦtterAnna Wyttenbach , geb. May von Rued , vgl . oben Nr. 1801 , Anm. 23 .", + "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg001.1st1K-grc1_window_309", + "psc_text": "Namen der öhne Mark. 6, 3 Matth. 13, 55 ; Panarion h. 28, 7, 6; h. 78, 7 — 9 (dazu die vreiteren im Index unter Ἰωσὴφ ührten Stellen) — 19 ff die Reihenfolge der öhne nach dem Alter lautet Pan. 78, 8, 1 in Übereinstimmung mit Matth. 13, 55: Jakobus, Joses, Symeon, Judas; dagegen ählt h. 28, 7, 6 im ß an Mark. 6, 3 auf: Jakobus, Joses, Judas, Symeon — 21 Panarion h. 78, 8, 1 u. 78, 9, 6 ßen die öchter Maria u. Salome (die Reihenfolge an beiden Stellen verschieden); der Name Μαρία ist dort auch durch Anastasius Sinaita quaest. 153 gesichert L J 2 ῥαγὰβ beidemale J 3 θάρα beidemale L 4 τὸν (vor Ἰούδαν) ⟨ 7 τὸν vor ἐσσαί ⟨ J | ἰεσαί beidemale J 13 τὸν vor Ἰεχονίαν ⟨ J 18 ⟨καὶ⟩ vgl. Ζ. 22 19 Ἰακὼβ J 21 Ἰωσῆν *, nach Pan.", + "candidate_score": 0.629638, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_27_29", + "bdc_text": "HBLS V 57 ; Hans Kläui , Aus der Geschichte der Gemeinde Marthalen , Marthalen 1958 , S. 48. , der muͦtterAnna Wyttenbach , geb. May von Rued , vgl . oben Nr. 1801 , Anm. 23 . bruͦder , juncker Glado MeyGlado ( Claudius ) May , gest. 1568 , Bruder des Bendicht May , war Schultheiß zu Burgdorf und 1534 Landvogt zu Morges .", + "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg001.1st1K-grc1_window_310", + "psc_text": "durch Anastasius Sinaita quaest. 153 gesichert L J 2 ῥαγὰβ beidemale J 3 θάρα beidemale L 4 τὸν (vor Ἰούδαν) ⟨ 7 τὸν vor ἐσσαί ⟨ J | ἰεσαί beidemale J 13 τὸν vor Ἰεχονίαν ⟨ J 18 ⟨καὶ⟩ vgl. Ζ. 22 19 Ἰακὼβ J 21 Ἰωσῆν *, nach Pan. h. 28, 7, 6; h. 78, 8, 1 u. Mark. 6, 3 Matth. 13, 55] Ἰωάννην L J Ι † Ἄννα] lies wohl Μαρίαν *, vgl. die Anm. zu 21 εἰς τὰς ἀπὸ ναοῦ παρθένους διὰ τὸ ἀφιεροῦσθαι ἐν τῷ ναῶ τοὺς πρωτοτόκους παῖδας, ἄρρενάς τε καὶ θηλείας) ἔλαβε κατὰ κλῆρον τὴν ἁγίαν παρθένον Μαρίαν, »ἐξ ἡς« κατὰ σάρκα »ἐγεννήθη« ὁ κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστὸς διὰ πνεύματος ἁγίου, οὐκ ἀπὸ σπέρματος ἀνδρὸς οὔτε συναφείᾳ σώματος. γεννᾶται τοίνυν ὁ κύριος ἐκ φυλῆς Ἰούδα, ἐκ σπέρματος Δαυὶδ καὶ Ἀβραὰμ κατὰ σάρκα, θεὸς ὤν, ἐν τῷ τεσσαρακοστῷ ⟨δευτέρῳ⟩ ἔτει τῆς βασιλείας Αὔγουστος δὲ", + "candidate_score": 0.627782, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_36", + "bdc_text": "Bernhard von Rodt , Genealogien burgerlicher Geschlechter der Stadt Bern , Bd. 6 = Bern Burgerbibliothek , Ms. h. h. LII 9. 6 , S. 320 ) .", + "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg001.1st1K-grc1_window_612", + "psc_text": "S. 46, 5 Dindorf 1 〈τὸ μῆκος, πλάτος δὲ ἀπὸ Ἰνδικῆς⟩ *, nach Hipp. § 47] ⟨ L J τοῦ κλήρου Anast. Sin. Chron. pasch. 2 Ῥινοκουρούρων2] Ῥινοκουρούρα Anast. Sin. 3 ἀντικρὺ] τῆς ἀντικρὺ κειμένης Chron. pasch. 5 δὲ ⟨ J | τρίτῳ ἔλαχεν εἰς μερισίαν Anast. Sin. | Μηδείας L | Γαδήρων Anast. Sin. 6 nach πρὸς βορρᾶν schiebt Anast. Sin. nach einer auf Josephus antiqu. I 143 — 146 (vgl. Chron. pasch.) zurückgehenden Quelle ein Γἱοὶ Σήμ· Ἐλάμ, ἀφ’ οὗ Περσῶν οἱ ἀρχαῖοι· Ἀσσούρ, ἀφ᾿ οὗ Ἀσσύριοι· Ἀρφαξάδ, ἀφ᾿ οὗ Χαλδαῖοι· Ἀράμ, ἀφ᾿ οὗ Σύροι· Λούδ, ἀφ᾿ οὗ Λυδοί Ἔβερ, ἀφ᾿ οὗ Ἑβραῖοι 7 τῷ] τοῦ L J | ݲ Anast. Sin.] καὶ L J S αἱ γλῶσσαι διεμερίσθησαν Anast. Sin. 9 ff In der folgenden Liste gibt Anast. Sin. nur 36 von den in LJ aufgeführten Namen, zugleich in stark abweichender Reihenfolge ; andererseits ist aber L", + "candidate_score": 0.621826, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_62_64", + "bdc_text": "Bourquin , Biel 167 ; HBLS III 590. , unser meyerZum Bieler Meieramt vgl. HBBW XI [Nr. 1507 ] , S. 168 , Anm. 1. , und villicht noch zwen , das et wan uff die 16 roß kon werdendt . Er will nit vil lüt mit im unruͤwig machen ;", + "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg001.1st1K-grc1_window_69", + "psc_text": "16 Panarion h. 69, 27, 6 13 f I Kor. 3, 16 — 16 f vgl. I Petr. 2, 5 — 18 vgl. Matth. 16, 17 — 21 f Matth. 16, 18 — 24 f vgl. Matth. 16, 19 27 f vgl. Matth. 26, 34 n. 74 Mark. 14, 30 u. 71 L J 2 δ|’ ἀφέσεως I J | λάβῃ + ἀφέσεως J 5 κενὴ L 7 δ|ορθώσητα| J 8 χρῖσμα] χάρ|σμα J 11 ἀνθρώπῳ L | τῷ (vor θεῷ) ⟨ L 16 ⟨οἱ⟩ | κατο|κίσαντες Dind.] κατο|κήσαντες LJ | ἐν x003C; J 17 καθὼς + ⟨καὶ⟩ 20 * de τοῦτο κηρύσσε|ν⟩ *; gemeint ist unter der durch Petrus ündigung die Ζ. 9 ührte Stelle Act. 5, 3f 22 κατ|σχύουσιν L ἔλεγεν »εἰ καὶ πάντες ἀρνήσονταί σε, ἐγὼ οὐκ ἀρνήσομαι«, ὅσον τὸ ἐπ’ λέγω⟨ν⟩ · οὑτός ἐστιν ὁ κλαύσας ἐπὶ τῇ φωνῇ τοῦ ἀλεκτρυόνος, ἵνα ἀληθῶς ὁμολογήσῃ τὴν τοῦ", + "candidate_score": 0.621824, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_49", + "bdc_text": "HBLS II 370 ( mit je divergierenden Angaben). , der dritSamuel Wunderlich , der Bruder von Hans , war mit Margarete Wyttenbach verheiratet ;", + "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg001.1st1K-grc1_window_309", + "psc_text": "Namen der öhne Mark. 6, 3 Matth. 13, 55 ; Panarion h. 28, 7, 6; h. 78, 7 — 9 (dazu die vreiteren im Index unter Ἰωσὴφ ührten Stellen) — 19 ff die Reihenfolge der öhne nach dem Alter lautet Pan. 78, 8, 1 in Übereinstimmung mit Matth. 13, 55: Jakobus, Joses, Symeon, Judas; dagegen ählt h. 28, 7, 6 im ß an Mark. 6, 3 auf: Jakobus, Joses, Judas, Symeon — 21 Panarion h. 78, 8, 1 u. 78, 9, 6 ßen die öchter Maria u. Salome (die Reihenfolge an beiden Stellen verschieden); der Name Μαρία ist dort auch durch Anastasius Sinaita quaest. 153 gesichert L J 2 ῥαγὰβ beidemale J 3 θάρα beidemale L 4 τὸν (vor Ἰούδαν) ⟨ 7 τὸν vor ἐσσαί ⟨ J | ἰεσαί beidemale J 13 τὸν vor Ἰεχονίαν ⟨ J 18 ⟨καὶ⟩ vgl. Ζ. 22 19 Ἰακὼβ J 21 Ἰωσῆν *, nach Pan.", + "candidate_score": 0.619911, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_69", + "bdc_text": "Des übrigen deß huß halb werden sy woll eins inzuͦritten , will das woll an im habenWohl im Sinne von :", + "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg001.1st1K-grc1_window_528", + "psc_text": "σωμάτων καὶ πάντων ἀνὰ μέρος ἢ πάλιν τινῶν τὸ ὅλον ἐγείρεται καὶ τινῶν ἀνὰ μέρος ἡ ἀνάστασις, τινῶν δὲ ὅλον τὸ σῶμα. τίς ἡ τοιαύτη προσωποληψία; ἆρα »προσωποληψία παρὰ τῷ θεῷ;« μὴ γένοιτο. ἐρευνήσωμεν ποῦ ἢ πότε ἤγειραν οἱ ἅγιοι νεκρὸν ἀπὸ μέρους καὶ οὐχὶ ὅλον τὸ σῶμα. ὁ υἱὸς τῆς ἐν Σαραφθίᾳ χήρας ὅλος ἀνέστη καὶ οὐ μέρος κατελείφθη, ό υἱὸς τῆς Σουμανίτιδος ὅλος ἀνέστη καὶ οὐδὲν μέλος αὐτοῦ εἴασε 2 Gen. 49, 3f — 11 Deut. 33, 6 — 12 die Angabe über die Zeit von Rubens Tod sonst nicht nacliweisbar ; Panarion h. 9, 3 nennt Epiph. Ruben nur ἀπόπαλαι τελευτήσαντα — 28 öm. 2, 11 — 30 vgl. ön. 17, ff — 31 vgl. ön. 4,18ff L J 2 ἀρχιτέκνων L 3 u. 6 ἐκζήσῃς? ül. 4 ἐλθωθάρ *] ἐλθωβάρ L J 7 ⟨εἰ⟩ * | θέλειν J | ἔχει *] φησὶ J εἰσὶ L 9", + "candidate_score": 0.616125, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_33", + "bdc_text": "Hans WunderlichHans Wunderlich ( Jean Merveilleux ) von Neuenburg , 1489-1559 , wurde 1517 Kastellan zu Thielle ( Kt. Neuenburg ) und 1524 Staatsrat. Ab 1522 verfolgte er eine erfolgreiche diplomatische Karriere im Dienste der französischen Krone , deren Interessen er - u. a .", + "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg001.1st1K-grc1_window_568", + "psc_text": "auffallende (Wilamowitz S. 767 f) καὶ ό τούτου υἱὸς Ἑρμῆς ist audi durch ïd. gesichert; vgl. auch Ζ. 17 u. Leipoldt S. 167 | καὶ εἴθε L J u. wenn doch ’id.] εἴτε u. vor καὶ μὴ (Z. 14) + ⟨εἴτε⟩ Wilamowitz 14 τις ἐγένετο] man sie ätte nahen lassen ïd. | ἐγένετο J | καὶ μὴ] aber ïd. 15 καὶ κακεργάτης] wie ein örnter oder ein öser Liebhaber ὡς κεράστης ἢ κακεργάτης) ïd. | δι’ ἡδονὴν *] δι’ ἥν L δι’ ἣν ἤν J wegen der Lust ïd. 16 f διὰ τὸ ἀκμαῖον — παραπλοκῆς] wegen der Kraft u. Neuheit seines Barts ïd. 17 σανᾶν J | ⟨Ζεὺς ό πρῶτον ἡμῖν καλούμενος⟩ *, der aber, den wir Zeus ïd. 20 Ληίδα L Thlete ïd. 21f τὴν ἀναπτέρωσιν — ἀνασημαίνων) indem er das Werk seines Feuers u. die Lust, die in ihm war, offenbarte ïd. ἡδονῆς ἀνασημαίνων. ἀετὸς δὲ ⟨γενόμενος⟩", + "candidate_score": 0.613817, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_32", + "bdc_text": "HBLS V 57. , ouch ir bruder , sinen zwen dochterman Schwiegersöhne .", + "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg001.1st1K-grc1_window_308", + "psc_text": "λαβεῖν πρώτην γυναῖνα καὶ ποιῆσαι ἐξ αὐτῆς παῖδας ἄρρενας μὲν τέσσαρας, Ἰάκωβον τὸν ἀδελφὸν τοῦ κυρίου καλούμενον διὰ τὸ συνανατραφῆναι αὐτῷ καὶ Σίμωνα καὶ Ἰούδαν καὶ Ἰωσῆν, δύο δὲ θυγατέρας,. † Ἄνναν καὶ Σαλώμην, οὗτος ὁ ἰωσὴφ γέρων ὢν καὶ χῆρος κατὰ ἀνάγκην τῶν κλήρων βαλλομένων ἐπὶ χήρους καὶ ἀγάμους καθ' ἑκάστην φυλὴν 3 (von Ἀβραὰμ 2 an) — 1 7 Matth. 1, 2 — 16 — 13 Ἰεχονίας πάλιν = Jechonja II; vgl. über Panarion h. S, 7 u. 8 — – S. 71, 3 Protev. Jacobi 9, 1. 2 (17, 1.2) Tiscbendorf ev. apocr. 2 u. für die Namen der öhne Mark. 6, 3 Matth. 13, 55 ; Panarion h. 28, 7, 6; h. 78, 7 — 9 (dazu die vreiteren im Index unter Ἰωσὴφ ührten Stellen) — 19 ff die Reihenfolge der öhne nach dem Alter lautet Pan. 78, 8, 1 in Übereinstimmung mit Matth. 13, 55:", + "candidate_score": 0.597046, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 20, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "stoa0040.stoa044.opp-lat1", + "max_score": 0.662996, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_4_6", + "bdc_text": "und arbeit haben von wegen SamuelsZu den Vorbereitungen für die Hochzeit von Samuel Wyttenbach und Küngold von Schönau vgl. oben Nr. 1795f und 1800f. . Gott sig uwer lon. In welchemGemeint ist : in welchem Schreiben .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa044.opp-lat1_window_148", + "psc_text": "24 id estj idem FS1 supra F peccato: culpans', inquit, 'super hoc et intuli, quia et apostolus Paulus multum laborans, sed non secundum suam uirtutem, sed secundum gratiam dei dixit: amplius omnibus illis laboraui. non ego autem, sed gratia dei mecum, et iterum: non est uolentis neque currentis sed miserentis dei, et illud: nisi dominus aedificauerit domum, in uanum laborauerunt qui aedificant eam et alia multa similia diximus', inquit, 'de scripturis sanctis'. illis autem non suscipientibus quae dicebantur a nobis de sanctis scripturis, sed adhuc susurrantibus dixit Pelagius: (et ego sic credo: anathema sit qui dicit absque adiutorio dei posse hominem ad profectum omnium uenire uirtutum'. § 38 Haec narrauit episcopus lohannesIohannes audiente Pelagio, qui utique posset honorifice dicere: fallitur sanctitas tua, non bene meministi, non dixi ad ista testimonia, quae de scripturis commemorasti 'ego sic credo', quoniam non ea sic intellego, quod gratia dei sic laboret cum homine, ut", + "candidate_score": 0.662996, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11853_sent_2", + "bdc_text": "Lieber her und bruͦder , üwer schribenBullingers Antwort auf Fuchs ' Schreiben vom 15 .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa044.opp-lat1_window_187", + "psc_text": "desiderantissimo fratri Pelagio Augustinus in domino salutem. Gratias ago plllrimumplurimum. quod me litteris tuis exhilarare dignatus es et certum facere de salute uestra. retribuat tibi dominus bona, quibus semper sis bonus, et cum illo aeterno uiuas in aeternum, domine dilectissime et desiderantissime frater. ego autem, etsi in me non agnosco praeconia de me tua, quae tuae benignitatis epistola continet, beneuolo tamen animo erga exiguitatem meam ingratus esse non possum, simul admonens, ut potius ores pro me, quo talis a domino fiam, qualem me iam esse 13 Eom. 9. 16 17 Ep. 146 (cf. XXXIII 596 M.) 2 esilarasset LUFF1 faciendum F 3 sic V correptos m. 1 F nolumus Ll salute ag ?gorurp F 4 uellej esse LULl]?' ei) enim FlV2 et S 6 uel corr. m. 2 ex cum F 7 simul-aeternam om. S 9 laudarat F et Ll 11 sic om. F 12 quod] quem S 14 breui", + "candidate_score": 0.611512, + "ce_score": null + } + ] + } + ], + "biblical_hits": [] +} \ No newline at end of file