diff --git "a/11/12117.json" "b/11/12117.json" new file mode 100644--- /dev/null +++ "b/11/12117.json" @@ -0,0 +1,8418 @@ +{ + "letter_id": "12117", + "bd_url": "https://www.bullinger-digital.ch/letter/12117", + "dominant_topic": 1, + "topic_dist": [ + 0.058005, + 0.062991, + 0.052588, + 0.04818, + 0.054707, + 0.044813, + 0.047768, + 0.05312, + 0.046636, + 0.04362, + 0.046336, + 0.048294, + 0.044111, + 0.048937, + 0.049367, + 0.048578, + 0.051816, + 0.049772, + 0.050772, + 0.049587 + ], + "citations": [ + { + "rank": 1, + "cf_id": "cf020", + "work_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae", + "max_score": 0.702773, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_89_91", + "bdc_text": "Preterea , quo pacto nostrę res Glarianę apud nos sese habeant , puto tibi non ignotum . Pacata sunt apud nos satis omnia , ea autem lege , ut antichristus eciam locum suum habeat ; 2 Thess 2 , 3f. quem faxit deus , brevi quoque proscribat .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2421", + "psc_text": "Dicitur Lex, quae per Moysen data est, secundum illud quod scriptum est ad Galatas: Quotquot enim ex operibus Legis sunt, sub maledicto sunt. Scriptum est enim: Maledictus omnis qui non permanet in omnibus quae scripta sunt 872 in libro Legis, ut faciat ea (Gal. 3. 10) . Et rursum in eadem epistola: Lex propter praevaricationes posita est, donec veniret semen cui repromissum est, disposita per Angelos in manu mediatoris (Galat. 3. 19) . Et iterum: Itaque Lex paedagogus noster fuit in Christo, ut ex fide justificemur. Postquam autem venit fides, nequaquam ultra sub paedagogo sumus. Omnes enim filii Dei estis per fidem, quae est in Christo Jesu (Galat. 3. 24. et seqq.) . Historia quoque quae praecepta non continet, sed quid factum sit refert, ab Apostolo Lex appellatur. Dicite mihi, inquit, qui sub Lege vultis esse, Legem non legistis? Scriptum est enim, quia Abraham duos filios habuit, unum de ancilla,", + "candidate_score": 0.702773, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_77_79", + "bdc_text": "Hebr 12 , 1 . adhorterque , ut , laborum tuorum te ne pigeat , cumcum vor der Zeile nachgetragen . evidenter intelligas tum iucundos tum frugiferos omnibus , quibus sacrę literę cordi sunt .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3123", + "psc_text": "anteriora sunt, me extendens, ad destinatum persequor bravium supernae vocationis, sciens scriptum esse cordis inspectorem Deum (Phil. 3. 15. et Prov. 24. 12) . Et idcirco satagit, ut animam mundam habeat a peccato. Propter quod scriptum est, omni custodia serva cor tuum (Prov. 4. 23) . Et iterum: Diligit Dominus munda corda. Accepti autem sunt ei omnes immaculati (Prov. 11. 20. juxta LXX) . Idcirco age, ut ordines reliquum tempus vitae tuae sine offensa, ut possis secure canere cum Propheta: Perambulam in innocentia cordis mei, in medio domus meae (Psal. 100. 2) . Et iterum: Introibo ad altare Dei, ad Deum, qui laetificat juventutem meam (Psal. 42. 4) . Quia inchoasse non sufficit; sed perfecisse justitia est. EPISTOLA CXLIX. S. HIERONYMI. De solemnitatibus Paschae. Hebraeorum dies festos edisserit, eosque minime observari debere post Evangelium docet. 1. De solemnitatibus et Sabbatis, Neomeniis, quae in Lege a Domino praecipiuntur observari, tuae caritatis", + "candidate_score": 0.681236, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_63_65", + "bdc_text": "et monimenta tua tam importunis precibus Vgl. Lk 11 , 5-9. 18 , 2-8. , ut ei iuste denegare non licuerit ; cui etiam eo lubentius sum obsequtus , quod sperem ecclesię Christi plurimum profuturum . Fatetur minorita opera tua ubique gentium valde grata et accepta esse , eo quod et eruditionis et pietatis referta sint .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2075", + "psc_text": "ingrediens, Domini misericordia et tuis precibus reservatus sum. Ad hoc forsitan ut implerem praeceptum tuum, et volumen disertissimum, quod Scripturarum floribus texuisti, eadem qua a te scriptum est gratia verterem; licet imbecillitas corporis et animi moeror, ingenii quoque acumen obtuderit, et verba prono cursu labentia velut quibusdam obicibus retardarit. 2. Mirati sumus in opere tuo utilitatem omnium Ecclesiarum, ut discant qui ignorant, eruditi testimoniis Scripturarum, qua debeant veneratione Sancta suscipere, et altaris Christi ministerio deservire; sacrosque calices, et sancta velamina, et caetera, quae ad cultum Dominicae pertinent Passionis, non quasi inania, et sensu carentia sanctimoniam non habere; sed ex consortio Corporis et Sanguinis Domini eadem qua Corpus ejus et Sanguis majestate veneranda. 3. Suscipe igitur Librum tuum, imo meum, et ut verius loquar, nostrum: cumque mihi faveris, tuus fautor eris. Tibi enim meum sudavit ingenium, et facundiam graecam latinae linguae volui paupertate pensare. Neque vero ut diserti interpretes faciunt, verbum", + "candidate_score": 0.674886, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_74_76", + "bdc_text": "tamen quoniam et mea simplicitas , tibi nequaquam ignota , non ab adulatione tantum , verumetiam ab omni blandiloquentiae specie vehementer abhorret et tua singularis modestia nihil minus pati solet quam laudes etiam modestissimas , praetermissis his ad adagiorum tractationem accedemus \" ( ASD II /1 26 , 111 -116 ) . . Quare , dum tuum sanctum conatum et studium laudo , ea potissimum gratia facere soleo , ut currenti bene calcaria addam Adagia , 1 , 2 , 47 ( ASD II /1 364 , Nr. 147 ) . - Vgl. auch 1Kor 9 , 24-27 ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2870", + "psc_text": "judicis perveniat, et eam quam non fecit misericordiam non inveniat; sed potius dimittendo atque dando mereatur sibi dimitti peccata, reddique promissa. » 21. « Multa dixi quibus tibi taedium fortassis inferrem, qui haec tamen quae approbas, non exspectas discere, quod ea docere consuevisti. Si quid autem est in eis, quantum ad rem ipsam pertinet: nam quali eloquio explicata sint, 1025 non nimis curo. Si quid ergo in eis est, quod eruditionem offendat tuam, quaeso ut rescribendo admoneas, et me corrigere non graveris. Infelix est enim qui non tantos et tam sanctos tuorum studiorum labores et digne honorat, et de his Domino Deo nostro, cujus munere talis es, gratias agit. Unde cum libentius debeam a quolibet discere quod inutiliter ignoro, quam promptius quoslibet docere quod scio; quanto justius abs te hoc caritatis debitum flagito, cujus doctrina in nomine et adjutorio Domini tantum in Latina lingua Ecclesiasticae litterae adjutae sunt, quantum nunquam", + "candidate_score": 0.674666, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_7_9", + "bdc_text": "Quum vero nunc aliquantula ad te scribendi materia administrata sit , sepositis omnibus negotiis meis tibi ut amico singulari obsecundare placuit . Et pro argumenti ratione te certiorem facio sudores in vinea ChristiJes 5 , 3 ; Jer 12 , 10 ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1953", + "psc_text": "Testor Jesum, cui illa servivit, et ego servire cupio, me utramque in partem nihil fingere, sed quasi Christianum de 715 Christiana, quae sunt vera, proferre, id est, historiam scribere, non panegyricum, et illius vitia, aliorum esse virtutes. Vitia loquor, secundum animum meum, et omnium sororum ac fratrum desiderium, qui illam diligimus, et absentem quaerimus. 21. Caeterum illa implevit cursum suum, fidemque servavit, et nunc fruitur corona justitiae (2. Tim. 4. 7): sequiturque Agnum quocumque vadit (Apoc. 14). Saturatur, quia esurivit, et laeta decantat: Sicut audivimus, ita et vidimus, in civitate Domini virtutum, in civitate Dei nostri (Psal. 47. 9) . O beata rerum commutatio: flevit, ut semper rideret. Despexit lacus contritos, ut fontem Dominum reperiret. Vestita cilicio est, ut nunc albis vestimentis uteretur, et diceret: Scidisti saccum meum, et induisti me laetitia (Psal. 29. 12) . Cinerem sicut panem manducabat, et potionem suam cum fletu miscebat (Psal. 101. 10), dicens:", + "candidate_score": 0.674622, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_94_96", + "bdc_text": "Datum Glar[onae ] , 19 . die ianuarii anno 1545 . Scripsi tibi hanc epistolam in testimonium , ut intelligas me in negotio Christi pergere et Spartam , quam nactus sim , pro virili decorare Adagia , 2 , 5 , 1 ( ASD II /3 397-406 , Nr. 1401). .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3129", + "psc_text": "XIII. nullo modo praevenire suae passionis tempora permisit. Aliqua tamen contra figuram fecisse narrat Evangelium, quia cum a Juda traderetur Judaeis, XI. die mensis primi tentus est. Et cum sui corporis et sanguinis sacramenta dare in sua vita, et discipulis suis dignatus fuerit, hoc contra figuram fecisse monstratur. Cum ille agnus igitur in typo Christi Pascha occidi praecipitur assatus igni cum capite et pedibus, et interanea post suam occisionem consumi a populo mandaretur. Hoc autem, ut mihi videtur, propter duas rationabiles causas Dominus fecisse cognoscitur, ne cum Pascha cum discipulis manducaret, nisi postea sacrificium commutasset, dicens: Hoc est corpus meum (Matth. 26. 26) ; sic etiam postea observari debere crederetur. Haec autem altera, ut opinor, causa, ut corpus Domini integrum et suum sanguinem in se continens ante passionem cernerent, hoc corpore spiritualiter refici crederent, et sic etiam nunc a nobis credi debeat. Et hoc etiam intueri debemus, quod non in", + "candidate_score": 0.669419, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_63_65", + "bdc_text": "et monimenta tua tam importunis precibus Vgl. Lk 11 , 5-9. 18 , 2-8. , ut ei iuste denegare non licuerit ; cui etiam eo lubentius sum obsequtus , quod sperem ecclesię Christi plurimum profuturum . Fatetur minorita opera tua ubique gentium valde grata et accepta esse , eo quod et eruditionis et pietatis referta sint .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3104", + "psc_text": "Neque magna aut tota Apostoli gloria est, non fornicari: sed hoc agit, ut castigatione corporis, erudiatur animus; quantoque nihil ex voluptatibus concupiscit, tanto magis possit de virtutibus cogitare: ne perfectionis magister, imperfectum aliquid in se ostendat: ne Christi imitator, extra praeceptum quicquam aut voluntatem Christi faciat: neve minus exemplo, quam verbo doceat, cumque aliis praedicaverit, ipse reprobetur: audiatque cum Pharisaeis: Dicunt enim et non faciunt (Matth. 23. 3) . 23. Apostolici vero et praecepti est, et exempli, ut habeamus rationem, non conscientiae tantum, sed etiam famae (Rom. 12. 17). Non superfluum et a fructu vacuum, gentium magister hoc docet: vult enim etiam extraneos ad fidem homines, per fidelium opera proficere, ut religionem ipsam religionis disciplina commendet. Et ideo sicut luminaria in mundo lucere 1109 nos jubet, in medio nationis pravae et perversae, ut incredulae mentes errantium, ex nostrorum actuum lumine, ignorantiae suae tenebras deprehendant. Unde et ipse ad Romanos ait:", + "candidate_score": 0.668379, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_64_66", + "bdc_text": "cui etiam eo lubentius sum obsequtus , quod sperem ecclesię Christi plurimum profuturum . Fatetur minorita opera tua ubique gentium valde grata et accepta esse , eo quod et eruditionis et pietatis referta sint . Scribo hęc absque fucoVgl .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2075", + "psc_text": "ingrediens, Domini misericordia et tuis precibus reservatus sum. Ad hoc forsitan ut implerem praeceptum tuum, et volumen disertissimum, quod Scripturarum floribus texuisti, eadem qua a te scriptum est gratia verterem; licet imbecillitas corporis et animi moeror, ingenii quoque acumen obtuderit, et verba prono cursu labentia velut quibusdam obicibus retardarit. 2. Mirati sumus in opere tuo utilitatem omnium Ecclesiarum, ut discant qui ignorant, eruditi testimoniis Scripturarum, qua debeant veneratione Sancta suscipere, et altaris Christi ministerio deservire; sacrosque calices, et sancta velamina, et caetera, quae ad cultum Dominicae pertinent Passionis, non quasi inania, et sensu carentia sanctimoniam non habere; sed ex consortio Corporis et Sanguinis Domini eadem qua Corpus ejus et Sanguis majestate veneranda. 3. Suscipe igitur Librum tuum, imo meum, et ut verius loquar, nostrum: cumque mihi faveris, tuus fautor eris. Tibi enim meum sudavit ingenium, et facundiam graecam latinae linguae volui paupertate pensare. Neque vero ut diserti interpretes faciunt, verbum", + "candidate_score": 0.667277, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_7_9", + "bdc_text": "Quum vero nunc aliquantula ad te scribendi materia administrata sit , sepositis omnibus negotiis meis tibi ut amico singulari obsecundare placuit . Et pro argumenti ratione te certiorem facio sudores in vinea ChristiJes 5 , 3 ; Jer 12 , 10 ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_255", + "psc_text": "solus deserta penetrabam. Sicubi concava vallium, aspera montium, rupium praerupta cernebam, ibi meae orationis locus, ibi illud miserrimae carnis ergastulum; et, ut ipse mihi testis est Dominus, post multas lacrymas, post coelo inhaerentes oculos, nonnunquam videbar mihi interesse agminibus Angelorum, et laetus gaudensque cantabam: Post te in odorem unguentorum tuorum curremus (Cant. 1. 3) . 8. Si autem hoc sustinent illi, qui exeso corpore, solis cogitationibus oppugnantur, quid patitur puella, quae deliciis fruitur? Nempe illud Apostoli: Vivens mortua est (1 Tim 5. 6) . Si quid itaque in me potest esse consilii, si experto creditur, hoc primum moneo, hoc obtestor, ut sponsa Christi vinum fugiat pro veneno. Haec adversus adolescentiam prima arma sunt daemonum. Non sic avaritia quatit, infiat superbia, delectat ambitio. Facile aliis caremus vitiis; hic hostis nobis inclusus est. Quocumque pergimus, nobiscum portamus inimicum. VINUM ET ADOLESCENTIA, duplex incendium voluptatis est. Quid oleum flammae adjicimus? Quid ardenti corpusculo", + "candidate_score": 0.666241, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_8_10", + "bdc_text": "Et pro argumenti ratione te certiorem facio sudores in vinea ChristiJes 5 , 3 ; Jer 12 , 10 ; Jo 1 , 7 ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2483", + "psc_text": ": ut qui te ante fugiebam, et inimicus eram, tua comprehendar manu. Ne cesses a persequendo, donec deficiam a via mea pessima, et revertar ad virum meum pristinum; qui mihi dabit linteamina mea, et oleum, et similam, et cibabit me pinguissimis cibis. Qui idcirco obsepsit atque praeclusit vias meas pessimas, ut eam invenirem viam, quae dicit in Evangelio: Ego sum via, veritas, et vita (Joan. 14. 6) . Audi Prophetam loquentem: Qui seminant in lacrymis, in gaudio metent. Euntes ibant et flebant, portantes semina sua. Venientes autem venient in exultatione, portantes manipulos suos (Ps. 125. 6. 7) . Et loquere cum eo: Lavabo per singulas noctes lectum meum, in lacrymis meis stratum meum rigabo (Psal. 6. 7) . Et iterum: Sicut desiderat cervus ad fontes aquarum, ita desiderat anima mea ad te Deus. Sitivit anima mea ad te Deum fontem vivum, quando veniam et apparebo ante faciem Dei? Factae sunt", + "candidate_score": 0.662922, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_39_41", + "bdc_text": "minoritę cuidam Benedetto da Locarno , wie dies bereits Ferdinand Meyer erkannt hat . Es handelte sich um einen erasmianischen Minoriten ( Kapuziner ) , der großen Erfolg als Prediger hatte und 1541/43 als Professor der Metaphysik in Bologna wirkte . Über ihn hatten die Zürcher , zumindest der ehemalige Minorit Pelikan , schon im Oktober 1544 durch Girolamo Mariano ( Pellikan , Chronikon 167 ) , ja sogar schon früher - wie dies aus einem Brief Giovanni Beccarias an Pelli kan vom 15 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1465", + "psc_text": "juvenis, miro discendi ferebar ardore, nec juxta quorumdam praesumptionem, ipse me docui. Apollinarium Laodicenum audivi Antiochiae frequenter, et colui; et cum me in sanctis Scripturis erudiret, nunquam 524 illius contentiosum super sensu dogma suscepi. Jam canis spargebatur caput, et magistrum potius quam discipulum decebat. Perrexi tamen Alexandriam, audivi Didymum: in multis ei gratias ago. Quod nescivi, didici: quod sciebam, illo docente, non perdidi. Putabant me homines finem fecisse discendi. Veni rursum Jerosolymam et Bethleem. Quo labore, quo pretio Baraninam nocturnum habui praeceptorem! Timebat enim Judaeos, et mihi alterum exhibebat Nicodemum (Joan. 3. 1). Horum omnium frequenter in opusculis meis facio mentionem. Certe Apollinarii et Didymi inter se dogma contrarium est. Rapiat me ergo utraque turma diversum altrinsecus, quia magistrum utrumque confiteor. Si expedit odisse homines, et gentem aliquam detestari, miro odio adversor circumcisos. Usque hodie enim persequuntur Dominum nostrum Jesum Christum in synagogis Satanae. Objiciat mihi quispiam, cur hominem Judaeum", + "candidate_score": 0.662805, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_13_15", + "bdc_text": "Nam certum habeto me praeteritis diebus quosdam elucubrationum tuarum et Erasmi libellosMit elucubrationes sind wohl erhellende Erläuterungen zur Bibel gemeint . Im Falle Bullingers ist an dessen Kommentare zur Apostelgeschichte ( 1533 ; BZD C 219 - neu aufgelegt 1535 und 1540 ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2064", + "psc_text": "in eis falli non potuisse, perspicuum est. Tuo tibi sermone respondeo. Omnes veteres tractatores qui nos in Domino praecesserunt, et qui Scripturas sanctas interpretati sunt, aut obscura interpretati sunt, aut manifesta. Si obscura, quomodo tu ausus es post eos disserere, quod illi explanare 753 non potuerunt? Si manifesta, superfluum est te voluisse disserere, quod illos latere non potuit: maxime in explanatione Psalmorum, quos apud Graecos interpretati sunt multis voluminibus, primus Origenes, secundus Eusebius Caesariensis, tertius Theodorus Heracleotes, quartus Asterius Scythopolitanus, quintus Apollinaris Laodicenus, sextus Didymus Alexandrinus. Feruntur et diversorum in paucos Psalmos opuscula. Sed nunc de integro Psalmorum corpore dicimus. Apud Latinos autem Hilarius Pictaviensis, et Eusebius Vercellensis Episcopi, Origenem et Eusebium transtulerunt, quorum priorem et noster Ambrosius in quibusdam secutus est. Respondeat mihi prudentia tua, quare tu post tantos et tales Interpretes in explanatione Psalmorum diversa senseris. Si enim obscuri sunt Psalmi, te quoque in eis falli potuisse credendum", + "candidate_score": 0.662343, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_73_75", + "bdc_text": "\"Mihi vero tantus vere citraque fucum laudandi campus patebat quantus aliorum nemini ; tamen quoniam et mea simplicitas , tibi nequaquam ignota , non ab adulatione tantum , verumetiam ab omni blandiloquentiae specie vehementer abhorret et tua singularis modestia nihil minus pati solet quam laudes etiam modestissimas , praetermissis his ad adagiorum tractationem accedemus \" ( ASD II /1 26 , 111 -116 ) . . Quare , dum tuum sanctum conatum et studium laudo , ea potissimum gratia facere soleo , ut currenti bene calcaria addam Adagia , 1 , 2 , 47 ( ASD II /1 364 , Nr. 147 ) .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_885", + "psc_text": "illud haberemus: Scio, quod nescio; et alterius sapientis ( Chilonis ut putatur): Teipsum intellige. VENERATIONI mihi semper fuit non verbosa rusticitas, sed sancta simplicitas. Qui in sermone imitari 318 se dicit Apostolus, prius imitetur virtutes in vita illorum, in quibus loquendi simplicitatem excusabat sanctimoniae magnitudo; et syllogismos Aristotelis, contortaque Chrysippi acumina, resurgens mortuus confutabat. Caeterum ridiculum, si quis e nobis manens inter Croesi opes, et Sardanapali delicias, de sola rusticitate se jactet: QUASI OMNES latrones, et diversorum criminum rei, diserti sint: et cruentos gladios, Philosophorum voluminibus, ac non arborum truncis occulant. 13. Excessi mensuram epistolae, sed non excessi doloris modum. Nam qui falsarius vocor; et inter muliercularum radios et textrina dilanior, contentus sum crimen abnuere, non referre. Unde arbitrio tuo cuncta permitto; ut legas ipsam epistolam, tam Graecam quam Latinam: et illico intelliges accusatorum meorum naenias, et probrosas querelas. Porro mihi sufficit amicum instruxisse carissimum: et in cellula latitantem diem", + "candidate_score": 0.66039, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_8", + "bdc_text": "Et pro argumenti ratione te certiorem facio sudores in vinea ChristiJes 5 , 3 ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_995", + "psc_text": "paratus sit victimas offerre pro populo, sequester hominum et Dei, et carnes agni sacro ore conficiens: « Quia sanctum oleum Christi Dei sui super eum est. » Non egredietur de sancto, ne vestimentum quo indutus est, polluat. Quotquot enim in Christo baptizati sumus, Christum induimus (Gal. 3). Servemus tunicam quam accepimus, sanctam custodiamus in sancto. Ille montanus habitator, qui de Jerusalem descendebat in Jericho, non prius vulneratus est, quam nudatus. Infunditur ei oleum medicamentum lene, et misericordia temperatum: et quia debuit negligentiae sentire cruciatum, vini austeritate mordetur (Luc. 10): ut per oleum ad poenitentiam provocetur, per vinum severitatem sentiat judicantis. 6. « Uxorem virginem accipiet, viduam autem et ejectam et meretricem non accipiet, sed virginem de genere suo, et non contaminabit semen suum in populo. Ego Dominus qui sanctifico eum » (Levit. 21. 14). Scio pontificem, cui praecepta nunc dantur a plerisque Christum 359 intelligi: et id quod dictum est,", + "candidate_score": 0.660127, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_40_42", + "bdc_text": "Es handelte sich um einen erasmianischen Minoriten ( Kapuziner ) , der großen Erfolg als Prediger hatte und 1541/43 als Professor der Metaphysik in Bologna wirkte . Über ihn hatten die Zürcher , zumindest der ehemalige Minorit Pelikan , schon im Oktober 1544 durch Girolamo Mariano ( Pellikan , Chronikon 167 ) , ja sogar schon früher - wie dies aus einem Brief Giovanni Beccarias an Pelli kan vom 15 . Juli 1544 ( Zürich ZB , Ms F 47 , 93f ) hervorgeht - einiges erfahren können .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2883", + "psc_text": "Monachos, scribit ad eam cujus nomen nigredinis testatur perfidiae tenebras, edidit librum et sententias περὶ ἀπαθεὶας quam nos impassibilitatem vel imperturbationem possumus dicere; quando nunquam animus nullo perturbationis vitio commovetur: et ut simpliciter dicam, vel saxum, vel Deus est. Hujus libros per Orientem Graecos, et interpretante discipulo 1030 ejus Ruffino, Latinos plerique in Occidente lectitant. Qui librum quoque scripsit, quasi de Monachis: multosque in eo enumerat, qui nunquam fuerunt, et quos fuisse describit Origenistas: et ab Episcopis damnatos esse non dubium est, Ammonium videlicet, et Eusebium, et Euthymium, et ipsum Evagrium, Or quoque et Isidorum, et multos alios, quos enumerare taedium est: et juxta illud Lucretii: Ac veluti pueris absinthia tetra medentes Cum dare conantur, prius oras pocula circum Contingunt dulci mellis flavoque liquore (LUCRET. l. 4. de Nat. rerum). Ita ille unum Joannem in ipsius libri posuit principio, quem et catholicum et sanctum fuisse non dubium est, ut per", + "candidate_score": 0.659354, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_40_42", + "bdc_text": "Es handelte sich um einen erasmianischen Minoriten ( Kapuziner ) , der großen Erfolg als Prediger hatte und 1541/43 als Professor der Metaphysik in Bologna wirkte . Über ihn hatten die Zürcher , zumindest der ehemalige Minorit Pelikan , schon im Oktober 1544 durch Girolamo Mariano ( Pellikan , Chronikon 167 ) , ja sogar schon früher - wie dies aus einem Brief Giovanni Beccarias an Pelli kan vom 15 . Juli 1544 ( Zürich ZB , Ms F 47 , 93f ) hervorgeht - einiges erfahren können .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1465", + "psc_text": "juvenis, miro discendi ferebar ardore, nec juxta quorumdam praesumptionem, ipse me docui. Apollinarium Laodicenum audivi Antiochiae frequenter, et colui; et cum me in sanctis Scripturis erudiret, nunquam 524 illius contentiosum super sensu dogma suscepi. Jam canis spargebatur caput, et magistrum potius quam discipulum decebat. Perrexi tamen Alexandriam, audivi Didymum: in multis ei gratias ago. Quod nescivi, didici: quod sciebam, illo docente, non perdidi. Putabant me homines finem fecisse discendi. Veni rursum Jerosolymam et Bethleem. Quo labore, quo pretio Baraninam nocturnum habui praeceptorem! Timebat enim Judaeos, et mihi alterum exhibebat Nicodemum (Joan. 3. 1). Horum omnium frequenter in opusculis meis facio mentionem. Certe Apollinarii et Didymi inter se dogma contrarium est. Rapiat me ergo utraque turma diversum altrinsecus, quia magistrum utrumque confiteor. Si expedit odisse homines, et gentem aliquam detestari, miro odio adversor circumcisos. Usque hodie enim persequuntur Dominum nostrum Jesum Christum in synagogis Satanae. Objiciat mihi quispiam, cur hominem Judaeum", + "candidate_score": 0.65893, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_6_8", + "bdc_text": "Quo hanc declinem suspitionem , libuit literulas , saltim aliquas , mittere , quibus excusationis tuę causam praetenderem , nempe nullam hactenus argumenti rationem pre manibus fuisse . Quum vero nunc aliquantula ad te scribendi materia administrata sit , sepositis omnibus negotiis meis tibi ut amico singulari obsecundare placuit . Et pro argumenti ratione te certiorem facio sudores in vinea ChristiJes 5 , 3 ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2066", + "psc_text": "caeteris. Ego enim non tam vetera abolere conatus sum, quae linguae meae hominibus emendata de Graeco in Latinum transtuli, quam ea testimonia quae a Judaeis praetermissa sunt vel corrupta, proferre in medium; ut scirent nostri quid Hebraica Veritas contineret. Si cui legere non placet, nemo compellit invitum. Bibat vinum vetus cum suavitate, et nostra musta contemnat, quae in explanatione priorum edita sunt; ut sicubi illa non intelliguntur, ex nostris manifestiora fiant. Quod autem genus interpretationis in Scripturis sanctis sequendum sit, liber quem scripsi de Optimo genere interpretandi, et omnes Praefatiunculae divinorum Voluminum, quas editioni nostrae praeposuimus, explicant; ad illasque prudentem lectorem remittendum puto. Et si me, ut dicis, in novi Testamenti emendatione suscipis, exponisque causam cur suscipias; quia plurimi linguae Graecae habentes scientiam, de 754 meo possint opere judicare: eamdem integritatem debueras etiam in veteri credere Testamento, quod non nostra confinximus; sed ut apud Hebraeos invenimus, divina transtulimus. Sicubi dubitas,", + "candidate_score": 0.658282, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_63", + "bdc_text": "et monimenta tua tam importunis precibus Vgl. Lk 11 , 5-9. 18 , 2-8. , ut ei iuste denegare non licuerit ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3085", + "psc_text": "Nihil omnino agimus, qui nos per multitudinis exempla defendimus, et ad consolationem nostram, aliena saepe numerantes vitia, deesse nobis dicimus, quos debeamus sequi. Ad illius exemplum mittimur, quem omnes fatemur imitandum. Atque ideo praecipua tibi cura sit, legem nosse divinam: per quam possis, quasi praesentia cernere exempla sanctorum: quid faciendum sit, quidve vitandum, illius consilio disce [al. discere ]. Maximum enim ad justitiam auxilium, est implere divinis eloquiis animum, et quod opere exequi cupias, semper corde meditari. Rudi adhuc populo, et hominibus ad obedientiam insuetis, per Moysen imperatur a Domino, ut in signum memoriae, qua praecepta Domini recordentur: per singulas vestimentorum fimbrias, habeant cum cocco hiacynthini coloris insignia, ut etiam casu huc illucque respicientibus oculis, mandatorum coelestium memoria nascatur. De quibus fimbriis Pharisaei redarguuntur a Domino (Matth. 23. 5), 1103 quod eas perverso usu, non ad commonitionem praeceptorum dei, sed ad ostentationem sui habere coeperint, ut scilicet quasi de majoris", + "candidate_score": 0.658171, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_64_66", + "bdc_text": "cui etiam eo lubentius sum obsequtus , quod sperem ecclesię Christi plurimum profuturum . Fatetur minorita opera tua ubique gentium valde grata et accepta esse , eo quod et eruditionis et pietatis referta sint . Scribo hęc absque fucoVgl .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_834", + "psc_text": "ignotus, commendo germanitati tuae fratrem Profuturum, quem nostris conatibus, deinde adjutorio tuo vere profuturum speramus: nisi forte quod talis est, ut ipse tibi per eum fiam commendatior, quam ille per me. Hactenus fortasse scribere debuerim, si esse vellem epistolarum solemnium more contentus: sed scatet animus in loquelas communicandas tecum de studiis nostris, quae habemus in Christo Jesu Domino nostro; qui nobis multas utilitates et viatica quaedam demonstrati a se itineris, etiam [al. demonstravit itineris; et jam. ] per tuam caritatem non mediocriter ministrare dignatur. » 2. « Petimus ergo, et nobiscum petit omnis Africanarum Ecclesiarum studiosa societas, ut in interpretandis eorum libris qui Graece Scripturas nostras quam optime tractaverunt, curam atque operam impendere non graveris. Potes enim efficere, ut nos quoque habeamus illos tales viros, et unum potissimum quem tu libentius in tuis litteris sonas [ Origenem ]. De vertendis autem in linguam Latinam sanctis litteris Canonicis, laborare te nollem", + "candidate_score": 0.657793, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_89_91", + "bdc_text": "Preterea , quo pacto nostrę res Glarianę apud nos sese habeant , puto tibi non ignotum . Pacata sunt apud nos satis omnia , ea autem lege , ut antichristus eciam locum suum habeat ; 2 Thess 2 , 3f. quem faxit deus , brevi quoque proscribat .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2420", + "psc_text": "scripsisse negat, ne non tam prohibere, quam commonere videretur. Igitur Lex apud contemptores et legum praecepta calcantes, videtur esse occasio delictorum: dum prohibendo quod non vult fieri, ligat eos vinculis mandatorum; qui prius absque lege peccantes, non tenebantur criminibus. Haec diximus, Legem, quae per Moysen data est, intelligentes. Verum quia in consequentibus scriptum est: Lex Dei, et lex carnis atque membrorum, quae pugnat adversus legem mentis nostrae, et captivos nos ducit in Lege peccati, simulque quatuor leges contra se dimicantes in uno loco scriptas esse cognosco, non abs re arbitror, si requiram quot genera legis in Scripturis sanctis esse memorentur. Dicitur Lex, quae per Moysen data est, secundum illud quod scriptum est ad Galatas: Quotquot enim ex operibus Legis sunt, sub maledicto sunt. Scriptum est enim: Maledictus omnis qui non permanet in omnibus quae scripta sunt 872 in libro Legis, ut faciat ea (Gal. 3. 10) . Et rursum in", + "candidate_score": 0.656976, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_5_7", + "bdc_text": "diuturno versari in otio , nec ullis me negotiis exercere , sed mollem agere vitam . Quo hanc declinem suspitionem , libuit literulas , saltim aliquas , mittere , quibus excusationis tuę causam praetenderem , nempe nullam hactenus argumenti rationem pre manibus fuisse . Quum vero nunc aliquantula ad te scribendi materia administrata sit , sepositis omnibus negotiis meis tibi ut amico singulari obsecundare placuit .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1126", + "psc_text": "« Habeo gratiam, quod pro subscripta salutatione, plenam mihi Epistolam reddidisti, sed breviorem multo quam ex te vellem suscipere, tali viro, a quo, tempora quantalibet occupet, nullus sermo prolixus est. Quanquam itaque nos negotiorum alienorum, eorumque saecularium, curis circumstemur ingentibus: tamen Epistolae tuae brevitati facile non ignoscerem, nisi cogitarem quam paucioribus verbis meis redderetur. Quare aggredere, quaeso, istam nobiscum litterariam collocutionem, ne multum ad nos disjungendos liceat absentiae corporali; quanquam simus in Domino spiritus unitate conjuncti, etiamsi ab stilo quiescamus, atque taceamus. Et libri quidem quos de horreo Dominico elaborasti, pene totum nobis te exhibent. Si enim propterea te non novimus, quia faciem corporis tui non vidimus, hoc modo nec ipse te nosti: nam tu quoque non vides eam. Si autem tibi non ob aliud notus es, nisi quia nosti animum tuum: et nos eum non mediocriter novimus in litteris tuis, in quibus benedicimus Domino, quod tibi, et nobis, omnibusque", + "candidate_score": 0.656766, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_64_66", + "bdc_text": "cui etiam eo lubentius sum obsequtus , quod sperem ecclesię Christi plurimum profuturum . Fatetur minorita opera tua ubique gentium valde grata et accepta esse , eo quod et eruditionis et pietatis referta sint . Scribo hęc absque fucoVgl .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2991", + "psc_text": "negasse responsionem, sed excusasse de tempore, quod in alia magis urgentia curam cogeretur impendere. Vides etiam quam benevolum animum erga me gerat, quidve commoneat, ne scilicet quod inter nos, salva utique caritate ac sinceritate amicitiae, eruditionis causa facimus, calumnientur aemuli, et maxime haeretici de animi rancore descendere. Proinde si utrumque opus nostrum, et ubi ego inquisivi, et ubi ipse ad inquisita responderit, homines legerint, quia etiam oportet, ut si eadem quaestio secundum ejus sententiam sufficienter fuerit explicata, me instructum esse gratias agam, non parvus erit fructus, cum hoc exierit in notitiam plurimorum, ut minores nostri non solum sciant, quid de hac re sentire debeant, quae inter nos diligenti disceptatione discussa est, verum etiam discant exemplo nostro, Deo miserante, atque propitio, quemadmodum inter carissimos fratres, ita non desit alterna inquisitionis gratia disputatio, ut tamen maneat inviolata dilectio. » 3. « Si autem scriptum meum, ubi res obscurissima tantummodo legitur inquisita, sine", + "candidate_score": 0.655695, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_73_75", + "bdc_text": "\"Mihi vero tantus vere citraque fucum laudandi campus patebat quantus aliorum nemini ; tamen quoniam et mea simplicitas , tibi nequaquam ignota , non ab adulatione tantum , verumetiam ab omni blandiloquentiae specie vehementer abhorret et tua singularis modestia nihil minus pati solet quam laudes etiam modestissimas , praetermissis his ad adagiorum tractationem accedemus \" ( ASD II /1 26 , 111 -116 ) . . Quare , dum tuum sanctum conatum et studium laudo , ea potissimum gratia facere soleo , ut currenti bene calcaria addam Adagia , 1 , 2 , 47 ( ASD II /1 364 , Nr. 147 ) .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2870", + "psc_text": "judicis perveniat, et eam quam non fecit misericordiam non inveniat; sed potius dimittendo atque dando mereatur sibi dimitti peccata, reddique promissa. » 21. « Multa dixi quibus tibi taedium fortassis inferrem, qui haec tamen quae approbas, non exspectas discere, quod ea docere consuevisti. Si quid autem est in eis, quantum ad rem ipsam pertinet: nam quali eloquio explicata sint, 1025 non nimis curo. Si quid ergo in eis est, quod eruditionem offendat tuam, quaeso ut rescribendo admoneas, et me corrigere non graveris. Infelix est enim qui non tantos et tam sanctos tuorum studiorum labores et digne honorat, et de his Domino Deo nostro, cujus munere talis es, gratias agit. Unde cum libentius debeam a quolibet discere quod inutiliter ignoro, quam promptius quoslibet docere quod scio; quanto justius abs te hoc caritatis debitum flagito, cujus doctrina in nomine et adjutorio Domini tantum in Latina lingua Ecclesiasticae litterae adjutae sunt, quantum nunquam", + "candidate_score": 0.655638, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_58_60", + "bdc_text": "Mark Taplin , The Italian Reformers and the Zurich Church , c. 1540-1620 , Aldershot 2003 , S. 71f. misisse , quo ad tempus ibidem evangelium praedicavit , tandem communibus totius ecclesię calculis Veneciis ministerium verbi obtinuit , in templo divi Marci omnium votis Christum diu ebuccinavit verherrlicht hat ; s. Hoven 180. . Genua nunc temporis , Liguriae partibus sita , divini verbi curamIn der Vorlage cura .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2306", + "psc_text": "non post multos hos dies (Act. 1. 5) . In tantum enim Spiritu Sancto baptizati sunt, ut repleretur tota domus, ubi erant sedentes: et ignis Spiritus Sancti stationem in eis inveniret optatam, linguasque divideret; et secundum Isaiam, qui immunda labia habere se dixerat, purgaret labia eorum, ut Evangelium Christi purius praedicarent. Et in Isaia (Cap. 6) quidem superliminare Templi dicitur fuisse commotum; et repleta est omnis domus fumo, id est, errore, et tenebris, verique ignorantia. In principio autem Evangelii repletur Spiritu Sancto Ecclesia, ut gratia ejus, atque fervore, omnium credentium peccata purgentur: et igne Spiritus Sancti, quem Dominus missurum esse se dixerat, praedicatura Christum lingua sanetur. Non ergo Joannes Lucasque discordant, ut quod ille primo resurrectionis die datum esse significat, hic quinquagesimo die venisse describat: sed profectus Apostolicus est, ut qui primo remittendorum peccatorum gratiam acceperant, postea acciperent operationes virtutum, et cuncta donationum genera, quae ab Apostolo descripta commemoravimus: et", + "candidate_score": 0.655636, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_90_92", + "bdc_text": "Pacata sunt apud nos satis omnia , ea autem lege , ut antichristus eciam locum suum habeat ; 2 Thess 2 , 3f. quem faxit deus , brevi quoque proscribat . Vale , decus eximiumVgl . Catull , Carmina , 64 , 320 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2421", + "psc_text": "Dicitur Lex, quae per Moysen data est, secundum illud quod scriptum est ad Galatas: Quotquot enim ex operibus Legis sunt, sub maledicto sunt. Scriptum est enim: Maledictus omnis qui non permanet in omnibus quae scripta sunt 872 in libro Legis, ut faciat ea (Gal. 3. 10) . Et rursum in eadem epistola: Lex propter praevaricationes posita est, donec veniret semen cui repromissum est, disposita per Angelos in manu mediatoris (Galat. 3. 19) . Et iterum: Itaque Lex paedagogus noster fuit in Christo, ut ex fide justificemur. Postquam autem venit fides, nequaquam ultra sub paedagogo sumus. Omnes enim filii Dei estis per fidem, quae est in Christo Jesu (Galat. 3. 24. et seqq.) . Historia quoque quae praecepta non continet, sed quid factum sit refert, ab Apostolo Lex appellatur. Dicite mihi, inquit, qui sub Lege vultis esse, Legem non legistis? Scriptum est enim, quia Abraham duos filios habuit, unum de ancilla,", + "candidate_score": 0.655521, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_63", + "bdc_text": "et monimenta tua tam importunis precibus Vgl. Lk 11 , 5-9. 18 , 2-8. , ut ei iuste denegare non licuerit ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3104", + "psc_text": "Neque magna aut tota Apostoli gloria est, non fornicari: sed hoc agit, ut castigatione corporis, erudiatur animus; quantoque nihil ex voluptatibus concupiscit, tanto magis possit de virtutibus cogitare: ne perfectionis magister, imperfectum aliquid in se ostendat: ne Christi imitator, extra praeceptum quicquam aut voluntatem Christi faciat: neve minus exemplo, quam verbo doceat, cumque aliis praedicaverit, ipse reprobetur: audiatque cum Pharisaeis: Dicunt enim et non faciunt (Matth. 23. 3) . 23. Apostolici vero et praecepti est, et exempli, ut habeamus rationem, non conscientiae tantum, sed etiam famae (Rom. 12. 17). Non superfluum et a fructu vacuum, gentium magister hoc docet: vult enim etiam extraneos ad fidem homines, per fidelium opera proficere, ut religionem ipsam religionis disciplina commendet. Et ideo sicut luminaria in mundo lucere 1109 nos jubet, in medio nationis pravae et perversae, ut incredulae mentes errantium, ex nostrorum actuum lumine, ignorantiae suae tenebras deprehendant. Unde et ipse ad Romanos ait:", + "candidate_score": 0.655189, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_6_8", + "bdc_text": "Quo hanc declinem suspitionem , libuit literulas , saltim aliquas , mittere , quibus excusationis tuę causam praetenderem , nempe nullam hactenus argumenti rationem pre manibus fuisse . Quum vero nunc aliquantula ad te scribendi materia administrata sit , sepositis omnibus negotiis meis tibi ut amico singulari obsecundare placuit . Et pro argumenti ratione te certiorem facio sudores in vinea ChristiJes 5 , 3 ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_609", + "psc_text": "Minutio, Victorino, Lactantio, Hilario, ne non tam me defendisse, quam alios videar accusasse. Paulum Apostolum proferam, quem quotiescumque lego, videor mihi non verba audire, sed tonitrua. Legite Epistolas ejus, et maxime ad Romanos, ad Galatas, ad Ephesios, in quibus totus in certamine positus est; et videbitis eum in testimoniis quae sumit de veteri Testamento, quam artifex, quam prudens, quam dissimulator fit ejus quod agit. Videntur quidem verba simplicia, et quasi innocentis hominis et rusticani; et qui nec facere nec declinare noverit insidias: sed quocumque respexeris, fulmina sunt. Haeret in causa, capit omne quod tetigerit: tergum vertit, ut superet: fugam simulat, ut occidat. Calumniemur ergo illum, atque dicamus ei: Testimonia quibus contra Judaeos, vel caeteras haereses usus es, aliter in suis locis, aliter in tuis Epistolis sonant. Videmus exempla captiva servire tibi ad victoriam, quae suis in voluminibus non dimicant. Nonne nobis loquitur cum Salvatore: aliter foris, aliter domi loquimur? Turbae", + "candidate_score": 0.655106, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_96", + "bdc_text": "Scripsi tibi hanc epistolam in testimonium , ut intelligas me in negotio Christi pergere et Spartam , quam nactus sim , pro virili decorare Adagia , 2 , 5 , 1 ( ASD II /3 397-406 , Nr. 1401). .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1071", + "psc_text": "in nostris codicibus scriptum est, gutta, vel stacte, in Hebraico MALOTH legitur. Unde et Nicodemus centum libras myrrhae et aloes ad sepeliendum Dominum praeparavit. Et sponsus loquitur ad sponsam: Myrrha et aloe cum omnibus unguentis primis (Cant. 4) . Et illa respondet: Manus meae distillaverunt myrrham; digiti mei myrrha pleni (Ibid. 5. 5) . Projice et tu mortis opera. Christo in baptismate consepulta, et huic mundo mortua esto, et nihil aliud nisi de coelestibus cogitans, loquere ad sponsum tuum: Manus meae stillaverunt myrrham; digiti mei myrrha pleni. Legimus et unguentum sacerdotale, cujus et David meminit: Sicut unguentum in capite, quod descendit in barbam, barbam Aaron, quod descendit in oram vestimenti ejus (Ps. 132. 2) . In quo cum caeteris aromatibus miscetur et stacte. Offerunt et Magi myrrham. Et in praesenti loco, initium vestimentorum Christi est suscipere mortem illius, et in sua carne monstrare. Haec indumenta para sponso tuo: his a", + "candidate_score": 0.655082, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_73_75", + "bdc_text": "\"Mihi vero tantus vere citraque fucum laudandi campus patebat quantus aliorum nemini ; tamen quoniam et mea simplicitas , tibi nequaquam ignota , non ab adulatione tantum , verumetiam ab omni blandiloquentiae specie vehementer abhorret et tua singularis modestia nihil minus pati solet quam laudes etiam modestissimas , praetermissis his ad adagiorum tractationem accedemus \" ( ASD II /1 26 , 111 -116 ) . . Quare , dum tuum sanctum conatum et studium laudo , ea potissimum gratia facere soleo , ut currenti bene calcaria addam Adagia , 1 , 2 , 47 ( ASD II /1 364 , Nr. 147 ) .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1462", + "psc_text": "homines super meo nomine jactare consueverunt; et tantum me diligunt, ut sine me haeretici esse non possint, omittam personas: rebus tantum et criminibus respondebo. Neque enim causae prodest maledicentibus remaledicere, et adversarios talione mordere, cui praecipitur malum pro malo non reddere, sed vincere in bono malum (Rom. 12; et 1. Thes. 5): saturari opprobriis, et alteram verberanti praebere maxillam (Matth. 5). 2. Quare Origenem laudaverit. --Objiciunt mihi, quare Origenem aliquando laudaverim. Ni fallor duo loca sunt, in quibus eum laudavi: Praefatiuncula ad Damasum in Homilias 523 Cantici Canticorum, et Prologus in librum Hebraicorum Nominum. Quid ibi de dogmatibus Ecclesiae dicitur? quid de Patre et Filio et Spiritu Sancto? quid de carnis resurrectione? quid de animae statu atque substantia? Simplex interpretatio, atque doctrina, simplici voce laudata est. Nihil ibi de fide, nihil de dogmatibus comprehensum est. Moralis tantum tractatur locus, et allegoriae nubilum, serena expositione discutitur. Laudavi interpretem, non dogmatisten: ingenium,", + "candidate_score": 0.65482, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_56_58", + "bdc_text": "ders. , Studi sulla Riforma in Italia , Firenze 1987 , S. 207-218 ; mit weiterer Lit. ) ; Mark Taplin , The Italian Reformers and the Zurich Church , c. 1540-1620 , Aldershot 2003 , S. 71f. misisse , quo ad tempus ibidem evangelium praedicavit , tandem communibus totius ecclesię calculis Veneciis ministerium verbi obtinuit , in templo divi Marci omnium votis Christum diu ebuccinavit verherrlicht hat ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_864", + "psc_text": "sententias dogmatum ponere. Veniamus ad aliud ejusdem Zachariae testimonium, quod Joannes Evangelista assumit juxta Hebraicam Veritatem. « Videbunt in quem compunxerunt » (Zach. 12. 10; et Joan. 19. 37), pro quo in Septuaginta legimus, καὶ ἐπιβλέψονται πρός με, ἀνθ' ὦν ἐνωρχήσαντο, quod interpretati sunt Latini: « Et aspicient ad me, pro his quae illuserunt, sive insultaverunt. » Discrepat Evangelistae, Septuaginta interpretum, nostraque translatio: et tamen sermonum varietas, spiritus unitate concordat. In Matthaeo quoque legimus Dominum praedicentem Apostolis fugam, et hoc ipsum Zachariae testimonio confirmantem. Scriptum est, ait, Percutiam pastorem, et dispergentur oves (Zach. 13. 7; et Matth. 26. 31) . At in Septuaginta et in Hebraeo multo aliter; non enim ex persona Dei dicitur, ut Evangelista vult: sed ex Prophetae, Deum Patrem rogantis: « Percute pastorem, et dispergentur oves. » In hoc, ut arbitror, loco, juxta quorumdam prudentiam, Evangelista piaculi reus est, quod ausus sit Prophetae verba ad Dei referre", + "candidate_score": 0.654739, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_73_75", + "bdc_text": "\"Mihi vero tantus vere citraque fucum laudandi campus patebat quantus aliorum nemini ; tamen quoniam et mea simplicitas , tibi nequaquam ignota , non ab adulatione tantum , verumetiam ab omni blandiloquentiae specie vehementer abhorret et tua singularis modestia nihil minus pati solet quam laudes etiam modestissimas , praetermissis his ad adagiorum tractationem accedemus \" ( ASD II /1 26 , 111 -116 ) . . Quare , dum tuum sanctum conatum et studium laudo , ea potissimum gratia facere soleo , ut currenti bene calcaria addam Adagia , 1 , 2 , 47 ( ASD II /1 364 , Nr. 147 ) .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2989", + "psc_text": "hoc ex ejus epistola in istam transtuli. » Incidit, inquit, tempus difficillimum, quando mihi tacere melius fuit quam loqui; ita ut nostra studia cessarent ne, juxta Appium, canina exerceretur facundia. Itaque duobus libellis tuis, quos meo nomini dedicasti, eruditissimis et omni eloquentiae splendore fulgentibus, ad tempus respondere non potui. Non quo quidquam in illis reprehendendum putem: sed quia juxta Apostolum, unusquisque in suo sensu abundet: alius quidem sic, alius autem sic (Rom. 14. 5) . Certe quidquid dici potuit, et sublimi ingenio de Scripturarum sanctarum hauriri fontibus, a te positum atque dissertum est. Sed quaeso reverentiam tuam, parumper patiaris me tuum laudare ingenium. Nos enim inter nos eruditionis causa disserimus. Caeterum aemuli, et maxime haeretici, si diversas inter nos sententias viderint, de animi calumniabuntur rancore 1070 descendere. Mihi autem decretum est te amare, te suspicere, colere, mirari, tuaque dicta quasi mea defendere. Certe et in Dialogo quem nuper edidi, tuae", + "candidate_score": 0.654533, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_91", + "bdc_text": "2 Thess 2 , 3f. quem faxit deus , brevi quoque proscribat .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2421", + "psc_text": "Dicitur Lex, quae per Moysen data est, secundum illud quod scriptum est ad Galatas: Quotquot enim ex operibus Legis sunt, sub maledicto sunt. Scriptum est enim: Maledictus omnis qui non permanet in omnibus quae scripta sunt 872 in libro Legis, ut faciat ea (Gal. 3. 10) . Et rursum in eadem epistola: Lex propter praevaricationes posita est, donec veniret semen cui repromissum est, disposita per Angelos in manu mediatoris (Galat. 3. 19) . Et iterum: Itaque Lex paedagogus noster fuit in Christo, ut ex fide justificemur. Postquam autem venit fides, nequaquam ultra sub paedagogo sumus. Omnes enim filii Dei estis per fidem, quae est in Christo Jesu (Galat. 3. 24. et seqq.) . Historia quoque quae praecepta non continet, sed quid factum sit refert, ab Apostolo Lex appellatur. Dicite mihi, inquit, qui sub Lege vultis esse, Legem non legistis? Scriptum est enim, quia Abraham duos filios habuit, unum de ancilla,", + "candidate_score": 0.653939, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_78_80", + "bdc_text": "adhorterque , ut , laborum tuorum te ne pigeat , cumcum vor der Zeile nachgetragen . evidenter intelligas tum iucundos tum frugiferos omnibus , quibus sacrę literę cordi sunt . Et quemadmodum hactenus Germaniam nostram , sic Galliam et Italiam tuis monumentis aureis illustrabis .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_906", + "psc_text": "Si contingeret docere quae didici: et quasi per manus mysteria tradere Prophetarum [al. Scripturarum ], nasceretur nobis aliquid quod docta Graecia non haberet. 9. Audi ergo, mi conserve, amice, germane: ausculta paulisper, quo in Scripturis sanctis calle gradiaris. TOTUM quod legimus in divinis Libris, nitet quidem, et fulget etiam in cortice, sed dulcius in medulla est. Qui edere vult nucleum, frangat nucem ( Ex Plauto ). « Revela, » inquit David, « oculos meos, et considerabo mirabilia de lege tua » (Ps. 118. 18). Si tantus Propheta tenebras ignorantiae confitetur, qua nos putas parvulos, et pene lactentes inscitiae nocte circumdari? Hoc autem velamen non solum in facie Moysi, sed et in Evangelistis et in Apostolis positum est. Turbis Salvator in parabolis loquebatur, et contestans mysticum esse quod dicebatur, aiebat: Qui habet aures audiendi audiat (Luc. 8. 8) . Nisi aperta fuerint universa quae scripta sunt ab eo, 326 qui habet", + "candidate_score": 0.653843, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_88_90", + "bdc_text": "Si in lucem te autore est aedita , fac me certiorem . Preterea , quo pacto nostrę res Glarianę apud nos sese habeant , puto tibi non ignotum . Pacata sunt apud nos satis omnia , ea autem lege , ut antichristus eciam locum suum habeat ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1254", + "psc_text": "ut possideat, sed ut interficiat. ECCLESIA QUEM scit suum esse, libenter concedit aemulae, dum vivat saltem apud adversariam: ne inter Legem divisus et Gratiam, Salvatoris mucrone feriatur. Unde dicit Apostolus: Ecce ego Paulus dico vobis, quod si Legem observatis, Christus vobis nihil prodest (Gal. 5) . 6. Haec sub allegoriae nubilo dicta sint. Caeterum optime novit prudentia tua, non easdem esse regulas in Tropologiae umbris, quae in historiae veritate. 451 Quod sicubi pedem offendimus, et sapienti lectori frivolum videatur esse quod scripsimus, culpam in auctorem referat. Nos enim et haec ipsa in lectulo decumbentes, longaque aegrotatione confecti, vix notario celeriter scribenda dictavimus: non ut impleremus materiam, sed ne tibi in principio amicitiarum aliquid imperanti, videremur negare. Ora nobis a Domino sospitatem, ut post duodecim menses, quibus jugi languore confectus sum, possim aliquid dignum vestrae scribere voluntati: et ignosce si scatens oratio, cursu solito non fluat. Non enim eodem lepore dictamus,", + "candidate_score": 0.653729, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_88_90", + "bdc_text": "Si in lucem te autore est aedita , fac me certiorem . Preterea , quo pacto nostrę res Glarianę apud nos sese habeant , puto tibi non ignotum . Pacata sunt apud nos satis omnia , ea autem lege , ut antichristus eciam locum suum habeat ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2421", + "psc_text": "Dicitur Lex, quae per Moysen data est, secundum illud quod scriptum est ad Galatas: Quotquot enim ex operibus Legis sunt, sub maledicto sunt. Scriptum est enim: Maledictus omnis qui non permanet in omnibus quae scripta sunt 872 in libro Legis, ut faciat ea (Gal. 3. 10) . Et rursum in eadem epistola: Lex propter praevaricationes posita est, donec veniret semen cui repromissum est, disposita per Angelos in manu mediatoris (Galat. 3. 19) . Et iterum: Itaque Lex paedagogus noster fuit in Christo, ut ex fide justificemur. Postquam autem venit fides, nequaquam ultra sub paedagogo sumus. Omnes enim filii Dei estis per fidem, quae est in Christo Jesu (Galat. 3. 24. et seqq.) . Historia quoque quae praecepta non continet, sed quid factum sit refert, ab Apostolo Lex appellatur. Dicite mihi, inquit, qui sub Lege vultis esse, Legem non legistis? Scriptum est enim, quia Abraham duos filios habuit, unum de ancilla,", + "candidate_score": 0.653497, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_6_8", + "bdc_text": "Quo hanc declinem suspitionem , libuit literulas , saltim aliquas , mittere , quibus excusationis tuę causam praetenderem , nempe nullam hactenus argumenti rationem pre manibus fuisse . Quum vero nunc aliquantula ad te scribendi materia administrata sit , sepositis omnibus negotiis meis tibi ut amico singulari obsecundare placuit . Et pro argumenti ratione te certiorem facio sudores in vinea ChristiJes 5 , 3 ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1255", + "psc_text": "scribenda dictavimus: non ut impleremus materiam, sed ne tibi in principio amicitiarum aliquid imperanti, videremur negare. Ora nobis a Domino sospitatem, ut post duodecim menses, quibus jugi languore confectus sum, possim aliquid dignum vestrae scribere voluntati: et ignosce si scatens oratio, cursu solito non fluat. Non enim eodem lepore dictamus, quo scribimus: quia in altero saepe stylum vertimus, iterum quae legi digna sint, scripturi: in altero quidquid in buccam venerit celeri sermone convolvimus. Caninium libenter vidi, qui narrare tibi poterit, quam difficile et periculosum manus dexterae, usque in praesentem diem, quo ista dictavi, vulnus sustinuerim. EPISTOLA LXXV. AD THEODORAM VIDUAM. Theodoram Lucinii viduam consolatur de morte mariti, cujus virtutes, et castitatem praecipue laudat. 1. Lugubri nuntio consternatus super sancti et venerabilis mihi dormitione Lucinii, vix brevem Epistolam dictare potui. Non quod ejus vicem doleam, quem scio ad meliora transisse, dicente Moyse: Transiens videbo visionem hanc magnam (Exod. 3. 3) ;", + "candidate_score": 0.653278, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_6_8", + "bdc_text": "Quo hanc declinem suspitionem , libuit literulas , saltim aliquas , mittere , quibus excusationis tuę causam praetenderem , nempe nullam hactenus argumenti rationem pre manibus fuisse . Quum vero nunc aliquantula ad te scribendi materia administrata sit , sepositis omnibus negotiis meis tibi ut amico singulari obsecundare placuit . Et pro argumenti ratione te certiorem facio sudores in vinea ChristiJes 5 , 3 ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2065", + "psc_text": "Apud Latinos autem Hilarius Pictaviensis, et Eusebius Vercellensis Episcopi, Origenem et Eusebium transtulerunt, quorum priorem et noster Ambrosius in quibusdam secutus est. Respondeat mihi prudentia tua, quare tu post tantos et tales Interpretes in explanatione Psalmorum diversa senseris. Si enim obscuri sunt Psalmi, te quoque in eis falli potuisse credendum est. Si manifesti, illos in eis falli potuisse non creditur: ac per hoc utroque modo superflua erit interpretatio tua, et hac lege post priores nullus loqui audebit, et quodcumque alius occupaverit alius de eo licentiam scribendi non habebit. QUIN POTIUS humanitatis tuae est, in quo veniam tibi tribuis, indulgere et caeteris. Ego enim non tam vetera abolere conatus sum, quae linguae meae hominibus emendata de Graeco in Latinum transtuli, quam ea testimonia quae a Judaeis praetermissa sunt vel corrupta, proferre in medium; ut scirent nostri quid Hebraica Veritas contineret. Si cui legere non placet, nemo compellit invitum. Bibat vinum vetus", + "candidate_score": 0.651692, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_6_8", + "bdc_text": "Quo hanc declinem suspitionem , libuit literulas , saltim aliquas , mittere , quibus excusationis tuę causam praetenderem , nempe nullam hactenus argumenti rationem pre manibus fuisse . Quum vero nunc aliquantula ad te scribendi materia administrata sit , sepositis omnibus negotiis meis tibi ut amico singulari obsecundare placuit . Et pro argumenti ratione te certiorem facio sudores in vinea ChristiJes 5 , 3 ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1991", + "psc_text": "dormitas, Domine (Matth. 8. 25) ? excitemusque illum, et navicula fluctuante, clamemus: Magister, salvos nos fac, perimus. 4. Plura dictare volueram, si non Epistolaris brevitas pudorem nobis tacendi imponeret: et si tu librorum ipsius ad nos voluisses mittere cantilenas, ut scire possemus ad quae [al. ea quae ] rescribere deberemus. Nunc autem aerem verberavimus, et non tam illius infidelitatem, quae omnibus patet, quam nostram fidem aperuimus. Caeterum si volueris, longiorem nos adversum eum librum scribere, mitte naenias illius et ineptias, ut Joannem Baptistam audiat praedicantem: Jam securis ad radices arborum posita est. Omnis arbor, quae non facit fructum bonum, excidetur, et in ignem mittetur (Ibid. 3. 10) . 729 EPISTOLA CX. AUGUSTINI AD HIERONYMUM. Hieronymum litteris suis nonnihil offensum demulcere studet Augustinus. Apologiam illius contra Ruffinum accepisse se testatur, deplorans tantos inter viros quondam amicissimos tam amarulentam discordiam incidisse. Domino venarando, et desideratissimo fratri compresbytero HIERONYMO, AUGUSTINUS in Domino salutem.", + "candidate_score": 0.651564, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_74", + "bdc_text": "tamen quoniam et mea simplicitas , tibi nequaquam ignota , non ab adulatione tantum , verumetiam ab omni blandiloquentiae specie vehementer abhorret et tua singularis modestia nihil minus pati solet quam laudes etiam modestissimas , praetermissis his ad adagiorum tractationem accedemus \" ( ASD II /1 26 , 111 -116 ) . .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2181", + "psc_text": ". Callidissimus adversarius et inveteratus dierum malorum, novit alia esse quae extrinsecus sint, et Philosophis quoque mundi ἀδιάφορα, hoc est, indifferentia nominentur, in eorumque amissione atque contemptu perfectam non esse virtutem: alia quae intrinsecus et desiderata cogant dolere perdentem. Unde audacter Dei renuit praedicationi [al. praedicationem ], et dicit nequaquam eum debere laudari, 794 qui nihil de se, sed totum extra se dederit, qui pro corio suo coria obtulerit filiorum, et deposuerit marsupium, ut fruatur corporis sanitate. Unde intelligat prudentia tua usque ad hunc terminum pervenisse tentationes tuas, et dedisse te corium pro corio, pellem pro pelle, omniaque, quae habes paratum esse dare pro anima tua: necdum autem extentam in te manum Dei, nec tactas carnes, nec ossa confracta, ad quorum dolorem difficile est non ingemiscere; et in faciem Deo benedicere, pro eo quod est, maledicere. Unde et Nabutha in Regum libris dicitur benedixisse Deum, et regem, et idcirco lapidatur", + "candidate_score": 0.651138, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_72_74", + "bdc_text": "Eciam tua singularis modestia nihil minus pati solet quam laudes eciam modestissimas Von \"Scribo haae\" bis \"modestissimas \" liegt ein fast wortgetreues Zitat aus Erasmus ' Widmungsepistel an William Blount vor , die Erasmus seinen Adagia ab 1508 voranstellte : \"Mihi vero tantus vere citraque fucum laudandi campus patebat quantus aliorum nemini ; tamen quoniam et mea simplicitas , tibi nequaquam ignota , non ab adulatione tantum , verumetiam ab omni blandiloquentiae specie vehementer abhorret et tua singularis modestia nihil minus pati solet quam laudes etiam modestissimas , praetermissis his ad adagiorum tractationem accedemus \" ( ASD II /1 26 , 111 -116 ) . .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2870", + "psc_text": "judicis perveniat, et eam quam non fecit misericordiam non inveniat; sed potius dimittendo atque dando mereatur sibi dimitti peccata, reddique promissa. » 21. « Multa dixi quibus tibi taedium fortassis inferrem, qui haec tamen quae approbas, non exspectas discere, quod ea docere consuevisti. Si quid autem est in eis, quantum ad rem ipsam pertinet: nam quali eloquio explicata sint, 1025 non nimis curo. Si quid ergo in eis est, quod eruditionem offendat tuam, quaeso ut rescribendo admoneas, et me corrigere non graveris. Infelix est enim qui non tantos et tam sanctos tuorum studiorum labores et digne honorat, et de his Domino Deo nostro, cujus munere talis es, gratias agit. Unde cum libentius debeam a quolibet discere quod inutiliter ignoro, quam promptius quoslibet docere quod scio; quanto justius abs te hoc caritatis debitum flagito, cujus doctrina in nomine et adjutorio Domini tantum in Latina lingua Ecclesiasticae litterae adjutae sunt, quantum nunquam", + "candidate_score": 0.649822, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_78_80", + "bdc_text": "adhorterque , ut , laborum tuorum te ne pigeat , cumcum vor der Zeile nachgetragen . evidenter intelligas tum iucundos tum frugiferos omnibus , quibus sacrę literę cordi sunt . Et quemadmodum hactenus Germaniam nostram , sic Galliam et Italiam tuis monumentis aureis illustrabis .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3104", + "psc_text": "Neque magna aut tota Apostoli gloria est, non fornicari: sed hoc agit, ut castigatione corporis, erudiatur animus; quantoque nihil ex voluptatibus concupiscit, tanto magis possit de virtutibus cogitare: ne perfectionis magister, imperfectum aliquid in se ostendat: ne Christi imitator, extra praeceptum quicquam aut voluntatem Christi faciat: neve minus exemplo, quam verbo doceat, cumque aliis praedicaverit, ipse reprobetur: audiatque cum Pharisaeis: Dicunt enim et non faciunt (Matth. 23. 3) . 23. Apostolici vero et praecepti est, et exempli, ut habeamus rationem, non conscientiae tantum, sed etiam famae (Rom. 12. 17). Non superfluum et a fructu vacuum, gentium magister hoc docet: vult enim etiam extraneos ad fidem homines, per fidelium opera proficere, ut religionem ipsam religionis disciplina commendet. Et ideo sicut luminaria in mundo lucere 1109 nos jubet, in medio nationis pravae et perversae, ut incredulae mentes errantium, ex nostrorum actuum lumine, ignorantiae suae tenebras deprehendant. Unde et ipse ad Romanos ait:", + "candidate_score": 0.649191, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_74", + "bdc_text": "tamen quoniam et mea simplicitas , tibi nequaquam ignota , non ab adulatione tantum , verumetiam ab omni blandiloquentiae specie vehementer abhorret et tua singularis modestia nihil minus pati solet quam laudes etiam modestissimas , praetermissis his ad adagiorum tractationem accedemus \" ( ASD II /1 26 , 111 -116 ) . .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3099", + "psc_text": "virtutum omnium: nihilque est quod nos ita et hominibus gratos et Deo faciat, quam si vitae merito magni, humilitate infimi simus. Propter quod Scriptura dicit: Quanto magnus es, humilia te in omnibus, et coram Deo invenies gratiam (Eccli. 3. 20) . Et Dominus loquitur per Prophetam: Super quem alium requiescam, nisi super humilem, et quietum, et trementem verba mea (Isai. 66. 2) ? Verum tu eam humilitatem sequere: non quae ostenditur, atque simulatur gestu corporis, aut fracta voce verborum, sed quae puro affectu cordis exprimitur. Aliud est enim virtutem habere, aliud virtutis similitudinem: aliud est rerum umbram sequi, aliud veritatem. Multo deformior illa est superbia, quae sub quibusdam humilitatis signis latet. Nescio enim quomodo turpiora sunt vitia, quae virtutum specie celantur. 21. Nulli te unquam de generis nobilitate praeponas, neque obscuriores quasque et humiliore loco natas, te inferiores putes. Nescit religio nostra personas accipere: nec conditiones hominum, sed animos inspicit", + "candidate_score": 0.649038, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_14", + "bdc_text": "Im Falle Bullingers ist an dessen Kommentare zur Apostelgeschichte ( 1533 ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2022", + "psc_text": "appellandus est: licet a plerisque emendatoribus imperitis, de Auctoribus dicatur inscriptus. 4. Secundo loco quaeris, cur dixerim in Commentariis Epistolae ad Galatas, 739 Paulum id, in Petro non potuisse reprehendere, quod ipse fecerat: nec in alio arguere simulationem, cujus ipse tenebatur reus: et asseris reprehensionem Apostolicam non fuisse dispensatoriam, sed veram; et me non debere docere mendacium, sed universa quae scripta sunt, ita sonare, ut scripta sunt. Ad quae primum respondeo, debuisse prudentiam tuam Praefatiunculae Commentariorum meorum meminisse, dicentis ex persona mea. « Quid igitur ego stultus, aut temerarius, qui id pollicear, quod ille non potuit? Minime: quin potius in eo, ut mihi videor, cautior atque timidior, quod imbecillitatem virium mearum sentiens, Origenis Commentarios secutus sum. Scripsit enim ille vir in Epistolam Pauli ad Galatas quinque proprie volumina, et decimum Stromateon suorum librum, commatico super explanatione ejus sermone complevit. Tractatus quoque varios, et Excerpta, quae vel sola possent [al. possint", + "candidate_score": 0.647781, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_98_100", + "bdc_text": "[ Adresse auf der Rückseite : ] Ornatissimo viro Henricho Bullingero , theologiae professori et pastori Tiguriensi doctissimo , domino amicoque suo percharo .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1028", + "psc_text": "quaesita demonstrarem. Sufficiat, quod et sanctus Papa Epiphanius egregium super hoc volumen edidit: quod si legere volueris, plenissimam scientiam consequeris. Ego jam mensuram epistolae excedere me intelligo, et excipientis ceras video esse completas. Unde ad reliqua transeo, ut tandem finiatur oratio. Lamina aurea rutilat in fronte: nihil enim nobis prodest omnium rerum eruditio, nisi Dei scientia coronemur. Lineis induimur, ornamur hiacynthinis, sacro balteo cingimur, dantur nobis opera, Rationale in pectore ponitur: accipimus veritatem, profert sermo doctrinam: imperfecta sunt universa, nisi tam decoro currui dignus quaeratur auriga, et super creaturas creator insistens, regat ipse quae condidit. Quod olim in lamina monstrabatur, nunc in signo ostenditur Crucis. Auro legis, sanguis Evangelii pretiosior est. Tunc signum juxta Ezechielis vocem gementibus figebatur in fronte (Ezech. 9. 4): nunc portantes crucem dicimus: Signatum est super nos lumen vultus tui, Domine (Psal. 4. 7) . Bis in Exodo legimus (Exod. 28. et 29), praecipiente Domino, et", + "candidate_score": 0.646386, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_78_80", + "bdc_text": "adhorterque , ut , laborum tuorum te ne pigeat , cumcum vor der Zeile nachgetragen . evidenter intelligas tum iucundos tum frugiferos omnibus , quibus sacrę literę cordi sunt . Et quemadmodum hactenus Germaniam nostram , sic Galliam et Italiam tuis monumentis aureis illustrabis .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3085", + "psc_text": "Nihil omnino agimus, qui nos per multitudinis exempla defendimus, et ad consolationem nostram, aliena saepe numerantes vitia, deesse nobis dicimus, quos debeamus sequi. Ad illius exemplum mittimur, quem omnes fatemur imitandum. Atque ideo praecipua tibi cura sit, legem nosse divinam: per quam possis, quasi praesentia cernere exempla sanctorum: quid faciendum sit, quidve vitandum, illius consilio disce [al. discere ]. Maximum enim ad justitiam auxilium, est implere divinis eloquiis animum, et quod opere exequi cupias, semper corde meditari. Rudi adhuc populo, et hominibus ad obedientiam insuetis, per Moysen imperatur a Domino, ut in signum memoriae, qua praecepta Domini recordentur: per singulas vestimentorum fimbrias, habeant cum cocco hiacynthini coloris insignia, ut etiam casu huc illucque respicientibus oculis, mandatorum coelestium memoria nascatur. De quibus fimbriis Pharisaei redarguuntur a Domino (Matth. 23. 5), 1103 quod eas perverso usu, non ad commonitionem praeceptorum dei, sed ad ostentationem sui habere coeperint, ut scilicet quasi de majoris", + "candidate_score": 0.645104, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_5_7", + "bdc_text": "diuturno versari in otio , nec ullis me negotiis exercere , sed mollem agere vitam . Quo hanc declinem suspitionem , libuit literulas , saltim aliquas , mittere , quibus excusationis tuę causam praetenderem , nempe nullam hactenus argumenti rationem pre manibus fuisse . Quum vero nunc aliquantula ad te scribendi materia administrata sit , sepositis omnibus negotiis meis tibi ut amico singulari obsecundare placuit .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_36", + "psc_text": "Presbyter, dum adhuc Antiochiae essem, me praesente corripuit. Cui ille respondit: Ego nihil timeo. Dicit se a Domino suo fuisse dimissum: et si vobis placet, ecce hic est, transmittite quo vultis. In hoc arbitror me non peccare, si hominem vagum non sinam longius fugere. Quapropter quia ego in hac solitudine constitutus, non possum agere quod jussisti, rogavi carissimum mihi Evagrium, ut tam tui quam mei causa instanter negotium prosequatur. Cupio te valere in Christo. EPISTOLA VI. AD JULIANUM AQUILEIAE DIACONUM Excusat se apud Julianum de silentio litterarum, et cum, eo primum nuntiante, intellexisset, sororem suam in eo permanere quod coeperat, rogat ut de ejus proposito crebris ad se litteris laetiorem faciat; addens se obtrectatorem suum interea despicere. Antiquus sermo est: Mendaces faciunt, ut nec sibi vera dicentibus credatur: quod mihi a te, ego objurgatus de silentio litterarum, accidisse video. Dicam, saepe scripsi, sed negligentia bajulorum fuit? Respondebis: omnium non scribentium", + "candidate_score": 0.645091, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_67_69", + "bdc_text": "Adagia , 1 , 5 , 52 ( ASD II /1 525f , Nr. 452 ) . et adulatione ; laudandi te campus pateret quidem maxime , sed mea simplicitas tibi non ignota est ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2870", + "psc_text": "judicis perveniat, et eam quam non fecit misericordiam non inveniat; sed potius dimittendo atque dando mereatur sibi dimitti peccata, reddique promissa. » 21. « Multa dixi quibus tibi taedium fortassis inferrem, qui haec tamen quae approbas, non exspectas discere, quod ea docere consuevisti. Si quid autem est in eis, quantum ad rem ipsam pertinet: nam quali eloquio explicata sint, 1025 non nimis curo. Si quid ergo in eis est, quod eruditionem offendat tuam, quaeso ut rescribendo admoneas, et me corrigere non graveris. Infelix est enim qui non tantos et tam sanctos tuorum studiorum labores et digne honorat, et de his Domino Deo nostro, cujus munere talis es, gratias agit. Unde cum libentius debeam a quolibet discere quod inutiliter ignoro, quam promptius quoslibet docere quod scio; quanto justius abs te hoc caritatis debitum flagito, cujus doctrina in nomine et adjutorio Domini tantum in Latina lingua Ecclesiasticae litterae adjutae sunt, quantum nunquam", + "candidate_score": 0.643822, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_5_7", + "bdc_text": "diuturno versari in otio , nec ullis me negotiis exercere , sed mollem agere vitam . Quo hanc declinem suspitionem , libuit literulas , saltim aliquas , mittere , quibus excusationis tuę causam praetenderem , nempe nullam hactenus argumenti rationem pre manibus fuisse . Quum vero nunc aliquantula ad te scribendi materia administrata sit , sepositis omnibus negotiis meis tibi ut amico singulari obsecundare placuit .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_434", + "psc_text": "scribendum transvolarem: quod quidem usque ad praesens facio. Verum quia heri diacono ad me misso, ut tu putas Epistolam, ut ego sentio, Commentarium te expectare dixisti, brevem responsionem ad ea desiderans, quae singula magnorum voluminum prolixitate indigent, ταῦτὰ σοι ἐσχεδίασα, duabus tantum Quaestiunculis praetermissis: non quo non potuerim ad illas aliquid respondere, sed quod ab eloquentissimis viris, Tertulliano nostro scilicet, et Novatiano, latino sermone sint editae; et si nova voluerimus afferre, sit latius disputandum. 161 Certe exspecto quid placeat: utrumne epistolari brevitate sententias tibi velis digeri aut singulorum libros confici. Nam et Origenes in quarto Pauli ad Romanos ἐξηγήσεων tomo de circumcisione magnifice disputavit: et de mundis atque immundis animalibus in Levitico plura disseruit: ut si ipse invenire nihil possem, de ejus tamen fontibus mutuarer. Et ut verius loquar, Didymi de Spiritu sancto librum in manibus habeo, quem translatum tibi cupio dedicare: ne me existimes tantummodo dormitare, qui lectionem sine", + "candidate_score": 0.643111, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_65_67", + "bdc_text": "Fatetur minorita opera tua ubique gentium valde grata et accepta esse , eo quod et eruditionis et pietatis referta sint . Scribo hęc absque fucoVgl . Adagia , 1 , 5 , 52 ( ASD II /1 525f , Nr. 452 ) .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2870", + "psc_text": "judicis perveniat, et eam quam non fecit misericordiam non inveniat; sed potius dimittendo atque dando mereatur sibi dimitti peccata, reddique promissa. » 21. « Multa dixi quibus tibi taedium fortassis inferrem, qui haec tamen quae approbas, non exspectas discere, quod ea docere consuevisti. Si quid autem est in eis, quantum ad rem ipsam pertinet: nam quali eloquio explicata sint, 1025 non nimis curo. Si quid ergo in eis est, quod eruditionem offendat tuam, quaeso ut rescribendo admoneas, et me corrigere non graveris. Infelix est enim qui non tantos et tam sanctos tuorum studiorum labores et digne honorat, et de his Domino Deo nostro, cujus munere talis es, gratias agit. Unde cum libentius debeam a quolibet discere quod inutiliter ignoro, quam promptius quoslibet docere quod scio; quanto justius abs te hoc caritatis debitum flagito, cujus doctrina in nomine et adjutorio Domini tantum in Latina lingua Ecclesiasticae litterae adjutae sunt, quantum nunquam", + "candidate_score": 0.643003, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_98_100", + "bdc_text": "[ Adresse auf der Rückseite : ] Ornatissimo viro Henricho Bullingero , theologiae professori et pastori Tiguriensi doctissimo , domino amicoque suo percharo .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_391", + "psc_text": "pectorale, et superhumerale, et tunicas κοσυμβωτάς, et cidarim, et cinctorium » (Exod. 28. 4). Ubi autem nos posuimus superhumelare, in Graeco ἐπωμιδα Septuaginta interpretes transtulerunt, quod scilicet super humeros istiusmodi veniat vestimentum. Deinde jungitur: « Et hi accipient aurum, et hiacynthum, et coccum, et purpuram, et byssum, et facient superhumerale de bysso retorta, opus textile varium. » Quid plura? totus Exodi liber hac vestium plenus est specie. Nam et in fine ejusdem voluminis scribitur: « Et fecit omnis sapiens in operibus stolas sanctorum, quae sunt Aaron sacerdotis, sicut Dominus praecepit Moysi. Et fecerunt superhumerale de auro, et hiacyntho, et purpura, et cocco, et bysso retorta. » Exod. 39. 1 et 2). Sed quia in Exodo hoc genus vestimenti praecipitur tantum ut fiat, et postea factum refertur, non tamen eo Aaron vestitur, in Levitico quomodo sacerdotalibus vestimentis indutus fuerit, explicatur. « Et applicuit Moyses Aaron, et filios ejus, et lavit eos", + "candidate_score": 0.642953, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_71_73", + "bdc_text": "vehementer abhorrere . Eciam tua singularis modestia nihil minus pati solet quam laudes eciam modestissimas Von \"Scribo haae\" bis \"modestissimas \" liegt ein fast wortgetreues Zitat aus Erasmus ' Widmungsepistel an William Blount vor , die Erasmus seinen Adagia ab 1508 voranstellte : \"Mihi vero tantus vere citraque fucum laudandi campus patebat quantus aliorum nemini ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_945", + "psc_text": "et meditatione diuturna, pectus suum bibliothecam fecerat Christi. 11. Quoties ille transmarinis Epistolis deprecatus est, ut aliquid ad se scriberem? quoties nocturnum de Evangelio petitorem, et interpellatricem duri judicis mihi viduam exhibuit? (Luc. 15. 5) Cumque ego silentio magis quam litteris denegarem, et pudore reticentis, pudorem suffunderem postulantis, avunculum mihi opposuit precatorem, qui et liberius pro alio peteret, et pro reverentia Sacerdotii facilius impetraret. Feci ergo quod voluit, et brevi libello, amicitias nostras aeternae memoriae consecravi. Quo suscepto, Croesi opes, et Darii divitias se vicisse jactabat. Illum oculis, illum manibus, illum sinu, illum ore tenebat. Cumque in stratu frequenter evolveret, saepe super pectus soporati, dulcis pagina decidebat. Si vero peregrinorum, si amicorum quispiam venerat, laetabatur nostro super se testimonio. Et quidquid minus in opusculo erat, distinctione moderata, et pronuntiationis varietate pensabat; ut in recitando illo, ipse vel placere quotidie, vel displicere videretur. Unde hic fervor, nisi ex amore Dei? unde", + "candidate_score": 0.642516, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_72_74", + "bdc_text": "Eciam tua singularis modestia nihil minus pati solet quam laudes eciam modestissimas Von \"Scribo haae\" bis \"modestissimas \" liegt ein fast wortgetreues Zitat aus Erasmus ' Widmungsepistel an William Blount vor , die Erasmus seinen Adagia ab 1508 voranstellte : \"Mihi vero tantus vere citraque fucum laudandi campus patebat quantus aliorum nemini ; tamen quoniam et mea simplicitas , tibi nequaquam ignota , non ab adulatione tantum , verumetiam ab omni blandiloquentiae specie vehementer abhorret et tua singularis modestia nihil minus pati solet quam laudes etiam modestissimas , praetermissis his ad adagiorum tractationem accedemus \" ( ASD II /1 26 , 111 -116 ) . .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_883", + "psc_text": "κλήρων φὲρεθαι, quod ita me vertisse memini: « Oportebat nos, dilectissime, clericatus honore non abuti in superbiam. » Ecce, inquiunt, in uno versiculo quanta mendacia. Primum ἀγαπητὸς, dilectus est non dilectissimus. Deinde οἴησις, aestimatio dicitur, non superbia; non enim dixit οἰήματι [al. οἰδήματι], sed οἰήσει: quorum alterum tumorem, alterum arbitrium sonat. Totumque quod sequitur, « clericatus honore non abuti in superbiam, tuum est. Quid ais [al. agis ]. o columen litterarum, et nostrorum temporum Aristarche, qui de universis scriptoribus sententiam feras? Ergo frustra tanto tempore studuimus; et a saepe manum ferulae subduximus » (Juvenal. Sat. I). Egredientes de portu, statim impegimus. Igitur quia et errasse humanum est; et confiteri errorem, prudentis: tu quicumque reprehensor es, tu me obsecro emenda praeceptor, et verbum de verbo exprime. Debueras, inquit, dicere: « Oportebat nos, dilecte, non aestimatione Clericorum ferri. » Haec est Plautina eloquentia, hic lepos Atticus, et Musarum, ut dicunt, eloquio comparandus.", + "candidate_score": 0.642254, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_40", + "bdc_text": "Es handelte sich um einen erasmianischen Minoriten ( Kapuziner ) , der großen Erfolg als Prediger hatte und 1541/43 als Professor der Metaphysik in Bologna wirkte .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_746", + "psc_text": "Aethiopiam, ut Gymnosophistas, et Tamosissimam Solis mensam videret in sabulo. Invenit ille vir ubique quod disceret: et semper proficiens, semper se melior fieret. Scripsit super hoc plenissime octo voluminibus Philostratus. 2. Quid loquar de saeculi hominibus? cum Apostolus Paulus vas electionis et magister gentium, qui de conscientia tanti in se hospitis loquebatur. An experimentum quaeritis ejus qui in me loquitur Christus? (2. Cor. 13. 3.) post Damascum Arabiamque lustratam, ascenderit Jerosolymam, ut videret Petrum, et manserit apud eum diebus quindecim. Hoc enim mysterio hebdomadis et ogdoadis, futurus Gentium praedicator instruendus erat. Rursumque post annos quatuordecim, assumpto Barnaba et Tito exposuerit Apostolis Evangelium, ne forte in vacuum curreret, 272 aut cucurrisset. Habet nescio quid latentis energiae viva vox; et in aures discipuli de auctoris ore transfusa fortius sonat. Unde et Eschynes, cum Rhodi exularet; et legeretur illa Demosthenis Oratio, quam adversus eum habuerat, mirantibus cunctis atque laudantibus, suspirans ait: Quid si", + "candidate_score": 0.642224, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_71_73", + "bdc_text": "vehementer abhorrere . Eciam tua singularis modestia nihil minus pati solet quam laudes eciam modestissimas Von \"Scribo haae\" bis \"modestissimas \" liegt ein fast wortgetreues Zitat aus Erasmus ' Widmungsepistel an William Blount vor , die Erasmus seinen Adagia ab 1508 voranstellte : \"Mihi vero tantus vere citraque fucum laudandi campus patebat quantus aliorum nemini ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2870", + "psc_text": "judicis perveniat, et eam quam non fecit misericordiam non inveniat; sed potius dimittendo atque dando mereatur sibi dimitti peccata, reddique promissa. » 21. « Multa dixi quibus tibi taedium fortassis inferrem, qui haec tamen quae approbas, non exspectas discere, quod ea docere consuevisti. Si quid autem est in eis, quantum ad rem ipsam pertinet: nam quali eloquio explicata sint, 1025 non nimis curo. Si quid ergo in eis est, quod eruditionem offendat tuam, quaeso ut rescribendo admoneas, et me corrigere non graveris. Infelix est enim qui non tantos et tam sanctos tuorum studiorum labores et digne honorat, et de his Domino Deo nostro, cujus munere talis es, gratias agit. Unde cum libentius debeam a quolibet discere quod inutiliter ignoro, quam promptius quoslibet docere quod scio; quanto justius abs te hoc caritatis debitum flagito, cujus doctrina in nomine et adjutorio Domini tantum in Latina lingua Ecclesiasticae litterae adjutae sunt, quantum nunquam", + "candidate_score": 0.641505, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_2_4", + "bdc_text": "Miraris fortasse , cur ego tam diu nihil mearum literarum ad te miserimDer letzte bekannte Brief Brunners an Bullinger stammt vom 23 . August 1540 ( HBBW X , Nr. 1416 ) . . Coniectaris haud dubie me Endymionis somnum dormire , Adagia , 1 , 9 , 63 ( ASD II /2 384f , Nr. 863 ) .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1991", + "psc_text": "dormitas, Domine (Matth. 8. 25) ? excitemusque illum, et navicula fluctuante, clamemus: Magister, salvos nos fac, perimus. 4. Plura dictare volueram, si non Epistolaris brevitas pudorem nobis tacendi imponeret: et si tu librorum ipsius ad nos voluisses mittere cantilenas, ut scire possemus ad quae [al. ea quae ] rescribere deberemus. Nunc autem aerem verberavimus, et non tam illius infidelitatem, quae omnibus patet, quam nostram fidem aperuimus. Caeterum si volueris, longiorem nos adversum eum librum scribere, mitte naenias illius et ineptias, ut Joannem Baptistam audiat praedicantem: Jam securis ad radices arborum posita est. Omnis arbor, quae non facit fructum bonum, excidetur, et in ignem mittetur (Ibid. 3. 10) . 729 EPISTOLA CX. AUGUSTINI AD HIERONYMUM. Hieronymum litteris suis nonnihil offensum demulcere studet Augustinus. Apologiam illius contra Ruffinum accepisse se testatur, deplorans tantos inter viros quondam amicissimos tam amarulentam discordiam incidisse. Domino venarando, et desideratissimo fratri compresbytero HIERONYMO, AUGUSTINUS in Domino salutem.", + "candidate_score": 0.641009, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_83", + "bdc_text": "a me Apologiam quandam non ita pridem aeditam tuo nomine , Zu denken ist an Bullingers erste Widerlegung des Cochläus ( s.", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2079", + "psc_text": "vere sancte et beatissime papa. Si legisti librum explanationum in Jonam, puto quod ridiculam cucurbitae non recipias quaestionem. Sin autem amicus qui me primus gladio petiit, stylo repulsus est; sit humanitatis tuae atque justitiae accusantem reprehendere, non respondentem. In Scripturarum si placet campo sine nostro invicem dolore ludamus. EPISTOLA CXVI. AUGUSTINI AD HIERONYMUM. Respondet accuratius epistolis Hieronymi, 105. 112. et 115. de interpretatione loci Epistolae ad Galatos, confirmans quod Petrus merito veraciterque reprehensus fuerit a Paulo. Caeterum deprecatur veniam, si dictis forte incautioribus Hieronymi animum offenderit, excusans, quod nulla sua culpa per multorum manus obambularit epistola, priusquam ad eum, cui scripta erat, perveniret. Domino dilectissimo et in Christi visceribus honorando, sancto fratri et compresbytero HIERONYMO, AUGUSTINUS in Domino salutem. 1. « Jampridem caritati tuae prolixam epistolam misi, respondens illi tuae, quam per sanctum filium tuum Asterium, nunc jam non solum fratrem, verum etiam collegam meum, misisse te recolis. Quae utrum", + "candidate_score": 0.640769, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_5_7", + "bdc_text": "diuturno versari in otio , nec ullis me negotiis exercere , sed mollem agere vitam . Quo hanc declinem suspitionem , libuit literulas , saltim aliquas , mittere , quibus excusationis tuę causam praetenderem , nempe nullam hactenus argumenti rationem pre manibus fuisse . Quum vero nunc aliquantula ad te scribendi materia administrata sit , sepositis omnibus negotiis meis tibi ut amico singulari obsecundare placuit .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1445", + "psc_text": "quos laedere laesus ipse non audet. Ego interim sileo: nunc et dispensationem meam vel imperitiam simulabo, vel metum. Quid mihi accusanti facturus est, qui ut ipse testatur, laudandi detrahit? 6. Tota ejus Epistola, non tam expositione, quam nostri [al. nostris ] plena est contumeliis. Nomen meum absque ullis officiis, quibus non invicem palpare solemus homines, frequenter assumitur, carpitur, ventilatur, quasi de libro viventium deletus sim: quasi illius me litterae suggillaverint; aut istiusmodi nugas unquam quaesierim, qui ab adolescentia in Monasterii clausus cellulis, magis esse voluerim aliquid, quam videri. Quosdam ex nobis sic cum honore appellat, ut laceret, quasi et nos non possimus dicere, quae nemo tacet. E servo Clericum factum criminatur, cum et ipse nonnullos ejuscemodi Clericos habeat; et Onesimum legerit inter Pauli renatum vincula, Diaconum coepisse esse de servo (Philem. 1). Sycophantam jactitat, et ne probare cogatur, audisse se dicit. O si et mihi 517 liberet dicere, quae multi", + "candidate_score": 0.64041, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_13", + "bdc_text": "Nam certum habeto me praeteritis diebus quosdam elucubrationum tuarum et Erasmi libellosMit elucubrationes sind wohl erhellende Erläuterungen zur Bibel gemeint .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2064", + "psc_text": "in eis falli non potuisse, perspicuum est. Tuo tibi sermone respondeo. Omnes veteres tractatores qui nos in Domino praecesserunt, et qui Scripturas sanctas interpretati sunt, aut obscura interpretati sunt, aut manifesta. Si obscura, quomodo tu ausus es post eos disserere, quod illi explanare 753 non potuerunt? Si manifesta, superfluum est te voluisse disserere, quod illos latere non potuit: maxime in explanatione Psalmorum, quos apud Graecos interpretati sunt multis voluminibus, primus Origenes, secundus Eusebius Caesariensis, tertius Theodorus Heracleotes, quartus Asterius Scythopolitanus, quintus Apollinaris Laodicenus, sextus Didymus Alexandrinus. Feruntur et diversorum in paucos Psalmos opuscula. Sed nunc de integro Psalmorum corpore dicimus. Apud Latinos autem Hilarius Pictaviensis, et Eusebius Vercellensis Episcopi, Origenem et Eusebium transtulerunt, quorum priorem et noster Ambrosius in quibusdam secutus est. Respondeat mihi prudentia tua, quare tu post tantos et tales Interpretes in explanatione Psalmorum diversa senseris. Si enim obscuri sunt Psalmi, te quoque in eis falli potuisse credendum", + "candidate_score": 0.639785, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_100", + "bdc_text": "Ornatissimo viro Henricho Bullingero , theologiae professori et pastori Tiguriensi doctissimo , domino amicoque suo percharo .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_391", + "psc_text": "pectorale, et superhumerale, et tunicas κοσυμβωτάς, et cidarim, et cinctorium » (Exod. 28. 4). Ubi autem nos posuimus superhumelare, in Graeco ἐπωμιδα Septuaginta interpretes transtulerunt, quod scilicet super humeros istiusmodi veniat vestimentum. Deinde jungitur: « Et hi accipient aurum, et hiacynthum, et coccum, et purpuram, et byssum, et facient superhumerale de bysso retorta, opus textile varium. » Quid plura? totus Exodi liber hac vestium plenus est specie. Nam et in fine ejusdem voluminis scribitur: « Et fecit omnis sapiens in operibus stolas sanctorum, quae sunt Aaron sacerdotis, sicut Dominus praecepit Moysi. Et fecerunt superhumerale de auro, et hiacyntho, et purpura, et cocco, et bysso retorta. » Exod. 39. 1 et 2). Sed quia in Exodo hoc genus vestimenti praecipitur tantum ut fiat, et postea factum refertur, non tamen eo Aaron vestitur, in Levitico quomodo sacerdotalibus vestimentis indutus fuerit, explicatur. « Et applicuit Moyses Aaron, et filios ejus, et lavit eos", + "candidate_score": 0.639458, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_72_74", + "bdc_text": "Eciam tua singularis modestia nihil minus pati solet quam laudes eciam modestissimas Von \"Scribo haae\" bis \"modestissimas \" liegt ein fast wortgetreues Zitat aus Erasmus ' Widmungsepistel an William Blount vor , die Erasmus seinen Adagia ab 1508 voranstellte : \"Mihi vero tantus vere citraque fucum laudandi campus patebat quantus aliorum nemini ; tamen quoniam et mea simplicitas , tibi nequaquam ignota , non ab adulatione tantum , verumetiam ab omni blandiloquentiae specie vehementer abhorret et tua singularis modestia nihil minus pati solet quam laudes etiam modestissimas , praetermissis his ad adagiorum tractationem accedemus \" ( ASD II /1 26 , 111 -116 ) . .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1495", + "psc_text": "tam divinis Scripturis, quam saeculi litteris erudito, illud dignationem tuam admonitam volo, ne me putes in modum rustici Balatronis cuncta Origenis reprobare quae scripsit: quod in me criminantur ἀκαιροσπουδασταὶ ejus: et quasi Dionysium Philosophum arguant, subito mutasse sententiam: sed tantum prava dogmata repudiare. Scio enim aequali maledicto eos subjacere, qui bona mala dicunt; et illos qui mala bona judicant: qui faciunt amarum dulce, et dulce amarum (Isai. 5). Aut quae est tanta pertinacia, sic laudare alicujus doctrinam, ut sequare blasphemiam? 5. De secundo problemate tuo, Tertullianus in libris de Monogamia disseruit, 535 asserens, sanctos dici fidelium filios, quod quasi candidati sint fidei, et nullis idololatriae sordibus polluantur. Simulque considera, quod et vasa sacra in tabernaculo legimus, et caetera quae ad ritum caeremoniarum pertinent: cum utique sancta esse non possint, nisi ea quae sentiunt et venerantur Deum. Idioma igitur Scripturarum est, ut interdum sanctos pro mundis et purificatis atque expiatis nominent:", + "candidate_score": 0.63936, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_33", + "bdc_text": "In Laudem orantissimi praesulis , viri doctissimi , Ioachym Beldi Glaronensis Thaddaei Duni Locaruensis [ ! ] ἐγκώμιον , Basel , s. n. , 1545 ( Zürich ZB , 25.1404/7 ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1234", + "psc_text": "populi et posterioris? Et hoc agit tota disputatione, ut ante Levi et Aaron, sacerdos fuerit Melchisedech ex gentibus, cujus tantum praecedat meritum, ut futuris sacerdotibus Judaeorum, in lumbis benedixerit Abraham. Totumque quod sequitur in laudes Melchisedech, ad Christi typum referri, cujus profectus Ecclesiae sacramenta sunt. 5. Haec legi in Graecorum voluminibus, et quasi latissimos terrarum situs, in brevi tabella volui demonstrare, non extendens spatia sensuum atque tractatuum, sed quibusdam punctis atque compendiis infinita significans, ut in parva Epistola multorum simul disceres voluntates. Verum quia amanter interrogas, et universa quae didici, fidis auribus instillanda sunt, ponam et Hebraeorum opinionem: et ne quid desit curiositati, ipsa Hebraica verba subnecram UMELCHISEDEC MELEC SALEM MOSI LEHEM VAJAIN, UHU CHOEN LEEL ELION: VAIBAR CHEU VAIOMER BARUCH ABRAM LEEL ELION CONE SAMAIM VA ARES: UBARUCII EL ELION ESER MAGGEN SARACH BIADACH VAJETHEN LO MAASER MECCHOL (Gen. 14. 18). Quod interpretatur in Latinum hoc modo: Et Melchisedech", + "candidate_score": 0.63793, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_32_34", + "bdc_text": "Im August 1545 veröffentlichte Taddeo Duno eine Lobrede mit biographischen Angaben zu Joachim Bäldi : In Laudem orantissimi praesulis , viri doctissimi , Ioachym Beldi Glaronensis Thaddaei Duni Locaruensis [ ! ] ἐγκώμιον , Basel , s. n. , 1545 ( Zürich ZB , 25.1404/7 ; nicht im VD 16 ) . - Lit. :", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_773", + "psc_text": "instruit ac Titum, Philemonem pro fugitivo famulo (Onesimo) deprecatur. Super quo tacere melius puto, quam pauca scribere. Actus Apostolorum nudam quidem sonare videntur historiam, et nascentis Ecclesiae infantiam texere: sed si noverimus scriptorem eorum Lucam esse medicum, cujus « Laus est in Evangelio, » animadvertemus pariter omnia verba illius, animae languentis esse medicinam. Jacobus, Petrus, Joannes, Judas Apostoli, septem Epistolas ediderunt tam mysticas quam succinctas, et breves pariter et longas: breves in verbis, longas in sententiis, ut rarus sit qui non in earum lectione caecutiat [al. concutiatur ]. Apocalypsis Joannis tot habet sacramenta, quot verba. Parum dixi pro merito voluminis. Laus omnis inferior est: in verbis singulis multiplices latent intelligentiae. 9. Oro te, frater carissime, inter haec vivere, ista meditari, nihil aliud nosse, nihil quaerere, nonne tibi videtur jam hic in terris regni coelestis habitaculum? Nolo offendaris in Scripturis sanctis simplicitate, et quasi vilitate verborum, quae vel vitio interpretum, vel", + "candidate_score": 0.63749, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_7", + "bdc_text": "Quum vero nunc aliquantula ad te scribendi materia administrata sit , sepositis omnibus negotiis meis tibi ut amico singulari obsecundare placuit .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1126", + "psc_text": "« Habeo gratiam, quod pro subscripta salutatione, plenam mihi Epistolam reddidisti, sed breviorem multo quam ex te vellem suscipere, tali viro, a quo, tempora quantalibet occupet, nullus sermo prolixus est. Quanquam itaque nos negotiorum alienorum, eorumque saecularium, curis circumstemur ingentibus: tamen Epistolae tuae brevitati facile non ignoscerem, nisi cogitarem quam paucioribus verbis meis redderetur. Quare aggredere, quaeso, istam nobiscum litterariam collocutionem, ne multum ad nos disjungendos liceat absentiae corporali; quanquam simus in Domino spiritus unitate conjuncti, etiamsi ab stilo quiescamus, atque taceamus. Et libri quidem quos de horreo Dominico elaborasti, pene totum nobis te exhibent. Si enim propterea te non novimus, quia faciem corporis tui non vidimus, hoc modo nec ipse te nosti: nam tu quoque non vides eam. Si autem tibi non ob aliud notus es, nisi quia nosti animum tuum: et nos eum non mediocriter novimus in litteris tuis, in quibus benedicimus Domino, quod tibi, et nobis, omnibusque", + "candidate_score": 0.637458, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_20_22", + "bdc_text": "und Johannese vangelium ( 1543 ; BZD C 321 ) wie auch an die Schrift \"De Scripturae sanctae authoritate\" ( 1538 ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2364", + "psc_text": "dixisse referatur: Poenitentiam agite, appropinquavit enim regnum coelorum (Matth. 3. 1) . Unde a diebus praedicationis ejus, regnum coelorum vim patitur (Ibid. 11. 12); ut qui homo natus est. Angelus esse desideret; et terrenum animal, coeleste quaerat habitaculum. Lex enim et Prophetae usque ad Joannem prophetaverunt (Ibid. 13) : non quod Joannes Prophetarum sit finis et Legis, sed ille qui Joannis testimonio praedicatus est. Joannes autem secundum mysterium, quod in Malachia scriptum est (Cap. 4. v. 5), Ipse est Elias, qui venturus est (Matth. 11. 14) : non quod eadem anima (ut Haeretici suspicantur) et in Elia et in Joanne fuerit: sed quod eamdem habuerit 854 Sancti Spiritus gratiam, zona cinctus ut Elias, vivens in eremo ut Elias: persecutionem passus ab Herodiade, ut ille sustinuit ab Jezabel: ut quomodo Elias secundi praecursor adventus est, ita Joannes venturum in carne Dominum Salvatorem, non solum in eremo, sed etiam in matris utero", + "candidate_score": 0.637142, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_20_22", + "bdc_text": "und Johannese vangelium ( 1543 ; BZD C 321 ) wie auch an die Schrift \"De Scripturae sanctae authoritate\" ( 1538 ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1226", + "psc_text": "sed permansisse virtutis est. Nostra vicissim per Desiderium ( Puta Aquitanum Presbyt. ) missa suscipe. EPISTOLA LXXIII, AD EVANGELUM PRESBYTERUM. Auctoris 440 anonymi librum, qui Pontificem Melchisedec, non hominem, sed Spiritum Sanctum fuisse affirmabat, ex veterum Christianorum sententiis impugnat; ostenditque, illum revera hominem genere Chananaeum exstitisse; aut si Judaeis credatur, Sem primum filium Noe Patriarchae. 1. Lib. anonymum et absque auctore. --Misisti mihi volumen ἀνώνυμον ἀδέοσποτον et nescio, utrum tu de titulo nomen subtraxeris, an ille qui scripsit, ut periculum fugeret disputandi, auctorem noluerit confiteri. Quod cum legissem, intellexi famosissimam quaestionem super Pontifice Melchisedec illuc plurimis argumentis esse perductam, ut docere conatus sit, eum qui benedixerit tanto Patriarchae, divinioris fuisse naturae, nec de hominibus aestimandum. Et ad extremum ausus est dicere Spiritum Sanctum occurrisse Abrahae, et ipsum esse qui sub hominis figura visus sit. Quomodo autem Spiritus Sanctus, panem vinumque protulerit, et decimas praedae, quas Abraham victis quatuor regibus reportarat,", + "candidate_score": 0.636853, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_32_34", + "bdc_text": "Im August 1545 veröffentlichte Taddeo Duno eine Lobrede mit biographischen Angaben zu Joachim Bäldi : In Laudem orantissimi praesulis , viri doctissimi , Ioachym Beldi Glaronensis Thaddaei Duni Locaruensis [ ! ] ἐγκώμιον , Basel , s. n. , 1545 ( Zürich ZB , 25.1404/7 ; nicht im VD 16 ) . - Lit. :", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2125", + "psc_text": "fallaciter 775 vel suas litteras scribere, vel Dei sui sacramenta tractare. » 23. « Flagitas a me, ut aliquem saltem unum ostendam, cujus in hac re sententiam sita secutus, cum tu tam plures nominatim commemoraveris, qui te in eo, quod astruis praecesserunt; petens ut in eo, quod te reprehendo errantem, patiar te errare cum talibus; quorum ego fateor neminem legi; sed cum ferme sex, vel septem, horum quatuor auctoritatem tu quoque infringis. Nam Laodicenum, cujus nomen taces, de Ecclesia dicis nuper egressum; Alexandrum autem veterem haereticum; Origenem vero ac Dydimum reprehensos abs te, lego in recentioribus quaestionibus, quamvis Origenem mirabiliter ante laudaveris. Cum his ergo errare puto, quia nec te ipse patieris; quamvis hoc perinde dicatur ac si in hac sententia non erraverint. Nam quis est, qui se velit cum quolibet errare? Tres igitur restant, Eusebius Emisenus, Theodorus Heracleotes, et quem paulo post commemoras, Joannes, qui dudum in Pontificali gradu", + "candidate_score": 0.636416, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_28_30", + "bdc_text": "Oktober 1571 , ein Glarner Politiker , seit 1529 Beförderer der Reformation . Durch seine erste Ehe mit Elsbeth Göldli ( am 29 . Januar 1527 im Zürcher Großmünster )", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1228", + "psc_text": "precatorem: revolvi 441 Veterum libros, ut viderem quid singuli dicerent, et tibi quasi de multorum consilio, responderem. 2. Statimque in fronte Geneseos primam Homiliarum Origenis reperi scriptam de Melchisedech, in qua multiplici sermone disputans, illuc devolutus est, ut eum Angelum diceret. Iisdemque pene argumentis, quibus Scriptor tuus de Spiritu sancto, ille de supernis virtutibus est locutus. Transivi ad Didymum sectatorem ejus, et vidi hominem pedibus in magistri isse sententiam. Verti me ad Hippolytum, Irenaeum, Eusebium Caesariensem, et Emisenum, Apollinarem quoque, et Eustathium nostrum, qui primus Antiochenae Ecclesiae Episcopus contra Arium clarissima tuba bellicum cecinit: et deprehendi, horum omnium opiniones, diversis argumentationibus ac diverticulis ad unum compitum pervenisse, ut dicerent Melchisedech hominem fuisse Chananaeum, regem urbis Jerosolymae, quae primum Salem, postea Jebus, ad extremum Jerusalem appellata sit. Nec mirum esse, si Sacerdos Dei altissimi describatur absque circumcisione et legalibus caeremoniis, et genere Aaron: cum Abel quoque, et Enoch, et Noe placuerint", + "candidate_score": 0.636241, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_70_72", + "bdc_text": "non ab adulatione tantum , verum ab omni blandiloquentię specie meme fehlt in der Vorlage . vehementer abhorrere . Eciam tua singularis modestia nihil minus pati solet quam laudes eciam modestissimas Von \"Scribo haae\" bis \"modestissimas \" liegt ein fast wortgetreues Zitat aus Erasmus ' Widmungsepistel an William Blount vor , die Erasmus seinen Adagia ab 1508 voranstellte :", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2870", + "psc_text": "judicis perveniat, et eam quam non fecit misericordiam non inveniat; sed potius dimittendo atque dando mereatur sibi dimitti peccata, reddique promissa. » 21. « Multa dixi quibus tibi taedium fortassis inferrem, qui haec tamen quae approbas, non exspectas discere, quod ea docere consuevisti. Si quid autem est in eis, quantum ad rem ipsam pertinet: nam quali eloquio explicata sint, 1025 non nimis curo. Si quid ergo in eis est, quod eruditionem offendat tuam, quaeso ut rescribendo admoneas, et me corrigere non graveris. Infelix est enim qui non tantos et tam sanctos tuorum studiorum labores et digne honorat, et de his Domino Deo nostro, cujus munere talis es, gratias agit. Unde cum libentius debeam a quolibet discere quod inutiliter ignoro, quam promptius quoslibet docere quod scio; quanto justius abs te hoc caritatis debitum flagito, cujus doctrina in nomine et adjutorio Domini tantum in Latina lingua Ecclesiasticae litterae adjutae sunt, quantum nunquam", + "candidate_score": 0.632992, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_0_2", + "bdc_text": "Salutem et pacem a domino . Te , vir ornatissime , cum tua familia feliciter valere perquam gratissimum foret , quia ego bene valeo . Miraris fortasse , cur ego tam diu nihil mearum literarum ad te miserimDer letzte bekannte Brief Brunners an Bullinger stammt vom 23 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1126", + "psc_text": "« Habeo gratiam, quod pro subscripta salutatione, plenam mihi Epistolam reddidisti, sed breviorem multo quam ex te vellem suscipere, tali viro, a quo, tempora quantalibet occupet, nullus sermo prolixus est. Quanquam itaque nos negotiorum alienorum, eorumque saecularium, curis circumstemur ingentibus: tamen Epistolae tuae brevitati facile non ignoscerem, nisi cogitarem quam paucioribus verbis meis redderetur. Quare aggredere, quaeso, istam nobiscum litterariam collocutionem, ne multum ad nos disjungendos liceat absentiae corporali; quanquam simus in Domino spiritus unitate conjuncti, etiamsi ab stilo quiescamus, atque taceamus. Et libri quidem quos de horreo Dominico elaborasti, pene totum nobis te exhibent. Si enim propterea te non novimus, quia faciem corporis tui non vidimus, hoc modo nec ipse te nosti: nam tu quoque non vides eam. Si autem tibi non ob aliud notus es, nisi quia nosti animum tuum: et nos eum non mediocriter novimus in litteris tuis, in quibus benedicimus Domino, quod tibi, et nobis, omnibusque", + "candidate_score": 0.631856, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_30_32", + "bdc_text": "Januar 1527 im Zürcher Großmünster ) war er Schwiegersohn des Großen Rats von Zürich , Jörg Göldli ( gest. 1537/38 ). 1542-1544 Landvogt zu Locarno. 1548-1553 Landmann von Glarus . Im August 1545 veröffentlichte Taddeo Duno eine Lobrede mit biographischen Angaben zu Joachim Bäldi :", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1057", + "psc_text": "Abraham mittens ad uxorem quaerendam filio suo Isaac, dicit Majori domus suae. « Pone manum tuam super femore meo, et adjurabo te per Dominum Deum coeli » (Gen. 24. 2). Non dubium quin per eum qui de ejus semine erat nasciturus. Jacob postquam luctatus est cum homine, qui ei apparuerat ad torrentem Jaboc, Mesopotamia derelicta, et terram Repromissionis ingrediens, non ante Israel sortitus est nomen, quam nervus femoris ejus emarcuit. Et ad filium: « Non deficiet princeps ex Juda, neque dux de femoribus 381 ejus » (Gen. 49. 50). Et rursum ipse moriturus, Joseph adjurat in femore suo, ne eum in Aegypto sepeliat. In Judicum quoque libro legimus: « Gedeoni erant filii septuaginta, qui egressi sunt de femoribus ejus » (Judic. 8. 30). In Cantico Canticorum dicitur, « Ecce lectulus Salomonis, sexaginta potentes in circuitu ejus de potentibus Israel, omnes tenentes gladios, docti ad bellum, vir et gladius ejus super", + "candidate_score": 0.631698, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_50_52", + "bdc_text": "Meyer , Locarno 164. 167-169 ; Serafino Mazzetti , Repertorio di tutti i professori antichi e moderni . . . di Bologna , Bologna 1847 , S. 177 ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_650", + "psc_text": "Aristotelis, non περὶ ἑρμηνείας ( Praedicamenta De Interpretatione ), non ἀναλυτικὰ ( Resolutiones ), non saltem Ciceronis τόπους, sed per imperitorum circulos, muliercularumque συμπόσια ( Compotationes ), syllogismos ἀσυλλογίστους texere, et quasi sophismata nostra callida argumentatione dissolvere. Stultus ego qui me putaverim haec absque Philosophis scire non posse; qui meliorem stili partem eam legerim, quae deleret, quam quae scriberet. Frustra 237 ergo Alexandri verti Commentarios: nequidquam me doctus magister per εἰσαγωγήν Porphyrii introduxit ad Logicam: et, ut humana contemnam, sine causa Gregorium Nazianzenum et Didymum in Scripturis sanctis catechistas habui: nihil mihi profuit Hebraeorum eruditio, et ab adolescentia usque ad hanc aetatem quotidiana in Lege, Prophetis, Evangeliis, Apostolisque meditatio. 2. Inventus est homo absque praeceptore perfectus πνευματοφόρος, καὶ αὐτοδίδακτος, qui eloquentia Tullium, argumentis Aristotelem, prudentia Platonem, eruditione Aristarchum, multitudine librorum Chalcenterum, Didymum scientia Scripturarum, omnesque sui temporis vincat Tractatores. Denique dicitur materiam poscere: et Carneadis aliquid referens, in utramque partem,", + "candidate_score": 0.62987, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_70_72", + "bdc_text": "non ab adulatione tantum , verum ab omni blandiloquentię specie meme fehlt in der Vorlage . vehementer abhorrere . Eciam tua singularis modestia nihil minus pati solet quam laudes eciam modestissimas Von \"Scribo haae\" bis \"modestissimas \" liegt ein fast wortgetreues Zitat aus Erasmus ' Widmungsepistel an William Blount vor , die Erasmus seinen Adagia ab 1508 voranstellte :", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3099", + "psc_text": "virtutum omnium: nihilque est quod nos ita et hominibus gratos et Deo faciat, quam si vitae merito magni, humilitate infimi simus. Propter quod Scriptura dicit: Quanto magnus es, humilia te in omnibus, et coram Deo invenies gratiam (Eccli. 3. 20) . Et Dominus loquitur per Prophetam: Super quem alium requiescam, nisi super humilem, et quietum, et trementem verba mea (Isai. 66. 2) ? Verum tu eam humilitatem sequere: non quae ostenditur, atque simulatur gestu corporis, aut fracta voce verborum, sed quae puro affectu cordis exprimitur. Aliud est enim virtutem habere, aliud virtutis similitudinem: aliud est rerum umbram sequi, aliud veritatem. Multo deformior illa est superbia, quae sub quibusdam humilitatis signis latet. Nescio enim quomodo turpiora sunt vitia, quae virtutum specie celantur. 21. Nulli te unquam de generis nobilitate praeponas, neque obscuriores quasque et humiliore loco natas, te inferiores putes. Nescit religio nostra personas accipere: nec conditiones hominum, sed animos inspicit", + "candidate_score": 0.628103, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_29", + "bdc_text": "Durch seine erste Ehe mit Elsbeth Göldli ( am 29 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_241", + "psc_text": "uno spiritu. Non est sponsus tuus arrogans, non superbus, Aethiopissam duxit uxorem: statim ut volueris sapientiam audire veri Salomonis, et ad eum veneris, confitebitur tibi cuncta quae novit, et inducet te rex in cubiculum suum, et mirum in modum colore mutato, sermo tibi ille conveniet: Quae est ista, quae ascendit dealbata (Cant. 3. 6. et 8. 5) . 2. Dominae virgines vocandae. --Haec idcirco, mi Domina Eustochium, scribo (Dominam quippe vocare debeo sponsam Domini mei) ut ex ipso principio lectionis agnosceres, non me nunc laudem Virginitatis esse dicturum, quam probasti optimam, et consecuta es: nec enumeraturum molestias nuptiarum, quomodo uterus intumescat, infans vagiat, cruciet pellex, domus cura sollicitet, et omnia quae putantur bona, mors extrema praecidat. Habent enim et maritatae ordinem suum, honorabiles nuptias, et cubile immaculatum (Hebr. 13); sed ut intelligeres tibi exeunti de Sodoma, timendum esse Lot uxoris exemplum (Genes. 19). Nulla est enim in hoc libello adulatio.", + "candidate_score": 0.627836, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_51_53", + "bdc_text": "Serafino Mazzetti , Repertorio di tutti i professori antichi e moderni . . . di Bologna , Bologna 1847 , S. 177 ; Valdemiro Bonari , I cappuccini della provincia milanese , Bd. 1/2 , Cremona 1898 , S. 34 ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1734", + "psc_text": "non provoces. Nos nostra habuimus tempora, et cucurrimus quantum potuimus: nunc te currente et longa spatia transmeante, nobis debetur otium: simulque (ut cum honore tuo et venia dixerim) ne solus mihi de Poetis aliquid proposuisse videaris, memento Daretis et Entelli (Virgil. 5. Aeneid.), et vulgaris proverbii: quod bos lassus fortius figat pedem. Tristes haec dictavimus: utinam mereremur complexus tuos, et collatione mutua vel doceremus aliqua, vel disceremus. 3. Misit mihi temeritate solita, sua maledicta Calpurnius, cognomento Lanarius, quae ad Africam quoque studio ejus didici pervenisse. Ad quae breviter ex parte respondi, et libelli ejus vobis misi exemplaria, latius opus, cum opportunum fuerit, primo missurus tempore: in quo illud cavi, ne in quoquam existimationem laederem Christianam; sed tantum ut delirantis imperitique mendacium ac vecordiam confutarem. Memento mei, sancte et venerabilis Papa. Vide quantum te diligam, ut ne provocatus quidem voluerim respondere: nec credam tuum esse, quod in altero forte reprehenderem. Frater", + "candidate_score": 0.627282, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_92", + "bdc_text": "Vale , decus eximiumVgl . Catull , Carmina , 64 , 320 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2478", + "psc_text": "6) ? Samuel quondam plangebat Saulem (1. Reg. 15), quia superbiae vulnera poenitentiae medicamine non curabat. 891 Et Paulus lugebat Corinthios, qui fornicationis maculas lacrymis delere nolebant (1. Cor. 5 2; et 2. Cor. 2. 1). Unde et Ezechiel librum devorat scriptum intus et foris, carmine, et planctu, et vae (Ezech. 2. 9. et 3. 1). Carmine, super laude justorum: planctu, super poenitentibus, vae, super his de quibus scriptum est: Cum venerit impius in profundum malorum, contemnit (Prov. 18. 3) . Quos ostendit Isaias, dicens: Vocavit Dominus sabaoth in die illa ad fletum et planctum et decalvationem et accinctionem ciliciorum: ipsi autem fecerunt laetitiam et exultationem, mactantes vitulos, et occidentes oves, ut comederent carnes dicentes: Manducemus, et bibamus, cras enim moriemur (Isai. 22. 12. 13) . De quibus et Ezechiel loquitur: Et tu fili hominis dic domui Israel, sic locuti estis, dicentes: Errores nostri et iniquitates nostrae super nos erunt,", + "candidate_score": 0.626413, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_70_72", + "bdc_text": "non ab adulatione tantum , verum ab omni blandiloquentię specie meme fehlt in der Vorlage . vehementer abhorrere . Eciam tua singularis modestia nihil minus pati solet quam laudes eciam modestissimas Von \"Scribo haae\" bis \"modestissimas \" liegt ein fast wortgetreues Zitat aus Erasmus ' Widmungsepistel an William Blount vor , die Erasmus seinen Adagia ab 1508 voranstellte :", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_832", + "psc_text": "Paulo zelus, in Joanne virginitas, in caeteris caetera. Cum autem rerum omnium finis advenerit, tunc omnia in omnibus erit, ut singuli Sanctorum omnes virtutes habeant, ut sit Christus totus in cunctis. EPISTOLA LVI AUGUSTINI AD HIERONYMUM. Augustinus Hieronymo de nova post LXX. veteris Testamenti versione, deque Petro reprehenso a Paulo ad Galat. 2. expostulans de suscepto hinc patrocinio mendacii officiosi. Domino dilectissimo, et cultu sincerissimae caritatis obsequendo atque amplectendo fratri et Compresbytero HIERONYMO AUGUSTINUS. 1. « Nunquam aeque quisquam tam facile cuilibet innotuit, quam mihi tuorum 301 in Domino studiorum quieta laetitia, et vere exercitatio liberalis. Quanquam ergo percupiam omnino te nosse, tamen exiguum quiddam tui minus habeo, praesentiam videlicet corporis: quam ipsam etiam postea quam te beatissimus nunc Episcopus, tunc vero jam Episcopatu dignus, frater Alypius vidit, remeansque a me visus est, negare non possum, magna ex parte mihi esse relatu ejus impressam: et ante reditum cum te ille", + "candidate_score": 0.6259, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_69_71", + "bdc_text": "laudandi te campus pateret quidem maxime , sed mea simplicitas tibi non ignota est ; non ab adulatione tantum , verum ab omni blandiloquentię specie meme fehlt in der Vorlage . vehementer abhorrere .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_885", + "psc_text": "illud haberemus: Scio, quod nescio; et alterius sapientis ( Chilonis ut putatur): Teipsum intellige. VENERATIONI mihi semper fuit non verbosa rusticitas, sed sancta simplicitas. Qui in sermone imitari 318 se dicit Apostolus, prius imitetur virtutes in vita illorum, in quibus loquendi simplicitatem excusabat sanctimoniae magnitudo; et syllogismos Aristotelis, contortaque Chrysippi acumina, resurgens mortuus confutabat. Caeterum ridiculum, si quis e nobis manens inter Croesi opes, et Sardanapali delicias, de sola rusticitate se jactet: QUASI OMNES latrones, et diversorum criminum rei, diserti sint: et cruentos gladios, Philosophorum voluminibus, ac non arborum truncis occulant. 13. Excessi mensuram epistolae, sed non excessi doloris modum. Nam qui falsarius vocor; et inter muliercularum radios et textrina dilanior, contentus sum crimen abnuere, non referre. Unde arbitrio tuo cuncta permitto; ut legas ipsam epistolam, tam Graecam quam Latinam: et illico intelliges accusatorum meorum naenias, et probrosas querelas. Porro mihi sufficit amicum instruxisse carissimum: et in cellula latitantem diem", + "candidate_score": 0.625153, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_2_4", + "bdc_text": "Miraris fortasse , cur ego tam diu nihil mearum literarum ad te miserimDer letzte bekannte Brief Brunners an Bullinger stammt vom 23 . August 1540 ( HBBW X , Nr. 1416 ) . . Coniectaris haud dubie me Endymionis somnum dormire , Adagia , 1 , 9 , 63 ( ASD II /2 384f , Nr. 863 ) .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_428", + "psc_text": "manuum tuarum, ut ambiguitatem prioris sermonis effugerent. 6. Cum haec furtivis, ut aiunt, operis ad lucubratiunculam velox notarii manus me dictante signaret, et plura dicere cogitarem, jam ferme quarta noctis hora excesserat, et repente stimulis quibusdam dolentis stomachi suscitatus, in orationem prorupi, ut saltem reliquo horarum spatio, subrepente somno, frustraretur infirmitas. EPISTOLA XXXV. DAMASI PAPAE AD HIERONYMUM. Hieronymum, cujus scripta multa se cum aviditate legere profitetur, enixe Damasus rogat, ut subjectis V. quaestionibus ex Veteri Testamento respondeat. Dilectissimo filio HIERONYMO DAMASUS. 1. « Dormientem te, et longo jam tempore legentem potius, quam scribentem, quaestiunculis ad te missis excitare disposui: non quo et legere non debeas: hoc enim veluti quotidiano cibo alitur et pinguescit oratio: sed quod lectionis fructus sit iste, si scribas. Itaque quoniam et heri tabellario ad me remisso, nullas 159 te jam epistolas habere dixisti, exceptis his, quas aliquando in eremo dictaveras, quasque tota aviditate legi atque descripsi:", + "candidate_score": 0.622924, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_12", + "bdc_text": "tuos non incassos et inanes hactenus fuisse , quibus cottidie gloriam Christi sparsim propagari et augeri videmus iis praecipue in locis , ubi minime sperabamus , nempe Italię partibus .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1746", + "psc_text": "in Graeco aliud inveniatur, ut inde aliquid proferri aut probari dubitetur. Brevem putabam futuram hanc epistolam: sed nescio quomodo ita mihi dulce factum est in ea progredi, ac si tecum loquerer. Sed obsecro te per Dominum, ne te pigeat ad omnia respondere, et praestare mihi, quantum potueris, praesentiam tuam. 638 EPISTOLA CV. AD AUGUSTINUM. Expostulat de Augustini Epistola per Italiam sparsa, qua taxabatur locus non recte a se expositus in Epistola ad Galatas. Domino vere Sancto et Beatissimo Papae AUGUSTINO HIERONYMUS, in Domino salutem. 1. Crebras ad me epistolas dirigis, et saepe compellas, ut respondeam cuidam Epistolae tuae, cujus ad me, ut ante jam scripsi, per fratrem Sysinnium Diaconum exemplaria pervenerunt absque suscriptione tua; et quam primum per fratrem Profuturum, secundo per quemdam alium te misisse significas: et interim Profuturum retractum de itinere, et Episcopum constitutum, veloci morte subtractum: illum cujus nomen retices, maris timuisse discrimina, et navigationis mutasse consilium.", + "candidate_score": 0.620442, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_29_31", + "bdc_text": "Durch seine erste Ehe mit Elsbeth Göldli ( am 29 . Januar 1527 im Zürcher Großmünster ) war er Schwiegersohn des Großen Rats von Zürich , Jörg Göldli ( gest. 1537/38 ). 1542-1544 Landvogt zu Locarno. 1548-1553 Landmann von Glarus .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1057", + "psc_text": "Abraham mittens ad uxorem quaerendam filio suo Isaac, dicit Majori domus suae. « Pone manum tuam super femore meo, et adjurabo te per Dominum Deum coeli » (Gen. 24. 2). Non dubium quin per eum qui de ejus semine erat nasciturus. Jacob postquam luctatus est cum homine, qui ei apparuerat ad torrentem Jaboc, Mesopotamia derelicta, et terram Repromissionis ingrediens, non ante Israel sortitus est nomen, quam nervus femoris ejus emarcuit. Et ad filium: « Non deficiet princeps ex Juda, neque dux de femoribus 381 ejus » (Gen. 49. 50). Et rursum ipse moriturus, Joseph adjurat in femore suo, ne eum in Aegypto sepeliat. In Judicum quoque libro legimus: « Gedeoni erant filii septuaginta, qui egressi sunt de femoribus ejus » (Judic. 8. 30). In Cantico Canticorum dicitur, « Ecce lectulus Salomonis, sexaginta potentes in circuitu ejus de potentibus Israel, omnes tenentes gladios, docti ad bellum, vir et gladius ejus super", + "candidate_score": 0.618403, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_83", + "bdc_text": "a me Apologiam quandam non ita pridem aeditam tuo nomine , Zu denken ist an Bullingers erste Widerlegung des Cochläus ( s.", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_365", + "psc_text": "Scripturis respersa memorasti. 2. Ad quod nos, quia dictandi angustia coarctamur, breviter respondemus, sive Septuaginta Interpretes, sive Apostolos id curasse, ut quoniam prima Ecclesia ex Judaeis fuerat congregata, nihil ad credentium scandalum innovarent: sed ita ut a parvo imbiberant, traderent. Postea vero quam in universas gentes, Evangelii dilatatus est sermo, non potuisse semel suscepta mutari. Licet et illud in libris suis, quos ἐξηγητικοὺς vocant, Origenes asserat, propter vernaculum linguae uniuscujusque idioma, non posse ita apud alios sonare, ut apud suos dicta sunt; et multo melius esse non interpretata ponere, quam vim eorum interpretatione tenuare. 3. Igitur ALLELUIA exprimitur, Laudate Dominum, JA quippe apud hebraeos unum de decem Dei nominibus est. Et in illo Psalmo ubi legimus: « Laudate Dominum, quoniam bonus est Psalmus (Ps. 146. 1); apud Hebraeos legitur, ALLELUIA CHI TOB ZAMMER. 4. AMEN vero Aquila πεπιστωμένως exprimit, quod nos, fideliter, possumus dicere, ductum adverbium ex nomine fidei Amen", + "candidate_score": 0.617727, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_64", + "bdc_text": "cui etiam eo lubentius sum obsequtus , quod sperem ecclesię Christi plurimum profuturum .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2075", + "psc_text": "ingrediens, Domini misericordia et tuis precibus reservatus sum. Ad hoc forsitan ut implerem praeceptum tuum, et volumen disertissimum, quod Scripturarum floribus texuisti, eadem qua a te scriptum est gratia verterem; licet imbecillitas corporis et animi moeror, ingenii quoque acumen obtuderit, et verba prono cursu labentia velut quibusdam obicibus retardarit. 2. Mirati sumus in opere tuo utilitatem omnium Ecclesiarum, ut discant qui ignorant, eruditi testimoniis Scripturarum, qua debeant veneratione Sancta suscipere, et altaris Christi ministerio deservire; sacrosque calices, et sancta velamina, et caetera, quae ad cultum Dominicae pertinent Passionis, non quasi inania, et sensu carentia sanctimoniam non habere; sed ex consortio Corporis et Sanguinis Domini eadem qua Corpus ejus et Sanguis majestate veneranda. 3. Suscipe igitur Librum tuum, imo meum, et ut verius loquar, nostrum: cumque mihi faveris, tuus fautor eris. Tibi enim meum sudavit ingenium, et facundiam graecam latinae linguae volui paupertate pensare. Neque vero ut diserti interpretes faciunt, verbum", + "candidate_score": 0.615959, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_1_3", + "bdc_text": "Te , vir ornatissime , cum tua familia feliciter valere perquam gratissimum foret , quia ego bene valeo . Miraris fortasse , cur ego tam diu nihil mearum literarum ad te miserimDer letzte bekannte Brief Brunners an Bullinger stammt vom 23 . August 1540 ( HBBW X , Nr. 1416 ) . .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1993", + "psc_text": "tanquam audacem Daretem coepisse pulsari atque versari: nunc tamen eis ipsis respondebo litteris tuis, quas mihi per sanctum filium nostrum Asterium jam [al. abest jam ] mittere dignatus es, in quibus multa in me comperi tuae benevolentissimae caritatis, et rursus quaedam nonnullius a me tuae offensionis indicia. Itaque ubi mulcebar legens, ibi continuo feriebar: hoc sane vel maxime admirans, quod cum te dicas exemplaribus litterarum mearum ideo non temere putavisse credendum, ne forte, te respondente, laesus juste expostularem, quod probare ante debuisses, meum esse sermonem, et sic rescribere; postea jubeas, si mea est epistola, aperte me scribere, aut mittere exemplaria veriora, ut absque ullo rancore stomachi, in Scripturarum disputatione versemur. Quo pacto enim possumus in hac disputatione sine rancore versari, si me laedere paras? aut si non paras, quomodo ego, te non laedente, abs te laesus juste expostularem 730 quod probare ante debuisses meum esse sermonem, et sic rescribere, hoc", + "candidate_score": 0.614936, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_1_3", + "bdc_text": "Te , vir ornatissime , cum tua familia feliciter valere perquam gratissimum foret , quia ego bene valeo . Miraris fortasse , cur ego tam diu nihil mearum literarum ad te miserimDer letzte bekannte Brief Brunners an Bullinger stammt vom 23 . August 1540 ( HBBW X , Nr. 1416 ) . .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_29", + "psc_text": "pompaticis ferculis corusca ex sarcinis metalla radient. Caritas non potest comparari. Dilectio pretium non habet. Amicitia quae desinere potest, vera nunquam fuit. Vale in Christo. EPISTOLA IV. AD FLORENTIUM. Superiorem Epistolam Ruffino reddendam isti ad Florentium jungit, eumque Jerosolymae degentem, quod multorum pauperum necessitatibus subveniret, plurimum laudat: tum Ruffini etiam laudes admiscet. 1. Quantus Beatitudinis tuae rumor diversa populorum ora compleverit, hinc poteris aestimare, quod ego te ante incipio amare, quam nosse. Ut enim ait Apostolus, quorumdam hominum peccata manifesta sunt, praecedentia ad judicium (I. Tim. 5) : ita e contrario tuae dilectionis fama dispergitur, ut non tam laudandus sit ille qui te amat, quam scelus putetur facere ille qui non amat. Praetermitto innumerabiles, in quibus Christum sustentasti, pavisti, vestisti, visitasti. Heliodori fratris a te adjuta necessitas mutorum etiam potest ora laxare, quibus gratiis, quo ille praeconio peregrinationis incommoda a te fota referebat? Ita ut ego ille tardissimus, quem intolerabilis", + "candidate_score": 0.614725, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_92", + "bdc_text": "Vale , decus eximiumVgl . Catull , Carmina , 64 , 320 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1866", + "psc_text": "mali differentiam? Si sollicita provides, ne filia percutiatur a vipera; cur non eadem cura provideas, ne feriatur a malleo universae terrae (Jer. 50. 23) ; ne bibat de aureo calice Babylonis; ne egrediatur cum Dina, et velit videre filias regionis alienae (Gen. 34. 1), ne ludat pedibus, ne trahat tunicas? Venena non dantur, nisi melle circumlita, et vitia non decipiunt, nisi sub specie umbraque virtutum. Et quomodo, inquies, peccata patrum filiis non redduntur, nec filiorum parentibus; sed anima, quae peccaverit, ipsa morietur (Ezech. 18. 20) ? Hoc de his dicitur, qui possunt sapere, de quibus in Evangelio scriptum est: Aetatem habet, loquatur pro se (Joan. 9. 21) . Qui autem parvulus est, et sapit ut parvulus, donec ad annos sapientiae veniat, et Pythagorae littera eum perducat ad bivium, tam bona ejus quam mala parentibus imputantur. Nisi forte aestimas Christianorum filios, si baptisma non acceperint, ipsos tantum reos esse peccati, et", + "candidate_score": 0.614531, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_6", + "bdc_text": "Quo hanc declinem suspitionem , libuit literulas , saltim aliquas , mittere , quibus excusationis tuę causam praetenderem , nempe nullam hactenus argumenti rationem pre manibus fuisse .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1994", + "psc_text": "veriora, ut absque ullo rancore stomachi, in Scripturarum disputatione versemur. Quo pacto enim possumus in hac disputatione sine rancore versari, si me laedere paras? aut si non paras, quomodo ego, te non laedente, abs te laesus juste expostularem 730 quod probare ante debuisses meum esse sermonem, et sic rescribere, hoc est et sic laedere? Nisi enim rescribendo laesisses, ego juste expostulare non possem. Proinde cum ita rescribis, ut laedas, quis locus nobis relinquitur in disputatione Scripturarum sine ullo rancore versandi? Ego quidem absit ut laedar, si mihi certa ratione volueris et potueris demonstrare illud ex epistola Apostoli, vel quid aliud Scripturarum sanctarum te verius intellexisse, quam me: imo vero absit, ut non cum gratiarum actione lucris meis deputem, SI FUERO TE docente instructus, aut emendante correctus. 2. « Verumtamen tu, mihi frater carissime, nisi te putares laesum scriptis meis, non me putares laedi posse rescriptis tuis. Nullo enim modo id", + "candidate_score": 0.613191, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_6", + "bdc_text": "Quo hanc declinem suspitionem , libuit literulas , saltim aliquas , mittere , quibus excusationis tuę causam praetenderem , nempe nullam hactenus argumenti rationem pre manibus fuisse .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1732", + "psc_text": "tuae, licet stylus et ἐπιχειρήματα tua mihi viderentur: tamen non temere exemplaribus litterarum credendum putavi; ne forte me respondente, laesus juste expostulares, quod probare ante debuissem tuum esse sermonem, et sic rescribere. Accessit ad moram sanctae et venerabilis Paulae longa infirmitas. Dum enim languenti multo tempore assideremus [al. assidemus ], pene epistolae tuae, vel ejus qui sub tuo nomine scripserat, obliti sumus, memores illius versiculi: Musica in luctu importuna narratio (Eccli. 22. 6) . Itaque si tua est epistola, aperte scribe, vel mitte exemplaria veriora: ut absque ullo rancore stomachi in Scripturarum disputatione 633 versemur: et vel nostrum emendemus errorem, vel alium frustra reprehendisse doceamus. 2. Absit autem a me, ut quidquam de libris tuae beatitutidinis attingere audeam. Sufficit enim mihi probare mea, et aliena non carpere. Caeterum optime novit prudentia tua, unumquemque in suo sensu abundare, et puerilis esse jactantiae, quod olim adolescentuli facere consueverant, accusando illustres viros, suo", + "candidate_score": 0.611814, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_1_3", + "bdc_text": "Te , vir ornatissime , cum tua familia feliciter valere perquam gratissimum foret , quia ego bene valeo . Miraris fortasse , cur ego tam diu nihil mearum literarum ad te miserimDer letzte bekannte Brief Brunners an Bullinger stammt vom 23 . August 1540 ( HBBW X , Nr. 1416 ) . .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2014", + "psc_text": "EPISTOLA CXI AUGUSTINI AD PRAESIDIUM. Praesidium rogat Augustinus, ut superiorem epistolam curet Hieronymo reddendam, utque sibi eumdem suis etiam litteris placet. Domino beatissimo, et merito venerando fratri, et consacerdoti PRAESIDIO, AUGUSTINUS in Domino salutem. 1. « Sicut praesens rogavi sinceritatem tuam, nunc quoque commoneo, ut litteras meas sancto fratri et compresbytero nostro Hieronymo mittere non graveris. Ut autem noverit caritas tua, quemadmodum etiam tu illi pro mea causa scribere debeas, misi exemplaria litterarum et mearum ad ipsum, et ad me ipsius. Quibus lectis pro tua sancta prudentia facile videas [al. videbis ] et modum meum, quem servandum putavi, et motum ejus, quem non frustra timui. Aut si ego quod non debui, aut quomodo non debui, aliquid scripsi, non ad illum de me, sed ad meipsum potius fraterna dilectione mitte sermonem; quo correctus petam, ut ignoscat, si meam culpam ipse cognovero. » EPISTOLA CXII HIERONYMI AD AUGUSTINUM. Respondet tandem Hieronymus ad", + "candidate_score": 0.6112, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_6", + "bdc_text": "Quo hanc declinem suspitionem , libuit literulas , saltim aliquas , mittere , quibus excusationis tuę causam praetenderem , nempe nullam hactenus argumenti rationem pre manibus fuisse .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1461", + "psc_text": "compleverit: illud oblique agens, etiam te simili ratione sentire. Purga ergo suspiciones hominum, et convince criminantem, ne si dissimulaveris, consentire videaris. EPISTOLA LXXXIV. Respondens superiori Epistolae, exponit, quo animo legerit, laudaritque Origenem, quem ab omnibus legi cupiat, si fieri possit absque periculo pietatis: et aemulorum calumnias refellit, ac suspiciones hominum diluit. Coactusque prodit errores Origenis, quos frustra conabantur defendere, qui suam haeresim illius praetextu defendere studebant. HIERONYMUS PAMMACHIO ET OCEANO Fratribus Salutem. 1. Schedulae quas misistis, honorifica me affecere contumelia, sic ingenium praedicantes, ut fidei tollerent veritatem. Et quia eadem et Alexandriae et Romae, et in toto pene orbe boni homines super meo nomine jactare consueverunt; et tantum me diligunt, ut sine me haeretici esse non possint, omittam personas: rebus tantum et criminibus respondebo. Neque enim causae prodest maledicentibus remaledicere, et adversarios talione mordere, cui praecipitur malum pro malo non reddere, sed vincere in bono malum (Rom. 12; et 1.", + "candidate_score": 0.610728, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_68_70", + "bdc_text": "et adulatione ; laudandi te campus pateret quidem maxime , sed mea simplicitas tibi non ignota est ; non ab adulatione tantum , verum ab omni blandiloquentię specie meme fehlt in der Vorlage .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2870", + "psc_text": "judicis perveniat, et eam quam non fecit misericordiam non inveniat; sed potius dimittendo atque dando mereatur sibi dimitti peccata, reddique promissa. » 21. « Multa dixi quibus tibi taedium fortassis inferrem, qui haec tamen quae approbas, non exspectas discere, quod ea docere consuevisti. Si quid autem est in eis, quantum ad rem ipsam pertinet: nam quali eloquio explicata sint, 1025 non nimis curo. Si quid ergo in eis est, quod eruditionem offendat tuam, quaeso ut rescribendo admoneas, et me corrigere non graveris. Infelix est enim qui non tantos et tam sanctos tuorum studiorum labores et digne honorat, et de his Domino Deo nostro, cujus munere talis es, gratias agit. Unde cum libentius debeam a quolibet discere quod inutiliter ignoro, quam promptius quoslibet docere quod scio; quanto justius abs te hoc caritatis debitum flagito, cujus doctrina in nomine et adjutorio Domini tantum in Latina lingua Ecclesiasticae litterae adjutae sunt, quantum nunquam", + "candidate_score": 0.60958, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_51", + "bdc_text": "Serafino Mazzetti , Repertorio di tutti i professori antichi e moderni . . .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2795", + "psc_text": "erubescebat discere, qui docere consueverat. Me autem potius magistrum audire, quam velut magistrum delectat audiri. Recolo enim quid dixerit eis, quos prae caeteris elegit: Vos autem, inquit, nolite vocari ab hominibus Rabbi: unus est enim magister vester, Christus (Matth. 23. 8) . Nec alius docuit Moysen etiam per Jetro, nec alius Cornelium etiam per priorem Petrum, nec alius Petrum etiam per posteriorem Paulum. A quocumque enim verum illo donante dicitur, qui est ipsa veritas. Quod si ideo adhuc ista nescimus, et ea neque orando, neque legendo, neque cogitando et ratiocinando invenire potuimus, ut probemus non solum indoctos quanta caritate doceamus, verum a doctis etiam quanta humilitate discamus? » 10. « Doce ergo, quaeso, quod doceam, doce quod teneam, et dic mihi, si animae singillatim in singulis hodieque nascentibus, fiunt, ubi in parvulis peccent, ut indigeant in sacramento Christi remissione peccati, peccantes in Adam, ex quo caro est propagata 1004 peccati:", + "candidate_score": 0.604705, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_55_57", + "bdc_text": "Nuova Rivista Storica 57 , 1973 , 410-423 ( auch in : ders. , Studi sulla Riforma in Italia , Firenze 1987 , S. 207-218 ; mit weiterer Lit. ) ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_881", + "psc_text": "si a diligenti lectore Translationi veteri conferatur: et tamen jure Septuaginta Editio obtinuit in Ecclesiis, vel quia prima est, et ante Christi facta adventum, vel quia ab Apostolis (in quibus tamen ab Hebraico non discrepat) usurpata. Aquila autem proselytus et contentiosus interpres, qui non solum verba, sed etymologias quoque verborum transferre conatus est, jure projicitur a nobis. Quis enim pro frumento et vino et oleo, possit, vel legere, vel intelligere, χεῦμα, ὀπωρισμόν, ϛιλπνότητα, quod nos possumus dicere « fusionem, pomationemque, » et « splendentiam. » Aut quia Hebraei non solum habent ἄρθρα, sed et πρόαρθρα, ille κακοζήλως, et syllabas interpretatur, et litteras dicitque σὺν τόν οὐρανόν καὶ σὺν τήν γήν, quod Graeca et Latina lingua omnino non recipit; cujus rei exemplum ex nostro sermone capere possumus. Quanta enim apud Graecos bene dicuntur, quae si ad verbum transferamus, 317 in Latino non resonant: et e regione, quae apud nos placent si", + "candidate_score": 0.59988, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_2", + "bdc_text": "Miraris fortasse , cur ego tam diu nihil mearum literarum ad te miserimDer letzte bekannte Brief Brunners an Bullinger stammt vom 23 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1732", + "psc_text": "tuae, licet stylus et ἐπιχειρήματα tua mihi viderentur: tamen non temere exemplaribus litterarum credendum putavi; ne forte me respondente, laesus juste expostulares, quod probare ante debuissem tuum esse sermonem, et sic rescribere. Accessit ad moram sanctae et venerabilis Paulae longa infirmitas. Dum enim languenti multo tempore assideremus [al. assidemus ], pene epistolae tuae, vel ejus qui sub tuo nomine scripserat, obliti sumus, memores illius versiculi: Musica in luctu importuna narratio (Eccli. 22. 6) . Itaque si tua est epistola, aperte scribe, vel mitte exemplaria veriora: ut absque ullo rancore stomachi in Scripturarum disputatione 633 versemur: et vel nostrum emendemus errorem, vel alium frustra reprehendisse doceamus. 2. Absit autem a me, ut quidquam de libris tuae beatitutidinis attingere audeam. Sufficit enim mihi probare mea, et aliena non carpere. Caeterum optime novit prudentia tua, unumquemque in suo sensu abundare, et puerilis esse jactantiae, quod olim adolescentuli facere consueverant, accusando illustres viros, suo", + "candidate_score": 0.597418, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_2", + "bdc_text": "Miraris fortasse , cur ego tam diu nihil mearum literarum ad te miserimDer letzte bekannte Brief Brunners an Bullinger stammt vom 23 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1729", + "psc_text": "miserim. Hoc falsum esse noveris: Deum nostrum testor, hoc me non fecisse, sed si forte aliqua in aliquibus scriptis meis reperiuntur, in quibus aliter aliquid quam tu sensisse reperiar, non contra te dictum, sed quod mihi videbatur, a me scriptum esse, puto te debere cognoscere: aut si cognosci non potest, credere. Ita sane hoc dixerim, ut ego non tantum paratissimus sim, si quid te in meis scriptis moverit, fraterne accipere quid contra sentias, aut de correctione mea, aut de ipsa tua benevolentia gavisurus; verum etiam hoc a te postulem, et flagitem. 3. « O si licuisset, et si non cohabitante, saltem vicino te in Domino perfrui ad crebrum et dulce colloquium! Sed quia id non est datum, peto ut hoc ipsum, quod in Domino quam possumus simul sumus, conservari studeas, et augeri ac perfici; et rescripta quamvis rara non spernere. Saluta obsequio meo sanctum fratrem Paulinianum, 632 et omnes fratres", + "candidate_score": 0.594443, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 2, + "cf_id": "cf011", + "work_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3", + "max_score": 0.699442, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_24_26", + "bdc_text": "BZD C 335 ) zu denken . Im Fall von Erasmus kommen hier aus sprachlichen Gründen kaum die deutschen Paraphrasen-Übersetzungen die in Zürich erschienen waren ( 1542 ; BZD C 307 ) , in Frage . Vielmehr ist an Basler Nachdrucke der Paraphrasen zu denken , wie z.B . an die 1540 und 1541 erschienenen zwei Bände mit allen Erasmus-Paraphrasen zum Neuen Testament ( VD 16 E 3361. E 3363 ) . Lucarnumnach Locarno .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_43", + "psc_text": "Codices Ca und Cb sind in eine komplexe Überlieferung eingebunden, deren Stemmatisierung im Rahmen einer Edition von Auszügen aus einem einzelnen Autor nicht erbracht werden kann. Das gilt erst recht für die weitaus üppigere Paraphrasentradition, die sich auf mehrere Katenentypen verteilt. Die paraphrastisch bedingten Abweichungen systematisch anzugeben, wäre verwirrend; eine umfassende Analyse der Umschreibungen dient der intendierten Herstellung des Originaltextes einer einzelnen Quelle nur wenig. Überdies kann schon im Rahmen der staatlicher Wissenschaftskontrolle verpflichteten Zeitplanung eine aufwendige Gesamterfassung für eine wie hier vorliegende Edition nicht geleistet werden. So habe ich die Zeugen der von Dorival so genannten Konstantinopolitanischen Katenen und ihrer Gruppierungen, für die jeweils erst die Abhängigkeitsverhältnisse zu durchleuchten und ein kritischer Text zu erstellen wäre, nicht berücksichtigt und mich mit den Versionen Wa und V begnügt, da deren Entstehungszeit vor der rezenten Hauptüberlieferung liegt und zwischen ihnen kein unmittelbarer Zusammenhang besteht. Immerhin zeigt sich, dass die Paraphrasentradition in", + "candidate_score": 0.699442, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_23_25", + "bdc_text": "BZD C 273 - neu aufgelegt 1544 ; BZD C 335 ) zu denken . Im Fall von Erasmus kommen hier aus sprachlichen Gründen kaum die deutschen Paraphrasen-Übersetzungen die in Zürich erschienen waren ( 1542 ; BZD C 307 ) , in Frage . Vielmehr ist an Basler Nachdrucke der Paraphrasen zu denken , wie z.B . an die 1540 und 1541 erschienenen zwei Bände mit allen Erasmus-Paraphrasen zum Neuen Testament ( VD 16 E 3361. E 3363 ) .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_43", + "psc_text": "Codices Ca und Cb sind in eine komplexe Überlieferung eingebunden, deren Stemmatisierung im Rahmen einer Edition von Auszügen aus einem einzelnen Autor nicht erbracht werden kann. Das gilt erst recht für die weitaus üppigere Paraphrasentradition, die sich auf mehrere Katenentypen verteilt. Die paraphrastisch bedingten Abweichungen systematisch anzugeben, wäre verwirrend; eine umfassende Analyse der Umschreibungen dient der intendierten Herstellung des Originaltextes einer einzelnen Quelle nur wenig. Überdies kann schon im Rahmen der staatlicher Wissenschaftskontrolle verpflichteten Zeitplanung eine aufwendige Gesamterfassung für eine wie hier vorliegende Edition nicht geleistet werden. So habe ich die Zeugen der von Dorival so genannten Konstantinopolitanischen Katenen und ihrer Gruppierungen, für die jeweils erst die Abhängigkeitsverhältnisse zu durchleuchten und ein kritischer Text zu erstellen wäre, nicht berücksichtigt und mich mit den Versionen Wa und V begnügt, da deren Entstehungszeit vor der rezenten Hauptüberlieferung liegt und zwischen ihnen kein unmittelbarer Zusammenhang besteht. Immerhin zeigt sich, dass die Paraphrasentradition in", + "candidate_score": 0.695595, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_23_25", + "bdc_text": "BZD C 273 - neu aufgelegt 1544 ; BZD C 335 ) zu denken . Im Fall von Erasmus kommen hier aus sprachlichen Gründen kaum die deutschen Paraphrasen-Übersetzungen die in Zürich erschienen waren ( 1542 ; BZD C 307 ) , in Frage . Vielmehr ist an Basler Nachdrucke der Paraphrasen zu denken , wie z.B . an die 1540 und 1541 erschienenen zwei Bände mit allen Erasmus-Paraphrasen zum Neuen Testament ( VD 16 E 3361. E 3363 ) .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_50", + "psc_text": "Daher kann er nicht nur zur Stützung der Haupttradition gegenüber C herangezogen werden, so im Fragment zu Ps 105,40a–42b mit der Wendung καὶ περὶ ἑτέρου ἔθνους oder im Fragment zu Ps 113,9a–11b mit ἀνάξιοι gegen ἄξιοι oder im Fragment zu Ps 118,34ab mit σώματος gegen στόματος. Er kann auch einen tiefer liegenden Defekt ausgleichen: Im Fragment zu Ps 107,3ab lässt sich an dem Ausdruck διὰ μὲν τῆς κιθάρας ablesen, wie die in A P C vorliegende Störung zu beseitigen ist. Der textkritische Wert einer Paraphrase ist natürlich nicht einfach aufzuspüren. Hat man es mit einer Lesart zu tun oder mit einer Umschreibung? Im Falle von V gilt dies sogar für Bibelzitate. Das Symmachus-Zitat im Fragment zu Ps 118,9ab gibt V in einer Vermischung mit dem LXX-Wortlaut wieder: ἐν τίνι λαμπρύνη νεώτερος τὴν ὁδὸν αὐτοῦ steht an der Stelle von διὰ τίνος λαμπρύνει νέος τὴν ὁδὸν αὐτοῦ; Man kann auch auf", + "candidate_score": 0.694486, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_23_25", + "bdc_text": "BZD C 273 - neu aufgelegt 1544 ; BZD C 335 ) zu denken . Im Fall von Erasmus kommen hier aus sprachlichen Gründen kaum die deutschen Paraphrasen-Übersetzungen die in Zürich erschienen waren ( 1542 ; BZD C 307 ) , in Frage . Vielmehr ist an Basler Nachdrucke der Paraphrasen zu denken , wie z.B . an die 1540 und 1541 erschienenen zwei Bände mit allen Erasmus-Paraphrasen zum Neuen Testament ( VD 16 E 3361. E 3363 ) .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_42", + "psc_text": "die Arbeit mit EUSEBII / PAMPHILI EPISCOPI / Caesareae Palaestinae / INTERPRETATIO / Psalmorum. Valde Erudita und auf dem folgenden Blatt griechisch wiederholt ΕΥΣΕΒΙΟΥ / ΤΟΥ ΠΑΜΦΙΛΟΥ / ΕΠΙΣΚΟΠΟΥ / ΚΑΙΣΑΡΕΙΑΣ ΤΗΣ / ΠΑΛΑΙΣΤΙΝΗΣ / ΕΧΗΓΗΣΙΣ ΤΩΝ ΨΑΛΜΩΝ ΠΑΝΥ / ΣΠΟΥΔΑΙΑ. Die Eigenheiten von Cb enthält er nicht, bespielsweise den angeführten Lösungsvorschlag zu Beginn des ersten Fragmentes zu Ps 105 ἀνυμνεῖν τὸν θεὸν oder die Auslassung von οἱ τῶν ἐθνῶν – τῆς ἀνθρωπίνης ἀγέλης aus dem Fragment zu Ps 106,6a–9b, so dass der Parisinus gr. 139, der Codex in derselben Bibliothek, die einzige Vorlage war. Zur Paraphrasentradition Die eben behandelten Codices Ca und Cb sind in eine komplexe Überlieferung eingebunden, deren Stemmatisierung im Rahmen einer Edition von Auszügen aus einem einzelnen Autor nicht erbracht werden kann. Das gilt erst recht für die weitaus üppigere Paraphrasentradition, die sich auf mehrere Katenentypen verteilt. Die paraphrastisch bedingten Abweichungen systematisch anzugeben, wäre verwirrend; eine", + "candidate_score": 0.693791, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_24_26", + "bdc_text": "BZD C 335 ) zu denken . Im Fall von Erasmus kommen hier aus sprachlichen Gründen kaum die deutschen Paraphrasen-Übersetzungen die in Zürich erschienen waren ( 1542 ; BZD C 307 ) , in Frage . Vielmehr ist an Basler Nachdrucke der Paraphrasen zu denken , wie z.B . an die 1540 und 1541 erschienenen zwei Bände mit allen Erasmus-Paraphrasen zum Neuen Testament ( VD 16 E 3361. E 3363 ) . Lucarnumnach Locarno .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_50", + "psc_text": "Daher kann er nicht nur zur Stützung der Haupttradition gegenüber C herangezogen werden, so im Fragment zu Ps 105,40a–42b mit der Wendung καὶ περὶ ἑτέρου ἔθνους oder im Fragment zu Ps 113,9a–11b mit ἀνάξιοι gegen ἄξιοι oder im Fragment zu Ps 118,34ab mit σώματος gegen στόματος. Er kann auch einen tiefer liegenden Defekt ausgleichen: Im Fragment zu Ps 107,3ab lässt sich an dem Ausdruck διὰ μὲν τῆς κιθάρας ablesen, wie die in A P C vorliegende Störung zu beseitigen ist. Der textkritische Wert einer Paraphrase ist natürlich nicht einfach aufzuspüren. Hat man es mit einer Lesart zu tun oder mit einer Umschreibung? Im Falle von V gilt dies sogar für Bibelzitate. Das Symmachus-Zitat im Fragment zu Ps 118,9ab gibt V in einer Vermischung mit dem LXX-Wortlaut wieder: ἐν τίνι λαμπρύνη νεώτερος τὴν ὁδὸν αὐτοῦ steht an der Stelle von διὰ τίνος λαμπρύνει νέος τὴν ὁδὸν αὐτοῦ; Man kann auch auf", + "candidate_score": 0.692005, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_24_26", + "bdc_text": "BZD C 335 ) zu denken . Im Fall von Erasmus kommen hier aus sprachlichen Gründen kaum die deutschen Paraphrasen-Übersetzungen die in Zürich erschienen waren ( 1542 ; BZD C 307 ) , in Frage . Vielmehr ist an Basler Nachdrucke der Paraphrasen zu denken , wie z.B . an die 1540 und 1541 erschienenen zwei Bände mit allen Erasmus-Paraphrasen zum Neuen Testament ( VD 16 E 3361. E 3363 ) . Lucarnumnach Locarno .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_42", + "psc_text": "die Arbeit mit EUSEBII / PAMPHILI EPISCOPI / Caesareae Palaestinae / INTERPRETATIO / Psalmorum. Valde Erudita und auf dem folgenden Blatt griechisch wiederholt ΕΥΣΕΒΙΟΥ / ΤΟΥ ΠΑ��ΦΙΛΟΥ / ΕΠΙΣΚΟΠΟΥ / ΚΑΙΣΑΡΕΙΑΣ ΤΗΣ / ΠΑΛΑΙΣΤΙΝΗΣ / ΕΧΗΓΗΣΙΣ ΤΩΝ ΨΑΛΜΩΝ ΠΑΝΥ / ΣΠΟΥΔΑΙΑ. Die Eigenheiten von Cb enthält er nicht, bespielsweise den angeführten Lösungsvorschlag zu Beginn des ersten Fragmentes zu Ps 105 ἀνυμνεῖν τὸν θεὸν oder die Auslassung von οἱ τῶν ἐθνῶν – τῆς ἀνθρωπίνης ἀγέλης aus dem Fragment zu Ps 106,6a–9b, so dass der Parisinus gr. 139, der Codex in derselben Bibliothek, die einzige Vorlage war. Zur Paraphrasentradition Die eben behandelten Codices Ca und Cb sind in eine komplexe Überlieferung eingebunden, deren Stemmatisierung im Rahmen einer Edition von Auszügen aus einem einzelnen Autor nicht erbracht werden kann. Das gilt erst recht für die weitaus üppigere Paraphrasentradition, die sich auf mehrere Katenentypen verteilt. Die paraphrastisch bedingten Abweichungen systematisch anzugeben, wäre verwirrend; eine", + "candidate_score": 0.690491, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_24_26", + "bdc_text": "BZD C 335 ) zu denken . Im Fall von Erasmus kommen hier aus sprachlichen Gründen kaum die deutschen Paraphrasen-Übersetzungen die in Zürich erschienen waren ( 1542 ; BZD C 307 ) , in Frage . Vielmehr ist an Basler Nachdrucke der Paraphrasen zu denken , wie z.B . an die 1540 und 1541 erschienenen zwei Bände mit allen Erasmus-Paraphrasen zum Neuen Testament ( VD 16 E 3361. E 3363 ) . Lucarnumnach Locarno .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_0", + "psc_text": "Vorbemerkung der Online-Edition Die vorliegende Online-Fassung der als „Eusebius von Caesarea Werke Band X: Der Psalmenkommentar. Teil 3: Fragmente zu Psalm 101–150. Herausgegeben von Franz Xaver Risch, GCS.NF 32, Berlin/Boston 2022“ publizierten Druckfassung wurde aus einer Classical Text Editor-Datei konvertiert. Die Apparate (Bezeugung und Varianten) sind daher (vorerst) nicht für die Anzeige im PTA optimiert, da grundsätzlich die Bezeugung des Lemmas fehlt. Dafür ersetzt die Online-Edition die fehlenden Bibelstellen-, Personen- und Ortsindices der gedruckten Edition. Da im ersten Band die allgemeiner einleitenden Fragen zum Psalmen-Kommentar des Eusebius von Cäsarea und seiner Überlieferung behandelt werden, beschränke ich mich hier im wesentlichen auf besondere Hinweise zu den Handschriften, denen ich die Fragmente zu Ps 101–150 entnommen habe. Die Überlieferung Der Psalmen-Kommentar des Eusebius ist, wie in den vorangehenden Teilbänden unserer Edition im einzelnen dargelegt ist, uneinheitlich überliefert: von Ps 1 bis 50 auszugsweise in Katenen-Handschriften, von Ps 51 bis 95 ganz und", + "candidate_score": 0.689451, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_24_26", + "bdc_text": "BZD C 335 ) zu denken . Im Fall von Erasmus kommen hier aus sprachlichen Gründen kaum die deutschen Paraphrasen-Übersetzungen die in Zürich erschienen waren ( 1542 ; BZD C 307 ) , in Frage . Vielmehr ist an Basler Nachdrucke der Paraphrasen zu denken , wie z.B . an die 1540 und 1541 erschienenen zwei Bände mit allen Erasmus-Paraphrasen zum Neuen Testament ( VD 16 E 3361. E 3363 ) . Lucarnumnach Locarno .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_44", + "psc_text": "ihrer Gruppierungen, für die jeweils erst die Abhängigkeitsverhältnisse zu durchleuchten und ein kritischer Text zu erstellen wäre, nicht berücksichtigt und mich mit den Versionen Wa und V begnügt, da deren Entstehungszeit vor der rezenten Hauptüberlieferung liegt und zwischen ihnen kein unmittelbarer Zusammenhang besteht. Immerhin zeigt sich, dass die Paraphrasentradition in Einzelfällen von Interesse ist. (Wa) Vindobonensis theol. gr. 8 (10. / 11. Jh.) Der Wiener Kodex besteht aus zwei heterogenen Randkatenen, die nicht etwa den Psalmtext, sondern den Psalmen-Kommentar Diodors umgeben.Zur Konzeption des Vindobonensis s. Franz Xaver Risch, Das Handbuch des Origenes zu den Psalmen, in: Adamantius 20 (2014) 36–48, hier 36–38. Die zweite Katene ist aus Exzerpten aus Theodoret und Scholien von Origenes zusammengesetzt. Für Eusebius ist also nur die erste von Belang. Sie wird von Karo und Lietzmann als Typ V gezählt.Karo / Lietzmann (wie Anm. 1) 29. Die Bearbeitung der Palästinischen Katene umfasst Ps 1 bis einschließlich", + "candidate_score": 0.687919, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_23_25", + "bdc_text": "BZD C 273 - neu aufgelegt 1544 ; BZD C 335 ) zu denken . Im Fall von Erasmus kommen hier aus sprachlichen Gründen kaum die deutschen Paraphrasen-Übersetzungen die in Zürich erschienen waren ( 1542 ; BZD C 307 ) , in Frage . Vielmehr ist an Basler Nachdrucke der Paraphrasen zu denken , wie z.B . an die 1540 und 1541 erschienenen zwei Bände mit allen Erasmus-Paraphrasen zum Neuen Testament ( VD 16 E 3361. E 3363 ) .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_57", + "psc_text": "Ps 77 dürfte der Vorlage anzulasten sein.Vgl. Dorival, Les Chaînes (wie Anm. 3) III 507–508. Der Coislinianus bietet nicht den originalen Text, wie ihn Niketas der Öffentlichkeit übergab. Denn die Abweichungen zwischen Nh und Nd weisen dort auf eine Bearbeitung des Textes in Nd hin, wo Nh mit der Palästinischen Katene übereinstimmt. Meist handelt es sich bei den Veränderungen nicht um Problemlösungen und Konjekturen, sondern um willkürliche Eingriffe. Aus einer Umwandlung zum Beispiel eines pronominal gebildeten Satzes in den Plural der dritten Person wie im ersten Satz im dritten Abschnitt des Fragmentes zu Ps 102,1a lässt sich keinerlei Motivation ersehen. Sinnentstellende Wortauffassungen wie σταυροῦ statt σωτῆρος im Fragment zu Ps 101,23a–25a oder λόγοις (durch Assoziierung mit dem vorausgehenden λόγος) statt ἔργοις im Fragment zu Ps 102,22a–c verraten ein geringes Interesse des Schreibers am Inhalt, doch kann eine Abweichung vom originalen Niketas-Text, besonders wenn sie keinen inhaltlichen Fehler darstellt, bereits traditionell", + "candidate_score": 0.687918, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_25", + "bdc_text": "BZD C 307 ) , in Frage . Vielmehr ist an Basler Nachdrucke der Paraphrasen zu denken , wie z.B . an die 1540 und 1541 erschienenen zwei Bände mit allen Erasmus-Paraphrasen zum Neuen Testament ( VD 16 E 3361. E 3363 ) .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_43", + "psc_text": "Codices Ca und Cb sind in eine komplexe Überlieferung eingebunden, deren Stemmatisierung im Rahmen einer Edition von Auszügen aus einem einzelnen Autor nicht erbracht werden kann. Das gilt erst recht für die weitaus üppigere Paraphrasentradition, die sich auf mehrere Katenentypen verteilt. Die paraphrastisch bedingten Abweichungen systematisch anzugeben, wäre verwirrend; eine umfassende Analyse der Umschreibungen dient der intendierten Herstellung des Originaltextes einer einzelnen Quelle nur wenig. Überdies kann schon im Rahmen der staatlicher Wissenschaftskontrolle verpflichteten Zeitplanung eine aufwendige Gesamterfassung für eine wie hier vorliegende Edition nicht geleistet werden. So habe ich die Zeugen der von Dorival so genannten Konstantinopolitanischen Katenen und ihrer Gruppierungen, für die jeweils erst die Abhängigkeitsverhältnisse zu durchleuchten und ein kritischer Text zu erstellen wäre, nicht berücksichtigt und mich mit den Versionen Wa und V begnügt, da deren Entstehungszeit vor der rezenten Hauptüberlieferung liegt und zwischen ihnen kein unmittelbarer Zusammenhang besteht. Immerhin zeigt sich, dass die Paraphrasentradition in", + "candidate_score": 0.686958, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_24_26", + "bdc_text": "BZD C 335 ) zu denken . Im Fall von Erasmus kommen hier aus sprachlichen Gründen kaum die deutschen Paraphrasen-Übersetzungen die in Zürich erschienen waren ( 1542 ; BZD C 307 ) , in Frage . Vielmehr ist an Basler Nachdrucke der Paraphrasen zu denken , wie z.B . an die 1540 und 1541 erschienenen zwei Bände mit allen Erasmus-Paraphrasen zum Neuen Testament ( VD 16 E 3361. E 3363 ) . Lucarnumnach Locarno .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_28", + "psc_text": "Missgeschick. Ebenso kann die Zuordnung der Textstücke zu den Lemmata in C von den Hauptzeugen abweichen, zum Beispiel die Nr. 4 und 5 zu Ps 117. Neben der Epitomierung wird in C keine systematische Bearbeitung vorgenommen. Paraphrastische Verdrängungen des ursprünglichen Wortlauts wie gegen Ende des Fragmentes zu Ps 103,25a–26b sind selten. (Ca) Parisinus gr. 139 (10. Jh.) Der seit dem Jahr 1622 in Paris befindliche und wegen seiner prachtvollen Miniaturen als Psautier de Paris berühmt gewordene Codex aus dem zehnten JahrhundertZum Codex vgl. Vanderschelden (wie Anm. 9) 40–44. teilt mit der übrigen Katenenüberlieferung die unangenehme Eigenschaft der Unzuverlässigkeit in den Namensangaben. Zum Beispiel ist die Theodoret-Passage zu Ps 103,2b (PG 80, 1696A) τὴν τῆς δημιουργίας εὐκολίαν – μόνῳ χρησάμενος, die Pitra in seinen Analecta als einen Origenes zu Ps 103,2 bringt und Migne als Chrysostomus spurius zu Ps 103 (PG 55, 647) druckt, in Ca als ein Text von Apolinarius", + "candidate_score": 0.685454, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_23_25", + "bdc_text": "BZD C 273 - neu aufgelegt 1544 ; BZD C 335 ) zu denken . Im Fall von Erasmus kommen hier aus sprachlichen Gründen kaum die deutschen Paraphrasen-Übersetzungen die in Zürich erschienen waren ( 1542 ; BZD C 307 ) , in Frage . Vielmehr ist an Basler Nachdrucke der Paraphrasen zu denken , wie z.B . an die 1540 und 1541 erschienenen zwei Bände mit allen Erasmus-Paraphrasen zum Neuen Testament ( VD 16 E 3361. E 3363 ) .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_0", + "psc_text": "Vorbemerkung der Online-Edition Die vorliegende Online-Fassung der als „Eusebius von Caesarea Werke Band X: Der Psalmenkommentar. Teil 3: Fragmente zu Psalm 101–150. Herausgegeben von Franz Xaver Risch, GCS.NF 32, Berlin/Boston 2022“ publizierten Druckfassung wurde aus einer Classical Text Editor-Datei konvertiert. Die Apparate (Bezeugung und Varianten) sind daher (vorerst) nicht für die Anzeige im PTA optimiert, da grundsätzlich die Bezeugung des Lemmas fehlt. Dafür ersetzt die Online-Edition die fehlenden Bibelstellen-, Personen- und Ortsindices der gedruckten Edition. Da im ersten Band die allgemeiner einleitenden Fragen zum Psalmen-Kommentar des Eusebius von Cäsarea und seiner Überlieferung behandelt werden, beschränke ich mich hier im wesentlichen auf besondere Hinweise zu den Handschriften, denen ich die Fragmente zu Ps 101–150 entnommen habe. Die Überlieferung Der Psalmen-Kommentar des Eusebius ist, wie in den vorangehenden Teilbänden unserer Edition im einzelnen dargelegt ist, uneinheitlich überliefert: von Ps 1 bis 50 auszugsweise in Katenen-Handschriften, von Ps 51 bis 95 ganz und", + "candidate_score": 0.682197, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_23_25", + "bdc_text": "BZD C 273 - neu aufgelegt 1544 ; BZD C 335 ) zu denken . Im Fall von Erasmus kommen hier aus sprachlichen Gründen kaum die deutschen Paraphrasen-Übersetzungen die in Zürich erschienen waren ( 1542 ; BZD C 307 ) , in Frage . Vielmehr ist an Basler Nachdrucke der Paraphrasen zu denken , wie z.B . an die 1540 und 1541 erschienenen zwei Bände mit allen Erasmus-Paraphrasen zum Neuen Testament ( VD 16 E 3361. E 3363 ) .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_44", + "psc_text": "ihrer Gruppierungen, für die jeweils erst die Abhängigkeitsverhältnisse zu durchleuchten und ein kritischer Text zu erstellen wäre, nicht berücksichtigt und mich mit den Versionen Wa und V begnügt, da deren Entstehungszeit vor der rezenten Hauptüberlieferung liegt und zwischen ihnen kein unmittelbarer Zusammenhang besteht. Immerhin zeigt sich, dass die Paraphrasentradition in Einzelfällen von Interesse ist. (Wa) Vindobonensis theol. gr. 8 (10. / 11. Jh.) Der Wiener Kodex besteht aus zwei heterogenen Randkatenen, die nicht etwa den Psalmtext, sondern den Psalmen-Kommentar Diodors umgeben.Zur Konzeption des Vindobonensis s. Franz Xaver Risch, Das Handbuch des Origenes zu den Psalmen, in: Adamantius 20 (2014) 36–48, hier 36–38. Die zweite Katene ist aus Exzerpten aus Theodoret und Scholien von Origenes zusammengesetzt. Für Eusebius ist also nur die erste von Belang. Sie wird von Karo und Lietzmann als Typ V gezählt.Karo / Lietzmann (wie Anm. 1) 29. Die Bearbeitung der Palästinischen Katene umfasst Ps 1 bis einschließlich", + "candidate_score": 0.682029, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_25", + "bdc_text": "BZD C 307 ) , in Frage . Vielmehr ist an Basler Nachdrucke der Paraphrasen zu denken , wie z.B . an die 1540 und 1541 erschienenen zwei Bände mit allen Erasmus-Paraphrasen zum Neuen Testament ( VD 16 E 3361. E 3363 ) .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_44", + "psc_text": "ihrer Gruppierungen, für die jeweils erst die Abhängigkeitsverhältnisse zu durchleuchten und ein kritischer Text zu erstellen wäre, nicht berücksichtigt und mich mit den Versionen Wa und V begnügt, da deren Entstehungszeit vor der rezenten Hauptüberlieferung liegt und zwischen ihnen kein unmittelbarer Zusammenhang besteht. Immerhin zeigt sich, dass die Paraphrasentradition in Einzelfällen von Interesse ist. (Wa) Vindobonensis theol. gr. 8 (10. / 11. Jh.) Der Wiener Kodex besteht aus zwei heterogenen Randkatenen, die nicht etwa den Psalmtext, sondern den Psalmen-Kommentar Diodors umgeben.Zur Konzeption des Vindobonensis s. Franz Xaver Risch, Das Handbuch des Origenes zu den Psalmen, in: Adamantius 20 (2014) 36–48, hier 36–38. Die zweite Katene ist aus Exzerpten aus Theodoret und Scholien von Origenes zusammengesetzt. Für Eusebius ist also nur die erste von Belang. Sie wird von Karo und Lietzmann als Typ V gezählt.Karo / Lietzmann (wie Anm. 1) 29. Die Bearbeitung der Palästinischen Katene umfasst Ps 1 bis einschließlich", + "candidate_score": 0.68162, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_23_25", + "bdc_text": "BZD C 273 - neu aufgelegt 1544 ; BZD C 335 ) zu denken . Im Fall von Erasmus kommen hier aus sprachlichen Gründen kaum die deutschen Paraphrasen-Übersetzungen die in Zürich erschienen waren ( 1542 ; BZD C 307 ) , in Frage . Vielmehr ist an Basler Nachdrucke der Paraphrasen zu denken , wie z.B . an die 1540 und 1541 erschienenen zwei Bände mit allen Erasmus-Paraphrasen zum Neuen Testament ( VD 16 E 3361. E 3363 ) .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_135", + "psc_text": "Den letzten in P überlieferten Satz, der mit ἐπιτελῶν endet, teilend fügt Niketas noch zwei weitere Sätze an, in denen Eusebius ein Hauptmotiv seiner Auslegung wie in einem hymnischen Abschluß zusammenfasst. Die zentralen Wörter ἀναπέμπειν und ἀθρόως begegnen immer wieder durch den gesamten Kommentar hindurch. Ausgaben und Vorarbeiten Im allgemeinen stand bislang der Forschung zur Verfügung der Text des Psalmen-Kommentars von Eusebius in den 1857 gedruckten Bänden 23 und 24 der Patrologia Graeca von Jacques-Paul Migne. Der Band 23 enthält in den Kolumnen 76 bis 1396 eine Kommentierung zu Ps 1–118. Sie ist der Edition von Bernard de Montfaucon entnommen.Bernard de Montfaucon, Collectio Nova Patrum et Scriptorum Graecorum. Tomus Primus (Paris 1706). In seinem, ebenfalls von Migne nachgedruckten, Vorwort gibt unser Archeget an, er habe einen lückenhaften Taurinensis aus der Bibliothek von Kardinal Perronius verwendet sowie einen Coislinianus, womit er den Coislinianus 44 meint, und für das, was darin fehlt,", + "candidate_score": 0.68119, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_23_25", + "bdc_text": "BZD C 273 - neu aufgelegt 1544 ; BZD C 335 ) zu denken . Im Fall von Erasmus kommen hier aus sprachlichen Gründen kaum die deutschen Paraphrasen-Übersetzungen die in Zürich erschienen waren ( 1542 ; BZD C 307 ) , in Frage . Vielmehr ist an Basler Nachdrucke der Paraphrasen zu denken , wie z.B . an die 1540 und 1541 erschienenen zwei Bände mit allen Erasmus-Paraphrasen zum Neuen Testament ( VD 16 E 3361. E 3363 ) .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_56", + "psc_text": "Les Chaînes (wie Anm. 3) III 513. konnte ich drei Codices auswerten. (Nd) Coislinianus 190 (13. / 14.Jh.) Der 259 Blätter umfassende Pariser Codex ist auf Pergament geschrieben, das teilweise ein Palimpsest darstellt; es enthält eine noch nicht zuzuordnende Psalmenkatene.Dorival, Les Chaînes (wie Anm. 3) III 508. Ab fol. 196 sind 22 Seiten Papier eingelegt worden; die Herstellungsweise verweist auf Südtitalien.Zur Analyse der Herstellung, Lokalisierung und Datierung vgl. Dorival, Les Chaînes (wie Anm. 3) III 505–507. Die Handschrift enthält den zweiten Band der Niketas-Katene und setzt unbeschädigt erst mit der Behandlung von Ps 80,2b ein. Das Fehlen des Materials ab Ps 77 dürfte der Vorlage anzulasten sein.Vgl. Dorival, Les Chaînes (wie Anm. 3) III 507–508. Der Coislinianus bietet nicht den originalen Text, wie ihn Niketas der Öffentlichkeit übergab. Denn die Abweichungen zwischen Nh und Nd weisen dort auf eine Bearbeitung des Textes in Nd hin, wo Nh mit der Palästinischen", + "candidate_score": 0.680121, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_24_26", + "bdc_text": "BZD C 335 ) zu denken . Im Fall von Erasmus kommen hier aus sprachlichen Gründen kaum die deutschen Paraphrasen-Übersetzungen die in Zürich erschienen waren ( 1542 ; BZD C 307 ) , in Frage . Vielmehr ist an Basler Nachdrucke der Paraphrasen zu denken , wie z.B . an die 1540 und 1541 erschienenen zwei Bände mit allen Erasmus-Paraphrasen zum Neuen Testament ( VD 16 E 3361. E 3363 ) . Lucarnumnach Locarno .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_56", + "psc_text": "Les Chaînes (wie Anm. 3) III 513. konnte ich drei Codices auswerten. (Nd) Coislinianus 190 (13. / 14.Jh.) Der 259 Blätter umfassende Pariser Codex ist auf Pergament geschrieben, das teilweise ein Palimpsest darstellt; es enthält eine noch nicht zuzuordnende Psalmenkatene.Dorival, Les Chaînes (wie Anm. 3) III 508. Ab fol. 196 sind 22 Seiten Papier eingelegt worden; die Herstellungsweise verweist auf Südtitalien.Zur Analyse der Herstellung, Lokalisierung und Datierung vgl. Dorival, Les Chaînes (wie Anm. 3) III 505–507. Die Handschrift enthält den zweiten Band der Niketas-Katene und setzt unbeschädigt erst mit der Behandlung von Ps 80,2b ein. Das Fehlen des Materials ab Ps 77 dürfte der Vorlage anzulasten sein.Vgl. Dorival, Les Chaînes (wie Anm. 3) III 507–508. Der Coislinianus bietet nicht den originalen Text, wie ihn Niketas der Öffentlichkeit übergab. Denn die Abweichungen zwischen Nh und Nd weisen dort auf eine Bearbeitung des Textes in Nd hin, wo Nh mit der Palästinischen", + "candidate_score": 0.679921, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_23_25", + "bdc_text": "BZD C 273 - neu aufgelegt 1544 ; BZD C 335 ) zu denken . Im Fall von Erasmus kommen hier aus sprachlichen Gründen kaum die deutschen Paraphrasen-Übersetzungen die in Zürich erschienen waren ( 1542 ; BZD C 307 ) , in Frage . Vielmehr ist an Basler Nachdrucke der Paraphrasen zu denken , wie z.B . an die 1540 und 1541 erschienenen zwei Bände mit allen Erasmus-Paraphrasen zum Neuen Testament ( VD 16 E 3361. E 3363 ) .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_28", + "psc_text": "Missgeschick. Ebenso kann die Zuordnung der Textstücke zu den Lemmata in C von den Hauptzeugen abweichen, zum Beispiel die Nr. 4 und 5 zu Ps 117. Neben der Epitomierung wird in C keine systematische Bearbeitung vorgenommen. Paraphrastische Verdrängungen des ursprünglichen Wortlauts wie gegen Ende des Fragmentes zu Ps 103,25a–26b sind selten. (Ca) Parisinus gr. 139 (10. Jh.) Der seit dem Jahr 1622 in Paris befindliche und wegen seiner prachtvollen Miniaturen als Psautier de Paris berühmt gewordene Codex aus dem zehnten JahrhundertZum Codex vgl. Vanderschelden (wie Anm. 9) 40–44. teilt mit der übrigen Katenenüberlieferung die unangenehme Eigenschaft der Unzuverlässigkeit in den Namensangaben. Zum Beispiel ist die Theodoret-Passage zu Ps 103,2b (PG 80, 1696A) τὴν τῆς δημιουργίας εὐκολίαν – μόνῳ χρησάμενος, die Pitra in seinen Analecta als einen Origenes zu Ps 103,2 bringt und Migne als Chrysostomus spurius zu Ps 103 (PG 55, 647) druckt, in Ca als ein Text von Apolinarius", + "candidate_score": 0.679386, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_25", + "bdc_text": "BZD C 307 ) , in Frage . Vielmehr ist an Basler Nachdrucke der Paraphrasen zu denken , wie z.B . an die 1540 und 1541 erschienenen zwei Bände mit allen Erasmus-Paraphrasen zum Neuen Testament ( VD 16 E 3361. E 3363 ) .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_42", + "psc_text": "die Arbeit mit EUSEBII / PAMPHILI EPISCOPI / Caesareae Palaestinae / INTERPRETATIO / Psalmorum. Valde Erudita und auf dem folgenden Blatt griechisch wiederholt ΕΥΣΕΒΙΟΥ / ΤΟΥ ΠΑΜΦΙΛΟΥ / ΕΠΙΣΚΟΠΟΥ / ΚΑΙΣΑΡΕΙΑΣ ΤΗΣ / ΠΑΛΑΙΣΤΙΝΗΣ / ΕΧΗΓΗΣΙΣ ΤΩΝ ΨΑΛΜΩΝ ΠΑΝΥ / ΣΠΟΥΔΑΙΑ. Die Eigenheiten von Cb enthält er nicht, bespielsweise den angeführten Lösungsvorschlag zu Beginn des ersten Fragmentes zu Ps 105 ἀνυμνεῖν τὸν θεὸν oder die Auslassung von οἱ τῶν ἐθνῶν – τῆς ἀνθρωπίνης ἀγέλης aus dem Fragment zu Ps 106,6a–9b, so dass der Parisinus gr. 139, der Codex in derselben Bibliothek, die einzige Vorlage war. Zur Paraphrasentradition Die eben behandelten Codices Ca und Cb sind in eine komplexe Überlieferung eingebunden, deren Stemmatisierung im Rahmen einer Edition von Auszügen aus einem einzelnen Autor nicht erbracht werden kann. Das gilt erst recht für die weitaus üppigere Paraphrasentradition, die sich auf mehrere Katenentypen verteilt. Die paraphrastisch bedingten Abweichungen systematisch anzugeben, wäre verwirrend; eine", + "candidate_score": 0.676907, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_23_25", + "bdc_text": "BZD C 273 - neu aufgelegt 1544 ; BZD C 335 ) zu denken . Im Fall von Erasmus kommen hier aus sprachlichen Gründen kaum die deutschen Paraphrasen-Übersetzungen die in Zürich erschienen waren ( 1542 ; BZD C 307 ) , in Frage . Vielmehr ist an Basler Nachdrucke der Paraphrasen zu denken , wie z.B . an die 1540 und 1541 erschienenen zwei Bände mit allen Erasmus-Paraphrasen zum Neuen Testament ( VD 16 E 3361. E 3363 ) .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_48", + "psc_text": "pseudo-athanasianischen Expositiones in psalmos, den Psalmen-Kommentar des Evagrius und in einer eigenen Gruppe hexaplarische Lesarten. Der große Wert des Vaticanus besteht nicht so sehr in der Qualität – alle vier Quellen werden meiner Einschätzung nach durchgehend in sekundärer Textgestalt geboten – sondern in ihrer genauen Trennung des Materials in einem konsequent durchgehaltenen vierfachen Verweissystem. Dadurch sind die „Athanasius-Serie“, deren Texteinheiten mit großen Zahlzeichen markiert wird, und der mit kleinen Zahlzeichen versehene Kommentar des Evagrius klar von den hexaplarischen Informationen getrennt, die mit den Anfangsbuchstaben der Übersetzer gekennzeichnet sind.Zur Komposition des Vaticanus 754 s. Marie-Josèphe Rondeau, Le commentaire sur les Psaumes d’Évagre le Pontique, in: OCP 26 (1960) 307–348. Die Eusebius belangende Paraphrase der Palästinischen Katene ist durch wechselnde Zeichen und häufig auch an der Anführung von Autorennamen fassbar. Die Euseb-Stücke sind zum Teil auch dort zugewiesen, wo sie in den Hauptzeugen anonym sind. Ab Ps 108 (fol. 276r) finden sich", + "candidate_score": 0.676587, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_25", + "bdc_text": "BZD C 307 ) , in Frage . Vielmehr ist an Basler Nachdrucke der Paraphrasen zu denken , wie z.B . an die 1540 und 1541 erschienenen zwei Bände mit allen Erasmus-Paraphrasen zum Neuen Testament ( VD 16 E 3361. E 3363 ) .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_50", + "psc_text": "Daher kann er nicht nur zur Stützung der Haupttradition gegenüber C herangezogen werden, so im Fragment zu Ps 105,40a–42b mit der Wendung καὶ περὶ ἑτέρου ἔθνους oder im Fragment zu Ps 113,9a–11b mit ἀνάξιοι gegen ἄξιοι oder im Fragment zu Ps 118,34ab mit σώματος gegen στόματος. Er kann auch einen tiefer liegenden Defekt ausgleichen: Im Fragment zu Ps 107,3ab lässt sich an dem Ausdruck διὰ μὲν τῆς κιθάρας ablesen, wie die in A P C vorliegende Störung zu beseitigen ist. Der textkritische Wert einer Paraphrase ist natürlich nicht einfach aufzuspüren. Hat man es mit einer Lesart zu tun oder mit einer Umschreibung? Im Falle von V gilt dies sogar für Bibelzitate. Das Symmachus-Zitat im Fragment zu Ps 118,9ab gibt V in einer Vermischung mit dem LXX-Wortlaut wieder: ἐν τίνι λαμπρύνη νεώτερος τὴν ὁδὸν αὐτοῦ steht an der Stelle von διὰ τίνος λαμπρύνει νέος τὴν ὁδὸν αὐτοῦ; Man kann auch auf", + "candidate_score": 0.674673, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_25_27", + "bdc_text": "BZD C 307 ) , in Frage . Vielmehr ist an Basler Nachdrucke der Paraphrasen zu denken , wie z.B . an die 1540 und 1541 erschienenen zwei Bände mit allen Erasmus-Paraphrasen zum Neuen Testament ( VD 16 E 3361. E 3363 ) . Lucarnumnach Locarno . per praefectum BeldiJoachim Bäldi ( Beldi ) , gest. 2 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_0", + "psc_text": "Vorbemerkung der Online-Edition Die vorliegende Online-Fassung der als „Eusebius von Caesarea Werke Band X: Der Psalmenkommentar. Teil 3: Fragmente zu Psalm 101–150. Herausgegeben von Franz Xaver Risch, GCS.NF 32, Berlin/Boston 2022“ publizierten Druckfassung wurde aus einer Classical Text Editor-Datei konvertiert. Die Apparate (Bezeugung und Varianten) sind daher (vorerst) nicht für die Anzeige im PTA optimiert, da grundsätzlich die Bezeugung des Lemmas fehlt. Dafür ersetzt die Online-Edition die fehlenden Bibelstellen-, Personen- und Ortsindices der gedruckten Edition. Da im ersten Band die allgemeiner einleitenden Fragen zum Psalmen-Kommentar des Eusebius von Cäsarea und seiner Überlieferung behandelt werden, beschränke ich mich hier im wesentlichen auf besondere Hinweise zu den Handschriften, denen ich die Fragmente zu Ps 101–150 entnommen habe. Die Überlieferung Der Psalmen-Kommentar des Eusebius ist, wie in den vorangehenden Teilbänden unserer Edition im einzelnen dargelegt ist, uneinheitlich überliefert: von Ps 1 bis 50 auszugsweise in Katenen-Handschriften, von Ps 51 bis 95 ganz und", + "candidate_score": 0.674288, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_18_20", + "bdc_text": "bzw. BZD C 278 und C 337 ) , zum Matthäus- ( 1542 ; BZD C 304 ) und Johannese vangelium ( 1543 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_48", + "psc_text": "pseudo-athanasianischen Expositiones in psalmos, den Psalmen-Kommentar des Evagrius und in einer eigenen Gruppe hexaplarische Lesarten. Der große Wert des Vaticanus besteht nicht so sehr in der Qualität – alle vier Quellen werden meiner Einschätzung nach durchgehend in sekundärer Textgestalt geboten – sondern in ihrer genauen Trennung des Materials in einem konsequent durchgehaltenen vierfachen Verweissystem. Dadurch sind die „Athanasius-Serie“, deren Texteinheiten mit großen Zahlzeichen markiert wird, und der mit kleinen Zahlzeichen versehene Kommentar des Evagrius klar von den hexaplarischen Informationen getrennt, die mit den Anfangsbuchstaben der Übersetzer gekennzeichnet sind.Zur Komposition des Vaticanus 754 s. Marie-Josèphe Rondeau, Le commentaire sur les Psaumes d’Évagre le Pontique, in: OCP 26 (1960) 307–348. Die Eusebius belangende Paraphrase der Palästinischen Katene ist durch wechselnde Zeichen und häufig auch an der Anführung von Autorennamen fassbar. Die Euseb-Stücke sind zum Teil auch dort zugewiesen, wo sie in den Hauptzeugen anonym sind. Ab Ps 108 (fol. 276r) finden sich", + "candidate_score": 0.674202, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_25_27", + "bdc_text": "BZD C 307 ) , in Frage . Vielmehr ist an Basler Nachdrucke der Paraphrasen zu denken , wie z.B . an die 1540 und 1541 erschienenen zwei Bände mit allen Erasmus-Paraphrasen zum Neuen Testament ( VD 16 E 3361. E 3363 ) . Lucarnumnach Locarno . per praefectum BeldiJoachim Bäldi ( Beldi ) , gest. 2 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_43", + "psc_text": "Codices Ca und Cb sind in eine komplexe Überlieferung eingebunden, deren Stemmatisierung im Rahmen einer Edition von Auszügen aus einem einzelnen Autor nicht erbracht werden kann. Das gilt erst recht für die weitaus üppigere Paraphrasentradition, die sich auf mehrere Katenentypen verteilt. Die paraphrastisch bedingten Abweichungen systematisch anzugeben, wäre verwirrend; eine umfassende Analyse der Umschreibungen dient der intendierten Herstellung des Originaltextes einer einzelnen Quelle nur wenig. Überdies kann schon im Rahmen der staatlicher Wissenschaftskontrolle verpflichteten Zeitplanung eine aufwendige Gesamterfassung für eine wie hier vorliegende Edition nicht geleistet werden. So habe ich die Zeugen der von Dorival so genannten Konstantinopolitanischen Katenen und ihrer Gruppierungen, für die jeweils erst die Abhängigkeitsverhältnisse zu durchleuchten und ein kritischer Text zu erstellen wäre, nicht berücksichtigt und mich mit den Versionen Wa und V begnügt, da deren Entstehungszeit vor der rezenten Hauptüberlieferung liegt und zwischen ihnen kein unmittelbarer Zusammenhang besteht. Immerhin zeigt sich, dass die Paraphrasentradition in", + "candidate_score": 0.674172, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_25_27", + "bdc_text": "BZD C 307 ) , in Frage . Vielmehr ist an Basler Nachdrucke der Paraphrasen zu denken , wie z.B . an die 1540 und 1541 erschienenen zwei Bände mit allen Erasmus-Paraphrasen zum Neuen Testament ( VD 16 E 3361. E 3363 ) . Lucarnumnach Locarno . per praefectum BeldiJoachim Bäldi ( Beldi ) , gest. 2 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_44", + "psc_text": "ihrer Gruppierungen, für die jeweils erst die Abhängigkeitsverhältnisse zu durchleuchten und ein kritischer Text zu erstellen wäre, nicht berücksichtigt und mich mit den Versionen Wa und V begnügt, da deren Entstehungszeit vor der rezenten Hauptüberlieferung liegt und zwischen ihnen kein unmittelbarer Zusammenhang besteht. Immerhin zeigt sich, dass die Paraphrasentradition in Einzelfällen von Interesse ist. (Wa) Vindobonensis theol. gr. 8 (10. / 11. Jh.) Der Wiener Kodex besteht aus zwei heterogenen Randkatenen, die nicht etwa den Psalmtext, sondern den Psalmen-Kommentar Diodors umgeben.Zur Konzeption des Vindobonensis s. Franz Xaver Risch, Das Handbuch des Origenes zu den Psalmen, in: Adamantius 20 (2014) 36–48, hier 36–38. Die zweite Katene ist aus Exzerpten aus Theodoret und Scholien von Origenes zusammengesetzt. Für Eusebius ist also nur die erste von Belang. Sie wird von Karo und Lietzmann als Typ V gezählt.Karo / Lietzmann (wie Anm. 1) 29. Die Bearbeitung der Palästinischen Katene umfasst Ps 1 bis einschließlich", + "candidate_score": 0.671953, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_25", + "bdc_text": "BZD C 307 ) , in Frage . Vielmehr ist an Basler Nachdrucke der Paraphrasen zu denken , wie z.B . an die 1540 und 1541 erschienenen zwei Bände mit allen Erasmus-Paraphrasen zum Neuen Testament ( VD 16 E 3361. E 3363 ) .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_0", + "psc_text": "Vorbemerkung der Online-Edition Die vorliegende Online-Fassung der als „Eusebius von Caesarea Werke Band X: Der Psalmenkommentar. Teil 3: Fragmente zu Psalm 101–150. Herausgegeben von Franz Xaver Risch, GCS.NF 32, Berlin/Boston 2022“ publizierten Druckfassung wurde aus einer Classical Text Editor-Datei konvertiert. Die Apparate (Bezeugung und Varianten) sind daher (vorerst) nicht für die Anzeige im PTA optimiert, da grundsätzlich die Bezeugung des Lemmas fehlt. Dafür ersetzt die Online-Edition die fehlenden Bibelstellen-, Personen- und Ortsindices der gedruckten Edition. Da im ersten Band die allgemeiner einleitenden Fragen zum Psalmen-Kommentar des Eusebius von Cäsarea und seiner Überlieferung behandelt werden, beschränke ich mich hier im wesentlichen auf besondere Hinweise zu den Handschriften, denen ich die Fragmente zu Ps 101–150 entnommen habe. Die Überlieferung Der Psalmen-Kommentar des Eusebius ist, wie in den vorangehenden Teilbänden unserer Edition im einzelnen dargelegt ist, uneinheitlich überliefert: von Ps 1 bis 50 auszugsweise in Katenen-Handschriften, von Ps 51 bis 95 ganz und", + "candidate_score": 0.671522, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_25", + "bdc_text": "BZD C 307 ) , in Frage . Vielmehr ist an Basler Nachdrucke der Paraphrasen zu denken , wie z.B . an die 1540 und 1541 erschienenen zwei Bände mit allen Erasmus-Paraphrasen zum Neuen Testament ( VD 16 E 3361. E 3363 ) .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_124", + "psc_text": "Kommentar zu Ps 93,3–4 (PG 23, 1196 C13–14). Ps 140,8ab Eusebisch ist in diesem Fragment vor allem der Ausdruck βασκαινόντων τῇ κατὰ θεὸν αὐτοῦ προκοπῇ (vgl. In psalmum 69,2–4 = PG 23, 769 B5–6 und In psalmum 85,11 = PG 23, 1037 B4). Ps 141,3a–4a Das zweite Fragment ist in N dem Exzerpt zu Vers 4a aus Theodoret hinzugefügt. Die Doppelzuweisung an Theodoret und Eusebius, die in Nd auf Eusebius verkürzt wurde, trägt dem Rechnung. Die Lexik des Satzes ist für Eusebius gewöhnlich, der Tonfall ähnelt dem ersten Satz des Bruchstückes aus der Palästinischen Katene. Ps 144,10a–12b Übereinstimmend mit der Palästinischen Katene bietet Niketas den Text von Beginn des Fragmentes bis τῆς ἐξομολογήσεως ἀποδιδόασιν, durchsetzt ihn jedoch mit Auszügen aus Chrysostomus, Theodoret und Euthymius. Die Texteinheit mit dem Fragment 6b, in den Handschriften nicht eigens kenntlich gemacht, schließt unmittelbar an den mit δημιουργικῆς δυνάμεως endenden ersten Abschnitt des Fragmentes aus", + "candidate_score": 0.670871, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_25_27", + "bdc_text": "BZD C 307 ) , in Frage . Vielmehr ist an Basler Nachdrucke der Paraphrasen zu denken , wie z.B . an die 1540 und 1541 erschienenen zwei Bände mit allen Erasmus-Paraphrasen zum Neuen Testament ( VD 16 E 3361. E 3363 ) . Lucarnumnach Locarno . per praefectum BeldiJoachim Bäldi ( Beldi ) , gest. 2 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_124", + "psc_text": "Kommentar zu Ps 93,3–4 (PG 23, 1196 C13–14). Ps 140,8ab Eusebisch ist in diesem Fragment vor allem der Ausdruck βασκαινόντων τῇ κατὰ θεὸν αὐτοῦ προκοπῇ (vgl. In psalmum 69,2–4 = PG 23, 769 B5–6 und In psalmum 85,11 = PG 23, 1037 B4). Ps 141,3a–4a Das zweite Fragment ist in N dem Exzerpt zu Vers 4a aus Theodoret hinzugefügt. Die Doppelzuweisung an Theodoret und Eusebius, die in Nd auf Eusebius verkürzt wurde, trägt dem Rechnung. Die Lexik des Satzes ist für Eusebius gewöhnlich, der Tonfall ähnelt dem ersten Satz des Bruchstückes aus der Palästinischen Katene. Ps 144,10a–12b Übereinstimmend mit der Palästinischen Katene bietet Niketas den Text von Beginn des Fragmentes bis τῆς ἐξομολογήσεως ἀποδιδόασιν, durchsetzt ihn jedoch mit Auszügen aus Chrysostomus, Theodoret und Euthymius. Die Texteinheit mit dem Fragment 6b, in den Handschriften nicht eigens kenntlich gemacht, schließt unmittelbar an den mit δημιουργικῆς δυνάμεως endenden ersten Abschnitt des Fragmentes aus", + "candidate_score": 0.670465, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_25", + "bdc_text": "BZD C 307 ) , in Frage . Vielmehr ist an Basler Nachdrucke der Paraphrasen zu denken , wie z.B . an die 1540 und 1541 erschienenen zwei Bände mit allen Erasmus-Paraphrasen zum Neuen Testament ( VD 16 E 3361. E 3363 ) .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_56", + "psc_text": "Les Chaînes (wie Anm. 3) III 513. konnte ich drei Codices auswerten. (Nd) Coislinianus 190 (13. / 14.Jh.) Der 259 Blätter umfassende Pariser Codex ist auf Pergament geschrieben, das teilweise ein Palimpsest darstellt; es enthält eine noch nicht zuzuordnende Psalmenkatene.Dorival, Les Chaînes (wie Anm. 3) III 508. Ab fol. 196 sind 22 Seiten Papier eingelegt worden; die Herstellungsweise verweist auf Südtitalien.Zur Analyse der Herstellung, Lokalisierung und Datierung vgl. Dorival, Les Chaînes (wie Anm. 3) III 505–507. Die Handschrift enthält den zweiten Band der Niketas-Katene und setzt unbeschädigt erst mit der Behandlung von Ps 80,2b ein. Das Fehlen des Materials ab Ps 77 dürfte der Vorlage anzulasten sein.Vgl. Dorival, Les Chaînes (wie Anm. 3) III 507–508. Der Coislinianus bietet nicht den originalen Text, wie ihn Niketas der Öffentlichkeit übergab. Denn die Abweichungen zwischen Nh und Nd weisen dort auf eine Bearbeitung des Textes in Nd hin, wo Nh mit der Palästinischen", + "candidate_score": 0.670012, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_25_27", + "bdc_text": "BZD C 307 ) , in Frage . Vielmehr ist an Basler Nachdrucke der Paraphrasen zu denken , wie z.B . an die 1540 und 1541 erschienenen zwei Bände mit allen Erasmus-Paraphrasen zum Neuen Testament ( VD 16 E 3361. E 3363 ) . Lucarnumnach Locarno . per praefectum BeldiJoachim Bäldi ( Beldi ) , gest. 2 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_50", + "psc_text": "Daher kann er nicht nur zur Stützung der Haupttradition gegenüber C herangezogen werden, so im Fragment zu Ps 105,40a–42b mit der Wendung καὶ περὶ ἑτέρου ἔθνους oder im Fragment zu Ps 113,9a–11b mit ἀνάξιοι gegen ἄξιοι oder im Fragment zu Ps 118,34ab mit σώματος gegen στόματος. Er kann auch einen tiefer liegenden Defekt ausgleichen: Im Fragment zu Ps 107,3ab lässt sich an dem Ausdruck διὰ μὲν τῆς κιθάρας ablesen, wie die in A P C vorliegende Störung zu beseitigen ist. Der textkritische Wert einer Paraphrase ist natürlich nicht einfach aufzuspüren. Hat man es mit einer Lesart zu tun oder mit einer Umschreibung? Im Falle von V gilt dies sogar für Bibelzitate. Das Symmachus-Zitat im Fragment zu Ps 118,9ab gibt V in einer Vermischung mit dem LXX-Wortlaut wieder: ἐν τίνι λαμπρύνη νεώτερος τὴν ὁδὸν αὐτοῦ steht an der Stelle von διὰ τίνος λαμπρύνει νέος τὴν ὁδὸν αὐτοῦ; Man kann auch auf", + "candidate_score": 0.669303, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_24", + "bdc_text": "BZD C 335 ) zu denken . Im Fall von Erasmus kommen hier aus sprachlichen Gründen kaum die deutschen Paraphrasen-Übersetzungen die in Zürich erschienen waren ( 1542 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_43", + "psc_text": "Codices Ca und Cb sind in eine komplexe Überlieferung eingebunden, deren Stemmatisierung im Rahmen einer Edition von Auszügen aus einem einzelnen Autor nicht erbracht werden kann. Das gilt erst recht für die weitaus üppigere Paraphrasentradition, die sich auf mehrere Katenentypen verteilt. Die paraphrastisch bedingten Abweichungen systematisch anzugeben, wäre verwirrend; eine umfassende Analyse der Umschreibungen dient der intendierten Herstellung des Originaltextes einer einzelnen Quelle nur wenig. Überdies kann schon im Rahmen der staatlicher Wissenschaftskontrolle verpflichteten Zeitplanung eine aufwendige Gesamterfassung für eine wie hier vorliegende Edition nicht geleistet werden. So habe ich die Zeugen der von Dorival so genannten Konstantinopolitanischen Katenen und ihrer Gruppierungen, für die jeweils erst die Abhängigkeitsverhältnisse zu durchleuchten und ein kritischer Text zu erstellen wäre, nicht berücksichtigt und mich mit den Versionen Wa und V begnügt, da deren Entstehungszeit vor der rezenten Hauptüberlieferung liegt und zwischen ihnen kein unmittelbarer Zusammenhang besteht. Immerhin zeigt sich, dass die Paraphrasentradition in", + "candidate_score": 0.668734, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_16_18", + "bdc_text": "bzw. BZD C 240. C 289 ) , zu allen neutestamentlichen Briefen ( 1537 ; BZD C 261 - neu aufgelegt 1539 und 1544 ; bzw. BZD C 278 und C 337 ) , zum Matthäus- ( 1542 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_56", + "psc_text": "Les Chaînes (wie Anm. 3) III 513. konnte ich drei Codices auswerten. (Nd) Coislinianus 190 (13. / 14.Jh.) Der 259 Blätter umfassende Pariser Codex ist auf Pergament geschrieben, das teilweise ein Palimpsest darstellt; es enthält eine noch nicht zuzuordnende Psalmenkatene.Dorival, Les Chaînes (wie Anm. 3) III 508. Ab fol. 196 sind 22 Seiten Papier eingelegt worden; die Herstellungsweise verweist auf Südtitalien.Zur Analyse der Herstellung, Lokalisierung und Datierung vgl. Dorival, Les Chaînes (wie Anm. 3) III 505–507. Die Handschrift enthält den zweiten Band der Niketas-Katene und setzt unbeschädigt erst mit der Behandlung von Ps 80,2b ein. Das Fehlen des Materials ab Ps 77 dürfte der Vorlage anzulasten sein.Vgl. Dorival, Les Chaînes (wie Anm. 3) III 507–508. Der Coislinianus bietet nicht den originalen Text, wie ihn Niketas der Öffentlichkeit übergab. Denn die Abweichungen zwischen Nh und Nd weisen dort auf eine Bearbeitung des Textes in Nd hin, wo Nh mit der Palästinischen", + "candidate_score": 0.665926, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_22_24", + "bdc_text": "wie auch an die Schrift \"De Scripturae sanctae authoritate\" ( 1538 ; BZD C 273 - neu aufgelegt 1544 ; BZD C 335 ) zu denken . Im Fall von Erasmus kommen hier aus sprachlichen Gründen kaum die deutschen Paraphrasen-Übersetzungen die in Zürich erschienen waren ( 1542 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_43", + "psc_text": "Codices Ca und Cb sind in eine komplexe Überlieferung eingebunden, deren Stemmatisierung im Rahmen einer Edition von Auszügen aus einem einzelnen Autor nicht erbracht werden kann. Das gilt erst recht für die weitaus üppigere Paraphrasentradition, die sich auf mehrere Katenentypen verteilt. Die paraphrastisch bedingten Abweichungen systematisch anzugeben, wäre verwirrend; eine umfassende Analyse der Umschreibungen dient der intendierten Herstellung des Originaltextes einer einzelnen Quelle nur wenig. Überdies kann schon im Rahmen der staatlicher Wissenschaftskontrolle verpflichteten Zeitplanung eine aufwendige Gesamterfassung für eine wie hier vorliegende Edition nicht geleistet werden. So habe ich die Zeugen der von Dorival so genannten Konstantinopolitanischen Katenen und ihrer Gruppierungen, für die jeweils erst die Abhängigkeitsverhältnisse zu durchleuchten und ein kritischer Text zu erstellen wäre, nicht berücksichtigt und mich mit den Versionen Wa und V begnügt, da deren Entstehungszeit vor der rezenten Hauptüberlieferung liegt und zwischen ihnen kein unmittelbarer Zusammenhang besteht. Immerhin zeigt sich, dass die Paraphrasentradition in", + "candidate_score": 0.664022, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_17", + "bdc_text": "BZD C 261 - neu aufgelegt 1539 und 1544 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_56", + "psc_text": "Les Chaînes (wie Anm. 3) III 513. konnte ich drei Codices auswerten. (Nd) Coislinianus 190 (13. / 14.Jh.) Der 259 Blätter umfassende Pariser Codex ist auf Pergament geschrieben, das teilweise ein Palimpsest darstellt; es enthält eine noch nicht zuzuordnende Psalmenkatene.Dorival, Les Chaînes (wie Anm. 3) III 508. Ab fol. 196 sind 22 Seiten Papier eingelegt worden; die Herstellungsweise verweist auf Südtitalien.Zur Analyse der Herstellung, Lokalisierung und Datierung vgl. Dorival, Les Chaînes (wie Anm. 3) III 505–507. Die Handschrift enthält den zweiten Band der Niketas-Katene und setzt unbeschädigt erst mit der Behandlung von Ps 80,2b ein. Das Fehlen des Materials ab Ps 77 dürfte der Vorlage anzulasten sein.Vgl. Dorival, Les Chaînes (wie Anm. 3) III 507–508. Der Coislinianus bietet nicht den originalen Text, wie ihn Niketas der Öffentlichkeit übergab. Denn die Abweichungen zwischen Nh und Nd weisen dort auf eine Bearbeitung des Textes in Nd hin, wo Nh mit der Palästinischen", + "candidate_score": 0.663893, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_24", + "bdc_text": "BZD C 335 ) zu denken . Im Fall von Erasmus kommen hier aus sprachlichen Gründen kaum die deutschen Paraphrasen-Übersetzungen die in Zürich erschienen waren ( 1542 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_42", + "psc_text": "die Arbeit mit EUSEBII / PAMPHILI EPISCOPI / Caesareae Palaestinae / INTERPRETATIO / Psalmorum. Valde Erudita und auf dem folgenden Blatt griechisch wiederholt ΕΥΣΕΒΙΟΥ / ΤΟΥ ΠΑΜΦΙΛΟΥ / ΕΠΙΣΚΟΠΟΥ / ΚΑΙΣΑΡΕΙΑΣ ΤΗΣ / ΠΑΛΑΙΣΤΙΝΗΣ / ΕΧΗΓΗΣΙΣ ΤΩΝ ΨΑΛΜΩΝ ΠΑΝΥ / ΣΠΟΥΔΑΙΑ. Die Eigenheiten von Cb enthält er nicht, bespielsweise den angeführten Lösungsvorschlag zu Beginn des ersten Fragmentes zu Ps 105 ἀνυμνεῖν τὸν θεὸν oder die Auslassung von οἱ τῶν ἐθνῶν – τῆς ἀνθρωπίνης ἀγέλης aus dem Fragment zu Ps 106,6a–9b, so dass der Parisinus gr. 139, der Codex in derselben Bibliothek, die einzige Vorlage war. Zur Paraphrasentradition Die eben behandelten Codices Ca und Cb sind in eine komplexe Überlieferung eingebunden, deren Stemmatisierung im Rahmen einer Edition von Auszügen aus einem einzelnen Autor nicht erbracht werden kann. Das gilt erst recht für die weitaus üppigere Paraphrasentradition, die sich auf mehrere Katenentypen verteilt. Die paraphrastisch bedingten Abweichungen systematisch anzugeben, wäre verwirrend; eine", + "candidate_score": 0.661993, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_17_19", + "bdc_text": "BZD C 261 - neu aufgelegt 1539 und 1544 ; bzw. BZD C 278 und C 337 ) , zum Matthäus- ( 1542 ; BZD C 304 )", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_124", + "psc_text": "Kommentar zu Ps 93,3–4 (PG 23, 1196 C13–14). Ps 140,8ab Eusebisch ist in diesem Fragment vor allem der Ausdruck βασκαινόντων τῇ κατὰ θεὸν αὐτοῦ προκοπῇ (vgl. In psalmum 69,2–4 = PG 23, 769 B5–6 und In psalmum 85,11 = PG 23, 1037 B4). Ps 141,3a–4a Das zweite Fragment ist in N dem Exzerpt zu Vers 4a aus Theodoret hinzugefügt. Die Doppelzuweisung an Theodoret und Eusebius, die in Nd auf Eusebius verkürzt wurde, trägt dem Rechnung. Die Lexik des Satzes ist für Eusebius gewöhnlich, der Tonfall ähnelt dem ersten Satz des Bruchstückes aus der Palästinischen Katene. Ps 144,10a–12b Übereinstimmend mit der Palästinischen Katene bietet Niketas den Text von Beginn des Fragmentes bis τῆς ἐξομολογήσεως ἀποδιδόασιν, durchsetzt ihn jedoch mit Auszügen aus Chrysostomus, Theodoret und Euthymius. Die Texteinheit mit dem Fragment 6b, in den Handschriften nicht eigens kenntlich gemacht, schließt unmittelbar an den mit δημιουργικῆς δυνάμεως endenden ersten Abschnitt des Fragmentes aus", + "candidate_score": 0.660195, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_18_20", + "bdc_text": "bzw. BZD C 278 und C 337 ) , zum Matthäus- ( 1542 ; BZD C 304 ) und Johannese vangelium ( 1543 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_78", + "psc_text": "ναμάτων ἐν μεθέξει γενέσθαι πολλῶν· οἱ γὰρ ποταμοὶ οἱ εὐαγγελικοί εἰσι λόγοι. Vokabular und Bilder sind reichlich aus Eusebius belegbar, aber sie sind nicht ausschließlich eusebisch. Vor allem aber ist die Wendung ἐν μεθέξει γενέσθαι vornehmlich bei Kyrill und nie bei Eusebius zu finden. Niketas hat nicht nur den direkt überlieferten Eusebius-Kommentar herangezogen, sondern, wie an Textabgrenzungen ersichtlich ist, die Exzerpte sowohl in der Palästinischen Katene als auch deren Epitomierung in der Monophysitischen Katene. Dabei kann er den Kommentar für sich und eine Katene für sich benutzt haben, aber auch beides zugleich. Seine Arbeit erhält dadurch, neben der Gewinnung von neuen Bruchstücken, einen beträchtlichen Wert für die Kritik der schon bekannten. Manche Probleme von A P lassen sich mit ihr bereinigen oder überhaupt erst entdecken. Das Fragment zu Ps 134,19a–21b endet in A P mit einem syntaktischen Gebilde, das zu einer Konjektur herausfordert, aber mit dem bei Niketas stehenden Ausdruck", + "candidate_score": 0.659836, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_17", + "bdc_text": "BZD C 261 - neu aufgelegt 1539 und 1544 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_43", + "psc_text": "Codices Ca und Cb sind in eine komplexe Überlieferung eingebunden, deren Stemmatisierung im Rahmen einer Edition von Auszügen aus einem einzelnen Autor nicht erbracht werden kann. Das gilt erst recht für die weitaus üppigere Paraphrasentradition, die sich auf mehrere Katenentypen verteilt. Die paraphrastisch bedingten Abweichungen systematisch anzugeben, wäre verwirrend; eine umfassende Analyse der Umschreibungen dient der intendierten Herstellung des Originaltextes einer einzelnen Quelle nur wenig. Überdies kann schon im Rahmen der staatlicher Wissenschaftskontrolle verpflichteten Zeitplanung eine aufwendige Gesamterfassung für eine wie hier vorliegende Edition nicht geleistet werden. So habe ich die Zeugen der von Dorival so genannten Konstantinopolitanischen Katenen und ihrer Gruppierungen, für die jeweils erst die Abhängigkeitsverhältnisse zu durchleuchten und ein kritischer Text zu erstellen wäre, nicht berücksichtigt und mich mit den Versionen Wa und V begnügt, da deren Entstehungszeit vor der rezenten Hauptüberlieferung liegt und zwischen ihnen kein unmittelbarer Zusammenhang besteht. Immerhin zeigt sich, dass die Paraphrasentradition in", + "candidate_score": 0.659605, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_16_18", + "bdc_text": "bzw. BZD C 240. C 289 ) , zu allen neutestamentlichen Briefen ( 1537 ; BZD C 261 - neu aufgelegt 1539 und 1544 ; bzw. BZD C 278 und C 337 ) , zum Matthäus- ( 1542 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_137", + "psc_text": "handschriftlichen Grundlage bei Montfaucon vgl. Karo / Lietzmann (wie Anm. 1) 20–21. Für den Eusebius-Kommentar zu Ps 101 bis Ps 104 einschließlich, ebenso zu Ps 112, 5 bis zum Ende dieses Psalmes, hat er die Niketas-Katene verwendet. Da diese in den genannten Parisini nicht enthalten ist, müsste er sie, falls seine Angaben vollständig sind, dem Taurinensis entnommen haben. Die Edition von Montfaucon endet infolge seiner Abhängigkeit von der C-Tradition mit Ps 118. Der Kommentartext zu Ps 119–150 in Mignes PG 24 reproduziert die Edition von Angelo Mai im vierten Tomus seiner Patrum Bibliotheca nova.Angelo Mai, Patrum Bibliotheca nova IV (Rom 1847) 67–107. Mai hatte die von Montfaucon angemahnte Ergänzung der EditionVgl. Mai, Patrum Bibliotheca nova IV 65. aus Codices Vaticani vorgenommen und nach eigenen Angaben fünf Codices benutzt: Reginae gr. 40, Vaticanus gr. 754, Vaticanus gr. 1685 sowie Vaticanus gr. 2057 und Ottoboniensis gr. 398.Mai, Patrum Bibliotheca nova IV 66;", + "candidate_score": 0.659169, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_18_20", + "bdc_text": "bzw. BZD C 278 und C 337 ) , zum Matthäus- ( 1542 ; BZD C 304 ) und Johannese vangelium ( 1543 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_124", + "psc_text": "Kommentar zu Ps 93,3–4 (PG 23, 1196 C13–14). Ps 140,8ab Eusebisch ist in diesem Fragment vor allem der Ausdruck βασκαινόντων τῇ κατὰ θεὸν αὐτοῦ προκοπῇ (vgl. In psalmum 69,2–4 = PG 23, 769 B5–6 und In psalmum 85,11 = PG 23, 1037 B4). Ps 141,3a–4a Das zweite Fragment ist in N dem Exzerpt zu Vers 4a aus Theodoret hinzugefügt. Die Doppelzuweisung an Theodoret und Eusebius, die in Nd auf Eusebius verkürzt wurde, trägt dem Rechnung. Die Lexik des Satzes ist für Eusebius gewöhnlich, der Tonfall ähnelt dem ersten Satz des Bruchstückes aus der Palästinischen Katene. Ps 144,10a–12b Übereinstimmend mit der Palästinischen Katene bietet Niketas den Text von Beginn des Fragmentes bis τῆς ἐξομολογήσεως ἀποδιδόασιν, durchsetzt ihn jedoch mit Auszügen aus Chrysostomus, Theodoret und Euthymius. Die Texteinheit mit dem Fragment 6b, in den Handschriften nicht eigens kenntlich gemacht, schließt unmittelbar an den mit δημιουργικῆς δυνάμεως endenden ersten Abschnitt des Fragmentes aus", + "candidate_score": 0.658357, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_18_20", + "bdc_text": "bzw. BZD C 278 und C 337 ) , zum Matthäus- ( 1542 ; BZD C 304 ) und Johannese vangelium ( 1543 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_22", + "psc_text": "origeneische Tradition und ist einem Auszug aus Chrysostomus unmittelbar angehängt: Οὐκ ἀγνοητέον δέ, ὡς Ὠριγένης καὶ Εὐσέβιος ὁ Καισαρεὺς καὶ Δίδυμος καὶ ἕτεροί τινες πολλοὺς εἶναι βούλονται τοὺς οὐρανοὺς ἐκ τῆς προκειμένης λέξεως καὶ ἐκ τοῦ τὸν ἀπόστολον Παῦλον ἕως τρίτου οὐρανοῦ ἁρπαγῆναι. βούλονται δὲ καὶ λογικοὺς εἶναι τοὺς ἀστέρας καὶ τὰ ὕδατα τὰ ὑπεράνω τῶν οὐρανῶν λογικὰς εἶναι δυνάμεις. Die Eklogentradition in der Monophysitischen Katene Als Typ III, dessen hier verwendete Zeugen mit C bezeichnet sind, haben Georg Karo und Hans Lietzmann eine Katene analysiert,Karo / Lietzmann (wie Anm. 1) 27. die Eklogen aus der Palästinischen Katene mit Texten von Johannes Chrysostomus (häufig auch Johannes, Bischof von Konstantinopel, genannt), Hesychius von Jerusalem und Kyrill von Alexandria verbindet (vgl. CPG C 16). Hauptzeuge ist der Parisinus gr. 139 (Ca).Zur Katene Typ III vgl. Leontien Vanderschelden, An Unconventional Catena on the Psalms. A Partial Edition of the Type III Catena and", + "candidate_score": 0.657875, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_18_20", + "bdc_text": "bzw. BZD C 278 und C 337 ) , zum Matthäus- ( 1542 ; BZD C 304 ) und Johannese vangelium ( 1543 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_23", + "psc_text": "von Johannes Chrysostomus (häufig auch Johannes, Bischof von Konstantinopel, genannt), Hesychius von Jerusalem und Kyrill von Alexandria verbindet (vgl. CPG C 16). Hauptzeuge ist der Parisinus gr. 139 (Ca).Zur Katene Typ III vgl. Leontien Vanderschelden, An Unconventional Catena on the Psalms. A Partial Edition of the Type III Catena and an Assessment of its Position in the Exegetical Tradition (Diss. Leuven 2020) 13–39. Marcel Richard hatte die Katene in ihm als monophysitisch und ägyptisch bezeichnet,Vgl. Richard, Les premières chaînes (wie Anm. 2) 93. wogegen sich Gilles Dorival wandteDorival, Les Chaînes (wie Anm. 3) I 27–29. und sie aufgrund eingehender Untersuchungen als Vermengung der ersten Palästinischen Katene mit einer zweiten Palästinischen Katene ansah. Die Tradition dieser Komposition teilt er in wiederum zwei Katenen, zu deren erster die von mir benutzten Handschriften gehören.Dorival, Les Chaînes (wie Anm. 3) I 232–248. Für Chrysostomus und Hesychius ist die ehemals so genannte Monophysitische Katene von", + "candidate_score": 0.656979, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_17_19", + "bdc_text": "BZD C 261 - neu aufgelegt 1539 und 1544 ; bzw. BZD C 278 und C 337 ) , zum Matthäus- ( 1542 ; BZD C 304 )", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_138", + "psc_text": "1847) 67–107. Mai hatte die von Montfaucon angemahnte Ergänzung der EditionVgl. Mai, Patrum Bibliotheca nova IV 65. aus Codices Vaticani vorgenommen und nach eigenen Angaben fünf Codices benutzt: Reginae gr. 40, Vaticanus gr. 754, Vaticanus gr. 1685 sowie Vaticanus gr. 2057 und Ottoboniensis gr. 398.Mai, Patrum Bibliotheca nova IV 66; vgl. Karo / Lietzmann (wie Anm. 1) 20–21. Eine unkritische Sammlung aus vatikanischen Handschriften gibt Jean Baptiste Pitra, Analecta sacra et classica spicilegio solesmensi III (Paris 1883). Im besonderen hat die Forschungsgeschichte ein paar kleine Teil-Editionen gezeitigt: Die Hypothesen zu den Gradualpsalmen, von mir mit Ὑποθέσεις überschrieben, ließ Giovanni Mercati drucken: Alcune note di letteratura patristica, in: Opere minori II = Studi e testi 77 (1937) 61–66. Die Fragmente aus der Palästinischen Katene zu Ps 118 sind enthalten in Marguerite Harl (avec la collaboration de Gilles Dorival), La Chaîne Palestinienne sur le Psaume 118. Tome I. Introduction, texte grec critique", + "candidate_score": 0.656266, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_22_24", + "bdc_text": "wie auch an die Schrift \"De Scripturae sanctae authoritate\" ( 1538 ; BZD C 273 - neu aufgelegt 1544 ; BZD C 335 ) zu denken . Im Fall von Erasmus kommen hier aus sprachlichen Gründen kaum die deutschen Paraphrasen-Übersetzungen die in Zürich erschienen waren ( 1542 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_0", + "psc_text": "Vorbemerkung der Online-Edition Die vorliegende Online-Fassung der als „Eusebius von Caesarea Werke Band X: Der Psalmenkommentar. Teil 3: Fragmente zu Psalm 101–150. Herausgegeben von Franz Xaver Risch, GCS.NF 32, Berlin/Boston 2022“ publizierten Druckfassung wurde aus einer Classical Text Editor-Datei konvertiert. Die Apparate (Bezeugung und Varianten) sind daher (vorerst) nicht für die Anzeige im PTA optimiert, da grundsätzlich die Bezeugung des Lemmas fehlt. Dafür ersetzt die Online-Edition die fehlenden Bibelstellen-, Personen- und Ortsindices der gedruckten Edition. Da im ersten Band die allgemeiner einleitenden Fragen zum Psalmen-Kommentar des Eusebius von Cäsarea und seiner Überlieferung behandelt werden, beschränke ich mich hier im wesentlichen auf besondere Hinweise zu den Handschriften, denen ich die Fragmente zu Ps 101–150 entnommen habe. Die Überlieferung Der Psalmen-Kommentar des Eusebius ist, wie in den vorangehenden Teilbänden unserer Edition im einzelnen dargelegt ist, uneinheitlich überliefert: von Ps 1 bis 50 auszugsweise in Katenen-Handschriften, von Ps 51 bis 95 ganz und", + "candidate_score": 0.656193, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_22_24", + "bdc_text": "wie auch an die Schrift \"De Scripturae sanctae authoritate\" ( 1538 ; BZD C 273 - neu aufgelegt 1544 ; BZD C 335 ) zu denken . Im Fall von Erasmus kommen hier aus sprachlichen Gründen kaum die deutschen Paraphrasen-Übersetzungen die in Zürich erschienen waren ( 1542 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_50", + "psc_text": "Daher kann er nicht nur zur Stützung der Haupttradition gegenüber C herangezogen werden, so im Fragment zu Ps 105,40a–42b mit der Wendung καὶ περὶ ἑτέρου ἔθνους oder im Fragment zu Ps 113,9a–11b mit ἀνάξιοι gegen ἄξιοι oder im Fragment zu Ps 118,34ab mit σώματος gegen στόματος. Er kann auch einen tiefer liegenden Defekt ausgleichen: Im Fragment zu Ps 107,3ab lässt sich an dem Ausdruck διὰ μὲν τῆς κιθάρας ablesen, wie die in A P C vorliegende Störung zu beseitigen ist. Der textkritische Wert einer Paraphrase ist natürlich nicht einfach aufzuspüren. Hat man es mit einer Lesart zu tun oder mit einer Umschreibung? Im Falle von V gilt dies sogar für Bibelzitate. Das Symmachus-Zitat im Fragment zu Ps 118,9ab gibt V in einer Vermischung mit dem LXX-Wortlaut wieder: ἐν τίνι λαμπρύνη νεώτερος τὴν ὁδὸν αὐτοῦ steht an der Stelle von διὰ τίνος λαμπρύνει νέος τὴν ὁδὸν αὐτοῦ; Man kann auch auf", + "candidate_score": 0.656031, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_22_24", + "bdc_text": "wie auch an die Schrift \"De Scripturae sanctae authoritate\" ( 1538 ; BZD C 273 - neu aufgelegt 1544 ; BZD C 335 ) zu denken . Im Fall von Erasmus kommen hier aus sprachlichen Gründen kaum die deutschen Paraphrasen-Übersetzungen die in Zürich erschienen waren ( 1542 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_42", + "psc_text": "die Arbeit mit EUSEBII / PAMPHILI EPISCOPI / Caesareae Palaestinae / INTERPRETATIO / Psalmorum. Valde Erudita und auf dem folgenden Blatt griechisch wiederholt ΕΥΣΕΒΙΟΥ / ΤΟΥ ΠΑΜΦΙΛΟΥ / ΕΠΙΣΚΟΠΟΥ / ΚΑΙΣΑΡΕΙΑΣ ΤΗΣ / ΠΑΛΑΙΣΤΙΝΗΣ / ΕΧΗΓΗΣΙΣ ΤΩΝ ΨΑΛΜΩΝ ΠΑΝΥ / ΣΠΟΥΔΑΙΑ. Die Eigenheiten von Cb enthält er nicht, bespielsweise den angeführten Lösungsvorschlag zu Beginn des ersten Fragmentes zu Ps 105 ἀνυμνεῖν τὸν θεὸν oder die Auslassung von οἱ τῶν ἐθνῶν – τῆς ἀνθρωπίνης ἀγέλης aus dem Fragment zu Ps 106,6a–9b, so dass der Parisinus gr. 139, der Codex in derselben Bibliothek, die einzige Vorlage war. Zur Paraphrasentradition Die eben behandelten Codices Ca und Cb sind in eine komplexe Überlieferung eingebunden, deren Stemmatisierung im Rahmen einer Edition von Auszügen aus einem einzelnen Autor nicht erbracht werden kann. Das gilt erst recht für die weitaus üppigere Paraphrasentradition, die sich auf mehrere Katenentypen verteilt. Die paraphrastisch bedingten Abweichungen systematisch anzugeben, wäre verwirrend; eine", + "candidate_score": 0.655775, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_14_16", + "bdc_text": "Im Falle Bullingers ist an dessen Kommentare zur Apostelgeschichte ( 1533 ; BZD C 219 - neu aufgelegt 1535 und 1540 ; bzw. BZD C 240. C 289 ) , zu allen neutestamentlichen Briefen ( 1537 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_29", + "psc_text": "Namensangaben. Zum Beispiel ist die Theodoret-Passage zu Ps 103,2b (PG 80, 1696A) τὴν τῆς δημιουργίας εὐκολίαν – μόνῳ χρησάμενος, die Pitra in seinen Analecta als einen Origenes zu Ps 103,2 bringt und Migne als Chrysostomus spurius zu Ps 103 (PG 55, 647) druckt, in Ca als ein Text von Apolinarius wiedergegeben. Glücklicherweise sind solche Verwirrungen nicht die Regel. Malingrey scheint in ihrer Edition der Chrysostomus-Fragmente den Angaben durchgängig vertraut zu haben, und für die bevorstehende Edition des Hesychius dürfte sich der Parisinus ähnlich bewähren. Bietet aber Ca einen Eintrag unter dem Namen des Eusebius, ist immer Vorsicht geboten. So ist der in den Hauptzeugen anonyme Eintrag zu Ps 103,1bc zwar wohl richtig dem Kommentator aus Cäsarea zugeordnet, wenn aber kurz darauf, noch auf derselben Seite, wiederum ein Eusebius, diesmal zu Vers 2a, angekündigt wird, handelt es sich um einen Didymus, jedenfalls nach den Entscheidungen von Mühlenberg (Fragment 990 = 236,10–13).", + "candidate_score": 0.655448, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_24", + "bdc_text": "BZD C 335 ) zu denken . Im Fall von Erasmus kommen hier aus sprachlichen Gründen kaum die deutschen Paraphrasen-Übersetzungen die in Zürich erschienen waren ( 1542 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_0", + "psc_text": "Vorbemerkung der Online-Edition Die vorliegende Online-Fassung der als „Eusebius von Caesarea Werke Band X: Der Psalmenkommentar. Teil 3: Fragmente zu Psalm 101–150. Herausgegeben von Franz Xaver Risch, GCS.NF 32, Berlin/Boston 2022“ publizierten Druckfassung wurde aus einer Classical Text Editor-Datei konvertiert. Die Apparate (Bezeugung und Varianten) sind daher (vorerst) nicht für die Anzeige im PTA optimiert, da grundsätzlich die Bezeugung des Lemmas fehlt. Dafür ersetzt die Online-Edition die fehlenden Bibelstellen-, Personen- und Ortsindices der gedruckten Edition. Da im ersten Band die allgemeiner einleitenden Fragen zum Psalmen-Kommentar des Eusebius von Cäsarea und seiner Überlieferung behandelt werden, beschränke ich mich hier im wesentlichen auf besondere Hinweise zu den Handschriften, denen ich die Fragmente zu Ps 101–150 entnommen habe. Die Überlieferung Der Psalmen-Kommentar des Eusebius ist, wie in den vorangehenden Teilbänden unserer Edition im einzelnen dargelegt ist, uneinheitlich überliefert: von Ps 1 bis 50 auszugsweise in Katenen-Handschriften, von Ps 51 bis 95 ganz und", + "candidate_score": 0.655243, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_35_37", + "bdc_text": "Tauf- und Ehenbuch der Kirchgemeinde Großmünster 1525-1600 , Zürich StadtA , VIII C 1 , unter 1527 ; Erhard Dürsteler , Stammtafeln zürcherischer Geschlechter , Bd. 1 ( Zürich ZB , Ms E 94 ) , f. 235r. ; Meyer , Locarno 162-164 und passim ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_53", + "psc_text": "C 21). Überliefert wurde sie offensichtlich in zwei Bänden, von denen der eine Ps 1–76, der andere Ps 77–150 behandelte. Von Karo und Lietzmann wird sie unter dem Typ VIII beschrieben,Vgl. Karo / Lietzmann (wie Anm. 1) 32–35. von Gilles Dorival als eine Vertreterin der „Gemischten Konstantinopolitanischen Katenen“ eingeordnet und ausführlich analysiert.Dorival, Les Chaînes (wie Anm. 3) III 492–565. Entstanden ist sie zwischen 1088 und 1105, sehr wahrscheinlich im Zusammenhang mit seiner Lehrtätigkeit.Zu Biographie und Werk s. Bram Roosen, The works of Nicetas Heracleensis (ὁ) τοῦ Σερρῶν, in: Byzantion 69 (1999) 119–144. Niketas besaß Zugang zu sehr viel mehr Schriften von Eusebius als uns heute vergönnt ist. Die griechischen Fragmente zur Theophanie (CPG 3488) sind aus seiner Lukas-Katene gewonnen, ebenso die Schrift De solemnitate paschali (CPG 3479). Sein literarisches Engagement lässt daher von selbst die Frage aufkommen, ob er über die Fragmente in der Katene hinaus nicht auch den Psalmen-Kommentar", + "candidate_score": 0.655181, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_16_18", + "bdc_text": "bzw. BZD C 240. C 289 ) , zu allen neutestamentlichen Briefen ( 1537 ; BZD C 261 - neu aufgelegt 1539 und 1544 ; bzw. BZD C 278 und C 337 ) , zum Matthäus- ( 1542 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_1", + "psc_text": "auf besondere Hinweise zu den Handschriften, denen ich die Fragmente zu Ps 101–150 entnommen habe. Die Überlieferung Der Psalmen-Kommentar des Eusebius ist, wie in den vorangehenden Teilbänden unserer Edition im einzelnen dargelegt ist, uneinheitlich überliefert: von Ps 1 bis 50 auszugsweise in Katenen-Handschriften, von Ps 51 bis 95 ganz und direkt im Coislinianus 44 und der Rest wiederum fragmentiert in verschiedenen Katenen. Der weitaus größere Teil des erhaltenen Kommentars zu Ps 101 bis 150 ist in der sogenannten Palästinischen Katene (Siglen A P) und ihrer Verarbeitung in der Monophysitischen Katene (Sigle C) aufbewahrt. Einige darin nicht enthaltene Partien sind der Psalmen-Katene des Niketas von Herakleia (Sigle N) zu entnehmen. Die Palästinische Katene Nachdem die große und unübersichtliche Menge der Handschriften, die eine Psalmenkatene enthalten, von Georg Karo und Hans Lietzmann in siebenundzwanzig Typen geordnet worden war,Georg Karo / Hans Lietzmann, Catenarum Graecarum Catalogus (Göttingen 1902) 20–66. entdeckte Marcel Richard, ausgehend", + "candidate_score": 0.654167, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_14_16", + "bdc_text": "Im Falle Bullingers ist an dessen Kommentare zur Apostelgeschichte ( 1533 ; BZD C 219 - neu aufgelegt 1535 und 1540 ; bzw. BZD C 240. C 289 ) , zu allen neutestamentlichen Briefen ( 1537 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_56", + "psc_text": "Les Chaînes (wie Anm. 3) III 513. konnte ich drei Codices auswerten. (Nd) Coislinianus 190 (13. / 14.Jh.) Der 259 Blätter umfassende Pariser Codex ist auf Pergament geschrieben, das teilweise ein Palimpsest darstellt; es enthält eine noch nicht zuzuordnende Psalmenkatene.Dorival, Les Chaînes (wie Anm. 3) III 508. Ab fol. 196 sind 22 Seiten Papier eingelegt worden; die Herstellungsweise verweist auf Südtitalien.Zur Analyse der Herstellung, Lokalisierung und Datierung vgl. Dorival, Les Chaînes (wie Anm. 3) III 505–507. Die Handschrift enthält den zweiten Band der Niketas-Katene und setzt unbeschädigt erst mit der Behandlung von Ps 80,2b ein. Das Fehlen des Materials ab Ps 77 dürfte der Vorlage anzulasten sein.Vgl. Dorival, Les Chaînes (wie Anm. 3) III 507–508. Der Coislinianus bietet nicht den originalen Text, wie ihn Niketas der Öffentlichkeit übergab. Denn die Abweichungen zwischen Nh und Nd weisen dort auf eine Bearbeitung des Textes in Nd hin, wo Nh mit der Palästinischen", + "candidate_score": 0.653806, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_16_18", + "bdc_text": "bzw. BZD C 240. C 289 ) , zu allen neutestamentlichen Briefen ( 1537 ; BZD C 261 - neu aufgelegt 1539 und 1544 ; bzw. BZD C 278 und C 337 ) , zum Matthäus- ( 1542 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_124", + "psc_text": "Kommentar zu Ps 93,3–4 (PG 23, 1196 C13–14). Ps 140,8ab Eusebisch ist in diesem Fragment vor allem der Ausdruck βασκαινόντων τῇ κατὰ θεὸν αὐτοῦ προκοπῇ (vgl. In psalmum 69,2–4 = PG 23, 769 B5–6 und In psalmum 85,11 = PG 23, 1037 B4). Ps 141,3a–4a Das zweite Fragment ist in N dem Exzerpt zu Vers 4a aus Theodoret hinzugefügt. Die Doppelzuweisung an Theodoret und Eusebius, die in Nd auf Eusebius verkürzt wurde, trägt dem Rechnung. Die Lexik des Satzes ist für Eusebius gewöhnlich, der Tonfall ähnelt dem ersten Satz des Bruchstückes aus der Palästinischen Katene. Ps 144,10a–12b Übereinstimmend mit der Palästinischen Katene bietet Niketas den Text von Beginn des Fragmentes bis τῆς ἐξομολογήσεως ἀποδιδόασιν, durchsetzt ihn jedoch mit Auszügen aus Chrysostomus, Theodoret und Euthymius. Die Texteinheit mit dem Fragment 6b, in den Handschriften nicht eigens kenntlich gemacht, schließt unmittelbar an den mit δημιουργικῆς δυνάμεως endenden ersten Abschnitt des Fragmentes aus", + "candidate_score": 0.653657, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_83_85", + "bdc_text": "a me Apologiam quandam non ita pridem aeditam tuo nomine , Zu denken ist an Bullingers erste Widerlegung des Cochläus ( s. oben Nr. 2064 , Anm. 3 ; vgl. HBBW XIV 66 , 3 und Anm. 3. 140 , 1 und 9 ) , die Ende Februar/Anfang März 1544 erschienen war , oder noch wahrscheinlicher an die \"Antiquissima fides\" , die im August 1544 zum ersten Mal auf Latein erschien ( s.", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_29", + "psc_text": "Namensangaben. Zum Beispiel ist die Theodoret-Passage zu Ps 103,2b (PG 80, 1696A) τὴν τῆς δημιουργίας εὐκολίαν – μόνῳ χρησάμενος, die Pitra in seinen Analecta als einen Origenes zu Ps 103,2 bringt und Migne als Chrysostomus spurius zu Ps 103 (PG 55, 647) druckt, in Ca als ein Text von Apolinarius wiedergegeben. Glücklicherweise sind solche Verwirrungen nicht die Regel. Malingrey scheint in ihrer Edition der Chrysostomus-Fragmente den Angaben durchgängig vertraut zu haben, und für die bevorstehende Edition des Hesychius dürfte sich der Parisinus ähnlich bewähren. Bietet aber Ca einen Eintrag unter dem Namen des Eusebius, ist immer Vorsicht geboten. So ist der in den Hauptzeugen anonyme Eintrag zu Ps 103,1bc zwar wohl richtig dem Kommentator aus Cäsarea zugeordnet, wenn aber kurz darauf, noch auf derselben Seite, wiederum ein Eusebius, diesmal zu Vers 2a, angekündigt wird, handelt es sich um einen Didymus, jedenfalls nach den Entscheidungen von Mühlenberg (Fragment 990 = 236,10–13).", + "candidate_score": 0.653253, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_31_33", + "bdc_text": "war er Schwiegersohn des Großen Rats von Zürich , Jörg Göldli ( gest. 1537/38 ). 1542-1544 Landvogt zu Locarno. 1548-1553 Landmann von Glarus . Im August 1545 veröffentlichte Taddeo Duno eine Lobrede mit biographischen Angaben zu Joachim Bäldi : In Laudem orantissimi praesulis , viri doctissimi , Ioachym Beldi Glaronensis Thaddaei Duni Locaruensis [ ! ] ἐγκώμιον , Basel , s. n. , 1545 ( Zürich ZB , 25.1404/7 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_30", + "psc_text": "der in den Hauptzeugen anonyme Eintrag zu Ps 103,1bc zwar wohl richtig dem Kommentator aus Cäsarea zugeordnet, wenn aber kurz darauf, noch auf derselben Seite, wiederum ein Eusebius, diesmal zu Vers 2a, angekündigt wird, handelt es sich um einen Didymus, jedenfalls nach den Entscheidungen von Mühlenberg (Fragment 990 = 236,10–13). Auch der auf fol. 338v unter εὐσεβίου stehende Text οὐ πᾶς – λόγος ist wohl von Didymus, (Fragment 995 = 238,20–27 Mühlenberg; von Montfaucon als Eusebius gedruckt; s. PG 23, 1277C), und nochmals ἱλαρύνεσθαι – καὶ ἄρτος aus demselben Fragment (238,27.32 Mühlenberg = PG 23, 1277C–D). Nach drei weiteren, dem Hesychius zugewiesenen Einträgen steht unter εὐσεβίου der Text von Theodoret zu Vers 16 ὁ ἑβραῖος – βλαστήσαντα (PG 80, 1700C, wiederum von Montfaucon als Eusebius gedruckt = PG 23, 1277D–1280A). Ebenso ist der in Ca unter εὐσεβίου gebotene „Eusebius“ zu Vers 16b (PG 23, 1280 A) in der Ausgabe von", + "candidate_score": 0.652152, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_22_24", + "bdc_text": "wie auch an die Schrift \"De Scripturae sanctae authoritate\" ( 1538 ; BZD C 273 - neu aufgelegt 1544 ; BZD C 335 ) zu denken . Im Fall von Erasmus kommen hier aus sprachlichen Gründen kaum die deutschen Paraphrasen-Übersetzungen die in Zürich erschienen waren ( 1542 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_28", + "psc_text": "Missgeschick. Ebenso kann die Zuordnung der Textstücke zu den Lemmata in C von den Hauptzeugen abweichen, zum Beispiel die Nr. 4 und 5 zu Ps 117. Neben der Epitomierung wird in C keine systematische Bearbeitung vorgenommen. Paraphrastische Verdrängungen des ursprünglichen Wortlauts wie gegen Ende des Fragmentes zu Ps 103,25a–26b sind selten. (Ca) Parisinus gr. 139 (10. Jh.) Der seit dem Jahr 1622 in Paris befindliche und wegen seiner prachtvollen Miniaturen als Psautier de Paris berühmt gewordene Codex aus dem zehnten JahrhundertZum Codex vgl. Vanderschelden (wie Anm. 9) 40–44. teilt mit der übrigen Katenenüberlieferung die unangenehme Eigenschaft der Unzuverlässigkeit in den Namensangaben. Zum Beispiel ist die Theodoret-Passage zu Ps 103,2b (PG 80, 1696A) τὴν τῆς δημιουργίας εὐκολίαν – μόνῳ χρησάμενος, die Pitra in seinen Analecta als einen Origenes zu Ps 103,2 bringt und Migne als Chrysostomus spurius zu Ps 103 (PG 55, 647) druckt, in Ca als ein Text von Apolinarius", + "candidate_score": 0.652021, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_14_16", + "bdc_text": "Im Falle Bullingers ist an dessen Kommentare zur Apostelgeschichte ( 1533 ; BZD C 219 - neu aufgelegt 1535 und 1540 ; bzw. BZD C 240. C 289 ) , zu allen neutestamentlichen Briefen ( 1537 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_58", + "psc_text": "Sinnentstellende Wortauffassungen wie σταυροῦ statt σωτῆρος im Fragment zu Ps 101,23a–25a oder λόγοις (durch Assoziierung mit dem vorausgehenden λόγος) statt ἔργοις im Fragment zu Ps 102,22a–c verraten ein geringes Interesse des Schreibers am Inhalt, doch kann eine Abweichung vom originalen Niketas-Text, besonders wenn sie keinen inhaltlichen Fehler darstellt, bereits traditionell sein. Das zeigen Übereinstimmungen mit dem Laurentianus, zum Beispiel im zweiten Fragment zu Ps 103,13a–15c, wo Nd und Ne ὁ προφήτης einfügen und τούτων mit τῶν ζῴων verdeutlichen. (Ne) Laurentianus Plut. V 14 (12. Jh.) Der Florentiner Codex enthält auf 431 Folia die Niketas-Katene von Ps 77,1a bis Ps 112,9. Der Grund für diesen Abschluß ist nicht erkennbar; es gab wahrscheinlich keine entsprechende Einteilung des zweiten Bandes der Katene.Dorival, Les Chaînes (wie Anm. 3) III 499–500. Ne bietet weniger Zuschreibungen am Rand, manchmal aber auch einige singuläre. Die Textqualität ist insgesamt besser als im Coislinianus. Der Autor zeigt keine Absicht", + "candidate_score": 0.651535, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_14_16", + "bdc_text": "Im Falle Bullingers ist an dessen Kommentare zur Apostelgeschichte ( 1533 ; BZD C 219 - neu aufgelegt 1535 und 1540 ; bzw. BZD C 240. C 289 ) , zu allen neutestamentlichen Briefen ( 1537 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_137", + "psc_text": "handschriftlichen Grundlage bei Montfaucon vgl. Karo / Lietzmann (wie Anm. 1) 20–21. Für den Eusebius-Kommentar zu Ps 101 bis Ps 104 einschließlich, ebenso zu Ps 112, 5 bis zum Ende dieses Psalmes, hat er die Niketas-Katene verwendet. Da diese in den genannten Parisini nicht enthalten ist, müsste er sie, falls seine Angaben vollständig sind, dem Taurinensis entnommen haben. Die Edition von Montfaucon endet infolge seiner Abhängigkeit von der C-Tradition mit Ps 118. Der Kommentartext zu Ps 119��150 in Mignes PG 24 reproduziert die Edition von Angelo Mai im vierten Tomus seiner Patrum Bibliotheca nova.Angelo Mai, Patrum Bibliotheca nova IV (Rom 1847) 67–107. Mai hatte die von Montfaucon angemahnte Ergänzung der EditionVgl. Mai, Patrum Bibliotheca nova IV 65. aus Codices Vaticani vorgenommen und nach eigenen Angaben fünf Codices benutzt: Reginae gr. 40, Vaticanus gr. 754, Vaticanus gr. 1685 sowie Vaticanus gr. 2057 und Ottoboniensis gr. 398.Mai, Patrum Bibliotheca nova IV 66;", + "candidate_score": 0.651271, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_14_16", + "bdc_text": "Im Falle Bullingers ist an dessen Kommentare zur Apostelgeschichte ( 1533 ; BZD C 219 - neu aufgelegt 1535 und 1540 ; bzw. BZD C 240. C 289 ) , zu allen neutestamentlichen Briefen ( 1537 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_1", + "psc_text": "auf besondere Hinweise zu den Handschriften, denen ich die Fragmente zu Ps 101–150 entnommen habe. Die Überlieferung Der Psalmen-Kommentar des Eusebius ist, wie in den vorangehenden Teilbänden unserer Edition im einzelnen dargelegt ist, uneinheitlich überliefert: von Ps 1 bis 50 auszugsweise in Katenen-Handschriften, von Ps 51 bis 95 ganz und direkt im Coislinianus 44 und der Rest wiederum fragmentiert in verschiedenen Katenen. Der weitaus größere Teil des erhaltenen Kommentars zu Ps 101 bis 150 ist in der sogenannten Palästinischen Katene (Siglen A P) und ihrer Verarbeitung in der Monophysitischen Katene (Sigle C) aufbewahrt. Einige darin nicht enthaltene Partien sind der Psalmen-Katene des Niketas von Herakleia (Sigle N) zu entnehmen. Die Palästinische Katene Nachdem die große und unübersichtliche Menge der Handschriften, die eine Psalmenkatene enthalten, von Georg Karo und Hans Lietzmann in siebenundzwanzig Typen geordnet worden war,Georg Karo / Hans Lietzmann, Catenarum Graecarum Catalogus (Göttingen 1902) 20–66. entdeckte Marcel Richard, ausgehend", + "candidate_score": 0.65092, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_31_33", + "bdc_text": "war er Schwiegersohn des Großen Rats von Zürich , Jörg Göldli ( gest. 1537/38 ). 1542-1544 Landvogt zu Locarno. 1548-1553 Landmann von Glarus . Im August 1545 veröffentlichte Taddeo Duno eine Lobrede mit biographischen Angaben zu Joachim Bäldi : In Laudem orantissimi praesulis , viri doctissimi , Ioachym Beldi Glaronensis Thaddaei Duni Locaruensis [ ! ] ἐγκώμιον , Basel , s. n. , 1545 ( Zürich ZB , 25.1404/7 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_130", + "psc_text": "wiederholt indessen deutlich die Aussage aus dem Fragment zu Ps 103,14–15, und die Formulierung τεταγμένοις καιροῖς καὶ μέτρῳ τινὶ φέρεται ἐπὶ γῆς zu Beginn des zweiten Abschnittes erinnert an eine Stelle in De laudibus Constantini: μέτρῳ μὲν εἰσάγει (scil. τὴν ῥευστὴν φύσιν) τῇ γῇ, χρόνοις δὲ ὡρισμένοις (11,15 = 229,4–5 Heikel; vgl. Theophanie I 18 = 44,14–15 Gressmann). Ps 147,5a–7b Das Fragment zeigt deutlich jenen rhetorischen Gestus, den Eusebius bevorzugt in kosmologischen Fragen benutzt hat, beispielsweise in der Theophanie I 6–14. Auffällig ist auch hier die unvermeidliche Verwendung von ἀθρόως. Ps 148,7a–10b Die Fragmente 4 bis 7 zum Psalm 148 sind augenscheinlich derselben Quelle entnommen und werden in der Überlieferung konsequent dem Eusebius zugewiesen. Zwischen sie hat der Katenist jeweils mehrere andere Texteinheiten gesetzt, aber es ist offenkundig, dass in unseren Textstücken die Bibelverse auf eine einheitliche Art und Weise und in derselben Sprache erklärt werden. Auf Eusebius weisen im", + "candidate_score": 0.650811, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_15", + "bdc_text": "BZD C 219 - neu aufgelegt 1535 und 1540 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_56", + "psc_text": "Les Chaînes (wie Anm. 3) III 513. konnte ich drei Codices auswerten. (Nd) Coislinianus 190 (13. / 14.Jh.) Der 259 Blätter umfassende Pariser Codex ist auf Pergament geschrieben, das teilweise ein Palimpsest darstellt; es enthält eine noch nicht zuzuordnende Psalmenkatene.Dorival, Les Chaînes (wie Anm. 3) III 508. Ab fol. 196 sind 22 Seiten Papier eingelegt worden; die Herstellungsweise verweist auf Südtitalien.Zur Analyse der Herstellung, Lokalisierung und Datierung vgl. Dorival, Les Chaînes (wie Anm. 3) III 505–507. Die Handschrift enthält den zweiten Band der Niketas-Katene und setzt unbeschädigt erst mit der Behandlung von Ps 80,2b ein. Das Fehlen des Materials ab Ps 77 dürfte der Vorlage anzulasten sein.Vgl. Dorival, Les Chaînes (wie Anm. 3) III 507–508. Der Coislinianus bietet nicht den originalen Text, wie ihn Niketas der Öffentlichkeit übergab. Denn die Abweichungen zwischen Nh und Nd weisen dort auf eine Bearbeitung des Textes in Nd hin, wo Nh mit der Palästinischen", + "candidate_score": 0.650759, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_16_18", + "bdc_text": "bzw. BZD C 240. C 289 ) , zu allen neutestamentlichen Briefen ( 1537 ; BZD C 261 - neu aufgelegt 1539 und 1544 ; bzw. BZD C 278 und C 337 ) , zum Matthäus- ( 1542 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_138", + "psc_text": "1847) 67–107. Mai hatte die von Montfaucon angemahnte Ergänzung der EditionVgl. Mai, Patrum Bibliotheca nova IV 65. aus Codices Vaticani vorgenommen und nach eigenen Angaben fünf Codices benutzt: Reginae gr. 40, Vaticanus gr. 754, Vaticanus gr. 1685 sowie Vaticanus gr. 2057 und Ottoboniensis gr. 398.Mai, Patrum Bibliotheca nova IV 66; vgl. Karo / Lietzmann (wie Anm. 1) 20–21. Eine unkritische Sammlung aus vatikanischen Handschriften gibt Jean Baptiste Pitra, Analecta sacra et classica spicilegio solesmensi III (Paris 1883). Im besonderen hat die Forschungsgeschichte ein paar kleine Teil-Editionen gezeitigt: Die Hypothesen zu den Gradualpsalmen, von mir mit Ὑποθέσεις überschrieben, ließ Giovanni Mercati drucken: Alcune note di letteratura patristica, in: Opere minori II = Studi e testi 77 (1937) 61–66. Die Fragmente aus der Palästinischen Katene zu Ps 118 sind enthalten in Marguerite Harl (avec la collaboration de Gilles Dorival), La Chaîne Palestinienne sur le Psaume 118. Tome I. Introduction, texte grec critique", + "candidate_score": 0.650681, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_22_24", + "bdc_text": "wie auch an die Schrift \"De Scripturae sanctae authoritate\" ( 1538 ; BZD C 273 - neu aufgelegt 1544 ; BZD C 335 ) zu denken . Im Fall von Erasmus kommen hier aus sprachlichen Gründen kaum die deutschen Paraphrasen-Übersetzungen die in Zürich erschienen waren ( 1542 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_57", + "psc_text": "Ps 77 dürfte der Vorlage anzulasten sein.Vgl. Dorival, Les Chaînes (wie Anm. 3) III 507–508. Der Coislinianus bietet nicht den originalen Text, wie ihn Niketas der Öffentlichkeit übergab. Denn die Abweichungen zwischen Nh und Nd weisen dort auf eine Bearbeitung des Textes in Nd hin, wo Nh mit der Palästinischen Katene übereinstimmt. Meist handelt es sich bei den Veränderungen nicht um Problemlösungen und Konjekturen, sondern um willkürliche Eingriffe. Aus einer Umwandlung zum Beispiel eines pronominal gebildeten Satzes in den Plural der dritten Person wie im ersten Satz im dritten Abschnitt des Fragmentes zu Ps 102,1a lässt sich keinerlei Motivation ersehen. Sinnentstellende Wortauffassungen wie σταυροῦ statt σωτῆρος im Fragment zu Ps 101,23a–25a oder λόγοις (durch Assoziierung mit dem vorausgehenden λόγος) statt ἔργοις im Fragment zu Ps 102,22a–c verraten ein geringes Interesse des Schreibers am Inhalt, doch kann eine Abweichung vom originalen Niketas-Text, besonders wenn sie keinen inhaltlichen Fehler darstellt, bereits traditionell", + "candidate_score": 0.650481, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_14_16", + "bdc_text": "Im Falle Bullingers ist an dessen Kommentare zur Apostelgeschichte ( 1533 ; BZD C 219 - neu aufgelegt 1535 und 1540 ; bzw. BZD C 240. C 289 ) , zu allen neutestamentlichen Briefen ( 1537 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_135", + "psc_text": "Den letzten in P überlieferten Satz, der mit ἐπιτελῶν endet, teilend fügt Niketas noch zwei weitere Sätze an, in denen Eusebius ein Hauptmotiv seiner Auslegung wie in einem hymnischen Abschluß zusammenfasst. Die zentralen Wörter ἀναπέμπειν und ἀθρόως begegnen immer wieder durch den gesamten Kommentar hindurch. Ausgaben und Vorarbeiten Im allgemeinen stand bislang der Forschung zur Verfügung der Text des Psalmen-Kommentars von Eusebius in den 1857 gedruckten Bänden 23 und 24 der Patrologia Graeca von Jacques-Paul Migne. Der Band 23 enthält in den Kolumnen 76 bis 1396 eine Kommentierung zu Ps 1–118. Sie ist der Edition von Bernard de Montfaucon entnommen.Bernard de Montfaucon, Collectio Nova Patrum et Scriptorum Graecorum. Tomus Primus (Paris 1706). In seinem, ebenfalls von Migne nachgedruckten, Vorwort gibt unser Archeget an, er habe einen lückenhaften Taurinensis aus der Bibliothek von Kardinal Perronius verwendet sowie einen Coislinianus, womit er den Coislinianus 44 meint, und für das, was darin fehlt,", + "candidate_score": 0.650469, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_24", + "bdc_text": "BZD C 335 ) zu denken . Im Fall von Erasmus kommen hier aus sprachlichen Gründen kaum die deutschen Paraphrasen-Übersetzungen die in Zürich erschienen waren ( 1542 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_50", + "psc_text": "Daher kann er nicht nur zur Stützung der Haupttradition gegenüber C herangezogen werden, so im Fragment zu Ps 105,40a–42b mit der Wendung καὶ περὶ ἑτέρου ἔθνους oder im Fragment zu Ps 113,9a–11b mit ἀνάξιοι gegen ἄξιοι oder im Fragment zu Ps 118,34ab mit σώματος gegen στόματος. Er kann auch einen tiefer liegenden Defekt ausgleichen: Im Fragment zu Ps 107,3ab lässt sich an dem Ausdruck διὰ μὲν τῆς κιθάρας ablesen, wie die in A P C vorliegende Störung zu beseitigen ist. Der textkritische Wert einer Paraphrase ist natürlich nicht einfach aufzuspüren. Hat man es mit einer Lesart zu tun oder mit einer Umschreibung? Im Falle von V gilt dies sogar für Bibelzitate. Das Symmachus-Zitat im Fragment zu Ps 118,9ab gibt V in einer Vermischung mit dem LXX-Wortlaut wieder: ἐν τίνι λαμπρύνη νεώτερος τὴν ὁδὸν αὐτοῦ steht an der Stelle von διὰ τίνος λαμπρύνει νέος τὴν ὁδὸν αὐτοῦ; Man kann auch auf", + "candidate_score": 0.648955, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_22_24", + "bdc_text": "wie auch an die Schrift \"De Scripturae sanctae authoritate\" ( 1538 ; BZD C 273 - neu aufgelegt 1544 ; BZD C 335 ) zu denken . Im Fall von Erasmus kommen hier aus sprachlichen Gründen kaum die deutschen Paraphrasen-Übersetzungen die in Zürich erschienen waren ( 1542 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_84", + "psc_text": "zu sehr mit Fragen der Authentizität behaftet, als dass sie als Fragmente angesehen werden dürften. Zum anderen und vor allem ist das Werk der Expositiones in psalmos bis heute noch gar nicht identifiziert. Die von Migne nachgedruckte Mauriner EditionBernard de Montfaucon, Athanasii opera omnia I 2 (Paris 1698) 1009–1239. stellt eine Kompilation mit anderen Quellen dar. Auch was als sogenannte „Athanasius-Serie“ im Codex Vaticanus 754 zu lesen ist, dürfte nicht das ursprüngliche Werk sein. Im übrigen ergibt sich aus der syrischen Übersetzung aus dem Ende des siebten Jahrhunderts,Die syrische Version ist ediert und ins Englische übersetzt von Robert W. Thomson, Athanasiana syriaca. Part IV = Corpus Scriptorum Christianorum Orientalium 167–168 (Louvain 1977). dass der Text ihrer Vorlage mit dem uns vorliegenden Pseudo-Athanasius nicht kongruent ist. Die Untersuchung dieses Pseudo-Athanasius auf eusebisches Gut hin, um es einmal in einer Testimoniensammlung mitzuteilen, muss besonders behutsam vorgenommen werden und kann erst in Angriff", + "candidate_score": 0.648911, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_24", + "bdc_text": "BZD C 335 ) zu denken . Im Fall von Erasmus kommen hier aus sprachlichen Gründen kaum die deutschen Paraphrasen-Übersetzungen die in Zürich erschienen waren ( 1542 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_28", + "psc_text": "Missgeschick. Ebenso kann die Zuordnung der Textstücke zu den Lemmata in C von den Hauptzeugen abweichen, zum Beispiel die Nr. 4 und 5 zu Ps 117. Neben der Epitomierung wird in C keine systematische Bearbeitung vorgenommen. Paraphrastische Verdrängungen des ursprünglichen Wortlauts wie gegen Ende des Fragmentes zu Ps 103,25a–26b sind selten. (Ca) Parisinus gr. 139 (10. Jh.) Der seit dem Jahr 1622 in Paris befindliche und wegen seiner prachtvollen Miniaturen als Psautier de Paris berühmt gewordene Codex aus dem zehnten JahrhundertZum Codex vgl. Vanderschelden (wie Anm. 9) 40–44. teilt mit der übrigen Katenenüberlieferung die unangenehme Eigenschaft der Unzuverlässigkeit in den Namensangaben. Zum Beispiel ist die Theodoret-Passage zu Ps 103,2b (PG 80, 1696A) τὴν τῆς δημιουργίας εὐκολίαν – μόνῳ χρησάμενος, die Pitra in seinen Analecta als einen Origenes zu Ps 103,2 bringt und Migne als Chrysostomus spurius zu Ps 103 (PG 55, 647) druckt, in Ca als ein Text von Apolinarius", + "candidate_score": 0.648538, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_15", + "bdc_text": "BZD C 219 - neu aufgelegt 1535 und 1540 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_43", + "psc_text": "Codices Ca und Cb sind in eine komplexe Überlieferung eingebunden, deren Stemmatisierung im Rahmen einer Edition von Auszügen aus einem einzelnen Autor nicht erbracht werden kann. Das gilt erst recht für die weitaus üppigere Paraphrasentradition, die sich auf mehrere Katenentypen verteilt. Die paraphrastisch bedingten Abweichungen systematisch anzugeben, wäre verwirrend; eine umfassende Analyse der Umschreibungen dient der intendierten Herstellung des Originaltextes einer einzelnen Quelle nur wenig. Überdies kann schon im Rahmen der staatlicher Wissenschaftskontrolle verpflichteten Zeitplanung eine aufwendige Gesamterfassung für eine wie hier vorliegende Edition nicht geleistet werden. So habe ich die Zeugen der von Dorival so genannten Konstantinopolitanischen Katenen und ihrer Gruppierungen, für die jeweils erst die Abhängigkeitsverhältnisse zu durchleuchten und ein kritischer Text zu erstellen wäre, nicht berücksichtigt und mich mit den Versionen Wa und V begnügt, da deren Entstehungszeit vor der rezenten Hauptüberlieferung liegt und zwischen ihnen kein unmittelbarer Zusammenhang besteht. Immerhin zeigt sich, dass die Paraphrasentradition in", + "candidate_score": 0.648192, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_49_51", + "bdc_text": "Von ihm ist lediglich ein Predigtauszug erhalten. - Lit. : Meyer , Locarno 164. 167-169 ; Serafino Mazzetti , Repertorio di tutti i professori antichi e moderni . . .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_1", + "psc_text": "auf besondere Hinweise zu den Handschriften, denen ich die Fragmente zu Ps 101–150 entnommen habe. Die Überlieferung Der Psalmen-Kommentar des Eusebius ist, wie in den vorangehenden Teilbänden unserer Edition im einzelnen dargelegt ist, uneinheitlich überliefert: von Ps 1 bis 50 auszugsweise in Katenen-Handschriften, von Ps 51 bis 95 ganz und direkt im Coislinianus 44 und der Rest wiederum fragmentiert in verschiedenen Katenen. Der weitaus größere Teil des erhaltenen Kommentars zu Ps 101 bis 150 ist in der sogenannten Palästinischen Katene (Siglen A P) und ihrer Verarbeitung in der Monophysitischen Katene (Sigle C) aufbewahrt. Einige darin nicht enthaltene Partien sind der Psalmen-Katene des Niketas von Herakleia (Sigle N) zu entnehmen. Die Palästinische Katene Nachdem die große und unübersichtliche Menge der Handschriften, die eine Psalmenkatene enthalten, von Georg Karo und Hans Lietzmann in siebenundzwanzig Typen geordnet worden war,Georg Karo / Hans Lietzmann, Catenarum Graecarum Catalogus (Göttingen 1902) 20–66. entdeckte Marcel Richard, ausgehend", + "candidate_score": 0.647934, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_34_36", + "bdc_text": "nicht im VD 16 ) . - Lit. : Tauf- und Ehenbuch der Kirchgemeinde Großmünster 1525-1600 , Zürich StadtA , VIII C 1 , unter 1527 ; Erhard Dürsteler , Stammtafeln zürcherischer Geschlechter , Bd. 1 ( Zürich ZB , Ms E 94 ) , f. 235r. ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_53", + "psc_text": "C 21). Überliefert wurde sie offensichtlich in zwei Bänden, von denen der eine Ps 1–76, der andere Ps 77–150 behandelte. Von Karo und Lietzmann wird sie unter dem Typ VIII beschrieben,Vgl. Karo / Lietzmann (wie Anm. 1) 32–35. von Gilles Dorival als eine Vertreterin der „Gemischten Konstantinopolitanischen Katenen“ eingeordnet und ausführlich analysiert.Dorival, Les Chaînes (wie Anm. 3) III 492–565. Entstanden ist sie zwischen 1088 und 1105, sehr wahrscheinlich im Zusammenhang mit seiner Lehrtätigkeit.Zu Biographie und Werk s. Bram Roosen, The works of Nicetas Heracleensis (ὁ) τοῦ Σερρῶν, in: Byzantion 69 (1999) 119–144. Niketas besaß Zugang zu sehr viel mehr Schriften von Eusebius als uns heute vergönnt ist. Die griechischen Fragmente zur Theophanie (CPG 3488) sind aus seiner Lukas-Katene gewonnen, ebenso die Schrift De solemnitate paschali (CPG 3479). Sein literarisches Engagement lässt daher von selbst die Frage aufkommen, ob er über die Fragmente in der Katene hinaus nicht auch den Psalmen-Kommentar", + "candidate_score": 0.64669, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_91_93", + "bdc_text": "2 Thess 2 , 3f. quem faxit deus , brevi quoque proscribat . Vale , decus eximiumVgl . Catull , Carmina , 64 , 320 . nostrae Helvetię .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_838", + "psc_text": "τι τοῦ ἀκροτελεύτου τῆς περιβολῆς, εἴσω πάλιν ὑποδύνει. κἄπειτα μικρὸν ὕστερον προελθὼν δῆλα ποιεῖ ποιεῖται τῷ Σαοὺλ τὰ πεπραγμένα, ἃ δὴ καὶ ἡ θεία γραφὴ διδάσκει. Ἔστι μὲν οὖν καὶ ἀπὸ τῆς ἱστορίας πάμπολλα ὠφεληθῆναι καὶ ἀποθαυμάσαι τοῦ Δαυίδ· πρῶτον μὲν τὸ ἀτάραχον· δεύτερον τὸ νηφάλιον τῆς πρὸς τὸν θεὸν ἐλπίδος· τρίτον τὸ θαρσαλέον τῆς πίστεως, ᾗ θαρσήσας θαρρήσας ἐπιχειρεῖ τοῖς τετολμημένοις· τὸ τέταρτον τὸ συνετὸν τοῦ λογισμοῦ καὶ ἐπὶ πᾶσι τὸ πρᾶον καὶ ἀνεξίκακον, δι’ οὗ τὸ ἀγαπᾶτε τοὺς ἐχθροὺς ὑμῶν εὐαγγελικὸν παράγγελμα παράδειγμα ἔργοις ἐπλήρου. Ἀναγκαίως οὖν διὰ τῆς προγραφῆς ἐπὶ τὴν ἱστορίαν ἀναπεμπ��μεθα. διὰ‌2 … φωνήν] Nd 224r: Eusebius (zu Vers 2); Nh 617r: Eusebius (zu Vers 2)διὰ δὲ τῆς ἀρχῆς τοῦ ψαλμοῦ παιδευόμεθα, ὅτι μὴ διὰ χειλέων καὶ γλώττης ἠφίει τὴν φωνήν – πῶς γὰρ ὁ μηδὲ γρύξαι ὑπὸ τοῦ δέους συγχωρούμενος συγχωρούμενος ἢ ὅλως (ἄλλως διᾶραι τὸ στόμα διὰ τὸ τὸ πρὸ τῶν θυρῶν ἐφεστάναι", + "candidate_score": 0.64636, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_22_24", + "bdc_text": "wie auch an die Schrift \"De Scripturae sanctae authoritate\" ( 1538 ; BZD C 273 - neu aufgelegt 1544 ; BZD C 335 ) zu denken . Im Fall von Erasmus kommen hier aus sprachlichen Gründen kaum die deutschen Paraphrasen-Übersetzungen die in Zürich erschienen waren ( 1542 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_49", + "psc_text": "d’Évagre le Pontique, in: OCP 26 (1960) 307–348. Die Eusebius belangende Paraphrase der Palästinischen Katene ist durch wechselnde Zeichen und häufig auch an der Anführung von Autorennamen fassbar. Die Euseb-Stücke sind zum Teil auch dort zugewiesen, wo sie in den Hauptzeugen anonym sind. Ab Ps 108 (fol. 276r) finden sich unter dem Namen des Eusebius zusätzlich zu den paraphrasierten Fragmenten Scholien von Origenes. Ihre Identität lässt sich an der zweiten Randkatene des Vindobonensis theol. gr. 8 unproblematisch feststellen. Der in V wiedergegebene Text ist die Bearbeitung einer Vorlage, die älter ist nicht nur als A P, sondern auch als C. Daher kann er nicht nur zur Stützung der Haupttradition gegenüber C herangezogen werden, so im Fragment zu Ps 105,40a–42b mit der Wendung καὶ περὶ ἑτέρου ἔθνους oder im Fragment zu Ps 113,9a–11b mit ἀνάξιοι gegen ἄξιοι oder im Fragment zu Ps 118,34ab mit σώματος gegen στόματος. Er kann auch einen", + "candidate_score": 0.645427, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_15", + "bdc_text": "BZD C 219 - neu aufgelegt 1535 und 1540 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_137", + "psc_text": "handschriftlichen Grundlage bei Montfaucon vgl. Karo / Lietzmann (wie Anm. 1) 20–21. Für den Eusebius-Kommentar zu Ps 101 bis Ps 104 einschließlich, ebenso zu Ps 112, 5 bis zum Ende dieses Psalmes, hat er die Niketas-Katene verwendet. Da diese in den genannten Parisini nicht enthalten ist, müsste er sie, falls seine Angaben vollständig sind, dem Taurinensis entnommen haben. Die Edition von Montfaucon endet infolge seiner Abhängigkeit von der C-Tradition mit Ps 118. Der Kommentartext zu Ps 119–150 in Mignes PG 24 reproduziert die Edition von Angelo Mai im vierten Tomus seiner Patrum Bibliotheca nova.Angelo Mai, Patrum Bibliotheca nova IV (Rom 1847) 67–107. Mai hatte die von Montfaucon angemahnte Ergänzung der EditionVgl. Mai, Patrum Bibliotheca nova IV 65. aus Codices Vaticani vorgenommen und nach eigenen Angaben fünf Codices benutzt: Reginae gr. 40, Vaticanus gr. 754, Vaticanus gr. 1685 sowie Vaticanus gr. 2057 und Ottoboniensis gr. 398.Mai, Patrum Bibliotheca nova IV 66;", + "candidate_score": 0.645364, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_83_85", + "bdc_text": "a me Apologiam quandam non ita pridem aeditam tuo nomine , Zu denken ist an Bullingers erste Widerlegung des Cochläus ( s. oben Nr. 2064 , Anm. 3 ; vgl. HBBW XIV 66 , 3 und Anm. 3. 140 , 1 und 9 ) , die Ende Februar/Anfang März 1544 erschienen war , oder noch wahrscheinlicher an die \"Antiquissima fides\" , die im August 1544 zum ersten Mal auf Latein erschien ( s.", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_135", + "psc_text": "Den letzten in P überlieferten Satz, der mit ἐπιτελῶν endet, teilend fügt Niketas noch zwei weitere Sätze an, in denen Eusebius ein Hauptmotiv seiner Auslegung wie in einem hymnischen Abschluß zusammenfasst. Die zentralen Wörter ἀναπέμπειν und ἀθρόως begegnen immer wieder durch den gesamten Kommentar hindurch. Ausgaben und Vorarbeiten Im allgemeinen stand bislang der Forschung zur Verfügung der Text des Psalmen-Kommentars von Eusebius in den 1857 gedruckten Bänden 23 und 24 der Patrologia Graeca von Jacques-Paul Migne. Der Band 23 enthält in den Kolumnen 76 bis 1396 eine Kommentierung zu Ps 1–118. Sie ist der Edition von Bernard de Montfaucon entnommen.Bernard de Montfaucon, Collectio Nova Patrum et Scriptorum Graecorum. Tomus Primus (Paris 1706). In seinem, ebenfalls von Migne nachgedruckten, Vorwort gibt unser Archeget an, er habe einen lückenhaften Taurinensis aus der Bibliothek von Kardinal Perronius verwendet sowie einen Coislinianus, womit er den Coislinianus 44 meint, und für das, was darin fehlt,", + "candidate_score": 0.645076, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_14_16", + "bdc_text": "Im Falle Bullingers ist an dessen Kommentare zur Apostelgeschichte ( 1533 ; BZD C 219 - neu aufgelegt 1535 und 1540 ; bzw. BZD C 240. C 289 ) , zu allen neutestamentlichen Briefen ( 1537 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_24", + "psc_text": "als Vermengung der ersten Palästinischen Katene mit einer zweiten Palästinischen Katene ansah. Die Tradition dieser Komposition teilt er in wiederum zwei Katenen, zu deren erster die von mir benutzten Handschriften gehören.Dorival, Les Chaînes (wie Anm. 3) I 232–248. Für Chrysostomus und Hesychius ist die ehemals so genannte Monophysitische Katene von enormer Bedeutung. Die Reste der anderweitig nicht bekannten Ausführungen zu Ps 101 bis 106 von Chrysostomus hat Anne-Marie Malingrey aus ihr ediert,Anne-Marie Malingrey, Fragments du commentaire de Jean Chrysostome sur les psaumes 103 à 106, in: Jürgen Dummer u. a. (Hrsg.), Texte und Textkritik = Texte und Untersuchungen 133 (Berlin 1987) 351–378. und die lückenhafte Direktüberlieferung des sogenannten Commentarius magnus (CPG 6554) von Hesychius kann mit ihr weitgehend ersetzt werden. Von Eusebius enthält sie keine neuen Bruchstücke. Die Eklogen bewahren den Text der Palästinischen Katene, soweit sie ihn übernommen haben, stehen aber nicht in der Tradition des Hyparchetyps der Hauptzeugen.", + "candidate_score": 0.644751, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_14_16", + "bdc_text": "Im Falle Bullingers ist an dessen Kommentare zur Apostelgeschichte ( 1533 ; BZD C 219 - neu aufgelegt 1535 und 1540 ; bzw. BZD C 240. C 289 ) , zu allen neutestamentlichen Briefen ( 1537 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_25", + "psc_text": "1987) 351–378. und die lückenhafte Direktüberlieferung des sogenannten Commentarius magnus (CPG 6554) von Hesychius kann mit ihr weitgehend ersetzt werden. Von Eusebius enthält sie keine neuen Bruchstücke. Die Eklogen bewahren den Text der Palästinischen Katene, soweit sie ihn übernommen haben, stehen aber nicht in der Tradition des Hyparchetyps der Hauptzeugen. Sie teilen nicht deren fenestrae. Neben der großen offenen Stelle im Kommentar zu Ps 104 lassen sich jedoch nur wenige der kleineren füllen, wie im Kommentar zu Ps 101,25b, da in C durch die Epitomierung sehr viel Material entfallen ist. Vor allem aber beendet C die Rezeption der Palästinischen Katene und damit auch die Wiedergabe von Fragmenten des Eusebius mit dem Schluß von Ps 118. Ab Ps 119 bis Ende wird ausschließlich gekürzter, aber immer noch reichlich viel Chrysostomus geboten. Wahrscheinlich steht damit in Zusammenhang, dass auch Hesychs Kommentar mit Ps 118 endete. Man möchte fast meinen, dass dadurch der", + "candidate_score": 0.644631, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_15", + "bdc_text": "BZD C 219 - neu aufgelegt 1535 und 1540 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_32", + "psc_text": "ὀλίγα nicht notwendig, dass der ausgezogene Autor tatsächlich derselbe wie der zuvor genannte ist. So wird auf fol. 377r, innerhalb der Kommentierung von Ps 117,23, als vorletzter Eintrag ein Auszug aus Theodoret (PG 80, 1816 C: τοῦτον – τόκον) unter καὶ μετ’ ὀλίγα geboten, obwohl zwei Einträge angeblich aus Didymus vorausgehen, der eine vorgestellt als διδύμου, der andere wieder mit καὶ μετ’ ὀλίγα. Diese beiden stammen in Wirklichkeit aus Eusebius. (Cb) Venetus Marcianus gr. Z 17 (10. Jh.) Der Codex, der zur Schenkung von Kardinal Bessarion an die Marciana gehört,Zum Codex vgl. Vanderschelden (wie Anm. 9) 45–48. stimmt mit Ca in der Komposition und Darbietungsweise völlig überein. Dorival hielt es deshalb für möglich, dass beide Handschriften in demselben atelier entstanden sein könnten.Dorival, Les Chaînes (wie Anm. 3) I 248. Der enge Kontakt, der zwischen beiden offensichtlich besteht, mag diesen Schluß für das Layout nahelegen. Aber Cb ist nicht einfach eine", + "candidate_score": 0.644193, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_34_36", + "bdc_text": "nicht im VD 16 ) . - Lit. : Tauf- und Ehenbuch der Kirchgemeinde Großmünster 1525-1600 , Zürich StadtA , VIII C 1 , unter 1527 ; Erhard Dürsteler , Stammtafeln zürcherischer Geschlechter , Bd. 1 ( Zürich ZB , Ms E 94 ) , f. 235r. ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_59", + "psc_text": "Der Grund für diesen Abschluß ist nicht erkennbar; es gab wahrscheinlich keine entsprechende Einteilung des zweiten Bandes der Katene.Dorival, Les Chaînes (wie Anm. 3) III 499–500. Ne bietet weniger Zuschreibungen am Rand, manchmal aber auch einige singuläre. Die Textqualität ist insgesamt besser als im Coislinianus. Der Autor zeigt keine Absicht auf eigene Textgestaltung. Abweichungen wie ein vereinfachendes συνεργοῦντα für συγγεωργοῦντα im zweiten Fragment zu Ps 103,13a–15c bleiben vereinzelte Eingriffe. Mitunter finden sich Erweiterungen gegenüber den anderen N-Handschriften, die jedoch für vorliegende Eusebius-Texte nicht relevant sind, beispielsweise im Eintrag zu Ps 110,10c (fol. 417v). (Nh) Harleianus 5791 (17. Jh.) Die junge Papierhandschrift wurde im (heute nicht mehr existierenden) Kloster zum heiligen Sabbas in Bukarest von einem Nikolaos angefertigt und am 26. Januar 1682 abgeschlossen. So möchte man jedenfalls die Schlußnotiz auf fol. 665r verstehen. Dorival nimmt eine Entstehung im 15. bis 16. Jahrhundert an.Dorival, Les Chaînes (wie Anm. 3) III 502.", + "candidate_score": 0.644129, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_49_51", + "bdc_text": "Von ihm ist lediglich ein Predigtauszug erhalten. - Lit. : Meyer , Locarno 164. 167-169 ; Serafino Mazzetti , Repertorio di tutti i professori antichi e moderni . . .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_84", + "psc_text": "zu sehr mit Fragen der Authentizität behaftet, als dass sie als Fragmente angesehen werden dürften. Zum anderen und vor allem ist das Werk der Expositiones in psalmos bis heute noch gar nicht identifiziert. Die von Migne nachgedruckte Mauriner EditionBernard de Montfaucon, Athanasii opera omnia I 2 (Paris 1698) 1009–1239. stellt eine Kompilation mit anderen Quellen dar. Auch was als sogenannte „Athanasius-Serie“ im Codex Vaticanus 754 zu lesen ist, dürfte nicht das ursprüngliche Werk sein. Im übrigen ergibt sich aus der syrischen Übersetzung aus dem Ende des siebten Jahrhunderts,Die syrische Version ist ediert und ins Englische übersetzt von Robert W. Thomson, Athanasiana syriaca. Part IV = Corpus Scriptorum Christianorum Orientalium 167–168 (Louvain 1977). dass der Text ihrer Vorlage mit dem uns vorliegenden Pseudo-Athanasius nicht kongruent ist. Die Untersuchung dieses Pseudo-Athanasius auf eusebisches Gut hin, um es einmal in einer Testimoniensammlung mitzuteilen, muss besonders behutsam vorgenommen werden und kann erst in Angriff", + "candidate_score": 0.64248, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_15", + "bdc_text": "BZD C 219 - neu aufgelegt 1535 und 1540 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_45", + "psc_text": "hier 36–38. Die zweite Katene ist aus Exzerpten aus Theodoret und Scholien von Origenes zusammengesetzt. Für Eusebius ist also nur die erste von Belang. Sie wird von Karo und Lietzmann als Typ V gezählt.Karo / Lietzmann (wie Anm. 1) 29. Die Bearbeitung der Palästinischen Katene umfasst Ps 1 bis einschließlich Ps 118 auf 222 Folia; der Text zu Ps 101 setzt 163r ein. In Einzelfällen kann die großzügig auswählende und in vielen unwesentlichen Details abweichende Handschrift durchaus bedeutend sein: Im Fragment zu Ps 106,4a–5b stützt sie mit ἡμεῖς ἦμεν οἱ die Hauptzeugen gegen die konkurrierende Lesart οἱ μεμισημένοι in C. Wa hat versucht, die beiden Fenster zu Beginn des Fragmentes zu Ps 101,25b–29b zu schließen, zeigt dabei aber mit den Ausfüllungen αὐτοῦ ἀπό für das in C zu findende und wohl richtige μέχρι τῆς ἐκβάσεως und καιρῶν συνιδὼν τό für συνορᾷ τὸ ἀδύνατον διὰ τό wenig Geschick. Die beiden Fenster", + "candidate_score": 0.642218, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_15", + "bdc_text": "BZD C 219 - neu aufgelegt 1535 und 1540 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_46", + "psc_text": "Wa hat versucht, die beiden Fenster zu Beginn des Fragmentes zu Ps 101,25b–29b zu schließen, zeigt dabei aber mit den Ausfüllungen αὐτοῦ ἀπό für das in C zu findende und wohl richtige μέχρι τῆς ἐκβάσεως und καιρῶν συνιδὼν τό für συνορᾷ τὸ ἀδύνατον διὰ τό wenig Geschick. Die beiden Fenster am Ende desselben Fragmentes, an deren Stelle in C kein Text vorliegt, werden dagegen sinnvoll ausgefüllt, wobei das zweite von ihnen durch einen Blick in die Bibel geschlossen werden konnte, das erste vielleicht nur glücklich geraten ist. Fraglich bleibt, ob die ältere Handschrift Wa hier einen älteren Text als den von A P repräsentiert und das Fenster wirklich erst später entstanden ist. (V) Vaticanus gr. 754 (10. Jh.) Der Codex Vaticanus gr. 754 aus dem zehnten Jahrhundert, der in der Forschung bereits viel Aufmerksamkeit erfahren hat, gruppiert um den Psaltertext eine Bearbeitung der Palästinischen Katene, die von Karo und LietzmannKaro", + "candidate_score": 0.641232, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_24", + "bdc_text": "BZD C 335 ) zu denken . Im Fall von Erasmus kommen hier aus sprachlichen Gründen kaum die deutschen Paraphrasen-Übersetzungen die in Zürich erschienen waren ( 1542 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_115", + "psc_text": "und Verschlingen) und εἰς παντελῆ χωρήσας ἀποστασίαν mit In psalmum 17,20–21 = PG 23, 176 C9–10 und In psalmum 32,16–19 = PG 23, 288 C5–6 (im Kontext mit Tod und Sünde). Sehr häufig finden sich bei Eusebius die Wendungen κατὰ τοὺς τῶν διωγμῶν καιρούς und ἐν καιροῖς διωγμῶν. Ps 128,5ab Für Eusebius, dem das Fragment in Nh zugewiesen ist, sprechen eindeutige sprachliche und inhaltliche Merkmale: Der Ausdruck τὸ τῆς θεοσεβείας πολίτευμα, häufiger τὸ θεοσεβὲς πολίτευμα, ist typisch für die Exegese der Stadt Jerusalem; siehe zum Beispiel das Fragment zu Ps 126,3ab oder die Auslegung von Psalm 45 (PG 23, 408 D6); Eusebius selbst sagt im Jesajas-Kommentar (II 50 = 369,16–17 Ziegler): πολλάκις δὲ ἡμῖν ἀποδέδοται τὸ θεοσεβὲς πολίτευμα ἐν ψυχαῖς ἀνθρώπων θεοσεβῶν νοούμενον πόλις θεοῦ καὶ Ἱερουσαλὴμ ὠνομάσθαι. Die seltene Konnotation von καταστολή mit εὐστάθεια findet sich bei ihm ebenso (Eclogae propheticae 209,21–22 Gaisford) wie die von εὐσταθής mit εἰρηναῖος", + "candidate_score": 0.640973, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_24", + "bdc_text": "BZD C 335 ) zu denken . Im Fall von Erasmus kommen hier aus sprachlichen Gründen kaum die deutschen Paraphrasen-Übersetzungen die in Zürich erschienen waren ( 1542 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_44", + "psc_text": "ihrer Gruppierungen, für die jeweils erst die Abhängigkeitsverhältnisse zu durchleuchten und ein kritischer Text zu erstellen wäre, nicht berücksichtigt und mich mit den Versionen Wa und V begnügt, da deren Entstehungszeit vor der rezenten Hauptüberlieferung liegt und zwischen ihnen kein unmittelbarer Zusammenhang besteht. Immerhin zeigt sich, dass die Paraphrasentradition in Einzelfällen von Interesse ist. (Wa) Vindobonensis theol. gr. 8 (10. / 11. Jh.) Der Wiener Kodex besteht aus zwei heterogenen Randkatenen, die nicht etwa den Psalmtext, sondern den Psalmen-Kommentar Diodors umgeben.Zur Konzeption des Vindobonensis s. Franz Xaver Risch, Das Handbuch des Origenes zu den Psalmen, in: Adamantius 20 (2014) 36–48, hier 36–38. Die zweite Katene ist aus Exzerpten aus Theodoret und Scholien von Origenes zusammengesetzt. Für Eusebius ist also nur die erste von Belang. Sie wird von Karo und Lietzmann als Typ V gezählt.Karo / Lietzmann (wie Anm. 1) 29. Die Bearbeitung der Palästinischen Katene umfasst Ps 1 bis einschließlich", + "candidate_score": 0.640903, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_32", + "bdc_text": "Im August 1545 veröffentlichte Taddeo Duno eine Lobrede mit biographischen Angaben zu Joachim Bäldi :", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_135", + "psc_text": "Den letzten in P überlieferten Satz, der mit ἐπιτελῶν endet, teilend fügt Niketas noch zwei weitere Sätze an, in denen Eusebius ein Hauptmotiv seiner Auslegung wie in einem hymnischen Abschluß zusammenfasst. Die zentralen Wörter ἀναπέμπειν und ἀθρόως begegnen immer wieder durch den gesamten Kommentar hindurch. Ausgaben und Vorarbeiten Im allgemeinen stand bislang der Forschung zur Verfügung der Text des Psalmen-Kommentars von Eusebius in den 1857 gedruckten Bänden 23 und 24 der Patrologia Graeca von Jacques-Paul Migne. Der Band 23 enthält in den Kolumnen 76 bis 1396 eine Kommentierung zu Ps 1–118. Sie ist der Edition von Bernard de Montfaucon entnommen.Bernard de Montfaucon, Collectio Nova Patrum et Scriptorum Graecorum. Tomus Primus (Paris 1706). In seinem, ebenfalls von Migne nachgedruckten, Vorwort gibt unser Archeget an, er habe einen lückenhaften Taurinensis aus der Bibliothek von Kardinal Perronius verwendet sowie einen Coislinianus, womit er den Coislinianus 44 meint, und für das, was darin fehlt,", + "candidate_score": 0.640032, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_4_6", + "bdc_text": "Coniectaris haud dubie me Endymionis somnum dormire , Adagia , 1 , 9 , 63 ( ASD II /2 384f , Nr. 863 ) . diuturno versari in otio , nec ullis me negotiis exercere , sed mollem agere vitam . Quo hanc declinem suspitionem , libuit literulas , saltim aliquas , mittere , quibus excusationis tuę causam praetenderem , nempe nullam hactenus argumenti rationem pre manibus fuisse .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_854", + "psc_text": "ἀναλαβὼν μελετᾷ ἐν τοῖς ἔργοις τοῦ θεοῦ καὶ ἐν τοῖς π��ιήμασι τῶν χειρῶν αὐτοῦ, οὐ μικρᾶς τυγχάνων παραμυθίας ἀπὸ τῶν παλαιῶν ἀναγνωσμάτων, μανθάνων ἐξ αὐτῶν, ὅτι τοὺς παλαιοὺς μετὰ μυρίας θλίψεις καὶ πειρασμοὺς ἐπεσκέπτετο ὁ θεός καὶ ὅσας παρέσχεν αὐτοῖς θεραπείας τε καὶ εὐεργεσίας. ἀλλὰ καὶ ἐν τοῖς τῆς δημιουργίας λόγοις μελετῶν ἐθεραπεύετο τὴν ψυχὴν παιδευόμενος ὡς οὐκ ἔστιν ἀπρονόητος ὁ τῶν ἀνθρώπων βίος οὐδὲ ἀθεράπευτος ἡ τοῦ ταραχθέντος ψυχή, ἐφορᾶ δὲ καὶ ἐφέστηκε τοῖς πᾶσιν ὁ τοῦ θεοῦ λόγος ἰώμενος τοὺς συντετριμμένους τὴν καρδίαν . διόπερ ταῦτα μελετῶν ἔχαιρεν ὡς ἂν μὴ εἰς ἀνώνητα ἐλπίζων, ἔχων δὲ τὸν ἐπήκοον τῆς ἀναπεμπομένης ὑπ’ αὐτοῦ προσευχῆς. Διεπέτασα τὰς χεῖράς μου πρὸς σέ, ἡ ψυχή μου ὡς γῆ ἄνυδρός σοι. Μνησθεὶς … ζῶν] A 374r: anonym; P 319rv: anonym; vgl. V 342v: anonym; PG 24 (49 A12–B8); vgl. AS III 350,26–32 Μνησθεὶς τῶν ἀρχαίων ἡμερῶν ἐκ τῆς μελέτης τῶν θείων ἀναγνωσμάτων τὰς", + "candidate_score": 0.63996, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_85", + "bdc_text": "vgl. HBBW XIV 66 , 3 und Anm. 3. 140 , 1 und 9 ) , die Ende Februar/Anfang März 1544 erschienen war , oder noch wahrscheinlicher an die \"Antiquissima fides\" , die im August 1544 zum ersten Mal auf Latein erschien ( s.", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_41", + "psc_text": "Parisinus gr. 139 (Ca) hat ein Leser die Einträge, die der Katenist mit dem Namen des Eusebius versehen hatte, am Rand mit rotem Stift systematisch markiert. Vielleicht handelt es sich bei diesem Leser um den Verfasser des Codex Parisinus gr. 463, denn dieser Codex ist eine Papierhandschrift aus dem siebzehnten Jahrhundert, in der die wirklichen und vermeintlichen Fragmente von Eusebius aus dem Parisinus gr. 139 gesammelt sind.Zum Codex vgl. Institut de recherche et d’histoire des textes (Hrsg.), Pinakes | Πίνακες. Textes et manuscrits grecs, Numéro diktyon 50037. Die Eusebius-Einträge werden in denselben Abgrenzungen und mit denselben Irrtümern übernommen. Betitelt ist die Arbeit mit EUSEBII / PAMPHILI EPISCOPI / Caesareae Palaestinae / INTERPRETATIO / Psalmorum. Valde Erudita und auf dem folgenden Blatt griechisch wiederholt ΕΥΣΕΒΙΟΥ / ΤΟΥ ΠΑΜΦΙΛΟΥ / ΕΠΙΣΚΟΠΟΥ / ΚΑΙΣΑΡΕΙΑΣ ΤΗΣ / ΠΑΛΑΙΣΤΙΝΗΣ / ΕΧΗΓΗΣΙΣ ΤΩΝ ΨΑΛΜΩΝ ΠΑΝΥ / ΣΠΟΥΔΑΙΑ. Die Eigenheiten von Cb enthält er nicht, bespielsweise den", + "candidate_score": 0.639674, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_49_51", + "bdc_text": "Von ihm ist lediglich ein Predigtauszug erhalten. - Lit. : Meyer , Locarno 164. 167-169 ; Serafino Mazzetti , Repertorio di tutti i professori antichi e moderni . . .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_135", + "psc_text": "Den letzten in P überlieferten Satz, der mit ἐπιτελῶν endet, teilend fügt Niketas noch zwei weitere Sätze an, in denen Eusebius ein Hauptmotiv seiner Auslegung wie in einem hymnischen Abschluß zusammenfasst. Die zentralen Wörter ἀναπέμπειν und ἀθρόως begegnen immer wieder durch den gesamten Kommentar hindurch. Ausgaben und Vorarbeiten Im allgemeinen stand bislang der Forschung zur Verfügung der Text des Psalmen-Kommentars von Eusebius in den 1857 gedruckten Bänden 23 und 24 der Patrologia Graeca von Jacques-Paul Migne. Der Band 23 enthält in den Kolumnen 76 bis 1396 eine Kommentierung zu Ps 1–118. Sie ist der Edition von Bernard de Montfaucon entnommen.Bernard de Montfaucon, Collectio Nova Patrum et Scriptorum Graecorum. Tomus Primus (Paris 1706). In seinem, ebenfalls von Migne nachgedruckten, Vorwort gibt unser Archeget an, er habe einen lückenhaften Taurinensis aus der Bibliothek von Kardinal Perronius verwendet sowie einen Coislinianus, womit er den Coislinianus 44 meint, und für das, was darin fehlt,", + "candidate_score": 0.639055, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_49_51", + "bdc_text": "Von ihm ist lediglich ein Predigtauszug erhalten. - Lit. : Meyer , Locarno 164. 167-169 ; Serafino Mazzetti , Repertorio di tutti i professori antichi e moderni . . .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_28", + "psc_text": "Missgeschick. Ebenso kann die Zuordnung der Textstücke zu den Lemmata in C von den Hauptzeugen abweichen, zum Beispiel die Nr. 4 und 5 zu Ps 117. Neben der Epitomierung wird in C keine systematische Bearbeitung vorgenommen. Paraphrastische Verdrängungen des ursprünglichen Wortlauts wie gegen Ende des Fragmentes zu Ps 103,25a–26b sind selten. (Ca) Parisinus gr. 139 (10. Jh.) Der seit dem Jahr 1622 in Paris befindliche und wegen seiner prachtvollen Miniaturen als Psautier de Paris berühmt gewordene Codex aus dem zehnten JahrhundertZum Codex vgl. Vanderschelden (wie Anm. 9) 40–44. teilt mit der übrigen Katenenüberlieferung die unangenehme Eigenschaft der Unzuverlässigkeit in den Namensangaben. Zum Beispiel ist die Theodoret-Passage zu Ps 103,2b (PG 80, 1696A) τὴν τῆς δημιουργίας εὐκολίαν – μόνῳ χρησάμενος, die Pitra in seinen Analecta als einen Origenes zu Ps 103,2 bringt und Migne als Chrysostomus spurius zu Ps 103 (PG 55, 647) druckt, in Ca als ein Text von Apolinarius", + "candidate_score": 0.638929, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_4_6", + "bdc_text": "Coniectaris haud dubie me Endymionis somnum dormire , Adagia , 1 , 9 , 63 ( ASD II /2 384f , Nr. 863 ) . diuturno versari in otio , nec ullis me negotiis exercere , sed mollem agere vitam . Quo hanc declinem suspitionem , libuit literulas , saltim aliquas , mittere , quibus excusationis tuę causam praetenderem , nempe nullam hactenus argumenti rationem pre manibus fuisse .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_859", + "psc_text": "ὅτι ἐπὶ σοὶ ἤλπισα. Ἐν … λέγειν] vgl. V 343r: anonym Ἐν … γενομένῳ] A 375r: Eusebius; P 320r: Eusebius; Nd 229v: anonym; Nh 622r: Eusebius Athanasius fortgesetzt vgl. PG 24 (49 C12–D2)Ἐν τοῖς πειρασμοῖς καὶ ταῖς θλίψεσι τοῦ ἐλέους τοῦ θεοῦ δεόμεθα. τούτου δὲ τευξόμεθα, ἐὰν ἐγρηγορότως σχολάζωμεν σχολάζομεν σχολάζοιμεν σχολάζωμεν mit οι über ω ταῖς εὐχαῖς, καὶ μάλιστα κατὰ τὰς ἑωθινὰς ὥρας, ὥστε δύνασθαι λέγειν· ὁ θεός, ὁ θεός μου, πρὸς σὲ ὀρθρίζω, ἐδίψησέ σε ἡ ψυχή μου.τὸ πρωῒ εἰσακούσῃ τῆς φωνῆς μου, τὸ πρωῒ παραστήσομαί σοι καὶ ἐπόψομαι . ἀναγκαῖον ἀναγκαίως δὲ συνιέναι συνεῖναι τὸν περὶ παρὰ τοῦ ἐλέους τοῦ θεοῦ λόγον ὄντα πολὺν ~ καὶ δυσερμήνευτον, ὃν ὁ μαθὼν εἴσεται, πῶς ὃν θέλει ἐλεεῖ, ὃν δὲ θέλει σκληρύνει . οὐδενὶ δὲ οὗτος οὕτως ἀκουστὸς ἔσται ἢ μόνῳ τῷ ἐπὶ τὸν θεὸν ἠλπικότι ἠλπικότι καὶ ἐν πρωῒ πρωΐᾳ καὶ ἀνατολῇ τοῦ νοητοῦ φωτὸς γενομένῳ. Γνώρισόν μοι, κύριε,", + "candidate_score": 0.637748, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_85", + "bdc_text": "vgl. HBBW XIV 66 , 3 und Anm. 3. 140 , 1 und 9 ) , die Ende Februar/Anfang März 1544 erschienen war , oder noch wahrscheinlicher an die \"Antiquissima fides\" , die im August 1544 zum ersten Mal auf Latein erschien ( s.", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_46", + "psc_text": "Wa hat versucht, die beiden Fenster zu Beginn des Fragmentes zu Ps 101,25b–29b zu schließen, zeigt dabei aber mit den Ausfüllungen αὐτοῦ ἀπό für das in C zu findende und wohl richtige μέχρι τῆς ἐκβάσεως und καιρῶν συνιδὼν τό für συνορᾷ τὸ ἀδύνατον διὰ τό wenig Geschick. Die beiden Fenster am Ende desselben Fragmentes, an deren Stelle in C kein Text vorliegt, werden dagegen sinnvoll ausgefüllt, wobei das zweite von ihnen durch einen Blick in die Bibel geschlossen werden konnte, das erste vielleicht nur glücklich geraten ist. Fraglich bleibt, ob die ältere Handschrift Wa hier einen älteren Text als den von A P repräsentiert und das Fenster wirklich erst später entstanden ist. (V) Vaticanus gr. 754 (10. Jh.) Der Codex Vaticanus gr. 754 aus dem zehnten Jahrhundert, der in der Forschung bereits viel Aufmerksamkeit erfahren hat, gruppiert um den Psaltertext eine Bearbeitung der Palästinischen Katene, die von Karo und LietzmannKaro", + "candidate_score": 0.636649, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_32", + "bdc_text": "Im August 1545 veröffentlichte Taddeo Duno eine Lobrede mit biographischen Angaben zu Joachim Bäldi :", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_84", + "psc_text": "zu sehr mit Fragen der Authentizität behaftet, als dass sie als Fragmente angesehen werden dürften. Zum anderen und vor allem ist das Werk der Expositiones in psalmos bis heute noch gar nicht identifiziert. Die von Migne nachgedruckte Mauriner EditionBernard de Montfaucon, Athanasii opera omnia I 2 (Paris 1698) 1009–1239. stellt eine Kompilation mit anderen Quellen dar. Auch was als sogenannte „Athanasius-Serie“ im Codex Vaticanus 754 zu lesen ist, dürfte nicht das ursprüngliche Werk sein. Im übrigen ergibt sich aus der syrischen Übersetzung aus dem Ende des siebten Jahrhunderts,Die syrische Version ist ediert und ins Englische übersetzt von Robert W. Thomson, Athanasiana syriaca. Part IV = Corpus Scriptorum Christianorum Orientalium 167–168 (Louvain 1977). dass der Text ihrer Vorlage mit dem uns vorliegenden Pseudo-Athanasius nicht kongruent ist. Die Untersuchung dieses Pseudo-Athanasius auf eusebisches Gut hin, um es einmal in einer Testimoniensammlung mitzuteilen, muss besonders behutsam vorgenommen werden und kann erst in Angriff", + "candidate_score": 0.63462, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_66_68", + "bdc_text": "Scribo hęc absque fucoVgl . Adagia , 1 , 5 , 52 ( ASD II /1 525f , Nr. 452 ) . et adulatione ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_747", + "psc_text": "εἰσακτική Αἰνεῖτε τὸ ὄνομα κυρίου, αἰνεῖτε, δοῦλοι, κύριον, οἱ ἑστῶτες ἐν οἴκῳ κυρίου, ἐν αὐλαῖς οἴκου θεοῦ ἡμῶν. Καὶ … ἀποφανθέντες] Nd 192v: anonym; Nh 588v: Eusebius Καὶ … θεοῦ] A 330rv: anonym; P 283v–284r: Eusebius; vgl. V 326v: Eusebius; vgl. PG 24 (29 A12–C3)Καὶ ὁ πρὸ τούτου ψαλμὸς ὕστατος ὢν τῶν ἀναβαθμῶν τὰ παραπλήσια τούτῳ περιεῖχεν, ἐν οἷς ἔλεγεν· ἰδοὺ δὴ εὐλογεῖτε τὸν κύριον, πάντες οἱ δοῦλοι κυρίου οἱ ἑστῶτες ἐν οἴκῳ κυρίου, ἐν αὐλαῖς οἴκου θεοῦ ἡμῶν καὶ τὰ ἑξῆς . διόπερ οἶμαι παρακεῖσθαι τοῦτον ἐκείνῳ καίπερ οὐκ ὄντα τῆς τῶν ἀναβαθμῶν τάξεως. ἀλλ’ ἐκεῖναι ἐκεῖνοι μὲν ἦσαν ᾠδαί, οὗτος δὲ αἶνος. σημαίνει δὲ τοῦτο ἡ ἀλληλούια προσγραφή· μεταβάλλεται μεταλαμβάνεται γὰρ γὰρ τὸ ( μὲν ἀλληλοὺ εἰς τὸ αἰνεῖτε. ἡ δὲ ϊα λέξις δηλοῖ τὸν κύριον, ὥστε εἰκότως ἄν τις ὕμνον ἢ αἶνον τοῦ θεοῦ περιέχειν εἴποι τὰ προκείμενα. ὧν τὰ μὲν πρῶτα ὡς ἐν προοιμίῳ προοιμίοις τοῦ", + "candidate_score": 0.634408, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_55", + "bdc_text": "Nuova Rivista Storica 57 , 1973 , 410-423 ( auch in :", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_138", + "psc_text": "1847) 67–107. Mai hatte die von Montfaucon angemahnte Ergänzung der EditionVgl. Mai, Patrum Bibliotheca nova IV 65. aus Codices Vaticani vorgenommen und nach eigenen Angaben fünf Codices benutzt: Reginae gr. 40, Vaticanus gr. 754, Vaticanus gr. 1685 sowie Vaticanus gr. 2057 und Ottoboniensis gr. 398.Mai, Patrum Bibliotheca nova IV 66; vgl. Karo / Lietzmann (wie Anm. 1) 20–21. Eine unkritische Sammlung aus vatikanischen Handschriften gibt Jean Baptiste Pitra, Analecta sacra et classica spicilegio solesmensi III (Paris 1883). Im besonderen hat die Forschungsgeschichte ein paar kleine Teil-Editionen gezeitigt: Die Hypothesen zu den Gradualpsalmen, von mir mit Ὑποθέσεις überschrieben, ließ Giovanni Mercati drucken: Alcune note di letteratura patristica, in: Opere minori II = Studi e testi 77 (1937) 61–66. Die Fragmente aus der Palästinischen Katene zu Ps 118 sind enthalten in Marguerite Harl (avec la collaboration de Gilles Dorival), La Chaîne Palestinienne sur le Psaume 118. Tome I. Introduction, texte grec critique", + "candidate_score": 0.633989, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_35_37", + "bdc_text": "Tauf- und Ehenbuch der Kirchgemeinde Großmünster 1525-1600 , Zürich StadtA , VIII C 1 , unter 1527 ; Erhard Dürsteler , Stammtafeln zürcherischer Geschlechter , Bd. 1 ( Zürich ZB , Ms E 94 ) , f. 235r. ; Meyer , Locarno 162-164 und passim ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_136", + "psc_text": "de Montfaucon, Collectio Nova Patrum et Scriptorum Graecorum. Tomus Primus (Paris 1706). In seinem, ebenfalls von Migne nachgedruckten, Vorwort gibt unser Archeget an, er habe einen lückenhaften Taurinensis aus der Bibliothek von Kardinal Perronius verwendet sowie einen Coislinianus, womit er den Coislinianus 44 meint, und für das, was darin fehlt, die Codices Colbertinus 646 benutzt, nach der aktuellen Katalogisierung von Omont Parisinus gr. 463 aus dem 17. Jh., den Regius 1807, heute Parisinus gr. 146, und den Regius 1878, heute Parisinus gr. 139, aus dem schon der Colbertinus hervorgegangen war.Montfaucon, Collectio Nova Patrum et Scriptorum Graecorum. Tomus Primus II–IV. Zur handschriftlichen Grundlage bei Montfaucon vgl. Karo / Lietzmann (wie Anm. 1) 20–21. Für den Eusebius-Kommentar zu Ps 101 bis Ps 104 einschließlich, ebenso zu Ps 112, 5 bis zum Ende dieses Psalmes, hat er die Niketas-Katene verwendet. Da diese in den genannten Parisini nicht enthalten ist, müsste er sie, falls", + "candidate_score": 0.633978, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_35_37", + "bdc_text": "Tauf- und Ehenbuch der Kirchgemeinde Großmünster 1525-1600 , Zürich StadtA , VIII C 1 , unter 1527 ; Erhard Dürsteler , Stammtafeln zürcherischer Geschlechter , Bd. 1 ( Zürich ZB , Ms E 94 ) , f. 235r. ; Meyer , Locarno 162-164 und passim ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_59", + "psc_text": "Der Grund für diesen Abschluß ist nicht erkennbar; es gab wahrscheinlich keine entsprechende Einteilung des zweiten Bandes der Katene.Dorival, Les Chaînes (wie Anm. 3) III 499–500. Ne bietet weniger Zuschreibungen am Rand, manchmal aber auch einige singuläre. Die Textqualität ist insgesamt besser als im Coislinianus. Der Autor zeigt keine Absicht auf eigene Textgestaltung. Abweichungen wie ein vereinfachendes συνεργοῦντα für συγγεωργοῦντα im zweiten Fragment zu Ps 103,13a–15c bleiben vereinzelte Eingriffe. Mitunter finden sich Erweiterungen gegenüber den anderen N-Handschriften, die jedoch für vorliegende Eusebius-Texte nicht relevant sind, beispielsweise im Eintrag zu Ps 110,10c (fol. 417v). (Nh) Harleianus 5791 (17. Jh.) Die junge Papierhandschrift wurde im (heute nicht mehr existierenden) Kloster zum heiligen Sabbas in Bukarest von einem Nikolaos angefertigt und am 26. Januar 1682 abgeschlossen. So möchte man jedenfalls die Schlußnotiz auf fol. 665r verstehen. Dorival nimmt eine Entstehung im 15. bis 16. Jahrhundert an.Dorival, Les Chaînes (wie Anm. 3) III 502.", + "candidate_score": 0.633677, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_36_38", + "bdc_text": "Erhard Dürsteler , Stammtafeln zürcherischer Geschlechter , Bd. 1 ( Zürich ZB , Ms E 94 ) , f. 235r. ; Meyer , Locarno 162-164 und passim ; HLS I 677 ( mit weiterer Lit. ) .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_615", + "psc_text": "563r: Theodoret und Eusebius fortgesetztἩ τρίτη τῶν ἀναβαθμῶν ᾠδὴ κεκμηκότας τοὺς κατὰ τὴν ὁδὸν καὶ πολλοὺς ἱδρῶτας διανύσαντας τὴν ὅσον ὅσῳ οὔπω γενησομένην ἀποκατάστασιν εἰς τὸν οἶκον τοῦ θεοῦ εὐαγγελίζεται, ὅπερ ἐπὶ τῇ αὐτῇ ὑπακοῇ ὑπερελαφρισθεὶς ὑπερελαφρυνθείς auf Rasur, wie es scheint ὅθεν ἐπὶ τῇ τοιαύτῃ ἀκοῇ ὥσπερ ἐλαφρισθεὶς καὶ τῶν καμάτων καὶ τῶν πόνων ὑπαναπνεύσας ὁ τὴν πορείαν διανύων λαός φησιν· ηὐφράνθην ἐπὶ τοῖς εἰρηκόσι μοι· εἰς οἶκον κυρίου πορευσόμεθα . ἔπειτα ἀναλαβόντες τὴν μνήμην τὴν προτέραν οἴκησιν ἑαυτῶν τὴν ἐπὶ τῆς Ἱερουσαλὴμ οἱ εὐαγγελιζόμενοι τὸν λαόν φασιν· ἑστῶτες ἦσαν οἱ πόδες ἡμῶν ἐν ταῖς αὐλαῖς, Ἱερουσαλήμ · ὑπῆρχον γὰρ πάλαι πρότερον ἐν αὐτῇ πρὸ τῆς αἰχμαλωσίας. ἅτε οὖν ἀκριβῶς ἐπιστάμενοι, ὁποία τις ἦν, τὰ προκείμενά φασι διαγράφοντες ὁμοῦ καὶ τὸ σχῆμα καὶ τὸν τύπον τῶν οἰκοδομῶν αὐτῆς ἐν τῷ λέγειν· Ἱερουσαλὴμ οἰκοδομουμένη ᾠκοδομουμένη ὡς πόλις, ἧς ἡ μετοχὴ αὐτῆς ἐπὶ τὸ αὐτό . φασὶ δέ, ὅτι αὕτη ἐστὶν", + "candidate_score": 0.633342, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_44_46", + "bdc_text": "Am 12 . April 1546 ( ebd. , Ms F 47 , 140f ) bemühte sich Beccaria bei Pelikan um eine Unterkunft in Zürich für Benedettos Neffen [ . . . ] , Sohn von Benedettos Schwester. Am 15 . Juli 1546 ( ebd. , Ms F 47 , 1201 )", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_12", + "psc_text": "Ebenso ist vielleicht im Text zu Ps 144,14a–16b das am Rand braun geschriebene ἀμείβων, das den Ausdruck πόλιν ἐκ πόλεως ergänzen soll, keine korrigierende eigene Erfindung. Dagegen wieder muss der Autor von P2 keine besondere Vorlage benutzt haben, wenn er an einer Stelle im Text zu Ps 136,1b–2 die Formulierung ändert: aus ἀπεκλαίοντο τῆς ἑαυτῶν πατρίδος ὡς ἂν θεοῦ πόλεως μεμνημένοι macht er ἀπεκλαίοντο τῆς ἑαυτῶν πατρίδος τὴν ἐρήμωσιν ὡς ἂν θεοῦ πόλεως μεμνημένοι. Er erwartete zu ἀπεκλαίοντο einen Akkusativ, den er sich mit τὴν ἐρήμωσιν ausdachte, und sah nicht, dass τῆς ἑαυτῶν πατρίδος zum folgenden Partizip μεμνημένοι gehört. Das Verhältnis des Textes in A und P ist im großen und ganzen einfach und sicher zu bestimmen; einige Details müssen im Unklaren bleiben. Auf die gemeinsamen fenestrae habe ich bereits hingewiesen. Darüber hinaus fehlte im Hyparchetyp in der Kommentierung zu Ps 104 eine längere Passage; sie kann mit der Sekundärüberlieferung", + "candidate_score": 0.633293, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_85", + "bdc_text": "vgl. HBBW XIV 66 , 3 und Anm. 3. 140 , 1 und 9 ) , die Ende Februar/Anfang März 1544 erschienen war , oder noch wahrscheinlicher an die \"Antiquissima fides\" , die im August 1544 zum ersten Mal auf Latein erschien ( s.", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_135", + "psc_text": "Den letzten in P überlieferten Satz, der mit ἐπιτελῶν endet, teilend fügt Niketas noch zwei weitere Sätze an, in denen Eusebius ein Hauptmotiv seiner Auslegung wie in einem hymnischen Abschluß zusammenfasst. Die zentralen Wörter ἀναπέμπειν und ἀθρόως begegnen immer wieder durch den gesamten Kommentar hindurch. Ausgaben und Vorarbeiten Im allgemeinen stand bislang der Forschung zur Verfügung der Text des Psalmen-Kommentars von Eusebius in den 1857 gedruckten Bänden 23 und 24 der Patrologia Graeca von Jacques-Paul Migne. Der Band 23 enthält in den Kolumnen 76 bis 1396 eine Kommentierung zu Ps 1–118. Sie ist der Edition von Bernard de Montfaucon entnommen.Bernard de Montfaucon, Collectio Nova Patrum et Scriptorum Graecorum. Tomus Primus (Paris 1706). In seinem, ebenfalls von Migne nachgedruckten, Vorwort gibt unser Archeget an, er habe einen lückenhaften Taurinensis aus der Bibliothek von Kardinal Perronius verwendet sowie einen Coislinianus, womit er den Coislinianus 44 meint, und für das, was darin fehlt,", + "candidate_score": 0.632287, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_97_99", + "bdc_text": "Fridolinus Fonteius . [ Adresse auf der Rückseite : ]", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_56", + "psc_text": "Les Chaînes (wie Anm. 3) III 513. konnte ich drei Codices auswerten. (Nd) Coislinianus 190 (13. / 14.Jh.) Der 259 Blätter umfassende Pariser Codex ist auf Pergament geschrieben, das teilweise ein Palimpsest darstellt; es enthält eine noch nicht zuzuordnende Psalmenkatene.Dorival, Les Chaînes (wie Anm. 3) III 508. Ab fol. 196 sind 22 Seiten Papier eingelegt worden; die Herstellungsweise verweist auf Südtitalien.Zur Analyse der Herstellung, Lokalisierung und Datierung vgl. Dorival, Les Chaînes (wie Anm. 3) III 505–507. Die Handschrift enthält den zweiten Band der Niketas-Katene und setzt unbeschädigt erst mit der Behandlung von Ps 80,2b ein. Das Fehlen des Materials ab Ps 77 dürfte der Vorlage anzulasten sein.Vgl. Dorival, Les Chaînes (wie Anm. 3) III 507–508. Der Coislinianus bietet nicht den originalen Text, wie ihn Niketas der Öffentlichkeit übergab. Denn die Abweichungen zwischen Nh und Nd weisen dort auf eine Bearbeitung des Textes in Nd hin, wo Nh mit der Palästinischen", + "candidate_score": 0.632188, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_85", + "bdc_text": "vgl. HBBW XIV 66 , 3 und Anm. 3. 140 , 1 und 9 ) , die Ende Februar/Anfang März 1544 erschienen war , oder noch wahrscheinlicher an die \"Antiquissima fides\" , die im August 1544 zum ersten Mal auf Latein erschien ( s.", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_128", + "psc_text": "in der Vita Constantini ebenfalls die eher seltene Umschreibung τὸ χρεὼν ἐπιστάν gebraucht (I 7,2 = 18,10 Winkelmann). Ps 146,7ab Das zweite Fragment zu diesem Lemma findet sich bei Niketas in unmittelbarer Fortführung seiner Wiedergabe des vorausgehenden Stückes und gibt so vielleicht die originale Plazierung wieder. Vokabular und Stil zeigen die Art Eusebs. Seine Verfasserschaft tut sich im letzten Satz zweifelsfrei kund. Die Formulierung τῷ θεῷ τῷ παρ’ Ἑβραίοις μόνοις τὸ παλαιὸν γνωριζομένῳ entspricht der Aussage τῆς Ἰουδα��κῆς χώρας, καθ’ ἣν μόνην γνωρίζεσθαι ἐνομίζετο τὸ παλαιὸν ὁ θεός im Jesajas–Kommentar (II 19 = 259,25 Ziegler). Ps 146,8a–9b Das erste Stück zu diesem Lemma, das als Nr. 10 gezählte Fragment, ist in N unmittelbar an die vorausgehende Nr. 9 angehängt. Auf eusebische Verfasserschaft weisen die Ausdrücke ἀθρόως ἀφανῆ (vgl. De laudibus Constantini 7,11,2 = 215,11 Heikel) und die Explikation von περιβάλλοντι τὸν οὐρανόν in Vers 8a durch τοσοῦτος οὐρανός im Jesajas-Kommentar", + "candidate_score": 0.631642, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_36_38", + "bdc_text": "Erhard Dürsteler , Stammtafeln zürcherischer Geschlechter , Bd. 1 ( Zürich ZB , Ms E 94 ) , f. 235r. ; Meyer , Locarno 162-164 und passim ; HLS I 677 ( mit weiterer Lit. ) .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_22", + "psc_text": "origeneische Tradition und ist einem Auszug aus Chrysostomus unmittelbar angehängt: Οὐκ ἀγνοητέον δέ, ὡς Ὠριγένης καὶ Εὐσέβιος ὁ Καισαρεὺς καὶ Δίδυμος καὶ ἕτεροί τινες πολλοὺς εἶναι βούλονται τοὺς οὐρανοὺς ἐκ τῆς προκειμένης λέξεως καὶ ἐκ τοῦ τὸν ἀπόστολον Παῦλον ἕως τρίτου οὐρανοῦ ἁρπαγῆναι. βούλονται δὲ καὶ λογικοὺς εἶναι τοὺς ἀστέρας καὶ τὰ ὕδατα τὰ ὑπεράνω τῶν οὐρανῶν λογικὰς εἶναι δυνάμεις. Die Eklogentradition in der Monophysitischen Katene Als Typ III, dessen hier verwendete Zeugen mit C bezeichnet sind, haben Georg Karo und Hans Lietzmann eine Katene analysiert,Karo / Lietzmann (wie Anm. 1) 27. die Eklogen aus der Palästinischen Katene mit Texten von Johannes Chrysostomus (häufig auch Johannes, Bischof von Konstantinopel, genannt), Hesychius von Jerusalem und Kyrill von Alexandria verbindet (vgl. CPG C 16). Hauptzeuge ist der Parisinus gr. 139 (Ca).Zur Katene Typ III vgl. Leontien Vanderschelden, An Unconventional Catena on the Psalms. A Partial Edition of the Type III Catena and", + "candidate_score": 0.630731, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_36", + "bdc_text": "Erhard Dürsteler , Stammtafeln zürcherischer Geschlechter , Bd. 1 ( Zürich ZB , Ms E 94 ) , f. 235r. ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_179", + "psc_text": "Ne 238v–239r: Eusebius fortgesetzt; vgl. Nh 451r: Eusebius fortgesetzt; PG 23 (1260 D5–1261 A3)τέως μὲν γὰρ γὰρ φησίν ἐπὶ τοῦ παρόντος, ὅτε ταῦτα προφητεύω προφητεύων καὶ μᾶλλον τὰ ἐσόμενα μᾶλλον τὰ ἔσεσθαι μέλλοντα ἔσεσθαι τὰ μέλλοντα ἔσεσθαι προορῶ , ἔοικα ἔοικεν ἐν μέρει εἶναι εἶναι τοῦ εἶναι ἡμέρας ἡμέρας θεοῦ. λείπει δέ μοι ἡ αὐτοψία τῆς vor ἐκβάσεως τῶν προφητευομένων ἐκβάσεως, ἧς εἰ τύχοιμι, τελείαν λήψομαι λείψομαι τὴν ἐμαυτοῦ ζωήν. εἰ δὲ ἀστοχήσω τῆς εὐχῆς, ἔοικα τοῖς ἐν ἡμίσει ἡμερῶν τὴν ζωὴν ἀτελῆ ἀτελεῖ καὶ ἄωρον ἀποτιθεμένοις ὑποτιθεμένοις . καί μοι δοκεῖ διὰ τὰς τοιαύτας τῶν προφητῶν εὐχὰς προσευχὰς ὁ σωτὴρ ἡμῶν εἰρηκέναι· πολλοὶ προφῆται καὶ δίκαιοι ἐπεθύμησαν ἰδεῖν, ἃ ὑμεῖς βλέπετε, καὶ οὐκ εἶδον, καὶ ἀκοῦσαι, ἃ ὑμεῖς ἀκούετε, καὶ οὐκ ἤκουσαν. Ἐν γενεᾷ γενεῶν τὰ ἔτη σου. κατ’ ἀρχὰς σύ σοι , κύριε, τὴν γῆν ἐθεμελίωσας, καὶ ἔργα τῶν χειρῶν σού εἰσιν οἱ οὐρανοί. αὐτοὶ ἀπολοῦνται, σὺ δὲ", + "candidate_score": 0.630544, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_97_99", + "bdc_text": "Fridolinus Fonteius . [ Adresse auf der Rückseite : ]", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_135", + "psc_text": "Den letzten in P überlieferten Satz, der mit ἐπιτελῶν endet, teilend fügt Niketas noch zwei weitere Sätze an, in denen Eusebius ein Hauptmotiv seiner Auslegung wie in einem hymnischen Abschluß zusammenfasst. Die zentralen Wörter ἀναπέμπειν und ἀθρόως begegnen immer wieder durch den gesamten Kommentar hindurch. Ausgaben und Vorarbeiten Im allgemeinen stand bislang der Forschung zur Verfügung der Text des Psalmen-Kommentars von Eusebius in den 1857 gedruckten Bänden 23 und 24 der Patrologia Graeca von Jacques-Paul Migne. Der Band 23 enthält in den Kolumnen 76 bis 1396 eine Kommentierung zu Ps 1–118. Sie ist der Edition von Bernard de Montfaucon entnommen.Bernard de Montfaucon, Collectio Nova Patrum et Scriptorum Graecorum. Tomus Primus (Paris 1706). In seinem, ebenfalls von Migne nachgedruckten, Vorwort gibt unser Archeget an, er habe einen lückenhaften Taurinensis aus der Bibliothek von Kardinal Perronius verwendet sowie einen Coislinianus, womit er den Coislinianus 44 meint, und für das, was darin fehlt,", + "candidate_score": 0.630046, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_36", + "bdc_text": "Erhard Dürsteler , Stammtafeln zürcherischer Geschlechter , Bd. 1 ( Zürich ZB , Ms E 94 ) , f. 235r. ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_237", + "psc_text": "οὐ μόνον τὰ κατ’ οὐρανόν, ἀλλὰ καὶ τὰ ἐπὶ γῆς συνεστήσατο ζῷα τε καὶ φυτά. τοῦτο δὲ καὶ Μωυσῆς διδάξαι βουληθεὶς πρῶτον εἰσήγαγε τὴν τῶν ἀπὸ γῆς φυτῶν γένεσιν, εἶθ’ οὕτως τὴν τῶν φωστήρων σύστασιν. Οὕτω … ἑσπέρας] vgl. AS III 205,17–42Οὕτω δ’ οὖν καὶ ἐν τοῖς μετὰ χεῖρας ὁ λόγος φησίν· ἐποίησε σελήνην, οὐκ … ἐνιαυτούς] Ca 339r: τοῦ αὐτοῦ (= Eusebius) καὶ πάλιν Cb 321r: τοῦ αὐτοῦ (= Eusebius)οὐκ εἰς ἄλλο τι, ἀλλ’ … ἐνιαυτούς] vgl. PG 23 (1280 C14–D1)ἀλλ’ ἢ εἰς καιρούς, εἰς‌2 … ἐνιαυτούς] Nd 73v: Chrysostomus fortgesetzt; Ne 279r: anonym; Nh 464r: Chrysostomus fortgesetztεἰς τὸ γινώσκειν διαγινώσκειν διὰ τῶν ἐν αὐτῇ γινομένων τροπῶν τρόπων τὰς τῶν καιρῶν μεταβολὰς καὶ εἰς τὸ μῆνας ἀριθμεῖν καὶ ἐνιαυτούς. ἀλλὰ καὶ ὁ … διαστήματι] vgl. PG 23 (1281 Β6–C2) ὁ ἥλιος, φησίν, ἔγνω τὴν δύσιν αὐτοῦ, τουτέστι … διαστήματι] Ca 339r: Eusebius; Cb 321r: Eusebius; vgl. Nd 74r οὕτως", + "candidate_score": 0.629924, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_34_36", + "bdc_text": "nicht im VD 16 ) . - Lit. : Tauf- und Ehenbuch der Kirchgemeinde Großmünster 1525-1600 , Zürich StadtA , VIII C 1 , unter 1527 ; Erhard Dürsteler , Stammtafeln zürcherischer Geschlechter , Bd. 1 ( Zürich ZB , Ms E 94 ) , f. 235r. ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_136", + "psc_text": "de Montfaucon, Collectio Nova Patrum et Scriptorum Graecorum. Tomus Primus (Paris 1706). In seinem, ebenfalls von Migne nachgedruckten, Vorwort gibt unser Archeget an, er habe einen lückenhaften Taurinensis aus der Bibliothek von Kardinal Perronius verwendet sowie einen Coislinianus, womit er den Coislinianus 44 meint, und für das, was darin fehlt, die Codices Colbertinus 646 benutzt, nach der aktuellen Katalogisierung von Omont Parisinus gr. 463 aus dem 17. Jh., den Regius 1807, heute Parisinus gr. 146, und den Regius 1878, heute Parisinus gr. 139, aus dem schon der Colbertinus hervorgegangen war.Montfaucon, Collectio Nova Patrum et Scriptorum Graecorum. Tomus Primus II–IV. Zur handschriftlichen Grundlage bei Montfaucon vgl. Karo / Lietzmann (wie Anm. 1) 20–21. Für den Eusebius-Kommentar zu Ps 101 bis Ps 104 einschließlich, ebenso zu Ps 112, 5 bis zum Ende dieses Psalmes, hat er die Niketas-Katene verwendet. Da diese in den genannten Parisini nicht enthalten ist, müsste er sie, falls", + "candidate_score": 0.629097, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_36", + "bdc_text": "Erhard Dürsteler , Stammtafeln zürcherischer Geschlechter , Bd. 1 ( Zürich ZB , Ms E 94 ) , f. 235r. ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_266", + "psc_text": "Ca 325r: Eusebius; vgl. Nd 80v: Hesychius vgl. Ne 301v: anonym; vgl. Nh 472v: Hesychius Εἴτε … παραγγέλλοντες] A 142rv: anonym; P 136v: anonym; vgl. V 258r: anonym; vgl. PG 23 (1301 C12–D3.1304 B3–6)Εἴτε τῶν παρὰ Μωυσῇ μωσῆ μωσεῖ καὶ ἐν τὸν τῇ λοιπῇ παλαιᾷ διαθήκῃ φερομένων, εἴτε τῶν τῶν ἐν ἐν τῇ ἱερᾷ τῶν εὐαγγελίων γραφῇ παραδοθέντων τῶν ἐν τῇ ἱερᾷ τῶν εὐαγγελίων γραφῇ παραδοθέντων· τῶν ( ἐν τοῖς ἱεροῖς εὐαγγελίοις γραφῇ παραδοθέντων · οὐ μικρὰ γὰρ καὶ τ�� διὰ Μωυσέως Μωυσέος τέρατα καὶ καὶ τὰ διὰ τῶν λοιπῶν προφητῶν θαυμάσια καὶ τὰ διὰ τοῦ υἱοῦ τοῦ θεοῦ γενόμενα, ἅπερ δεήσει ὑμᾶς durchgestrichen , τοὺς τῶν ἐθνῶν κήρυκας, εἰς πάντα τὰ ἔθνη διαδοῦναι, ἐπεὶ μὴ πρότερον ταῦτα παρά τινος ἄλλου μεμαθήκασιν. καὶ ὅσα δ’ ἐνανθρωπήσας διεπράξατο θαυμάσια καὶ τέρατα, τοῖς παλαιοῖς ὁμοῦ συνάψαντες μνήσθητε παραδοῦναι τοῖς ἔθνεσι. καὶ πρὸς τούτοις, ὅσα … παραγγέλλοντες] vgl. Nd 80v: Chrysostomus fortgesetzt; vgl.", + "candidate_score": 0.628965, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_97_99", + "bdc_text": "Fridolinus Fonteius . [ Adresse auf der Rückseite : ]", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_91", + "psc_text": "Das seltene τὸ βαρὺ στοιχεῖον für die Erde und in Verbindung mit φέρεται findet sich in der Demonstratio an besagter Stelle, ohne φέρεται an den Stellen in der Theophanie und De laudibus Constantini. Darüber hinaus bringt Niketas (Nd fol. 201r) denselben Gedanken von der schweren Erde auf dem leichten Wasser unter dem Namen des Eusebius im ausgreifenden Kommentar zu Ps 135,7 (eigentlich zu Vers 6 gehörend). Mit der Wendung ἐν τοῖς ἐναντίοις τὰ ἐναντία im Kontext der paradoxen Gotteswirkung lässt sich gut vergleichen die Formulierung ἐπειδήπερ παράδοξα καὶ θαυμαστὰ ἐνεργῶν ἐξ ἐναντίων τὰ ἐναντία εἰργάσατο im Fragment zu Ps 106,32a–36b. Ps 105,35a–36b Die Angabe „Chrysostomus“ in Nd und Nh ist verrutscht und bezieht sich auf den folgenden Eintrag. Für Eusebius als Verfasser sprechen gute Gründe: Die Wortverbindung τῶν ἀλλοφύλων καὶ ἀθέων ἐθνῶν verweist deutlich auf den Lehrer in Cäsarea, ebenso die Art der Zitation von LXX:Wis:14:12: Wo Eusebius den verhältnismäßig", + "candidate_score": 0.628929, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_36", + "bdc_text": "Erhard Dürsteler , Stammtafeln zürcherischer Geschlechter , Bd. 1 ( Zürich ZB , Ms E 94 ) , f. 235r. ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_768", + "psc_text": "Ἱερουσαλήμ. Οἱ … θεοῦ] A 335v–336r: anonym; P 288rv: anonym; vgl. V 328v–329r: Eusebius; PG 24 (33 A2–B8)Οἱ μὲν προειρημένοι ὅμοιοι γενήσονται ἢ καὶ γεγόνασι τοῖς ἑαυτῶν θεοῖς. οἱ δὲ εἰς τὸν κλῆρον παραληφθέντες τοῦ θεοῦ καὶ λαὸς αὐτοῦ χρηματίσαντες, εὐλογήσατε, φησίν, τὸν κύριον, τουτέστιν ἀνευφημήσατε καὶ ἀνυμνήσατε ὑμνήσατε τὰ μεγάλα ἑαυτοὺς ὠφελοῦντες. καλεῖται … ἐστίν] vgl. Nd 199v: Eusebius; vgl. Nh 594r: Eusebiusκαλεῖται δ’ ἐπὶ τὴν εὐλογίαν εὐφημίαν κυρίου πρῶτον μὲν ὁ θεοῦ λαός, ὁ καλούμενος οἶκος Ἰσραήλ , τὸ ὑποβεβηκὸς τάγμα τοῦ πλήθους, δεύτερον δὲ κατὰ ἀνάβασιν καὶ ὑπεροχὴν ὑπεροχὴν ὁ οἶκος Ἀαρὼν καὶ τρίτον ἡ φυλὴ πᾶσα ἡ ἱερατικὴ ὑπηρετικὴ καλουμένη οἶκος Λευὶ οἶκος λευῒ καλουμένη καὶ μετὰ πάσας ἀνωτέρω οἱ φοβούμενοι τὸν κύριον. οὗτοι δὲ ἦσαν, πρὸς οὓς ἅπας ὁ πᾶς ὕμνος προπεφώνηται, οἱ δὴ ἐν ἀρχῇ τοῦ παντὸς ψαλμοῦ ὠνομασμένοι δοῦλοι , δηλαδὴ οἱ ἐξ ἐθνῶν προσιόντες τῇ πίστει. εἰ γὰρ τὸ πᾶν Ἰουδαίων ἔθνος", + "candidate_score": 0.628328, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_34_36", + "bdc_text": "nicht im VD 16 ) . - Lit. : Tauf- und Ehenbuch der Kirchgemeinde Großmünster 1525-1600 , Zürich StadtA , VIII C 1 , unter 1527 ; Erhard Dürsteler , Stammtafeln zürcherischer Geschlechter , Bd. 1 ( Zürich ZB , Ms E 94 ) , f. 235r. ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_0", + "psc_text": "Vorbemerkung der Online-Edition Die vorliegende Online-Fassung der als „Eusebius von Caesarea Werke Band X: Der Psalmenkommentar. Teil 3: Fragmente zu Psalm 101–150. Herausgegeben von Franz Xaver Risch, GCS.NF 32, Berlin/Boston 2022“ publizierten Druckfassung wurde aus einer Classical Text Editor-Datei konvertiert. Die Apparate (Bezeugung und Varianten) sind daher (vorerst) nicht für die Anzeige im PTA optimiert, da grundsätzlich die Bezeugung des Lemmas fehlt. Dafür ersetzt die Online-Edition die fehlenden Bibelstellen-, Personen- und Ortsindices der gedruckten Edition. Da im ersten Band die allgemeiner einleitenden Fragen zum Psalmen-Kommentar des Eusebius von Cäsarea und seiner Überlieferung behandelt werden, beschränke ich mich hier im wesentlichen auf besondere Hinweise zu den Handschriften, denen ich die Fragmente zu Ps 101–150 entnommen habe. Die Überlieferung Der Psalmen-Kommentar des Eusebius ist, wie in den vorangehenden Teilbänden unserer Edition im einzelnen dargelegt ist, uneinheitlich überliefert: von Ps 1 bis 50 auszugsweise in Katenen-Handschriften, von Ps 51 bis 95 ganz und", + "candidate_score": 0.628196, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_44_46", + "bdc_text": "Am 12 . April 1546 ( ebd. , Ms F 47 , 140f ) bemühte sich Beccaria bei Pelikan um eine Unterkunft in Zürich für Benedettos Neffen [ . . . ] , Sohn von Benedettos Schwester. Am 15 . Juli 1546 ( ebd. , Ms F 47 , 1201 )", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_283", + "psc_text": "… στηρίζεσθαι] vgl. Nd 82r τοῦτο…ἐσθιόντας: Theodoret fortgesetzt; vgl. Ne 307r: Athanasius; vgl. Nh 474rv: Athanasiusτοῦτο γάρ ἐστιν ὃ μάλιστα συμβαίνει ἐν τοῖς λιμοῖς κατ’ ὀργὴν θεοῦ γιγνόμενον τὸ τῷ καὶ τοὺς ἐσθίοντας αἰσθίοντας μὴ στηρίζεσθαι. Ἀπέστειλεν ἔμπροσθεν αὐτῶν ἄνθρωπον, εἰς δοῦλον ἐπράθη Ἰωσήφ. ἐταπείνωσαν ἐν πέδαις τοὺς πόδας αὐτοῦ, σίδηρον διῆλθεν ἡ ψυχὴ αὐτοῦ μέχρι τοῦ ἐλθεῖν τὸν λόγον αὐτοῦ. Πάντα … αὐτῷ] Ca 344v: Eusebius; Cb 326v: Eusebius; vgl. V 259r: Eusebius; PG 23 (1305 C15–D7)Πάντα ταῦτα ὑπέμενε ὑπέμεινε μέχρι τοῦ ἐλθεῖν τὸν λόγον αὐτοῦ, ὃν ἐπὶ τοῖς ὁράμασιν ἰδὼν ἐξεῖπε τῷ ἑαυτοῦ πατρὶ καὶ τοῖς ἀδελφοῖς φήσας, ἑωρακέναι αὐτὸν δράγματα δρᾶγμα καὶ τοὺς ἀδελφοὺς ὁμοίως ἀναλέγοντας, ἔπειτα τὰ ἐκείνων τὸ ἑαυτοῦ προσκεκυνηκέναι δράγμα , ὁμοίως δὲ τὸν ἥλιον καὶ τὴν σελήνην καὶ τοὺς ἕνδεκα ἀστέρας προσκυνεῖν αὐτῷ. Τὸ λόγιον κυρίου ἐπύρωσεν αὐτόν. Τὸ … αὐτούς] Nd 82v: Eusebius; Ne 308v: Eusebius; Nh 475r: Eusebius (Text von anderer", + "candidate_score": 0.628044, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_42", + "bdc_text": "Juli 1544 ( Zürich ZB , Ms F 47 , 93f ) hervorgeht - einiges erfahren können .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_565", + "psc_text": "λόγους πολλάκις ἀναλαμβάνων τοὺς δικαιοκρισίας σου, φησίν, λόγους ἀναλαμβάνων τὰς δικαιοκρισίας σου, φησίν, καὶ τοὺς λόγους ἀναλαμβάνων τῇ μνήμῃ τὰ μέγιστα ὠφελούμην ὠφελοῦμαι . φοβοῦμαι δὲ μήποτέ τις αὐτῶν λήθη ἐν ἐμοὶ γένηται. διόπερ εὐχὴν ἐποιησάμην ἐποιησάμην τὸ διὰ πάσης δεαπάσης τῆς ἐμαυτοῦ ζωῆς καὶ ἐν παντὶ καιρῷ τῆς σῆς μνημονεύειν κρίσεως κρίσεως. ἢ καὶ ἄλλως (statt ἢ καὶ ἄλλως Paragraph mit folgender Initiale in τῆς σῆς καθόλου προνοίας, ὦ κύριε, τὰ κρίματα εἰδέναι ἐπεθύμησεν ἡ ψυχή μου. . Καὶ γὰρ ἐκάθισαν ἄρχοντες καὶ κατ’ ἐμοῦ κατελάλουν, ὁ δὲ δοῦλός σου ἠδολέσχει ἐν τοῖς δικαιώμασί σου. καὶ γὰρ τὰ μαρτύριά σου μελέτη μού ἐστιν, καὶ αἱ συμβουλίαι μου τὰ δικαιώματά σου. Ποτὲ … λόγου] vgl. V 295v: Eusebius Ποτὲ … ἐχρώμην] Ca 380v: Eusebius; Cb 362v: anonym; PG 23 (1368 D8–14) Ποτὲ … μου] A 231r: Eusebius; P 209r: Eusebius; AS III 514,26–515,5 Harl 226–228Ποτὲ μὲν ὠνείδιζόν ὀνείδιζόν μοι με", + "candidate_score": 0.627806, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_66_68", + "bdc_text": "Scribo hęc absque fucoVgl . Adagia , 1 , 5 , 52 ( ASD II /1 525f , Nr. 452 ) . et adulatione ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_788", + "psc_text": "Ἀγγαίου καὶ Ζαχαρίου . Θυγάτηρ Βαβυλῶνος ἡ ταλαίπωρος. Σύμμαχός … διαρπασθησομένη] A 343v: anonymΣύμμαχός φησιν· ληστρὶς ἡ διαρπασθησομένη . ρλζʹ Εὐχαριστία μετὰ προφητείας Ἐξομολογήσομαί σοι, κύριε, ἐν ὅλῃ καρδίᾳ μου, ὅτι ἤκουσας τὰ ῥήματα τοῦ στόματός μου, καὶ ἐναντίον ἀγγέλων ψαλῶ σοι. προσκυνήσω πρὸς ναὸν ἅγιόν σου καὶ ἐξομολογήσομαι τῷ ὀνόματί σου ἐπὶ τῷ ἐλέει σου καὶ τῇ ἀληθείᾳ σου. Ὥσπερ … σοι] Nd 207v: anonym; Nh 601v: anonym Ὥσπερ … θεῷ] A 344rv: Eusebius; P 295v: Eusebius; vgl. PG 24 (37 B15–D4)Ὥσπερ ὁ τέλειος ἐξ ὅλης ψυχῆς καρδίας καὶ δυνάμεως καὶ ἰσχύος ἀγαπᾷ τὸν θεὸν οὐ διασπῶν τὰς δυνάμεις τῆς ἑαυτοῦ ἀγάπης περὶ ἄλλο τι, ἀλλ’ ὅλος ἀνηρτημένος ἐξητηρμένος μόνου τοῦ θεοῦ θεοῦ καὶ ὑμνῶν αὐτόν , οὕτως καὶ ὁ αὐτὸς ὁ αὐτὸς καὶ ~ ἐν ὅλῃ καρδίᾳ ἐξομολογεῖται εὐχαριστῶν τῷ θεῷ θεῷ. καὶ ὑμνῶν αὐτόν . Θαρρῶν δὲ τῇ τοιαύτῃ αὐτοῦ παρρησίᾳ παρουσίᾳ καὶ εἰδώς, ὅτι ὡς ἐν", + "candidate_score": 0.626656, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_97_99", + "bdc_text": "Fridolinus Fonteius . [ Adresse auf der Rückseite : ]", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_89", + "psc_text": "des davorstehenden Textes von Eusebius angesehen werden. Es handelt sich also um ein anderes Fragment aus Eusebius, das womöglich pseudo-athanasianisch bearbeitet ist. Ps 103,5a Niketas gibt Nd zufolge am Rand gleichzeilig mit dem Text als Verfasser Eusebius an. Eine überlieferungsbedingte Verschiebung der Angabe scheidet hier aus, da die vorausgehende und die folgende Passage, je ein Stück aus Basilius, klar abgrenzbar sind. Ne setzt dementsprechend nach dem letzten Worte einen Paragraphen; dass in Nh der Text ab καὶ φέρεται dem folgenden Basilius zugeschlagen ist, geht zu Lasten des unachtsamen Schreibers. Inhalt und Sprache weisen ziemlich deutlich auf Eusebius: Sowohl in der Demonstratio (IV 5 = 155,34–156,1 Heikel) als auch in der Theophanie I 6 (43,4–6 Gressmann), übernommen in De laudibus Constantini 11 (13,9–10 Heikel), erwähnt er die Lage der Erde auf dem Wasser, ausführlich auch im Kommentar zu Ps 23,1–2 (PG 23, 220 C7–D10). Der mit dem Adjektiv (nicht mit dem", + "candidate_score": 0.624278, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_42", + "bdc_text": "Juli 1544 ( Zürich ZB , Ms F 47 , 93f ) hervorgeht - einiges erfahren können .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_465", + "psc_text": "ἄλλος in der Zeile; vgl. PG 23 (1348 A2–11)Ὁ μακαριζόμενος τὸ οἰκεῖον φῶς οὐ διαλείπει ἐξανατέλλων οὐ πᾶσιν, ἀλλὰ τοῖς εὐθέσι τὴν διδασκαλίαν αὐτοῦ πᾶσιν τὴν διδασκαλίαν δὲ τοῖς εὐθέσι αὐτοῦ , καὶ τὸ τῷ τῆς γνώσεως φῶς ἔνδον ἐν τῇ τῶν εὐθείων εὐθέων γενεᾷ παρέχων καὶ τοὺς εὐθεῖς φωτίζων. ὁ αὐτὸς δὲ οὗτος ἅτε σπέρματα ἀγαθὰ σπέρματου (sic) ἀγαθοῦ κεκτημένος, ἀλλὰ καὶ ἅτε πλοῦτον πολὺν καὶ δόξαν ἔχων ἐν τῷ ἑαυτοῦ οἴκῳ οἴκῳ αὐτοῦ οὐκ … δεομένοις] Ca 366r: Eusebius; Cb 348r: Eusebiusοὐκ ἀποκλείει τὰ ἑαυτοῦ σπλάγχνα, ἀλλὰ μεταδίδωσι τῶν ὑπαρχόντων τοῖς δεομένοις καὶ οἰκονομῶν τοὺς λόγους αὐτοῦ ἐν κρίσει διὰ … συνδούλοις] Ca 366r: Eusebius; Cb 348r: Eusebiusδιὰ τὸ φυλάττειν ἐντολὴν τὴν λέγουσαν· τίς ἄρα ἄρα ὁ πιστὸς πιστὸς δοῦλος καὶ φρόνιμος οἰκονόμος, ὃς ἐν καιρῷ δώσει τὸ σιτομέτριον τοῖς συνδούλοις vgl. Mt τοῖς δούλοις ; οὐ γὰρ ἀκρίτως, φησίν, οὐδὲ τοῖς τυχοῦσιν οὐδὲ ἀκαίρως, ὅτε μὴ χρή,", + "candidate_score": 0.623993, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_97_99", + "bdc_text": "Fridolinus Fonteius . [ Adresse auf der Rückseite : ]", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_66", + "psc_text": "zu rechnen ist. Zuweisungen am Rand können für die Entdeckung von Eusebius-Fragmenten nur eingeschränkt als Leitfaden benutzt werden, aus mehreren Gründen: nicht selten sind sie verrutscht und der Text, dem man die Angabe am Rand zuzuordnen hat, beginnt zwei oder drei Zeilen weiter. Ebenfalls häufig besagt eine Autorenangabe am Rand, auch wenn sie am Beginn eines kompilierten Kommentars steht, nicht mehr als dass der genannte Autor irgendwie und an irgendeiner Stelle, vielleicht gar erst am Ende des Scholions, enthalten ist. Von etwa derselben Ungenauigkeit ist die Autorenangabe, wenn sie mit einem oder zwei anderen Namen durch ein καί verknüpft ist. Der Name des Eusebius wird neben echten Eusebius-Stellen vorzugsweise bei Exzerpten aus Pseudo-Athanasius, Theodoret und, weniger häufig, aus Chrysostomus angegeben. Dies geschieht mit einer gewissen Regelmäßigkeit, so dass sich die Vermutung aufdrängt, dass in solchen Fällen die Namensangabe nicht den Autor des exzerpierten Textes mitteilen soll, sondern dessen Abhängigkeit von", + "candidate_score": 0.623926, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_55", + "bdc_text": "Nuova Rivista Storica 57 , 1973 , 410-423 ( auch in :", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_136", + "psc_text": "de Montfaucon, Collectio Nova Patrum et Scriptorum Graecorum. Tomus Primus (Paris 1706). In seinem, ebenfalls von Migne nachgedruckten, Vorwort gibt unser Archeget an, er habe einen lückenhaften Taurinensis aus der Bibliothek von Kardinal Perronius verwendet sowie einen Coislinianus, womit er den Coislinianus 44 meint, und für das, was darin fehlt, die Codices Colbertinus 646 benutzt, nach der aktuellen Katalogisierung von Omont Parisinus gr. 463 aus dem 17. Jh., den Regius 1807, heute Parisinus gr. 146, und den Regius 1878, heute Parisinus gr. 139, aus dem schon der Colbertinus hervorgegangen war.Montfaucon, Collectio Nova Patrum et Scriptorum Graecorum. Tomus Primus II–IV. Zur handschriftlichen Grundlage bei Montfaucon vgl. Karo / Lietzmann (wie Anm. 1) 20–21. Für den Eusebius-Kommentar zu Ps 101 bis Ps 104 einschließlich, ebenso zu Ps 112, 5 bis zum Ende dieses Psalmes, hat er die Niketas-Katene verwendet. Da diese in den genannten Parisini nicht enthalten ist, müsste er sie, falls", + "candidate_score": 0.622481, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_55", + "bdc_text": "Nuova Rivista Storica 57 , 1973 , 410-423 ( auch in :", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_137", + "psc_text": "handschriftlichen Grundlage bei Montfaucon vgl. Karo / Lietzmann (wie Anm. 1) 20–21. Für den Eusebius-Kommentar zu Ps 101 bis Ps 104 einschließlich, ebenso zu Ps 112, 5 bis zum Ende dieses Psalmes, hat er die Niketas-Katene verwendet. Da diese in den genannten Parisini nicht enthalten ist, müsste er sie, falls seine Angaben vollständig sind, dem Taurinensis entnommen haben. Die Edition von Montfaucon endet infolge seiner Abhängigkeit von der C-Tradition mit Ps 118. Der Kommentartext zu Ps 119–150 in Mignes PG 24 reproduziert die Edition von Angelo Mai im vierten Tomus seiner Patrum Bibliotheca nova.Angelo Mai, Patrum Bibliotheca nova IV (Rom 1847) 67–107. Mai hatte die von Montfaucon angemahnte Ergänzung der EditionVgl. Mai, Patrum Bibliotheca nova IV 65. aus Codices Vaticani vorgenommen und nach eigenen Angaben fünf Codices benutzt: Reginae gr. 40, Vaticanus gr. 754, Vaticanus gr. 1685 sowie Vaticanus gr. 2057 und Ottoboniensis gr. 398.Mai, Patrum Bibliotheca nova IV 66;", + "candidate_score": 0.621426, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_97_99", + "bdc_text": "Fridolinus Fonteius . [ Adresse auf der Rückseite : ]", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_41", + "psc_text": "Parisinus gr. 139 (Ca) hat ein Leser die Einträge, die der Katenist mit dem Namen des Eusebius versehen hatte, am Rand mit rotem Stift systematisch markiert. Vielleicht handelt es sich bei diesem Leser um den Verfasser des Codex Parisinus gr. 463, denn dieser Codex ist eine Papierhandschrift aus dem siebzehnten Jahrhundert, in der die wirklichen und vermeintlichen Fragmente von Eusebius aus dem Parisinus gr. 139 gesammelt sind.Zum Codex vgl. Institut de recherche et d’histoire des textes (Hrsg.), Pinakes | Πίνακες. Textes et manuscrits grecs, Numéro diktyon 50037. Die Eusebius-Einträge werden in denselben Abgrenzungen und mit denselben Irrtümern übernommen. Betitelt ist die Arbeit mit EUSEBII / PAMPHILI EPISCOPI / Caesareae Palaestinae / INTERPRETATIO / Psalmorum. Valde Erudita und auf dem folgenden Blatt griechisch wiederholt ΕΥΣΕΒΙΟΥ / ΤΟΥ ΠΑΜΦΙΛΟΥ / ΕΠΙΣΚΟΠΟΥ / ΚΑΙΣΑΡΕΙΑΣ ΤΗΣ / ΠΑΛΑΙΣΤΙΝΗΣ / ΕΧΗΓΗΣΙΣ ΤΩΝ ΨΑΛΜΩΝ ΠΑΝΥ / ΣΠΟΥΔΑΙΑ. Die Eigenheiten von Cb enthält er nicht, bespielsweise den", + "candidate_score": 0.621295, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_42", + "bdc_text": "Juli 1544 ( Zürich ZB , Ms F 47 , 93f ) hervorgeht - einiges erfahren können .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_529", + "psc_text": "οὐ παρέδωκεν · ἔγνων γὰρ τὴν ἐμαυτοῦ ἀσθένειαν, καὶ τὴν ἐκ θεοῦ μοι παρασχεθεῖσαν δύναμιν οὐκ ἠγνόησα. ἐπαιδεύθην δέ, ὁποία τις ἦν ἡ δεξιὰ τοῦ κυρίου ἡ τοὺς πολεμίους ταπεινώσασα, ὠφελήθην … περιμένει] Ca 375v: Eusebius; Cb 357v: anonymὠφελήθην δὲ καὶ καὶ ἐν ὀφθαλμοῖς παραλαβὼν τὰ τέλη τῶν ἀσεβῶν· ἔγνων γάρ, ὅτι ὡς ἐξεκαύθησαν ὡς πῦρ ἐν ἀκάνθαις ἢ ἀπεσβέσθησαν ὡς πῦρ ἀκανθῶν ἐνακανθῶν , ὡς μηκέτι με ταράττεσθαι, εἴποτε ὁρῶν ἀσεβεῖς ἐπαιρομένους καὶ τῷ λαῷ τοῦ θεοῦ ἐπανισταμένους ἀνισταμένους · πεπαίδευμαι ἐπεπαίδευμαι ἐκπεπαίδευμαι πεπαιδευμένον γάρ, ὁποῖον αὐτοὺς τέλος περιμένει αὐτῶν τὸ τέλος . . Ἀλλ’ … ὄψονται] vgl. Nd 134v ἐπειδή, φησίν…θεωρία τοῦ θεοῦ: Eusebius; vgl. Nh 530v: EusebiusἈλλ’ ἐπειδὴ ἐπεὶ ἐκεῖνα πάντα παρῆλθεν, ὅρα λοιπὸν τοὺς ἀξίως τοὺς ἀξίους ἀξίως τοῦ θεοῦ ζήσαντας ζήσαντα letzte Silbe auf Rasur διὰ πάσης τῆς κατ’ κατὰ τὴν ἀρετὴν ὁδοῦ βαδίζειν. διό φησιν· ἀνοίξατέ μοι πύλας δικαιοσύνης. εἰσελθὼν ἐν αὐταῖς ἐξομολογήσομαι τῷ", + "candidate_score": 0.619445, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_55", + "bdc_text": "Nuova Rivista Storica 57 , 1973 , 410-423 ( auch in :", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_135", + "psc_text": "Den letzten in P überlieferten Satz, der mit ἐπιτελῶν endet, teilend fügt Niketas noch zwei weitere Sätze an, in denen Eusebius ein Hauptmotiv seiner Auslegung wie in einem hymnischen Abschluß zusammenfasst. Die zentralen Wörter ἀναπέμπειν und ἀθρόως begegnen immer wieder durch den gesamten Kommentar hindurch. Ausgaben und Vorarbeiten Im allgemeinen stand bislang der Forschung zur Verfügung der Text des Psalmen-Kommentars von Eusebius in den 1857 gedruckten Bänden 23 und 24 der Patrologia Graeca von Jacques-Paul Migne. Der Band 23 enthält in den Kolumnen 76 bis 1396 eine Kommentierung zu Ps 1–118. Sie ist der Edition von Bernard de Montfaucon entnommen.Bernard de Montfaucon, Collectio Nova Patrum et Scriptorum Graecorum. Tomus Primus (Paris 1706). In seinem, ebenfalls von Migne nachgedruckten, Vorwort gibt unser Archeget an, er habe einen lückenhaften Taurinensis aus der Bibliothek von Kardinal Perronius verwendet sowie einen Coislinianus, womit er den Coislinianus 44 meint, und für das, was darin fehlt,", + "candidate_score": 0.618806, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 3, + "cf_id": "cf025", + "work_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II", + "max_score": 0.691619, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_61_63", + "bdc_text": "suę fidei commisit . Flagitaverat ille opesWortspiel mit opera . et monimenta tua tam importunis precibus Vgl. Lk 11 , 5-9. 18 , 2-8. , ut ei iuste denegare non licuerit ;", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_399", + "psc_text": "[Rec. XII]. VERS. 11.---Auris audiens beatificabat me, et oculus videns testimonium reddebat mihi. 28. Ecclesiae testimonium reddere debemus bene vivendo.---Dum beatificari se ab audientibus, sibique testimonium reddi a videntibus fatetur beatus Job, qualis in sermone, qualis in opere fuerit, ostenditur. Neque enim aut in opere jam perfectus est, cui adhuc linguae pravitas contradicit; aut in sermone laudabilis, qui hoc quod loquitur opere non ostendit. Ut igitur beatus Job amicorum suorum increpationibus exactus utraque se habuisse perhibeat, sese et audientibus et videntibus venerationi fuisse manifestat. Quod si ad vocem sanctae Ecclesiae referamus, ille ejus verba beatificat, quia ea quae audierit opere consummat. Ille ei testimonium reddit, qui exemplis vitae illi bene vivendo respondet. Sanctam etenim Ecclesiam ille veraciter videt, cujus testatur vita quia videt. Ad hoc namque bonorum intra eam rectitudo cernitur, ut quique hanc viderint, a suis pravitatibus corrigantur. Necdum ergo intra sanctam Ecclesiam videt bonos, qui non est emendatus", + "candidate_score": 0.691619, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_61_63", + "bdc_text": "suę fidei commisit . Flagitaverat ille opesWortspiel mit opera . et monimenta tua tam importunis precibus Vgl. Lk 11 , 5-9. 18 , 2-8. , ut ei iuste denegare non licuerit ;", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_123", + "psc_text": ". Vias etenim nostras scrutari est cogitationum interna discutere. Corda vero cum manibus levat, qui orationem suam operibus roborat. Nam quisquis orat, sed operari dissimulat, cor levat, et manus non levat. Quisquis vero operatur, et non orat, manus levat, et cor non levat. Juxta ergo Joannis vocem, tunc cor fiduciam in oratione accipit, cum sibi vitae pravitas nulla contradicit. De qua recte fiducia a sancto viro nunc dicitur: Neque enim reprehendit me cor meum in omni vita mea. Ac si aperte dicat: Nequaquam se fecisse reminiscitur unde in suis precibus confundatur. [Vet. IV.] Sed quaeri potest quo pacto a corde suo reprehendi se denegat, qui se peccasse superius accusat, dicens: Peccavi, quid faciam tibi, o custos 561 hominum (Job. VII, 20) ? Vel certe: Si justificare me voluero, os meum condemnabit me (Job. IX, 20) . 11. Quaedam peccata vitari nequeunt.---Sed sciendum est quod sunt peccata quae a justis vitari", + "candidate_score": 0.69097, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_61_63", + "bdc_text": "suę fidei commisit . Flagitaverat ille opesWortspiel mit opera . et monimenta tua tam importunis precibus Vgl. Lk 11 , 5-9. 18 , 2-8. , ut ei iuste denegare non licuerit ;", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_798", + "psc_text": "Et si laetatum est in abscondito cor meum. [Vet. X.] Et quia plerumque inconsiderata mens, dum transitorio favori non renititur, ad hoc usque pertrahitur, ut laudet ipsa quod facit, conditioni quae praemissa est quasi congrue subinfertur: CAPUT IX. IBID.---Et osculatus sum manum meam ore meo. 20. Deo, non sibi, sua bona opera tribuunt. Gratia praeveniens.---Per manum quippe operatio, per os autem locutio designatur; sicut per Salomonem dicitur: Abscondit piger manum suam sub axilla sua, et laborat si ad os suum porrigat eam (Prov. XIX, 24) . Pigro labor est manum suam ad os porrigere, quia desidiosus quisque praedicator nec hoc vult operari quod dicit. Manum quippe ad os porrigere est voci suae opere concordare. Manum ergo suam osculatur ore suo, qui laudat quod facit, et testimonio propriae locutionis sibi virtutem tribuit operis. Qua in re quis despicitur, nisi is qui ipsa operandi munera largitur? Unde bene per egregium praedicatorem dicitur:", + "candidate_score": 0.677084, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_61_63", + "bdc_text": "suę fidei commisit . Flagitaverat ille opesWortspiel mit opera . et monimenta tua tam importunis precibus Vgl. Lk 11 , 5-9. 18 , 2-8. , ut ei iuste denegare non licuerit ;", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_401", + "psc_text": "pauperem, pupillo adjutorium ministrare, periturum eripere, cor viduae consolari. Superius enim dictum est quid exhibuit per doctrinam. Ait namque: Auris audiens beatificabat me. Nunc autem narrat quae per misericordiam impendit, dicens: Eo quod liberassem pauperem vociferantem, et pupillum cui non erat adjutor. Vox quippe cum opere sibi necessario concordat. Haec beatus Job et exhibuit subditis, et tamen per sanctam Ecclesiam exhibenda signavit. Quae utrumque nunc incessabiliter exercet, ut videlicet filios suos et loquendo pascat, et defendendo protegat, quatenus et per verba bonos satiet, et per patrocinia tueatur a malis. Bene autem scriptum est: Germinet terra herbam virentem, et facientem semen, et lignum fructiferum faciens fructum juxta genus suum (Genes. I, 11) . Quod sic est veraciter factum, ut significaret aliquid veraciter faciendum. Per terram quippe figuratur Ecclesia, quae et verbi nos pabulo reficit, et patrocinii umbraculo custodit; quae et loquendo pascit, et opitulando protegit, ut non solum herbam refectionis proferat,", + "candidate_score": 0.667622, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_62_64", + "bdc_text": "Flagitaverat ille opesWortspiel mit opera . et monimenta tua tam importunis precibus Vgl. Lk 11 , 5-9. 18 , 2-8. , ut ei iuste denegare non licuerit ; cui etiam eo lubentius sum obsequtus , quod sperem ecclesię Christi plurimum profuturum .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_798", + "psc_text": "Et si laetatum est in abscondito cor meum. [Vet. X.] Et quia plerumque inconsiderata mens, dum transitorio favori non renititur, ad hoc usque pertrahitur, ut laudet ipsa quod facit, conditioni quae praemissa est quasi congrue subinfertur: CAPUT IX. IBID.---Et osculatus sum manum meam ore meo. 20. Deo, non sibi, sua bona opera tribuunt. Gratia praeveniens.---Per manum quippe operatio, per os autem locutio designatur; sicut per Salomonem dicitur: Abscondit piger manum suam sub axilla sua, et laborat si ad os suum porrigat eam (Prov. XIX, 24) . Pigro labor est manum suam ad os porrigere, quia desidiosus quisque praedicator nec hoc vult operari quod dicit. Manum quippe ad os porrigere est voci suae opere concordare. Manum ergo suam osculatur ore suo, qui laudat quod facit, et testimonio propriae locutionis sibi virtutem tribuit operis. Qua in re quis despicitur, nisi is qui ipsa operandi munera largitur? Unde bene per egregium praedicatorem dicitur:", + "candidate_score": 0.667048, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_61_63", + "bdc_text": "suę fidei commisit . Flagitaverat ille opesWortspiel mit opera . et monimenta tua tam importunis precibus Vgl. Lk 11 , 5-9. 18 , 2-8. , ut ei iuste denegare non licuerit ;", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2331", + "psc_text": "se peccasse confitetur.---Si transacta beati Job verba discutimus, nihil eum nequiter dixisse reperimus. Si vero dicta ejus, quae cum veritate ac libertate prolata sunt, in aliquod superbiae vitium flectimus, duo jam solummodo non erunt, quia multa erunt. Sed quia loqui nostrum est hominibus occultum sensum verbis aperire, loqui vero nostrum ad divinas aures est motum mentis etiam expressione actionis ostendere, beatus Job ad libram se subtilissimi examinis pensans, locutione sua secundo se deliquisse confitetur. Unum enim loqui illicite est res flagello dignas agere, aliud loqui est etiam de flagello murmurare. Qui ergo ante increpationem dominicam in omni opere hominibus praelatus fuit ipsa in altum increpatione proficiens, et minus se rectum prius in opere, et minus se patientem post in verbere agnovit. Unde semetipsum redarguit, dicens: Unum locutus sum, quod utinam non dixissem; et alterum, quibus ultra non addam. Ac si dicat: Rectum me quidem inter homines credidi: sed, te loquente,", + "candidate_score": 0.666059, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_3_5", + "bdc_text": "August 1540 ( HBBW X , Nr. 1416 ) . . Coniectaris haud dubie me Endymionis somnum dormire , Adagia , 1 , 9 , 63 ( ASD II /2 384f , Nr. 863 ) . diuturno versari in otio , nec ullis me negotiis exercere , sed mollem agere vitam .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_983", + "psc_text": "obscuritate vitae praesentis videre te appeto, sed adhuc infirmitatis nubilo circumscribor. David quoque hujus noctis caliginem vitans, claritatem veri luminis praestolatus ait: Mane astabo tibi, et videbo (Psal. V, 5) . Adhuc ergo in nocte minus se videre conspicit, qui ad videndum Deum futurum mane concupiscit. Quia vero, ut diximus, ab exteriori actione cessare dormire est, bene Eliu subdit: Quando irruit sopor super homines. Quia autem sancti viri cum exteriori actioni non deserviunt, intra mentis cubilia conquiescunt, apte subjungit: Et dormiunt in lectulo. Sanctis enim viris dormire in lectulo est intra mentis suae cubile quiescere. Unde scriptum est: Exsultabunt sancti in gloria, laetabuntur in cubilibus suis (Psal. CXLIX, 5) . Dicatur ergo, quod semel nobis loquitur Deus per somnium in visione nocturna, quando irruit sopor super homines, et dormiunt in lectulo, quia nimirum tunc secreta divinitatis agnoscimus, cum ab hujus mundi tumultuosa concupiscentia intra mentis nostrae cubilia segregamur. Quia vero,", + "candidate_score": 0.661659, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_56_58", + "bdc_text": "ders. , Studi sulla Riforma in Italia , Firenze 1987 , S. 207-218 ; mit weiterer Lit. ) ; Mark Taplin , The Italian Reformers and the Zurich Church , c. 1540-1620 , Aldershot 2003 , S. 71f. misisse , quo ad tempus ibidem evangelium praedicavit , tandem communibus totius ecclesię calculis Veneciis ministerium verbi obtinuit , in templo divi Marci omnium votis Christum diu ebuccinavit verherrlicht hat ;", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_78", + "psc_text": "ipsas Ecclesias non inconvenienter accipere, quae multae unam catholicam faciunt toto terrarum orbe diffusam. Unde et septem Ecclesiis scribit Joannes apostolus, ut unam catholicam septiformis gratiae plenam spiritu designaret (Apoc. I, 4; II, 29) . Et de Domino novimus dixisse Salomonem: Sapientia aedificavit sibi domum, excidit columnas septem (Prov. IX, 1) . Qui ut id de septem Ecclesiis se dixisse innotesceret, secutus etiam sacramenta ipsa diligenter inseruit, dicens: Immolavit victimas, miscuit vinum, et proposuit mensam, 551 misit ancillas suas, ut vocarent ad arcem et maenia civitatis: Si quis est parvulus, veniat ad me (Ibid.) . Immolavit enim Dominus victimas, seipsum offerendo pro nobis. Miscuit vinum, praeceptorum suorum poculum ex narratione historica et intelligentia spiritali contemperans. Unde alias dictum est: Calix in manu Domini, vini meri, plenus est misto (Psal. LXXIV, 9) . Et posuit mensam, id est Scripturam sacram, quae fessos ad se atque a saeculi oneribus venientes pane verbi", + "candidate_score": 0.65772, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_73_75", + "bdc_text": "\"Mihi vero tantus vere citraque fucum laudandi campus patebat quantus aliorum nemini ; tamen quoniam et mea simplicitas , tibi nequaquam ignota , non ab adulatione tantum , verumetiam ab omni blandiloquentiae specie vehementer abhorret et tua singularis modestia nihil minus pati solet quam laudes etiam modestissimas , praetermissis his ad adagiorum tractationem accedemus \" ( ASD II /1 26 , 111 -116 ) . . Quare , dum tuum sanctum conatum et studium laudo , ea potissimum gratia facere soleo , ut currenti bene calcaria addam Adagia , 1 , 2 , 47 ( ASD II /1 364 , Nr. 147 ) .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_131", + "psc_text": "instrueret, et tacendo sese intra humilitatis limitem custodiret. Nimis namque esset ingratus, si de se discipulis tota reticeret, et fortasse nimis incautus, si de se tota vel discipulis proderet. Sed mirabiliter, ut dictum est, egit utrumque, ut loquendo erudiret vitam audientium, et tacendo custodiret suam. 14. Sancti aliquando se laudant innoxie.---Sciendum vero est quod sancti viri quoties de se aliquid sequentibus innotescunt, morem creatoris sui imitantur. Nam Deus, qui nos prohibet ne proprio ore laudemur, per Scripturam sacram laudes suas loquitur, non quia ipse eis indiget, qui proficere laudibus nescit, sed dum suam nobis magnitudinem narrat, nostram ad se imperitiam sublevat; et bona sua loquendo nos edocet, quem omnino homo non cognosceret, si de se tacere voluisset. Idcirco ergo laudes suas indicat, ut valeamus eum audientes cognoscere, cognoscentes amare, amantes sequi, sequentes adipisci, adipiscentes vero ejus visione perfrui. Unde Psalmista ait: Virtutem operum suorum annuntiabit populo suo, ut det illis", + "candidate_score": 0.657378, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_62_64", + "bdc_text": "Flagitaverat ille opesWortspiel mit opera . et monimenta tua tam importunis precibus Vgl. Lk 11 , 5-9. 18 , 2-8. , ut ei iuste denegare non licuerit ; cui etiam eo lubentius sum obsequtus , quod sperem ecclesię Christi plurimum profuturum .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_123", + "psc_text": ". Vias etenim nostras scrutari est cogitationum interna discutere. Corda vero cum manibus levat, qui orationem suam operibus roborat. Nam quisquis orat, sed operari dissimulat, cor levat, et manus non levat. Quisquis vero operatur, et non orat, manus levat, et cor non levat. Juxta ergo Joannis vocem, tunc cor fiduciam in oratione accipit, cum sibi vitae pravitas nulla contradicit. De qua recte fiducia a sancto viro nunc dicitur: Neque enim reprehendit me cor meum in omni vita mea. Ac si aperte dicat: Nequaquam se fecisse reminiscitur unde in suis precibus confundatur. [Vet. IV.] Sed quaeri potest quo pacto a corde suo reprehendi se denegat, qui se peccasse superius accusat, dicens: Peccavi, quid faciam tibi, o custos 561 hominum (Job. VII, 20) ? Vel certe: Si justificare me voluero, os meum condemnabit me (Job. IX, 20) . 11. Quaedam peccata vitari nequeunt.---Sed sciendum est quod sunt peccata quae a justis vitari", + "candidate_score": 0.656979, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_78_80", + "bdc_text": "adhorterque , ut , laborum tuorum te ne pigeat , cumcum vor der Zeile nachgetragen . evidenter intelligas tum iucundos tum frugiferos omnibus , quibus sacrę literę cordi sunt . Et quemadmodum hactenus Germaniam nostram , sic Galliam et Italiam tuis monumentis aureis illustrabis .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1284", + "psc_text": "in gyro. Aggerem namque comportat, quando praedicator quisque molem crescentis tentationis indicat. Et contra Jerusalem castra erigit, quando rectae intentioni audientium hostis callidi circumventiones quasi incomprehensibiles insidias praedicit. Atque in gyro arietes ponit, quando tentationum aculeos in hac vita nos undique circumdantes, et virtutum murum perforantes innotescit. 10. Quis et quantus zelus ad id necessarius.---Ubi bene additur: Et tu sume tibi sartaginem ferream, et pones eam murum ferreum inter te et inter civitatem (Ezech. IV, 3) . Per sartaginem namque frixura, per ferrum vero fortitudo ostenditur. Quid autem ita magistri atque doctoris mentem quam zelus Domini frigit et excruciat? Unde et Paulus hujus sartaginis incendebatur frixura, cum diceret: Quis infirmatur, et ego non infirmor? et quis scandalizatur, et ego non uror (II Cor. XI, 29) Et quia quisquis zelo Dei contra peccantes accenditur, forti in perpetuum custodia munitur, ne ex neglecta praedicationis et regiminis cura damnetur, recte dicitur: Pones eam", + "candidate_score": 0.653679, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_88_90", + "bdc_text": "Si in lucem te autore est aedita , fac me certiorem . Preterea , quo pacto nostrę res Glarianę apud nos sese habeant , puto tibi non ignotum . Pacata sunt apud nos satis omnia , ea autem lege , ut antichristus eciam locum suum habeat ;", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_76", + "psc_text": "Sin vero lucis nomine justos accipimus, tenebrarum vero appellatione peccatores (unde et Paulus dicit: Eratis aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino [Ephes. V, 8]), hoc ipsum quod diximus sentiri nil obstat, quia perfecta aeternitatis scientia nulli tribuitur, quousque cursus justorum injustorumque finiatur. Sed quia mirum non est carnales populos superna nescire, sanctus vir in ejusdem divinae potentiae admiratione se erigit, et quod ipsam quoque angelorum perfectorumque hominum scientiam transeat, intuetur dicens: CAPUT XXIX [Rec. XVII]. VERS. 11.---Columnae coeli contremiscunt, et pavent ad nutum ejus. 42. Columnae coeli sunt vel angeli, vel summi Ecclesiae praedicatores, vel etiam Ecclesiae ipsae.---Quid aliud columnas coeli quam vel sanctos angelos, vel summos Ecclesiae praedicatores appellat? Super quos in coelestibus crescens universa spiritalis fabricae structura surrexit, sicut alias sancta Scriptura testatur, dicens: Qui vicerit, faciam illum columnam in templo Dei mei (Apoc. III, 12) . Nam quisquis in Dei opere recta intentione firmatur, columna in", + "candidate_score": 0.652668, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_60_62", + "bdc_text": "Genua nunc temporis , Liguriae partibus sita , divini verbi curamIn der Vorlage cura . suę fidei commisit . Flagitaverat ille opesWortspiel mit opera .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_123", + "psc_text": ". Vias etenim nostras scrutari est cogitationum interna discutere. Corda vero cum manibus levat, qui orationem suam operibus roborat. Nam quisquis orat, sed operari dissimulat, cor levat, et manus non levat. Quisquis vero operatur, et non orat, manus levat, et cor non levat. Juxta ergo Joannis vocem, tunc cor fiduciam in oratione accipit, cum sibi vitae pravitas nulla contradicit. De qua recte fiducia a sancto viro nunc dicitur: Neque enim reprehendit me cor meum in omni vita mea. Ac si aperte dicat: Nequaquam se fecisse reminiscitur unde in suis precibus confundatur. [Vet. IV.] Sed quaeri potest quo pacto a corde suo reprehendi se denegat, qui se peccasse superius accusat, dicens: Peccavi, quid faciam tibi, o custos 561 hominum (Job. VII, 20) ? Vel certe: Si justificare me voluero, os meum condemnabit me (Job. IX, 20) . 11. Quaedam peccata vitari nequeunt.---Sed sciendum est quod sunt peccata quae a justis vitari", + "candidate_score": 0.652055, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_74", + "bdc_text": "tamen quoniam et mea simplicitas , tibi nequaquam ignota , non ab adulatione tantum , verumetiam ab omni blandiloquentiae specie vehementer abhorret et tua singularis modestia nihil minus pati solet quam laudes etiam modestissimas , praetermissis his ad adagiorum tractationem accedemus \" ( ASD II /1 26 , 111 -116 ) . .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2655", + "psc_text": "1118 non intelligit, et hoc ipsum quod patitur videre nescit. Hanc paupertatem David propheta intuens, ait: Infirmata est in paupertate virtus mea (Psal. XXX, 11) . In paupertate etenim virtus infirmari dicitur, quia lapsus in hac peregrinatione animus, et corruptionis suae molestiis reverberatus, hoc quod perdidit contemplari praepeditur. 6. Hanc paupertatem reprobi nesciunt. Virtutum divitiis vacuantur, nec intelligunt.---Sed hanc paupertatem reprobi considerare nesciunt, quia dum sequuntur ea quae conspiciunt, cogitare invisibilia negligunt quae perdiderunt. Unde et egestas eorum proprie dicitur, quia dum replentur vitiis, virtutum divitiis vacuantur. Quibus saepe evenit ut per elationis dementiam sublevati, dum nequaquam ruinae suae damna considerant, esse se etiam a bonis actionibus inopes non cognoscant. Unde voce angelica praedicatori Laodiceae dicitur: Dicis quod dives sum, et locupletatus, et nullius egeo, et nescis quia tu es miser, et miserabilis, et pauper, et caecus, et nudus (Apoc. III, 17). Quasi divitem se asserit, qui per arrogantiam sanctitatis", + "candidate_score": 0.650431, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_60_62", + "bdc_text": "Genua nunc temporis , Liguriae partibus sita , divini verbi curamIn der Vorlage cura . suę fidei commisit . Flagitaverat ille opesWortspiel mit opera .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2330", + "psc_text": "bonae actionis opus ad hoc post eligimus ut praeferamus. Qui ergo priora mala deserit, et bona posterius facit, per hoc quod addit, transactam nequitiam tegit, cui boni operis merita superducit. Beatus igitur Job sanctae Ecclesiae typum tenens, et in verbis suis sua allegans, nostra designans, dicat ex se, dicat ex nobis: Manum meam ponam super os meum; id est, hoc quod districto judici de sermone meo in me displicuisse considero, ante ejus oculos sub velamine recti operis abscondo. Sequitur: CAPUT III. VERS. 35.---Unum locutus sum, quod utinam non dixissem; et alterum, quibus ultra non addam. 3. Job Deo increpanti humiliter se peccasse confitetur.---Si transacta beati Job verba discutimus, nihil eum nequiter dixisse reperimus. Si vero dicta ejus, quae cum veritate ac libertate prolata sunt, in aliquod superbiae vitium flectimus, duo jam solummodo non erunt, quia multa erunt. Sed quia loqui nostrum est hominibus occultum sensum verbis aperire, loqui vero nostrum", + "candidate_score": 0.649984, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_54", + "bdc_text": "Salvatore Caponetto , Una sconosciuta predica fiorentina del minorita Benedetto Locarno , in :", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_369", + "psc_text": "ergo lucerna super caput Ecclesiae splendet, quia sacra eloquia tenebras nostrae mentis irradiant, ut in hoc caliginoso vitae praesentis loco, dum verborum Dei lucem percipimus, quae sunt agenda videamus. Nunc ad lumen ejus in tenebris ambulat, quoniam sancta universalis Ecclesia, etsi alienae occulta cogitationis non penetrat, quia quasi faciem non cognoscit in nocte, tamen ponit gressus boni operis, directa lumine supernae locutionis. Sequitur: CAPUT XII [Rec. IX]. VERS. 4.---Sicut fui in diebus adolescentiae meae, quando secreto Deus erat in tabernaculo meo. 19. Variae Ecclesiae aetates. Infantia, adolescentia, senium. In fine tamen multos susceptura est filios.---Sicut uniuscujusque hominis, sic sanctae Ecclesiae aetas describitur. Parvula quippe tunc erat, cum a nativitate recens verbum vitae praedicare non poterat. Hinc enim de illa dicitur: Soror nostra parvula est, et ubera non habet (Cant. VIII, 8) , quia nimirum sancta Ecclesia priusquam proficeret per incrementa virtutis, infirmis quibusque auditoribus praebere non potuit ubera praedicationis. Adulta", + "candidate_score": 0.649898, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_74", + "bdc_text": "tamen quoniam et mea simplicitas , tibi nequaquam ignota , non ab adulatione tantum , verumetiam ab omni blandiloquentiae specie vehementer abhorret et tua singularis modestia nihil minus pati solet quam laudes etiam modestissimas , praetermissis his ad adagiorum tractationem accedemus \" ( ASD II /1 26 , 111 -116 ) . .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_131", + "psc_text": "instrueret, et tacendo sese intra humilitatis limitem custodiret. Nimis namque esset ingratus, si de se discipulis tota reticeret, et fortasse nimis incautus, si de se tota vel discipulis proderet. Sed mirabiliter, ut dictum est, egit utrumque, ut loquendo erudiret vitam audientium, et tacendo custodiret suam. 14. Sancti aliquando se laudant innoxie.---Sciendum vero est quod sancti viri quoties de se aliquid sequentibus innotescunt, morem creatoris sui imitantur. Nam Deus, qui nos prohibet ne proprio ore laudemur, per Scripturam sacram laudes suas loquitur, non quia ipse eis indiget, qui proficere laudibus nescit, sed dum suam nobis magnitudinem narrat, nostram ad se imperitiam sublevat; et bona sua loquendo nos edocet, quem omnino homo non cognosceret, si de se tacere voluisset. Idcirco ergo laudes suas indicat, ut valeamus eum audientes cognoscere, cognoscentes amare, amantes sequi, sequentes adipisci, adipiscentes vero ejus visione perfrui. Unde Psalmista ait: Virtutem operum suorum annuntiabit populo suo, ut det illis", + "candidate_score": 0.649628, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_60_62", + "bdc_text": "Genua nunc temporis , Liguriae partibus sita , divini verbi curamIn der Vorlage cura . suę fidei commisit . Flagitaverat ille opesWortspiel mit opera .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2496", + "psc_text": "influat Jordanis in os ejus. Neque enim pro magno diabolus habuit, quod infideles tulit; sed toto nunc annisu in illorum mortem se erigit, quos contra se regeneratos tabescit. Nemo igitur sibi fidem sine operibus sufficere posse confidat, cum scimus quod scriptum sit: Fides sine operibus mortua est (Jac. II, 20) . Nullus Behemoth morsum ex sola confessione fidei plene evasisse se existimet, quia jam quidem fluvium absorbuit, sed adhuc Jordanem sitit; et toties in os illius Jordanis fluit, quoties Christianus quisque ad iniquitatem defluit. Os quidem ejus jam fide nos sublevante fugimus, sed magno studio curandum est, ne in hoc lubrica operatione dilabamur. Si ambulandi cautela negligitur, incassum credendo rectum iter tenetur, quia via quidem fidei ad coelestem patriam proficit, sed offendentes minime perducit. [Vet. VIII.] 13. Iis praesertim qui sanitate praestant, insidiatur. Qui nisi summam vigilantiam adhibeant, pejus de alto ruunt.---Habemus adhuc quod hac in re subtilius perpendamus. Hi", + "candidate_score": 0.648861, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_78_80", + "bdc_text": "adhorterque , ut , laborum tuorum te ne pigeat , cumcum vor der Zeile nachgetragen . evidenter intelligas tum iucundos tum frugiferos omnibus , quibus sacrę literę cordi sunt . Et quemadmodum hactenus Germaniam nostram , sic Galliam et Italiam tuis monumentis aureis illustrabis .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2012", + "psc_text": ". Sancti igitur viri, cum se ad praedicandum parant, prius se interius virtutibus innovant, ut ad hoc quod loquendo docent, vivendo concordent. Prius sua interna considerant, atque a cunctis se vitiorum sordibus emundant, curantes summopere ut contra iram patientiae luce resplendeant, contra carnis luxuriam etiam cordis munditia fulgescant, 977 contra torporem zelo candeant, contra confusos praecipitationis motus serena gravitate rutilent, contra superbiam vera humilitate luceant, contra timorem radiis auctoritatis clarescant. Quia ergo tanta in se prius studia congerunt, quasi in conceptu sanctae praedicationis menses virtutum fiunt. Quos menses Dominus solus dinumerat, quia eadem bona in eorum cordibus non nisi qui dedit pensat. Et quia juxta mensuram virtutum effectus etiam subsequitur fructuum, recte subjungitur: CAPUT XII. IBID.---Et scisti tempus partus earum? 46. Virtutum mensuram fructus ratio sequitur.---Subaudis, Ut ego, qui dum in cogitatione virtutum menses dinumero, quando hoc quod implere appelunt parere valeant scio, quia nimirum dum cordis occulta conspicio, futurum", + "candidate_score": 0.647578, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_74", + "bdc_text": "tamen quoniam et mea simplicitas , tibi nequaquam ignota , non ab adulatione tantum , verumetiam ab omni blandiloquentiae specie vehementer abhorret et tua singularis modestia nihil minus pati solet quam laudes etiam modestissimas , praetermissis his ad adagiorum tractationem accedemus \" ( ASD II /1 26 , 111 -116 ) . .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_953", + "psc_text": "intra sanctam Ecclesiam positos signat. Hi enim velut in faucibus loqui dicuntur, quando non contra adversarios extra viventes clamant, sed quosdam intra sinum sanctae Ecclesiae quasi vicinos ac juxta positos increpant. Saepe vero arrogantes eamdem quam tenent arrogantiam se fugere ostendunt; et dum sic cuncta agunt, ut nullum lateant, haec private singulis quasi latenter narrant: quatenus non solum de sensu intelligentiae, sed de ipso apud homines etiam arrogantiae contemptu glorientur. Unde nunc dicitur: Loquatur lingua mea in faucibus meis. Ac si aperte dicatur: Quae contra te prudenter sentio, ecce silenter narro. Aliquando autem in tantam impudentiae elationem prosiliunt, ut aliis tacentibus ipsi soleant laudare quod dicunt. Unde subjungit: CAPUT XIV. VERS. 3.---Simplici corde meo sermones mei, et sententiam puram labia mea loquentur. 27. De simplicitate falso gloriantur.---Magnae virtutis laus est simplicitas locutionis. Quam quia arrogantes non habent, habere se hanc sollicitius asserunt, ut securius audiantur. Et pure se locuturos denuntiant,", + "candidate_score": 0.647033, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_54", + "bdc_text": "Salvatore Caponetto , Una sconosciuta predica fiorentina del minorita Benedetto Locarno , in :", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_368", + "psc_text": "lucerna ejus super caput meum, et ad lumen ejus ambulabam in tenebris. Lucernae enim nomine, lumen signatur sacrae Scripturae, de qua ipse Ecclesiae pastor dicit: Habemus firmiorem propheticum sermonem, cui bene facitis attendentes, quasi lucernae lucenti in caliginoso loco, donec dies illucescat, et lucifer oriatur in cordibus vestris (II Pet. I, 19) . Et Psalmista ait: Lucerna pedibus meis verbum tuum, Domine (Psal. CXVIII, 105) . Quia autem principale nostrum mens est, appellatione capitis mens vocatur. Unde per Psalmistam dicitur: Impinguasti in oleo caput meum (Psal. XXII, 5) . Ac 613 si aperte dicat: Charitatis pinguedine replesti mentem meam. Nunc ergo lucerna super caput Ecclesiae splendet, quia sacra eloquia tenebras nostrae mentis irradiant, ut in hoc caliginoso vitae praesentis loco, dum verborum Dei lucem percipimus, quae sunt agenda videamus. Nunc ad lumen ejus in tenebris ambulat, quoniam sancta universalis Ecclesia, etsi alienae occulta cogitationis non penetrat, quia quasi faciem non", + "candidate_score": 0.646562, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_74", + "bdc_text": "tamen quoniam et mea simplicitas , tibi nequaquam ignota , non ab adulatione tantum , verumetiam ab omni blandiloquentiae specie vehementer abhorret et tua singularis modestia nihil minus pati solet quam laudes etiam modestissimas , praetermissis his ad adagiorum tractationem accedemus \" ( ASD II /1 26 , 111 -116 ) . .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_954", + "psc_text": "tacentibus ipsi soleant laudare quod dicunt. Unde subjungit: CAPUT XIV. VERS. 3.---Simplici corde meo sermones mei, et sententiam puram labia mea loquentur. 27. De simplicitate falso gloriantur.---Magnae virtutis laus est simplicitas locutionis. Quam quia arrogantes non habent, habere se hanc sollicitius asserunt, ut securius audiantur. Et pure se locuturos denuntiant, quae duplicitatis suae malitiam deprehendi formidant. Saepe autem et falsis vera permiscent, ut inde eorum mendacio citius credatur, unde inesse eis assertio veritatis agnoscitur. Quia igitur Eliu et pure se locuturum perhibuit, et dicta sua appellando sententias favore praecucurrit, eamdem jam sententiam quam promisit adjungit, dicens: CAPUT XV [Vet. XV, Rec. IX]. VERS. 4.---Spiritus Dei fecit me, et spiraculum Omnipotentis vivificavit me. 28. Doctrina inordinate prolata sterilescit et foedat.---Subditurus vera, praemisit elata; et dicturus 744 hoc quod recte saperet, ante innotuit quantum tumeret. Sic nimirum, sic arrogantium mentes insaniunt, ut et in eis quae recte sentiunt elationis suae tortitudine depraventur.", + "candidate_score": 0.646497, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_100", + "bdc_text": "Ornatissimo viro Henricho Bullingero , theologiae professori et pastori Tiguriensi doctissimo , domino amicoque suo percharo .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1967", + "psc_text": "passionum amore regni perpetui exhibita? Et quid per bis tinctum coccum nisi charitas demonstratur, quae pro perfectione bis tingitur, quia Dei et proximi dilectione decoratur? Quid per byssum nisi immaculata carnis incorruptio? Et quid per pilos caprarum, ex quibus ciliciorum asperitas texitur, nisi dura poenitentium afflictio designatur? Dum igitur alii per armillas et annulos forte magisterium exercent, alii per inaures et dextralia devotam obedientiam rectamque operationem exhibent, alii per separatum vas aureum praeclaram subtilioremque Dei intelligentiam tenent; alii per hyacinthum, purpuram et coccum, audita coelestia sperare, credere, amare non desinunt, etiam quae adhuc subtiliori intellectu minime cognoscunt, alii per byssum incorruptionem carnis offerunt; alii per caprarum pilos deplorant aspere quod libenter commiserunt; quasi ex una terra innumerae glebae proferuntur, quia ex uno et pari obsequio facta fidelium disparia procedunt. Quae nimirum glebae nequaquam concretae ex pulvere surgerent, nisi aquam prius pulvis acciperet, et concepto se humore solidaret, quia nisi peccatores", + "candidate_score": 0.644961, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_72_74", + "bdc_text": "Eciam tua singularis modestia nihil minus pati solet quam laudes eciam modestissimas Von \"Scribo haae\" bis \"modestissimas \" liegt ein fast wortgetreues Zitat aus Erasmus ' Widmungsepistel an William Blount vor , die Erasmus seinen Adagia ab 1508 voranstellte : \"Mihi vero tantus vere citraque fucum laudandi campus patebat quantus aliorum nemini ; tamen quoniam et mea simplicitas , tibi nequaquam ignota , non ab adulatione tantum , verumetiam ab omni blandiloquentiae specie vehementer abhorret et tua singularis modestia nihil minus pati solet quam laudes etiam modestissimas , praetermissis his ad adagiorum tractationem accedemus \" ( ASD II /1 26 , 111 -116 ) . .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_954", + "psc_text": "tacentibus ipsi soleant laudare quod dicunt. Unde subjungit: CAPUT XIV. VERS. 3.---Simplici corde meo sermones mei, et sententiam puram labia mea loquentur. 27. De simplicitate falso gloriantur.---Magnae virtutis laus est simplicitas locutionis. Quam quia arrogantes non habent, habere se hanc sollicitius asserunt, ut securius audiantur. Et pure se locuturos denuntiant, quae duplicitatis suae malitiam deprehendi formidant. Saepe autem et falsis vera permiscent, ut inde eorum mendacio citius credatur, unde inesse eis assertio veritatis agnoscitur. Quia igitur Eliu et pure se locuturum perhibuit, et dicta sua appellando sententias favore praecucurrit, eamdem jam sententiam quam promisit adjungit, dicens: CAPUT XV [Vet. XV, Rec. IX]. VERS. 4.---Spiritus Dei fecit me, et spiraculum Omnipotentis vivificavit me. 28. Doctrina inordinate prolata sterilescit et foedat.---Subditurus vera, praemisit elata; et dicturus 744 hoc quod recte saperet, ante innotuit quantum tumeret. Sic nimirum, sic arrogantium mentes insaniunt, ut et in eis quae recte sentiunt elationis suae tortitudine depraventur.", + "candidate_score": 0.643162, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_72_74", + "bdc_text": "Eciam tua singularis modestia nihil minus pati solet quam laudes eciam modestissimas Von \"Scribo haae\" bis \"modestissimas \" liegt ein fast wortgetreues Zitat aus Erasmus ' Widmungsepistel an William Blount vor , die Erasmus seinen Adagia ab 1508 voranstellte : \"Mihi vero tantus vere citraque fucum laudandi campus patebat quantus aliorum nemini ; tamen quoniam et mea simplicitas , tibi nequaquam ignota , non ab adulatione tantum , verumetiam ab omni blandiloquentiae specie vehementer abhorret et tua singularis modestia nihil minus pati solet quam laudes etiam modestissimas , praetermissis his ad adagiorum tractationem accedemus \" ( ASD II /1 26 , 111 -116 ) . .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1111", + "psc_text": "arrogantes solent? Cum quodam enim fastu proferunt hoc quod singulariter intellexisse se credunt; et fortasse tunc humilitatem praedicant, cum per elationis typhum exempla superbiae ostentant. Unde fit ut eorum praedicatio concors sibi manere non possit, quia id quod rectum loquentes seminant, perverse tumentes impugnant. Humilibus namque auditoribus verba sua non compatiendo, sed vix dedignando largiuntur. Longe quippe se in altum positos aestimant, et super eosdem auditores suos quasi praecedentes doctrinae respectum vix de summo dignanter inclinant. At contra verba justorum ex radice veniunt humilitatis, ut fructum valeant ferre pietatis: et quidquid salubre potuerint, non tumendo, sed compatiendo subministrant. Per verba quippe charitatis vel se in auditoribus suis, vel auditores suos in se ita transformant, ac si et illi per istos hoc quod audiunt doceant, et isti per illos hoc quod docendo proferunt discant. Eliu ergo typum arrogantium tenens, et cum pronuntiationis ostentatione inchoans, quid dicat audiamus. Sequitur: CAPUT XV. VERS.", + "candidate_score": 0.64238, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_75_77", + "bdc_text": "Quare , dum tuum sanctum conatum et studium laudo , ea potissimum gratia facere soleo , ut currenti bene calcaria addam Adagia , 1 , 2 , 47 ( ASD II /1 364 , Nr. 147 ) . - Vgl. auch 1Kor 9 , 24-27 ; Hebr 12 , 1 .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_923", + "psc_text": "(I Cor. IV, 7) ? Rursum ne dari nobis bonum gratiae pro nostris praecedentibus meritis crederemus, idem Apostolus admonet, dicens: Gratia estis salvati per fidem, et hoc non ex vobis, sed Dei donum est, non ex operibus, ut ne quis glorietur (Ephes. II, 8) . Qui etiam de semetipso ait: Qui prius fui blasphemus, et persecutor, et contumeliosus; sed misericordiam consecutus sum (I Tim. I, 13) . Quibus verbis aperte declarat quod gratia non pro meritis tribuatur, dum ex seipso docuit et quid de malitia meruit, et quid de benevolentia accepit. Rursum nonnulli jactant se habere quod non habent, sicut divina voce per prophetam de Moab dicitur: Superbiam ejus, et arrogantiam ejus ego novi, et quod non sit juxta eam virtus ejus (Jerem. XLVIII, 29) . Et sicut angelo Ecclesiae Laodiceae dicitur: Quia dicis quod dives sum, et locupletatus, et nullius egeo; et nescis quia tu es miser, et miserabilis,", + "candidate_score": 0.641447, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_71_73", + "bdc_text": "vehementer abhorrere . Eciam tua singularis modestia nihil minus pati solet quam laudes eciam modestissimas Von \"Scribo haae\" bis \"modestissimas \" liegt ein fast wortgetreues Zitat aus Erasmus ' Widmungsepistel an William Blount vor , die Erasmus seinen Adagia ab 1508 voranstellte : \"Mihi vero tantus vere citraque fucum laudandi campus patebat quantus aliorum nemini ;", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_131", + "psc_text": "instrueret, et tacendo sese intra humilitatis limitem custodiret. Nimis namque esset ingratus, si de se discipulis tota reticeret, et fortasse nimis incautus, si de se tota vel discipulis proderet. Sed mirabiliter, ut dictum est, egit utrumque, ut loquendo erudiret vitam audientium, et tacendo custodiret suam. 14. Sancti aliquando se laudant innoxie.---Sciendum vero est quod sancti viri quoties de se aliquid sequentibus innotescunt, morem creatoris sui imitantur. Nam Deus, qui nos prohibet ne proprio ore laudemur, per Scripturam sacram laudes suas loquitur, non quia ipse eis indiget, qui proficere laudibus nescit, sed dum suam nobis magnitudinem narrat, nostram ad se imperitiam sublevat; et bona sua loquendo nos edocet, quem omnino homo non cognosceret, si de se tacere voluisset. Idcirco ergo laudes suas indicat, ut valeamus eum audientes cognoscere, cognoscentes amare, amantes sequi, sequentes adipisci, adipiscentes vero ejus visione perfrui. Unde Psalmista ait: Virtutem operum suorum annuntiabit populo suo, ut det illis", + "candidate_score": 0.640615, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_75_77", + "bdc_text": "Quare , dum tuum sanctum conatum et studium laudo , ea potissimum gratia facere soleo , ut currenti bene calcaria addam Adagia , 1 , 2 , 47 ( ASD II /1 364 , Nr. 147 ) . - Vgl. auch 1Kor 9 , 24-27 ; Hebr 12 , 1 .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1119", + "psc_text": "justi in ipsis quos corrigunt, cum ex parte alia fortasse aliquid bonae operationis inveniunt, ad eadem objurgationis verba cum quanta dispensatione descendunt. Ecce Paulus Corinthios docens, eosque in culpa divisionis aspiciens exorsus est, dicens: Gratias ago Deo meo semper pro vobis, in gratia Dei, quae data est vobis in Christo Jesu, quia in omnibus divites facti estis in illo (I Cor. I, 4) . Multum profecto laudavit quos in Christo divites in omnibus dixit. Et ecce adhuc blandimenta multiplicat, dicens: In omni verbo et in omni scientia, sicut testimonium Christi confirmatum est in vobis (Ibid., 5) . Testimonium Christi confirmatum est in vobis, dixit, ac si opere peregissent quod doctrina didicerant. Et mox in laudis consummatione subjunxit: Ita ut nihil vobis desit in ulla gratia, exspectantibus revelationem Domini nostri Jesu Christi. Quaeso te, Paule, istis tot favoribus jam quo tendas insinues. Et ecce paulo post sequitur: Obsecro vos autem, fratres,", + "candidate_score": 0.640181, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_54", + "bdc_text": "Salvatore Caponetto , Una sconosciuta predica fiorentina del minorita Benedetto Locarno , in :", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2360", + "psc_text": "non agnoscit, dicens: Nescio qui estis (Luc. XIII, 27) . Vita pravorum sub pulvere absconditur, quia abjectis et infimis desideriis gravatur. Quisquis enim adhuc ea quae mundi sunt appetit, quasi ante faciem veri luminis non apparet, quia nimirum sub pulvere terrenae cogitationis latet. Hunc pravarum cogitationum pulverem oppressa mens tolerat, quem ventus nequissimae tentationis apportat. [Vet. VIII.] Hinc est enim quod de unaquaque anima terrenis desideriis aggravata sub Ephraim specie per prophetam dicitur: Factus est Ephraim panis subcinericius, qui non reversatur (Osee. VII, 8) . Ex natura quippe bene condita est nobis intentio, quae surgat in Deum; sed ex conversatione nequiter assueta inest voluptas, quae praesens premat in saeculum. Panis autem subcinericius ex ea parte est mundior, quam inferius occultat, atque ex ea parte sordidior, qua desuper cinerem tolerat. Quisquis ergo intentionem qua Deum debuisset quaerere negligit, quasi more panis subcinericii mundiorem partem inferius premit, et cum curas saeculi libenter", + "candidate_score": 0.64014, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_99_101", + "bdc_text": "] Ornatissimo viro Henricho Bullingero , theologiae professori et pastori Tiguriensi doctissimo , domino amicoque suo percharo . An meister Heinrich Bullinger zuͦ Zürich.", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1967", + "psc_text": "passionum amore regni perpetui exhibita? Et quid per bis tinctum coccum nisi charitas demonstratur, quae pro perfectione bis tingitur, quia Dei et proximi dilectione decoratur? Quid per byssum nisi immaculata carnis incorruptio? Et quid per pilos caprarum, ex quibus ciliciorum asperitas texitur, nisi dura poenitentium afflictio designatur? Dum igitur alii per armillas et annulos forte magisterium exercent, alii per inaures et dextralia devotam obedientiam rectamque operationem exhibent, alii per separatum vas aureum praeclaram subtilioremque Dei intelligentiam tenent; alii per hyacinthum, purpuram et coccum, audita coelestia sperare, credere, amare non desinunt, etiam quae adhuc subtiliori intellectu minime cognoscunt, alii per byssum incorruptionem carnis offerunt; alii per caprarum pilos deplorant aspere quod libenter commiserunt; quasi ex una terra innumerae glebae proferuntur, quia ex uno et pari obsequio facta fidelium disparia procedunt. Quae nimirum glebae nequaquam concretae ex pulvere surgerent, nisi aquam prius pulvis acciperet, et concepto se humore solidaret, quia nisi peccatores", + "candidate_score": 0.640072, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_13", + "bdc_text": "Nam certum habeto me praeteritis diebus quosdam elucubrationum tuarum et Erasmi libellosMit elucubrationes sind wohl erhellende Erläuterungen zur Bibel gemeint .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_232", + "psc_text": "plana sanctae Ecclesiae expositionis verba conspiciens, et non allegoriarum tenebris obscura, exclamavit dicens: Locus fluviorum rivi latissimi et patentes. (Isai. XXXIII. 21) . Testamenti enim veteris dicta quasi angusti et clausi rivi fuerant, qui immensas 584 scientiae suae sententias collectione obscurissima constringebant. At contra doctrina sanctae Ecclesiae rivi et lati et patentes sunt, quia ejus dicta et invenientibus multa sunt et quaerentibus plana. Ait ergo: Profunda fluviorum scrutatus est, et abscondita produxit in lucem. Quia dum suis expositoribus intelligentiae spiritum infudit, antiquas prophetantium obscuritates aperuit. Et hoc jam sancta Ecclesia per spiritum agnoscit, quod Synagoga prius per litteram intelligere omnino non valuit. Unde et Moyses cum populo loqueretur (Exod. XXXIV, 33) , faciem velabat, ut videlicet designaret quod ille Judaeorum populus legis verba cognosceret, sed ejusdem claritatem legis omnimodo non videret. Unde recte et per Paulum dicitur: Usque in hodiernum enim diem cum legitur Moyses, velamen est positum super eor", + "candidate_score": 0.632004, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_13", + "bdc_text": "Nam certum habeto me praeteritis diebus quosdam elucubrationum tuarum et Erasmi libellosMit elucubrationes sind wohl erhellende Erläuterungen zur Bibel gemeint .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_231", + "psc_text": "in eis interna spiritalia quaerimus, eorum profunda rimamur. Quod ipse Dominus facere dicitur, quia id nos agere ipso donante praevalemus. Per nos ergo qui non litteram quae occidit, sed spiritum qui vivificat sequimur, profunda fluviorum Dominus scrutatur, et abscondita in lucem producit, quia dicta legis, quae caliginosa nimis historia obscurat, nunc expositio spiritalis illuminat. Unde et loquens in parabolis per Evangelium Veritas discipulis praecepit, dicens: Quod dico vobis in tenebris, dicite in lumine; et quod in aure auditis, praedicate super tecta (Matth. X, 27) . Aperte namque dicta exponentium fecerunt nobis esse jam conspicuas sententias antiquorum Patrum. Unde Isaias propheta plana sanctae Ecclesiae expositionis verba conspiciens, et non allegoriarum tenebris obscura, exclamavit dicens: Locus fluviorum rivi latissimi et patentes. (Isai. XXXIII. 21) . Testamenti enim veteris dicta quasi angusti et clausi rivi fuerant, qui immensas 584 scientiae suae sententias collectione obscurissima constringebant. At contra doctrina sanctae Ecclesiae rivi et lati", + "candidate_score": 0.630056, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_76_78", + "bdc_text": "- Vgl. auch 1Kor 9 , 24-27 ; Hebr 12 , 1 . adhorterque , ut , laborum tuorum te ne pigeat , cumcum vor der Zeile nachgetragen .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2269", + "psc_text": "elatione custodit. Unde et bene inter utraque certanti per Salomonem dicitur: Dominus erit in latere tuo, et custodiet pedem tuum ne capiaris (Prov. III, 26) . Pes namque in anteriora tendit. Anteriora autem non videt, qui ea quae sunt a latere conspicit. Rursumque qui pedis custodiam praevidens anteriora cernit, circumspectionem lateris deserit. Dum vero ante faciem positae virtutis aliquid agimus, quasi quo pes debeat poni praevidemus; sed dum ex virtute eadem furtim culpa suboritur, quasi dum in anteriora respicitur, ad sagittam latus nudatur. Saepe vero dum suborientem culpam metuimus, virtutem quae agenda est declinamus; et quasi dum latus circumspicitur, nequaquam cernitur pes in anteriora quomodo ponatur. Bene ergo dicitur: Dominus erit in latere tuo, et custodiet pedem tuum ne capiaris, quia miles Dei divinae gratiae clypeo protectus, et quae ex latere possint prodire circumspiciendo considerat, et gressum ante faciem ferre proficiendo non cessat. Cui fraudulentus hostis invidens, quia per pharetram", + "candidate_score": 0.627945, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_76_78", + "bdc_text": "- Vgl. auch 1Kor 9 , 24-27 ; Hebr 12 , 1 . adhorterque , ut , laborum tuorum te ne pigeat , cumcum vor der Zeile nachgetragen .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_495", + "psc_text": "capitis formidantes refovet, dicens: Nolite timere, pusillus grex, quia complacuit Patri vestro dare vobis regnum (Luc. XII, 32) . Atque iterum praesumentes terret cum dicit: Vigilate et orate, ut non intretis in tentationem (Marc. XIV, 38) . Rursum formidantes refovet, dicens: Gaudete quia nomina vestra scripta sunt in coelo (Luc. X, 20) . Sed in semetipsis praesumentes deterret, cum ait: Videbam satanam sicut fulgur de coelo cadentem (Ibid., X, 18) . Formidantes refovet, cum dicit: Oves meae vocem meam audiunt; et ego cognosco eas, et sequuntur me, et ego vitam aeternam do eis; et non peribunt in aeternum, et non rapiet eas quisquam de manu mea (Joan. X, 27) . Sed in semetipsis praesumentes deterret, dicens: Dabunt signa magna et prodigia, ita ut in errorem inducantur, si fieri potest, etiam electi (Matth. XXIV, 24) . Formidantes refovet, dicens: Qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit (Ibid., 13) . Praesumentes", + "candidate_score": 0.627849, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_78", + "bdc_text": "adhorterque , ut , laborum tuorum te ne pigeat , cumcum vor der Zeile nachgetragen .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_18", + "psc_text": "Ac sic aperte spondeat, dicens: Quae mea sunt, jam videre refugio, quia per imitationis tuae viam pergere conversationis gressibus inardesco. Qui enim praesenti jam mundo contradicit, amoris excitatione continua Redemptoris sui vias cordis oculis objicit, ut mens prospera fugiat, ad adversa praeparetur; nihil quod demulcet appetat, nihil quod deterrere creditur pertimescat; moerorem gaudium deputet; praesentis vitae gaudia damna moeroris penset; abjectionis detrimenta non timeat, sed per haec manentis gloriae locum quaerat. Has etenim vias sequentium monstrabat oculis Veritas, cum dicebat: Si quis mihi ministrat, me sequatur (Joan. XII, 26) . Ad has vias tumentia discipulorum corda revocabat, cum locum jam gloriae quaererent, sed ejusdem gloriae iter ignorarent, dicens: Potestis bibere calicem quem ego bibiturus sum (Matth. XX, 22) ? Confessionis quippe illius celsitudinem a dextris sinistrisque quaesierant, sed quanta ad hanc esset itineris angustia non videbant. Unde et eorum mox oculis imitandus passionis calix objicitur, ut videlicet si ad sublimitatis", + "candidate_score": 0.617491, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_92", + "bdc_text": "Vale , decus eximiumVgl . Catull , Carmina , 64 , 320 .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1315", + "psc_text": "refugium a pressura quae circumdedit me, exsultatio mea, redime me a circumdantibus me (Psal. XXXI, 7) . Ecce noctem pressuram nominat, et tamen liberatorem suum inter angustias exsultationem vocat. Foris quidem nox erat in circumdatione pressurae, sed intus carmina 823 resonabant de consolatione laetitiae. Quia enim ad aeterna gaudia redire non possumus, nisi per temporalia detrimenta, tota sacrae Scripturae intentio est ut spes manentis laetitiae nos inter haec transitoria adversa corroboret. Unde et Ezechiel propheta librum se accepisse testatur, in quo scriptae erant lamentationes, carmen et vae (Ezech. II, 9) . Quid enim libro hoc, nisi divina eloquia figurantur? Quae quia nobis lacrymas luctusque praecipiunt, lamentationes in eo scriptae referuntur. Carmen quoque et vae continent, quia sic de spe gaudium praedicant, ut in praesenti tamen pressuras atque angustias incident. Carmen et vae continent, quia etsi illic dulcia appetimus, prius necesse est ut hic amara toleremus. Carmen et vae discipulis praedicabat", + "candidate_score": 0.617445, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_69", + "bdc_text": "laudandi te campus pateret quidem maxime , sed mea simplicitas tibi non ignota est ;", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_131", + "psc_text": "instrueret, et tacendo sese intra humilitatis limitem custodiret. Nimis namque esset ingratus, si de se discipulis tota reticeret, et fortasse nimis incautus, si de se tota vel discipulis proderet. Sed mirabiliter, ut dictum est, egit utrumque, ut loquendo erudiret vitam audientium, et tacendo custodiret suam. 14. Sancti aliquando se laudant innoxie.---Sciendum vero est quod sancti viri quoties de se aliquid sequentibus innotescunt, morem creatoris sui imitantur. Nam Deus, qui nos prohibet ne proprio ore laudemur, per Scripturam sacram laudes suas loquitur, non quia ipse eis indiget, qui proficere laudibus nescit, sed dum suam nobis magnitudinem narrat, nostram ad se imperitiam sublevat; et bona sua loquendo nos edocet, quem omnino homo non cognosceret, si de se tacere voluisset. Idcirco ergo laudes suas indicat, ut valeamus eum audientes cognoscere, cognoscentes amare, amantes sequi, sequentes adipisci, adipiscentes vero ejus visione perfrui. Unde Psalmista ait: Virtutem operum suorum annuntiabit populo suo, ut det illis", + "candidate_score": 0.600757, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_80", + "bdc_text": "Et quemadmodum hactenus Germaniam nostram , sic Galliam et Italiam tuis monumentis aureis illustrabis .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_151", + "psc_text": "Unde et horum argentum, id est haereticorum eloquium, terrae est comparatum, quia de Scriptura sacra ut aliquid sciant ex appetitu terrenae laudis elaborant. Qui etiam sicut lutum praeparant vestimenta, quia fluxe et inquinabiliter ea quibus se tueri volunt Scripturae sacrae contexunt testimonia. Praeparabit quidem, sed justus vestietur illis, quia vir recta fide plenus, quae sanctis solet ad justitiam deputari, ea ipsa Scripturae sacrae quae haereticus affert testimonia colligit, et erroris ejus pertinaciam inde convincit. Contra nos namque dum sacrae legis testimonia apportant, secum nobis afferunt unde vincantur. Unde et David typum Domini, Golias vero haereticorum superbiam signans, hoc rebus locuti sunt quod nos verbis aperimus. Golias quippe cum gladio, David vero cum pera pastorali venit ad praelium. Sed eumdem Goliam David superans suo gladio occidit, quod nos quoque agimus, qui promissi David 567 membra ex ejus fieri dignatione meruimus. Nam cum superbientes haereticos et sacrae Scripturae sententias deferentes, eisdem verbis", + "candidate_score": 0.59641, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_1", + "bdc_text": "Te , vir ornatissime , cum tua familia feliciter valere perquam gratissimum foret , quia ego bene valeo .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1590", + "psc_text": "2) . In hoc itaque mundo dum vivimus, tum perfecte quae scienda sunt scimus, cum proficientes per intelligentiam, nihil nos 883 perfecte scire cognoscimus. Dicit igitur: Nunquid nosti semitas nubium magnas, et perfectas scientias? Ac si aperte dicat: Nunquid jam summa acta praedicantium conspicis, qui postquam per scientiam ad alta se elevant, deorsum se humiliter per cognitionem suae ignorantiae inclinant? Quod quia solius sancti Spiritus dono agitur, ut humanum cor non solum de scientia, sed etiam de ipsa sua ignorantia perfecte doceatur, et calore amoris ad superna ferveat, dum minora esse quae cognovit in infimis pensat, recte subjungitur: CAPUT XXXVIII [Rec. XXIII]. VERS. 17.---Nonne vestimenta tua calida sunt, cum perflata fuerit terra Austro? 63. Qui Ecclesiae inhaerent, afflatu sancti Spiritus incalescunt.---Saepe beatum Job figuram sanctae Ecclesiae tenere jam diximus. Vestimenta vero Ecclesiae sunt omnes qui ei fidei adunatione junguntur. De quibus eidem Ecclesiae per prophetam Dominus dicit: Vivo ego, quia", + "candidate_score": 0.593318, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 4, + "cf_id": "cf011", + "work_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2", + "max_score": 0.689859, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_23_25", + "bdc_text": "BZD C 273 - neu aufgelegt 1544 ; BZD C 335 ) zu denken . Im Fall von Erasmus kommen hier aus sprachlichen Gründen kaum die deutschen Paraphrasen-Übersetzungen die in Zürich erschienen waren ( 1542 ; BZD C 307 ) , in Frage . Vielmehr ist an Basler Nachdrucke der Paraphrasen zu denken , wie z.B . an die 1540 und 1541 erschienenen zwei Bände mit allen Erasmus-Paraphrasen zum Neuen Testament ( VD 16 E 3361. E 3363 ) .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_41", + "psc_text": "siehe Dorival, Chaînes I (wie Anm. 18) 232–324. Siehe auch Ekkehard Mühlenberg, Psalmenkommentare aus der Katenenüberlieferung III = PTS 19 (Berlin 1978) 23–25. unter anderem zwei verschiedene Sammlungen von wörtlichen Auszügen aus der Ersten Palästinischen Katene. Bei der Kombination dieser beiden Quellen war der Katenist zwar bemüht, Dopplungen zu vermeiden, dennoch finden sich immer wieder Dubletten, die sich meist in Umfang und Wortlaut unterscheiden. Sofern in der vorliegenden Edition Dubletten ausgewertet wurden, ist dies duch den Zusatz dubl zur Sigle gekennzeichnet. Dabei bezeichnet Cadubl/Cbdubl immer das Exzerpt, das als zweites erscheint. Neben wörtlichen Auszügen enthält diese Katene eine große Zahl von Paraphrasen. Diese wurden grundsätzlich nicht in die vorliegende Edition aufgenommen, da die Dokumentation ihrer Varianten sehr aufwändig ist und keinen textkritischen Wert hat. Die Exzerpte der C-Gruppe sind meist wesentlich stärker gekürzt als in den anderen ausgewerteten Katenenhandschriften. Dennoch handelt es sich durchaus um eine wichtige Quelle, weil sie", + "candidate_score": 0.689859, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_17", + "bdc_text": "BZD C 261 - neu aufgelegt 1539 und 1544 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_40", + "psc_text": "Catena and the Broader Catena Tradition of the Psalms, in: Cordula Bandt / Reinhart Ceulemans (Hrsg.), Research on Psalter Catenae: Future Trends and Recent Developments = TU 197 (Berlin 2024), 45–60. Allerdings zieht Vanderschelden aus ihren Untersuchungen den Schluss, dass Ca und Cb nicht einmal auf dieselbe Vorlage zurückgehen können. Ihre Argumente erscheinen mir nicht zwingend, und angesichts des indentischen Aufbaus beider Handschriften und der großen textlichen Nähe halte ich die Annahme einer gemeinsamen Vorlage sogar für äußerst naheliegend. Die Katene wurde von Karo / Lietzmann als Typ III (CPG C 16) klassifiziert. Sie kombiniert diverse Elemente, Zu der Katene siehe Dorival, Chaînes I (wie Anm. 18) 232–324. Siehe auch Ekkehard Mühlenberg, Psalmenkommentare aus der Katenenüberlieferung III = PTS 19 (Berlin 1978) 23–25. unter anderem zwei verschiedene Sammlungen von wörtlichen Auszügen aus der Ersten Palästinischen Katene. Bei der Kombination dieser beiden Quellen war der Katenist zwar bemüht, Dopplungen zu vermeiden,", + "candidate_score": 0.689381, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_23_25", + "bdc_text": "BZD C 273 - neu aufgelegt 1544 ; BZD C 335 ) zu denken . Im Fall von Erasmus kommen hier aus sprachlichen Gründen kaum die deutschen Paraphrasen-Übersetzungen die in Zürich erschienen waren ( 1542 ; BZD C 307 ) , in Frage . Vielmehr ist an Basler Nachdrucke der Paraphrasen zu denken , wie z.B . an die 1540 und 1541 erschienenen zwei Bände mit allen Erasmus-Paraphrasen zum Neuen Testament ( VD 16 E 3361. E 3363 ) .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_56", + "psc_text": "Katenen ist besonders bemerkenswert, weil dieser Kommentar in einigen Passagen wörtliche Übereinstimmungen mit einem der Prologtexte des Eusebius zu den Psalmen aufweist, der in verschiedenen Katenen und sogar Psalterhandschriften ohne Katene überliefert wird, nämlich De ordine psalmorum. Vgl. dazu Cordula Bandt, Eusebius, De ordine psalmorum, in Bandt / Risch / Villani (Hrsg.), Die Prologtexte (wie Anm. 5), 180–217, hier 181–183. Psalm 63 Ein stark gekürztes und leicht umformuliertes Fragment in Dd, das für die Edition ausgewertet wurde. Vgl. 166,28–167,7. Psalm 64 Die Handschriften des Typs XV nach der Klassifikation von Karo / Lietzmann (CPG C 28) wurden für die Edition nicht berücksichtigt, weil sie nur Paraphrasen bieten. Bemerkenswerterweise enthalten sie jedoch zu Ps 64 als einzige Katenenhandschriften eine Paraphrase aus dem Psalmenkommentar des Eusebius: Vgl. 170,10–26. Das Fragment findet sich gleichlautend in den Handschriften Vatikan, BAV, gr. 1422, fol. 116v und Paris, BnF, suppl. gr. 1157, fol. 35v. Mit geringfügigen", + "candidate_score": 0.688246, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_24_26", + "bdc_text": "BZD C 335 ) zu denken . Im Fall von Erasmus kommen hier aus sprachlichen Gründen kaum die deutschen Paraphrasen-Übersetzungen die in Zürich erschienen waren ( 1542 ; BZD C 307 ) , in Frage . Vielmehr ist an Basler Nachdrucke der Paraphrasen zu denken , wie z.B . an die 1540 und 1541 erschienenen zwei Bände mit allen Erasmus-Paraphrasen zum Neuen Testament ( VD 16 E 3361. E 3363 ) . Lucarnumnach Locarno .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_56", + "psc_text": "Katenen ist besonders bemerkenswert, weil dieser Kommentar in einigen Passagen wörtliche Übereinstimmungen mit einem der Prologtexte des Eusebius zu den Psalmen aufweist, der in verschiedenen Katenen und sogar Psalterhandschriften ohne Katene überliefert wird, nämlich De ordine psalmorum. Vgl. dazu Cordula Bandt, Eusebius, De ordine psalmorum, in Bandt / Risch / Villani (Hrsg.), Die Prologtexte (wie Anm. 5), 180–217, hier 181–183. Psalm 63 Ein stark gekürztes und leicht umformuliertes Fragment in Dd, das für die Edition ausgewertet wurde. Vgl. 166,28–167,7. Psalm 64 Die Handschriften des Typs XV nach der Klassifikation von Karo / Lietzmann (CPG C 28) wurden für die Edition nicht berücksichtigt, weil sie nur Paraphrasen bieten. Bemerkenswerterweise enthalten sie jedoch zu Ps 64 als einzige Katenenhandschriften eine Paraphrase aus dem Psalmenkommentar des Eusebius: Vgl. 170,10–26. Das Fragment findet sich gleichlautend in den Handschriften Vatikan, BAV, gr. 1422, fol. 116v und Paris, BnF, suppl. gr. 1157, fol. 35v. Mit geringfügigen", + "candidate_score": 0.688044, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_24_26", + "bdc_text": "BZD C 335 ) zu denken . Im Fall von Erasmus kommen hier aus sprachlichen Gründen kaum die deutschen Paraphrasen-Übersetzungen die in Zürich erschienen waren ( 1542 ; BZD C 307 ) , in Frage . Vielmehr ist an Basler Nachdrucke der Paraphrasen zu denken , wie z.B . an die 1540 und 1541 erschienenen zwei Bände mit allen Erasmus-Paraphrasen zum Neuen Testament ( VD 16 E 3361. E 3363 ) . Lucarnumnach Locarno .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_57", + "psc_text": "nicht berücksichtigt, weil sie nur Paraphrasen bieten. Bemerkenswerterweise enthalten sie jedoch zu Ps 64 als einzige Katenenhandschriften eine Paraphrase aus dem Psalmenkommentar des Eusebius: Vgl. 170,10–26. Das Fragment findet sich gleichlautend in den Handschriften Vatikan, BAV, gr. 1422, fol. 116v und Paris, BnF, suppl. gr. 1157, fol. 35v. Mit geringfügigen Abweichungen erscheint es auch in Paris, BnF, gr. 146, fol. 116v. In allen drei Handschriften wird das Fragment auf Ps 64,2ab bezogen und trägt keine Autorenzuweisung. Διδάσκει τοὺς προσίοντας ἐξ ἐθνῶν λέγειν μονῷ τῷ θεῷ· σοὶ πρέπει ὕμνος, ὁ θεός, ἐν Σιών (Ps 64,2a)· Σιὼν δηλαδὴ ἡ ἐκκλησία αὐτοῦ· Σιὼν μὲν γάρ ἐστιν ἀληθινὴ ἡ ἐπουράνιος Ἰερουσαλὴμ καὶ τὸ ἐπουράνιον ὄρος τοῦ θεοῦ, περὶ οὗ ὁ ἀπόστολος ἔλεγεν· προσεληλύθατε Σιὼν ὄρη καὶ τὰ ἑξῆς (Hebr 12,22), εἰκὼν δὲ ἐκείνης ἡ ἐπίγει��ς ἐκκλησία ὁμωνύμως καὶ αὑτὴ καλουμένη ποτὲ μὲν Σιών, ποτὲ δὲ Ἰερουσαλήμ. Psalm 65 Keine Fragmente in den Katenenhandschriften. Psalm", + "candidate_score": 0.687902, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_24_26", + "bdc_text": "BZD C 335 ) zu denken . Im Fall von Erasmus kommen hier aus sprachlichen Gründen kaum die deutschen Paraphrasen-Übersetzungen die in Zürich erschienen waren ( 1542 ; BZD C 307 ) , in Frage . Vielmehr ist an Basler Nachdrucke der Paraphrasen zu denken , wie z.B . an die 1540 und 1541 erschienenen zwei Bände mit allen Erasmus-Paraphrasen zum Neuen Testament ( VD 16 E 3361. E 3363 ) . Lucarnumnach Locarno .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_34", + "psc_text": "Abkürzungen. Bei meiner Arbeit konnte ich auf sehr gute farbige Digitalisate der Handschrift zurückgreifen. In Wa sind deutlich weniger Exzerpte aus den Psalmenkommentaren des Eusebius enthalten als in den anderen Katenenhandschriften. Dessenungeachtet ist die Textqualität dieser Exzerpte sehr gut, so dass oftmals wichtige Varianten überliefert werden. (Dd) Athos, Μονή Μεγίστης Λαύρας, B 83 (11.–12. Jh.) Eine sehr kurze Beschreibung der Handschrift geben Spyridon Lauriotis / Sophronius Eustratiades, Catalogue of the Greek Manuscripts in the Library of the Laura on Mount Athos, with Notices from other Libraries (Harvard Theological Studies 12, Cambridge 1925) 23. Der Pergamentcodex umfasst 362 Folia und enthält Kommentierungen zu Ps 1–150 und zu den Oden. Auch Dd enthält eine Randkatene, die jedoch in diesem Fall die kommentierten Psalmen rahmt. Diese Katene (CPG C 40.25) wurde von Karo / Lietzmann nicht aufgenommen. Es handelt sich erneut um eine komplexe Katene, die unter anderem eine Auswahl von Exzerpten aus", + "candidate_score": 0.68749, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_24_26", + "bdc_text": "BZD C 335 ) zu denken . Im Fall von Erasmus kommen hier aus sprachlichen Gründen kaum die deutschen Paraphrasen-Übersetzungen die in Zürich erschienen waren ( 1542 ; BZD C 307 ) , in Frage . Vielmehr ist an Basler Nachdrucke der Paraphrasen zu denken , wie z.B . an die 1540 und 1541 erschienenen zwei Bände mit allen Erasmus-Paraphrasen zum Neuen Testament ( VD 16 E 3361. E 3363 ) . Lucarnumnach Locarno .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_16", + "psc_text": "die wörtliche Auszüge dieser Katene enthalten. Um den textkritischen Apparat nicht unnötig aufzublähen, wurden nach eingehender Prüfung einige zunächst aussichtsreiche Sekundärüberlieferungen nicht aufgenommen, denn diese Handschriften enthalten keine relevanten Varianten: Athos, Μονή Βατοπεδίου, 660 (10.–11. Jh., keine Klassifizierung bei Karo / Lietzmann, CPG C 40.1); Wien, ÖNB, Theol. gr. 59 (12.–13. Jh.,Typ VII K/L, CPG C 20); Vatikan, BAV, gr. 754 (10. Jh., Typ XIII bzw. XIX K/L, CPG C 26 bzw. 32); Moskau, GIM, gr. 194 (10.–11. Jh., Typ XIII bzw. IV K/L, CPG C 26 bzw. C 17); Vatikan, BAV, Ottob. gr. 398 (11. Jh., Typ IV K/L, CPG C 17); Vatikan, BAV, Borg. gr. 3 (anno 1665, Typ X K/L, CPG C 23). Die Niketaskatene, die sich für das letzte Drittel des Psalters als wichtige Quelle eusebianischer Fragmente erweist, ist für die Textkritik der im vorliegenden Band enthaltenen Kommentare weitgehend zu vernachlässigen. (Bt) Turin, Biblioteca Nazionale Universitaria,", + "candidate_score": 0.686103, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_24_26", + "bdc_text": "BZD C 335 ) zu denken . Im Fall von Erasmus kommen hier aus sprachlichen Gründen kaum die deutschen Paraphrasen-Übersetzungen die in Zürich erschienen waren ( 1542 ; BZD C 307 ) , in Frage . Vielmehr ist an Basler Nachdrucke der Paraphrasen zu denken , wie z.B . an die 1540 und 1541 erschienenen zwei Bände mit allen Erasmus-Paraphrasen zum Neuen Testament ( VD 16 E 3361. E 3363 ) . Lucarnumnach Locarno .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_41", + "psc_text": "siehe Dorival, Chaînes I (wie Anm. 18) 232–324. Siehe auch Ekkehard Mühlenberg, Psalmenkommentare aus der Katenenüberlieferung III = PTS 19 (Berlin 1978) 23–25. unter anderem zwei verschiedene Sammlungen von wörtlichen Auszügen aus der Ersten Palästinischen Katene. Bei der Kombination dieser beiden Quellen war der Katenist zwar bemüht, Dopplungen zu vermeiden, dennoch finden sich immer wieder Dubletten, die sich meist in Umfang und Wortlaut unterscheiden. Sofern in der vorliegenden Edition Dubletten ausgewertet wurden, ist dies duch den Zusatz dubl zur Sigle gekennzeichnet. Dabei bezeichnet Cadubl/Cbdubl immer das Exzerpt, das als zweites erscheint. Neben wörtlichen Auszügen enthält diese Katene eine große Zahl von Paraphrasen. Diese wurden grundsätzlich nicht in die vorliegende Edition aufgenommen, da die Dokumentation ihrer Varianten sehr aufwändig ist und keinen textkritischen Wert hat. Die Exzerpte der C-Gruppe sind meist wesentlich stärker gekürzt als in den anderen ausgewerteten Katenenhandschriften. Dennoch handelt es sich durchaus um eine wichtige Quelle, weil sie", + "candidate_score": 0.684907, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_24_26", + "bdc_text": "BZD C 335 ) zu denken . Im Fall von Erasmus kommen hier aus sprachlichen Gründen kaum die deutschen Paraphrasen-Übersetzungen die in Zürich erschienen waren ( 1542 ; BZD C 307 ) , in Frage . Vielmehr ist an Basler Nachdrucke der Paraphrasen zu denken , wie z.B . an die 1540 und 1541 erschienenen zwei Bände mit allen Erasmus-Paraphrasen zum Neuen Testament ( VD 16 E 3361. E 3363 ) . Lucarnumnach Locarno .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_0", + "psc_text": "Vorbemerkung der Online-Edition Bei dem hier dargebotenen Text des eusebianischen Psalmenkommentars handelt es sich um einen vorläufigen Lesetext der in Arbeit befindlichen kritischen Edition, der aus den mit dem Classical Text Editor erstellten Dateien konvertiert wurde. Soweit vorhanden, sind die Apparate (Bezeugung und Varianten) daher (vorerst) nicht für die Anzeige im PTA optimiert, da größtenteils die Bezeugung des Lemmas fehlt. Für Ps 51–71 greift die vorliegende Online-Fassung auf die als „Eusebius von Caesarea Werke Band X: Der Psalmenkommentar. Teil 2,1: Die Kommentare zu Psalm 51­–71. Herausgegeben von Cordula Bandt, GCS.NF 30, Berlin/Boston 2024“ publizierte Druckfassung zurück. Die folgende Praefatio ist diesem Band entnommen. Die handschriftliche Überlieferung Die Kommentare des Eusebius zu Ps 51–71 werden in direkter Tradition im Codex Coislin 44 (Sigle E) überliefert, der Kommentar zu Ps 51 außerdem mit Zuschreibung an Johannes Chrysostomus im Codex Paris. gr. 655 (Sigle Xp). Neben der direkten Überlieferung wurde die Katenentradition ausgewertet.", + "candidate_score": 0.683329, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_24_26", + "bdc_text": "BZD C 335 ) zu denken . Im Fall von Erasmus kommen hier aus sprachlichen Gründen kaum die deutschen Paraphrasen-Übersetzungen die in Zürich erschienen waren ( 1542 ; BZD C 307 ) , in Frage . Vielmehr ist an Basler Nachdrucke der Paraphrasen zu denken , wie z.B . an die 1540 und 1541 erschienenen zwei Bände mit allen Erasmus-Paraphrasen zum Neuen Testament ( VD 16 E 3361. E 3363 ) . Lucarnumnach Locarno .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_11", + "psc_text": "pars prior (Paris 2011) 119–120. Für die vorliegende Edition habe ich das online zugängliche Digitalisat des Mikrofilms der BnF benutzt. https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/btv1b10723869s. Der Text trägt auf fol. 133v die mit Sicherheit sekundäre Überschrift τοῦ αὐτοῦ εἰς τὸν ναʹ ψαλμόν:~ Die Parallelüberlieferung durch Xp ist ein besonderer editorischer Glücksfall, da mit ihr der oben erwähnte Textausfall in E geheilt werden kann. Ansonsten sind die Abweichungen zwischen E und Xp nicht groß, bei Varianten ist allerdings meist E der Vorzug zu geben. Gegenüber der Katenenüberlieferung stimmen beide Handschriften in der Regel überein. Eine direkte Abhängigkeit von E schließt sich für Xp schon aufgrund der Zuschreibung an Chrysostomus aus; sie kommt auch nicht infrage aufgrund besserer Varianten in Xp. Siehe den app. crit. zu 1,4; 2,10–11; 8,23 u.ö. Umgekehrt kann natürlich E keinesfalls von Xp abhängig sein, aufgrund der Überlieferung, der Datierung und des in der Regel besseren Textes in E. Henry Savile hat", + "candidate_score": 0.683105, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_23_25", + "bdc_text": "BZD C 273 - neu aufgelegt 1544 ; BZD C 335 ) zu denken . Im Fall von Erasmus kommen hier aus sprachlichen Gründen kaum die deutschen Paraphrasen-Übersetzungen die in Zürich erschienen waren ( 1542 ; BZD C 307 ) , in Frage . Vielmehr ist an Basler Nachdrucke der Paraphrasen zu denken , wie z.B . an die 1540 und 1541 erschienenen zwei Bände mit allen Erasmus-Paraphrasen zum Neuen Testament ( VD 16 E 3361. E 3363 ) .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_43", + "psc_text": "Band nur eine untergeordnete Bedeutung zu. Das von Niketas aufgenommene eusebianische Material geht fast nie über das der beschrieben Nebentraditionen der Palästinischen Katene hinaus und ist diesen Traditionen gegenüber erkennbar sekundär. In der Regel handelt es sich um Satzfetzen eher als um ganze Sätze, die zudem noch umgestellt oder umformuliert wurden. Dieser Befund ist allerdings nicht verwunderlich, wenn man den gewissermaßen neuzeitlich-wissenschaftlichen Anspruch des Niketas bedenkt, aus den auf ihn gekommenen exegetischen Werken ein neues, eigenes Werk zu schaffen. Vgl. dazu Franz Xaver Risch (†), Zur Arbeitsweise des Niketas: Bemerkungen zu seiner Katene zu Ps 101–150, in: Bandt / Ceulemans (Hrsg.), Research on Psalter Catenae (wie Anm. 38) 61–92. Es ist also davon auszugehen, dass Niketas für seine Kommentare zu Ps 51–71 nicht die eusebianischen Kommentare in direkter Tradition, sondern lediglich Katenenmaterial benutzt hat. Aus diesem Grund wurde die Niketaskatene nur an den Stellen aufgenommen, wo sie textkritisch relevant ist.", + "candidate_score": 0.682817, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_24_26", + "bdc_text": "BZD C 335 ) zu denken . Im Fall von Erasmus kommen hier aus sprachlichen Gründen kaum die deutschen Paraphrasen-Übersetzungen die in Zürich erschienen waren ( 1542 ; BZD C 307 ) , in Frage . Vielmehr ist an Basler Nachdrucke der Paraphrasen zu denken , wie z.B . an die 1540 und 1541 erschienenen zwei Bände mit allen Erasmus-Paraphrasen zum Neuen Testament ( VD 16 E 3361. E 3363 ) . Lucarnumnach Locarno .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_38", + "psc_text": "roter Tinte am Rand oder zum Beginn der Exzerpte; der Bezug auf die jeweils kommentierten Halbverse erfolgt durch vielfältige Verweiszeichen im Lemmatext und am Rand der Katene. Bei meiner Arbeit konnte ich zunächst auf einen qualitativ hochwertigen Mikrofilm, später auf die ebenfalls hervorragenden online verfügbaren farbigen Digitalaufnahmen der Handschrift https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/btv1b10515446x. zurückgreifen. (Cb) Venedig, Biblioteca Nazionale Marciana, gr. Z 17 (10. Jhdt.) Eine detaillierte Beschreibung dieser Handschrift findet sich ebenfalls bei Vanderschelden, An Unconventional Catena (wie Anm. 34) 44–48. Der ebenfalls sehr großzügig gestaltete, 430 Folia umfassende Pergamentcodex überliefert nicht nur dieselbe Katene wie Ca zu Ps 1–150 und zu den Oden, sondern ist auch beinahe identisch aufgebaut. Tatsächlich enthalten die meisten Seiten genau dieselben Psalmverse und kommentierenden Exzerpte. Allerdings verwendet Cb keine Verweiszeichen sondern griechische Zahlen, um die Exzerpte den jeweiligen Halbversen zuzuordnen. Meist stimmen Ca und Cb wörtlich überein, allerdings neigt Cb bei problematischen Stellen zu (mitunter genialen) Schreiberkorrekturen.", + "candidate_score": 0.681988, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_24_26", + "bdc_text": "BZD C 335 ) zu denken . Im Fall von Erasmus kommen hier aus sprachlichen Gründen kaum die deutschen Paraphrasen-Übersetzungen die in Zürich erschienen waren ( 1542 ; BZD C 307 ) , in Frage . Vielmehr ist an Basler Nachdrucke der Paraphrasen zu denken , wie z.B . an die 1540 und 1541 erschienenen zwei Bände mit allen Erasmus-Paraphrasen zum Neuen Testament ( VD 16 E 3361. E 3363 ) . Lucarnumnach Locarno .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_26", + "psc_text": "Ps 56, 58, 59, 60, 67, 68, 70 und 71. Nur selten sind ursprünglicher Anfang oder Ende der Exzerpte erhalten, zudem setzen sie in der Regel mit unvollständigen Zeilen ein. Dennoch hat sich die Auswertung der Handschrift als Gewinn für die Textkritik erwiesen: so lässt sich die Genese von Abweichungen der Katenen vom direkt überlieferten Text nachvollziehen, Z. B. 109,21 (Kommentar zu Ps 59): ὁ δὲ Ἀκύλας ἐπὶ κρίνων E καὶ ὁ Ἀκύλας δὲ ἐπὶ κρίνων ἀντὶ τοῦ εἰς τέλος τοῖς ἀλλοιωθησομένοις ἐπέγραψεν Bt καὶ Ἀκύλας δὲ ἀντὶ τοῦ εἰς τὸ τέλος τοῖς ἀλλοιωθησομένοις ἐπὶ κρίνων ἐπέγραψεν DdCaCb. Varianten anderer Katenen werden unterstützt, Z. B. 101,18 (Kommentar zu Ps 58): τοῦ πάθους BtCaCb < E. und an einer Stelle bietet Bt sogar als einziger Textzeuge den richtigen Text. 311,27 (Kommentar zu Ps 71): λαμπροτέραν Bt < E. (G) Vatikan, Biblioteca Apostolica Vaticana, Reginensis graecus 40 (13. Jh.) Hierbei handelt es", + "candidate_score": 0.681094, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_23_25", + "bdc_text": "BZD C 273 - neu aufgelegt 1544 ; BZD C 335 ) zu denken . Im Fall von Erasmus kommen hier aus sprachlichen Gründen kaum die deutschen Paraphrasen-Übersetzungen die in Zürich erschienen waren ( 1542 ; BZD C 307 ) , in Frage . Vielmehr ist an Basler Nachdrucke der Paraphrasen zu denken , wie z.B . an die 1540 und 1541 erschienenen zwei Bände mit allen Erasmus-Paraphrasen zum Neuen Testament ( VD 16 E 3361. E 3363 ) .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_42", + "psc_text": "von Paraphrasen. Diese wurden grundsätzlich nicht in die vorliegende Edition aufgenommen, da die Dokumentation ihrer Varianten sehr aufwändig ist und keinen textkritischen Wert hat. Die Exzerpte der C-Gruppe sind meist wesentlich stärker gekürzt als in den anderen ausgewerteten Katenenhandschriften. Dennoch handelt es sich durchaus um eine wichtige Quelle, weil sie viele Auszüge überliefert, die in keiner anderen Katene enthalten sind. Die Niketaskatene Im Gegensatz zur Bedeutung der Niketaskatene für die Überlieferung von Fragmenten zu Psalm 101–150 im dritten Band unserer Edition des Psalmenkommentars des Eusebius kommt dieser Katene für die in direkter Tradition erhaltenen Kommentare zu Ps 51–71 im vorliegenden Band nur eine untergeordnete Bedeutung zu. Das von Niketas aufgenommene eusebianische Material geht fast nie über das der beschrieben Nebentraditionen der Palästinischen Katene hinaus und ist diesen Traditionen gegenüber erkennbar sekundär. In der Regel handelt es sich um Satzfetzen eher als um ganze Sätze, die zudem noch umgestellt oder umformuliert", + "candidate_score": 0.68048, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_23_25", + "bdc_text": "BZD C 273 - neu aufgelegt 1544 ; BZD C 335 ) zu denken . Im Fall von Erasmus kommen hier aus sprachlichen Gründen kaum die deutschen Paraphrasen-Übersetzungen die in Zürich erschienen waren ( 1542 ; BZD C 307 ) , in Frage . Vielmehr ist an Basler Nachdrucke der Paraphrasen zu denken , wie z.B . an die 1540 und 1541 erschienenen zwei Bände mit allen Erasmus-Paraphrasen zum Neuen Testament ( VD 16 E 3361. E 3363 ) .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_16", + "psc_text": "die wörtliche Auszüge dieser Katene enthalten. Um den textkritischen Apparat nicht unnötig aufzublähen, wurden nach eingehender Prüfung einige zunächst aussichtsreiche Sekundärüberlieferungen nicht aufgenommen, denn diese Handschriften enthalten keine relevanten Varianten: Athos, Μονή Βατοπεδίου, 660 (10.–11. Jh., keine Klassifizierung bei Karo / Lietzmann, CPG C 40.1); Wien, ÖNB, Theol. gr. 59 (12.–13. Jh.,Typ VII K/L, CPG C 20); Vatikan, BAV, gr. 754 (10. Jh., Typ XIII bzw. XIX K/L, CPG C 26 bzw. 32); Moskau, GIM, gr. 194 (10.–11. Jh., Typ XIII bzw. IV K/L, CPG C 26 bzw. C 17); Vatikan, BAV, Ottob. gr. 398 (11. Jh., Typ IV K/L, CPG C 17); Vatikan, BAV, Borg. gr. 3 (anno 1665, Typ X K/L, CPG C 23). Die Niketaskatene, die sich für das letzte Drittel des Psalters als wichtige Quelle eusebianischer Fragmente erweist, ist für die Textkritik der im vorliegenden Band enthaltenen Kommentare weitgehend zu vernachlässigen. (Bt) Turin, Biblioteca Nazionale Universitaria,", + "candidate_score": 0.680173, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_25_27", + "bdc_text": "BZD C 307 ) , in Frage . Vielmehr ist an Basler Nachdrucke der Paraphrasen zu denken , wie z.B . an die 1540 und 1541 erschienenen zwei Bände mit allen Erasmus-Paraphrasen zum Neuen Testament ( VD 16 E 3361. E 3363 ) . Lucarnumnach Locarno . per praefectum BeldiJoachim Bäldi ( Beldi ) , gest. 2 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_56", + "psc_text": "Katenen ist besonders bemerkenswert, weil dieser Kommentar in einigen Passagen wörtliche Übereinstimmungen mit einem der Prologtexte des Eusebius zu den Psalmen aufweist, der in verschiedenen Katenen und sogar Psalterhandschriften ohne Katene überliefert wird, nämlich De ordine psalmorum. Vgl. dazu Cordula Bandt, Eusebius, De ordine psalmorum, in Bandt / Risch / Villani (Hrsg.), Die Prologtexte (wie Anm. 5), 180–217, hier 181–183. Psalm 63 Ein stark gekürztes und leicht umformuliertes Fragment in Dd, das für die Edition ausgewertet wurde. Vgl. 166,28–167,7. Psalm 64 Die Handschriften des Typs XV nach der Klassifikation von Karo / Lietzmann (CPG C 28) wurden für die Edition nicht berücksichtigt, weil sie nur Paraphrasen bieten. Bemerkenswerterweise enthalten sie jedoch zu Ps 64 als einzige Katenenhandschriften eine Paraphrase aus dem Psalmenkommentar des Eusebius: Vgl. 170,10–26. Das Fragment findet sich gleichlautend in den Handschriften Vatikan, BAV, gr. 1422, fol. 116v und Paris, BnF, suppl. gr. 1157, fol. 35v. Mit geringfügigen", + "candidate_score": 0.678897, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_25", + "bdc_text": "BZD C 307 ) , in Frage . Vielmehr ist an Basler Nachdrucke der Paraphrasen zu denken , wie z.B . an die 1540 und 1541 erschienenen zwei Bände mit allen Erasmus-Paraphrasen zum Neuen Testament ( VD 16 E 3361. E 3363 ) .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_56", + "psc_text": "Katenen ist besonders bemerkenswert, weil dieser Kommentar in einigen Passagen wörtliche Übereinstimmungen mit einem der Prologtexte des Eusebius zu den Psalmen aufweist, der in verschiedenen Katenen und sogar Psalterhandschriften ohne Katene überliefert wird, nämlich De ordine psalmorum. Vgl. dazu Cordula Bandt, Eusebius, De ordine psalmorum, in Bandt / Risch / Villani (Hrsg.), Die Prologtexte (wie Anm. 5), 180–217, hier 181–183. Psalm 63 Ein stark gekürztes und leicht umformuliertes Fragment in Dd, das für die Edition ausgewertet wurde. Vgl. 166,28–167,7. Psalm 64 Die Handschriften des Typs XV nach der Klassifikation von Karo / Lietzmann (CPG C 28) wurden für die Edition nicht berücksichtigt, weil sie nur Paraphrasen bieten. Bemerkenswerterweise enthalten sie jedoch zu Ps 64 als einzige Katenenhandschriften eine Paraphrase aus dem Psalmenkommentar des Eusebius: Vgl. 170,10–26. Das Fragment findet sich gleichlautend in den Handschriften Vatikan, BAV, gr. 1422, fol. 116v und Paris, BnF, suppl. gr. 1157, fol. 35v. Mit geringfügigen", + "candidate_score": 0.677307, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_23_25", + "bdc_text": "BZD C 273 - neu aufgelegt 1544 ; BZD C 335 ) zu denken . Im Fall von Erasmus kommen hier aus sprachlichen Gründen kaum die deutschen Paraphrasen-Übersetzungen die in Zürich erschienen waren ( 1542 ; BZD C 307 ) , in Frage . Vielmehr ist an Basler Nachdrucke der Paraphrasen zu denken , wie z.B . an die 1540 und 1541 erschienenen zwei Bände mit allen Erasmus-Paraphrasen zum Neuen Testament ( VD 16 E 3361. E 3363 ) .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_57", + "psc_text": "nicht berücksichtigt, weil sie nur Paraphrasen bieten. Bemerkenswerterweise enthalten sie jedoch zu Ps 64 als einzige Katenenhandschriften eine Paraphrase aus dem Psalmenkommentar des Eusebius: Vgl. 170,10–26. Das Fragment findet sich gleichlautend in den Handschriften Vatikan, BAV, gr. 1422, fol. 116v und Paris, BnF, suppl. gr. 1157, fol. 35v. Mit geringfügigen Abweichungen erscheint es auch in Paris, BnF, gr. 146, fol. 116v. In allen drei Handschriften wird das Fragment auf Ps 64,2ab bezogen und trägt keine Autorenzuweisung. Διδάσκει τοὺς προσίοντας ἐξ ἐθνῶν λέγειν μονῷ τῷ θεῷ· σοὶ πρέπει ὕμνος, ὁ θεός, ἐν Σιών (Ps 64,2a)· Σιὼν δηλαδὴ ἡ ἐκκλησία αὐτοῦ· Σιὼν μὲν γάρ ἐστιν ἀληθινὴ ἡ ἐπουράνιος Ἰερουσαλὴμ καὶ τὸ ἐπουράνιον ὄρος τοῦ θεοῦ, περὶ οὗ ὁ ἀπόστολος ἔλεγεν· προσεληλύθατε Σιὼν ὄρη καὶ τὰ ἑξῆς (Hebr 12,22), εἰκὼν δὲ ἐκείνης ἡ ἐπίγειος ἐκκλησία ὁμωνύμως καὶ αὑτὴ καλουμένη ποτὲ μὲν Σιών, ποτὲ δὲ Ἰερουσαλήμ. Psalm 65 Keine Fragmente in den Katenenhandschriften. Psalm", + "candidate_score": 0.677173, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_25", + "bdc_text": "BZD C 307 ) , in Frage . Vielmehr ist an Basler Nachdrucke der Paraphrasen zu denken , wie z.B . an die 1540 und 1541 erschienenen zwei Bände mit allen Erasmus-Paraphrasen zum Neuen Testament ( VD 16 E 3361. E 3363 ) .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_41", + "psc_text": "siehe Dorival, Chaînes I (wie Anm. 18) 232–324. Siehe auch Ekkehard Mühlenberg, Psalmenkommentare aus der Katenenüberlieferung III = PTS 19 (Berlin 1978) 23–25. unter anderem zwei verschiedene Sammlungen von wörtlichen Auszügen aus der Ersten Palästinischen Katene. Bei der Kombination dieser beiden Quellen war der Katenist zwar bemüht, Dopplungen zu vermeiden, dennoch finden sich immer wieder Dubletten, die sich meist in Umfang und Wortlaut unterscheiden. Sofern in der vorliegenden Edition Dubletten ausgewertet wurden, ist dies duch den Zusatz dubl zur Sigle gekennzeichnet. Dabei bezeichnet Cadubl/Cbdubl immer das Exzerpt, das als zweites erscheint. Neben wörtlichen Auszügen enthält diese Katene eine große Zahl von Paraphrasen. Diese wurden grundsätzlich nicht in die vorliegende Edition aufgenommen, da die Dokumentation ihrer Varianten sehr aufwändig ist und keinen textkritischen Wert hat. Die Exzerpte der C-Gruppe sind meist wesentlich stärker gekürzt als in den anderen ausgewerteten Katenenhandschriften. Dennoch handelt es sich durchaus um eine wichtige Quelle, weil sie", + "candidate_score": 0.676033, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_25_27", + "bdc_text": "BZD C 307 ) , in Frage . Vielmehr ist an Basler Nachdrucke der Paraphrasen zu denken , wie z.B . an die 1540 und 1541 erschienenen zwei Bände mit allen Erasmus-Paraphrasen zum Neuen Testament ( VD 16 E 3361. E 3363 ) . Lucarnumnach Locarno . per praefectum BeldiJoachim Bäldi ( Beldi ) , gest. 2 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_34", + "psc_text": "Abkürzungen. Bei meiner Arbeit konnte ich auf sehr gute farbige Digitalisate der Handschrift zurückgreifen. In Wa sind deutlich weniger Exzerpte aus den Psalmenkommentaren des Eusebius enthalten als in den anderen Katenenhandschriften. Dessenungeachtet ist die Textqualität dieser Exzerpte sehr gut, so dass oftmals wichtige Varianten überliefert werden. (Dd) Athos, Μονή Μεγίστης Λαύρας, B 83 (11.–12. Jh.) Eine sehr kurze Beschreibung der Handschrift geben Spyridon Lauriotis / Sophronius Eustratiades, Catalogue of the Greek Manuscripts in the Library of the Laura on Mount Athos, with Notices from other Libraries (Harvard Theological Studies 12, Cambridge 1925) 23. Der Pergamentcodex umfasst 362 Folia und enthält Kommentierungen zu Ps 1–150 und zu den Oden. Auch Dd enthält eine Randkatene, die jedoch in diesem Fall die kommentierten Psalmen rahmt. Diese Katene (CPG C 40.25) wurde von Karo / Lietzmann nicht aufgenommen. Es handelt sich erneut um eine komplexe Katene, die unter anderem eine Auswahl von Exzerpten aus", + "candidate_score": 0.674983, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_25_27", + "bdc_text": "BZD C 307 ) , in Frage . Vielmehr ist an Basler Nachdrucke der Paraphrasen zu denken , wie z.B . an die 1540 und 1541 erschienenen zwei Bände mit allen Erasmus-Paraphrasen zum Neuen Testament ( VD 16 E 3361. E 3363 ) . Lucarnumnach Locarno . per praefectum BeldiJoachim Bäldi ( Beldi ) , gest. 2 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_38", + "psc_text": "roter Tinte am Rand oder zum Beginn der Exzerpte; der Bezug auf die jeweils kommentierten Halbverse erfolgt durch vielfältige Verweiszeichen im Lemmatext und am Rand der Katene. Bei meiner Arbeit konnte ich zunächst auf einen qualitativ hochwertigen Mikrofilm, später auf die ebenfalls hervorragenden online verfügbaren farbigen Digitalaufnahmen der Handschrift https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/btv1b10515446x. zurückgreifen. (Cb) Venedig, Biblioteca Nazionale Marciana, gr. Z 17 (10. Jhdt.) Eine detaillierte Beschreibung dieser Handschrift findet sich ebenfalls bei Vanderschelden, An Unconventional Catena (wie Anm. 34) 44–48. Der ebenfalls sehr großzügig gestaltete, 430 Folia umfassende Pergamentcodex überliefert nicht nur dieselbe Katene wie Ca zu Ps 1–150 und zu den Oden, sondern ist auch beinahe identisch aufgebaut. Tatsächlich enthalten die meisten Seiten genau dieselben Psalmverse und kommentierenden Exzerpte. Allerdings verwendet Cb keine Verweiszeichen sondern griechische Zahlen, um die Exzerpte den jeweiligen Halbversen zuzuordnen. Meist stimmen Ca und Cb wörtlich überein, allerdings neigt Cb bei problematischen Stellen zu (mitunter genialen) Schreiberkorrekturen.", + "candidate_score": 0.674884, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_25_27", + "bdc_text": "BZD C 307 ) , in Frage . Vielmehr ist an Basler Nachdrucke der Paraphrasen zu denken , wie z.B . an die 1540 und 1541 erschienenen zwei Bände mit allen Erasmus-Paraphrasen zum Neuen Testament ( VD 16 E 3361. E 3363 ) . Lucarnumnach Locarno . per praefectum BeldiJoachim Bäldi ( Beldi ) , gest. 2 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_11", + "psc_text": "pars prior (Paris 2011) 119–120. Für die vorliegende Edition habe ich das online zugängliche Digitalisat des Mikrofilms der BnF benutzt. https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/btv1b10723869s. Der Text trägt auf fol. 133v die mit Sicherheit sekundäre Überschrift τοῦ αὐτοῦ εἰς τὸν ναʹ ψαλμόν:~ Die Parallelüberlieferung durch Xp ist ein besonderer editorischer Glücksfall, da mit ihr der oben erwähnte Textausfall in E geheilt werden kann. Ansonsten sind die Abweichungen zwischen E und Xp nicht groß, bei Varianten ist allerdings meist E der Vorzug zu geben. Gegenüber der Katenenüberlieferung stimmen beide Handschriften in der Regel überein. Eine direkte Abhängigkeit von E schließt sich für Xp schon aufgrund der Zuschreibung an Chrysostomus aus; sie kommt auch nicht infrage aufgrund besserer Varianten in Xp. Siehe den app. crit. zu 1,4; 2,10–11; 8,23 u.ö. Umgekehrt kann natürlich E keinesfalls von Xp abhängig sein, aufgrund der Überlieferung, der Datierung und des in der Regel besseren Textes in E. Henry Savile hat", + "candidate_score": 0.674055, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_25_27", + "bdc_text": "BZD C 307 ) , in Frage . Vielmehr ist an Basler Nachdrucke der Paraphrasen zu denken , wie z.B . an die 1540 und 1541 erschienenen zwei Bände mit allen Erasmus-Paraphrasen zum Neuen Testament ( VD 16 E 3361. E 3363 ) . Lucarnumnach Locarno . per praefectum BeldiJoachim Bäldi ( Beldi ) , gest. 2 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_0", + "psc_text": "Vorbemerkung der Online-Edition Bei dem hier dargebotenen Text des eusebianischen Psalmenkommentars handelt es sich um einen vorläufigen Lesetext der in Arbeit befindlichen kritischen Edition, der aus den mit dem Classical Text Editor erstellten Dateien konvertiert wurde. Soweit vorhanden, sind die Apparate (Bezeugung und Varianten) daher (vorerst) nicht für die Anzeige im PTA optimiert, da größtenteils die Bezeugung des Lemmas fehlt. Für Ps 51–71 greift die vorliegende Online-Fassung auf die als „Eusebius von Caesarea Werke Band X: Der Psalmenkommentar. Teil 2,1: Die Kommentare zu Psalm 51­–71. Herausgegeben von Cordula Bandt, GCS.NF 30, Berlin/Boston 2024“ publizierte Druckfassung zurück. Die folgende Praefatio ist diesem Band entnommen. Die handschriftliche Überlieferung Die Kommentare des Eusebius zu Ps 51–71 werden in direkter Tradition im Codex Coislin 44 (Sigle E) überliefert, der Kommentar zu Ps 51 außerdem mit Zuschreibung an Johannes Chrysostomus im Codex Paris. gr. 655 (Sigle Xp). Neben der direkten Überlieferung wurde die Katenentradition ausgewertet.", + "candidate_score": 0.673131, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_25", + "bdc_text": "BZD C 307 ) , in Frage . Vielmehr ist an Basler Nachdrucke der Paraphrasen zu denken , wie z.B . an die 1540 und 1541 erschienenen zwei Bände mit allen Erasmus-Paraphrasen zum Neuen Testament ( VD 16 E 3361. E 3363 ) .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_0", + "psc_text": "Vorbemerkung der Online-Edition Bei dem hier dargebotenen Text des eusebianischen Psalmenkommentars handelt es sich um einen vorläufigen Lesetext der in Arbeit befindlichen kritischen Edition, der aus den mit dem Classical Text Editor erstellten Dateien konvertiert wurde. Soweit vorhanden, sind die Apparate (Bezeugung und Varianten) daher (vorerst) nicht für die Anzeige im PTA optimiert, da größtenteils die Bezeugung des Lemmas fehlt. Für Ps 51–71 greift die vorliegende Online-Fassung auf die als „Eusebius von Caesarea Werke Band X: Der Psalmenkommentar. Teil 2,1: Die Kommentare zu Psalm 51­–71. Herausgegeben von Cordula Bandt, GCS.NF 30, Berlin/Boston 2024“ publizierte Druckfassung zurück. Die folgende Praefatio ist diesem Band entnommen. Die handschriftliche Überlieferung Die Kommentare des Eusebius zu Ps 51–71 werden in direkter Tradition im Codex Coislin 44 (Sigle E) überliefert, der Kommentar zu Ps 51 außerdem mit Zuschreibung an Johannes Chrysostomus im Codex Paris. gr. 655 (Sigle Xp). Neben der direkten Überlieferung wurde die Katenentradition ausgewertet.", + "candidate_score": 0.671903, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_17", + "bdc_text": "BZD C 261 - neu aufgelegt 1539 und 1544 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_21", + "psc_text": "Ps 1–50, 51–100, 101–150; Typ XI = 2 Bände: Ps 1–75; 76–150), sondern auch im Layout. So ist die dreibändige Ausgabe in ihren ältesten Handschriften in zwei Kolumnen geschrieben, die zweibändige dagegen auch in den ältesten Handschriften in Seitenbreite. Dorival geht davon aus, dass die dreibändige Ausgabe die ältere und die zweibändige sozusagen eine byzantinische Vulgata („comme la vulgate byzantine“) davon ist, vgl. Gilles Dorival, Les Chaînes exégétiques grecques sur les Psaumes I (Leuven 1986) 115#. Zur Identifikation der Palästinischen Katene vgl. Marcel Richard, Les premières chaînes sur le Psautier, in: Bulletin d’information de l’Institut de Recherche et d’Histoire des Textes 5 (1956) 87–98 = ders., Opera minora (Turnhout 1977) Nr. 70. Zur Zuordnung der Handschrift Taur. C II 6 zu CPG C 24 vgl. Maurice Geerard, Clavis Patrum Graecorum IV: Concilia, Catenae, 2. überarbeitete und aktualisierte Aufl. von Jacques Noret (Turnhout 2018) 275–276. Zu den Handschriften der Katene des", + "candidate_score": 0.671507, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_25", + "bdc_text": "BZD C 307 ) , in Frage . Vielmehr ist an Basler Nachdrucke der Paraphrasen zu denken , wie z.B . an die 1540 und 1541 erschienenen zwei Bände mit allen Erasmus-Paraphrasen zum Neuen Testament ( VD 16 E 3361. E 3363 ) .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_60", + "psc_text": "S. 138). Möglicherweise lag der Psalmenkommentar des Eusebius also ursprünglich in einer Ausgabe vor, die mehr als drei Bände umfasste und in der ein Teilband mit Ps 61 begann. Dieser Teilband könnte den Verfassern der Ersten Palästinischen Katene in unvollständiger Form vorgelegen haben, also ohne die ersten sechs Kommentare. Doch wenn dem so gewesen sein sollte, wie lassen sich die wenigen dennoch vorhandenen Fragmente erklären? Da die entsprechenden Kommentare bis in unsere Zeit in direkter Tradition überliefert wurden, müssen die Exzerpte bei Niketas und in den anderen beiden Katenen natürlich nicht zwangsläufig auf die Erste Palästinische Katene zurückgehen, aber es scheint doch unwahrscheinlich, dass die Katenisten, wenn sie tatsächlich die originalen Kommentare benutzt hätten, um das ihnen vorliegende Katenenmaterial zu ergänzen, diese Möglichkeit so sparsam genutzt hätten. Eine genauere Analyse aller Katenenfragmente in diesem Bereich und darüberhinaus könnte vermutlich die Lösung dieses Rätsels näher bringen. Sie war jedoch im Rahmen", + "candidate_score": 0.671201, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_25", + "bdc_text": "BZD C 307 ) , in Frage . Vielmehr ist an Basler Nachdrucke der Paraphrasen zu denken , wie z.B . an die 1540 und 1541 erschienenen zwei Bände mit allen Erasmus-Paraphrasen zum Neuen Testament ( VD 16 E 3361. E 3363 ) .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_38", + "psc_text": "roter Tinte am Rand oder zum Beginn der Exzerpte; der Bezug auf die jeweils kommentierten Halbverse erfolgt durch vielfältige Verweiszeichen im Lemmatext und am Rand der Katene. Bei meiner Arbeit konnte ich zunächst auf einen qualitativ hochwertigen Mikrofilm, später auf die ebenfalls hervorragenden online verfügbaren farbigen Digitalaufnahmen der Handschrift https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/btv1b10515446x. zurückgreifen. (Cb) Venedig, Biblioteca Nazionale Marciana, gr. Z 17 (10. Jhdt.) Eine detaillierte Beschreibung dieser Handschrift findet sich ebenfalls bei Vanderschelden, An Unconventional Catena (wie Anm. 34) 44–48. Der ebenfalls sehr großzügig gestaltete, 430 Folia umfassende Pergamentcodex überliefert nicht nur dieselbe Katene wie Ca zu Ps 1–150 und zu den Oden, sondern ist auch beinahe identisch aufgebaut. Tatsächlich enthalten die meisten Seiten genau dieselben Psalmverse und kommentierenden Exzerpte. Allerdings verwendet Cb keine Verweiszeichen sondern griechische Zahlen, um die Exzerpte den jeweiligen Halbversen zuzuordnen. Meist stimmen Ca und Cb wörtlich überein, allerdings neigt Cb bei problematischen Stellen zu (mitunter genialen) Schreiberkorrekturen.", + "candidate_score": 0.671098, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_17_19", + "bdc_text": "BZD C 261 - neu aufgelegt 1539 und 1544 ; bzw. BZD C 278 und C 337 ) , zum Matthäus- ( 1542 ; BZD C 304 )", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_40", + "psc_text": "Catena and the Broader Catena Tradition of the Psalms, in: Cordula Bandt / Reinhart Ceulemans (Hrsg.), Research on Psalter Catenae: Future Trends and Recent Developments = TU 197 (Berlin 2024), 45–60. Allerdings zieht Vanderschelden aus ihren Untersuchungen den Schluss, dass Ca und Cb nicht einmal auf dieselbe Vorlage zurückgehen können. Ihre Argumente erscheinen mir nicht zwingend, und angesichts des indentischen Aufbaus beider Handschriften und der großen textlichen Nähe halte ich die Annahme einer gemeinsamen Vorlage sogar für äußerst naheliegend. Die Katene wurde von Karo / Lietzmann als Typ III (CPG C 16) klassifiziert. Sie kombiniert diverse Elemente, Zu der Katene siehe Dorival, Chaînes I (wie Anm. 18) 232–324. Siehe auch Ekkehard Mühlenberg, Psalmenkommentare aus der Katenenüberlieferung III = PTS 19 (Berlin 1978) 23–25. unter anderem zwei verschiedene Sammlungen von wörtlichen Auszügen aus der Ersten Palästinischen Katene. Bei der Kombination dieser beiden Quellen war der Katenist zwar bemüht, Dopplungen zu vermeiden,", + "candidate_score": 0.670891, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_25_27", + "bdc_text": "BZD C 307 ) , in Frage . Vielmehr ist an Basler Nachdrucke der Paraphrasen zu denken , wie z.B . an die 1540 und 1541 erschienenen zwei Bände mit allen Erasmus-Paraphrasen zum Neuen Testament ( VD 16 E 3361. E 3363 ) . Lucarnumnach Locarno . per praefectum BeldiJoachim Bäldi ( Beldi ) , gest. 2 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_37", + "psc_text": "Zusätze. Z.B. app. crit. zu 258,19–20 (Kommentar zu Ps 68); siehe auch unten, S. XXII. (Ca) Paris, Bibliothèque nationale de France, gr. 139 (10. Jhdt.) Für eine detaillierte Beschreibung dieser Handschrift mit weiteren Literaturangaben siehe Leontien Vanderschelden, An Unconventional Catena on the Psalms. A Partial Edition of the Type III Catena and an Assessment of its Position in the Exegetical Tradition (Diss. Leuven 2020) 40–43. Der als „Pariser Psalter“ vor allem wegen seiner prachtvollen Illustrationen bekannte Pergamentcodex umfasst 449 Folia und enthält Kommentierungen zu Ps 1–150 und den Oden in einer Randkatene, die den Psalmentext rahmt. Die Autorennamen erscheinen in roter Tinte am Rand oder zum Beginn der Exzerpte; der Bezug auf die jeweils kommentierten Halbverse erfolgt durch vielfältige Verweiszeichen im Lemmatext und am Rand der Katene. Bei meiner Arbeit konnte ich zunächst auf einen qualitativ hochwertigen Mikrofilm, später auf die ebenfalls hervorragenden online verfügbaren farbigen Digitalaufnahmen der Handschrift https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/btv1b10515446x.", + "candidate_score": 0.670232, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_17", + "bdc_text": "BZD C 261 - neu aufgelegt 1539 und 1544 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_20", + "psc_text": "dieses kurzen Hinweises wird der Codex in der CPG der Katene C 24 zugerechnet, die Typ XI Karo / Lietzmann entspricht. Dies ist aber die zweibändige Ausgabe der Ersten Palästinischen Katene (Ps 1–75 / 76–150), von der nur Handschriften des zweiten Teils erhalten sind. Wenngleich es sich bei Typ VI und XI um dieselbe Katene handelt (wie es auch in der CPG durch die Einführung einer gemeinsamen Nummer [CPG C 12] deutlich gemacht wird), stehen die beiden Typen doch für verschiedene Ausgaben dieser Katene. Sie unterschieden sich ganz offensichtlich nicht nur im Umfang der Bände (Typ VI = 3 Bände: Ps 1–50, 51–100, 101–150; Typ XI = 2 Bände: Ps 1–75; 76–150), sondern auch im Layout. So ist die dreibändige Ausgabe in ihren ältesten Handschriften in zwei Kolumnen geschrieben, die zweibändige dagegen auch in den ältesten Handschriften in Seitenbreite. Dorival geht davon aus, dass die dreibändige Ausgabe die ältere und", + "candidate_score": 0.6699, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_25", + "bdc_text": "BZD C 307 ) , in Frage . Vielmehr ist an Basler Nachdrucke der Paraphrasen zu denken , wie z.B . an die 1540 und 1541 erschienenen zwei Bände mit allen Erasmus-Paraphrasen zum Neuen Testament ( VD 16 E 3361. E 3363 ) .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_46", + "psc_text": "Anm. 41) 511–512. Hier konnte ich einen vollständigen Mikrofilm der Handschrift auswerten. Nb enthält mehr Zuschreibungen am Seitenrand, mitunter sind jedoch die enthaltenen Texte gegenüber Na gekürzt. Für meine Arbeit benutzte ich zunächst einen guten und vollständigen Mikrofilm der Handschrift, inzwischen ist aber auch ein sehr gutes Digitalisat online verfügbar. https://digi.ub.uni-heidelberg.de/diglit/bav_pal_gr_247. Zwei strittige Katenenfragmente zu Ps 51 Ekkehard Mühlenberg benennt zwei Katenenfragmente zu Ps 51, die nach seiner Einschätzung zumindest teilweise mit dem Kommentar des Eusebius in Zusammenhang stehen könnten. Vgl. Ekkehard Mühlenberg, Psalmenkommentare aus der Katenenüberlieferung II = PTS 16 (Berlin 1977) xxii–xxiii. Bereits Gilles Dorival widerspricht einer Zuschreibung an Eusebius und plädiert für die Zuschreibung an Didymus. Vgl. Gilles Dorival, Chaînes I (wie Anm. 18) 169–170. Die beiden Fragmente sollen an dieser Stelle kurz besprochen werden. Fragment 1 (zu Ps 51,9) Ps 51,9: Ἰδοὺ ἄνθρωπος, ὃς οὐκ ἔθετο τὸν θεὸν βοηθὸν αὐτοῦ, ἀλλ’ ἐπήλπισεν ἐπὶ τὸ πλῆθος τοῦ", + "candidate_score": 0.669795, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_17", + "bdc_text": "BZD C 261 - neu aufgelegt 1539 und 1544 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_41", + "psc_text": "siehe Dorival, Chaînes I (wie Anm. 18) 232–324. Siehe auch Ekkehard Mühlenberg, Psalmenkommentare aus der Katenenüberlieferung III = PTS 19 (Berlin 1978) 23–25. unter anderem zwei verschiedene Sammlungen von wörtlichen Auszügen aus der Ersten Palästinischen Katene. Bei der Kombination dieser beiden Quellen war der Katenist zwar bemüht, Dopplungen zu vermeiden, dennoch finden sich immer wieder Dubletten, die sich meist in Umfang und Wortlaut unterscheiden. Sofern in der vorliegenden Edition Dubletten ausgewertet wurden, ist dies duch den Zusatz dubl zur Sigle gekennzeichnet. Dabei bezeichnet Cadubl/Cbdubl immer das Exzerpt, das als zweites erscheint. Neben wörtlichen Auszügen enthält diese Katene eine große Zahl von Paraphrasen. Diese wurden grundsätzlich nicht in die vorliegende Edition aufgenommen, da die Dokumentation ihrer Varianten sehr aufwändig ist und keinen textkritischen Wert hat. Die Exzerpte der C-Gruppe sind meist wesentlich stärker gekürzt als in den anderen ausgewerteten Katenenhandschriften. Dennoch handelt es sich durchaus um eine wichtige Quelle, weil sie", + "candidate_score": 0.669467, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_25", + "bdc_text": "BZD C 307 ) , in Frage . Vielmehr ist an Basler Nachdrucke der Paraphrasen zu denken , wie z.B . an die 1540 und 1541 erschienenen zwei Bände mit allen Erasmus-Paraphrasen zum Neuen Testament ( VD 16 E 3361. E 3363 ) .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_54", + "psc_text": "Μετὰ – 7 αἰῶνος Eusebius zuzuweisen, der sich auch im Kommentar zu Ps 51 nicht wiederfindet. Dieser Abschnitt dürfte tatsächlich Didymus zuzuweisen sein, wie es DdCaCb und auch G (insofern „Diodor“ erneut eine Verfälschung des Namens Didymus ist) tun. Die Überlieferung des restlichen Textes ist an der entsprechenden Stelle im Kommentar zu Ps 51 (10,3–4) dokumentiert. Die Kommentare zu Ps 61–66 in den Katenen Zu den Psalmen 61–66 finden sich in den Katenen fast keine Fragmente aus den Kommentaren des Eusebius. Die wenigen kurzen Fragmente sind überdies entweder Paraphrasen oder sehr stark gekürzt. Im Detail stellt sich die Situation folgendermaßen dar: Psalm 61 Keine Fragmente in den Katenenhandschriften. Psalm 62 Ein Fragment in den Handschriften der Niketas-Katene zu Ps 62,2: Na fol. 473v–474r, Zuschreibung: ευς´; Nb fol. 320v, Zuschreibung: εὐσε´. Ὀρθρίζει δὲ πρὸς θεὸν ὁ τὰ ἔργα τῆς νυκτὸς ἀποθέμενος ὁ μὴ ἐφ’ ἑτέροις πράγμασι τὴν διάνοιαν ἔχων (expl. Nb),", + "candidate_score": 0.669465, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_25", + "bdc_text": "BZD C 307 ) , in Frage . Vielmehr ist an Basler Nachdrucke der Paraphrasen zu denken , wie z.B . an die 1540 und 1541 erschienenen zwei Bände mit allen Erasmus-Paraphrasen zum Neuen Testament ( VD 16 E 3361. E 3363 ) .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_42", + "psc_text": "von Paraphrasen. Diese wurden grundsätzlich nicht in die vorliegende Edition aufgenommen, da die Dokumentation ihrer Varianten sehr aufwändig ist und keinen textkritischen Wert hat. Die Exzerpte der C-Gruppe sind meist wesentlich stärker gekürzt als in den anderen ausgewerteten Katenenhandschriften. Dennoch handelt es sich durchaus um eine wichtige Quelle, weil sie viele Auszüge überliefert, die in keiner anderen Katene enthalten sind. Die Niketaskatene Im Gegensatz zur Bedeutung der Niketaskatene für die Überlieferung von Fragmenten zu Psalm 101–150 im dritten Band unserer Edition des Psalmenkommentars des Eusebius kommt dieser Katene für die in direkter Tradition erhaltenen Kommentare zu Ps 51–71 im vorliegenden Band nur eine untergeordnete Bedeutung zu. Das von Niketas aufgenommene eusebianische Material geht fast nie über das der beschrieben Nebentraditionen der Palästinischen Katene hinaus und ist diesen Traditionen gegenüber erkennbar sekundär. In der Regel handelt es sich um Satzfetzen eher als um ganze Sätze, die zudem noch umgestellt oder umformuliert", + "candidate_score": 0.669213, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_25", + "bdc_text": "BZD C 307 ) , in Frage . Vielmehr ist an Basler Nachdrucke der Paraphrasen zu denken , wie z.B . an die 1540 und 1541 erschienenen zwei Bände mit allen Erasmus-Paraphrasen zum Neuen Testament ( VD 16 E 3361. E 3363 ) .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_68", + "psc_text": "crit. akribisch vermerkt. Diese Genauigkeit erscheint insbesondere im Hinblick auf die Bände I und III des eusebianischen Psalmenkommentars angebracht, da die Editionstexte in beiden Bänden fast ausschließlich aus Katenen gewonnen wurden und – bis auf den Kommentar zu Ps 37 – keine direkte Überlieferung der Kommentare erhalten ist. Durch den Vergleich mit den hier und im Band II/2 enthaltenen Texten erhält man eine gute Vorstellung, mit welchen Veränderungen gegenüber den originalen Kommentaren bei den Katenenexzerpten zu rechnen ist. Zudem ist es durch die ausführliche Dokumentation der Katenenhandschriften möglich, an jeder Stelle festzustellen, auf welcher Bezeugungsbasis textkritische Entscheidungen getroffen wurden. An Stellen, an denen möglicherweise Zweifel darüber aufkommen könnten, da die Überlieferung etwas unübersichtlich ist, wurde ein positiver Apparateintrag gewählt. Ebenso erscheint ein positver Eintrag an allen Stellen, an denen die Entscheidung gegen die direkte Überlieferung in E für die Variante einer, mehrerer oder aller Katenen getroffen wurde. Ansonsten wurde der", + "candidate_score": 0.669013, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_16_18", + "bdc_text": "bzw. BZD C 240. C 289 ) , zu allen neutestamentlichen Briefen ( 1537 ; BZD C 261 - neu aufgelegt 1539 und 1544 ; bzw. BZD C 278 und C 337 ) , zum Matthäus- ( 1542 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_40", + "psc_text": "Catena and the Broader Catena Tradition of the Psalms, in: Cordula Bandt / Reinhart Ceulemans (Hrsg.), Research on Psalter Catenae: Future Trends and Recent Developments = TU 197 (Berlin 2024), 45–60. Allerdings zieht Vanderschelden aus ihren Untersuchungen den Schluss, dass Ca und Cb nicht einmal auf dieselbe Vorlage zurückgehen können. Ihre Argumente erscheinen mir nicht zwingend, und angesichts des indentischen Aufbaus beider Handschriften und der großen textlichen Nähe halte ich die Annahme einer gemeinsamen Vorlage sogar für äußerst naheliegend. Die Katene wurde von Karo / Lietzmann als Typ III (CPG C 16) klassifiziert. Sie kombiniert diverse Elemente, Zu der Katene siehe Dorival, Chaînes I (wie Anm. 18) 232–324. Siehe auch Ekkehard Mühlenberg, Psalmenkommentare aus der Katenenüberlieferung III = PTS 19 (Berlin 1978) 23–25. unter anderem zwei verschiedene Sammlungen von wörtlichen Auszügen aus der Ersten Palästinischen Katene. Bei der Kombination dieser beiden Quellen war der Katenist zwar bemüht, Dopplungen zu vermeiden,", + "candidate_score": 0.668789, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_25_27", + "bdc_text": "BZD C 307 ) , in Frage . Vielmehr ist an Basler Nachdrucke der Paraphrasen zu denken , wie z.B . an die 1540 und 1541 erschienenen zwei Bände mit allen Erasmus-Paraphrasen zum Neuen Testament ( VD 16 E 3361. E 3363 ) . Lucarnumnach Locarno . per praefectum BeldiJoachim Bäldi ( Beldi ) , gest. 2 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_16", + "psc_text": "die wörtliche Auszüge dieser Katene enthalten. Um den textkritischen Apparat nicht unnötig aufzublähen, wurden nach eingehender Prüfung einige zunächst aussichtsreiche Sekundärüberlieferungen nicht aufgenommen, denn diese Handschriften enthalten keine relevanten Varianten: Athos, Μονή Βατοπεδίου, 660 (10.–11. Jh., keine Klassifizierung bei Karo / Lietzmann, CPG C 40.1); Wien, ÖNB, Theol. gr. 59 (12.–13. Jh.,Typ VII K/L, CPG C 20); Vatikan, BAV, gr. 754 (10. Jh., Typ XIII bzw. XIX K/L, CPG C 26 bzw. 32); Moskau, GIM, gr. 194 (10.–11. Jh., Typ XIII bzw. IV K/L, CPG C 26 bzw. C 17); Vatikan, BAV, Ottob. gr. 398 (11. Jh., Typ IV K/L, CPG C 17); Vatikan, BAV, Borg. gr. 3 (anno 1665, Typ X K/L, CPG C 23). Die Niketaskatene, die sich für das letzte Drittel des Psalters als wichtige Quelle eusebianischer Fragmente erweist, ist für die Textkritik der im vorliegenden Band enthaltenen Kommentare weitgehend zu vernachlässigen. (Bt) Turin, Biblioteca Nazionale Universitaria,", + "candidate_score": 0.667773, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_17_19", + "bdc_text": "BZD C 261 - neu aufgelegt 1539 und 1544 ; bzw. BZD C 278 und C 337 ) , zum Matthäus- ( 1542 ; BZD C 304 )", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_21", + "psc_text": "Ps 1–50, 51–100, 101–150; Typ XI = 2 Bände: Ps 1–75; 76–150), sondern auch im Layout. So ist die dreibändige Ausgabe in ihren ältesten Handschriften in zwei Kolumnen geschrieben, die zweibändige dagegen auch in den ältesten Handschriften in Seitenbreite. Dorival geht davon aus, dass die dreibändige Ausgabe die ältere und die zweibändige sozusagen eine byzantinische Vulgata („comme la vulgate byzantine“) davon ist, vgl. Gilles Dorival, Les Chaînes exégétiques grecques sur les Psaumes I (Leuven 1986) 115#. Zur Identifikation der Palästinischen Katene vgl. Marcel Richard, Les premières chaînes sur le Psautier, in: Bulletin d’information de l’Institut de Recherche et d’Histoire des Textes 5 (1956) 87–98 = ders., Opera minora (Turnhout 1977) Nr. 70. Zur Zuordnung der Handschrift Taur. C II 6 zu CPG C 24 vgl. Maurice Geerard, Clavis Patrum Graecorum IV: Concilia, Catenae, 2. überarbeitete und aktualisierte Aufl. von Jacques Noret (Turnhout 2018) 275–276. Zu den Handschriften der Katene des", + "candidate_score": 0.665682, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_17", + "bdc_text": "BZD C 261 - neu aufgelegt 1539 und 1544 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_23", + "psc_text": "klassifizierten dreibändigen Ausgabe der Ersten Palästinischen Katene handelte, wurde der Handschrift eine Sigle aus der B-Gruppe zugewiesen, in der ansonsten die Handschriften eben dieser Katene zu Ps 1–50 zusammengefasst sind. Nach dem Brand sind nur 76 Fragmente, meist der inneren Kolumnen, erhalten. Die Fragmente wurden aufwändig restauriert und in einen neuen Pergamentcodex eingepasst, der dieselbe Signatur trägt. Wo sich die Reihenfolge der Fragmente aus den verkohlten Resten nicht mehr rekonstruieren ließ, hat laut einer Notiz in der Innnenseite des vorderen Einbands Dominique Barthélemy die Anordnung festgelegt. Manche dieser Fragmente enthalten nur wenige Buchstaben, auf dem größten (fol. 3rv) lassen sich 32 Zeilen einer Kolumne zählen, wobei weder der obere noch der untere Seitenrand erkennbar sind. Im Mai 2008 hatte ich die Möglichkeit, diesen Codex vor Ort zu sichten und zu fotografieren. Die dabei entstandenen Aufnahmen konnte ich für die textkritische Arbeit am Psalmenkommentar des Eusebius auswerten. Aus den erhaltenen Fragmenten", + "candidate_score": 0.665122, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_17", + "bdc_text": "BZD C 261 - neu aufgelegt 1539 und 1544 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_38", + "psc_text": "roter Tinte am Rand oder zum Beginn der Exzerpte; der Bezug auf die jeweils kommentierten Halbverse erfolgt durch vielfältige Verweiszeichen im Lemmatext und am Rand der Katene. Bei meiner Arbeit konnte ich zunächst auf einen qualitativ hochwertigen Mikrofilm, später auf die ebenfalls hervorragenden online verfügbaren farbigen Digitalaufnahmen der Handschrift https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/btv1b10515446x. zurückgreifen. (Cb) Venedig, Biblioteca Nazionale Marciana, gr. Z 17 (10. Jhdt.) Eine detaillierte Beschreibung dieser Handschrift findet sich ebenfalls bei Vanderschelden, An Unconventional Catena (wie Anm. 34) 44–48. Der ebenfalls sehr großzügig gestaltete, 430 Folia umfassende Pergamentcodex überliefert nicht nur dieselbe Katene wie Ca zu Ps 1–150 und zu den Oden, sondern ist auch beinahe identisch aufgebaut. Tatsächlich enthalten die meisten Seiten genau dieselben Psalmverse und kommentierenden Exzerpte. Allerdings verwendet Cb keine Verweiszeichen sondern griechische Zahlen, um die Exzerpte den jeweiligen Halbversen zuzuordnen. Meist stimmen Ca und Cb wörtlich überein, allerdings neigt Cb bei problematischen Stellen zu (mitunter genialen) Schreiberkorrekturen.", + "candidate_score": 0.664464, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_18_20", + "bdc_text": "bzw. BZD C 278 und C 337 ) , zum Matthäus- ( 1542 ; BZD C 304 ) und Johannese vangelium ( 1543 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_40", + "psc_text": "Catena and the Broader Catena Tradition of the Psalms, in: Cordula Bandt / Reinhart Ceulemans (Hrsg.), Research on Psalter Catenae: Future Trends and Recent Developments = TU 197 (Berlin 2024), 45–60. Allerdings zieht Vanderschelden aus ihren Untersuchungen den Schluss, dass Ca und Cb nicht einmal auf dieselbe Vorlage zurückgehen können. Ihre Argumente erscheinen mir nicht zwingend, und angesichts des indentischen Aufbaus beider Handschriften und der großen textlichen Nähe halte ich die Annahme einer gemeinsamen Vorlage sogar für äußerst naheliegend. Die Katene wurde von Karo / Lietzmann als Typ III (CPG C 16) klassifiziert. Sie kombiniert diverse Elemente, Zu der Katene siehe Dorival, Chaînes I (wie Anm. 18) 232–324. Siehe auch Ekkehard Mühlenberg, Psalmenkommentare aus der Katenenüberlieferung III = PTS 19 (Berlin 1978) 23–25. unter anderem zwei verschiedene Sammlungen von wörtlichen Auszügen aus der Ersten Palästinischen Katene. Bei der Kombination dieser beiden Quellen war der Katenist zwar bemüht, Dopplungen zu vermeiden,", + "candidate_score": 0.662164, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_15", + "bdc_text": "BZD C 219 - neu aufgelegt 1535 und 1540 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_40", + "psc_text": "Catena and the Broader Catena Tradition of the Psalms, in: Cordula Bandt / Reinhart Ceulemans (Hrsg.), Research on Psalter Catenae: Future Trends and Recent Developments = TU 197 (Berlin 2024), 45–60. Allerdings zieht Vanderschelden aus ihren Untersuchungen den Schluss, dass Ca und Cb nicht einmal auf dieselbe Vorlage zurückgehen können. Ihre Argumente erscheinen mir nicht zwingend, und angesichts des indentischen Aufbaus beider Handschriften und der großen textlichen Nähe halte ich die Annahme einer gemeinsamen Vorlage sogar für äußerst naheliegend. Die Katene wurde von Karo / Lietzmann als Typ III (CPG C 16) klassifiziert. Sie kombiniert diverse Elemente, Zu der Katene siehe Dorival, Chaînes I (wie Anm. 18) 232–324. Siehe auch Ekkehard Mühlenberg, Psalmenkommentare aus der Katenenüberlieferung III = PTS 19 (Berlin 1978) 23–25. unter anderem zwei verschiedene Sammlungen von wörtlichen Auszügen aus der Ersten Palästinischen Katene. Bei der Kombination dieser beiden Quellen war der Katenist zwar bemüht, Dopplungen zu vermeiden,", + "candidate_score": 0.661913, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_17", + "bdc_text": "BZD C 261 - neu aufgelegt 1539 und 1544 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_15", + "psc_text": "auch für die im vorliegenden Band enthaltenen Kommentare vor allem die Exzerpte der Ersten Palästinischen Katene (Typ VI bzw. XI Karo / Lietzmann, CPG C 12, bzw. C 19 und C 24) für die Textkritik maßgeblich. Allerdings wurde diese Katene für unseren Teil des Psalters nur in einer einzigen Handschrift bis in die Neuzeit überliefert, dem Codex Tauriensis C II 6 (Sigle Bt), der bedauerlicherweise 1904 durch einen verheerenden Brand in der Biblioteca Nazionale Universitaria di Torino fast gänzlich zerstört wurde. Neben den wenigen erhaltenen Fragmenten dieser Handschrift wurden daher verschiedene Sekundärtraditionen der Ersten Palästinischen Katene ausgewertet, und zwar Katenen, die wörtliche Auszüge dieser Katene enthalten. Um den textkritischen Apparat nicht unnötig aufzublähen, wurden nach eingehender Prüfung einige zunächst aussichtsreiche Sekundärüberlieferungen nicht aufgenommen, denn diese Handschriften enthalten keine relevanten Varianten: Athos, Μονή Βατοπεδίου, 660 (10.–11. Jh., keine Klassifizierung bei Karo / Lietzmann, CPG C 40.1); Wien, ÖNB, Theol. gr. 59", + "candidate_score": 0.661769, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_17", + "bdc_text": "BZD C 261 - neu aufgelegt 1539 und 1544 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_22", + "psc_text": "Textes 5 (1956) 87–98 = ders., Opera minora (Turnhout 1977) Nr. 70. Zur Zuordnung der Handschrift Taur. C II 6 zu CPG C 24 vgl. Maurice Geerard, Clavis Patrum Graecorum IV: Concilia, Catenae, 2. überarbeitete und aktualisierte Aufl. von Jacques Noret (Turnhout 2018) 275–276. Zu den Handschriften der Katene des Typs XI (Milano, Biblioteca Ambrosiana, F 126 sup.; Wien, ÖNB, theol. gr. 59 und Patmos, Μονὴ τοῦ Ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Θεολόγου, cod. 215) siehe auch die Praefationes in Band II/2 und III; zu den Handschriften des Typs VI, also den anderen Handschriften der B-Gruppe, siehe die Praefatio in Band I. klassifizierten dreibändigen Ausgabe der Ersten Palästinischen Katene handelte, wurde der Handschrift eine Sigle aus der B-Gruppe zugewiesen, in der ansonsten die Handschriften eben dieser Katene zu Ps 1–50 zusammengefasst sind. Nach dem Brand sind nur 76 Fragmente, meist der inneren Kolumnen, erhalten. Die Fragmente wurden aufwändig restauriert und in einen", + "candidate_score": 0.658164, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_49", + "bdc_text": "Von ihm ist lediglich ein Predigtauszug erhalten. - Lit. :", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_1449", + "psc_text": "παλαιὰν διαθήκην ἱστορούμενα καὶ τὰ ἐν τῇ καινῇ ἀναγεγραμμένα· διὸ λέγεσθαί· οὐκ ἔστι κατὰ τὰ ἔργα σου, καί· μέγας εἶ σὺ καὶ ποιῶν θαυμάσια, σὺ εἶ ὁ θεὸς μόνος. Τὸ δὲ μόνος εἴρηται καὶ ὑπὸ τοῦ σωτῆρος ἡμῶν πρὸς τὸν πατέρα ἐν τῷ· ἵνα γινώσκωσί σε τὸν μόνον ἀληθινὸν θεόν. Ἐπεὶ δὲ τῆς τοῦ πατρὸς θεότητος κοινωνὸς ὑπάρχει ὁ υἱὸς τῆς αὐτῆς μέτοχος ὢν βασιλείας, ἅτε μονογενὴς υἱὸς ὢν καὶ θεοῦ λόγος καὶ θεοῦ σοφία, εἰκότως ἂν καταλέγοιτο καὶ αὐτὸς τῇ παρούσῃ θεολογίᾳ διδασκούσῃ, ὅτι οὐκ ἔστιν ὅμοιος τῷ ἐπὶ πάντων θεῷ ἐν τοῖς πολλοῖς ὀνομαζομένοις θεοῖς. ἐν ἑνὶ γὰρ μόνῳ τῷ μονογενεῖ αὐτοῦ λόγῳ ἡ τοῦ πατρὸς ὁμοιότης σώζεται. διὸ καὶ εἰκὼν χρηματίζει θεοῦ, καί· θεὸς ἦν λόγος, ὡς ἐν αὐτῷ μὲν σώζεσθαι μόνῳ τὴν τοῦ πατρὸς ὁμοίωσιν, οὐκέτι δὲ καὶ ἐν τοῖς πολλοῖς θεοῖς. Ὁδήγησόν με, κύριε, ἐν τῇ ὁδῷ σου, καὶ πορεύσομαι τῇ ἀληθείᾳ σου, εὐφρανθήτω ἡ", + "candidate_score": 0.657918, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_17_19", + "bdc_text": "BZD C 261 - neu aufgelegt 1539 und 1544 ; bzw. BZD C 278 und C 337 ) , zum Matthäus- ( 1542 ; BZD C 304 )", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_46", + "psc_text": "Anm. 41) 511–512. Hier konnte ich einen vollständigen Mikrofilm der Handschrift auswerten. Nb enthält mehr Zuschreibungen am Seitenrand, mitunter sind jedoch die enthaltenen Texte gegenüber Na gekürzt. Für meine Arbeit benutzte ich zunächst einen guten und vollständigen Mikrofilm der Handschrift, inzwischen ist aber auch ein sehr gutes Digitalisat online verfügbar. https://digi.ub.uni-heidelberg.de/diglit/bav_pal_gr_247. Zwei strittige Katenenfragmente zu Ps 51 Ekkehard Mühlenberg benennt zwei Katenenfragmente zu Ps 51, die nach seiner Einschätzung zumindest teilweise mit dem Kommentar des Eusebius in Zusammenhang stehen könnten. Vgl. Ekkehard Mühlenberg, Psalmenkommentare aus der Katenenüberlieferung II = PTS 16 (Berlin 1977) xxii–xxiii. Bereits Gilles Dorival widerspricht einer Zuschreibung an Eusebius und plädiert für die Zuschreibung an Didymus. Vgl. Gilles Dorival, Chaînes I (wie Anm. 18) 169–170. Die beiden Fragmente sollen an dieser Stelle kurz besprochen werden. Fragment 1 (zu Ps 51,9) Ps 51,9: Ἰδοὺ ἄνθρωπος, ὃς οὐκ ἔθετο τὸν θεὸν βοηθὸν αὐτοῦ, ἀλλ’ ἐπήλπισεν ἐπὶ τὸ πλῆθος τοῦ", + "candidate_score": 0.657162, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_18_20", + "bdc_text": "bzw. BZD C 278 und C 337 ) , zum Matthäus- ( 1542 ; BZD C 304 ) und Johannese vangelium ( 1543 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_39", + "psc_text": "Oden, sondern ist auch beinahe identisch aufgebaut. Tatsächlich enthalten die meisten Seiten genau dieselben Psalmverse und kommentierenden Exzerpte. Allerdings verwendet Cb keine Verweiszeichen sondern griechische Zahlen, um die Exzerpte den jeweiligen Halbversen zuzuordnen. Meist stimmen Ca und Cb wörtlich überein, allerdings neigt Cb bei problematischen Stellen zu (mitunter genialen) Schreiberkorrekturen. Auch für diese Handschrift habe ich zunächst einen Mikrofilm und später die online zugänglichen digitalen Aufnahmen https://www.internetculturale.it/jmms/iccuviewer/iccu.jsp?id=oai%3A193.206.197.121%3A18%3AVE0049%3ACSTOR.240.9608&mode=all&teca=marciana. benutzt. Aus den Varianten in Ca und Cb lässt sich schließen, dass keine der beiden Handschriften direkt von der anderen abhängig ist. Vgl. dazu auch Leontien Vanderschelden, The Archetype of the Type III Catena and the Broader Catena Tradition of the Psalms, in: Cordula Bandt / Reinhart Ceulemans (Hrsg.), Research on Psalter Catenae: Future Trends and Recent Developments = TU 197 (Berlin 2024), 45–60. Allerdings zieht Vanderschelden aus ihren Untersuchungen den Schluss, dass Ca und Cb nicht einmal auf dieselbe Vorlage zurückgehen können.", + "candidate_score": 0.656271, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_17_19", + "bdc_text": "BZD C 261 - neu aufgelegt 1539 und 1544 ; bzw. BZD C 278 und C 337 ) , zum Matthäus- ( 1542 ; BZD C 304 )", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_41", + "psc_text": "siehe Dorival, Chaînes I (wie Anm. 18) 232–324. Siehe auch Ekkehard Mühlenberg, Psalmenkommentare aus der Katenenüberlieferung III = PTS 19 (Berlin 1978) 23–25. unter anderem zwei verschiedene Sammlungen von wörtlichen Auszügen aus der Ersten Palästinischen Katene. Bei der Kombination dieser beiden Quellen war der Katenist zwar bemüht, Dopplungen zu vermeiden, dennoch finden sich immer wieder Dubletten, die sich meist in Umfang und Wortlaut unterscheiden. Sofern in der vorliegenden Edition Dubletten ausgewertet wurden, ist dies duch den Zusatz dubl zur Sigle gekennzeichnet. Dabei bezeichnet Cadubl/Cbdubl immer das Exzerpt, das als zweites erscheint. Neben wörtlichen Auszügen enthält diese Katene eine große Zahl von Paraphrasen. Diese wurden grundsätzlich nicht in die vorliegende Edition aufgenommen, da die Dokumentation ihrer Varianten sehr aufwändig ist und keinen textkritischen Wert hat. Die Exzerpte der C-Gruppe sind meist wesentlich stärker gekürzt als in den anderen ausgewerteten Katenenhandschriften. Dennoch handelt es sich durchaus um eine wichtige Quelle, weil sie", + "candidate_score": 0.656235, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_17_19", + "bdc_text": "BZD C 261 - neu aufgelegt 1539 und 1544 ; bzw. BZD C 278 und C 337 ) , zum Matthäus- ( 1542 ; BZD C 304 )", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_22", + "psc_text": "Textes 5 (1956) 87–98 = ders., Opera minora (Turnhout 1977) Nr. 70. Zur Zuordnung der Handschrift Taur. C II 6 zu CPG C 24 vgl. Maurice Geerard, Clavis Patrum Graecorum IV: Concilia, Catenae, 2. überarbeitete und aktualisierte Aufl. von Jacques Noret (Turnhout 2018) 275–276. Zu den Handschriften der Katene des Typs XI (Milano, Biblioteca Ambrosiana, F 126 sup.; Wien, ÖNB, theol. gr. 59 und Patmos, Μονὴ τοῦ Ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Θεολόγου, cod. 215) siehe auch die Praefationes in Band II/2 und III; zu den Handschriften des Typs VI, also den anderen Handschriften der B-Gruppe, siehe die Praefatio in Band I. klassifizierten dreibändigen Ausgabe der Ersten Palästinischen Katene handelte, wurde der Handschrift eine Sigle aus der B-Gruppe zugewiesen, in der ansonsten die Handschriften eben dieser Katene zu Ps 1–50 zusammengefasst sind. Nach dem Brand sind nur 76 Fragmente, meist der inneren Kolumnen, erhalten. Die Fragmente wurden aufwändig restauriert und in einen", + "candidate_score": 0.656177, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_16_18", + "bdc_text": "bzw. BZD C 240. C 289 ) , zu allen neutestamentlichen Briefen ( 1537 ; BZD C 261 - neu aufgelegt 1539 und 1544 ; bzw. BZD C 278 und C 337 ) , zum Matthäus- ( 1542 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_21", + "psc_text": "Ps 1–50, 51–100, 101–150; Typ XI = 2 Bände: Ps 1–75; 76–150), sondern auch im Layout. So ist die dreibändige Ausgabe in ihren ältesten Handschriften in zwei Kolumnen geschrieben, die zweibändige dagegen auch in den ältesten Handschriften in Seitenbreite. Dorival geht davon aus, dass die dreibändige Ausgabe die ältere und die zweibändige sozusagen eine byzantinische Vulgata („comme la vulgate byzantine“) davon ist, vgl. Gilles Dorival, Les Chaînes exégétiques grecques sur les Psaumes I (Leuven 1986) 115#. Zur Identifikation der Palästinischen Katene vgl. Marcel Richard, Les premières chaînes sur le Psautier, in: Bulletin d’information de l’Institut de Recherche et d’Histoire des Textes 5 (1956) 87–98 = ders., Opera minora (Turnhout 1977) Nr. 70. Zur Zuordnung der Handschrift Taur. C II 6 zu CPG C 24 vgl. Maurice Geerard, Clavis Patrum Graecorum IV: Concilia, Catenae, 2. überarbeitete und aktualisierte Aufl. von Jacques Noret (Turnhout 2018) 275–276. Zu den Handschriften der Katene des", + "candidate_score": 0.653644, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_14_16", + "bdc_text": "Im Falle Bullingers ist an dessen Kommentare zur Apostelgeschichte ( 1533 ; BZD C 219 - neu aufgelegt 1535 und 1540 ; bzw. BZD C 240. C 289 ) , zu allen neutestamentlichen Briefen ( 1537 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_37", + "psc_text": "Zusätze. Z.B. app. crit. zu 258,19–20 (Kommentar zu Ps 68); siehe auch unten, S. XXII. (Ca) Paris, Bibliothèque nationale de France, gr. 139 (10. Jhdt.) Für eine detaillierte Beschreibung dieser Handschrift mit weiteren Literaturangaben siehe Leontien Vanderschelden, An Unconventional Catena on the Psalms. A Partial Edition of the Type III Catena and an Assessment of its Position in the Exegetical Tradition (Diss. Leuven 2020) 40–43. Der als „Pariser Psalter“ vor allem wegen seiner prachtvollen Illustrationen bekannte Pergamentcodex umfasst 449 Folia und enthält Kommentierungen zu Ps 1–150 und den Oden in einer Randkatene, die den Psalmentext rahmt. Die Autorennamen erscheinen in roter Tinte am Rand oder zum Beginn der Exzerpte; der Bezug auf die jeweils kommentierten Halbverse erfolgt durch vielfältige Verweiszeichen im Lemmatext und am Rand der Katene. Bei meiner Arbeit konnte ich zunächst auf einen qualitativ hochwertigen Mikrofilm, später auf die ebenfalls hervorragenden online verfügbaren farbigen Digitalaufnahmen der Handschrift https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/btv1b10515446x.", + "candidate_score": 0.652933, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_22_24", + "bdc_text": "wie auch an die Schrift \"De Scripturae sanctae authoritate\" ( 1538 ; BZD C 273 - neu aufgelegt 1544 ; BZD C 335 ) zu denken . Im Fall von Erasmus kommen hier aus sprachlichen Gründen kaum die deutschen Paraphrasen-Übersetzungen die in Zürich erschienen waren ( 1542 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_42", + "psc_text": "von Paraphrasen. Diese wurden grundsätzlich nicht in die vorliegende Edition aufgenommen, da die Dokumentation ihrer Varianten sehr aufwändig ist und keinen textkritischen Wert hat. Die Exzerpte der C-Gruppe sind meist wesentlich stärker gekürzt als in den anderen ausgewerteten Katenenhandschriften. Dennoch handelt es sich durchaus um eine wichtige Quelle, weil sie viele Auszüge überliefert, die in keiner anderen Katene enthalten sind. Die Niketaskatene Im Gegensatz zur Bedeutung der Niketaskatene für die Überlieferung von Fragmenten zu Psalm 101–150 im dritten Band unserer Edition des Psalmenkommentars des Eusebius kommt dieser Katene für die in direkter Tradition erhaltenen Kommentare zu Ps 51–71 im vorliegenden Band nur eine untergeordnete Bedeutung zu. Das von Niketas aufgenommene eusebianische Material geht fast nie über das der beschrieben Nebentraditionen der Palästinischen Katene hinaus und ist diesen Traditionen gegenüber erkennbar sekundär. In der Regel handelt es sich um Satzfetzen eher als um ganze Sätze, die zudem noch umgestellt oder umformuliert", + "candidate_score": 0.651901, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_15", + "bdc_text": "BZD C 219 - neu aufgelegt 1535 und 1540 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_38", + "psc_text": "roter Tinte am Rand oder zum Beginn der Exzerpte; der Bezug auf die jeweils kommentierten Halbverse erfolgt durch vielfältige Verweiszeichen im Lemmatext und am Rand der Katene. Bei meiner Arbeit konnte ich zunächst auf einen qualitativ hochwertigen Mikrofilm, später auf die ebenfalls hervorragenden online verfügbaren farbigen Digitalaufnahmen der Handschrift https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/btv1b10515446x. zurückgreifen. (Cb) Venedig, Biblioteca Nazionale Marciana, gr. Z 17 (10. Jhdt.) Eine detaillierte Beschreibung dieser Handschrift findet sich ebenfalls bei Vanderschelden, An Unconventional Catena (wie Anm. 34) 44–48. Der ebenfalls sehr großzügig gestaltete, 430 Folia umfassende Pergamentcodex überliefert nicht nur dieselbe Katene wie Ca zu Ps 1–150 und zu den Oden, sondern ist auch beinahe identisch aufgebaut. Tatsächlich enthalten die meisten Seiten genau dieselben Psalmverse und kommentierenden Exzerpte. Allerdings verwendet Cb keine Verweiszeichen sondern griechische Zahlen, um die Exzerpte den jeweiligen Halbversen zuzuordnen. Meist stimmen Ca und Cb wörtlich überein, allerdings neigt Cb bei problematischen Stellen zu (mitunter genialen) Schreiberkorrekturen.", + "candidate_score": 0.651751, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_16_18", + "bdc_text": "bzw. BZD C 240. C 289 ) , zu allen neutestamentlichen Briefen ( 1537 ; BZD C 261 - neu aufgelegt 1539 und 1544 ; bzw. BZD C 278 und C 337 ) , zum Matthäus- ( 1542 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_38", + "psc_text": "roter Tinte am Rand oder zum Beginn der Exzerpte; der Bezug auf die jeweils kommentierten Halbverse erfolgt durch vielfältige Verweiszeichen im Lemmatext und am Rand der Katene. Bei meiner Arbeit konnte ich zunächst auf einen qualitativ hochwertigen Mikrofilm, später auf die ebenfalls hervorragenden online verfügbaren farbigen Digitalaufnahmen der Handschrift https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/btv1b10515446x. zurückgreifen. (Cb) Venedig, Biblioteca Nazionale Marciana, gr. Z 17 (10. Jhdt.) Eine detaillierte Beschreibung dieser Handschrift findet sich ebenfalls bei Vanderschelden, An Unconventional Catena (wie Anm. 34) 44–48. Der ebenfalls sehr großzügig gestaltete, 430 Folia umfassende Pergamentcodex überliefert nicht nur dieselbe Katene wie Ca zu Ps 1–150 und zu den Oden, sondern ist auch beinahe identisch aufgebaut. Tatsächlich enthalten die meisten Seiten genau dieselben Psalmverse und kommentierenden Exzerpte. Allerdings verwendet Cb keine Verweiszeichen sondern griechische Zahlen, um die Exzerpte den jeweiligen Halbversen zuzuordnen. Meist stimmen Ca und Cb wörtlich überein, allerdings neigt Cb bei problematischen Stellen zu (mitunter genialen) Schreiberkorrekturen.", + "candidate_score": 0.651655, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_22_24", + "bdc_text": "wie auch an die Schrift \"De Scripturae sanctae authoritate\" ( 1538 ; BZD C 273 - neu aufgelegt 1544 ; BZD C 335 ) zu denken . Im Fall von Erasmus kommen hier aus sprachlichen Gründen kaum die deutschen Paraphrasen-Übersetzungen die in Zürich erschienen waren ( 1542 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_16", + "psc_text": "die wörtliche Auszüge dieser Katene enthalten. Um den textkritischen Apparat nicht unnötig aufzublähen, wurden nach eingehender Prüfung einige zunächst aussichtsreiche Sekundärüberlieferungen nicht aufgenommen, denn diese Handschriften enthalten keine relevanten Varianten: Athos, Μονή Βατοπεδίου, 660 (10.–11. Jh., keine Klassifizierung bei Karo / Lietzmann, CPG C 40.1); Wien, ÖNB, Theol. gr. 59 (12.–13. Jh.,Typ VII K/L, CPG C 20); Vatikan, BAV, gr. 754 (10. Jh., Typ XIII bzw. XIX K/L, CPG C 26 bzw. 32); Moskau, GIM, gr. 194 (10.–11. Jh., Typ XIII bzw. IV K/L, CPG C 26 bzw. C 17); Vatikan, BAV, Ottob. gr. 398 (11. Jh., Typ IV K/L, CPG C 17); Vatikan, BAV, Borg. gr. 3 (anno 1665, Typ X K/L, CPG C 23). Die Niketaskatene, die sich für das letzte Drittel des Psalters als wichtige Quelle eusebianischer Fragmente erweist, ist für die Textkritik der im vorliegenden Band enthaltenen Kommentare weitgehend zu vernachlässigen. (Bt) Turin, Biblioteca Nazionale Universitaria,", + "candidate_score": 0.650035, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_24", + "bdc_text": "BZD C 335 ) zu denken . Im Fall von Erasmus kommen hier aus sprachlichen Gründen kaum die deutschen Paraphrasen-Übersetzungen die in Zürich erschienen waren ( 1542 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_57", + "psc_text": "nicht berücksichtigt, weil sie nur Paraphrasen bieten. Bemerkenswerterweise enthalten sie jedoch zu Ps 64 als einzige Katenenhandschriften eine Paraphrase aus dem Psalmenkommentar des Eusebius: Vgl. 170,10–26. Das Fragment findet sich gleichlautend in den Handschriften Vatikan, BAV, gr. 1422, fol. 116v und Paris, BnF, suppl. gr. 1157, fol. 35v. Mit geringfügigen Abweichungen erscheint es auch in Paris, BnF, gr. 146, fol. 116v. In allen drei Handschriften wird das Fragment auf Ps 64,2ab bezogen und trägt keine Autorenzuweisung. Διδάσκει τοὺς προσίοντας ἐξ ἐθνῶν λέγειν μονῷ τῷ θεῷ· σοὶ πρέπει ὕμνος, ὁ θεός, ἐν Σιών (Ps 64,2a)· Σιὼν δηλαδὴ ἡ ἐκκλησία αὐτοῦ· Σιὼν μὲν γάρ ἐστιν ἀληθινὴ ἡ ἐπουράνιος Ἰερουσαλὴμ καὶ τὸ ἐπουράνιον ὄρος τοῦ θεοῦ, περὶ οὗ ὁ ἀπόστολος ἔλεγεν· προσεληλύθατε Σιὼν ὄρη καὶ τὰ ἑξῆς (Hebr 12,22), εἰκὼν δὲ ἐκείνης ἡ ἐπίγειος ἐκκλησία ὁμωνύμως καὶ αὑτὴ καλουμένη ποτὲ μὲν Σιών, ποτὲ δὲ Ἰερουσαλήμ. Psalm 65 Keine Fragmente in den Katenenhandschriften. Psalm", + "candidate_score": 0.649638, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_83_85", + "bdc_text": "a me Apologiam quandam non ita pridem aeditam tuo nomine , Zu denken ist an Bullingers erste Widerlegung des Cochläus ( s. oben Nr. 2064 , Anm. 3 ; vgl. HBBW XIV 66 , 3 und Anm. 3. 140 , 1 und 9 ) , die Ende Februar/Anfang März 1544 erschienen war , oder noch wahrscheinlicher an die \"Antiquissima fides\" , die im August 1544 zum ersten Mal auf Latein erschien ( s.", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_11", + "psc_text": "pars prior (Paris 2011) 119–120. Für die vorliegende Edition habe ich das online zugängliche Digitalisat des Mikrofilms der BnF benutzt. https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/btv1b10723869s. Der Text trägt auf fol. 133v die mit Sicherheit sekundäre Überschrift τοῦ αὐτοῦ εἰς τὸν ναʹ ψαλμόν:~ Die Parallelüberlieferung durch Xp ist ein besonderer editorischer Glücksfall, da mit ihr der oben erwähnte Textausfall in E geheilt werden kann. Ansonsten sind die Abweichungen zwischen E und Xp nicht groß, bei Varianten ist allerdings meist E der Vorzug zu geben. Gegenüber der Katenenüberlieferung stimmen beide Handschriften in der Regel überein. Eine direkte Abhängigkeit von E schließt sich für Xp schon aufgrund der Zuschreibung an Chrysostomus aus; sie kommt auch nicht infrage aufgrund besserer Varianten in Xp. Siehe den app. crit. zu 1,4; 2,10–11; 8,23 u.ö. Umgekehrt kann natürlich E keinesfalls von Xp abhängig sein, aufgrund der Überlieferung, der Datierung und des in der Regel besseren Textes in E. Henry Savile hat", + "candidate_score": 0.647858, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_14_16", + "bdc_text": "Im Falle Bullingers ist an dessen Kommentare zur Apostelgeschichte ( 1533 ; BZD C 219 - neu aufgelegt 1535 und 1540 ; bzw. BZD C 240. C 289 ) , zu allen neutestamentlichen Briefen ( 1537 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_68", + "psc_text": "crit. akribisch vermerkt. Diese Genauigkeit erscheint insbesondere im Hinblick auf die Bände I und III des eusebianischen Psalmenkommentars angebracht, da die Editionstexte in beiden Bänden fast ausschließlich aus Katenen gewonnen wurden und – bis auf den Kommentar zu Ps 37 – keine direkte Überlieferung der Kommentare erhalten ist. Durch den Vergleich mit den hier und im Band II/2 enthaltenen Texten erhält man eine gute Vorstellung, mit welchen Veränderungen gegenüber den originalen Kommentaren bei den Katenenexzerpten zu rechnen ist. Zudem ist es durch die ausführliche Dokumentation der Katenenhandschriften möglich, an jeder Stelle festzustellen, auf welcher Bezeugungsbasis textkritische Entscheidungen getroffen wurden. An Stellen, an denen möglicherweise Zweifel darüber aufkommen könnten, da die Überlieferung etwas unübersichtlich ist, wurde ein positiver Apparateintrag gewählt. Ebenso erscheint ein positver Eintrag an allen Stellen, an denen die Entscheidung gegen die direkte Überlieferung in E für die Variante einer, mehrerer oder aller Katenen getroffen wurde. Ansonsten wurde der", + "candidate_score": 0.646492, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_22_24", + "bdc_text": "wie auch an die Schrift \"De Scripturae sanctae authoritate\" ( 1538 ; BZD C 273 - neu aufgelegt 1544 ; BZD C 335 ) zu denken . Im Fall von Erasmus kommen hier aus sprachlichen Gründen kaum die deutschen Paraphrasen-Übersetzungen die in Zürich erschienen waren ( 1542 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_30", + "psc_text": "enthält, ist davon auszugehen, dass die Verweiszahlen sich auf einen anderen Codex beziehen, in dem die Psalmentexte enthalten und entsprechend nummeriert waren. Während ich die meiste Zeit meiner Editionsarbeit mit dem gut lesbaren Mikrofilm der Handschrift und einem Digitalisat davon arbeitete, ist die Handschrift nunmehr in hervorragenden Farbbildern online zugänglich. https://digi.vatlib.it/view/MSS_Reg.gr.40. Obgleich die jüngste, bietet G an vielen Stellen den besten Text aller in die Edition aufgenommenen Katenenhandschriften. In der Regel handelt es sich um wörtliche Auszüge, nur selten wird Text paraphrasiert. An einigen Stellen sind die Varianten von G sogar der direkten Überlieferung in E vorzuziehen. Zudem überliefert G große Teile des in E durch den oben beschriebenen Verlust eines Foliums im Kommentar zu Ps 51 ausgefallenen Textes, und oftmals lassen sich kleinere Textausfälle in E zumindest teilweise durch G heilen. Vgl. dazu den kritischen Apparat zu 228,20–24 (Kommentar zu Ps 67), siehe auch 258,18–19 und 260,25–27 (Kommentar zu", + "candidate_score": 0.646343, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_22_24", + "bdc_text": "wie auch an die Schrift \"De Scripturae sanctae authoritate\" ( 1538 ; BZD C 273 - neu aufgelegt 1544 ; BZD C 335 ) zu denken . Im Fall von Erasmus kommen hier aus sprachlichen Gründen kaum die deutschen Paraphrasen-Übersetzungen die in Zürich erschienen waren ( 1542 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_68", + "psc_text": "crit. akribisch vermerkt. Diese Genauigkeit erscheint insbesondere im Hinblick auf die Bände I und III des eusebianischen Psalmenkommentars angebracht, da die Editionstexte in beiden Bänden fast ausschließlich aus Katenen gewonnen wurden und – bis auf den Kommentar zu Ps 37 – keine direkte Überlieferung der Kommentare erhalten ist. Durch den Vergleich mit den hier und im Band II/2 enthaltenen Texten erhält man eine gute Vorstellung, mit welchen Veränderungen gegenüber den originalen Kommentaren bei den Katenenexzerpten zu rechnen ist. Zudem ist es durch die ausführliche Dokumentation der Katenenhandschriften möglich, an jeder Stelle festzustellen, auf welcher Bezeugungsbasis textkritische Entscheidungen getroffen wurden. An Stellen, an denen möglicherweise Zweifel darüber aufkommen könnten, da die Überlieferung etwas unübersichtlich ist, wurde ein positiver Apparateintrag gewählt. Ebenso erscheint ein positver Eintrag an allen Stellen, an denen die Entscheidung gegen die direkte Überlieferung in E für die Variante einer, mehrerer oder aller Katenen getroffen wurde. Ansonsten wurde der", + "candidate_score": 0.646061, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_22_24", + "bdc_text": "wie auch an die Schrift \"De Scripturae sanctae authoritate\" ( 1538 ; BZD C 273 - neu aufgelegt 1544 ; BZD C 335 ) zu denken . Im Fall von Erasmus kommen hier aus sprachlichen Gründen kaum die deutschen Paraphrasen-Übersetzungen die in Zürich erschienen waren ( 1542 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_56", + "psc_text": "Katenen ist besonders bemerkenswert, weil dieser Kommentar in einigen Passagen wörtliche Übereinstimmungen mit einem der Prologtexte des Eusebius zu den Psalmen aufweist, der in verschiedenen Katenen und sogar Psalterhandschriften ohne Katene überliefert wird, nämlich De ordine psalmorum. Vgl. dazu Cordula Bandt, Eusebius, De ordine psalmorum, in Bandt / Risch / Villani (Hrsg.), Die Prologtexte (wie Anm. 5), 180–217, hier 181–183. Psalm 63 Ein stark gekürztes und leicht umformuliertes Fragment in Dd, das für die Edition ausgewertet wurde. Vgl. 166,28–167,7. Psalm 64 Die Handschriften des Typs XV nach der Klassifikation von Karo / Lietzmann (CPG C 28) wurden für die Edition nicht berücksichtigt, weil sie nur Paraphrasen bieten. Bemerkenswerterweise enthalten sie jedoch zu Ps 64 als einzige Katenenhandschriften eine Paraphrase aus dem Psalmenkommentar des Eusebius: Vgl. 170,10–26. Das Fragment findet sich gleichlautend in den Handschriften Vatikan, BAV, gr. 1422, fol. 116v und Paris, BnF, suppl. gr. 1157, fol. 35v. Mit geringfügigen", + "candidate_score": 0.645836, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_22_24", + "bdc_text": "wie auch an die Schrift \"De Scripturae sanctae authoritate\" ( 1538 ; BZD C 273 - neu aufgelegt 1544 ; BZD C 335 ) zu denken . Im Fall von Erasmus kommen hier aus sprachlichen Gründen kaum die deutschen Paraphrasen-Übersetzungen die in Zürich erschienen waren ( 1542 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_0", + "psc_text": "Vorbemerkung der Online-Edition Bei dem hier dargebotenen Text des eusebianischen Psalmenkommentars handelt es sich um einen vorläufigen Lesetext der in Arbeit befindlichen kritischen Edition, der aus den mit dem Classical Text Editor erstellten Dateien konvertiert wurde. Soweit vorhanden, sind die Apparate (Bezeugung und Varianten) daher (vorerst) nicht für die Anzeige im PTA optimiert, da größtenteils die Bezeugung des Lemmas fehlt. Für Ps 51–71 greift die vorliegende Online-Fassung auf die als „Eusebius von Caesarea Werke Band X: Der Psalmenkommentar. Teil 2,1: Die Kommentare zu Psalm 51­–71. Herausgegeben von Cordula Bandt, GCS.NF 30, Berlin/Boston 2024“ publizierte Druckfassung zurück. Die folgende Praefatio ist diesem Band entnommen. Die handschriftliche Überlieferung Die Kommentare des Eusebius zu Ps 51–71 werden in direkter Tradition im Codex Coislin 44 (Sigle E) überliefert, der Kommentar zu Ps 51 außerdem mit Zuschreibung an Johannes Chrysostomus im Codex Paris. gr. 655 (Sigle Xp). Neben der direkten Überlieferung wurde die Katenentradition ausgewertet.", + "candidate_score": 0.645542, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_32", + "bdc_text": "Im August 1545 veröffentlichte Taddeo Duno eine Lobrede mit biographischen Angaben zu Joachim Bäldi :", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_46", + "psc_text": "Anm. 41) 511–512. Hier konnte ich einen vollständigen Mikrofilm der Handschrift auswerten. Nb enthält mehr Zuschreibungen am Seitenrand, mitunter sind jedoch die enthaltenen Texte gegenüber Na gekürzt. Für meine Arbeit benutzte ich zunächst einen guten und vollständigen Mikrofilm der Handschrift, inzwischen ist aber auch ein sehr gutes Digitalisat online verfügbar. https://digi.ub.uni-heidelberg.de/diglit/bav_pal_gr_247. Zwei strittige Katenenfragmente zu Ps 51 Ekkehard Mühlenberg benennt zwei Katenenfragmente zu Ps 51, die nach seiner Einschätzung zumindest teilweise mit dem Kommentar des Eusebius in Zusammenhang stehen könnten. Vgl. Ekkehard Mühlenberg, Psalmenkommentare aus der Katenenüberlieferung II = PTS 16 (Berlin 1977) xxii–xxiii. Bereits Gilles Dorival widerspricht einer Zuschreibung an Eusebius und plädiert für die Zuschreibung an Didymus. Vgl. Gilles Dorival, Chaînes I (wie Anm. 18) 169–170. Die beiden Fragmente sollen an dieser Stelle kurz besprochen werden. Fragment 1 (zu Ps 51,9) Ps 51,9: Ἰδοὺ ἄνθρωπος, ὃς οὐκ ἔθετο τὸν θεὸν βοηθὸν αὐτοῦ, ἀλλ’ ἐπήλπισεν ἐπὶ τὸ πλῆθος τοῦ", + "candidate_score": 0.645251, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_32", + "bdc_text": "Im August 1545 veröffentlichte Taddeo Duno eine Lobrede mit biographischen Angaben zu Joachim Bäldi :", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_13", + "psc_text": "ἁγίοις πατρὸς ἡμῶν Ἰωάννου τοῦ Χρυσοστόμου τῶν εὑρισκομένων τόμος 1 (Eton 1612) 912–916. Seine Edition wurde nachgedruckt durch Jacques-Paul Migne in PG 55, 589–594.. Dass es sich um eine Abschrift aus Xp handelt, ist einerseits aus Saviles eigenen Anmerkungen zu schließen, Vgl. Henry Savile (Hrsg): Τοῦ ἐν ἁγίοις πατρὸς ἡμῶν Ἰωάννου τοῦ Χρυσοστόμου τῶν εὑρισκομένων τόμος 8 (Eton 1613) 123. andererseits zeigt es sich auch bei einem Vergleich beider Handschriften: In der Tat sind alle Fehler in Xp von Savile kopiert und später teilweise korrigiert worden. So fehlt in Xp beispielsweise die Zahl λγʹ (1,14), diese wurde aber von Savile i.m. mit Verweiszeichen ergänzt. Einige Änderungen hat Savile schon bei der Abschrift vorgenommen; so schreibt er den Namen Δαυίδ, der in Xp immer in der üblichen Weise als nomen sacrum abgekürzt wird, konsequent aus als Δαβίδ. Neben Korrekturen sind i.m. auch die von Eusebius zitierten Bibelstellen notiert, wie sie im", + "candidate_score": 0.644509, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_35_37", + "bdc_text": "Tauf- und Ehenbuch der Kirchgemeinde Großmünster 1525-1600 , Zürich StadtA , VIII C 1 , unter 1527 ; Erhard Dürsteler , Stammtafeln zürcherischer Geschlechter , Bd. 1 ( Zürich ZB , Ms E 94 ) , f. 235r. ; Meyer , Locarno 162-164 und passim ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_21", + "psc_text": "Ps 1–50, 51–100, 101–150; Typ XI = 2 Bände: Ps 1–75; 76–150), sondern auch im Layout. So ist die dreibändige Ausgabe in ihren ältesten Handschriften in zwei Kolumnen geschrieben, die zweibändige dagegen auch in den ältesten Handschriften in Seitenbreite. Dorival geht davon aus, dass die dreibändige Ausgabe die ältere und die zweibändige sozusagen eine byzantinische Vulgata („comme la vulgate byzantine“) davon ist, vgl. Gilles Dorival, Les Chaînes exégétiques grecques sur les Psaumes I (Leuven 1986) 115#. Zur Identifikation der Palästinischen Katene vgl. Marcel Richard, Les premières chaînes sur le Psautier, in: Bulletin d’information de l’Institut de Recherche et d’Histoire des Textes 5 (1956) 87–98 = ders., Opera minora (Turnhout 1977) Nr. 70. Zur Zuordnung der Handschrift Taur. C II 6 zu CPG C 24 vgl. Maurice Geerard, Clavis Patrum Graecorum IV: Concilia, Catenae, 2. überarbeitete und aktualisierte Aufl. von Jacques Noret (Turnhout 2018) 275–276. Zu den Handschriften der Katene des", + "candidate_score": 0.643804, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_24", + "bdc_text": "BZD C 335 ) zu denken . Im Fall von Erasmus kommen hier aus sprachlichen Gründen kaum die deutschen Paraphrasen-Übersetzungen die in Zürich erschienen waren ( 1542 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_56", + "psc_text": "Katenen ist besonders bemerkenswert, weil dieser Kommentar in einigen Passagen wörtliche Übereinstimmungen mit einem der Prologtexte des Eusebius zu den Psalmen aufweist, der in verschiedenen Katenen und sogar Psalterhandschriften ohne Katene überliefert wird, nämlich De ordine psalmorum. Vgl. dazu Cordula Bandt, Eusebius, De ordine psalmorum, in Bandt / Risch / Villani (Hrsg.), Die Prologtexte (wie Anm. 5), 180–217, hier 181–183. Psalm 63 Ein stark gekürztes und leicht umformuliertes Fragment in Dd, das für die Edition ausgewertet wurde. Vgl. 166,28–167,7. Psalm 64 Die Handschriften des Typs XV nach der Klassifikation von Karo / Lietzmann (CPG C 28) wurden für die Edition nicht berücksichtigt, weil sie nur Paraphrasen bieten. Bemerkenswerterweise enthalten sie jedoch zu Ps 64 als einzige Katenenhandschriften eine Paraphrase aus dem Psalmenkommentar des Eusebius: Vgl. 170,10–26. Das Fragment findet sich gleichlautend in den Handschriften Vatikan, BAV, gr. 1422, fol. 116v und Paris, BnF, suppl. gr. 1157, fol. 35v. Mit geringfügigen", + "candidate_score": 0.643441, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_24", + "bdc_text": "BZD C 335 ) zu denken . Im Fall von Erasmus kommen hier aus sprachlichen Gründen kaum die deutschen Paraphrasen-Übersetzungen die in Zürich erschienen waren ( 1542 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_42", + "psc_text": "von Paraphrasen. Diese wurden grundsätzlich nicht in die vorliegende Edition aufgenommen, da die Dokumentation ihrer Varianten sehr aufwändig ist und keinen textkritischen Wert hat. Die Exzerpte der C-Gruppe sind meist wesentlich stärker gekürzt als in den anderen ausgewerteten Katenenhandschriften. Dennoch handelt es sich durchaus um eine wichtige Quelle, weil sie viele Auszüge überliefert, die in keiner anderen Katene enthalten sind. Die Niketaskatene Im Gegensatz zur Bedeutung der Niketaskatene für die Überlieferung von Fragmenten zu Psalm 101–150 im dritten Band unserer Edition des Psalmenkommentars des Eusebius kommt dieser Katene für die in direkter Tradition erhaltenen Kommentare zu Ps 51–71 im vorliegenden Band nur eine untergeordnete Bedeutung zu. Das von Niketas aufgenommene eusebianische Material geht fast nie über das der beschrieben Nebentraditionen der Palästinischen Katene hinaus und ist diesen Traditionen gegenüber erkennbar sekundär. In der Regel handelt es sich um Satzfetzen eher als um ganze Sätze, die zudem noch umgestellt oder umformuliert", + "candidate_score": 0.643314, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_24", + "bdc_text": "BZD C 335 ) zu denken . Im Fall von Erasmus kommen hier aus sprachlichen Gründen kaum die deutschen Paraphrasen-Übersetzungen die in Zürich erschienen waren ( 1542 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_0", + "psc_text": "Vorbemerkung der Online-Edition Bei dem hier dargebotenen Text des eusebianischen Psalmenkommentars handelt es sich um einen vorläufigen Lesetext der in Arbeit befindlichen kritischen Edition, der aus den mit dem Classical Text Editor erstellten Dateien konvertiert wurde. Soweit vorhanden, sind die Apparate (Bezeugung und Varianten) daher (vorerst) nicht für die Anzeige im PTA optimiert, da größtenteils die Bezeugung des Lemmas fehlt. Für Ps 51–71 greift die vorliegende Online-Fassung auf die als „Eusebius von Caesarea Werke Band X: Der Psalmenkommentar. Teil 2,1: Die Kommentare zu Psalm 51­–71. Herausgegeben von Cordula Bandt, GCS.NF 30, Berlin/Boston 2024“ publizierte Druckfassung zurück. Die folgende Praefatio ist diesem Band entnommen. Die handschriftliche Überlieferung Die Kommentare des Eusebius zu Ps 51–71 werden in direkter Tradition im Codex Coislin 44 (Sigle E) überliefert, der Kommentar zu Ps 51 außerdem mit Zuschreibung an Johannes Chrysostomus im Codex Paris. gr. 655 (Sigle Xp). Neben der direkten Überlieferung wurde die Katenentradition ausgewertet.", + "candidate_score": 0.64237, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_24", + "bdc_text": "BZD C 335 ) zu denken . Im Fall von Erasmus kommen hier aus sprachlichen Gründen kaum die deutschen Paraphrasen-Übersetzungen die in Zürich erschienen waren ( 1542 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_34", + "psc_text": "Abkürzungen. Bei meiner Arbeit konnte ich auf sehr gute farbige Digitalisate der Handschrift zurückgreifen. In Wa sind deutlich weniger Exzerpte aus den Psalmenkommentaren des Eusebius enthalten als in den anderen Katenenhandschriften. Dessenungeachtet ist die Textqualität dieser Exzerpte sehr gut, so dass oftmals wichtige Varianten überliefert werden. (Dd) Athos, Μονή Μεγίστης Λαύρας, B 83 (11.–12. Jh.) Eine sehr kurze Beschreibung der Handschrift geben Spyridon Lauriotis / Sophronius Eustratiades, Catalogue of the Greek Manuscripts in the Library of the Laura on Mount Athos, with Notices from other Libraries (Harvard Theological Studies 12, Cambridge 1925) 23. Der Pergamentcodex umfasst 362 Folia und enthält Kommentierungen zu Ps 1–150 und zu den Oden. Auch Dd enthält eine Randkatene, die jedoch in diesem Fall die kommentierten Psalmen rahmt. Diese Katene (CPG C 40.25) wurde von Karo / Lietzmann nicht aufgenommen. Es handelt sich erneut um eine komplexe Katene, die unter anderem eine Auswahl von Exzerpten aus", + "candidate_score": 0.640694, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_24", + "bdc_text": "BZD C 335 ) zu denken . Im Fall von Erasmus kommen hier aus sprachlichen Gründen kaum die deutschen Paraphrasen-Übersetzungen die in Zürich erschienen waren ( 1542 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_11", + "psc_text": "pars prior (Paris 2011) 119–120. Für die vorliegende Edition habe ich das online zugängliche Digitalisat des Mikrofilms der BnF benutzt. https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/btv1b10723869s. Der Text trägt auf fol. 133v die mit Sicherheit sekundäre Überschrift τοῦ αὐτοῦ εἰς τὸν ναʹ ψαλμόν:~ Die Parallelüberlieferung durch Xp ist ein besonderer editorischer Glücksfall, da mit ihr der oben erwähnte Textausfall in E geheilt werden kann. Ansonsten sind die Abweichungen zwischen E und Xp nicht groß, bei Varianten ist allerdings meist E der Vorzug zu geben. Gegenüber der Katenenüberlieferung stimmen beide Handschriften in der Regel überein. Eine direkte Abhängigkeit von E schließt sich für Xp schon aufgrund der Zuschreibung an Chrysostomus aus; sie kommt auch nicht infrage aufgrund besserer Varianten in Xp. Siehe den app. crit. zu 1,4; 2,10–11; 8,23 u.ö. Umgekehrt kann natürlich E keinesfalls von Xp abhängig sein, aufgrund der Überlieferung, der Datierung und des in der Regel besseren Textes in E. Henry Savile hat", + "candidate_score": 0.639226, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_66_68", + "bdc_text": "Scribo hęc absque fucoVgl . Adagia , 1 , 5 , 52 ( ASD II /1 525f , Nr. 452 ) . et adulatione ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_1838", + "psc_text": "Διὸ καὶ θεὸς ἐκδική σεων κατ’ ἀρχὰς εἴρηται τοῦ ψαλμοῦ. Κλῆσις Ἰουδαίων καὶ ἀπόγνωσις τῶν αὐτῶν ψαλμὸς ϙδ Δεῦτε ἀγαλλιασώμεθα τῷ κυρίῳ, ἀλαλάξωμεν τῷ θεῷ τῷ σωτῆρι ἡμῶν. Οὐ φέρεται παρ’ Ἑβραίοις ἡ προγραφή, καὶ εἰκότως· οὔτε γὰρ ψαλμὸν οὔτε ὕμνον οὔτε ᾠδὴν εὔλογον ἦν ἐπιγράφειν τὸν καλοῦντα μὲν τὸν Ἰουδαίων λαὸν ἐπὶ ἀγαλλίασιν, ἀπειλοῦντα δὲ αὐτοῖς ὀργὴν καὶ τὰ τέλη τῶν παραγγελμάτων ἐπὶ σκυθρωποῖς περιγράφοντα. Σημειώσῃ δέ, εἴ που καὶ ἀλλαχοῦ τῆς γραφῆς τό· δεῦτε, εἴρηται, καὶ τίνα τρόπον ὡς ἀφεστῶτας καὶ μακρὰν γεγονότας πλησιάζειν αὐτῷ καλεῖ· τηρήσεις καὶ ὅτι πάντοτε τὴν κλῆσιν ἐπ’ ἀγαθῷ ποιεῖται ὡς ἐν τῷ· δεῦτε τέκνα, ἀκούσατέ μου, καί· δεῦτε ἀναβῶμεν εἰς τὸ ὄρος κυρίου, καί· δεῦτε πρὸς μὲ πάντες οἱ κοπιῶντες, καί· δεῦτε οἱ εὐλογημένοι τοῦ πατρός μου. ἐν δὲ τῷ μετὰ χεῖρας ψαλμῷ σαφῶς ἐπ’ ἀγαλλίασιν ἥκειν παρακαλεῖ. διὸ σημειώσῃ, ὅτι μὴ καλῶς ἡγοῦνται οἱ σκυθρωπὸν καὶ ἐπίλυπον νομίζοντες εἶναι τὸν τῆς", + "candidate_score": 0.639077, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_24", + "bdc_text": "BZD C 335 ) zu denken . Im Fall von Erasmus kommen hier aus sprachlichen Gründen kaum die deutschen Paraphrasen-Übersetzungen die in Zürich erschienen waren ( 1542 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_16", + "psc_text": "die wörtliche Auszüge dieser Katene enthalten. Um den textkritischen Apparat nicht unnötig aufzublähen, wurden nach eingehender Prüfung einige zunächst aussichtsreiche Sekundärüberlieferungen nicht aufgenommen, denn diese Handschriften enthalten keine relevanten Varianten: Athos, Μονή Βατοπεδίου, 660 (10.–11. Jh., keine Klassifizierung bei Karo / Lietzmann, CPG C 40.1); Wien, ÖNB, Theol. gr. 59 (12.–13. Jh.,Typ VII K/L, CPG C 20); Vatikan, BAV, gr. 754 (10. Jh., Typ XIII bzw. XIX K/L, CPG C 26 bzw. 32); Moskau, GIM, gr. 194 (10.–11. Jh., Typ XIII bzw. IV K/L, CPG C 26 bzw. C 17); Vatikan, BAV, Ottob. gr. 398 (11. Jh., Typ IV K/L, CPG C 17); Vatikan, BAV, Borg. gr. 3 (anno 1665, Typ X K/L, CPG C 23). Die Niketaskatene, die sich für das letzte Drittel des Psalters als wichtige Quelle eusebianischer Fragmente erweist, ist für die Textkritik der im vorliegenden Band enthaltenen Kommentare weitgehend zu vernachlässigen. (Bt) Turin, Biblioteca Nazionale Universitaria,", + "candidate_score": 0.638875, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_32", + "bdc_text": "Im August 1545 veröffentlichte Taddeo Duno eine Lobrede mit biographischen Angaben zu Joachim Bäldi :", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_56", + "psc_text": "Katenen ist besonders bemerkenswert, weil dieser Kommentar in einigen Passagen wörtliche Übereinstimmungen mit einem der Prologtexte des Eusebius zu den Psalmen aufweist, der in verschiedenen Katenen und sogar Psalterhandschriften ohne Katene überliefert wird, nämlich De ordine psalmorum. Vgl. dazu Cordula Bandt, Eusebius, De ordine psalmorum, in Bandt / Risch / Villani (Hrsg.), Die Prologtexte (wie Anm. 5), 180–217, hier 181–183. Psalm 63 Ein stark gekürztes und leicht umformuliertes Fragment in Dd, das für die Edition ausgewertet wurde. Vgl. 166,28–167,7. Psalm 64 Die Handschriften des Typs XV nach der Klassifikation von Karo / Lietzmann (CPG C 28) wurden für die Edition nicht berücksichtigt, weil sie nur Paraphrasen bieten. Bemerkenswerterweise enthalten sie jedoch zu Ps 64 als einzige Katenenhandschriften eine Paraphrase aus dem Psalmenkommentar des Eusebius: Vgl. 170,10–26. Das Fragment findet sich gleichlautend in den Handschriften Vatikan, BAV, gr. 1422, fol. 116v und Paris, BnF, suppl. gr. 1157, fol. 35v. Mit geringfügigen", + "candidate_score": 0.638741, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_34_36", + "bdc_text": "nicht im VD 16 ) . - Lit. : Tauf- und Ehenbuch der Kirchgemeinde Großmünster 1525-1600 , Zürich StadtA , VIII C 1 , unter 1527 ; Erhard Dürsteler , Stammtafeln zürcherischer Geschlechter , Bd. 1 ( Zürich ZB , Ms E 94 ) , f. 235r. ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_21", + "psc_text": "Ps 1–50, 51–100, 101–150; Typ XI = 2 Bände: Ps 1–75; 76–150), sondern auch im Layout. So ist die dreibändige Ausgabe in ihren ältesten Handschriften in zwei Kolumnen geschrieben, die zweibändige dagegen auch in den ältesten Handschriften in Seitenbreite. Dorival geht davon aus, dass die dreibändige Ausgabe die ältere und die zweibändige sozusagen eine byzantinische Vulgata („comme la vulgate byzantine“) davon ist, vgl. Gilles Dorival, Les Chaînes exégétiques grecques sur les Psaumes I (Leuven 1986) 115#. Zur Identifikation der Palästinischen Katene vgl. Marcel Richard, Les premières chaînes sur le Psautier, in: Bulletin d’information de l’Institut de Recherche et d’Histoire des Textes 5 (1956) 87–98 = ders., Opera minora (Turnhout 1977) Nr. 70. Zur Zuordnung der Handschrift Taur. C II 6 zu CPG C 24 vgl. Maurice Geerard, Clavis Patrum Graecorum IV: Concilia, Catenae, 2. überarbeitete und aktualisierte Aufl. von Jacques Noret (Turnhout 2018) 275–276. Zu den Handschriften der Katene des", + "candidate_score": 0.638326, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_35_37", + "bdc_text": "Tauf- und Ehenbuch der Kirchgemeinde Großmünster 1525-1600 , Zürich StadtA , VIII C 1 , unter 1527 ; Erhard Dürsteler , Stammtafeln zürcherischer Geschlechter , Bd. 1 ( Zürich ZB , Ms E 94 ) , f. 235r. ; Meyer , Locarno 162-164 und passim ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_22", + "psc_text": "Textes 5 (1956) 87–98 = ders., Opera minora (Turnhout 1977) Nr. 70. Zur Zuordnung der Handschrift Taur. C II 6 zu CPG C 24 vgl. Maurice Geerard, Clavis Patrum Graecorum IV: Concilia, Catenae, 2. überarbeitete und aktualisierte Aufl. von Jacques Noret (Turnhout 2018) 275–276. Zu den Handschriften der Katene des Typs XI (Milano, Biblioteca Ambrosiana, F 126 sup.; Wien, ÖNB, theol. gr. 59 und Patmos, Μονὴ τοῦ Ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Θεολόγου, cod. 215) siehe auch die Praefationes in Band II/2 und III; zu den Handschriften des Typs VI, also den anderen Handschriften der B-Gruppe, siehe die Praefatio in Band I. klassifizierten dreibändigen Ausgabe der Ersten Palästinischen Katene handelte, wurde der Handschrift eine Sigle aus der B-Gruppe zugewiesen, in der ansonsten die Handschriften eben dieser Katene zu Ps 1–50 zusammengefasst sind. Nach dem Brand sind nur 76 Fragmente, meist der inneren Kolumnen, erhalten. Die Fragmente wurden aufwändig restauriert und in einen", + "candidate_score": 0.637472, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_34_36", + "bdc_text": "nicht im VD 16 ) . - Lit. : Tauf- und Ehenbuch der Kirchgemeinde Großmünster 1525-1600 , Zürich StadtA , VIII C 1 , unter 1527 ; Erhard Dürsteler , Stammtafeln zürcherischer Geschlechter , Bd. 1 ( Zürich ZB , Ms E 94 ) , f. 235r. ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_16", + "psc_text": "die wörtliche Auszüge dieser Katene enthalten. Um den textkritischen Apparat nicht unnötig aufzublähen, wurden nach eingehender Prüfung einige zunächst aussichtsreiche Sekundärüberlieferungen nicht aufgenommen, denn diese Handschriften enthalten keine relevanten Varianten: Athos, Μονή Βατοπεδίου, 660 (10.–11. Jh., keine Klassifizierung bei Karo / Lietzmann, CPG C 40.1); Wien, ÖNB, Theol. gr. 59 (12.–13. Jh.,Typ VII K/L, CPG C 20); Vatikan, BAV, gr. 754 (10. Jh., Typ XIII bzw. XIX K/L, CPG C 26 bzw. 32); Moskau, GIM, gr. 194 (10.–11. Jh., Typ XIII bzw. IV K/L, CPG C 26 bzw. C 17); Vatikan, BAV, Ottob. gr. 398 (11. Jh., Typ IV K/L, CPG C 17); Vatikan, BAV, Borg. gr. 3 (anno 1665, Typ X K/L, CPG C 23). Die Niketaskatene, die sich für das letzte Drittel des Psalters als wichtige Quelle eusebianischer Fragmente erweist, ist für die Textkritik der im vorliegenden Band enthaltenen Kommentare weitgehend zu vernachlässigen. (Bt) Turin, Biblioteca Nazionale Universitaria,", + "candidate_score": 0.632935, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_30_32", + "bdc_text": "Januar 1527 im Zürcher Großmünster ) war er Schwiegersohn des Großen Rats von Zürich , Jörg Göldli ( gest. 1537/38 ). 1542-1544 Landvogt zu Locarno. 1548-1553 Landmann von Glarus . Im August 1545 veröffentlichte Taddeo Duno eine Lobrede mit biographischen Angaben zu Joachim Bäldi :", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_4", + "psc_text": "jetzigen Umfang der Handschrift der Text in der Kommentierung von Ps 95,2b–3b ab. Weiterhin findet sich auf fol. 1r im unteren Seitenrand ein Hinweis zur Provenienz der Handschrift aus der Großen Lavra auf dem Athos. Vgl. Devreesse (wie Anm. 1). Auf den mir vorliegenden Reproduktionen lese ich unterhalb des Textes von einer weiteren Hand den Vermerk: βίβλιον τοῦ ἀθανασίου(?) δέκατον, was sich auf den Gründer der Großen Lavra, Athanasios den Athoniten, beziehen lässt. Aufgrund ihres sehr schlechten konservatorischen Zustands war es mir nicht möglich, die Handschrift in situ zu konsultieren. Ich benutzte durchgängig einen Mikrofilm und die online zugänglichen Digitalisate des Mikrofilms der BnF. https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/btv1b11004562j. Die Handschrift ist jedoch auf diesen Reproduktionen sehr gut lesbar. Formal ist E sehr klar und übersichtlich strukturiert. Jeder Kommentar trägt im oberen Seitenrand eine Überschrift, die weitgehend mit der entsprechenden eusebianischen Perioché übereinstimmt. Vgl. dazu Cordula Bandt, Eusebius, Periochae, in: Cordula Bandt / Franz", + "candidate_score": 0.63287, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_85", + "bdc_text": "vgl. HBBW XIV 66 , 3 und Anm. 3. 140 , 1 und 9 ) , die Ende Februar/Anfang März 1544 erschienen war , oder noch wahrscheinlicher an die \"Antiquissima fides\" , die im August 1544 zum ersten Mal auf Latein erschien ( s.", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_11", + "psc_text": "pars prior (Paris 2011) 119–120. Für die vorliegende Edition habe ich das online zugängliche Digitalisat des Mikrofilms der BnF benutzt. https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/btv1b10723869s. Der Text trägt auf fol. 133v die mit Sicherheit sekundäre Überschrift τοῦ αὐτοῦ εἰς τὸν ναʹ ψαλμόν:~ Die Parallelüberlieferung durch Xp ist ein besonderer editorischer Glücksfall, da mit ihr der oben erwähnte Textausfall in E geheilt werden kann. Ansonsten sind die Abweichungen zwischen E und Xp nicht groß, bei Varianten ist allerdings meist E der Vorzug zu geben. Gegenüber der Katenenüberlieferung stimmen beide Handschriften in der Regel überein. Eine direkte Abhängigkeit von E schließt sich für Xp schon aufgrund der Zuschreibung an Chrysostomus aus; sie kommt auch nicht infrage aufgrund besserer Varianten in Xp. Siehe den app. crit. zu 1,4; 2,10–11; 8,23 u.ö. Umgekehrt kann natürlich E keinesfalls von Xp abhängig sein, aufgrund der Überlieferung, der Datierung und des in der Regel besseren Textes in E. Henry Savile hat", + "candidate_score": 0.632649, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_34_36", + "bdc_text": "nicht im VD 16 ) . - Lit. : Tauf- und Ehenbuch der Kirchgemeinde Großmünster 1525-1600 , Zürich StadtA , VIII C 1 , unter 1527 ; Erhard Dürsteler , Stammtafeln zürcherischer Geschlechter , Bd. 1 ( Zürich ZB , Ms E 94 ) , f. 235r. ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_22", + "psc_text": "Textes 5 (1956) 87–98 = ders., Opera minora (Turnhout 1977) Nr. 70. Zur Zuordnung der Handschrift Taur. C II 6 zu CPG C 24 vgl. Maurice Geerard, Clavis Patrum Graecorum IV: Concilia, Catenae, 2. überarbeitete und aktualisierte Aufl. von Jacques Noret (Turnhout 2018) 275–276. Zu den Handschriften der Katene des Typs XI (Milano, Biblioteca Ambrosiana, F 126 sup.; Wien, ÖNB, theol. gr. 59 und Patmos, Μονὴ τοῦ Ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Θεολόγου, cod. 215) siehe auch die Praefationes in Band II/2 und III; zu den Handschriften des Typs VI, also den anderen Handschriften der B-Gruppe, siehe die Praefatio in Band I. klassifizierten dreibändigen Ausgabe der Ersten Palästinischen Katene handelte, wurde der Handschrift eine Sigle aus der B-Gruppe zugewiesen, in der ansonsten die Handschriften eben dieser Katene zu Ps 1–50 zusammengefasst sind. Nach dem Brand sind nur 76 Fragmente, meist der inneren Kolumnen, erhalten. Die Fragmente wurden aufwändig restauriert und in einen", + "candidate_score": 0.630215, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_34_36", + "bdc_text": "nicht im VD 16 ) . - Lit. : Tauf- und Ehenbuch der Kirchgemeinde Großmünster 1525-1600 , Zürich StadtA , VIII C 1 , unter 1527 ; Erhard Dürsteler , Stammtafeln zürcherischer Geschlechter , Bd. 1 ( Zürich ZB , Ms E 94 ) , f. 235r. ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_41", + "psc_text": "siehe Dorival, Chaînes I (wie Anm. 18) 232–324. Siehe auch Ekkehard Mühlenberg, Psalmenkommentare aus der Katenenüberlieferung III = PTS 19 (Berlin 1978) 23–25. unter anderem zwei verschiedene Sammlungen von wörtlichen Auszügen aus der Ersten Palästinischen Katene. Bei der Kombination dieser beiden Quellen war der Katenist zwar bemüht, Dopplungen zu vermeiden, dennoch finden sich immer wieder Dubletten, die sich meist in Umfang und Wortlaut unterscheiden. Sofern in der vorliegenden Edition Dubletten ausgewertet wurden, ist dies duch den Zusatz dubl zur Sigle gekennzeichnet. Dabei bezeichnet Cadubl/Cbdubl immer das Exzerpt, das als zweites erscheint. Neben wörtlichen Auszügen enthält diese Katene eine große Zahl von Paraphrasen. Diese wurden grundsätzlich nicht in die vorliegende Edition aufgenommen, da die Dokumentation ihrer Varianten sehr aufwändig ist und keinen textkritischen Wert hat. Die Exzerpte der C-Gruppe sind meist wesentlich stärker gekürzt als in den anderen ausgewerteten Katenenhandschriften. Dennoch handelt es sich durchaus um eine wichtige Quelle, weil sie", + "candidate_score": 0.628838, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_30_32", + "bdc_text": "Januar 1527 im Zürcher Großmünster ) war er Schwiegersohn des Großen Rats von Zürich , Jörg Göldli ( gest. 1537/38 ). 1542-1544 Landvogt zu Locarno. 1548-1553 Landmann von Glarus . Im August 1545 veröffentlichte Taddeo Duno eine Lobrede mit biographischen Angaben zu Joachim Bäldi :", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_3", + "psc_text": "zerstört worden sind. Der Text erscheint in zwei Kolumnen mit jeweils 30 Zeilen. Auf fol. 1r ist oberhalb des Textes von späterer Hand Devreesse (wie Anm. 1) datiert diese Hand ins 14. Jh. eine Inhaltsangabe nachgetragen: Εὐσεβίου (von einer weiteren Hand ü.d.Z. erg.: τοῦ Παμφύλου [sic]) Ἀρειανοῦ ἐξήγησις εἰς τοὺς (korr. aus τὸν) ψαλμοὺς τοῦ Δα(υὶ)δ τοὺς ἀπὸ ναʹ ἕως ρʹου. Das bedeutet, dass der Codex offenbar zum Zeitpunkt dieses Eintrags zwar kein Titelblatt, Vorwort oder Inhaltsverzeichnis mehr enthielt, aber die Kommentare zu Ps 51 bis 100. Durch den Verlust einer unbekannten Zahl von Folia am Ende bricht jedoch im jetzigen Umfang der Handschrift der Text in der Kommentierung von Ps 95,2b–3b ab. Weiterhin findet sich auf fol. 1r im unteren Seitenrand ein Hinweis zur Provenienz der Handschrift aus der Großen Lavra auf dem Athos. Vgl. Devreesse (wie Anm. 1). Auf den mir vorliegenden Reproduktionen lese ich unterhalb des Textes", + "candidate_score": 0.628496, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_48_50", + "bdc_text": "Sein weiteres Schicksal ist unbekannt . Von ihm ist lediglich ein Predigtauszug erhalten. - Lit. : Meyer , Locarno 164. 167-169 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_947", + "psc_text": "μαρτυρίου τέλος, ἄλλος ἄλλως διὰ τὴν εἰς αὐτὸν μαρτυρίαν τὸν δι’ αἵματος ὑπομείνας ἀγῶνα· ὥστ’ εἰρῆσθαι περὶ αὐτῶν· «τίμιος ἐνώπιον Κυρίου ὁ θάνατος τῶν ὁσίων αὐτοῦ.» τούτῳ γὰρ ὅμοιον τυγχάνει καὶ τὸ μετὰ χεῖρας φάσκον· «καὶ ἔντιμον τὸ ὄνομα αὐτῶν ἐνώπιον αὐτοῦ.» Καὶ ζήσεται, καὶ δοθήσεται αὐτῷ ἐκ τοῦ χρυσίου τῆς Ἀραβίας, καὶ προσεύξονται περὶ αὐτοῦ διαπαντός· ὅλην τὴν ἡμέραν εὐλογήσουσιν αὐτόν. ἔσται στήριγμα ἐν τῇ γῇ ἐπ’ ἄκρου τῶν ὁρέων. Δοκεῖ μοι ἐνταῦθα τὸ, «καὶ ζήσεται,» συνᾴδειν τῇ σωτηρίῳ φωνῇ φησάσῃ πρὸς τοὺς αὐτοῦ μαθητάς· «ἰδοὺ ἐγὼ μεθ’ ὑμῶν εἰμι πάσας τὰς ἡμέρας ἕως τῆς συντελείας τοῦ αἰῶνος.» ἵνα γὰρ τὴν παραμονὴν καὶ τὴν παρατείνουσαν εἰς ἄπειρον ζωὴν τοῦ προφητευομένου παραστήσῃ, ἐπήγαγε τὸ, «καὶ ζήσεται.» μακρᾶς γὰρ ἔδει ζωῆς εἰς κατόρθωσιν τῶν εἰρημένων. Εἰ γοῦν ὁ προφητευόμενος κρινεῖ τὸν λαὸν αὐτοῦ ἐν δικαιοσύνῃ, καὶ τοὺς πτωχοὺς αὐτοῦ ἐν κρίσει, καὶ ταπεινοῖ συκοφάντην, καὶ συμπαραμενεῖ τῷ ἡλίῳ, κατακυριεύει τε ἀπὸ", + "candidate_score": 0.628238, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_66_68", + "bdc_text": "Scribo hęc absque fucoVgl . Adagia , 1 , 5 , 52 ( ASD II /1 525f , Nr. 452 ) . et adulatione ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_248", + "psc_text": "ὁ προτεταγμένος τοῦ παρόντος ψαλμὸς οὐκ ἦν, ἀλλὰ στηλογραφία , ὅπερ ἡρμήνευσεν ὁ μὲν Ἀκύλας· ταπεινοῦ τελείου Ἀ , ὁ δὲ Σύμμαχος· τοῦ ταπεινόφρονος καὶ ἀμώμου Σ , οὕτως καὶ ὁ παρὼν λόγος τὴν εἰς ἄκρον πραότητος καὶ ἀνεξικακίας τοῦ Δαυὶδ ἀρετήν, ταπεινοῦ τελείου Ἀ , ταπεινόφρονος καὶ ἀμώμου Σ , εἶθ’ ὥσπερ αἰωνίου μνήμης τὴν ταπεινοφροσύνην ἀξίαν ἀνατίθησι στηλογραφίαν. ἐπὶ ταύτῃ δὲ τῇ ἀρετῇ καὶ Μωσῆς ἐμαρτυρεῖτο· καὶ ὁ σωτὴρ δὲ καὶ κύριος ἡμῶν ἐπὶ ταύτην παρεκάλει λέγων· μάθετε ἀπ’ ἐμοῦ, ὅτι πρᾶός εἰμι καὶ ταπεινὸς τῇ καρδίᾳ . Ἐπεὶ δὲ ἐδεῖτο παραμονῆς καὶ τῆς ἐπὶ μήκιστον φυλακῆς ἡ τοιαύτη ἀρετή ( ὁ γὰρ ὑπομείνας εἰς τέλος, οὗτος σωθήσεται ), διὰ τοῦτο ἐπιγέγραπται· εἰς τὸ τέλος, μὴ διαφθείρῃς · πολλοὶ γὰρ καλῶς ἀρξάμενοι οὐ διήρκεσαν εἰς τέλος . ἀλλὰ τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον τοῦ Δαυὶδ τὴν φυγὴν καὶ τὴν ἐν ἐρημίαις διατριβὴν τήν τε ἐν σπηλαίοις καρτερικωτάτην οἴκησιν ἀποδεχόμενον", + "candidate_score": 0.627007, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_83", + "bdc_text": "a me Apologiam quandam non ita pridem aeditam tuo nomine , Zu denken ist an Bullingers erste Widerlegung des Cochläus ( s.", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_1649", + "psc_text": "μεταξὺ κέχρηται, καὶ ἐπιλέγει· ποῦ ἐστι τὰ ἐλέη σου τὰ ἀρχαῖα, κύριε; μεταβαλὼν τὴν διά νοιαν καὶ ἀνακαλούμενος τὰς πρώτας τοῦ θεοῦ ἐπαγγελίας, τὰς ἐν ἀρχῇ λεχθείσας· ὥστε λόγον ἔχειν τινὰ καὶ τὰ διαψάλματα μεταβολῆς διανοίας ἢ προσώπου ἐναλλαγῆς δι’ αὐτῶν σημαινομένης. τοῦτο δὲ καὶ ἐπὶ πάντων ἐρεῖς τῶν ψαλμῶν ἐν οἷς φέρεται τὸ διάψαλμα· ἢ γὰρ τοῦ προσώπου παρίστησιν ἐναλλαγὴν ἢ τῆς διανοίας· ἔστι δ’ ὅτε καὶ μεταβολὴ τῆς κατὰ τὸ Ἑβραϊκὸν μελῳδίας. ὅ γε μὴν Ἀκύλας οὐδαμοῦ κέχρηται τῷ διαψάλματι· ἀντὶ δὲ τούτου ἐν πᾶσι τοῖς τόποις εἴωθεν ἑρμηνεύειν τὸ, ἀεί. ὅπερ ἐχρῆν ἡμᾶς μὴ ἀγνοεῖν. Τὸ δ’ ἐπισφράγισμα παντὸς τοῦ λόγου τό· εὐλογητὸς κύριος εἰς τὸν αἰῶνα, γένοιτο, γένοιτο, κατὰ μὲν τὸν Ἀκύλαν ἀντὶ τοῦ· γένοιτο, πεπιστωμένως, περιέχει, κατὰ δὲ τὸν Σύμμαχον ὁμοίως τῷ Ἑβραϊκῷ· ἀμὴν καὶ ἀμήν. Ἰουδαίων ἀποβολή πθ Προσευχὴ τῷ Μωσῇ. Κύριε, καταφυγὴ ἐγενήθης ἡμῖν ἐν γενεᾷ καὶ γενεᾷ· πρὸ τοῦ ὄρη ἑδρασθῆναι καὶ", + "candidate_score": 0.62606, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_97_99", + "bdc_text": "Fridolinus Fonteius . [ Adresse auf der Rückseite : ]", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_29", + "psc_text": "(Leuven 1989) 44–57. Im Gegensatz zu anderen Katenen ordnet die Katene von G die Exzerpte nicht zwingend nach den darin kommentierten Psalmenversen, sondern oftmals sind mehrere Exzerpte ein und desselben Autors zu nacheinanderfolgenden Psalmversen aneinandergereiht. Der Name des Autors wird jeweils am Beginn des Fließtextes in roter Tinte angeben. Über den Zeilen sowohl der Randkatene als auch des Mittelteils erscheinen, ebenfalls in roter Tinte, griechische Zahlen als Verweiszeichen. Die Zählung dieser Zahlen beginnt mit jedem Psalm neu, und in der Regel erscheinen dieselben Verweiszahlen im Mittelteil und am Rand. Da jedoch, wie erwähnt, der Mittelteil nicht den Text der Psalmen enthält, ist davon auszugehen, dass die Verweiszahlen sich auf einen anderen Codex beziehen, in dem die Psalmentexte enthalten und entsprechend nummeriert waren. Während ich die meiste Zeit meiner Editionsarbeit mit dem gut lesbaren Mikrofilm der Handschrift und einem Digitalisat davon arbeitete, ist die Handschrift nunmehr in hervorragenden Farbbildern online zugänglich.", + "candidate_score": 0.624044, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_87_89", + "bdc_text": "quae vero me hactenus latuit . Si in lucem te autore est aedita , fac me certiorem . Preterea , quo pacto nostrę res Glarianę apud nos sese habeant , puto tibi non ignotum .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_1830", + "psc_text": "Ἡ κατὰ τὸ διάψαλμα διαστολὴ πλείστην καὶ τῆς διανοίας ἐποιήσατο μεταβολήν. ὡς γὰρ συμπληρωθέντος τοῦ προτέρου λόγου ἀφ’ ἑτέρας ἀρχῆς φησιν· τίς ἀναστήσεταί μοι ἐπὶ πονηρευομένους; Μεμαθήκαμεν γάρ, φησίν, ἀπὸ τῆς τοῦ θείου πνεύματος διδασκαλίας, ὅτι θεὸς ἐκδικήσεών ἐστι κύριος, καὶ ὅτι ἀποδώσει ἀνταπόδοσιν τοῖς ὑπερηφάνοις, καὶ ὅτι ὀρυγήσεται τῷ ἁμαρτωλῷ βόθρος, καὶ ὅτι οὐκ ἀπώσεται τὸν λαὸν αὐτοῦ οὐδὲ τὴν κληρονομίαν αὐτοῦ καταλείψει· ἀλλ’ ἐπὶ τέλει τῶν πραγμάτων, ἐπὰν ἐπιστρέψῃ ὁ λαὸς εἰς κρίσιν, ἀποδώσει ἑκάστῳ κατὰ τὰ ἔργα αὐτοῦ, καὶ ὡς δεξιοὶ στήσονται πλησίον τῆς αὐτοῦ δικαιοσύνης πάντες οἱ εὐθεῖς τῇ καρδίᾳ σὺν αὐτῷ τῷ κυρίῳ τὰς διατριβὰς ἐν τῇ βασιλείᾳ τῶν οὐρανῶν ποιησόμενοι καὶ πᾶσαν αὐτῶν τὴν ζωὴν αὐτῷ παραστησόμενοι. Τούτοις μὲν οὖν ἐπίστευσα, καὶ πιστεύσας παρεκλήθην. ἀλλὰ τέως κατὰ τὸν ἐνεστῶτα καιρόν· τίς ὑπὲρ ἐμοῦ στήσεται κατὰ τῶν πονηρευομένων; ἢ τίς ἔκδικος συμπαραστήσεταί μοι ἐπὶ τοὺς ἐργαζομένους τὴν ἀνομίαν; ἀλλὰ γὰρ εἴποιμ’ ἂν ὁμολογῶν τἀληθῆ μηδένα", + "candidate_score": 0.623719, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_97_99", + "bdc_text": "Fridolinus Fonteius . [ Adresse auf der Rückseite : ]", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_1", + "psc_text": "diesem Band entnommen. Die handschriftliche Überlieferung Die Kommentare des Eusebius zu Ps 51–71 werden in direkter Tradition im Codex Coislin 44 (Sigle E) überliefert, der Kommentar zu Ps 51 außerdem mit Zuschreibung an Johannes Chrysostomus im Codex Paris. gr. 655 (Sigle Xp). Neben der direkten Überlieferung wurde die Katenentradition ausgewertet. Handschriften der direkten Überlieferung (E) Paris, Bibliothèque nationale de France, Coislin 44 (10. Jh.) Die technischen Angaben im Folgenden sind weitgehend übernommen aus: Robert Devreesse, Catalogue des manuscrits grecs II: Le fonds Coislin (Paris 1945) 39. Die Pergamenthandschrift umfasst 429 Folia, welche in der rechten oberen Ecke des Rectos mit arabischen Zahlen nummeriert sind. Fünf Seitenzahlen sind zweimal vergeben, im vorliegenden Band betrifft das fol. 122a (Kommentar zu Ps 65). Bis auf die erste und die letzte Lage (5 bzw. 6 Folia) sind die Quaternionen vollständig. Durch den Textverlust aus der ersten Lage sind offenbar 2 Folia vor dem eigentlichen", + "candidate_score": 0.622746, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_83", + "bdc_text": "a me Apologiam quandam non ita pridem aeditam tuo nomine , Zu denken ist an Bullingers erste Widerlegung des Cochläus ( s.", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_447", + "psc_text": "ἐν δίψει ἐν διαψεύσματι ὁ Ἀκύλας, ὁ δὲ Σύμμαχος ἐν ψεύσματι, ἡ δὲ πέμπτη ἔκδοσις ἐν ψεύδει καὶ πάλιν ἑτέρα ἔκδοσις ἐν δόλῳ ἡρμήνευσαν. εἰκὸς οὖν καὶ ἐν τῇ καθ’ ἡμᾶς ἀναγνώσει κεῖσθαι μὲν πρότερον τὸ ἐν ψεύδει, ἵν’ ᾖ τὸ λεγόμενον· ἔδραμον ἐν ψεύδει, τουτέστιν οἱ ἐχθροί μου καὶ οἱ ἐπιβουλεύοντες οὐ σὺν ἀληθείᾳ τὸν κατ’ ἐμοῦ δρόμον καὶ τὴν κατ’ ἐμοῦ σπουδὴν ἐποιοῦντο, ὅλους δὲ ἑαυτοὺς τῷ ψεύδει παραδόντες. σφάλμα δὲ γραφικὸν γεγονέναι ἐν τοῖς μετὰ ταῦτα συνέβη χρόνοις, ὥστε ἀντὶ τοῦ ἐν ψεύδει ἐν δίψει γραφῆναι. πῶς δὲ ψευδόμενοι οἱ ἐπιβουλεύοντες ἔδραμον, διερμηνεύει λέγων ἑξῆς· Τῷ στόματι αὐτῶν εὐλογοῦσαν καὶ τῇ καρδίᾳ αὐτῶν κατηρῶντο. Ἀπατῶντες γὰρ λόγοις γλυκέσιν ἐχρῶντο πρὸς τὸ καθελκῦσαί με καὶ καταβαλεῖν τῆς παρὰ τῷ θεῷ στάσεως· διὸ εὐλογεῖν ἐδόκουν καὶ ἐπαινεῖν με καὶ ἀποδέχεσθαι εἰς πρόσωπον· τὰ δὲ τῆς διανοίας αὐτῶν πεπλήρωτο καταρῶν, δι’ ὧν τὴν τιμήν μου ἐβουλεύσαντο ἀπώσασθαι καὶ κατάρᾳ με", + "candidate_score": 0.621085, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_55", + "bdc_text": "Nuova Rivista Storica 57 , 1973 , 410-423 ( auch in :", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_44", + "psc_text": "(Hrsg.), Research on Psalter Catenae (wie Anm. 38) 61–92. Es ist also davon auszugehen, dass Niketas für seine Kommentare zu Ps 51–71 nicht die eusebianischen Kommentare in direkter Tradition, sondern lediglich Katenenmaterial benutzt hat. Aus diesem Grund wurde die Niketaskatene nur an den Stellen aufgenommen, wo sie textkritisch relevant ist. Aus ihrer umfangreichen Überlieferung Vgl. dazu Dorival, Les Chaînes exégétiques grecques sur les Psaumes III (Leuven 1992) 492–565, eine Übersicht findet sich ebd. 513. wurden dafür folgende zwei sehr alte Handschriften ausgewertet: (Na) Al-Iskandariyya (Alexandria), Βιβλιοθήκη τοῦ Πατριαρχείου, cod. 11 Der Pergamentcodex von 544 Folia aus dem 12. Jh. enthält die Katene zu Ps 1–76. Zu dieser Handschrift vgl. Dorival, Chaînes III (wie Anm. 41) 496–497 und die online zugänglichen Aufzeichnungen von Marcel Richard, die im IRHT verwahrt werden: https://ideal.irht.cnrs.fr/document/818960. Bei meiner Arbeit habe ich das Digitalisat eines Mikrofilms dieser Handschrift benutzt, im dem jedoch einige Folia nicht enthalten sind.", + "candidate_score": 0.620398, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_97_99", + "bdc_text": "Fridolinus Fonteius . [ Adresse auf der Rückseite : ]", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_0", + "psc_text": "Vorbemerkung der Online-Edition Bei dem hier dargebotenen Text des eusebianischen Psalmenkommentars handelt es sich um einen vorläufigen Lesetext der in Arbeit befindlichen kritischen Edition, der aus den mit dem Classical Text Editor erstellten Dateien konvertiert wurde. Soweit vorhanden, sind die Apparate (Bezeugung und Varianten) daher (vorerst) nicht für die Anzeige im PTA optimiert, da größtenteils die Bezeugung des Lemmas fehlt. Für Ps 51–71 greift die vorliegende Online-Fassung auf die als „Eusebius von Caesarea Werke Band X: Der Psalmenkommentar. Teil 2,1: Die Kommentare zu Psalm 51­–71. Herausgegeben von Cordula Bandt, GCS.NF 30, Berlin/Boston 2024“ publizierte Druckfassung zurück. Die folgende Praefatio ist diesem Band entnommen. Die handschriftliche Überlieferung Die Kommentare des Eusebius zu Ps 51–71 werden in direkter Tradition im Codex Coislin 44 (Sigle E) überliefert, der Kommentar zu Ps 51 außerdem mit Zuschreibung an Johannes Chrysostomus im Codex Paris. gr. 655 (Sigle Xp). Neben der direkten Überlieferung wurde die Katenentradition ausgewertet.", + "candidate_score": 0.620139, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_29_31", + "bdc_text": "Durch seine erste Ehe mit Elsbeth Göldli ( am 29 . Januar 1527 im Zürcher Großmünster ) war er Schwiegersohn des Großen Rats von Zürich , Jörg Göldli ( gest. 1537/38 ). 1542-1544 Landvogt zu Locarno. 1548-1553 Landmann von Glarus .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_481", + "psc_text": "δὲ τῆς ἄνω ἐλπίδος γενόμενος ἐκείνης τυχεῖν εὔχεται ἐλέῳ θεοῦ χορηγουμένης. οὐ γὰρ δὴ κατὰ ὀφειλὴν οὐδὲ κατ’ ἀξίαν τῆς ἑαυτοῦ δικαιοσύνης τεύξεταί τις τῶν ἐπουρανίων· διόπερ ἀλλαχοῦ που εἴρηται· τί γάρ μοι ὑπάρχει ἐν τῷ οὐρανῷ; τὸ δὲ πᾶν ἐλέῳ θεοῦ καὶ φιλανθρωπίᾳ δωρεῖται τοῖς σμικρὰ κατωρθωκόσι τὰ μεγάλα χαριζομένου. ὃ δὴ σημαίνει ὁ παρὼν λόγος φάσκων· ὅτι κρεῖσσον τὸ ἔλεός σου ὑπὲρ ζωάς. Κἂν γὰρ μακρόβιος καὶ μακροχρόνιος ἐπὶ τοῦ παρόντος γένηταί τις, ὥσπερ πολλὰς ζωὰς ἐν πολλαῖς ἐτῶν περιόδοις κτησάμενος, ἀλλ’ οὐδέν ἐστι ταῦτα συγκρινόμενα πρὸς τὸ ἔλεος τοῦ θεοῦ τὸ τῆς αἰωνίου ζωῆς καὶ τῶν ἐπουρανίων ἀγαθῶν αἴτιον. διόπερ καὶ τῷ σῷ ἐλέῳ ἐπιθαρσήσας πᾶσάν μου τὴν παροῦσαν ζωήν σοι ἀναθήσω ὥσπερ τινὰ τίμια ἀναθήματα καὶ πολυτελῆ κειμήλια τὰ μέλη μου καὶ τὰ αἰσθητήρια τῇ σῇ ἀφορίσας λειτουργίᾳ. διὸ τὰ μὲν χείλη μου οὐδὲν ἕτερον λαλήσει, ἁγνεύσει δὲ καὶ καθαρὰ φυλαχθήσεται εἰς τὸ σχολάζειν τοῖς σοῖς", + "candidate_score": 0.613104, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_72", + "bdc_text": "Eciam tua singularis modestia nihil minus pati solet quam laudes eciam modestissimas Von \"Scribo haae\" bis \"modestissimas \" liegt ein fast wortgetreues Zitat aus Erasmus ' Widmungsepistel an William Blount vor , die Erasmus seinen Adagia ab 1508 voranstellte :", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_248", + "psc_text": "ὁ προτεταγμένος τοῦ παρόντος ψαλμὸς οὐκ ἦν, ἀλλὰ στηλογραφία , ὅπερ ἡρμήνευσεν ὁ μὲν Ἀκύλας· ταπεινοῦ τελείου Ἀ , ὁ δὲ Σύμμαχος· τοῦ ταπεινόφρονος καὶ ἀμώμου Σ , οὕτως καὶ ὁ παρὼν λόγος τὴν εἰς ἄκρον πραότητος καὶ ἀνεξικακίας τοῦ Δαυὶδ ἀρετήν, ταπεινοῦ τελείου Ἀ , ταπεινόφρονος καὶ ἀμώμου Σ , εἶθ’ ὥσπερ αἰωνίου μνήμης τὴν ταπεινοφροσύνην ἀξίαν ἀνατίθησι στηλογραφίαν. ἐπὶ ταύτῃ δὲ τῇ ἀρετῇ καὶ Μωσῆς ἐμαρτυρεῖτο· καὶ ὁ σωτὴρ δὲ καὶ κύριος ἡμῶν ἐπὶ ταύτην παρεκάλει λέγων· μάθετε ἀπ’ ἐμοῦ, ὅτι πρᾶός εἰμι καὶ ταπεινὸς τῇ καρδίᾳ . Ἐπεὶ δὲ ἐδεῖτο παραμονῆς καὶ τῆς ἐπὶ μήκιστον φυλακῆς ἡ τοιαύτη ἀρετή ( ὁ γὰρ ὑπομείνας εἰς τέλος, οὗτος σωθήσεται ), διὰ τοῦτο ἐπιγέγραπται· εἰς τὸ τέλος, μὴ διαφθείρῃς · πολλοὶ γὰρ καλῶς ἀρξάμενοι οὐ διήρκεσαν εἰς τέλος . ἀλλὰ τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον τοῦ Δαυὶδ τὴν φυγὴν καὶ τὴν ἐν ἐρημίαις διατριβὴν τήν τε ἐν σπηλαίοις καρτερικωτάτην οἴκησιν ἀποδεχόμενον", + "candidate_score": 0.612615, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_89", + "bdc_text": "Preterea , quo pacto nostrę res Glarianę apud nos sese habeant , puto tibi non ignotum .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_805", + "psc_text": "σκοτισθήτωσαν οἱ ὀφθαλμοὶ αὐτῶν τοῦ μὴ βλέπειν καὶ τὸν νῶτον αὐτῶν διὰ παντὸς σύγκαμψον. ἔκχεον ἐπ’ αὐτοὺς τὴν ὀργήν σου, καὶ ὁ θυμὸς τῆς ὀργῆς σου καταλάβοι αὐτούς· γενηθήτω ἡ ἔπαυλις αὐτῶν ἠρημωμένη· καὶ ἐν τοῖς σκηνώμασιν αὐτῶν μὴ ἔστω ὁ κατοικῶν. Ὥσπερ κατά τινα συνήθειαν, τὰ μέλλοντα ὡς παρῳχηκότα προφέρεσθαι εἴωθεν ἡ γραφή· ἀρτίως γοῦν ἔλεγε τό· ἔδωκαν εἰς τὸ βρῶμά μου χολήν, ἀντὶ τοῦ· δώσουσι, καὶ εἰς τὴν δίψαν μου ἐπότισάν με ὄξος, ἀντὶ τοῦ· ποτίσουσι. Καὶ ἀλλαχοῦ δὲ ὁμοίως εἴρηται· διεμερίσαντο τὰ ἱμάτιά μου ἑαυτοῖς, καὶ ἐπὶ τὸν ἱματισμόν μου ἔβαλον κλῆρον· καὶ πάλιν· παρέστησαν οἱ βασιλεῖς τῆς γῆς, καὶ οἱ ἄρχοντες συνήχθησαν ἐπὶ τὸ αὐτὸ, κατὰ τοῦ κυρίου καὶ κατὰ τοῦ Χριστοῦ αὐτοῦ. ὁμοίως γὰρ καὶ ταῦτα μέλλοντα γίγνεσθαι ὡς ἤδη παρῳχηκότα προανεφωνεῖτο. οὕτως καὶ ὅσα νομίζεται προστακτικῶς ἢ εὐκτικῶς λέγεσθαι, καὶ ταῦτα προφητικῷ τρόπῳ προαγορευτικῶς ἐξακούεται· οἷά ἐστι τὰ μετὰ χεῖρας. Τὸ γὰρ, γενηθήτω ἡ", + "candidate_score": 0.602155, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 5, + "cf_id": "cf011", + "work_id": "pta0003.pta007.pta-grc1", + "max_score": 0.688615, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_24_26", + "bdc_text": "BZD C 335 ) zu denken . Im Fall von Erasmus kommen hier aus sprachlichen Gründen kaum die deutschen Paraphrasen-Übersetzungen die in Zürich erschienen waren ( 1542 ; BZD C 307 ) , in Frage . Vielmehr ist an Basler Nachdrucke der Paraphrasen zu denken , wie z.B . an die 1540 und 1541 erschienenen zwei Bände mit allen Erasmus-Paraphrasen zum Neuen Testament ( VD 16 E 3361. E 3363 ) . Lucarnumnach Locarno .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_56", + "psc_text": "so fehlt in Gaisfords Ausgabe S. 27/28 § 28, S. 47 kommt zweimal § 25 vor, S. 49—62 steht ἐξ 1955 statt 29—65 (d. h. noch richtiger 30—66), S, 74/75 kommt zweimal § 13 vor, S. 221/222 zählt §§ 6—9 statt 9—12! und die Hervorhebung der Marcellfragmente durch besondern Druck erhöhen die Brauchbarkeit der Ausgabe. Die lateinische Übersetzung ist allerdings einfach nach Montagu wieder ab- gedruckt. Aber die Gaisfordsche Ausgabe kann doch nicht für abschließend angesehn werden. Einmal nämlich hat sie den Codex Venetus nicht völlig ausgenutzt; vielleicht z. Τ. nicht durch Schuld der Collation, sondern durch eigentümliche Mißgriffe bei ihrer Benutzung durch den Herausgeber. Z. B. gehörte Anm. r S. 12 (Gaisfords) nicht zu Z. sondern zu Z. 7; Anm. r S. 25 nicht zu Z. 3, sondern zu Z. 4; Anm. q S. 55 zu Z. 15, nicht Z. 11; Anm. r S. 102 zu S. 103, 2;", + "candidate_score": 0.688615, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_23_25", + "bdc_text": "BZD C 273 - neu aufgelegt 1544 ; BZD C 335 ) zu denken . Im Fall von Erasmus kommen hier aus sprachlichen Gründen kaum die deutschen Paraphrasen-Übersetzungen die in Zürich erschienen waren ( 1542 ; BZD C 307 ) , in Frage . Vielmehr ist an Basler Nachdrucke der Paraphrasen zu denken , wie z.B . an die 1540 und 1541 erschienenen zwei Bände mit allen Erasmus-Paraphrasen zum Neuen Testament ( VD 16 E 3361. E 3363 ) .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_56", + "psc_text": "so fehlt in Gaisfords Ausgabe S. 27/28 § 28, S. 47 kommt zweimal § 25 vor, S. 49—62 steht ἐξ 1955 statt 29—65 (d. h. noch richtiger 30—66), S, 74/75 kommt zweimal § 13 vor, S. 221/222 zählt §§ 6—9 statt 9—12! und die Hervorhebung der Marcellfragmente durch besondern Druck erhöhen die Brauchbarkeit der Ausgabe. Die lateinische Übersetzung ist allerdings einfach nach Montagu wieder ab- gedruckt. Aber die Gaisfordsche Ausgabe kann doch nicht für abschließend angesehn werden. Einmal nämlich hat sie den Codex Venetus nicht völlig ausgenutzt; vielleicht z. Τ. nicht durch Schuld der Collation, sondern durch eigentümliche Mißgriffe bei ihrer Benutzung durch den Herausgeber. Z. B. gehörte Anm. r S. 12 (Gaisfords) nicht zu Z. sondern zu Z. 7; Anm. r S. 25 nicht zu Z. 3, sondern zu Z. 4; Anm. q S. 55 zu Z. 15, nicht Z. 11; Anm. r S. 102 zu S. 103, 2;", + "candidate_score": 0.686319, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_24_26", + "bdc_text": "BZD C 335 ) zu denken . Im Fall von Erasmus kommen hier aus sprachlichen Gründen kaum die deutschen Paraphrasen-Übersetzungen die in Zürich erschienen waren ( 1542 ; BZD C 307 ) , in Frage . Vielmehr ist an Basler Nachdrucke der Paraphrasen zu denken , wie z.B . an die 1540 und 1541 erschienenen zwei Bände mit allen Erasmus-Paraphrasen zum Neuen Testament ( VD 16 E 3361. E 3363 ) . Lucarnumnach Locarno .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_50", + "psc_text": "Pamphilii Caesareae Palaestinae episcopi, de demonstratione evangelica libri decem. quibus accessere nondum bactenus editi nee visi contra Marcelum Ancyrae episcopum libri duo: de ecclesiastica theologia tres. omnia studio R. Μ. latine facta, notis illustrata: et indicibus loco suo necessariis locupletata. Parisiis 1628., in dem sie »mit leidlicher Sorgfalt in Bezug auf den Text, mit schlechter, ungleichmäßiger lateinischer Übersetzung, aber mit gelehrten Anmerkungen von Richard Montagu (Mo) herausgegeben wurdenZahn a. a. Ο. S. 2. Die Schreibung des Namens Montacutius schwankt nach Allibones Dictionary of English literature II s. v. zwischen Montagu, Montague und Mountagu. Die Gelehrsamkeit M.’s versagt selten, wie in der Note zu p. 37, c 7 »ἐγὼ ἐκ τοῦ πατρὸς ἐξῆλθον καὶ ἥκω] hoc ubi dictum sit a servatore, nescio etc.««. Jedenfalls war es vor allem ein nicht gewöhnliches Maß von philologischer Begabung, was Montagu zur Herstellung eines leidlichen Textes befähigte. Denn seine handschriftlichen Mittel waren durchaus nicht hervorragend.", + "candidate_score": 0.68474, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_17", + "bdc_text": "BZD C 261 - neu aufgelegt 1539 und 1544 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_55", + "psc_text": "Montaguschen Ausgabe. Eine neue Ausgabe des ganzen Textes erschien erst wieder im Jahre 1852, und zwar von Thomas Gaisford (Ga)Vgl. oben S. XVI, Anm. 1.. Dieser stützte sich, in richtiger Erkenntnis der Sachlage, allein, oder doch so gut wie allein, auf die venezianische Handschrift, von der er eine Collation Th. Heyses besaßVgl. a. a. Ο. p. III und die Anmerkungen auf S. 105 — 107 usw. in Gaisfords Ausgabe.. Er hat infolge dessen unter Benutzung von Vorschlägen Montagus und Rettbergs und Hinzufügung einiger eigener Emendatiouen einen wesentlich besseren Text liefern können. Eine ParagrapheneinteilungLeider ist sie etwas flüchtig gemacht oder corrigiert; so fehlt in Gaisfords Ausgabe S. 27/28 § 28, S. 47 kommt zweimal § 25 vor, S. 49—62 steht ἐξ 1955 statt 29—65 (d. h. noch richtiger 30—66), S, 74/75 kommt zweimal § 13 vor, S. 221/222 zählt §§ 6—9 statt 9—12! und die Hervorhebung der Marcellfragmente durch besondern Druck", + "candidate_score": 0.681333, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_23_25", + "bdc_text": "BZD C 273 - neu aufgelegt 1544 ; BZD C 335 ) zu denken . Im Fall von Erasmus kommen hier aus sprachlichen Gründen kaum die deutschen Paraphrasen-Übersetzungen die in Zürich erschienen waren ( 1542 ; BZD C 307 ) , in Frage . Vielmehr ist an Basler Nachdrucke der Paraphrasen zu denken , wie z.B . an die 1540 und 1541 erschienenen zwei Bände mit allen Erasmus-Paraphrasen zum Neuen Testament ( VD 16 E 3361. E 3363 ) .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_50", + "psc_text": "Pamphilii Caesareae Palaestinae episcopi, de demonstratione evangelica libri decem. quibus accessere nondum bactenus editi nee visi contra Marcelum Ancyrae episcopum libri duo: de ecclesiastica theologia tres. omnia studio R. Μ. latine facta, notis illustrata: et indicibus loco suo necessariis locupletata. Parisiis 1628., in dem sie »mit leidlicher Sorgfalt in Bezug auf den Text, mit schlechter, ungleichmäßiger lateinischer Übersetzung, aber mit gelehrten Anmerkungen von Richard Montagu (Mo) herausgegeben wurdenZahn a. a. Ο. S. 2. Die Schreibung des Namens Montacutius schwankt nach Allibones Dictionary of English literature II s. v. zwischen Montagu, Montague und Mountagu. Die Gelehrsamkeit M.’s versagt selten, wie in der Note zu p. 37, c 7 »ἐγὼ ἐκ τοῦ πατρὸς ἐξῆλθον καὶ ἥκω] hoc ubi dictum sit a servatore, nescio etc.««. Jedenfalls war es vor allem ein nicht gewöhnliches Maß von philologischer Begabung, was Montagu zur Herstellung eines leidlichen Textes befähigte. Denn seine handschriftlichen Mittel waren durchaus nicht hervorragend.", + "candidate_score": 0.681082, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_24_26", + "bdc_text": "BZD C 335 ) zu denken . Im Fall von Erasmus kommen hier aus sprachlichen Gründen kaum die deutschen Paraphrasen-Übersetzungen die in Zürich erschienen waren ( 1542 ; BZD C 307 ) , in Frage . Vielmehr ist an Basler Nachdrucke der Paraphrasen zu denken , wie z.B . an die 1540 und 1541 erschienenen zwei Bände mit allen Erasmus-Paraphrasen zum Neuen Testament ( VD 16 E 3361. E 3363 ) . Lucarnumnach Locarno .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_54", + "psc_text": "3), der andere von den beiden in Oxford schon damals vorhandenen (vgl. zu p. 110 a 10). Nach dem oben über die Handschriften Gesagten ist aber klar, daß sein Text ein durchaus befriedigender selbst dann nicht geworden wäre, wenn der Druck sorgfältiger corrigiert, die Bibelstellen und Marcellfragmente reinlicher herausgestellt wären. Dennoch begnügte man sich lange mit Montagus TextEin schlechter Nachdruck existiert von 1688, vgl. Fabricius-Harles a. a. Ο VII, 394, Zahn a. a. Ο. S. 2, Anm. 3., und einzig Christian Heinrich Georg Rettberg (Re) lieferte in seinen MarcellianaGottingae 1794. schätzenswerte Beiträge zur Textkritik, wenn auch nur auf Grund der Montaguschen Ausgabe. Eine neue Ausgabe des ganzen Textes erschien erst wieder im Jahre 1852, und zwar von Thomas Gaisford (Ga)Vgl. oben S. XVI, Anm. 1.. Dieser stützte sich, in richtiger Erkenntnis der Sachlage, allein, oder doch so gut wie allein, auf die venezianische Handschrift, von der er eine Collation Th.", + "candidate_score": 0.680214, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_23_25", + "bdc_text": "BZD C 273 - neu aufgelegt 1544 ; BZD C 335 ) zu denken . Im Fall von Erasmus kommen hier aus sprachlichen Gründen kaum die deutschen Paraphrasen-Übersetzungen die in Zürich erschienen waren ( 1542 ; BZD C 307 ) , in Frage . Vielmehr ist an Basler Nachdrucke der Paraphrasen zu denken , wie z.B . an die 1540 und 1541 erschienenen zwei Bände mit allen Erasmus-Paraphrasen zum Neuen Testament ( VD 16 E 3361. E 3363 ) .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_54", + "psc_text": "3), der andere von den beiden in Oxford schon damals vorhandenen (vgl. zu p. 110 a 10). Nach dem oben über die Handschriften Gesagten ist aber klar, daß sein Text ein durchaus befriedigender selbst dann nicht geworden wäre, wenn der Druck sorgfältiger corrigiert, die Bibelstellen und Marcellfragmente reinlicher herausgestellt wären. Dennoch begnügte man sich lange mit Montagus TextEin schlechter Nachdruck existiert von 1688, vgl. Fabricius-Harles a. a. Ο VII, 394, Zahn a. a. Ο. S. 2, Anm. 3., und einzig Christian Heinrich Georg Rettberg (Re) lieferte in seinen MarcellianaGottingae 1794. schätzenswerte Beiträge zur Textkritik, wenn auch nur auf Grund der Montaguschen Ausgabe. Eine neue Ausgabe des ganzen Textes erschien erst wieder im Jahre 1852, und zwar von Thomas Gaisford (Ga)Vgl. oben S. XVI, Anm. 1.. Dieser stützte sich, in richtiger Erkenntnis der Sachlage, allein, oder doch so gut wie allein, auf die venezianische Handschrift, von der er eine Collation Th.", + "candidate_score": 0.677794, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_25_27", + "bdc_text": "BZD C 307 ) , in Frage . Vielmehr ist an Basler Nachdrucke der Paraphrasen zu denken , wie z.B . an die 1540 und 1541 erschienenen zwei Bände mit allen Erasmus-Paraphrasen zum Neuen Testament ( VD 16 E 3361. E 3363 ) . Lucarnumnach Locarno . per praefectum BeldiJoachim Bäldi ( Beldi ) , gest. 2 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_56", + "psc_text": "so fehlt in Gaisfords Ausgabe S. 27/28 § 28, S. 47 kommt zweimal § 25 vor, S. 49—62 steht ἐξ 1955 statt 29—65 (d. h. noch richtiger 30—66), S, 74/75 kommt zweimal § 13 vor, S. 221/222 zählt §§ 6—9 statt 9—12! und die Hervorhebung der Marcellfragmente durch besondern Druck erhöhen die Brauchbarkeit der Ausgabe. Die lateinische Übersetzung ist allerdings einfach nach Montagu wieder ab- gedruckt. Aber die Gaisfordsche Ausgabe kann doch nicht für abschließend angesehn werden. Einmal nämlich hat sie den Codex Venetus nicht völlig ausgenutzt; vielleicht z. Τ. nicht durch Schuld der Collation, sondern durch eigentümliche Mißgriffe bei ihrer Benutzung durch den Herausgeber. Z. B. gehörte Anm. r S. 12 (Gaisfords) nicht zu Z. sondern zu Z. 7; Anm. r S. 25 nicht zu Z. 3, sondern zu Z. 4; Anm. q S. 55 zu Z. 15, nicht Z. 11; Anm. r S. 102 zu S. 103, 2;", + "candidate_score": 0.676, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_25_27", + "bdc_text": "BZD C 307 ) , in Frage . Vielmehr ist an Basler Nachdrucke der Paraphrasen zu denken , wie z.B . an die 1540 und 1541 erschienenen zwei Bände mit allen Erasmus-Paraphrasen zum Neuen Testament ( VD 16 E 3361. E 3363 ) . Lucarnumnach Locarno . per praefectum BeldiJoachim Bäldi ( Beldi ) , gest. 2 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_32", + "psc_text": "in Roeskri Bibl. PP. Τ. V. p. 282sq.]« besaß einst Thomas GaleVgl. Fabricius-Harles, Bibliotheca graeca VIl, 395 u. Catal. codd. Angliae et Hibern. II p. 186 Nr. 5888.. Dies ist wahrscheinlich der jetzige cod. Cantabrigiensis Trinity College O. 4. 41, enthaltend neben dem 1613 von Petrus Goldmannus Scotus in der Bodleiana abgeschriebenen Adamantius auch die beiden Eusebiusschriften mit dem Datum »Prid. non. Mart. 1695 (nach einer Mitteilung von Swete). In bezug auf den Adamantius ist die Handschrift erwiesenermaßen nur eine Copie des Bodleianus Ε. 1. 11Vgl. van de Sande Bakhuyzen a. a. Ο. S. XXXVI f.. Verschollen ist eine siebente Handschrift, die sich einst in der Bibliothek des kaiserlichen Gesandten in Venedig Don Diego Hurtado de Mendoza daselbst befand und an erster Stelle die 5 Bücher Eusebius gegen Marcell enthalten zu haben scheintVgl. C. Gesner in der Bibliotheca universalis 1545; Graux, Essai sur les origines du fonds grec de l’Escurial.", + "candidate_score": 0.674523, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_15", + "bdc_text": "BZD C 219 - neu aufgelegt 1535 und 1540 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_55", + "psc_text": "Montaguschen Ausgabe. Eine neue Ausgabe des ganzen Textes erschien erst wieder im Jahre 1852, und zwar von Thomas Gaisford (Ga)Vgl. oben S. XVI, Anm. 1.. Dieser stützte sich, in richtiger Erkenntnis der Sachlage, allein, oder doch so gut wie allein, auf die venezianische Handschrift, von der er eine Collation Th. Heyses besaßVgl. a. a. Ο. p. III und die Anmerkungen auf S. 105 — 107 usw. in Gaisfords Ausgabe.. Er hat infolge dessen unter Benutzung von Vorschlägen Montagus und Rettbergs und Hinzufügung einiger eigener Emendatiouen einen wesentlich besseren Text liefern können. Eine ParagrapheneinteilungLeider ist sie etwas flüchtig gemacht oder corrigiert; so fehlt in Gaisfords Ausgabe S. 27/28 § 28, S. 47 kommt zweimal § 25 vor, S. 49—62 steht ἐξ 1955 statt 29—65 (d. h. noch richtiger 30—66), S, 74/75 kommt zweimal § 13 vor, S. 221/222 zählt §§ 6—9 statt 9—12! und die Hervorhebung der Marcellfragmente durch besondern Druck", + "candidate_score": 0.673849, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_25_27", + "bdc_text": "BZD C 307 ) , in Frage . Vielmehr ist an Basler Nachdrucke der Paraphrasen zu denken , wie z.B . an die 1540 und 1541 erschienenen zwei Bände mit allen Erasmus-Paraphrasen zum Neuen Testament ( VD 16 E 3361. E 3363 ) . Lucarnumnach Locarno . per praefectum BeldiJoachim Bäldi ( Beldi ) , gest. 2 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_54", + "psc_text": "3), der andere von den beiden in Oxford schon damals vorhandenen (vgl. zu p. 110 a 10). Nach dem oben über die Handschriften Gesagten ist aber klar, daß sein Text ein durchaus befriedigender selbst dann nicht geworden wäre, wenn der Druck sorgfältiger corrigiert, die Bibelstellen und Marcellfragmente reinlicher herausgestellt wären. Dennoch begnügte man sich lange mit Montagus TextEin schlechter Nachdruck existiert von 1688, vgl. Fabricius-Harles a. a. Ο VII, 394, Zahn a. a. Ο. S. 2, Anm. 3., und einzig Christian Heinrich Georg Rettberg (Re) lieferte in seinen MarcellianaGottingae 1794. schätzenswerte Beiträge zur Textkritik, wenn auch nur auf Grund der Montaguschen Ausgabe. Eine neue Ausgabe des ganzen Textes erschien erst wieder im Jahre 1852, und zwar von Thomas Gaisford (Ga)Vgl. oben S. XVI, Anm. 1.. Dieser stützte sich, in richtiger Erkenntnis der Sachlage, allein, oder doch so gut wie allein, auf die venezianische Handschrift, von der er eine Collation Th.", + "candidate_score": 0.668628, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_17", + "bdc_text": "BZD C 261 - neu aufgelegt 1539 und 1544 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_49", + "psc_text": "ε/καὶ ἐφ’ (beim Seitenwechsel). 26 ἆρ᾿. 61 ἂν εἴρηται. 64, 21 πειρᾶται πειρᾶται 66, 17 κτίστιν. 70, 28 κατασιγάση. 71, 3 ἐτεκτείνατο. 72, 13 ἀπηλλοτρίοται. 74, 14 ἐβιωνέους. 75, 6 ἀποκαλύψει (ebenso 76, 7). 8 ἐσφάλει. 35 παρασκευάσει 79, 33 ἐπαγγέλοιτο. 87, 36 ἀνθροποπαθὲς. 93, 2 δοκεῖ. 97, 17 φήσαιαν. 98, 2 ἐδόξαζεν. 99, 6 πρακταίων. 108, 1 ἑνώθη. 109, 1 μένουσαν (in einem Wort). 123,15 μωϋσέα (nur hier). 129,29 u. 31 ὅτε. 132, 20 ἠσαΐας. 137, 23 διαβεβαιοῦτο. 150, 31 διαστειλλάμενος. 151, 21 ἀλλιγορικοῦ. 167, 8 παρεσκευασκέναι. Ausgaben Der erste Druck der beiden Eusebiusschriften stammt aus dem Jahre 1628Eusebii Pamphilii Caesareae Palaestinae episcopi, de demonstratione evangelica libri decem. quibus accessere nondum bactenus editi nee visi contra Marcelum Ancyrae episcopum libri duo: de ecclesiastica theologia tres. omnia studio R. Μ. latine facta, notis illustrata: et indicibus loco suo necessariis locupletata. Parisiis 1628., in dem sie »mit leidlicher Sorgfalt in Bezug", + "candidate_score": 0.667397, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_22_24", + "bdc_text": "wie auch an die Schrift \"De Scripturae sanctae authoritate\" ( 1538 ; BZD C 273 - neu aufgelegt 1544 ; BZD C 335 ) zu denken . Im Fall von Erasmus kommen hier aus sprachlichen Gründen kaum die deutschen Paraphrasen-Übersetzungen die in Zürich erschienen waren ( 1542 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_50", + "psc_text": "Pamphilii Caesareae Palaestinae episcopi, de demonstratione evangelica libri decem. quibus accessere nondum bactenus editi nee visi contra Marcelum Ancyrae episcopum libri duo: de ecclesiastica theologia tres. omnia studio R. Μ. latine facta, notis illustrata: et indicibus loco suo necessariis locupletata. Parisiis 1628., in dem sie »mit leidlicher Sorgfalt in Bezug auf den Text, mit schlechter, ungleichmäßiger lateinischer Übersetzung, aber mit gelehrten Anmerkungen von Richard Montagu (Mo) herausgegeben wurdenZahn a. a. Ο. S. 2. Die Schreibung des Namens Montacutius schwankt nach Allibones Dictionary of English literature II s. v. zwischen Montagu, Montague und Mountagu. Die Gelehrsamkeit M.’s versagt selten, wie in der Note zu p. 37, c 7 »ἐγὼ ἐκ τοῦ πατρὸς ἐξῆλθον καὶ ἥκω] hoc ubi dictum sit a servatore, nescio etc.««. Jedenfalls war es vor allem ein nicht gewöhnliches Maß von philologischer Begabung, was Montagu zur Herstellung eines leidlichen Textes befähigte. Denn seine handschriftlichen Mittel waren durchaus nicht hervorragend.", + "candidate_score": 0.667054, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_17_19", + "bdc_text": "BZD C 261 - neu aufgelegt 1539 und 1544 ; bzw. BZD C 278 und C 337 ) , zum Matthäus- ( 1542 ; BZD C 304 )", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_22", + "psc_text": "S. 261—264). Aber man wird doch HarnackLG II, 2, 545. darin beipflichten müssen, daß »Eusebius hier mehrere Bischöfe, die Marcell angegriffen digt, und es daher nahe lag, daß er in diesem Zusammenhang von sich der dritten Person sprach«. Sodann ist es zweifellos auffällig, Autor von contra Marcellum entgegen der Gewohnheit des Eusebius von Caesarea den textus receptus von Matth. 28, 19 benutzt (S. 3, 7. 8, 21, vgl. ZNTW 1903 S. 333, 1905 S. 266 f. 252 ff). Aber diese Tatsache verliert bedeutend an Gewicht dadurch, daß doch noch eine bestbezeugte Schrift des Eusebius dieselbe Eigentümlichkeit nämlich sein nach dem Concil von isicaea 325 an die Gemeinde Caesarea geschriebener Brief, dessen Hauptstelle lautet (Hahn a. a. O. S. 257 f): πιστεύομεν εἰς ἕνα θεόν, πατέρα παντοκράτορα τὸν τῶν ὁρατῶν τε καὶ ἀοράτων ποιητήν. καὶ εἰς ἕνα κύριον Ἰησοῦν Χριστόν, τὸν τοῦ θεοῦ λόγον, θεὸν ἐκ θεοῦ, φῶς ἐκ φωτός, ζωὴν", + "candidate_score": 0.667046, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_49", + "bdc_text": "Von ihm ist lediglich ein Predigtauszug erhalten. - Lit. :", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_243", + "psc_text": "λόγος, ὥσπερ καὶ πρότερον ἦν. τοιοῦτο τέλος ἐπήγαγεν τῇ σαρκὶ τοῦ σωτῆρος ἡμῶν ὁ θαυμαστὸς οὗτος συγγραφεύς, ἀμνημονήσας ὧν περὶ αὐτῆς διὰ τῶν ἔμπροσθεν εἴρηκεν. εἶθ’ ὁ σαφῶς οὕτως τὸ σῶμα τὸ σωτήριον ἔρημον τοῦ λόγου γενήσεσθαι μετὰ τὸν τῆς κρίσεως καιρὸν ἀποφηνάμενος εὐλάβειαν προσποιεῖται καὶ μὴ εἰδέναι φησὶν ἀποκρίνεσθαι, εἴ τις αὐτὸν ἔροιτο περὶ τῆς σαρκός, φῆσαι δ’ ἂν πρὸς τὸν ἐρωτῶντα· μή μου πυνθάνου περὶ ὧν μὴ μεμάθηκα. ἀλλὰ καὶ ὁ τυχὼν εἶπεν ἂν πρὸς αὐτόν, τί δὴ οὖν σαυτὸν σκώπτεις, ἄνθρωπε; τί δὲ κατὰ κρημνῶν ὠθεῖς, περὶ ὧν μὴ μεμάθηκας ὁριζόμενος ἐγγράφως; τί δὲ μὴ φυλάττεις ἃ παρὰ τῶν ἐκκλησιαστικῶν πατέρων τε καὶ διδασκάλων παρείληφας, νεωτερίζεις δ’ ἄντικρυς νέαν καὶ ξενίζουσαν εἰσάγων τῷ βίῳ διαστροφήν, ἀρχήν τε πρόσκαιρον καὶ νεωτέραν τῇ βασιλείᾳ τοῦ Χριστοῦ διδοὺς καὶ ταύτης τέλος ὑφιστάμενος, καὶ τὸν μὲν ἀληθῶς μονογενῆ τοῦ θεοῦ υἱὸν ἀρνούμενος λόγον δὲ ψιλὸν ἀνούσιον καὶ ἀνυπόστατον ὑποτιθέμενος, ὃν οὐδ’", + "candidate_score": 0.666825, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_17", + "bdc_text": "BZD C 261 - neu aufgelegt 1539 und 1544 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_56", + "psc_text": "so fehlt in Gaisfords Ausgabe S. 27/28 § 28, S. 47 kommt zweimal § 25 vor, S. 49—62 steht ἐξ 1955 statt 29—65 (d. h. noch richtiger 30—66), S, 74/75 kommt zweimal § 13 vor, S. 221/222 zählt §§ 6—9 statt 9—12! und die Hervorhebung der Marcellfragmente durch besondern Druck erhöhen die Brauchbarkeit der Ausgabe. Die lateinische Übersetzung ist allerdings einfach nach Montagu wieder ab- gedruckt. Aber die Gaisfordsche Ausgabe kann doch nicht für abschließend angesehn werden. Einmal nämlich hat sie den Codex Venetus nicht völlig ausgenutzt; vielleicht z. Τ. nicht durch Schuld der Collation, sondern durch eigentümliche Mißgriffe bei ihrer Benutzung durch den Herausgeber. Z. B. gehörte Anm. r S. 12 (Gaisfords) nicht zu Z. sondern zu Z. 7; Anm. r S. 25 nicht zu Z. 3, sondern zu Z. 4; Anm. q S. 55 zu Z. 15, nicht Z. 11; Anm. r S. 102 zu S. 103, 2;", + "candidate_score": 0.663554, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_89_91", + "bdc_text": "Preterea , quo pacto nostrę res Glarianę apud nos sese habeant , puto tibi non ignotum . Pacata sunt apud nos satis omnia , ea autem lege , ut antichristus eciam locum suum habeat ; 2 Thess 2 , 3f. quem faxit deus , brevi quoque proscribat .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_153", + "psc_text": "ἐχόντων περὶ θεοῦ δόξαν. ὤδινεν γὰρ ἀληθῶς δριμεῖάν τινα καὶ πικρὰν ὠδῖνα, ὅτι ἠπίστατο Γαλάτας περὶ θεοσεβείας μὴ ὥσπερ ἐκεῖνος δοξάζοντας, μηδὲ δύο οὐσίας τε καὶ πράγματα καὶ δυνάμεις καὶ θεοὺς λέγοντας. τήρει δὲ ταῦτα ὅπως διαλοιδορεῖται πικρῶς τῷ μηδὲν εἰρηκότι πλεῖον, ὡς αὐτὸς γράφει, ἢ τὸ ἀποστολικὸν ῥητόν. καὶ νῦν δύο μὲν θεοὺς λέγειν τὸν Εὐσέβιον ὁμολογεῖ, ὡς ἂν τὸν υἱὸν τοῦ θεοῦ θεολογοῦντα σὺν τῷ πατρί· προϊὼν δ’ ἐν τοῖς ἕξῆς, ὥσπερ ἐπιλελησμένος ὧν ἐνταῦθα κατηγόρηκεν, τὸν αὐτὸν πειρᾶται διαβάλλειν ὡς ψιλὸν ἄνθρωπον τὸν Χριστὸν εἶναι λέγοντα. ἑξῆς δὲ τοῖς προκειμένοις ἐπισυνάπτει πολλήν τινα καὶ μακρὰν φλυαρίαν, τά τε ὄντα τά τε μὴ ὄντα ἑαυτῷ συνείρων, μονονουχὶ κατὰ τοὺς φήσαντας τὰ χείλη ἡμῶν παρ’ ἡμῶν ἐστιν· τίς ἡμῶν κύριός ἐστιν«; δι’ ὧν δείκνυται, καθὼς ἀρχόμενος ἔφην τοῦ συγγράμματος, ἐξ ὑπερβαλλούσης ἔχθρας τε καὶ μισαδελφίας ἐπιπηδήσας τῇ γραφῇ. μεταβὰς δ’ ἐκ τούτων Ἀστέριον αὖθις τραγῳδεῖ, μακρὰν ἀποτείνων καὶ περὶ", + "candidate_score": 0.662795, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_83_85", + "bdc_text": "a me Apologiam quandam non ita pridem aeditam tuo nomine , Zu denken ist an Bullingers erste Widerlegung des Cochläus ( s. oben Nr. 2064 , Anm. 3 ; vgl. HBBW XIV 66 , 3 und Anm. 3. 140 , 1 und 9 ) , die Ende Februar/Anfang März 1544 erschienen war , oder noch wahrscheinlicher an die \"Antiquissima fides\" , die im August 1544 zum ersten Mal auf Latein erschien ( s.", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_11", + "psc_text": "S. 544 f. die Gründe für denen Caspari den Brief Marcells auf 337/38 datiert hat., bleibt seine wichtigste Aufstellung unerwiesen, nämlich die, daß der Verfasser von contra Marcellum den Brief Marcells Julius anführe. Sein erster Beweis dafür (ZNTW 1903 S 330 verfehlt; denn die Worte (S. 18, 14 f): ἄρξομαι τοίνυν ἀπὸ τῆς ὑπ’ αὐτοῦ γραφείσης ἐπιστολῆς πρὸς ἕκαστον τῶν μὴ ὀρθῶς γραφέντων ἀντιλέγειν sind gar nicht Worte des Verfassers von contra Marcellum über einen Brief Marcells, sondern hier spricht Marcell selbst über einen Brief des AsteriusVgl. Harnack a. a. Ο. und meine Ausgabe zu S. 18, 14ff. Conybeare denn auch in ZNTW 1905 S. 250 f diese Instanz zurückgezogen.. Aber auch die weitere Stelle (S. 31, 22 22ff): τὴν τοῦ Γαλάτου πίστιν, ἢ καὶ μᾶλλον τὴν ἀπιστίαν τὴν εἰς τὸν υἱὸν τοῦ θεοῦ, καιρὸς ἤδη καλεῖ . . . εἰς φῶς ἀγαγεῖν, καὶ τὴν χρόνοις μακροῖς ἐνδομυχήσασαν τῴ ἀνδρὶ", + "candidate_score": 0.662522, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_17", + "bdc_text": "BZD C 261 - neu aufgelegt 1539 und 1544 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_22", + "psc_text": "S. 261—264). Aber man wird doch HarnackLG II, 2, 545. darin beipflichten müssen, daß »Eusebius hier mehrere Bischöfe, die Marcell angegriffen digt, und es daher nahe lag, daß er in diesem Zusammenhang von sich der dritten Person sprach«. Sodann ist es zweifellos auffällig, Autor von contra Marcellum entgegen der Gewohnheit des Eusebius von Caesarea den textus receptus von Matth. 28, 19 benutzt (S. 3, 7. 8, 21, vgl. ZNTW 1903 S. 333, 1905 S. 266 f. 252 ff). Aber diese Tatsache verliert bedeutend an Gewicht dadurch, daß doch noch eine bestbezeugte Schrift des Eusebius dieselbe Eigentümlichkeit nämlich sein nach dem Concil von isicaea 325 an die Gemeinde Caesarea geschriebener Brief, dessen Hauptstelle lautet (Hahn a. a. O. S. 257 f): πιστεύομεν εἰς ἕνα θεόν, πατέρα παντοκράτορα τὸν τῶν ὁρατῶν τε καὶ ἀοράτων ποιητήν. καὶ εἰς ἕνα κύριον Ἰησοῦν Χριστόν, τὸν τοῦ θεοῦ λόγον, θεὸν ἐκ θεοῦ, φῶς ἐκ φωτός, ζωὴν", + "candidate_score": 0.661916, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_31_33", + "bdc_text": "war er Schwiegersohn des Großen Rats von Zürich , Jörg Göldli ( gest. 1537/38 ). 1542-1544 Landvogt zu Locarno. 1548-1553 Landmann von Glarus . Im August 1545 veröffentlichte Taddeo Duno eine Lobrede mit biographischen Angaben zu Joachim Bäldi : In Laudem orantissimi praesulis , viri doctissimi , Ioachym Beldi Glaronensis Thaddaei Duni Locaruensis [ ! ] ἐγκώμιον , Basel , s. n. , 1545 ( Zürich ZB , 25.1404/7 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_11", + "psc_text": "S. 544 f. die Gründe für denen Caspari den Brief Marcells auf 337/38 datiert hat., bleibt seine wichtigste Aufstellung unerwiesen, nämlich die, daß der Verfasser von contra Marcellum den Brief Marcells Julius anführe. Sein erster Beweis dafür (ZNTW 1903 S 330 verfehlt; denn die Worte (S. 18, 14 f): ἄρξομαι τοίνυν ἀπὸ τῆς ὑπ’ αὐτοῦ γραφείσης ἐπιστολῆς πρὸς ἕκαστον τῶν μὴ ὀρθῶς γραφέντων ἀντιλέγειν sind gar nicht Worte des Verfassers von contra Marcellum über einen Brief Marcells, sondern hier spricht Marcell selbst über einen Brief des AsteriusVgl. Harnack a. a. Ο. und meine Ausgabe zu S. 18, 14ff. Conybeare denn auch in ZNTW 1905 S. 250 f diese Instanz zurückgezogen.. Aber auch die weitere Stelle (S. 31, 22 22ff): τὴν τοῦ Γαλάτου πίστιν, ἢ καὶ μᾶλλον τὴν ἀπιστίαν τὴν εἰς τὸν υἱὸν τοῦ θεοῦ, καιρὸς ἤδη καλεῖ . . . εἰς φῶς ἀγαγεῖν, καὶ τὴν χρόνοις μακροῖς ἐνδομυχήσασαν τῴ ἀνδρὶ", + "candidate_score": 0.661183, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_17_19", + "bdc_text": "BZD C 261 - neu aufgelegt 1539 und 1544 ; bzw. BZD C 278 und C 337 ) , zum Matthäus- ( 1542 ; BZD C 304 )", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_55", + "psc_text": "Montaguschen Ausgabe. Eine neue Ausgabe des ganzen Textes erschien erst wieder im Jahre 1852, und zwar von Thomas Gaisford (Ga)Vgl. oben S. XVI, Anm. 1.. Dieser stützte sich, in richtiger Erkenntnis der Sachlage, allein, oder doch so gut wie allein, auf die venezianische Handschrift, von der er eine Collation Th. Heyses besaßVgl. a. a. Ο. p. III und die Anmerkungen auf S. 105 — 107 usw. in Gaisfords Ausgabe.. Er hat infolge dessen unter Benutzung von Vorschlägen Montagus und Rettbergs und Hinzufügung einiger eigener Emendatiouen einen wesentlich besseren Text liefern können. Eine ParagrapheneinteilungLeider ist sie etwas flüchtig gemacht oder corrigiert; so fehlt in Gaisfords Ausgabe S. 27/28 § 28, S. 47 kommt zweimal § 25 vor, S. 49—62 steht ἐξ 1955 statt 29—65 (d. h. noch richtiger 30—66), S, 74/75 kommt zweimal § 13 vor, S. 221/222 zählt §§ 6—9 statt 9—12! und die Hervorhebung der Marcellfragmente durch besondern Druck", + "candidate_score": 0.660696, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_31_33", + "bdc_text": "war er Schwiegersohn des Großen Rats von Zürich , Jörg Göldli ( gest. 1537/38 ). 1542-1544 Landvogt zu Locarno. 1548-1553 Landmann von Glarus . Im August 1545 veröffentlichte Taddeo Duno eine Lobrede mit biographischen Angaben zu Joachim Bäldi : In Laudem orantissimi praesulis , viri doctissimi , Ioachym Beldi Glaronensis Thaddaei Duni Locaruensis [ ! ] ἐγκώμιον , Basel , s. n. , 1545 ( Zürich ZB , 25.1404/7 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_12", + "psc_text": "auch in ZNTW 1905 S. 250 f diese Instanz zurückgezogen.. Aber auch die weitere Stelle (S. 31, 22 22ff): τὴν τοῦ Γαλάτου πίστιν, ἢ καὶ μᾶλλον τὴν ἀπιστίαν τὴν εἰς τὸν υἱὸν τοῦ θεοῦ, καιρὸς ἤδη καλεῖ . . . εἰς φῶς ἀγαγεῖν, καὶ τὴν χρόνοις μακροῖς ἐνδομυχήσασαν τῴ ἀνδρὶ κακοδοξίαν βραχὺ περιελθόντας τοῦ τῆς ἐπιστολῆς προσχήματος ἀπογυμνῶσαι, so gewiß sie auf einen Brief Marcells geht meint doch sicher den Rechtfertigungsbrief, den er am Ende seines römischen Aufenthalts an Julius verfaßte. Im Gegenteil, es wäre unser Verfasser, der sonst immer nur mit einer Schrift Marcells zutun hat (S. 1,14. 2,10. 60,10), hier ein weiteres Schriftstück von ihm einführte und das mit einer so ungenügenden Bezeichnung wie ἡ Man wird die Möglichkeit nicht von der Hand weisen können ZNTW 1905 S. 255), daß unser Verfasser hier entweder dieselbe Marcells, die er sonst γράμμα, γραφή oder σύγγραμμα nennt, als ἐπιστολή bezeichnetDas konnte", + "candidate_score": 0.660526, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_17_19", + "bdc_text": "BZD C 261 - neu aufgelegt 1539 und 1544 ; bzw. BZD C 278 und C 337 ) , zum Matthäus- ( 1542 ; BZD C 304 )", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_49", + "psc_text": "ε/καὶ ἐφ’ (beim Seitenwechsel). 26 ἆρ᾿. 61 ἂν εἴρηται. 64, 21 πειρᾶται πειρᾶται 66, 17 κτίστιν. 70, 28 κατασιγάση. 71, 3 ἐτεκτείνατο. 72, 13 ἀπηλλοτρίοται. 74, 14 ἐβιωνέους. 75, 6 ἀποκαλύψει (ebenso 76, 7). 8 ἐσφάλει. 35 παρασκευάσει 79, 33 ἐπαγγέλοιτο. 87, 36 ἀνθροποπαθὲς. 93, 2 δοκεῖ. 97, 17 φήσαιαν. 98, 2 ἐδόξαζεν. 99, 6 πρακταίων. 108, 1 ἑνώθη. 109, 1 μένουσαν (in einem Wort). 123,15 μωϋσέα (nur hier). 129,29 u. 31 ὅτε. 132, 20 ἠσαΐας. 137, 23 διαβεβαιοῦτο. 150, 31 διαστειλλάμενος. 151, 21 ἀλλιγορικοῦ. 167, 8 παρεσκευασκέναι. Ausgaben Der erste Druck der beiden Eusebiusschriften stammt aus dem Jahre 1628Eusebii Pamphilii Caesareae Palaestinae episcopi, de demonstratione evangelica libri decem. quibus accessere nondum bactenus editi nee visi contra Marcelum Ancyrae episcopum libri duo: de ecclesiastica theologia tres. omnia studio R. Μ. latine facta, notis illustrata: et indicibus loco suo necessariis locupletata. Parisiis 1628., in dem sie »mit leidlicher Sorgfalt in Bezug", + "candidate_score": 0.65895, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_17", + "bdc_text": "BZD C 261 - neu aufgelegt 1539 und 1544 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_12", + "psc_text": "auch in ZNTW 1905 S. 250 f diese Instanz zurückgezogen.. Aber auch die weitere Stelle (S. 31, 22 22ff): τὴν τοῦ Γαλάτου πίστιν, ἢ καὶ μᾶλλον τὴν ἀπιστίαν τὴν εἰς τὸν υἱὸν τοῦ θεοῦ, καιρὸς ἤδη καλεῖ . . . εἰς φῶς ἀγαγεῖν, καὶ τὴν χρόνοις μακροῖς ἐνδομυχήσασαν τῴ ἀνδρὶ κακοδοξίαν βραχὺ περιελθόντας τοῦ τῆς ἐπιστολῆς προσχήματος ἀπογυμνῶσαι, so gewiß sie auf einen Brief Marcells geht meint doch sicher den Rechtfertigungsbrief, den er am Ende seines römischen Aufenthalts an Julius verfaßte. Im Gegenteil, es wäre unser Verfasser, der sonst immer nur mit einer Schrift Marcells zutun hat (S. 1,14. 2,10. 60,10), hier ein weiteres Schriftstück von ihm einführte und das mit einer so ungenügenden Bezeichnung wie ἡ Man wird die Möglichkeit nicht von der Hand weisen können ZNTW 1905 S. 255), daß unser Verfasser hier entweder dieselbe Marcells, die er sonst γράμμα, γραφή oder σύγγραμμα nennt, als ἐπιστολή bezeichnetDas konnte", + "candidate_score": 0.658042, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_31_33", + "bdc_text": "war er Schwiegersohn des Großen Rats von Zürich , Jörg Göldli ( gest. 1537/38 ). 1542-1544 Landvogt zu Locarno. 1548-1553 Landmann von Glarus . Im August 1545 veröffentlichte Taddeo Duno eine Lobrede mit biographischen Angaben zu Joachim Bäldi : In Laudem orantissimi praesulis , viri doctissimi , Ioachym Beldi Glaronensis Thaddaei Duni Locaruensis [ ! ] ἐγκώμιον , Basel , s. n. , 1545 ( Zürich ZB , 25.1404/7 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_1", + "psc_text": "aus Marcell, sondern die Verwandtschaft erstreckt sich auch auf den Wortlaut der eigenen SätzeVgl. S. 42, 24. 32 mit S. 107, 23. 31.. Daß aber hier nicht etwa ein jüngerer Autor einen älteren benutzt, beweisen aufs deutlichste die Stellen: S. 60, 3—10: εἰ πρὸς τὴν ἀδόλεσχον καὶ πολυεπῆ Μαρκέλλου γραφὴν τὰ παρ’ ἡμῶν ἐν βραχέσιν ἤρκεσεν, οὐ χρὴ θαυμάζειν· οὐ γὰρ δὴ πολλῶν ἔδει λόγων πρὸς ἀνατροπὴν τῶν αὐτόθεν κα��� τοῖς τυχοῦσιν κατεγνωσμένων. διὸ δὴ ἐν δυσὶ τοῖς πρώτοις μόνῃ τῇ παραθέσει τῶν τοῦ ἀνδρὸς ῥημάτων χρησάμενος δίχα πάσης ἀντιρρήσεως ἐξ αὐτῶν τὸν κατ’ αὐτῶν ἔλεγχον φανερὸν ἐποιούμην. νυνὶ δὲ πρὸς ἐκείνῃ τῇ φῶρα καὶ τὴν ἀνατροπὴν τῶν αὐτῶν διὰ τριῶν τῶν μετὰ χεῖρας προσήγαγον. S. 62, 5—21: ἐγὼ μὲν ᾤμην ἐξαρκεῖν τὰς τῶν αὐτοῦ Μαρκέλλου φωνῶν παραθέσεις, ἃς διὰ τῶν ἔμπροσθεν ἀνελεξάμην, πρὸς τὸν καθ’ ἑαυτῶν ἔλεγχον. οὕτω γὰρ προφανῆ καὶ ἀδιάτρεπτον τὴν ἄρνησιν τοῦ υἱοῦ τοῦ θεοῦ περιεῖχον,", + "candidate_score": 0.657924, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_22_24", + "bdc_text": "wie auch an die Schrift \"De Scripturae sanctae authoritate\" ( 1538 ; BZD C 273 - neu aufgelegt 1544 ; BZD C 335 ) zu denken . Im Fall von Erasmus kommen hier aus sprachlichen Gründen kaum die deutschen Paraphrasen-Übersetzungen die in Zürich erschienen waren ( 1542 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_30", + "psc_text": "eine seit 1604 in Bodleiana befindliche, im Jahre 1543 von Georgios Tryphon Epidaurius geschriebene Papierhandschrift. Auch HarnackLG I, 2, 497, vgl. auch v. Otto a. a. Ο. S. XVIII ff. erklärt sie, was den Text des Theophilus anlangt, für eine bloße Abschrift aus Die Bedenken, die van de Sande Bakhuyzen für den Text des Adamautius äussertA. a. Ο. S. XXX f., machen nichts aus; denn wenn Bodl. auct. Ε. I. 11 auch nur »Abschrift einer revidierten Abschrift« des Venetus wäre, so einer auf Grund unabhängigen handschriftlichen Materials revidierten. Eine vierte Handschrift ist der cod. Vaticanus gr. 1089 chart. saec. XVI — so sicher nach einer Nachricht Mercatis, nicht saec. XIV, wie van de Sande Bakhuyzen angibtA. a. Ο. S. XXVII f.. Des letzteren Vermutung aber, daß Handschrift »wahrscheinlich eine Abschrift« der venezianischen ist, steht auch in Bezug auf unseren Text zu Recht. Als fünfte käme eine Handschrift der Nationalbibliothek zu", + "candidate_score": 0.656181, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_17_19", + "bdc_text": "BZD C 261 - neu aufgelegt 1539 und 1544 ; bzw. BZD C 278 und C 337 ) , zum Matthäus- ( 1542 ; BZD C 304 )", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_54", + "psc_text": "3), der andere von den beiden in Oxford schon damals vorhandenen (vgl. zu p. 110 a 10). Nach dem oben über die Handschriften Gesagten ist aber klar, daß sein Text ein durchaus befriedigender selbst dann nicht geworden wäre, wenn der Druck sorgfältiger corrigiert, die Bibelstellen und Marcellfragmente reinlicher herausgestellt wären. Dennoch begnügte man sich lange mit Montagus TextEin schlechter Nachdruck existiert von 1688, vgl. Fabricius-Harles a. a. Ο VII, 394, Zahn a. a. Ο. S. 2, Anm. 3., und einzig Christian Heinrich Georg Rettberg (Re) lieferte in seinen MarcellianaGottingae 1794. schätzenswerte Beiträge zur Textkritik, wenn auch nur auf Grund der Montaguschen Ausgabe. Eine neue Ausgabe des ganzen Textes erschien erst wieder im Jahre 1852, und zwar von Thomas Gaisford (Ga)Vgl. oben S. XVI, Anm. 1.. Dieser stützte sich, in richtiger Erkenntnis der Sachlage, allein, oder doch so gut wie allein, auf die venezianische Handschrift, von der er eine Collation Th.", + "candidate_score": 0.655604, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_16_18", + "bdc_text": "bzw. BZD C 240. C 289 ) , zu allen neutestamentlichen Briefen ( 1537 ; BZD C 261 - neu aufgelegt 1539 und 1544 ; bzw. BZD C 278 und C 337 ) , zum Matthäus- ( 1542 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_12", + "psc_text": "auch in ZNTW 1905 S. 250 f diese Instanz zurückgezogen.. Aber auch die weitere Stelle (S. 31, 22 22ff): τὴν τοῦ Γαλάτου πίστιν, ἢ καὶ μᾶλλον τὴν ἀπιστίαν τὴν εἰς τὸν υἱὸν τοῦ θεοῦ, καιρὸς ἤδη καλεῖ . . . εἰς φῶς ἀγαγεῖν, καὶ τὴν χρόνοις μακροῖς ἐνδομυχήσασαν τῴ ἀνδρὶ κακοδοξίαν βραχὺ περιελθόντας τοῦ τῆς ἐπιστολῆς προσχήματος ἀπογυμνῶσαι, so gewiß sie auf einen Brief Marcells geht meint doch sicher den Rechtfertigungsbrief, den er am Ende seines römischen Aufenthalts an Julius verfaßte. Im Gegenteil, es wäre unser Verfasser, der sonst immer nur mit einer Schrift Marcells zutun hat (S. 1,14. 2,10. 60,10), hier ein weiteres Schriftstück von ihm einführte und das mit einer so ungenügenden Bezeichnung wie ἡ Man wird die Möglichkeit nicht von der Hand weisen können ZNTW 1905 S. 255), daß unser Verfasser hier entweder dieselbe Marcells, die er sonst γράμμα, γραφή oder σύγγραμμα nennt, als ἐπιστολή bezeichnetDas konnte", + "candidate_score": 0.654101, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_31_33", + "bdc_text": "war er Schwiegersohn des Großen Rats von Zürich , Jörg Göldli ( gest. 1537/38 ). 1542-1544 Landvogt zu Locarno. 1548-1553 Landmann von Glarus . Im August 1545 veröffentlichte Taddeo Duno eine Lobrede mit biographischen Angaben zu Joachim Bäldi : In Laudem orantissimi praesulis , viri doctissimi , Ioachym Beldi Glaronensis Thaddaei Duni Locaruensis [ ! ] ἐγκώμιον , Basel , s. n. , 1545 ( Zürich ZB , 25.1404/7 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_59", + "psc_text": "abgegrenzt, die Bibelcitate ebenso ungenügend wie bei Montagu notiert, es sind keine Namen-, Wort- und Sachregister beigegeben, und es ist, wenn man das erwähnen soll, eine unverhältnismäßige Menge falscher Accente stehn geblieben. Eine meist übersehene Ausgabe ist dann noch von Johann Heinrich Nolte für Mignes Patrologie besorgt wordenMigne PG 24, 705—1046. Ein Hinweis auf sie bei Harnack LG II, 2, 124.. Der der nach seinem Vorwort vom December 1857 an Vorgängern nur Montacutius und Rettberg gekannt zu haben scheint, bemerkt: libros ab Eusebio contra Marcellum conscriptos ad fidem quattuor codicum, quos ego aut amici contuHmus de quibusque olim pluribus alibi explicandum mihi erit, recensui. Da er zu dieser Erklärung aber nicht gekommen zu sein cheint (wenigstens habe ich sie nicht aufgefunden), so lassen sich seine Quellen nicht mit Bestimmtheit angeben. Daß jedoch der cod. Venetus nicht benutzt sein wird, dürfte aus Stichproben dieser Ausgabe deutlich sein. Wenn man dazu das", + "candidate_score": 0.653923, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_15", + "bdc_text": "BZD C 219 - neu aufgelegt 1535 und 1540 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_12", + "psc_text": "auch in ZNTW 1905 S. 250 f diese Instanz zurückgezogen.. Aber auch die weitere Stelle (S. 31, 22 22ff): τὴν τοῦ Γαλάτου πίστιν, ἢ καὶ μᾶλλον τὴν ἀπιστίαν τὴν εἰς τὸν υἱὸν τοῦ θεοῦ, καιρὸς ἤδη καλεῖ . . . εἰς φῶς ἀγαγεῖν, καὶ τὴν χρόνοις μακροῖς ἐνδομυχήσασαν τῴ ἀνδρὶ κακοδοξίαν βραχὺ περιελθόντας τοῦ τῆς ἐπιστολῆς προσχήματος ἀπογυμνῶσαι, so gewiß sie auf einen Brief Marcells geht meint doch sicher den Rechtfertigungsbrief, den er am Ende seines römischen Aufenthalts an Julius verfaßte. Im Gegenteil, es wäre unser Verfasser, der sonst immer nur mit einer Schrift Marcells zutun hat (S. 1,14. 2,10. 60,10), hier ein weiteres Schriftstück von ihm einführte und das mit einer so ungenügenden Bezeichnung wie ἡ Man wird die Möglichkeit nicht von der Hand weisen können ZNTW 1905 S. 255), daß unser Verfasser hier entweder dieselbe Marcells, die er sonst γράμμα, γραφή oder σύγγραμμα nennt, als ἐπιστολή bezeichnetDas konnte", + "candidate_score": 0.652137, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_31_33", + "bdc_text": "war er Schwiegersohn des Großen Rats von Zürich , Jörg Göldli ( gest. 1537/38 ). 1542-1544 Landvogt zu Locarno. 1548-1553 Landmann von Glarus . Im August 1545 veröffentlichte Taddeo Duno eine Lobrede mit biographischen Angaben zu Joachim Bäldi : In Laudem orantissimi praesulis , viri doctissimi , Ioachym Beldi Glaronensis Thaddaei Duni Locaruensis [ ! ] ἐγκώμιον , Basel , s. n. , 1545 ( Zürich ZB , 25.1404/7 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_0", + "psc_text": "Einleitung εἰ μὲν οὖν αὐταρκῶς ἔχει τὰ γραφέντα, κρίνειας ἂν αὐτὸς ἐντυγχάνων· εἰ δέ τινα λείποι, καὶ ταῦτα ἂν ἀναπληρώσειας, δηλαδὴ ἀδελφὸς ἀδελφοῦ τὰ ὑστερήματα, εἴπου καὶ θεραπείας δέοιτο, δι’ ἐπανορθώσεως ἐξιώμενος. Euseb. ep. ad Flacillum. Verfasser und Zeit der beiden Schriften Zweifellos rühren die zwei Schriften κατὰ Μαρκέλλου (S. 1, 2) ἐκκλησιαστικὴ θεολογία (S. 98, 13f vgl. 60, 16f 62, 10. 18)Die Bucheinteilung der Schriften stammt sicher von ihrem Verfasser (vgl. S. 60,6.9), von der Einteilung in Capitel und deren Inhaltsangaben ist das nicht gewiß. von einem und demselben Verfasser her. Nicht nur bringen beide z. Τ. identische Excerpte aus Marcell, sondern die Verwandtschaft erstreckt sich auch auf den Wortlaut der eigenen SätzeVgl. S. 42, 24. 32 mit S. 107, 23. 31.. Daß aber hier nicht etwa ein jüngerer Autor einen älteren benutzt, beweisen aufs deutlichste die Stellen: S. 60, 3—10: εἰ πρὸς τὴν ἀδόλεσχον καὶ πολυεπῆ Μαρκέλλου γραφὴν", + "candidate_score": 0.650659, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_31_33", + "bdc_text": "war er Schwiegersohn des Großen Rats von Zürich , Jörg Göldli ( gest. 1537/38 ). 1542-1544 Landvogt zu Locarno. 1548-1553 Landmann von Glarus . Im August 1545 veröffentlichte Taddeo Duno eine Lobrede mit biographischen Angaben zu Joachim Bäldi : In Laudem orantissimi praesulis , viri doctissimi , Ioachym Beldi Glaronensis Thaddaei Duni Locaruensis [ ! ] ἐγκώμιον , Basel , s. n. , 1545 ( Zürich ZB , 25.1404/7 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_54", + "psc_text": "3), der andere von den beiden in Oxford schon damals vorhandenen (vgl. zu p. 110 a 10). Nach dem oben über die Handschriften Gesagten ist aber klar, daß sein Text ein durchaus befriedigender selbst dann nicht geworden wäre, wenn der Druck sorgfältiger corrigiert, die Bibelstellen und Marcellfragmente reinlicher herausgestellt wären. Dennoch begnügte man sich lange mit Montagus TextEin schlechter Nachdruck existiert von 1688, vgl. Fabricius-Harles a. a. Ο VII, 394, Zahn a. a. Ο. S. 2, Anm. 3., und einzig Christian Heinrich Georg Rettberg (Re) lieferte in seinen MarcellianaGottingae 1794. schätzenswerte Beiträge zur Textkritik, wenn auch nur auf Grund der Montaguschen Ausgabe. Eine neue Ausgabe des ganzen Textes erschien erst wieder im Jahre 1852, und zwar von Thomas Gaisford (Ga)Vgl. oben S. XVI, Anm. 1.. Dieser stützte sich, in richtiger Erkenntnis der Sachlage, allein, oder doch so gut wie allein, auf die venezianische Handschrift, von der er eine Collation Th.", + "candidate_score": 0.649926, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_83_85", + "bdc_text": "a me Apologiam quandam non ita pridem aeditam tuo nomine , Zu denken ist an Bullingers erste Widerlegung des Cochläus ( s. oben Nr. 2064 , Anm. 3 ; vgl. HBBW XIV 66 , 3 und Anm. 3. 140 , 1 und 9 ) , die Ende Februar/Anfang März 1544 erschienen war , oder noch wahrscheinlicher an die \"Antiquissima fides\" , die im August 1544 zum ersten Mal auf Latein erschien ( s.", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_26", + "psc_text": "ταῦτα ὁ Μάρκελλος πρὸς Ἀστέριον, οὐκ ἀρεσκόμενος τῷ τὸν πατέρα δεῖν ἀληθῶς πατέρα εἶναι ὁμολογεῖν καὶ τὸν υἱὸν ἀληθῶς υἱὸν καὶ τὸ ἅγιον πνεῦμα ὡσαύτως (vgl. auch S. 4, 10. 12 u. ö.) für nicht von Eusebius Pamphili stammend anzusehn. Die Kühnheit dieser ganzen Kritik wird es gerechtfertigt lassen, wenn ich auf den Titel der Ausgabe noch ohne Fragezeichen gesetzt habe: Eusebius’ Werke IV. Band. Handschriften Einzige Text quelle ist, wie schon Gaisford und ZahnVgl. Eusebii Pamphili contra Hieroclem et Marcellum libri. ed. Th. Gsisford Oxonii 1852 p. III; Zahn a, a. Ο. S. 5, Anm. 3. Rettberg in den Annales literar. Helmstadtienses 1787 (vgl. Hamack LG I, 2, 581) war mir unzugänglich. wußten, die Handschrift in Venedig, die von ersterem, wohl nach Th. Heyse, folgendermaßen beschrieben wird: Cod. Marcianus 496. membranaceus saec. X, forma quadrata, δίστοιχος, versibus quadragenis binis, iisque litterarum fere tricenarum. Diligenter recognovit et jure suo potius", + "candidate_score": 0.649875, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_14_16", + "bdc_text": "Im Falle Bullingers ist an dessen Kommentare zur Apostelgeschichte ( 1533 ; BZD C 219 - neu aufgelegt 1535 und 1540 ; bzw. BZD C 240. C 289 ) , zu allen neutestamentlichen Briefen ( 1537 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_54", + "psc_text": "3), der andere von den beiden in Oxford schon damals vorhandenen (vgl. zu p. 110 a 10). Nach dem oben über die Handschriften Gesagten ist aber klar, daß sein Text ein durchaus befriedigender selbst dann nicht geworden wäre, wenn der Druck sorgfältiger corrigiert, die Bibelstellen und Marcellfragmente reinlicher herausgestellt wären. Dennoch begnügte man sich lange mit Montagus TextEin schlechter Nachdruck existiert von 1688, vgl. Fabricius-Harles a. a. Ο VII, 394, Zahn a. a. Ο. S. 2, Anm. 3., und einzig Christian Heinrich Georg Rettberg (Re) lieferte in seinen MarcellianaGottingae 1794. schätzenswerte Beiträge zur Textkritik, wenn auch nur auf Grund der Montaguschen Ausgabe. Eine neue Ausgabe des ganzen Textes erschien erst wieder im Jahre 1852, und zwar von Thomas Gaisford (Ga)Vgl. oben S. XVI, Anm. 1.. Dieser stützte sich, in richtiger Erkenntnis der Sachlage, allein, oder doch so gut wie allein, auf die venezianische Handschrift, von der er eine Collation Th.", + "candidate_score": 0.649859, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_15", + "bdc_text": "BZD C 219 - neu aufgelegt 1535 und 1540 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_54", + "psc_text": "3), der andere von den beiden in Oxford schon damals vorhandenen (vgl. zu p. 110 a 10). Nach dem oben über die Handschriften Gesagten ist aber klar, daß sein Text ein durchaus befriedigender selbst dann nicht geworden wäre, wenn der Druck sorgfältiger corrigiert, die Bibelstellen und Marcellfragmente reinlicher herausgestellt wären. Dennoch begnügte man sich lange mit Montagus TextEin schlechter Nachdruck existiert von 1688, vgl. Fabricius-Harles a. a. Ο VII, 394, Zahn a. a. Ο. S. 2, Anm. 3., und einzig Christian Heinrich Georg Rettberg (Re) lieferte in seinen MarcellianaGottingae 1794. schätzenswerte Beiträge zur Textkritik, wenn auch nur auf Grund der Montaguschen Ausgabe. Eine neue Ausgabe des ganzen Textes erschien erst wieder im Jahre 1852, und zwar von Thomas Gaisford (Ga)Vgl. oben S. XVI, Anm. 1.. Dieser stützte sich, in richtiger Erkenntnis der Sachlage, allein, oder doch so gut wie allein, auf die venezianische Handschrift, von der er eine Collation Th.", + "candidate_score": 0.649555, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_49_51", + "bdc_text": "Von ihm ist lediglich ein Predigtauszug erhalten. - Lit. : Meyer , Locarno 164. 167-169 ; Serafino Mazzetti , Repertorio di tutti i professori antichi e moderni . . .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_53", + "psc_text": "ab, 148b 10 usw.). Er hat aber gar nicht eine einzige Handschrift gehabt, sondern neben der eigentlich seinen, die sich besonders daraus müßte feststelleu lassen, daß in ihr auch das ganze Stück meiner Ausgabe S. 104, 33 (καὶ) — 105 21 (μείζων μού ἐστιν) fehlte (vgl. zu p. 110 a 10)Der Cantabrigiensis ist zu jung, um als Vorlage für den Druck gedient zu haben, vgl. oben S. XVII, und die Bodleiani enthalten beide S. 104, 33—105, 21., noch eine zweite (vgl. zu p. 94 c 7,118 b 10); und zwar war diese ein cod. Bodleianus (vgl. zu p. 149 a 3), der andere von den beiden in Oxford schon damals vorhandenen (vgl. zu p. 110 a 10). Nach dem oben über die Handschriften Gesagten ist aber klar, daß sein Text ein durchaus befriedigender selbst dann nicht geworden wäre, wenn der Druck sorgfältiger corrigiert, die Bibelstellen und Marcellfragmente reinlicher herausgestellt wären.", + "candidate_score": 0.648433, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_22_24", + "bdc_text": "wie auch an die Schrift \"De Scripturae sanctae authoritate\" ( 1538 ; BZD C 273 - neu aufgelegt 1544 ; BZD C 335 ) zu denken . Im Fall von Erasmus kommen hier aus sprachlichen Gründen kaum die deutschen Paraphrasen-Übersetzungen die in Zürich erschienen waren ( 1542 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_56", + "psc_text": "so fehlt in Gaisfords Ausgabe S. 27/28 § 28, S. 47 kommt zweimal § 25 vor, S. 49—62 steht ἐξ 1955 statt 29—65 (d. h. noch richtiger 30—66), S, 74/75 kommt zweimal § 13 vor, S. 221/222 zählt §§ 6—9 statt 9—12! und die Hervorhebung der Marcellfragmente durch besondern Druck erhöhen die Brauchbarkeit der Ausgabe. Die lateinische Übersetzung ist allerdings einfach nach Montagu wieder ab- gedruckt. Aber die Gaisfordsche Ausgabe kann doch nicht für abschließend angesehn werden. Einmal nämlich hat sie den Codex Venetus nicht völlig ausgenutzt; vielleicht z. Τ. nicht durch Schuld der Collation, sondern durch eigentümliche Mißgriffe bei ihrer Benutzung durch den Herausgeber. Z. B. gehörte Anm. r S. 12 (Gaisfords) nicht zu Z. sondern zu Z. 7; Anm. r S. 25 nicht zu Z. 3, sondern zu Z. 4; Anm. q S. 55 zu Z. 15, nicht Z. 11; Anm. r S. 102 zu S. 103, 2;", + "candidate_score": 0.647725, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_49_51", + "bdc_text": "Von ihm ist lediglich ein Predigtauszug erhalten. - Lit. : Meyer , Locarno 164. 167-169 ; Serafino Mazzetti , Repertorio di tutti i professori antichi e moderni . . .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_52", + "psc_text": "etc., V hat aber ὅλον i. Τ.; p. 4 b 1 »διδασκόμενος] in margine codicis erat διαστελλόμενος«, so V i. Τ.; p. 43 c 2 »εἰς αὐτὸν ἀσεβῶντα] satis liquet legend, εἰς αὐτὸν ἀσεβῶν τὸν«, so V i. Τ.; 53 ab »διὸ ἐπανάγει] hiatus erat in exemplari, forte sie supplendus: εἰ δέ τι γένοιτο, περὶ τῆς«, in V ist aber nach ἐπάγει noch erhalten, wenn auch fast unleserlich: λέγων (?) εἰ δέ τις περὶ usw. Montagu kann also nur eine der jüngeren Abschriften im Auge haben, wenn er Lesarten seines »exemplar« anführt (vgl. Note zu p. 52 b 8, 53 ab, 148b 10 usw.). Er hat aber gar nicht eine einzige Handschrift gehabt, sondern neben der eigentlich seinen, die sich besonders daraus müßte feststelleu lassen, daß in ihr auch das ganze Stück meiner Ausgabe S. 104, 33 (καὶ) — 105 21 (μείζων μού ἐστιν) fehlte (vgl. zu p. 110 a", + "candidate_score": 0.646893, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_22_24", + "bdc_text": "wie auch an die Schrift \"De Scripturae sanctae authoritate\" ( 1538 ; BZD C 273 - neu aufgelegt 1544 ; BZD C 335 ) zu denken . Im Fall von Erasmus kommen hier aus sprachlichen Gründen kaum die deutschen Paraphrasen-Übersetzungen die in Zürich erschienen waren ( 1542 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_49", + "psc_text": "ε/καὶ ἐφ’ (beim Seitenwechsel). 26 ἆρ᾿. 61 ἂν εἴρηται. 64, 21 πειρᾶται πειρᾶται 66, 17 κτίστιν. 70, 28 κατασιγάση. 71, 3 ἐτεκτείνατο. 72, 13 ἀπηλλοτρίοται. 74, 14 ἐβιωνέους. 75, 6 ἀποκαλύψει (ebenso 76, 7). 8 ἐσφάλει. 35 παρασκευάσει 79, 33 ἐπαγγέλοιτο. 87, 36 ἀνθροποπαθὲς. 93, 2 δοκεῖ. 97, 17 φήσαιαν. 98, 2 ἐδόξαζεν. 99, 6 πρακταίων. 108, 1 ἑνώθη. 109, 1 μένουσαν (in einem Wort). 123,15 μωϋσέα (nur hier). 129,29 u. 31 ὅτε. 132, 20 ἠσαΐας. 137, 23 διαβεβαιοῦτο. 150, 31 διαστειλλάμενος. 151, 21 ἀλλιγορικοῦ. 167, 8 παρεσκευασκέναι. Ausgaben Der erste Druck der beiden Eusebiusschriften stammt aus dem Jahre 1628Eusebii Pamphilii Caesareae Palaestinae episcopi, de demonstratione evangelica libri decem. quibus accessere nondum bactenus editi nee visi contra Marcelum Ancyrae episcopum libri duo: de ecclesiastica theologia tres. omnia studio R. Μ. latine facta, notis illustrata: et indicibus loco suo necessariis locupletata. Parisiis 1628., in dem sie »mit leidlicher Sorgfalt in Bezug", + "candidate_score": 0.64659, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_14_16", + "bdc_text": "Im Falle Bullingers ist an dessen Kommentare zur Apostelgeschichte ( 1533 ; BZD C 219 - neu aufgelegt 1535 und 1540 ; bzw. BZD C 240. C 289 ) , zu allen neutestamentlichen Briefen ( 1537 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_12", + "psc_text": "auch in ZNTW 1905 S. 250 f diese Instanz zurückgezogen.. Aber auch die weitere Stelle (S. 31, 22 22ff): τὴν τοῦ Γαλάτου πίστιν, ἢ καὶ μᾶλλον τὴν ἀπιστίαν τὴν εἰς τὸν υἱὸν τοῦ θεοῦ, καιρὸς ἤδη καλεῖ . . . εἰς φῶς ἀγαγεῖν, καὶ τὴν χρόνοις μακροῖς ἐνδομυχήσασαν τῴ ἀνδρὶ κακοδοξίαν βραχὺ περιελθόντας τοῦ τῆς ἐπιστολῆς προσχήματος ἀπογυμνῶσαι, so gewiß sie auf einen Brief Marcells geht meint doch sicher den Rechtfertigungsbrief, den er am Ende seines römischen Aufenthalts an Julius verfaßte. Im Gegenteil, es wäre unser Verfasser, der sonst immer nur mit einer Schrift Marcells zutun hat (S. 1,14. 2,10. 60,10), hier ein weiteres Schriftstück von ihm einführte und das mit einer so ungenügenden Bezeichnung wie ἡ Man wird die Möglichkeit nicht von der Hand weisen können ZNTW 1905 S. 255), daß unser Verfasser hier entweder dieselbe Marcells, die er sonst γράμμα, γραφή oder σύγγραμμα nennt, als ἐπιστολή bezeichnetDas konnte", + "candidate_score": 0.646493, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_32_34", + "bdc_text": "Im August 1545 veröffentlichte Taddeo Duno eine Lobrede mit biographischen Angaben zu Joachim Bäldi : In Laudem orantissimi praesulis , viri doctissimi , Ioachym Beldi Glaronensis Thaddaei Duni Locaruensis [ ! ] ἐγκώμιον , Basel , s. n. , 1545 ( Zürich ZB , 25.1404/7 ; nicht im VD 16 ) . - Lit. :", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_32", + "psc_text": "in Roeskri Bibl. PP. Τ. V. p. 282sq.]« besaß einst Thomas GaleVgl. Fabricius-Harles, Bibliotheca graeca VIl, 395 u. Catal. codd. Angliae et Hibern. II p. 186 Nr. 5888.. Dies ist wahrscheinlich der jetzige cod. Cantabrigiensis Trinity College O. 4. 41, enthaltend neben dem 1613 von Petrus Goldmannus Scotus in der Bodleiana abgeschriebenen Adamantius auch die beiden Eusebiusschriften mit dem Datum »Prid. non. Mart. 1695 (nach einer Mitteilung von Swete). In bezug auf den Adamantius ist die Handschrift erwiesenermaßen nur eine Copie des Bodleianus Ε. 1. 11Vgl. van de Sande Bakhuyzen a. a. Ο. S. XXXVI f.. Verschollen ist eine siebente Handschrift, die sich einst in der Bibliothek des kaiserlichen Gesandten in Venedig Don Diego Hurtado de Mendoza daselbst befand und an erster Stelle die 5 Bücher Eusebius gegen Marcell enthalten zu haben scheintVgl. C. Gesner in der Bibliotheca universalis 1545; Graux, Essai sur les origines du fonds grec de l’Escurial.", + "candidate_score": 0.646471, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_22_24", + "bdc_text": "wie auch an die Schrift \"De Scripturae sanctae authoritate\" ( 1538 ; BZD C 273 - neu aufgelegt 1544 ; BZD C 335 ) zu denken . Im Fall von Erasmus kommen hier aus sprachlichen Gründen kaum die deutschen Paraphrasen-Übersetzungen die in Zürich erschienen waren ( 1542 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_54", + "psc_text": "3), der andere von den beiden in Oxford schon damals vorhandenen (vgl. zu p. 110 a 10). Nach dem oben über die Handschriften Gesagten ist aber klar, daß sein Text ein durchaus befriedigender selbst dann nicht geworden wäre, wenn der Druck sorgfältiger corrigiert, die Bibelstellen und Marcellfragmente reinlicher herausgestellt wären. Dennoch begnügte man sich lange mit Montagus TextEin schlechter Nachdruck existiert von 1688, vgl. Fabricius-Harles a. a. Ο VII, 394, Zahn a. a. Ο. S. 2, Anm. 3., und einzig Christian Heinrich Georg Rettberg (Re) lieferte in seinen MarcellianaGottingae 1794. schätzenswerte Beiträge zur Textkritik, wenn auch nur auf Grund der Montaguschen Ausgabe. Eine neue Ausgabe des ganzen Textes erschien erst wieder im Jahre 1852, und zwar von Thomas Gaisford (Ga)Vgl. oben S. XVI, Anm. 1.. Dieser stützte sich, in richtiger Erkenntnis der Sachlage, allein, oder doch so gut wie allein, auf die venezianische Handschrift, von der er eine Collation Th.", + "candidate_score": 0.646023, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_24", + "bdc_text": "BZD C 335 ) zu denken . Im Fall von Erasmus kommen hier aus sprachlichen Gründen kaum die deutschen Paraphrasen-Übersetzungen die in Zürich erschienen waren ( 1542 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_50", + "psc_text": "Pamphilii Caesareae Palaestinae episcopi, de demonstratione evangelica libri decem. quibus accessere nondum bactenus editi nee visi contra Marcelum Ancyrae episcopum libri duo: de ecclesiastica theologia tres. omnia studio R. Μ. latine facta, notis illustrata: et indicibus loco suo necessariis locupletata. Parisiis 1628., in dem sie »mit leidlicher Sorgfalt in Bezug auf den Text, mit schlechter, ungleichmäßiger lateinischer Übersetzung, aber mit gelehrten Anmerkungen von Richard Montagu (Mo) herausgegeben wurdenZahn a. a. Ο. S. 2. Die Schreibung des Namens Montacutius schwankt nach Allibones Dictionary of English literature II s. v. zwischen Montagu, Montague und Mountagu. Die Gelehrsamkeit M.’s versagt selten, wie in der Note zu p. 37, c 7 »ἐγὼ ἐκ τοῦ πατρὸς ἐξῆλθον καὶ ἥκω] hoc ubi dictum sit a servatore, nescio etc.««. Jedenfalls war es vor allem ein nicht gewöhnliches Maß von philologischer Begabung, was Montagu zur Herstellung eines leidlichen Textes befähigte. Denn seine handschriftlichen Mittel waren durchaus nicht hervorragend.", + "candidate_score": 0.645268, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_14_16", + "bdc_text": "Im Falle Bullingers ist an dessen Kommentare zur Apostelgeschichte ( 1533 ; BZD C 219 - neu aufgelegt 1535 und 1540 ; bzw. BZD C 240. C 289 ) , zu allen neutestamentlichen Briefen ( 1537 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_11", + "psc_text": "S. 544 f. die Gründe für denen Caspari den Brief Marcells auf 337/38 datiert hat., bleibt seine wichtigste Aufstellung unerwiesen, nämlich die, daß der Verfasser von contra Marcellum den Brief Marcells Julius anführe. Sein erster Beweis dafür (ZNTW 1903 S 330 verfehlt; denn die Worte (S. 18, 14 f): ἄρξομαι τοίνυν ἀπὸ τῆς ὑπ’ αὐτοῦ γραφείσης ἐπιστολῆς πρὸς ἕκαστον τῶν μὴ ὀρθῶς γραφέντων ἀντιλέγειν sind gar nicht Worte des Verfassers von contra Marcellum über einen Brief Marcells, sondern hier spricht Marcell selbst über einen Brief des AsteriusVgl. Harnack a. a. Ο. und meine Ausgabe zu S. 18, 14ff. Conybeare denn auch in ZNTW 1905 S. 250 f diese Instanz zurückgezogen.. Aber auch die weitere Stelle (S. 31, 22 22ff): τὴν τοῦ Γαλάτου πίστιν, ἢ καὶ μᾶλλον τὴν ἀπιστίαν τὴν εἰς τὸν υἱὸν τοῦ θεοῦ, καιρὸς ἤδη καλεῖ . . . εἰς φῶς ἀγαγεῖν, καὶ τὴν χρόνοις μακροῖς ἐνδομυχήσασαν τῴ ἀνδρὶ", + "candidate_score": 0.645204, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_83_85", + "bdc_text": "a me Apologiam quandam non ita pridem aeditam tuo nomine , Zu denken ist an Bullingers erste Widerlegung des Cochläus ( s. oben Nr. 2064 , Anm. 3 ; vgl. HBBW XIV 66 , 3 und Anm. 3. 140 , 1 und 9 ) , die Ende Februar/Anfang März 1544 erschienen war , oder noch wahrscheinlicher an die \"Antiquissima fides\" , die im August 1544 zum ersten Mal auf Latein erschien ( s.", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_7", + "psc_text": "τὴν κακοδοξίαν αὐτοῦ und 2, 21, wo nach dem Zusammenhang nur von Eusebius Pamphili die Rede sein kann: ἐπάκουσον οἱα Εὐσέβιος περὶ τούτου ἐν τῷ πρώτῳ βιβλίῳ τῷ (1. τῶν?) πρὸς Μάρκελλον κατὰ λέξιν φησίν .... τοιαῦτα μὲν καὶ ἕτερα πλείονα ὁ Παμφίλου (om. FM) Εὐσέβιος ἐν τῷ πρώτω, λόγῳ τῶ (l. τῶν?) πρὸς Μἀρκελλόν φηοιν. καὶ ἐν τρίτῳ δὲ ὁ αὐτὸς . . . . . τοιαῦτα μὲν ὁ Εὐσεβίος ἐν τοῖς πρὸς Μάρκελλον διέξεισιν (vgl. S. 67, 2 ff. 68, 8 ff. 140, 5 5ff.). Einen dritten Beweis hat Montacutius in seiner Ausgabe beizubringen gesucht (Note zu p. 1). Von der Synode zu Sardica heisse es (Athan. apol. 47): ἀνεγνώσθη δὲ καὶ τὸ σύγγραμμα τοῦ συλλειτουργοῦ Μαρκέλλου, καὶ εὑρέθη τῶν περὶ Εὐσέβιον ἡ κακοτεχνία. ἃ γὰρ ὡς ζητῶν ὁ Μάρκελλος εἴρηκε, ταῦτα ὡς ὁμολογούμενα διαβεβλήκασιν. Und »obierat tunc Eusebius uterque, Nicomediensis et Caesariensis, κακοτεχνία in scriptis fuit. Ille", + "candidate_score": 0.644441, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_83_85", + "bdc_text": "a me Apologiam quandam non ita pridem aeditam tuo nomine , Zu denken ist an Bullingers erste Widerlegung des Cochläus ( s. oben Nr. 2064 , Anm. 3 ; vgl. HBBW XIV 66 , 3 und Anm. 3. 140 , 1 und 9 ) , die Ende Februar/Anfang März 1544 erschienen war , oder noch wahrscheinlicher an die \"Antiquissima fides\" , die im August 1544 zum ersten Mal auf Latein erschien ( s.", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_12", + "psc_text": "auch in ZNTW 1905 S. 250 f diese Instanz zurückgezogen.. Aber auch die weitere Stelle (S. 31, 22 22ff): τὴν τοῦ Γαλάτου πίστιν, ἢ καὶ μᾶλλον τὴν ἀπιστίαν τὴν εἰς τὸν υἱὸν τοῦ θεοῦ, καιρὸς ἤδη καλεῖ . . . εἰς φῶς ἀγαγεῖν, καὶ τὴν χρόνοις μακροῖς ἐνδομυχήσασαν τῴ ἀνδρὶ κακοδοξίαν βραχὺ περιελθόντας τοῦ τῆς ἐπιστολῆς προσχήματος ἀπογυμνῶσαι, so gewiß sie auf einen Brief Marcells geht meint doch sicher den Rechtfertigungsbrief, den er am Ende seines römischen Aufenthalts an Julius verfaßte. Im Gegenteil, es wäre unser Verfasser, der sonst immer nur mit einer Schrift Marcells zutun hat (S. 1,14. 2,10. 60,10), hier ein weiteres Schriftstück von ihm einführte und das mit einer so ungenügenden Bezeichnung wie ἡ Man wird die Möglichkeit nicht von der Hand weisen können ZNTW 1905 S. 255), daß unser Verfasser hier entweder dieselbe Marcells, die er sonst γράμμα, γραφή oder σύγγραμμα nennt, als ἐπιστολή bezeichnetDas konnte", + "candidate_score": 0.643845, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_86_88", + "bdc_text": "HBBW XIV [Nr. 1959 ] 341 , Anm. 13 ) . quae vero me hactenus latuit . Si in lucem te autore est aedita , fac me certiorem .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_241", + "psc_text": "τρόπον τινὰ ἐξομολογούμενος ὅτι μηδὲν ἠπίστατο ὧν ἔλεγεν· διὸ ἐπάγει λέγων εἰ δέ τις περὶ τῆς σαρκὸς ταύτης τῆς ἐν τῷ λόγῳ ἀθανάτου γεγονυίας πυνθάνοιτο, τί φαμεν πρὸς αὐτόν; ὅτι δογματίζειν μὲν ἡμεῖς περὶ ὧν μὴ ἀκριβῶς παρὰ τῶν θείων μεμαθήκαμεν γραφῶν οὐκ ἀσφαλὲς εἶναι νομίζομεν. πῶς γὰρ τοῦτο πράττειν δυνατὸν τοῖς καὶ τὰ ἑτέρων ἀνατρέπουσιν δόγματα; ἀλλ’ ἐροῦμεν πρὸς τοὺς τὸν ἀκριβῆ περὶ τούτου μαθεῖν παρ’ ἡμῶν βουλομένους λόγον, ὅτι πειθόμενοι τῷ ἱερῷ ἀποστόλῳ ἴσμεν ὅτι οὕτως ἡμᾶς ὁρᾶν τὰ ἀποκεκρυμμένα μυστήρια προσήκει, ὡς αὐτὸς ἔφη »βλέπομεν γὰρ ἄρτι« φησὶν » δι’ ἐσόπτρου ἐν αἰνίγματι, τότε δὲ πρόσωπον πρὸς πρόσωπον· ἄρτι γινώ��κομεν ἐκ μέρους, τότε δὲ ἐπιγνωσόμεθα καθὼς καὶ ἐπεγνώσθημεν« . ὥστε μή μου πυνθάνου περὶ ὧν σαφῶς παρὰ τῆς θείας γραφῆς μὴ μεμάθηκα. διὰ τοῦτο τοίνυν οὐδὲ περὶ τῆς θείας ἐκείνης τῆς τῷ θείῳ λόγῳ κοινωνησάσης σαρκὸς σαφῶς εἰπεῖν δυνήσομαι. νυνὶ δὲ πιστεύω ταῖς θείαις γραφαῖς, ὅτι εἷς", + "candidate_score": 0.643614, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_85", + "bdc_text": "vgl. HBBW XIV 66 , 3 und Anm. 3. 140 , 1 und 9 ) , die Ende Februar/Anfang März 1544 erschienen war , oder noch wahrscheinlicher an die \"Antiquissima fides\" , die im August 1544 zum ersten Mal auf Latein erschien ( s.", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_49", + "psc_text": "ε/καὶ ἐφ’ (beim Seitenwechsel). 26 ἆρ᾿. 61 ἂν εἴρηται. 64, 21 πειρᾶται πειρᾶται 66, 17 κτίστιν. 70, 28 κατασιγάση. 71, 3 ἐτεκτείνατο. 72, 13 ἀπηλλοτρίοται. 74, 14 ἐβιωνέους. 75, 6 ἀποκαλύψει (ebenso 76, 7). 8 ἐσφάλει. 35 παρασκευάσει 79, 33 ἐπαγγέλοιτο. 87, 36 ἀνθροποπαθὲς. 93, 2 δοκεῖ. 97, 17 φήσαιαν. 98, 2 ἐδόξαζεν. 99, 6 πρακταίων. 108, 1 ἑνώθη. 109, 1 μένουσαν (in einem Wort). 123,15 μωϋσέα (nur hier). 129,29 u. 31 ὅτε. 132, 20 ἠσαΐας. 137, 23 διαβεβαιοῦτο. 150, 31 διαστειλλάμενος. 151, 21 ἀλλιγορικοῦ. 167, 8 παρεσκευασκέναι. Ausgaben Der erste Druck der beiden Eusebiusschriften stammt aus dem Jahre 1628Eusebii Pamphilii Caesareae Palaestinae episcopi, de demonstratione evangelica libri decem. quibus accessere nondum bactenus editi nee visi contra Marcelum Ancyrae episcopum libri duo: de ecclesiastica theologia tres. omnia studio R. Μ. latine facta, notis illustrata: et indicibus loco suo necessariis locupletata. Parisiis 1628., in dem sie »mit leidlicher Sorgfalt in Bezug", + "candidate_score": 0.643066, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_85", + "bdc_text": "vgl. HBBW XIV 66 , 3 und Anm. 3. 140 , 1 und 9 ) , die Ende Februar/Anfang März 1544 erschienen war , oder noch wahrscheinlicher an die \"Antiquissima fides\" , die im August 1544 zum ersten Mal auf Latein erschien ( s.", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_26", + "psc_text": "ταῦτα ὁ Μάρκελλος πρὸς Ἀστέριον, οὐκ ἀρεσκόμενος τῷ τὸν πατέρα δεῖν ἀληθῶς πατέρα εἶναι ὁμολογεῖν καὶ τὸν υἱὸν ἀληθῶς υἱὸν καὶ τὸ ἅγιον πνεῦμα ὡσαύτως (vgl. auch S. 4, 10. 12 u. ö.) für nicht von Eusebius Pamphili stammend anzusehn. Die Kühnheit dieser ganzen Kritik wird es gerechtfertigt lassen, wenn ich auf den Titel der Ausgabe noch ohne Fragezeichen gesetzt habe: Eusebius’ Werke IV. Band. Handschriften Einzige Text quelle ist, wie schon Gaisford und ZahnVgl. Eusebii Pamphili contra Hieroclem et Marcellum libri. ed. Th. Gsisford Oxonii 1852 p. III; Zahn a, a. Ο. S. 5, Anm. 3. Rettberg in den Annales literar. Helmstadtienses 1787 (vgl. Hamack LG I, 2, 581) war mir unzugänglich. wußten, die Handschrift in Venedig, die von ersterem, wohl nach Th. Heyse, folgendermaßen beschrieben wird: Cod. Marcianus 496. membranaceus saec. X, forma quadrata, δίστοιχος, versibus quadragenis binis, iisque litterarum fere tricenarum. Diligenter recognovit et jure suo potius", + "candidate_score": 0.64305, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_83_85", + "bdc_text": "a me Apologiam quandam non ita pridem aeditam tuo nomine , Zu denken ist an Bullingers erste Widerlegung des Cochläus ( s. oben Nr. 2064 , Anm. 3 ; vgl. HBBW XIV 66 , 3 und Anm. 3. 140 , 1 und 9 ) , die Ende Februar/Anfang März 1544 erschienen war , oder noch wahrscheinlicher an die \"Antiquissima fides\" , die im August 1544 zum ersten Mal auf Latein erschien ( s.", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_10", + "psc_text": "mehr am Leben gewesen.. etwas spätere Schrift de ecclesiastica theologia müsse aber, weil Herbst 343 nicht mehr lebenden Flacillus gewidmet, spätestens auf gesetzt werden. Für beide komme also der 338/39 gestorbene von Caesarea als Verfasser nicht in Betracht; und so werde, da ein Eusebius nötig sei, und wegen der Widmung an Flacillus, von Emesa als Autor anzusehn seinAlso ähnlich, wie bei den beiden Eusebius von Caesarea zugeschriebenen Homilien gegen Marcell, vgl. Harnack LG, I, 2, 584 f. (ZNTW 1903 S. 330–333 S. 250–259. 265). Aber selbst wenn man die Datierungen Conybeares zunächst annimmtDagegen hält z. B. Harnack LG, II, 2 S. 544 f. die Gründe für denen Caspari den Brief Marcells auf 337/38 datiert hat., bleibt seine wichtigste Aufstellung unerwiesen, nämlich die, daß der Verfasser von contra Marcellum den Brief Marcells Julius anführe. Sein erster Beweis dafür (ZNTW 1903 S 330 verfehlt; denn die Worte (S. 18, 14 f): ἄρξομαι", + "candidate_score": 0.642844, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_83_85", + "bdc_text": "a me Apologiam quandam non ita pridem aeditam tuo nomine , Zu denken ist an Bullingers erste Widerlegung des Cochläus ( s. oben Nr. 2064 , Anm. 3 ; vgl. HBBW XIV 66 , 3 und Anm. 3. 140 , 1 und 9 ) , die Ende Februar/Anfang März 1544 erschienen war , oder noch wahrscheinlicher an die \"Antiquissima fides\" , die im August 1544 zum ersten Mal auf Latein erschien ( s.", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_1", + "psc_text": "aus Marcell, sondern die Verwandtschaft erstreckt sich auch auf den Wortlaut der eigenen SätzeVgl. S. 42, 24. 32 mit S. 107, 23. 31.. Daß aber hier nicht etwa ein jüngerer Autor einen älteren benutzt, beweisen aufs deutlichste die Stellen: S. 60, 3—10: εἰ πρὸς τὴν ἀδόλεσχον καὶ πολυεπῆ Μαρκέλλου γραφὴν τὰ παρ’ ἡμῶν ἐν βραχέσιν ἤρκεσεν, οὐ χρὴ θαυμάζειν· οὐ γὰρ δὴ πολλῶν ἔδει λόγων πρὸς ἀνατροπὴν τῶν αὐτόθεν καὶ τοῖς τυχοῦσιν κατεγνωσμένων. διὸ δὴ ἐν δυσὶ τοῖς πρώτοις μόνῃ τῇ παραθέσει τῶν τοῦ ἀνδρὸς ῥημάτων χρησάμενος δίχα πάσης ἀντιρρήσεως ἐξ αὐτῶν τὸν κατ’ αὐτῶν ἔλεγχον φανερὸν ἐποιούμην. νυνὶ δὲ πρὸς ἐκείνῃ τῇ φῶρα καὶ τὴν ἀνατροπὴν τῶν αὐτῶν διὰ τριῶν τῶν μετὰ χεῖρας προσήγαγον. S. 62, 5—21: ἐγὼ μὲν ᾤμην ἐξαρκεῖν τὰς τῶν αὐτοῦ Μαρκέλλου φωνῶν παραθέσεις, ἃς διὰ τῶν ἔμπροσθεν ἀνελεξάμην, πρὸς τὸν καθ’ ἑαυτῶν ἔλεγχον. οὕτω γὰρ προφανῆ καὶ ἀδιάτρεπτον τὴν ἄρνησιν τοῦ υἱοῦ τοῦ θεοῦ περιεῖχον,", + "candidate_score": 0.642623, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_15", + "bdc_text": "BZD C 219 - neu aufgelegt 1535 und 1540 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_56", + "psc_text": "so fehlt in Gaisfords Ausgabe S. 27/28 § 28, S. 47 kommt zweimal § 25 vor, S. 49—62 steht ἐξ 1955 statt 29—65 (d. h. noch richtiger 30—66), S, 74/75 kommt zweimal § 13 vor, S. 221/222 zählt §§ 6—9 statt 9—12! und die Hervorhebung der Marcellfragmente durch besondern Druck erhöhen die Brauchbarkeit der Ausgabe. Die lateinische Übersetzung ist allerdings einfach nach Montagu wieder ab- gedruckt. Aber die Gaisfordsche Ausgabe kann doch nicht für abschließend angesehn werden. Einmal nämlich hat sie den Codex Venetus nicht völlig ausgenutzt; vielleicht z. Τ. nicht durch Schuld der Collation, sondern durch eigentümliche Mißgriffe bei ihrer Benutzung durch den Herausgeber. Z. B. gehörte Anm. r S. 12 (Gaisfords) nicht zu Z. sondern zu Z. 7; Anm. r S. 25 nicht zu Z. 3, sondern zu Z. 4; Anm. q S. 55 zu Z. 15, nicht Z. 11; Anm. r S. 102 zu S. 103, 2;", + "candidate_score": 0.642439, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_15", + "bdc_text": "BZD C 219 - neu aufgelegt 1535 und 1540 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_70", + "psc_text": "der Ausgabe war fertig im Herbst 1904, der Druck dauerte von da bis zum Winter 1905. Zu ganz besonderem Danke bin ich P. Wendland verpflichtet, der meine Ausgabe im Manuscript durchgearbeitet, weiter Ad. Harnack, F. Loofs und Th. Zahn, die die Druckbogen durchgesehn, und K. Gelshorn, der in manchen Fällen den Codex einmal für mich aufgeschlagen hat. Ferner für einzelne Mitteilungen F. C. Conybeare, K. Holl, H. Lietzmann. G. Mercati, H. Omont. W. Sanday, C. Schmidt und H. B. Swete. Endlich für Nachvergleichen der Bibelstellen G. Schlichting und für ihre Hilfe beim Anfertigen der Register meiner Frau. Kiel, Dezember 1905. Erich Klostermann. ΕΥΣΕΒΙΟΥ ΤΟΥ ΠΑΜΦΙΛΟΥ ΤΩΝ ΚΑΤΑ ΜΑΡΚΕΛΛΟΥ ΤΟΥ ΑΓΚΥΡΑΣ ΕΠΙΣΚΟΠΟΥ Λόγος Α′ αʹ πόθεν ὁρμώμενος ὁ Μάρκελλος τουτὶ τὸ σύγγραμμα ἔγραψεν. βʹ ὅτι οὐδὲ τὰς θείας ἐξηκρίβου γραφάς. γʹ Μαρκέλλου περὶ τῶν παρ’ Ἕλλησιν παροιμιῶν. δʹ ὅτι τήν τε ἐκκλησιαστικὴν διδασκαλίαν καὶ τοὺς προεστῶτας αὐτῆς διέβαλλεν. πόθεν ὁρμώμενος ὁ", + "candidate_score": 0.642096, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_49_51", + "bdc_text": "Von ihm ist lediglich ein Predigtauszug erhalten. - Lit. : Meyer , Locarno 164. 167-169 ; Serafino Mazzetti , Repertorio di tutti i professori antichi e moderni . . .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_243", + "psc_text": "λόγος, ὥσπερ καὶ πρότερον ἦν. τοιοῦτο τέλος ἐπήγαγεν τῇ σαρκὶ τοῦ σωτῆρος ἡμῶν ὁ θαυμαστὸς οὗτος συγγραφεύς, ἀμνημονήσας ὧν περὶ αὐτῆς διὰ τῶν ἔμπροσθεν εἴρηκεν. εἶθ’ ὁ σαφῶς οὕτως τὸ σῶμα τὸ σωτήριον ἔρημον τοῦ λόγου γενήσεσθαι μετὰ τὸν τῆς κρίσεως καιρὸν ἀποφηνάμενος εὐλάβειαν προσποιεῖται καὶ μὴ εἰδέναι φησὶν ἀποκρίνεσθαι, εἴ τις αὐτὸν ἔροιτο περὶ τῆς σαρκός, φῆσαι δ’ ἂν πρὸς τὸν ἐρωτῶντα· μή μου πυνθάνου περὶ ὧν μὴ μεμάθηκα. ἀλλὰ καὶ ὁ τυχὼν εἶπεν ἂν πρὸς αὐτόν, τί δὴ οὖν σαυτὸν σκώπτεις, ἄνθρωπε; τί δὲ κατὰ κρημνῶν ὠθεῖς, περὶ ὧν μὴ μεμάθηκας ὁριζόμενος ἐγγράφως; τί δὲ μὴ φυλάττεις ἃ παρὰ τῶν ἐκκλησιαστικῶν πατέρων τε καὶ διδασκάλων παρείληφας, νεωτερίζεις δ’ ἄντικρυς νέαν καὶ ξενίζουσαν εἰσάγων τῷ βίῳ διαστροφήν, ἀρχήν τε πρόσκαιρον καὶ νεωτέραν τῇ βασιλείᾳ τοῦ Χριστοῦ διδοὺς καὶ ταύτης τέλος ὑφιστάμενος, καὶ τὸν μὲν ἀληθῶς μονογενῆ τοῦ θεοῦ υἱὸν ἀρνούμενος λόγον δὲ ψιλὸν ἀνούσιον καὶ ἀνυπόστατον ὑποτιθέμενος, ὃν οὐδ’", + "candidate_score": 0.641868, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_15", + "bdc_text": "BZD C 219 - neu aufgelegt 1535 und 1540 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_69", + "psc_text": "9 10 11 12 13 14 15 Nr. Re 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 12 13 c. Marc. II 8.9,11.19.12,31 11, 10 19, 30 c. Marc. II 45, 11 45, 15 45, 18 45, 25 44, 18 46, 12 46, 18 46, 23 d. e. th. I d. e. th. II d. e. th III 144,14. 145, 7. 151,11 145, 1 145, 20 145, 23 145, 25 1) Fortsetzung zu Nr. 85, nur aus Acacius erhalten bei Epiphanius haer. 72, 6. Schlusswort Den Codex Venetus habe ich verglichen im Herbst 1902, das Manuscript der Ausgabe war fertig im Herbst 1904, der Druck dauerte von da bis zum Winter 1905. Zu ganz besonderem Danke bin ich P. Wendland verpflichtet, der meine Ausgabe im Manuscript durchgearbeitet, weiter Ad. Harnack, F. Loofs und Th. Zahn, die die Druckbogen durchgesehn, und K. Gelshorn, der in manchen Fällen", + "candidate_score": 0.64131, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_24", + "bdc_text": "BZD C 335 ) zu denken . Im Fall von Erasmus kommen hier aus sprachlichen Gründen kaum die deutschen Paraphrasen-Übersetzungen die in Zürich erschienen waren ( 1542 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_56", + "psc_text": "so fehlt in Gaisfords Ausgabe S. 27/28 § 28, S. 47 kommt zweimal § 25 vor, S. 49—62 steht ἐξ 1955 statt 29—65 (d. h. noch richtiger 30—66), S, 74/75 kommt zweimal § 13 vor, S. 221/222 zählt §§ 6—9 statt 9—12! und die Hervorhebung der Marcellfragmente durch besondern Druck erhöhen die Brauchbarkeit der Ausgabe. Die lateinische Übersetzung ist allerdings einfach nach Montagu wieder ab- gedruckt. Aber die Gaisfordsche Ausgabe kann doch nicht für abschließend angesehn werden. Einmal nämlich hat sie den Codex Venetus nicht völlig ausgenutzt; vielleicht z. Τ. nicht durch Schuld der Collation, sondern durch eigentümliche Mißgriffe bei ihrer Benutzung durch den Herausgeber. Z. B. gehörte Anm. r S. 12 (Gaisfords) nicht zu Z. sondern zu Z. 7; Anm. r S. 25 nicht zu Z. 3, sondern zu Z. 4; Anm. q S. 55 zu Z. 15, nicht Z. 11; Anm. r S. 102 zu S. 103, 2;", + "candidate_score": 0.639629, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_32", + "bdc_text": "Im August 1545 veröffentlichte Taddeo Duno eine Lobrede mit biographischen Angaben zu Joachim Bäldi :", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_32", + "psc_text": "in Roeskri Bibl. PP. Τ. V. p. 282sq.]« besaß einst Thomas GaleVgl. Fabricius-Harles, Bibliotheca graeca VIl, 395 u. Catal. codd. Angliae et Hibern. II p. 186 Nr. 5888.. Dies ist wahrscheinlich der jetzige cod. Cantabrigiensis Trinity College O. 4. 41, enthaltend neben dem 1613 von Petrus Goldmannus Scotus in der Bodleiana abgeschriebenen Adamantius auch die beiden Eusebiusschriften mit dem Datum »Prid. non. Mart. 1695 (nach einer Mitteilung von Swete). In bezug auf den Adamantius ist die Handschrift erwiesenermaßen nur eine Copie des Bodleianus Ε. 1. 11Vgl. van de Sande Bakhuyzen a. a. Ο. S. XXXVI f.. Verschollen ist eine siebente Handschrift, die sich einst in der Bibliothek des kaiserlichen Gesandten in Venedig Don Diego Hurtado de Mendoza daselbst befand und an erster Stelle die 5 Bücher Eusebius gegen Marcell enthalten zu haben scheintVgl. C. Gesner in der Bibliotheca universalis 1545; Graux, Essai sur les origines du fonds grec de l’Escurial.", + "candidate_score": 0.63926, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_87_89", + "bdc_text": "quae vero me hactenus latuit . Si in lucem te autore est aedita , fac me certiorem . Preterea , quo pacto nostrę res Glarianę apud nos sese habeant , puto tibi non ignotum .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_241", + "psc_text": "τρόπον τινὰ ἐξομολογούμενος ὅτι μηδὲν ἠπίστατο ὧν ἔλεγεν· διὸ ἐπάγει λέγων εἰ δέ τις περὶ τῆς σαρκὸς ταύτης τῆς ἐν τῷ λόγῳ ἀθανάτου γεγονυίας πυνθάνοιτο, τί φαμεν πρὸς αὐτόν; ὅτι δογματίζειν μὲν ἡμεῖς περὶ ὧν μὴ ἀκριβῶς παρὰ τῶν θείων μεμαθήκαμεν γραφῶν οὐκ ἀσφαλὲς εἶναι νομίζομεν. πῶς γὰρ τοῦτο πράττειν δυνατὸν τοῖς καὶ τὰ ἑτέρων ἀνατρέπουσιν δόγματα; ἀλλ’ ἐροῦμεν πρὸς τοὺς τὸν ἀκριβῆ περὶ τούτου μαθεῖν παρ’ ἡμῶν βουλομένους λόγον, ὅτι πειθόμενοι τῷ ἱερῷ ἀποστόλῳ ἴσμεν ὅτι οὕτως ἡμᾶς ὁρᾶν τὰ ἀποκεκρυμμένα μυστήρια προσήκει, ὡς αὐτὸς ἔφη »βλέπομεν γὰρ ἄρτι« φησὶν » δι’ ἐσόπτρου ἐν αἰνίγματι, τότε δὲ πρόσωπον πρὸς πρόσωπον· ἄρτι γινώσκομεν ἐκ μέρους, τότε δὲ ἐπιγνωσόμεθα καθὼς καὶ ἐπεγνώσθημεν« . ὥστε μή μου πυνθάνου περὶ ὧν σαφῶς παρὰ τῆς θείας γραφῆς μὴ μεμάθηκα. διὰ τοῦτο τοίνυν οὐδὲ περὶ τῆς θείας ἐκείνης τῆς τῷ θείῳ λόγῳ κοινωνησάσης σαρκὸς σαφῶς εἰπεῖν δυνήσομαι. νυνὶ δὲ πιστεύω ταῖς θείαις γραφαῖς, ὅτι εἷς", + "candidate_score": 0.638517, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_34_36", + "bdc_text": "nicht im VD 16 ) . - Lit. : Tauf- und Ehenbuch der Kirchgemeinde Großmünster 1525-1600 , Zürich StadtA , VIII C 1 , unter 1527 ; Erhard Dürsteler , Stammtafeln zürcherischer Geschlechter , Bd. 1 ( Zürich ZB , Ms E 94 ) , f. 235r. ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_31", + "psc_text": "— so sicher nach einer Nachricht Mercatis, nicht saec. XIV, wie van de Sande Bakhuyzen angibtA. a. Ο. S. XXVII f.. Des letzteren Vermutung aber, daß Handschrift »wahrscheinlich eine Abschrift« der venezianischen ist, steht auch in Bezug auf unseren Text zu Recht. Als fünfte käme eine Handschrift der Nationalbibliothek zu Paris, cod. Paris, gr. 949 (nicht 969, früher Reg. 2985, 2) chart, 1581 Pantaleon Mamukas von Chios geschriebenVgl. Omont, Inventaire sommaire etc. Ι, 182, auch Catal. Par. Reg. II, 185. Zu dem Schreiber Gardthausen, Griechische Palaeographie S. 335.. Eine sechste Handschrift »adscriptis etiam ex alio codice emendationibus [Excerpta ex iis in Roeskri Bibl. PP. Τ. V. p. 282sq.]« besaß einst Thomas GaleVgl. Fabricius-Harles, Bibliotheca graeca VIl, 395 u. Catal. codd. Angliae et Hibern. II p. 186 Nr. 5888.. Dies ist wahrscheinlich der jetzige cod. Cantabrigiensis Trinity College O. 4. 41, enthaltend neben dem 1613 von Petrus Goldmannus Scotus in der", + "candidate_score": 0.637265, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_85", + "bdc_text": "vgl. HBBW XIV 66 , 3 und Anm. 3. 140 , 1 und 9 ) , die Ende Februar/Anfang März 1544 erschienen war , oder noch wahrscheinlicher an die \"Antiquissima fides\" , die im August 1544 zum ersten Mal auf Latein erschien ( s.", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_38", + "psc_text": "12ff ABBREV, ebenso 60, 1. 61, 3. 62, 5. 68, 12 (oder 69, 6?) ἀληθῶς. 70, 26f ABBREV. 71, 22f καλῶς. 12, 35 f unleserlich (ἐπιστασία υἱοῦ ? ? Gelsborn). 87, 2 ABBREV 91, 28ff ABBREV 98, 12 ABBREV. 104, 14 ABBREV 16 ἀριανΐζεις. 106, 9 ABBREV 116, 3f καλώς. 19 θείως. 117, 29 ABBREV 119,34 ἀληθῶς. 122. 9f θείως. 133, 33 ὑπ(??) 139, 6 ABBREV 31f ABBREV 154, 23 (??) 159, 27 ABBREV 160, 7 ABBREV 163, 30 περὶ πνεύματος und ABBREV 164, 2 περὶ υἱοῦ. Er scheint endlich auch an einer ganzen Anzahl von Stellen sich selbst corrigiert zu haben (V1) Allerdings betreifen diese Verbesserungen meist nur unbedeutende Dinge, Verwechselungen von ai ε η ι εἰ oder ο ου ω, offenbare Verschreibungen und dergleichen, mit denen ich den kritischen Apparat nur selten belastet habe. Eine weitere Auswahl von Stellen, an denen erst V1 das Richtige bietet, mag hier", + "candidate_score": 0.637191, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_32_34", + "bdc_text": "Im August 1545 veröffentlichte Taddeo Duno eine Lobrede mit biographischen Angaben zu Joachim Bäldi : In Laudem orantissimi praesulis , viri doctissimi , Ioachym Beldi Glaronensis Thaddaei Duni Locaruensis [ ! ] ἐγκώμιον , Basel , s. n. , 1545 ( Zürich ZB , 25.1404/7 ; nicht im VD 16 ) . - Lit. :", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_59", + "psc_text": "abgegrenzt, die Bibelcitate ebenso ungenügend wie bei Montagu notiert, es sind keine Namen-, Wort- und Sachregister beigegeben, und es ist, wenn man das erwähnen soll, eine unverhältnismäßige Menge falscher Accente stehn geblieben. Eine meist übersehene Ausgabe ist dann noch von Johann Heinrich Nolte für Mignes Patrologie besorgt wordenMigne PG 24, 705—1046. Ein Hinweis auf sie bei Harnack LG II, 2, 124.. Der der nach seinem Vorwort vom December 1857 an Vorgängern nur Montacutius und Rettberg gekannt zu haben scheint, bemerkt: libros ab Eusebio contra Marcellum conscriptos ad fidem quattuor codicum, quos ego aut amici contuHmus de quibusque olim pluribus alibi explicandum mihi erit, recensui. Da er zu dieser Erklärung aber nicht gekommen zu sein cheint (wenigstens habe ich sie nicht aufgefunden), so lassen sich seine Quellen nicht mit Bestimmtheit angeben. Daß jedoch der cod. Venetus nicht benutzt sein wird, dürfte aus Stichproben dieser Ausgabe deutlich sein. Wenn man dazu das", + "candidate_score": 0.635868, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_85", + "bdc_text": "vgl. HBBW XIV 66 , 3 und Anm. 3. 140 , 1 und 9 ) , die Ende Februar/Anfang März 1544 erschienen war , oder noch wahrscheinlicher an die \"Antiquissima fides\" , die im August 1544 zum ersten Mal auf Latein erschien ( s.", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_11", + "psc_text": "S. 544 f. die Gründe für denen Caspari den Brief Marcells auf 337/38 datiert hat., bleibt seine wichtigste Aufstellung unerwiesen, nämlich die, daß der Verfasser von contra Marcellum den Brief Marcells Julius anführe. Sein erster Beweis dafür (ZNTW 1903 S 330 verfehlt; denn die Worte (S. 18, 14 f): ἄρξομαι τοίνυν ἀπὸ τῆς ὑπ’ αὐτοῦ γραφείσης ἐπιστολῆς πρὸς ἕκαστον τῶν μὴ ὀρθῶς γραφέντων ἀντιλέγειν sind gar nicht Worte des Verfassers von contra Marcellum über einen Brief Marcells, sondern hier spricht Marcell selbst über einen Brief des AsteriusVgl. Harnack a. a. Ο. und meine Ausgabe zu S. 18, 14ff. Conybeare denn auch in ZNTW 1905 S. 250 f diese Instanz zurückgezogen.. Aber auch die weitere Stelle (S. 31, 22 22ff): τὴν τοῦ Γαλάτου πίστιν, ἢ καὶ μᾶλλον τὴν ἀπιστίαν τὴν εἰς τὸν υἱὸν τοῦ θεοῦ, καιρὸς ἤδη καλεῖ . . . εἰς φῶς ἀγαγεῖν, καὶ τὴν χρόνοις μακροῖς ἐνδομυχήσασαν τῴ ἀνδρὶ", + "candidate_score": 0.635361, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_32_34", + "bdc_text": "Im August 1545 veröffentlichte Taddeo Duno eine Lobrede mit biographischen Angaben zu Joachim Bäldi : In Laudem orantissimi praesulis , viri doctissimi , Ioachym Beldi Glaronensis Thaddaei Duni Locaruensis [ ! ] ἐγκώμιον , Basel , s. n. , 1545 ( Zürich ZB , 25.1404/7 ; nicht im VD 16 ) . - Lit. :", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_50", + "psc_text": "Pamphilii Caesareae Palaestinae episcopi, de demonstratione evangelica libri decem. quibus accessere nondum bactenus editi nee visi contra Marcelum Ancyrae episcopum libri duo: de ecclesiastica theologia tres. omnia studio R. Μ. latine facta, notis illustrata: et indicibus loco suo necessariis locupletata. Parisiis 1628., in dem sie »mit leidlicher Sorgfalt in Bezug auf den Text, mit schlechter, ungleichmäßiger lateinischer Übersetzung, aber mit gelehrten Anmerkungen von Richard Montagu (Mo) herausgegeben wurdenZahn a. a. Ο. S. 2. Die Schreibung des Namens Montacutius schwankt nach Allibones Dictionary of English literature II s. v. zwischen Montagu, Montague und Mountagu. Die Gelehrsamkeit M.’s versagt selten, wie in der Note zu p. 37, c 7 »ἐγὼ ἐκ τοῦ πατρὸς ἐξῆλθον καὶ ἥκω] hoc ubi dictum sit a servatore, nescio etc.««. Jedenfalls war es vor allem ein nicht gewöhnliches Maß von philologischer Begabung, was Montagu zur Herstellung eines leidlichen Textes befähigte. Denn seine handschriftlichen Mittel waren durchaus nicht hervorragend.", + "candidate_score": 0.635103, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_32", + "bdc_text": "Im August 1545 veröffentlichte Taddeo Duno eine Lobrede mit biographischen Angaben zu Joachim Bäldi :", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_30", + "psc_text": "eine seit 1604 in Bodleiana befindliche, im Jahre 1543 von Georgios Tryphon Epidaurius geschriebene Papierhandschrift. Auch HarnackLG I, 2, 497, vgl. auch v. Otto a. a. Ο. S. XVIII ff. erklärt sie, was den Text des Theophilus anlangt, für eine bloße Abschrift aus Die Bedenken, die van de Sande Bakhuyzen für den Text des Adamautius äussertA. a. Ο. S. XXX f., machen nichts aus; denn wenn Bodl. auct. Ε. I. 11 auch nur »Abschrift einer revidierten Abschrift« des Venetus wäre, so einer auf Grund unabhängigen handschriftlichen Materials revidierten. Eine vierte Handschrift ist der cod. Vaticanus gr. 1089 chart. saec. XVI — so sicher nach einer Nachricht Mercatis, nicht saec. XIV, wie van de Sande Bakhuyzen angibtA. a. Ο. S. XXVII f.. Des letzteren Vermutung aber, daß Handschrift »wahrscheinlich eine Abschrift« der venezianischen ist, steht auch in Bezug auf unseren Text zu Recht. Als fünfte käme eine Handschrift der Nationalbibliothek zu", + "candidate_score": 0.634892, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_85", + "bdc_text": "vgl. HBBW XIV 66 , 3 und Anm. 3. 140 , 1 und 9 ) , die Ende Februar/Anfang März 1544 erschienen war , oder noch wahrscheinlicher an die \"Antiquissima fides\" , die im August 1544 zum ersten Mal auf Latein erschien ( s.", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_4", + "psc_text": "καὶ οἰκεῖον εὕρεμα, τῆς δ’ ἐκκλησίας τοῦ θεοῦ τὴν ἀδιάφθορον διδασκαλίαν προϊοχόμενος, ἣν παρὰ τῶν αὐτοπτῶν καὶ αὐτηκόων τοῦ λόγου ἄνωθεν ἐξ ἀρχῆς παραλαβοῦσα φυλάττει. S. 165, 12 — 14: ἤδη δὲ διὰ τῆς πρὸ τούτου γραφῆς τὰ περὶ τούτων τοῦ Μαρκέλλου φωνὰς παραθέμενος, λόγου συμμετρίας φειδόμενος, τῇ αὐτῶν ἐκείνων ἀρκεσθήσομαι μαρτυρίᾳ (bezieht sich auf c. Marc. II, 3). Ist demnach der Verfasser von de ecclesiastica theologia notwendig identisch mit dem von contra Marcellum, so ist für beide der Eusebius als Autor anzusehn, der sich in der Zuschrift des Briefes an Flacillus von Antiochien als solcher bekennt, vgl. S. 60, 1 — 2: τῷ τιμιωτάτῳ καὶ ἀγαπητῷ συλλειτουργῷ Φλακίλλῳ Εὐσεβίος ἐν κυρίῳ χαίρειν. Nun bezeichnet aber die einzige selbständige HandschriftVgl. S. XVI ff. unserer beiden Werke, der cod. Venetus Marc. gr. 496, auf fol. 29v die beiden Bücher contra Marcellum ausdrücklich als Eigentum Εὐσεβίου τοῦ Παμφίλου τῶν κατὰ Μαρκέλλου τοῦ", + "candidate_score": 0.634198, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_4_6", + "bdc_text": "Coniectaris haud dubie me Endymionis somnum dormire , Adagia , 1 , 9 , 63 ( ASD II /2 384f , Nr. 863 ) . diuturno versari in otio , nec ullis me negotiis exercere , sed mollem agere vitam . Quo hanc declinem suspitionem , libuit literulas , saltim aliquas , mittere , quibus excusationis tuę causam praetenderem , nempe nullam hactenus argumenti rationem pre manibus fuisse .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_241", + "psc_text": "τρόπον τινὰ ἐξομολογούμενος ὅτι μηδὲν ἠπίστατο ὧν ἔλεγεν· διὸ ἐπάγει λέγων εἰ δέ τις περὶ τῆς σαρκὸς ταύτης τῆς ἐν τῷ λόγῳ ἀθανάτου γεγονυίας πυνθάνοιτο, τί φαμεν πρὸς αὐτόν; ὅτι δογματίζειν μὲν ἡμεῖς περὶ ὧν μὴ ἀκριβῶς παρὰ τῶν θείων μεμαθήκαμεν γραφῶν οὐκ ἀσφαλὲς εἶναι νομίζομεν. πῶς γὰρ τοῦτο πράττειν δυνατὸ�� τοῖς καὶ τὰ ἑτέρων ἀνατρέπουσιν δόγματα; ἀλλ’ ἐροῦμεν πρὸς τοὺς τὸν ἀκριβῆ περὶ τούτου μαθεῖν παρ’ ἡμῶν βουλομένους λόγον, ὅτι πειθόμενοι τῷ ἱερῷ ἀποστόλῳ ἴσμεν ὅτι οὕτως ἡμᾶς ὁρᾶν τὰ ἀποκεκρυμμένα μυστήρια προσήκει, ὡς αὐτὸς ἔφη »βλέπομεν γὰρ ἄρτι« φησὶν » δι’ ἐσόπτρου ἐν αἰνίγματι, τότε δὲ πρόσωπον πρὸς πρόσωπον· ἄρτι γινώσκομεν ἐκ μέρους, τότε δὲ ἐπιγνωσόμεθα καθὼς καὶ ἐπεγνώσθημεν« . ὥστε μή μου πυνθάνου περὶ ὧν σαφῶς παρὰ τῆς θείας γραφῆς μὴ μεμάθηκα. διὰ τοῦτο τοίνυν οὐδὲ περὶ τῆς θείας ἐκείνης τῆς τῷ θείῳ λόγῳ κοινωνησάσης σαρκὸς σαφῶς εἰπεῖν δυνήσομαι. νυνὶ δὲ πιστεύω ταῖς θείαις γραφαῖς, ὅτι εἷς", + "candidate_score": 0.634152, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_32", + "bdc_text": "Im August 1545 veröffentlichte Taddeo Duno eine Lobrede mit biographischen Angaben zu Joachim Bäldi :", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_59", + "psc_text": "abgegrenzt, die Bibelcitate ebenso ungenügend wie bei Montagu notiert, es sind keine Namen-, Wort- und Sachregister beigegeben, und es ist, wenn man das erwähnen soll, eine unverhältnismäßige Menge falscher Accente stehn geblieben. Eine meist übersehene Ausgabe ist dann noch von Johann Heinrich Nolte für Mignes Patrologie besorgt wordenMigne PG 24, 705—1046. Ein Hinweis auf sie bei Harnack LG II, 2, 124.. Der der nach seinem Vorwort vom December 1857 an Vorgängern nur Montacutius und Rettberg gekannt zu haben scheint, bemerkt: libros ab Eusebio contra Marcellum conscriptos ad fidem quattuor codicum, quos ego aut amici contuHmus de quibusque olim pluribus alibi explicandum mihi erit, recensui. Da er zu dieser Erklärung aber nicht gekommen zu sein cheint (wenigstens habe ich sie nicht aufgefunden), so lassen sich seine Quellen nicht mit Bestimmtheit angeben. Daß jedoch der cod. Venetus nicht benutzt sein wird, dürfte aus Stichproben dieser Ausgabe deutlich sein. Wenn man dazu das", + "candidate_score": 0.634143, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_85", + "bdc_text": "vgl. HBBW XIV 66 , 3 und Anm. 3. 140 , 1 und 9 ) , die Ende Februar/Anfang März 1544 erschienen war , oder noch wahrscheinlicher an die \"Antiquissima fides\" , die im August 1544 zum ersten Mal auf Latein erschien ( s.", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_69", + "psc_text": "9 10 11 12 13 14 15 Nr. Re 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 12 13 c. Marc. II 8.9,11.19.12,31 11, 10 19, 30 c. Marc. II 45, 11 45, 15 45, 18 45, 25 44, 18 46, 12 46, 18 46, 23 d. e. th. I d. e. th. II d. e. th III 144,14. 145, 7. 151,11 145, 1 145, 20 145, 23 145, 25 1) Fortsetzung zu Nr. 85, nur aus Acacius erhalten bei Epiphanius haer. 72, 6. Schlusswort Den Codex Venetus habe ich verglichen im Herbst 1902, das Manuscript der Ausgabe war fertig im Herbst 1904, der Druck dauerte von da bis zum Winter 1905. Zu ganz besonderem Danke bin ich P. Wendland verpflichtet, der meine Ausgabe im Manuscript durchgearbeitet, weiter Ad. Harnack, F. Loofs und Th. Zahn, die die Druckbogen durchgesehn, und K. Gelshorn, der in manchen Fällen", + "candidate_score": 0.633932, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_34_36", + "bdc_text": "nicht im VD 16 ) . - Lit. : Tauf- und Ehenbuch der Kirchgemeinde Großmünster 1525-1600 , Zürich StadtA , VIII C 1 , unter 1527 ; Erhard Dürsteler , Stammtafeln zürcherischer Geschlechter , Bd. 1 ( Zürich ZB , Ms E 94 ) , f. 235r. ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_43", + "psc_text": "4. 155, 9. 160, 1. 171, 25. 174, 8Hinzu kommen noch im kritischen Apparat nicht notierte Stellen, wie z. B. 4, 33 (ἀγέννητον V2), 23, 25 (γεγεννῆσθαι V2, ebenso 24, 2), 131, 19 εἰδωλολατρίαν V2, ebenso 132, 34), 34), 16 (γεννώμενος V2).. Besonders wichtig sind aber die Lücken in V* (V1) S. 54, 19. und 55, 27—29, von denen V2 die beiden letzten überhaupt nicht und die erste ganz falsch ausgefüllt hat. Hatte er wirklich einen von unabhängigen Codex zur Hand, so mußte er mindestens S. 54, 21 aus ihm herstellen können, da diese Zeilen auch im Venetus vorhanden waren und in ihm erst später durch Zufall zerstört sindVgl. Νachträge und Berichtigungen zu d. St.. Hiernach scheint es ausgeschlossen, daß V2 bei aus einer andern handschriftlichen Quelle schörfte. Aus Eigenen würde er dann aber auch die auf ihn entfallenden hinzugefügt haben, nämlich: S. 33, 5f ὅρα τὸν εὐσέβιον ὅπως καὶ", + "candidate_score": 0.633153, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_97_99", + "bdc_text": "Fridolinus Fonteius . [ Adresse auf der Rückseite : ]", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_5", + "psc_text": "1 — 2: τῷ τιμιωτάτῳ καὶ ἀγαπητῷ συλλειτουργῷ Φλακίλλῳ Εὐσεβίος ἐν κυρίῳ χαίρειν. Nun bezeichnet aber die einzige selbständige HandschriftVgl. S. XVI ff. unserer beiden Werke, der cod. Venetus Marc. gr. 496, auf fol. 29v die beiden Bücher contra Marcellum ausdrücklich als Eigentum Εὐσεβίου τοῦ Παμφίλου τῶν κατὰ Μαρκέλλου τοῦ Ἀγκύρας ἐπισκόπου (S. 1, 1 — 3)Die sonst noch von Conybeare ZNTW 1903 S. 330 angeführten Unter- und Überschriften steh η nicht in V.. Kein Zweifel, daß sie auch die drei folgenden Bücher de ecclesiastica theologia demselben zuschreibt. Und damit stimmt das Zeugnis des SocratesConybeare ZNTW 1903 S. 330 möchte die Überschrift des Venetus auf Socrates’ Einfluß zurückführen, um nur einem eugnis gegenüber zu stehn. Socrates selbst aber habe den Autor nicht überliefert erhalten, sondern erst selbst aus der Inschrift des Briefes an Flacillus fälschlich auf Eusebius von Caesarea geschlossen (ZNTW 1905 S. 264 f). Es ist jedoch nicht gerade", + "candidate_score": 0.632383, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_44_46", + "bdc_text": "Am 12 . April 1546 ( ebd. , Ms F 47 , 140f ) bemühte sich Beccaria bei Pelikan um eine Unterkunft in Zürich für Benedettos Neffen [ . . . ] , Sohn von Benedettos Schwester. Am 15 . Juli 1546 ( ebd. , Ms F 47 , 1201 )", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_0", + "psc_text": "Einleitung εἰ μὲν οὖν αὐταρκῶς ἔχει τὰ γραφέντα, κρίνειας ἂν αὐτὸς ἐντυγχάνων· εἰ δέ τινα λείποι, καὶ ταῦτα ἂν ἀναπληρώσειας, δηλαδὴ ἀδελφὸς ἀδελφοῦ τὰ ὑστερήματα, εἴπου καὶ θεραπείας δέοιτο, δι’ ἐπανορθώσεως ἐξιώμενος. Euseb. ep. ad Flacillum. Verfasser und Zeit der beiden Schriften Zweifellos rühren die zwei Schriften κατὰ Μαρκέλλου (S. 1, 2) ἐκκλησιαστικὴ θεολογία (S. 98, 13f vgl. 60, 16f 62, 10. 18)Die Bucheinteilung der Schriften stammt sicher von ihrem Verfasser (vgl. S. 60,6.9), von der Einteilung in Capitel und deren Inhaltsangaben ist das nicht gewiß. von einem und demselben Verfasser her. Nicht nur bringen beide z. Τ. identische Excerpte aus Marcell, sondern die Verwandtschaft erstreckt sich auch auf den Wortlaut der eigenen SätzeVgl. S. 42, 24. 32 mit S. 107, 23. 31.. Daß aber hier nicht etwa ein jüngerer Autor einen älteren benutzt, beweisen aufs deutlichste die Stellen: S. 60, 3—10: εἰ πρὸς τὴν ἀδόλεσχον καὶ πολυεπῆ Μαρκέλλου γραφὴν", + "candidate_score": 0.632115, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_44_46", + "bdc_text": "Am 12 . April 1546 ( ebd. , Ms F 47 , 140f ) bemühte sich Beccaria bei Pelikan um eine Unterkunft in Zürich für Benedettos Neffen [ . . . ] , Sohn von Benedettos Schwester. Am 15 . Juli 1546 ( ebd. , Ms F 47 , 1201 )", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_30", + "psc_text": "eine seit 1604 in Bodleiana befindliche, im Jahre 1543 von Georgios Tryphon Epidaurius geschriebene Papierhandschrift. Auch HarnackLG I, 2, 497, vgl. auch v. Otto a. a. Ο. S. XVIII ff. erklärt sie, was den Text des Theophilus anlangt, für eine bloße Abschrift aus Die Bedenken, die van de Sande Bakhuyzen für den Text des Adamautius äussertA. a. Ο. S. XXX f., machen nichts aus; denn wenn Bodl. auct. Ε. I. 11 auch nur »Abschrift einer revidierten Abschrift« des Venetus wäre, so einer auf Grund unabhängigen handschriftlichen Materials revidierten. Eine vierte Handschrift ist der cod. Vaticanus gr. 1089 chart. saec. XVI — so sicher nach einer Nachricht Mercatis, nicht saec. XIV, wie van de Sande Bakhuyzen angibtA. a. Ο. S. XXVII f.. Des letzteren Vermutung aber, daß Handschrift »wahrscheinlich eine Abschrift« der venezianischen ist, steht auch in Bezug auf unseren Text zu Recht. Als fünfte käme eine Handschrift der Nationalbibliothek zu", + "candidate_score": 0.631695, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_30_32", + "bdc_text": "Januar 1527 im Zürcher Großmünster ) war er Schwiegersohn des Großen Rats von Zürich , Jörg Göldli ( gest. 1537/38 ). 1542-1544 Landvogt zu Locarno. 1548-1553 Landmann von Glarus . Im August 1545 veröffentlichte Taddeo Duno eine Lobrede mit biographischen Angaben zu Joachim Bäldi :", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_71", + "psc_text": "Erich Klostermann. ΕΥΣΕΒΙΟΥ ΤΟΥ ΠΑΜΦΙΛΟΥ ΤΩΝ ΚΑΤΑ ΜΑΡΚΕΛΛΟΥ ΤΟΥ ΑΓΚΥΡΑΣ ΕΠΙΣΚΟΠΟΥ Λόγος Α′ αʹ πόθεν ὁρμώμενος ὁ Μάρκελλος τουτὶ τὸ σύγγραμμα ἔγραψεν. βʹ ὅτι οὐδὲ τὰς θείας ἐξηκρίβου γραφάς. γʹ Μαρκέλλου περὶ τῶν παρ’ Ἕλλησιν παροιμιῶν. δʹ ὅτι τήν τε ἐκκλησιαστικὴν διδασκαλίαν καὶ τοὺς προεστῶτας αὐτῆς διέβαλλεν. πόθεν ὁρμώμενος ὁ Μάρκελλος τουτὶ τὸ σύγγραμμα ἔγραψεν Ἡ ὑπόθεσις αὐτῷ τῆς γραφῆς μισαδελφία κατέστη, τὸ δὲ ταύτης αἴτιον ζῆλος καὶ φθόνος, ἃ δὴ καὶ ἄλλους μυρίους εἰς κακῶν ἔσχατα κατεκρήμνισεν· ζῆλος γοῦν καὶ φθόνος ἀρχῆθεν ἀδελφοκτονίαν εἰργάσαντο. ἔνθεν ὁρμηθεὶς ὁ ἀνήρ, ἓν τουτὶ γράψας καὶ μόνον ὡς μήποτ’ ὤφελεν σύγγραμμα, εὐθὺς ἀρχόμενος ἀφ’ ἑστίας τοῖς ἁγίοις τοῦ θεοῦ λειτουργοῖς πολεμεῖν προὔθετο, ἀφέμενος τοῦ λέγειν τε καὶ γράφειν πρὸς τὸ μέγα καὶ πολὺ στῖφος τῶν τὴν αὐτοῦ χώραν λυμαινομένων αἱρεσιωτῶν, ὃ δὴ καὶ μάλιστα πράττειν ἐχρῆν (εἴπερ τις αὐτῷ παρῆν σωτηρίου λόγου δύναμις) ποιμένος ἀγαθοῦ δίκην ὥσπερ τινὰς λύκους καὶ θῆρας τοὺς ἐχθροὺς", + "candidate_score": 0.63081, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_30_32", + "bdc_text": "Januar 1527 im Zürcher Großmünster ) war er Schwiegersohn des Großen Rats von Zürich , Jörg Göldli ( gest. 1537/38 ). 1542-1544 Landvogt zu Locarno. 1548-1553 Landmann von Glarus . Im August 1545 veröffentlichte Taddeo Duno eine Lobrede mit biographischen Angaben zu Joachim Bäldi :", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_12", + "psc_text": "auch in ZNTW 1905 S. 250 f diese Instanz zurückgezogen.. Aber auch die weitere Stelle (S. 31, 22 22ff): τὴν τοῦ Γαλάτου πίστιν, ἢ καὶ μᾶλλον τὴν ἀπιστίαν τὴν εἰς τὸν υἱὸν τοῦ θεοῦ, καιρὸς ἤδη καλεῖ . . . εἰς φῶς ἀγαγεῖν, καὶ τὴν χρόνοις μακροῖς ἐνδομυχήσασαν τῴ ἀνδρὶ κακοδοξίαν βραχὺ περιελθόντας τοῦ τῆς ἐπιστολῆς προσχήματος ἀπογυμνῶσαι, so gewiß sie auf einen Brief Marcells geht meint doch sicher den Rechtfertigungsbrief, den er am Ende seines römischen Aufenthalts an Julius verfaßte. Im Gegenteil, es wäre unser Verfasser, der sonst immer nur mit einer Schrift Marcells zutun hat (S. 1,14. 2,10. 60,10), hier ein weiteres Schriftstück von ihm einführte und das mit einer so ungenügenden Bezeichnung wie ἡ Man wird die Möglichkeit nicht von der Hand weisen können ZNTW 1905 S. 255), daß unser Verfasser hier entweder dieselbe Marcells, die er sonst γράμμα, γραφή oder σύγγραμμα nennt, als ἐπιστολή bezeichnetDas konnte", + "candidate_score": 0.630594, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_85", + "bdc_text": "vgl. HBBW XIV 66 , 3 und Anm. 3. 140 , 1 und 9 ) , die Ende Februar/Anfang März 1544 erschienen war , oder noch wahrscheinlicher an die \"Antiquissima fides\" , die im August 1544 zum ersten Mal auf Latein erschien ( s.", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_0", + "psc_text": "Einleitung εἰ μὲν οὖν αὐταρκῶς ἔχει τὰ γραφέντα, κρίνειας ἂν αὐτὸς ἐντυγχάνων· εἰ δέ τινα λείποι, καὶ ταῦτα ἂν ἀναπληρώσειας, δηλαδὴ ἀδελφὸς ἀδελφοῦ τὰ ὑστερήματα, εἴπου καὶ θεραπείας δέοιτο, δι’ ἐπανορθώσεως ἐξιώμενος. Euseb. ep. ad Flacillum. Verfasser und Zeit der beiden Schriften Zweifellos rühren die zwei Schriften κατὰ Μαρκέλλου (S. 1, 2) ἐκκλησιαστικὴ θεολογία (S. 98, 13f vgl. 60, 16f 62, 10. 18)Die Bucheinteilung der Schriften stammt sicher von ihrem Verfasser (vgl. S. 60,6.9), von der Einteilung in Capitel und deren Inhaltsangaben ist das nicht gewiß. von einem und demselben Verfasser her. Nicht nur bringen beide z. Τ. identische Excerpte aus Marcell, sondern die Verwandtschaft erstreckt sich auch auf den Wortlaut der eigenen SätzeVgl. S. 42, 24. 32 mit S. 107, 23. 31.. Daß aber hier nicht etwa ein jüngerer Autor einen älteren benutzt, beweisen aufs deutlichste die Stellen: S. 60, 3—10: εἰ πρὸς τὴν ἀδόλεσχον καὶ πολυεπῆ Μαρκέλλου γραφὴν", + "candidate_score": 0.630544, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_44_46", + "bdc_text": "Am 12 . April 1546 ( ebd. , Ms F 47 , 140f ) bemühte sich Beccaria bei Pelikan um eine Unterkunft in Zürich für Benedettos Neffen [ . . . ] , Sohn von Benedettos Schwester. Am 15 . Juli 1546 ( ebd. , Ms F 47 , 1201 )", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_69", + "psc_text": "9 10 11 12 13 14 15 Nr. Re 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 12 13 c. Marc. II 8.9,11.19.12,31 11, 10 19, 30 c. Marc. II 45, 11 45, 15 45, 18 45, 25 44, 18 46, 12 46, 18 46, 23 d. e. th. I d. e. th. II d. e. th III 144,14. 145, 7. 151,11 145, 1 145, 20 145, 23 145, 25 1) Fortsetzung zu Nr. 85, nur aus Acacius erhalten bei Epiphanius haer. 72, 6. Schlusswort Den Codex Venetus habe ich verglichen im Herbst 1902, das Manuscript der Ausgabe war fertig im Herbst 1904, der Druck dauerte von da bis zum Winter 1905. Zu ganz besonderem Danke bin ich P. Wendland verpflichtet, der meine Ausgabe im Manuscript durchgearbeitet, weiter Ad. Harnack, F. Loofs und Th. Zahn, die die Druckbogen durchgesehn, und K. Gelshorn, der in manchen Fällen", + "candidate_score": 0.629385, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_34_36", + "bdc_text": "nicht im VD 16 ) . - Lit. : Tauf- und Ehenbuch der Kirchgemeinde Großmünster 1525-1600 , Zürich StadtA , VIII C 1 , unter 1527 ; Erhard Dürsteler , Stammtafeln zürcherischer Geschlechter , Bd. 1 ( Zürich ZB , Ms E 94 ) , f. 235r. ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_27", + "psc_text": "Annales literar. Helmstadtienses 1787 (vgl. Hamack LG I, 2, 581) war mir unzugänglich. wußten, die Handschrift in Venedig, die von ersterem, wohl nach Th. Heyse, folgendermaßen beschrieben wird: Cod. Marcianus 496. membranaceus saec. X, forma quadrata, δίστοιχος, versibus quadragenis binis, iisque litterarum fere tricenarum. Diligenter recognovit et jure suo potius quam ad alterius exempli fidem textum saepe emendavit docta manus saec. XVI. forsan Francisci Turiani, quem scimus hoc opus in MS. legisseVgl. die erste Note in Montacutius’ Ausgabe., vel etiam primi editoris. Nam hunc ipsum codicem editionum πρωτότυπον esse plane perspicitur ex lacunis p. 52 et 53. Tit. in indice libri: Εὐσεβίου τοῦ Παμφίλου λόγοι β΄ Μάρκελλον τὸν Γαλάτην ἐξ αὐτῶν τῶν ἐκείνῳ συγγεγραμμένων· καὶ ἕτεροι τοῦ αὐτοῦ Εὐσεβίου λόγοι γ΄ ἀνατρέποντες τὰ Μαρκέλλου. Es steht mit der Überlieferung der beiden Eusebiusschriften also ganz entsprechend wie mit der der drei Βücher des Theophilus Antiochien an AutolycusVgl. v.Otto Corp. Apol. VIII", + "candidate_score": 0.629174, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_30_32", + "bdc_text": "Januar 1527 im Zürcher Großmünster ) war er Schwiegersohn des Großen Rats von Zürich , Jörg Göldli ( gest. 1537/38 ). 1542-1544 Landvogt zu Locarno. 1548-1553 Landmann von Glarus . Im August 1545 veröffentlichte Taddeo Duno eine Lobrede mit biographischen Angaben zu Joachim Bäldi :", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_51", + "psc_text": "der Note zu p. 37, c 7 »ἐγὼ ἐκ τοῦ πατρὸς ἐξῆλθον καὶ ἥκω] hoc ubi dictum sit a servatore, nescio etc.««. Jedenfalls war es vor allem ein nicht gewöhnliches Maß von philologischer Begabung, was Montagu zur Herstellung eines leidlichen Textes befähigte. Denn seine handschriftlichen Mittel waren durchaus nicht hervorragend. Die von GaisfordVgl. oben und Zahn a. a. O. S. 5, Anm. 3. ausgesprochene Meinung, Montagu habe den Codex Venetus selbst benutzt, ist unbegründet. Das geht aus einer Reihe von Noten Montagus aufs deutlichste hervor. Z. B. zu p. 2 (Montagus) b5 »μόνον] erat in margine ὅλον et tolerari postest« etc., V hat aber ὅλον i. Τ.; p. 4 b 1 »διδασκόμενος] in margine codicis erat διαστελλόμενος«, so V i. Τ.; p. 43 c 2 »εἰς αὐτὸν ἀσεβῶντα] satis liquet legend, εἰς αὐτὸν ἀσεβῶν τὸν«, so V i. Τ.; 53 ab »διὸ ἐπανάγει] hiatus erat in exemplari, forte sie supplendus:", + "candidate_score": 0.626741, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_30_32", + "bdc_text": "Januar 1527 im Zürcher Großmünster ) war er Schwiegersohn des Großen Rats von Zürich , Jörg Göldli ( gest. 1537/38 ). 1542-1544 Landvogt zu Locarno. 1548-1553 Landmann von Glarus . Im August 1545 veröffentlichte Taddeo Duno eine Lobrede mit biographischen Angaben zu Joachim Bäldi :", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_1", + "psc_text": "aus Marcell, sondern die Verwandtschaft erstreckt sich auch auf den Wortlaut der eigenen SätzeVgl. S. 42, 24. 32 mit S. 107, 23. 31.. Daß aber hier nicht etwa ein jüngerer Autor einen älteren benutzt, beweisen aufs deutlichste die Stellen: S. 60, 3—10: εἰ πρὸς τὴν ἀδόλεσχον καὶ πολυεπῆ Μαρκέλλου γραφὴν τὰ παρ’ ἡμῶν ἐν βραχέσιν ἤρκεσεν, οὐ χρὴ θαυμάζειν· οὐ γὰρ δὴ πολλῶν ἔδει λόγων πρὸς ἀνατροπὴν τῶν αὐτόθεν καὶ τοῖς τυχοῦσιν κατεγνωσμένων. διὸ δὴ ἐν δυσὶ τοῖς πρώτοις μόνῃ τῇ παραθέσει τῶν τοῦ ἀνδρὸς ῥημάτων χρησάμενος δίχα πάσης ἀντιρρήσεως ἐξ αὐτῶν τὸν κατ’ αὐτῶν ἔλεγχον φανερὸν ἐποιούμην. νυνὶ δὲ πρὸς ἐκείνῃ τῇ φῶρα καὶ τὴν ἀνατροπὴν τῶν αὐτῶν διὰ τριῶν τῶν μετὰ χεῖρας προσήγαγον. S. 62, 5—21: ἐγὼ μὲν ᾤμην ἐξαρκεῖν τὰς τῶν αὐτοῦ Μαρκέλλου φωνῶν παραθέσεις, ἃς διὰ τῶν ἔμπροσθεν ἀνελεξάμην, πρὸς τὸν καθ’ ἑαυτῶν ἔλεγχον. οὕτω γὰρ προφανῆ καὶ ἀδιάτρεπτον τὴν ἄρνησιν τοῦ υἱοῦ τοῦ θεοῦ περιεῖχον,", + "candidate_score": 0.626502, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_97_99", + "bdc_text": "Fridolinus Fonteius . [ Adresse auf der Rückseite : ]", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_4", + "psc_text": "καὶ οἰκεῖον εὕρεμα, τῆς δ’ ἐκκλησίας τοῦ θεοῦ τὴν ἀδιάφθορον διδασκαλίαν προϊοχόμενος, ἣν παρὰ τῶν αὐτοπτῶν καὶ αὐτηκόων τοῦ λόγου ἄνωθεν ἐξ ἀρχῆς παραλαβοῦσα φυλάττει. S. 165, 12 — 14: ἤδη δὲ διὰ τῆς πρὸ τούτου γραφῆς τὰ περὶ τούτων τοῦ Μαρκέλλου φωνὰς παραθέμενος, λόγου συμμετρίας φειδόμενος, τῇ αὐτῶν ἐκείνων ἀρκεσθήσομαι μαρτυρίᾳ (bezieht sich auf c. Marc. II, 3). Ist demnach der Verfasser von de ecclesiastica theologia notwendig identisch mit dem von contra Marcellum, so ist für beide der Eusebius als Autor anzusehn, der sich in der Zuschrift des Briefes an Flacillus von Antiochien als solcher bekennt, vgl. S. 60, 1 — 2: τῷ τιμιωτάτῳ καὶ ἀγαπητῷ συλλειτουργῷ Φλακίλλῳ Εὐσεβίος ἐν κυρίῳ χαίρειν. Nun bezeichnet aber die einzige selbständige HandschriftVgl. S. XVI ff. unserer beiden Werke, der cod. Venetus Marc. gr. 496, auf fol. 29v die beiden Bücher contra Marcellum ausdrücklich als Eigentum Εὐσεβίου τοῦ Παμφίλου τῶν κατὰ Μαρκέλλου τοῦ", + "candidate_score": 0.622236, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_97_99", + "bdc_text": "Fridolinus Fonteius . [ Adresse auf der Rückseite : ]", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_12", + "psc_text": "auch in ZNTW 1905 S. 250 f diese Instanz zurückgezogen.. Aber auch die weitere Stelle (S. 31, 22 22ff): τὴν τοῦ Γαλάτου πίστιν, ἢ καὶ μᾶλλον τὴν ἀπιστίαν τὴν εἰς τὸν υἱὸν τοῦ θεοῦ, καιρὸς ἤδη καλεῖ . . . εἰς φῶς ἀγαγεῖν, καὶ τὴν χρόνοις μακροῖς ἐνδομυχήσασαν τῴ ἀνδρὶ κακοδοξίαν βραχὺ περιελθόντας τοῦ τῆς ἐπιστολῆς προσχήματος ἀπογυμνῶσαι, so gewiß sie auf einen Brief Marcells geht meint doch sicher den Rechtfertigungsbrief, den er am Ende seines römischen Aufenthalts an Julius verfaßte. Im Gegenteil, es wäre unser Verfasser, der sonst immer nur mit einer Schrift Marcells zutun hat (S. 1,14. 2,10. 60,10), hier ein weiteres Schriftstück von ihm einführte und das mit einer so ungenügenden Bezeichnung wie ἡ Man wird die Möglichkeit nicht von der Hand weisen können ZNTW 1905 S. 255), daß unser Verfasser hier entweder dieselbe Marcells, die er sonst γράμμα, γραφή oder σύγγραμμα nennt, als ἐπιστολή bezeichnetDas konnte", + "candidate_score": 0.620417, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_97_99", + "bdc_text": "Fridolinus Fonteius . [ Adresse auf der Rückseite : ]", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_6", + "psc_text": "die Überschrift des Venetus auf Socrates’ Einfluß zurückführen, um nur einem eugnis gegenüber zu stehn. Socrates selbst aber habe den Autor nicht überliefert erhalten, sondern erst selbst aus der Inschrift des Briefes an Flacillus fälschlich auf Eusebius von Caesarea geschlossen (ZNTW 1905 S. 264 f). Es ist jedoch nicht gerade wahrscheinlich, daß Socrates, wo ihm daran lag Eusehius Pamphili zu verteidigen, sich dabei auf andere als auf anerkannt echte Eusebiusschriften zu berufen versucht hat. für die ihm allein bekannten letzten drei Bücher überein, vgl. h. e. 1, 36: ἀλλὰ τοῦτο μὲν τὸ σύγγραμμα (Marcells) Εὐσέβιος ἐν τρισὶ βιβλίοις ἀνέτρεψεν, ἐξελέγξας τὴν κακοδοξίαν αὐτοῦ und 2, 21, wo nach dem Zusammenhang nur von Eusebius Pamphili die Rede sein kann: ἐπάκουσον οἱα Εὐσέβιος περὶ τούτου ἐν τῷ πρώτῳ βιβλίῳ τῷ (1. τῶν?) πρὸς Μάρκελλον κατὰ λέξιν φησίν .... τοιαῦτα μὲν καὶ ἕτερα πλείονα ὁ Παμφίλου (om. FM) Εὐσέβιος ἐν τῷ πρώτω, λόγῳ", + "candidate_score": 0.61865, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_89", + "bdc_text": "Preterea , quo pacto nostrę res Glarianę apud nos sese habeant , puto tibi non ignotum .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_241", + "psc_text": "τρόπον τινὰ ἐξομολογούμενος ὅτι μηδὲν ἠπίστατο ὧν ἔλεγεν· διὸ ἐπάγει λέγων εἰ δέ τις περὶ τῆς σαρκὸς ταύτης τῆς ἐν τῷ λόγῳ ἀθανάτου γεγονυίας πυνθάνοιτο, τί φαμεν πρὸς αὐτόν; ὅτι δογματίζειν μὲν ἡμεῖς περὶ ὧν μὴ ἀκριβῶς παρὰ τῶν θείων μεμαθήκαμεν γραφῶν οὐκ ἀσφαλὲς εἶναι νομίζομεν. πῶς γὰρ τοῦτο πράττειν δυνατὸν τοῖς καὶ τὰ ἑτέρων ἀνατρέπουσιν δόγματα; ἀλλ’ ἐροῦμεν πρὸς τοὺς τὸν ἀκριβῆ περὶ τούτου μαθεῖν παρ’ ἡμῶν βουλομένους λόγον, ὅτι πειθόμενοι τῷ ἱερῷ ἀποστόλῳ ἴσμεν ὅτι οὕτως ἡμᾶς ὁρᾶν τὰ ἀποκεκρυμμένα μυστήρια προσήκει, ὡς αὐτὸς ἔφη »βλέπομεν γὰρ ἄρτι« φησὶν » δι’ ἐσόπτρου ἐν αἰνίγματι, τότε δὲ πρόσωπον πρὸς πρόσωπον· ἄρτι γινώσκομεν ἐκ μέρους, τότε δὲ ἐπιγνωσόμεθα καθὼς καὶ ἐπεγνώσθημεν« . ὥστε μή μου πυνθάνου περὶ ὧν σαφῶς παρὰ τῆς θείας γραφῆς μὴ μεμάθηκα. διὰ τοῦτο τοίνυν οὐδὲ περὶ τῆς θείας ἐκείνης τῆς τῷ θείῳ λόγῳ κοινωνησάσης σαρκὸς σαφῶς εἰπεῖν δυνήσομαι. νυνὶ δὲ πιστεύω ταῖς θείαις γραφαῖς, ὅτι εἷς", + "candidate_score": 0.603884, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 6, + "cf_id": "cf012", + "work_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1", + "max_score": 0.686649, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_62_64", + "bdc_text": "Flagitaverat ille opesWortspiel mit opera . et monimenta tua tam importunis precibus Vgl. Lk 11 , 5-9. 18 , 2-8. , ut ei iuste denegare non licuerit ; cui etiam eo lubentius sum obsequtus , quod sperem ecclesię Christi plurimum profuturum .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2900", + "psc_text": "32 quod R cf. Sabatier 11, 274 quem E. operantium iniquitatem. intenti prophetae ad deum oculi non deflectuntur in aliquas superfluammsuperfluarum rerum admirationes, non ad contumeliam pudicitisBpudicitiae honestas humanorum corporum species contuentur, non capiuntur aut pretiosammpretiosarum uestium opere, aut blando argenti nitore, aut inlecebroso fulgore auri, aut inani honore gemmarum, aut factioso spectaculi theatralis certamiuecertamine, aut ambitiosa potestatum saecularium pompa, sed in omnia magnifica dei opera, ad admirationem eius, qui ea est operatus, intendunt. neque solum oculis, sed etiam mente semper intentus est dicens: in te speranisperaui, non auferas animam meam. ablatio animae non abolitio eius est: sed cum a gloria constituti sibi honoris aufertur, cum ab expectatione et effectu spei suae decidit. § 15 Multa autem spei SUSB pericula non ignorat esse, cum ait: custodi me a laqueo, quod statuerunt mihi, et a scandalis operantium iniquitatem. ubique laquei, ubique sunt scandala, mundus omnis plenus iriaidiisinsidiis est, siue per principem", + "candidate_score": 0.686649, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_63_65", + "bdc_text": "et monimenta tua tam importunis precibus Vgl. Lk 11 , 5-9. 18 , 2-8. , ut ei iuste denegare non licuerit ; cui etiam eo lubentius sum obsequtus , quod sperem ecclesię Christi plurimum profuturum . Fatetur minorita opera tua ubique gentium valde grata et accepta esse , eo quod et eruditionis et pietatis referta sint .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1705", + "psc_text": "quod in infinitum cognitionem humanae ignorantiae extendit, sinesiue quod multa sunt, in quibus dei praeceptis obtemperetur atque placeatur secundum diuisiones et munera gratiarum. non enim ab omnibus omnia exspectantur. neque uniuersi uniuersa ad summam placendi inplere possunt. alius ieiunio placet, alius simplicitate fidei promeretur, alius uitia eleemosynis redimit, alius se caritate consummat; sicut alii curationum concessa uirtus est, alii prophetiae scientia contributa est, alii fidei firmitas data est, alii sapientia et cognitio donata est. latum igitur mandatum dei est et in omnia spei nostrae genera diffunditur, ut non difficile sit, si uoluntas adsit. praecepto dei obtemperare, cum latum et diffusum sit ad placendum officiosae religionis uarietate. neque solum latum. sed uehementer latum: latitudinis infinitate hac ipsa super- 35 latiui adiectione monstrata. amen. 2 I Cor. 15, 23. Ibid 51. 1 demutationi V 2 unusquieque eni C in om. VRC 8 motabuntur V* 5 prouehimur VR inexquisita ex quiaita in marg.", + "candidate_score": 0.683465, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_63_65", + "bdc_text": "et monimenta tua tam importunis precibus Vgl. Lk 11 , 5-9. 18 , 2-8. , ut ei iuste denegare non licuerit ; cui etiam eo lubentius sum obsequtus , quod sperem ecclesię Christi plurimum profuturum . Fatetur minorita opera tua ubique gentium valde grata et accepta esse , eo quod et eruditionis et pietatis referta sint .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_3016", + "psc_text": "LXX) cf. Sabatier 11, 278 odn. nimis E. finem magnificentinmagnificentia. ipsius nescit, et aliquam emetiendi se opinionem inmensa magnitudo non patitur. extenta ubique. extenta semper est, hanc habens infinitatis susesuae laudem. ceterum omnem intellegentiam infinitae huius in se qualitatis excedens. § 7 Et quia haec uel inmensar magnitudinis cognitio uel laudatio operum dei non omnium gentium est, quibus a constitutione mundi uita et sensus fuisset futuraque esset, consequenter subiecit: generatio et generatio laudabit opera tua. non utique generationes et generationes, quae et temporibus et gentibus multae atque diuersse sunt, sed generatio, qUfe ab Abraham ccepit, quae per signum circumcisionis deputatur in legem, et generatio, quae renouatur in Christo. quae ex doctrinis propheticis ad fidem euangeliczeeuangelicae iustificationis instruitur. harum igitur generationum proprium est dei opera laudare. § 8 Laudari autem opera dei non alia ratio admonet quam quod omnia ab eo potenter effecta sunt, quia pracooiumpraeconium habeat non aliquid egisse, sed", + "candidate_score": 0.675554, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_61_63", + "bdc_text": "suę fidei commisit . Flagitaverat ille opesWortspiel mit opera . et monimenta tua tam importunis precibus Vgl. Lk 11 , 5-9. 18 , 2-8. , ut ei iuste denegare non licuerit ;", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_3017", + "psc_text": "in legem, et generatio, quae renouatur in Christo. quae ex doctrinis propheticis ad fidem euangeliczeeuangelicae iustificationis instruitur. harum igitur generationum proprium est dei opera laudare. § 8 Laudari autem opera dei non alia ratio admonet quam quod omnia ab eo potenter effecta sunt, quia pracooiumpraeconium habeat non aliquid egisse, sed potenter egisse. et ideo subiecit: et potentiam tuam pronuntiabunt. § 9 Sed potentia operum ea demum praedicanda est, qua' magnificentiae exaequetur operantis, ut potentis magnificentia' potens intellegatur operatio. ob quod consequitur: et magnificentiam maiestatis tuae. § 10 Sed magoificentiamagnificentia, si quod in se est tantum sibi habeat. habet admirationem, non habet laudem; et otiosa aliis est potentis operatio, nisi per operantis sanctitatem usum aliquem ex se illis, qui laudabunt et admirabuntur, inpertiet. ex quo conpetenter hoc sequitur: etsanctitatem tuamloquentur. et sanctitas quidem iam bona est neque tantum sibi proficit neque hoc, quod ex se est, intra usum commodi proprii consumit.", + "candidate_score": 0.67252, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_63_65", + "bdc_text": "et monimenta tua tam importunis precibus Vgl. Lk 11 , 5-9. 18 , 2-8. , ut ei iuste denegare non licuerit ; cui etiam eo lubentius sum obsequtus , quod sperem ecclesię Christi plurimum profuturum . Fatetur minorita opera tua ubique gentium valde grata et accepta esse , eo quod et eruditionis et pietatis referta sint .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1375", + "psc_text": "fidelium operum usus praecesserit, doctrinae cognitio non adprehendetur. et agendum a nobis antea fideliter est, ut scientiam consequamur. uias ergo, secundum superiorem expositionem, legem, prophetas, omnia euangeiiaeuangelia et apostolos esse existimamus: quos in mandatis dei se exercens propheta considerauit, ut nouerit. § 11 Conclusit autem octauum numerum hoehoc uersu: in iustificationibus tuis meditabor, non obliuiscar sermonum tuorum. a doctrinae perfectae ordine propheta non excedit. in iustificationibus, quas doceri se orauit, meditatur, sicut exercetur in mandatis. mandatorum enim ea est ratio, 1 litati i. ras. 3 R in omni uerbo ex in omnibus uerbo V et t omni scientia RC et in omni scientia pE 3 es eorr. tn. 2 V opus C o- Ó in dom esae V in dominum esae Rp eeae in domino C 6 deleotionis V 8 septimo uersu VCp 9 et om. Cp considerabo ex considerabor m. 1 F 11 gentiu V disidia V 12 hac", + "candidate_score": 0.672471, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_63_65", + "bdc_text": "et monimenta tua tam importunis precibus Vgl. Lk 11 , 5-9. 18 , 2-8. , ut ei iuste denegare non licuerit ; cui etiam eo lubentius sum obsequtus , quod sperem ecclesię Christi plurimum profuturum . Fatetur minorita opera tua ubique gentium valde grata et accepta esse , eo quod et eruditionis et pietatis referta sint .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_3032", + "psc_text": "Atque ad id spebus fidelibus expetendum adhortatio 2 iustitiam tuam R sed cf. p. 833, 32 8 miserator et om. R 12 ipso Re ipse b 18 laudium R cf. Neue Formenl. /, 272 laudum E 19 regnum omnium R cf. Sabatier II, 280 omnium E 20 progeniae R 24 eloquntur R 27 dominatui intelligat coaeternam Rb dominatui subiiciant coaeterno e 82 spebus E spem R. prophetae continuo subiecta est: fi d e Ii s dominus in uerbis suis et sanctus in omnibus operibus suis. uerborum fides forte nutaret, nisi sanctitas operibus esset admixta. atque ita sanctitas in operibus fidem confirmat in uerbis. ut de sancti fide in promissis non ambigas, cuius sanctitate utaris in rebus. si enim sanctum esse deum intellegimus per id, quod nascimur, uiuimus, alimur et copiis omnibus humanae naturanaturae congruis abundamus, sanctitas ista esse non potest infidelis. in dictis. § 18 Scit autem propheta esse et", + "candidate_score": 0.671525, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_74_76", + "bdc_text": "tamen quoniam et mea simplicitas , tibi nequaquam ignota , non ab adulatione tantum , verumetiam ab omni blandiloquentiae specie vehementer abhorret et tua singularis modestia nihil minus pati solet quam laudes etiam modestissimas , praetermissis his ad adagiorum tractationem accedemus \" ( ASD II /1 26 , 111 -116 ) . . Quare , dum tuum sanctum conatum et studium laudo , ea potissimum gratia facere soleo , ut currenti bene calcaria addam Adagia , 1 , 2 , 47 ( ASD II /1 364 , Nr. 147 ) . - Vgl. auch 1Kor 9 , 24-27 ;", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1366", + "psc_text": "ex repetito continuerit corr. m. 2 V depraecatur R iustificationes suas pE 25 depraecatnr V confesaio C. dicens: benedictus es, domine: doce me iustificationes tuas. de iustificationibus nonnulla aliqua anteriore sermone conplexi sumus, et superfluum est eadem frequenter iterare. maximus igitur et praecipuus labor est hanc iustificationum dei scientiam consequi, et humanae naturae infirmitas difficulter tot tantarumque rerum cognitionem consequitur: atque ob id ut doceatur orat, quia diuinae bonitatis munus est, animi humani inperitiam ad congruam atque unicuique generi conpetentem officiorum obseruantiam temperare. § 8 Succedit deinde etiam de iudiciis dei sermo, quo dicit: in labiis meis pronuntiaui omnia iudicia oris tui. quanta rerum et nuncupationum differentia est! primum a iuuentute mandata dei custodiuntur, dehinc deus toto corde inquiritur, tum dei eloquia occuluntur et iustificationes disci desiderantur, nunc indiciaiudicia praedicantur. sed propheta forte existimabitur a se excidisse et uel suorum, uel alienorum dictorum inmemor fuisse. in hoc enim psalmorum libro", + "candidate_score": 0.670813, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_63_65", + "bdc_text": "et monimenta tua tam importunis precibus Vgl. Lk 11 , 5-9. 18 , 2-8. , ut ei iuste denegare non licuerit ; cui etiam eo lubentius sum obsequtus , quod sperem ecclesię Christi plurimum profuturum . Fatetur minorita opera tua ubique gentium valde grata et accepta esse , eo quod et eruditionis et pietatis referta sint .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2900", + "psc_text": "32 quod R cf. Sabatier 11, 274 quem E. operantium iniquitatem. intenti prophetae ad deum oculi non deflectuntur in aliquas superfluammsuperfluarum rerum admirationes, non ad contumeliam pudicitisBpudicitiae honestas humanorum corporum species contuentur, non capiuntur aut pretiosammpretiosarum uestium opere, aut blando argenti nitore, aut inlecebroso fulgore auri, aut inani honore gemmarum, aut factioso spectaculi theatralis certamiuecertamine, aut ambitiosa potestatum saecularium pompa, sed in omnia magnifica dei opera, ad admirationem eius, qui ea est operatus, intendunt. neque solum oculis, sed etiam mente semper intentus est dicens: in te speranisperaui, non auferas animam meam. ablatio animae non abolitio eius est: sed cum a gloria constituti sibi honoris aufertur, cum ab expectatione et effectu spei suae decidit. § 15 Multa autem spei SUSB pericula non ignorat esse, cum ait: custodi me a laqueo, quod statuerunt mihi, et a scandalis operantium iniquitatem. ubique laquei, ubique sunt scandala, mundus omnis plenus iriaidiisinsidiis est, siue per principem", + "candidate_score": 0.669791, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_63_65", + "bdc_text": "et monimenta tua tam importunis precibus Vgl. Lk 11 , 5-9. 18 , 2-8. , ut ei iuste denegare non licuerit ; cui etiam eo lubentius sum obsequtus , quod sperem ecclesię Christi plurimum profuturum . Fatetur minorita opera tua ubique gentium valde grata et accepta esse , eo quod et eruditionis et pietatis referta sint .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_87", + "psc_text": "quasi uero non occupanda in res suas naturae nostrae necessitas possit sine interpellatione temporis semper orare. meditatio itaque legis non solum in uerbis legendi est, sed in operis religione; neque ut libros tantum et scripturas recenseamus, sed ut ea, quae scripturis ac libris continentur, gestis rebusque meditemur, et diurna nocturnaque opera legem semper exerceant, ut illud apostoli est: omnia quaecumque facietis in gloriam dei, siue cum manducatis, siue cum bibitis, siue cum aliud agitis. per hoc enim efficitur, ut sine intermissione oremus, cum per opera deo placita et in gloriam eius semper exercitaLa sancti euiusquecuiusque uiri uita omnis oratio sit; ac sic secundum legem noctu dieque uiuendo uita ipsa nocturna legis erit et diurna meditatio. § 13 Sed consummata uiri huius beatitudine, qui impiorum consiliis et peccatorum uiis et pestilentiae cathedra se abstinens 8 I Thess. 5, 17. 15 I Cor. 10, 31. 3 infirmita = \"= tis R 6", + "candidate_score": 0.669504, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_63_65", + "bdc_text": "et monimenta tua tam importunis precibus Vgl. Lk 11 , 5-9. 18 , 2-8. , ut ei iuste denegare non licuerit ; cui etiam eo lubentius sum obsequtus , quod sperem ecclesię Christi plurimum profuturum . Fatetur minorita opera tua ubique gentium valde grata et accepta esse , eo quod et eruditionis et pietatis referta sint .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_277", + "psc_text": "V etiam inde docet r 91 eloquia ex eloquiia m. 2 V 26 interpraetans V in aurem rb. popali dedaeens curat diligenter et caute per officii reuerentiam regis satisfacere dignitati, ut cum honore ac religione omnia et relegantur et audiantur: quanto magis conuenit dei eloquia ad cognitionem humanam retractantes dignos nos hoc officio praestare ? sumus enim quoddam sancti spiritus organum, per quod uocis uarietas et doctrinae diuersitas audienda est. uigilandum ergo et curandum est, ut nihil humile dicamus metuentes huius sententiae legem: maledictus omnis faciens opera dei neglegenter; proposito contra praemio currecurae et diligentiae eorum, qui cum reuerentia ac metu sanctas scripturas sibi tamquam dei uerba conmendent et cum debita dignitate ea insinuent mentibus audientium, domino dicente: et super quem aspiciam, nisi super humilem et mitem et trementem uerba mea? oportet igitur et prsedicantespraedicantes eiistimareexistimare non hominibus se loqui, et audientes scire non hominum sibi uerba proferri, sed esse", + "candidate_score": 0.669195, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_61_63", + "bdc_text": "suę fidei commisit . Flagitaverat ille opesWortspiel mit opera . et monimenta tua tam importunis precibus Vgl. Lk 11 , 5-9. 18 , 2-8. , ut ei iuste denegare non licuerit ;", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_87", + "psc_text": "quasi uero non occupanda in res suas naturae nostrae necessitas possit sine interpellatione temporis semper orare. meditatio itaque legis non solum in uerbis legendi est, sed in operis religione; neque ut libros tantum et scripturas recenseamus, sed ut ea, quae scripturis ac libris continentur, gestis rebusque meditemur, et diurna nocturnaque opera legem semper exerceant, ut illud apostoli est: omnia quaecumque facietis in gloriam dei, siue cum manducatis, siue cum bibitis, siue cum aliud agitis. per hoc enim efficitur, ut sine intermissione oremus, cum per opera deo placita et in gloriam eius semper exercitaLa sancti euiusquecuiusque uiri uita omnis oratio sit; ac sic secundum legem noctu dieque uiuendo uita ipsa nocturna legis erit et diurna meditatio. § 13 Sed consummata uiri huius beatitudine, qui impiorum consiliis et peccatorum uiis et pestilentiae cathedra se abstinens 8 I Thess. 5, 17. 15 I Cor. 10, 31. 3 infirmita = \"= tis R 6", + "candidate_score": 0.668961, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_79_81", + "bdc_text": "evidenter intelligas tum iucundos tum frugiferos omnibus , quibus sacrę literę cordi sunt . Et quemadmodum hactenus Germaniam nostram , sic Galliam et Italiam tuis monumentis aureis illustrabis . Nostrum erit vicissim tuis conatibus bene favere et precari , ut dominus te in ecclesię suę commodum diu vivere sinat propositoque tuo tam sancto firmam constantiam et pacientiam largiatur .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_11", + "psc_text": "domini nostri IesuChristi et corporationis et passionis et regni, et resurrectionis nostrae gloriam uirtutemque referatur. sunt autem omnes prophetise'ad mundialem sensum et prudentiam saeculi clausae atque obsignataobsignatae?, secundum illud Esaiae: et erunt uobis uerba omnia haec tanquam eloquia libri huius signati. quod si qui dederint homini scienti litteras dicentes: lege ista, et dicet: non possum legere, signatum est enim. et si dabitur liber hic in manus hominis nescientis litteras, et dicetur ei: lege hunc. et respondebit: nescio litteras. imperitia legendi et intellegendi librum prophetise sub persona utriusque hominis monstrata est, cum intellegentia docti ad legendum, signaculum clausi mysterii non adeuntis, illius indocti ignorationi per communem utrique intellegendi inopiam comparatur. sunt enim uniuersa allegoricis et typicis contexta uirtutibus: per qusequas omnia unigeniti dei filii in corpore et gignendi et patiendi et moriendi et resurgendi et in aeternum cum conglorificatis sibi, qui in eum crediderint, regnandi et ceteros iudicandi sacramenta panduntur. et", + "candidate_score": 0.668892, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_77_79", + "bdc_text": "Hebr 12 , 1 . adhorterque , ut , laborum tuorum te ne pigeat , cumcum vor der Zeile nachgetragen . evidenter intelligas tum iucundos tum frugiferos omnibus , quibus sacrę literę cordi sunt .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1993", + "psc_text": "in reliquis, sicubi gestorum ueritas ipsis psalmorum titulis continetur. sed meminisse nos oportet hos eosdem psalmos non idcirco omnes corporaliter intellegendos, quia his corporalium negotiorum significatio antefertur; quin potius oportet nos spiritalem intellegentiam sub hac quadam gestarum rerum commemoratione sectari, de quo non est nunc temporis dicere;, sed simplieitatisimplicitati legentium consulentes legentem fuit congruum admonere. ergo, ne secundum praedictos ex pluribus titulos hi quoque graduum psalmi aliquid de histjriahistoria contineant, uidendum est. § 3 In Esaiae enim libro orante Ezechia signum ei positum prorogatae salutis in gradibus est. erant autem in domo eius gradus decem, quos sol ultra temporis sui cursum lumine suo accedente conscendit rursumque die mortis eius de temporis sui limite lumine decedente descendit. sed nulla ad psalmos liuiushuius historiae similitudo est, cum graduum ne numerus quidem ipse conueniat. hoc tamen, quod EzechiseEzechiae datum signum est, 12 Eaai. XXXVIII, 8., 1 post bersabe ea nathan profeta V post", + "candidate_score": 0.668496, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_63_65", + "bdc_text": "et monimenta tua tam importunis precibus Vgl. Lk 11 , 5-9. 18 , 2-8. , ut ei iuste denegare non licuerit ; cui etiam eo lubentius sum obsequtus , quod sperem ecclesię Christi plurimum profuturum . Fatetur minorita opera tua ubique gentium valde grata et accepta esse , eo quod et eruditionis et pietatis referta sint .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_3017", + "psc_text": "in legem, et generatio, quae renouatur in Christo. quae ex doctrinis propheticis ad fidem euangeliczeeuangelicae iustificationis instruitur. harum igitur generationum proprium est dei opera laudare. § 8 Laudari autem opera dei non alia ratio admonet quam quod omnia ab eo potenter effecta sunt, quia pracooiumpraeconium habeat non aliquid egisse, sed potenter egisse. et ideo subiecit: et potentiam tuam pronuntiabunt. § 9 Sed potentia operum ea demum praedicanda est, qua' magnificentiae exaequetur operantis, ut potentis magnificentia' potens intellegatur operatio. ob quod consequitur: et magnificentiam maiestatis tuae. § 10 Sed magoificentiamagnificentia, si quod in se est tantum sibi habeat. habet admirationem, non habet laudem; et otiosa aliis est potentis operatio, nisi per operantis sanctitatem usum aliquem ex se illis, qui laudabunt et admirabuntur, inpertiet. ex quo conpetenter hoc sequitur: etsanctitatem tuamloquentur. et sanctitas quidem iam bona est neque tantum sibi proficit neque hoc, quod ex se est, intra usum commodi proprii consumit.", + "candidate_score": 0.668458, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_62_64", + "bdc_text": "Flagitaverat ille opesWortspiel mit opera . et monimenta tua tam importunis precibus Vgl. Lk 11 , 5-9. 18 , 2-8. , ut ei iuste denegare non licuerit ; cui etiam eo lubentius sum obsequtus , quod sperem ecclesię Christi plurimum profuturum .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_87", + "psc_text": "quasi uero non occupanda in res suas naturae nostrae necessitas possit sine interpellatione temporis semper orare. meditatio itaque legis non solum in uerbis legendi est, sed in operis religione; neque ut libros tantum et scripturas recenseamus, sed ut ea, quae scripturis ac libris continentur, gestis rebusque meditemur, et diurna nocturnaque opera legem semper exerceant, ut illud apostoli est: omnia quaecumque facietis in gloriam dei, siue cum manducatis, siue cum bibitis, siue cum aliud agitis. per hoc enim efficitur, ut sine intermissione oremus, cum per opera deo placita et in gloriam eius semper exercitaLa sancti euiusquecuiusque uiri uita omnis oratio sit; ac sic secundum legem noctu dieque uiuendo uita ipsa nocturna legis erit et diurna meditatio. § 13 Sed consummata uiri huius beatitudine, qui impiorum consiliis et peccatorum uiis et pestilentiae cathedra se abstinens 8 I Thess. 5, 17. 15 I Cor. 10, 31. 3 infirmita = \"= tis R 6", + "candidate_score": 0.668272, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_79_81", + "bdc_text": "evidenter intelligas tum iucundos tum frugiferos omnibus , quibus sacrę literę cordi sunt . Et quemadmodum hactenus Germaniam nostram , sic Galliam et Italiam tuis monumentis aureis illustrabis . Nostrum erit vicissim tuis conatibus bene favere et precari , ut dominus te in ecclesię suę commodum diu vivere sinat propositoque tuo tam sancto firmam constantiam et pacientiam largiatur .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_3195", + "psc_text": "hoc iucundatum est cor meum, et exultauit lingua mea, insuper et caro mea habitabit in spe: quia non derelinques animam meam in infernum neque dabis sanctum tuum uidere corruptionem. et textus quidem hic et ordo manifestus est; sed quod renes nominauit, et quasi in nocte, ait, erudierunt me, ne obscuriora uideantur, interrogemus. deus scrutator dicitur renum et cordis, in quibus quasi duobus locis hominis secreta teneantur. sed in corde quidem secretum animae, in renibus uero secretum carnis est: quas subinde inter se diuersitates interioris et eIteriorisexterioris hominis etiam apostolus docet, cum ait: consentio legi secundum interiorem hominem; sed uideo aliam legem in membris meis repugnantem legi mentis meae. et alio loco: igitur ego ipse quidem mente seruio legi dei; carne autem legi peccati. talem ergo quandam et dominus noster Iesus sentire se refert dissensionem, ubi ait: spiritus promptus, caro autem infirma: secundum interiorem enim hominem consentiebat legi patris, ut pateretur;", + "candidate_score": 0.667164, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_77_79", + "bdc_text": "Hebr 12 , 1 . adhorterque , ut , laborum tuorum te ne pigeat , cumcum vor der Zeile nachgetragen . evidenter intelligas tum iucundos tum frugiferos omnibus , quibus sacrę literę cordi sunt .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2371", + "psc_text": "V1. prophetarum et euangeliorum et apostolorum arcano caelesti libros consecratos plenae cognitionis scientia consequetur? § 2 In his igitur omnibus hserenshaerens ac detentus propheta ex interno cordis sui secreto secundum apostoli uocem et ipse proclamat dicens: de profundis clamaui ad te, domine. pone illum secundum apostolum in profundo diuitiarum dei inperscrutabilium et inuestigabilium demorantem, statue illum de profundo humanarum calamitatum aestu precantem secundum eam domini, quse in anteriore psalmo est, uocem: ueni in profundum maris, et tempestas demersit me, existima illum non labiis, sed secreto, ut iussum est, cordis orare: apta aut ignorationi aut passioni aut orationi uox ista dicentis est: de profundis clamaui ad te, domine, dum aut neseitnescit aut patitur aut precatur. et quia de profundis clamat, confidenter ait: domine exaudi uocem meam, fiant aures tuae intendentes in uocem orationis mesemeae. § 3 Sed quaerendum est, an idipsum sit exaudi uocem meam et fiant aures tuse intendentes in", + "candidate_score": 0.666824, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_62_64", + "bdc_text": "Flagitaverat ille opesWortspiel mit opera . et monimenta tua tam importunis precibus Vgl. Lk 11 , 5-9. 18 , 2-8. , ut ei iuste denegare non licuerit ; cui etiam eo lubentius sum obsequtus , quod sperem ecclesię Christi plurimum profuturum .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_3017", + "psc_text": "in legem, et generatio, quae renouatur in Christo. quae ex doctrinis propheticis ad fidem euangeliczeeuangelicae iustificationis instruitur. harum igitur generationum proprium est dei opera laudare. § 8 Laudari autem opera dei non alia ratio admonet quam quod omnia ab eo potenter effecta sunt, quia pracooiumpraeconium habeat non aliquid egisse, sed potenter egisse. et ideo subiecit: et potentiam tuam pronuntiabunt. § 9 Sed potentia operum ea demum praedicanda est, qua' magnificentiae exaequetur operantis, ut potentis magnificentia' potens intellegatur operatio. ob quod consequitur: et magnificentiam maiestatis tuae. § 10 Sed magoificentiamagnificentia, si quod in se est tantum sibi habeat. habet admirationem, non habet laudem; et otiosa aliis est potentis operatio, nisi per operantis sanctitatem usum aliquem ex se illis, qui laudabunt et admirabuntur, inpertiet. ex quo conpetenter hoc sequitur: etsanctitatem tuamloquentur. et sanctitas quidem iam bona est neque tantum sibi proficit neque hoc, quod ex se est, intra usum commodi proprii consumit.", + "candidate_score": 0.666203, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_79_81", + "bdc_text": "evidenter intelligas tum iucundos tum frugiferos omnibus , quibus sacrę literę cordi sunt . Et quemadmodum hactenus Germaniam nostram , sic Galliam et Italiam tuis monumentis aureis illustrabis . Nostrum erit vicissim tuis conatibus bene favere et precari , ut dominus te in ecclesię suę commodum diu vivere sinat propositoque tuo tam sancto firmam constantiam et pacientiam largiatur .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_987", + "psc_text": "latinis libris ita scribitur: ut cognoseamuscognoscamus in terra uiam tuam, in graecis ita est: του̃ yvmvai h τη̄ γη̄ rrjv odov Gov. inter γνω̃ναι et cognoscamus id 9 Ps. IV, 7. in. 1 in xpo (in in principio uersus supr. scr. m. 2) V post Christo nonn. litterae erasae P benedicti ex bonedicti m. 2 V 2 et uideamua ex et bene uideamus m. 2 V 3 fructus V praesentia PE ratio R 4 misericordiam enim et om. V 6 benedictione ex benedictionem R 7 irradiet PTE irradiet ex irradiat m. 1 R 8 obscnratis ex obscuricatig (?) R obscnritatis e 12 in peccati remisaionem V in pecoatis remissionem P in nos V e in ras. P et V 13 post super se 3-4 litt. (eup?1 eras. R 14 praecentur V jScetur R docet.diapsalma.ut cognoscamus PTE 15 in omnibus (om. et) RPb 17 personae non sensus ploni attulit (adtulit P1)", + "candidate_score": 0.666069, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_63_65", + "bdc_text": "et monimenta tua tam importunis precibus Vgl. Lk 11 , 5-9. 18 , 2-8. , ut ei iuste denegare non licuerit ; cui etiam eo lubentius sum obsequtus , quod sperem ecclesię Christi plurimum profuturum . Fatetur minorita opera tua ubique gentium valde grata et accepta esse , eo quod et eruditionis et pietatis referta sint .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_3031", + "psc_text": "omnium saaculorumsaeculorum, et dominatio tua in omni generatione et progenie. dignus prophetica magniloquentia ordo dictorum est. opera deum confitentur: quam magnificus enim sit, operum et creatunecreaturae magnificentia conSteturconfitetur. sed confitentur et sancti, quibus rex esse dignatur. gloriam regni elocuntur, ne ignorata non desideretur usuris. magnificentiam quoque gloriae regni dei nuntiant, ne desperetur reterusaeterna. dominatus etiam in generationem et generationem ostenditur, ut se dominatui intellegat coaeternaID. atque ita cognitio dei in operibus est, sanctorum officium in doctrina est, prophetheprophetiae usus in prsedicationepraedicatione est, regni gloria in aeternitate dominatus est, dominatus seternitasaeternitas eos necesse est habeat, in quos agatur aeternus. § 17 Atque ad id spebus fidelibus expetendum adhortatio 2 iustitiam tuam R sed cf. p. 833, 32 8 miserator et om. R 12 ipso Re ipse b 18 laudium R cf. Neue Formenl. /, 272 laudum E 19 regnum omnium R cf. Sabatier II, 280 omnium E 20 progeniae R 24", + "candidate_score": 0.665211, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_62_64", + "bdc_text": "Flagitaverat ille opesWortspiel mit opera . et monimenta tua tam importunis precibus Vgl. Lk 11 , 5-9. 18 , 2-8. , ut ei iuste denegare non licuerit ; cui etiam eo lubentius sum obsequtus , quod sperem ecclesię Christi plurimum profuturum .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1864", + "psc_text": "in tabulis lapideis scripta, sed in tabulis cordis carnalibus. hoc ergo os suum propheta pandens adtraxit spiritum; non enim ultro ingruit. expetendus est, adtrahendus est et infantium modo tamquam lac innocens hauriendum. ideo autem propheta os aperuit, quia meminerit sibiinsibi psalmo alterodictum: dilata os tuum, etadinplebo illud, et in lege scriptum sciat: describe hsechaec in latitudinem cordis tui; corde enim dei praedicatio, non ore suseipitursuscipitur. et secundum euangelicam prsedicationempraedicationem uerbum dei ex corde malus abripit, quod ultra melmei et fauum in ore 16 I Cor. 2, 14. 17 H Cor. 8, 3. 28 Ps. LXXX, 11.. 24 Prov. VII, 3. 1 bucnsq; est in (supr. scr. i Sr) p haec om. b 8 fiuntquae V1 o fiunt Cpe 7 huni C 8 quod per aliut R 9 offici V 10 auditu oris RCp auditu auris e 11 sed hos Ra 12 solita ^ -- est R 18 deaiderio C desiderium", + "candidate_score": 0.664882, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_89_91", + "bdc_text": "Preterea , quo pacto nostrę res Glarianę apud nos sese habeant , puto tibi non ignotum . Pacata sunt apud nos satis omnia , ea autem lege , ut antichristus eciam locum suum habeat ; 2 Thess 2 , 3f. quem faxit deus , brevi quoque proscribat .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_987", + "psc_text": "latinis libris ita scribitur: ut cognoseamuscognoscamus in terra uiam tuam, in graecis ita est: του̃ yvmvai h τη̄ γη̄ rrjv odov Gov. inter γνω̃ναι et cognoscamus id 9 Ps. IV, 7. in. 1 in xpo (in in principio uersus supr. scr. m. 2) V post Christo nonn. litterae erasae P benedicti ex bonedicti m. 2 V 2 et uideamua ex et bene uideamus m. 2 V 3 fructus V praesentia PE ratio R 4 misericordiam enim et om. V 6 benedictione ex benedictionem R 7 irradiet PTE irradiet ex irradiat m. 1 R 8 obscnratis ex obscuricatig (?) R obscnritatis e 12 in peccati remisaionem V in pecoatis remissionem P in nos V e in ras. P et V 13 post super se 3-4 litt. (eup?1 eras. R 14 praecentur V jScetur R docet.diapsalma.ut cognoscamus PTE 15 in omnibus (om. et) RPb 17 personae non sensus ploni attulit (adtulit P1)", + "candidate_score": 0.662796, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_62_64", + "bdc_text": "Flagitaverat ille opesWortspiel mit opera . et monimenta tua tam importunis precibus Vgl. Lk 11 , 5-9. 18 , 2-8. , ut ei iuste denegare non licuerit ; cui etiam eo lubentius sum obsequtus , quod sperem ecclesię Christi plurimum profuturum .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_3032", + "psc_text": "Atque ad id spebus fidelibus expetendum adhortatio 2 iustitiam tuam R sed cf. p. 833, 32 8 miserator et om. R 12 ipso Re ipse b 18 laudium R cf. Neue Formenl. /, 272 laudum E 19 regnum omnium R cf. Sabatier II, 280 omnium E 20 progeniae R 24 eloquntur R 27 dominatui intelligat coaeternam Rb dominatui subiiciant coaeterno e 82 spebus E spem R. prophetae continuo subiecta est: fi d e Ii s dominus in uerbis suis et sanctus in omnibus operibus suis. uerborum fides forte nutaret, nisi sanctitas operibus esset admixta. atque ita sanctitas in operibus fidem confirmat in uerbis. ut de sancti fide in promissis non ambigas, cuius sanctitate utaris in rebus. si enim sanctum esse deum intellegimus per id, quod nascimur, uiuimus, alimur et copiis omnibus humanae naturanaturae congruis abundamus, sanctitas ista esse non potest infidelis. in dictis. § 18 Scit autem propheta esse et", + "candidate_score": 0.661311, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_81_83", + "bdc_text": "Nostrum erit vicissim tuis conatibus bene favere et precari , ut dominus te in ecclesię suę commodum diu vivere sinat propositoque tuo tam sancto firmam constantiam et pacientiam largiatur . Postulavit ad haec Italus illeBenedetto von Locarno . a me Apologiam quandam non ita pridem aeditam tuo nomine , Zu denken ist an Bullingers erste Widerlegung des Cochläus ( s.", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2541", + "psc_text": "necessarium est haec singula personis, temporibus, uirtutibus discernere, ut ea, quae incuriosse aures tamquam non necessaria forte perdiderint, ipsa illa ad humanae infidelitatis medellam sanationemque referantur. et hoc ipsis rebus in psalmo docebimur, qui ita caeptus est: § 2 Laudate nomen domini, laudate serui dominum: qui statis in domo domini, in atriis domini dei nostri. laudate dominum, quia benignus est dominus: psallite nomini eius, quoniam suaue estwest et contuendum in exordio psalmi est, quod ad laudem nos dei aduocat, cum in superiore psalmo ad solam benedictionem hortatus sit. praestare autem laudi benedictionem non ambiguum est. primus enim honor in benedictione positus est, sed 1 elfgendum G eligenddm P quando ex eo GT quando = ex eo P ..u medella G cf. Lachmann Lucr. p. 204 medela PTE et sic infr. 4 utatr G 5 incredibile enim mo*** (?) G (fort. incredibili enim modo) 7 illa supr. scr. P illa ex", + "candidate_score": 0.660466, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_90_92", + "bdc_text": "Pacata sunt apud nos satis omnia , ea autem lege , ut antichristus eciam locum suum habeat ; 2 Thess 2 , 3f. quem faxit deus , brevi quoque proscribat . Vale , decus eximiumVgl . Catull , Carmina , 64 , 320 .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_820", + "psc_text": "iurans in eum iurabit in deum uerum. obstructum enim est osloquentiuminiqua, quia praedicetorpraedicetur ex lege et ex prophetis atque ab apostolo in eo nos ante constitutionem mundi et elegisse pater et benediiisse doceatur et ipse nos coexcitauerit et conlocauerit a dextris dei in eselestibuscaelestibus, cum uidebunt eum in maiestate sua iudicare de uinis et mortuis. per haec itaque obstruetur os loquentium iniqua. ipse enim est rex in seternumaeternum et in nomine domini Iesu omne genu flectet cae elestium et terrestrium et inferorum, et omnis lingua confitebitur, quia dominus Ie su sin gloria deipatris, qui est benedietusbenedictus in saecula saeculorum. amen. PSALMUS LXIII. In finem psalmus Dauid. Exaudideus, orationem meam, dum deprecor ad te: a timore inimici eripe animam meam et reliqua. § 1 Psalmi superscriptio historiam non continet. simplex est et prophetali spiritu editus: tantum per id, quod in finem 3 Esai. LXV, 16. 10 Phil. II, 10 sq. 1", + "candidate_score": 0.660388, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_64_66", + "bdc_text": "cui etiam eo lubentius sum obsequtus , quod sperem ecclesię Christi plurimum profuturum . Fatetur minorita opera tua ubique gentium valde grata et accepta esse , eo quod et eruditionis et pietatis referta sint . Scribo hęc absque fucoVgl .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1641", + "psc_text": "ait: et conplacebodeo in regione uiuorum. atque ideo u in a m dixit, quia non in usu uitae istius uiuit, sed in dei sit miseratione uieturusuicturus. sed sperat istud, quia lex dei meditatio eius est. uacemus igitur diuinae lectioni, uacemus praeceptis dei et opera legis uitSB nostrae officiis exequamur: quia propter meditationem legis ueniente in se domini miseratione sperat se propheta uicturum. § 16 Non est uero sufficiens huic 'prophetee, ut sibi tantum sollicitus sit ac solum sui memor sit. oportet eum curam humani generis sumere et publicae sollicitudinis adfectum subire et orare pro his, qui in peccatis et in inreligiositate uersantur. huius itaque adfectus sui sollicitudinem consequenti uersu docet dicens: confundantur superbi, qui iniquitatem fecerunt super me. non est hic maledicti oratio. neque retributionem iniuriae sibi inlatse deprecatur. et absit, ut propheta euangelii prsedicatorpraedicator rationem euangelicse caritatis excesserit domino enim dicente: diligite inimicos uestros et orate pro calumniantibus uobis", + "candidate_score": 0.659874, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_62_64", + "bdc_text": "Flagitaverat ille opesWortspiel mit opera . et monimenta tua tam importunis precibus Vgl. Lk 11 , 5-9. 18 , 2-8. , ut ei iuste denegare non licuerit ; cui etiam eo lubentius sum obsequtus , quod sperem ecclesię Christi plurimum profuturum .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1525", + "psc_text": "dei in se loquentis habitatio est. causam uero amplitudinis suae docet dicens: quia mandata tua perquisiui. naturae nostrae consuetudinem recordemur, quotiensque lectioni uacantes mandata dei et praecepta scrutamur, in quantam amplitudinem intellegentiseintellegentiae mentium nostrarum dilatantur angustiae, et quam patulus nostrae humilitatis in desideria diuina fit sensus. per peccatorum autem nostrorum conscientiam coartatur nobis omnis animi amplitudo, ac difficilia omnia et angusta sunt, cum diuini uerbi habitatione sumus indigni. § 10 Sed ambulans in latitudine propheta uersari in officio digno adeptae amplitudinis debet: et uersatur plane. sequitur enim: et loquebar in testimoniis tuis in conspectu regum et non confundebar. hoc officium dilatati cordis est, ut ex eo in abundantia diuinsediuinae doctrinae uerba procedant loquitur enim propheta constanter aduersus principes terrae deum praedicans. et quidem duplex significatio sensus huius est, quia secundum dominica praecepta oporteat a nobis OhristumChristum 1 II Cor. 4, 8. 4 II Cor. 6, 12. o Ibid 16; cf.", + "candidate_score": 0.659651, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_64_66", + "bdc_text": "cui etiam eo lubentius sum obsequtus , quod sperem ecclesię Christi plurimum profuturum . Fatetur minorita opera tua ubique gentium valde grata et accepta esse , eo quod et eruditionis et pietatis referta sint . Scribo hęc absque fucoVgl .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_3030", + "psc_text": "naturae suae uirtus est: quod autem misericors est, salutis nostrae profectus est. et plus est non suis uti, sed aliis praestitisse, quae sua sunt; atque ideo praestat ceteris dei operibus misericordia, quia magnifica eius operatio uirtutis suae res est, misericordia uero eius usus alienus est. § 16 Ob quod tamquam in apice ipso diuinarum ob misericordiam laudium propheta consistens debitum deo honorem ueluti publicae confessionis ostendit dicens: confiteantur tibi, domine, omnia opera tua, et sancti tui confiteanturtibi. gloriam regni tui dicent et potentiam tuam loquentur: ut notam faciant filiis hominum potentiam tuam et gloriam magnificentiae regni tui. regnum tuum regnum omnium saaculorumsaeculorum, et dominatio tua in omni generatione et progenie. dignus prophetica magniloquentia ordo dictorum est. opera deum confitentur: quam magnificus enim sit, operum et creatunecreaturae magnificentia conSteturconfitetur. sed confitentur et sancti, quibus rex esse dignatur. gloriam regni elocuntur, ne ignorata non desideretur usuris. magnificentiam quoque gloriae regni dei nuntiant,", + "candidate_score": 0.659539, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_11_13", + "bdc_text": "Mt 20 , 1-16 . tuos non incassos et inanes hactenus fuisse , quibus cottidie gloriam Christi sparsim propagari et augeri videmus iis praecipue in locis , ubi minime sperabamus , nempe Italię partibus . Nam certum habeto me praeteritis diebus quosdam elucubrationum tuarum et Erasmi libellosMit elucubrationes sind wohl erhellende Erläuterungen zur Bibel gemeint .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2790", + "psc_text": "tribulatis corde, in humilibus terrae, in purgamentis mundi, in ecclesiae infimis. infimum enim ecclesiae id est omni humilitate submissum. hoc ergo occultum mysterium reuelatum est, quod est Christus in nobis. non per apostolum hsechaec tantum dominus, sed etiam in hoc eodem psalmo ita loquitur dicens: non est occultatum os meum a te, quae fecisti in occulto: et substantia mea in inferioribus terrae. non in inferno, sicut superius. cum de passione tractabat, sed in inferioribus terrae. cum de reuelatis a patre, quae in occulto fuerant, praedicabat. occultum autem fuerat, quod est Christus in uobis, id est substantia mea in inferioribus terrae, in inferioribus scilicet omnium humilitatis officiis. § 32 Procedit deinde secundum profectum euangelicum sermo psalmi, cum ait: inperfectum tuum uiderunt oculi mei, et in libro tuo omnes scribentur: die replebuntur, et nemo in eis. atque ut omnia secundum doctrinam caelestem intellegere possimus, id, quod difficultatem adfert, absoluendum est. quod enim", + "candidate_score": 0.65781, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_58", + "bdc_text": "Mark Taplin , The Italian Reformers and the Zurich Church , c. 1540-1620 , Aldershot 2003 , S. 71f. misisse , quo ad tempus ibidem evangelium praedicavit , tandem communibus totius ecclesię calculis Veneciis ministerium verbi obtinuit , in templo divi Marci omnium votis Christum diu ebuccinavit verherrlicht hat ;", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_127", + "psc_text": "R ‹ euuangelizam' R euuangelizamur V ea V. promissio: hanc deus expleuit filiis nostris. suscitans dominum nostrum Iesum, sicut et in psalmo scriptum est primo: filius meus es tu, ego hodie genui te; cum suscitauit eum a mortuis amplius non regressurum in interitum. ob hanc ergo apostolicam auctoritatem errore scribentium fieri creditur, ut in ordine secundus psalmus iste numeretur, cum primus esse ipso doctore gentium testante noscatur. cognoscenda itaque ea ratio est, cur et a nobis secundus esse intellegendus sit, et ab apostolo esse primus ostensus sit. § 2 Mediis namque legis temporibus, priusquam unigenihtsunigenitus dei filius, ante saecula manens deus uerbum, homo nascitur. poscente rege PtolomaMPtolomaeo) septuaginta seniores libros VeteriVeteris* Testamenti ex hebra'is litteris in graecas transtulerunt. erat autem iam a Moyse antea institutum, in synagoga omni septuaginta esse doctores. nam idem Moyses, quamuis uerba Testamenti in litteras condidisset, tamen separatim quaedam ex occultis legis secretiora mysteria septuaginta senioribus,", + "candidate_score": 0.657216, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_12_14", + "bdc_text": "tuos non incassos et inanes hactenus fuisse , quibus cottidie gloriam Christi sparsim propagari et augeri videmus iis praecipue in locis , ubi minime sperabamus , nempe Italię partibus . Nam certum habeto me praeteritis diebus quosdam elucubrationum tuarum et Erasmi libellosMit elucubrationes sind wohl erhellende Erläuterungen zur Bibel gemeint . Im Falle Bullingers ist an dessen Kommentare zur Apostelgeschichte ( 1533 ;", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2791", + "psc_text": "in inferioribus scilicet omnium humilitatis officiis. § 32 Procedit deinde secundum profectum euangelicum sermo psalmi, cum ait: inperfectum tuum uiderunt oculi mei, et in libro tuo omnes scribentur: die replebuntur, et nemo in eis. atque ut omnia secundum doctrinam caelestem intellegere possimus, id, quod difficultatem adfert, absoluendum est. quod enim latini translatores inperfectum interpretati sunt, id in graecis libris axartQyaCror scribitur: nec querimur de translatoribus; uereor enim, ne non 5 Matth. XVI, 17. 8 in tribulationis (?) G 12 in om. R 13 ocoultum G sed qf. p. 764. 27 14 a te quae fecisti R a te**** quae fecisti G (an erat a te ad ea quae fecisti ? cf. Sabatier 11, 270) a te quod fecisti E 17 fuerunt ? 0 praedicabat — fuerat om. G 18 in uobis GR in nobis E 19 in inferioribus GE inferioribus R 21 secundum profetam euangelicum G 22 inperfectum meum R", + "candidate_score": 0.655927, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_79", + "bdc_text": "evidenter intelligas tum iucundos tum frugiferos omnibus , quibus sacrę literę cordi sunt .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_11", + "psc_text": "domini nostri IesuChristi et corporationis et passionis et regni, et resurrectionis nostrae gloriam uirtutemque referatur. sunt autem omnes prophetise'ad mundialem sensum et prudentiam saeculi clausae atque obsignataobsignatae?, secundum illud Esaiae: et erunt uobis uerba omnia haec tanquam eloquia libri huius signati. quod si qui dederint homini scienti litteras dicentes: lege ista, et dicet: non possum legere, signatum est enim. et si dabitur liber hic in manus hominis nescientis litteras, et dicetur ei: lege hunc. et respondebit: nescio litteras. imperitia legendi et intellegendi librum prophetise sub persona utriusque hominis monstrata est, cum intellegentia docti ad legendum, signaculum clausi mysterii non adeuntis, illius indocti ignorationi per communem utrique intellegendi inopiam comparatur. sunt enim uniuersa allegoricis et typicis contexta uirtutibus: per qusequas omnia unigeniti dei filii in corpore et gignendi et patiendi et moriendi et resurgendi et in aeternum cum conglorificatis sibi, qui in eum crediderint, regnandi et ceteros iudicandi sacramenta panduntur. et", + "candidate_score": 0.655731, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_60_62", + "bdc_text": "Genua nunc temporis , Liguriae partibus sita , divini verbi curamIn der Vorlage cura . suę fidei commisit . Flagitaverat ille opesWortspiel mit opera .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_285", + "psc_text": "inopis confunditur, et spes patientisepatientiae eius inluditur: his igitur ita grassantibus malis et toto orbe dominaotibusdominantibus conscius spiritus sanctus eius, qui solus opem ferre possit, exclamat: quis dabit ex Sion salutare Israhel? non enim Moyses dederat, non Elias, non Esaias, non prophetepprophetae; omnia legis opera aduersus tantam morborum pestem infirraabanturinfirmabantur. opus erat medico, qui una atque eadem auxilii sui ope nniuersauniuersa curaret et tot ac uarios in toto orbe langnoreslanguores non arte, non opere, — quia quando opus et ars singulis adhibita profuisset? — sed uerbi potestate sanaret. hunc requirit spiritus, hunc exspectat, ad cuius aduentum febris quiesceret, csecitascaecitas desineret, paralysis non esset, mors non occuparet: hunc exspectat, hunc proclamat, hunc orat: quis dabit ex Sion salutare Israhel? sed in singulis uerbis singulae uirtutes sunt explicandae. § 4 Sion quae sit, apostolus docet, cum dicit: accedamus ad Sion montem etad sanctam ciuitatem Hierusalem; omnes enim currimus adprehendere, in quo sumus", + "candidate_score": 0.655665, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_11_13", + "bdc_text": "Mt 20 , 1-16 . tuos non incassos et inanes hactenus fuisse , quibus cottidie gloriam Christi sparsim propagari et augeri videmus iis praecipue in locis , ubi minime sperabamus , nempe Italię partibus . Nam certum habeto me praeteritis diebus quosdam elucubrationum tuarum et Erasmi libellosMit elucubrationes sind wohl erhellende Erläuterungen zur Bibel gemeint .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2791", + "psc_text": "in inferioribus scilicet omnium humilitatis officiis. § 32 Procedit deinde secundum profectum euangelicum sermo psalmi, cum ait: inperfectum tuum uiderunt oculi mei, et in libro tuo omnes scribentur: die replebuntur, et nemo in eis. atque ut omnia secundum doctrinam caelestem intellegere possimus, id, quod difficultatem adfert, absoluendum est. quod enim latini translatores inperfectum interpretati sunt, id in graecis libris axartQyaCror scribitur: nec querimur de translatoribus; uereor enim, ne non 5 Matth. XVI, 17. 8 in tribulationis (?) G 12 in om. R 13 ocoultum G sed qf. p. 764. 27 14 a te quae fecisti R a te**** quae fecisti G (an erat a te ad ea quae fecisti ? cf. Sabatier 11, 270) a te quod fecisti E 17 fuerunt ? 0 praedicabat — fuerat om. G 18 in uobis GR in nobis E 19 in inferioribus GE inferioribus R 21 secundum profetam euangelicum G 22 inperfectum meum R", + "candidate_score": 0.655353, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_90_92", + "bdc_text": "Pacata sunt apud nos satis omnia , ea autem lege , ut antichristus eciam locum suum habeat ; 2 Thess 2 , 3f. quem faxit deus , brevi quoque proscribat . Vale , decus eximiumVgl . Catull , Carmina , 64 , 320 .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1925", + "psc_text": "deo uult. displiceat impiis necesse est. et ideo ait: adpropiauerunt persequentes me iniqui; a lege autem tua longe facti sunt. haec quidem de se, cuius infestata fuit undique uita, dixisse creditur. sed qui in psalmo hoc humanae doctrina; ordinem tenet, ad eruditionem nostram omnia temperauit, ut cognosceremus eos, qui proximi iniuriae fidelium fierent, a dei lege longe abesse. quanta enim fit in sanctos iniuriae accessio, tanta fit ex dei lege decessio. cauendum autem est, ne quando nos aduersum fratres ira commoueat, ne quando inuidia stimulet, ne quando semulatioaemulatio inritet, ut aliquid in eos inreligiosum ac fastidiosum agamus, quorum iniuriae cum adsistimus, turatum a dei lege desistimus. § 8 Dehincsequitur: prope es, domine, 6t omnia mandata tua ueritas est. alio in loco legimus: deus adpropians ego sum et non deus a longe, dicit dominus. non corporalibus locis deus continetur, neque finibus aut spatiis diuinae uirtutis inmensitas coartatur. adest ubique, et totus", + "candidate_score": 0.654167, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_74", + "bdc_text": "tamen quoniam et mea simplicitas , tibi nequaquam ignota , non ab adulatione tantum , verumetiam ab omni blandiloquentiae specie vehementer abhorret et tua singularis modestia nihil minus pati solet quam laudes etiam modestissimas , praetermissis his ad adagiorum tractationem accedemus \" ( ASD II /1 26 , 111 -116 ) . .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1366", + "psc_text": "ex repetito continuerit corr. m. 2 V depraecatur R iustificationes suas pE 25 depraecatnr V confesaio C. dicens: benedictus es, domine: doce me iustificationes tuas. de iustificationibus nonnulla aliqua anteriore sermone conplexi sumus, et superfluum est eadem frequenter iterare. maximus igitur et praecipuus labor est hanc iustificationum dei scientiam consequi, et humanae naturae infirmitas difficulter tot tantarumque rerum cognitionem consequitur: atque ob id ut doceatur orat, quia diuinae bonitatis munus est, animi humani inperitiam ad congruam atque unicuique generi conpetentem officiorum obseruantiam temperare. § 8 Succedit deinde etiam de iudiciis dei sermo, quo dicit: in labiis meis pronuntiaui omnia iudicia oris tui. quanta rerum et nuncupationum differentia est! primum a iuuentute mandata dei custodiuntur, dehinc deus toto corde inquiritur, tum dei eloquia occuluntur et iustificationes disci desiderantur, nunc indiciaiudicia praedicantur. sed propheta forte existimabitur a se excidisse et uel suorum, uel alienorum dictorum inmemor fuisse. in hoc enim psalmorum libro", + "candidate_score": 0.653768, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_79", + "bdc_text": "evidenter intelligas tum iucundos tum frugiferos omnibus , quibus sacrę literę cordi sunt .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2371", + "psc_text": "V1. prophetarum et euangeliorum et apostolorum arcano caelesti libros consecratos plenae cognitionis scientia consequetur? § 2 In his igitur omnibus hserenshaerens ac detentus propheta ex interno cordis sui secreto secundum apostoli uocem et ipse proclamat dicens: de profundis clamaui ad te, domine. pone illum secundum apostolum in profundo diuitiarum dei inperscrutabilium et inuestigabilium demorantem, statue illum de profundo humanarum calamitatum aestu precantem secundum eam domini, quse in anteriore psalmo est, uocem: ueni in profundum maris, et tempestas demersit me, existima illum non labiis, sed secreto, ut iussum est, cordis orare: apta aut ignorationi aut passioni aut orationi uox ista dicentis est: de profundis clamaui ad te, domine, dum aut neseitnescit aut patitur aut precatur. et quia de profundis clamat, confidenter ait: domine exaudi uocem meam, fiant aures tuae intendentes in uocem orationis mesemeae. § 3 Sed quaerendum est, an idipsum sit exaudi uocem meam et fiant aures tuse intendentes in", + "candidate_score": 0.652381, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_13_15", + "bdc_text": "Nam certum habeto me praeteritis diebus quosdam elucubrationum tuarum et Erasmi libellosMit elucubrationes sind wohl erhellende Erläuterungen zur Bibel gemeint . Im Falle Bullingers ist an dessen Kommentare zur Apostelgeschichte ( 1533 ; BZD C 219 - neu aufgelegt 1535 und 1540 ;", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2791", + "psc_text": "in inferioribus scilicet omnium humilitatis officiis. § 32 Procedit deinde secundum profectum euangelicum sermo psalmi, cum ait: inperfectum tuum uiderunt oculi mei, et in libro tuo omnes scribentur: die replebuntur, et nemo in eis. atque ut omnia secundum doctrinam caelestem intellegere possimus, id, quod difficultatem adfert, absoluendum est. quod enim latini translatores inperfectum interpretati sunt, id in graecis libris axartQyaCror scribitur: nec querimur de translatoribus; uereor enim, ne non 5 Matth. XVI, 17. 8 in tribulationis (?) G 12 in om. R 13 ocoultum G sed qf. p. 764. 27 14 a te quae fecisti R a te**** quae fecisti G (an erat a te ad ea quae fecisti ? cf. Sabatier 11, 270) a te quod fecisti E 17 fuerunt ? 0 praedicabat — fuerat om. G 18 in uobis GR in nobis E 19 in inferioribus GE inferioribus R 21 secundum profetam euangelicum G 22 inperfectum meum R", + "candidate_score": 0.650634, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_65", + "bdc_text": "Fatetur minorita opera tua ubique gentium valde grata et accepta esse , eo quod et eruditionis et pietatis referta sint .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_3030", + "psc_text": "naturae suae uirtus est: quod autem misericors est, salutis nostrae profectus est. et plus est non suis uti, sed aliis praestitisse, quae sua sunt; atque ideo praestat ceteris dei operibus misericordia, quia magnifica eius operatio uirtutis suae res est, misericordia uero eius usus alienus est. § 16 Ob quod tamquam in apice ipso diuinarum ob misericordiam laudium propheta consistens debitum deo honorem ueluti publicae confessionis ostendit dicens: confiteantur tibi, domine, omnia opera tua, et sancti tui confiteanturtibi. gloriam regni tui dicent et potentiam tuam loquentur: ut notam faciant filiis hominum potentiam tuam et gloriam magnificentiae regni tui. regnum tuum regnum omnium saaculorumsaeculorum, et dominatio tua in omni generatione et progenie. dignus prophetica magniloquentia ordo dictorum est. opera deum confitentur: quam magnificus enim sit, operum et creatunecreaturae magnificentia conSteturconfitetur. sed confitentur et sancti, quibus rex esse dignatur. gloriam regni elocuntur, ne ignorata non desideretur usuris. magnificentiam quoque gloriae regni dei nuntiant,", + "candidate_score": 0.650595, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_99_101", + "bdc_text": "] Ornatissimo viro Henricho Bullingero , theologiae professori et pastori Tiguriensi doctissimo , domino amicoque suo percharo . An meister Heinrich Bullinger zuͦ Zürich.", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2136", + "psc_text": "deo et in unigenito deo secundum proprietatem atque naturam cum fide et ueritate profitemur. nusquam enim genere plurali nec deos neque dominos sermo propheticus nuncupauit, sed unumquemque suo ordine. Genesis namque ait: et pluit sulphur et ignem dominus a domino; et propheta: unxit te deus, deus tuus; et rursum: dixit dominus domino meo; et euangelia: et uerbum erat apud deum et deus erat uerbum; et apostolus: unus deus, ex quo omnia, et unusdominos Iesus, per quem omnia; etrursum: ex quibus Christus cstest, qui super omnia deus. hoc ergo propter \"dominus\" dictum est, ut intellegeremus per id, quod unus innascibilis deus est, non adimi unigenito deo posse, quod deus est. deus 18 Gen. XIX, 24. 19 Pa. XLIV, 8. 20 Pa. CIX, 1. lob. I, 1. 22 I Cor. 8, 6. 23 Rom. IX, 5. 1 hii G hi ex hiiP nequitiarum GP nequitiarum in caelestibus RE 2 in operam G", + "candidate_score": 0.650494, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_91", + "bdc_text": "2 Thess 2 , 3f. quem faxit deus , brevi quoque proscribat .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_278", + "psc_text": "metu sanctas scripturas sibi tamquam dei uerba conmendent et cum debita dignitate ea insinuent mentibus audientium, domino dicente: et super quem aspiciam, nisi super humilem et mitem et trementem uerba mea? oportet igitur et prsedicantespraedicantes eiistimareexistimare non hominibus se loqui, et audientes scire non hominum sibi uerba proferri, sed esse dei uoces, dei constituta, dei leges, et reuerentiam maximam utrique officio conuenire. maximi enim periculi res est, de thensauris dei, de sacramentis reconditis, de testamento aeterno aliquid aut superuacuum proferre, aut neglegentem audire. consignanda sunt omnia animis, commendanda sensibus, quia nihil est uerborum dei, quod non sit inplendum; et omne, quod dictum est, habet quandam iam efficiendi necessitatem, quia dei uerba decreta sunt. § 2 Qui lectus est psalmus, in finem inscribitur. si omnes ita inscriberentur, nihil esset difficultatis; excluderet enim omnem generalitas quaestionem. sed cum aliam alius habeat inscriptionem, ex causis diuersis tantum necesse est diuersitates inscriptionum extitisse. duplex", + "candidate_score": 0.650062, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_4", + "bdc_text": "Coniectaris haud dubie me Endymionis somnum dormire , Adagia , 1 , 9 , 63 ( ASD II /2 384f , Nr. 863 ) .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1444", + "psc_text": "in ras. m. 3) R 12 ao add. m. 2 V intellegimus F1 14 superior (om. et) V 15 confessione V 16 pauimento ex peuimento m. 1 R 17 intellegentiae iustification§ V 18 prae tedio V 19 conq.stns V conquaestus R. intellegat, quae etiam nunc pauimento adhseseritadhaeserit. atque ob id in uiis dei confirmandum sese orat, quia prae taedio dormitet. § 7 Sed hic ea ratio seruata est, ut dormitare se, non dormire dicat; quia qui dormit, in ipso somni opere est, qui autem dormitat, antequam dormiat, dormitat. quae et in alio loco ratio seruata est, cum dicit: ecce non dormit neque dormitabit, qui custodit Israhel. sed et illic, ubi meminit: si dedero somnum oculis meis et palpebris meis dormitationem, dormitationem palpebrarum, somnum uero esse dixit oculorum, quia palpebrarum officium est, ut somnum ex dormitatione concilient. propheta igitur, etsi dormitat, non tamen dormit; atque ob id, ne dormitans obdormiat, subiecit:", + "candidate_score": 0.649283, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_88_90", + "bdc_text": "Si in lucem te autore est aedita , fac me certiorem . Preterea , quo pacto nostrę res Glarianę apud nos sese habeant , puto tibi non ignotum . Pacata sunt apud nos satis omnia , ea autem lege , ut antichristus eciam locum suum habeat ;", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_64", + "psc_text": "lege domini fuit uoluntas eius, cum lex per dei filium lata sit, quomodo ad eum ob id beatitudo referetur, quia uoluntas eius in lege domini fuerit, cum dominus ipse sit legis? quod autem lex eius sit, in psalmo septuagesimo et septimo ipse testatur, quo ait: adtendite, populus meus, in legem meam, inclinate aurem uestram in uerba oris mei. aperiam in pafa bola os meum. et haec Matthseus euangelista ab ipso dicta esse confirmat, dicens: ideo in parabolis lo q uebatur, ut inpleretur quod dictum est: aperiam in parabolis os meum. prophetiam ergo suam dominus rebus inpleuit. nam in his, in quibus locuturum se spoponderat, parabolis est locutus. id autem quod ait:' et erit tamquam lignum, quod plantatum est secus decursus aquaruraaquarum - in quo conparatiue beatitudinis profectus ostenditurquomodo personaepersona eius poterit coaptari, ut sit dei filio plantatum lignum beatius, ob quod beatus sit, quia aliquando similitudinem eius profectu beatitudinis consequatur?", + "candidate_score": 0.647883, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_74", + "bdc_text": "tamen quoniam et mea simplicitas , tibi nequaquam ignota , non ab adulatione tantum , verumetiam ab omni blandiloquentiae specie vehementer abhorret et tua singularis modestia nihil minus pati solet quam laudes etiam modestissimas , praetermissis his ad adagiorum tractationem accedemus \" ( ASD II /1 26 , 111 -116 ) . .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1634", + "psc_text": "Ergo ambiguitatem hic non admittit propheta, quin sciat iusta dei esse iudicia, id est humiliationis suse et tribulationis et contemptus et iniuriae et doloris. ita enim ait: cognoui, domine, quia sequitas iudicia tua, et uere humiliasti me. non sine causa se scilicet esse tribulationibus subditum, non sine causa passionibus permissum, non sine causa per iniurias humiliatum, sed ad humanorum uitiorum expianda peccata ex iustis se ac ueris dei iudiciis humiliatiooi esse subiectum. § 14 Sed quia in his passionibus ex sequitateaequitate diuini iudicii uersetur, exhortationem praesentium humiliationum ex misericordia dei deprecatur, quia humana infirmitas inpar sit tolerantiae passionum: fiat misericordia tua, ut exhortetur me secundum eloquium tuum seruo tuo. sed meminit bonum sibi esse humiliari, bonum sibi esse passionibus subdi, et ea omnia, quibus uexatur, purgationem sibi terrenorum esse 8 ut per hoc probabilis V 6 cognita V 8 diferre et posteriore C 9 primo Cpb fort. recte sequentS C", + "candidate_score": 0.647867, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_74", + "bdc_text": "tamen quoniam et mea simplicitas , tibi nequaquam ignota , non ab adulatione tantum , verumetiam ab omni blandiloquentiae specie vehementer abhorret et tua singularis modestia nihil minus pati solet quam laudes etiam modestissimas , praetermissis his ad adagiorum tractationem accedemus \" ( ASD II /1 26 , 111 -116 ) . .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_277", + "psc_text": "V etiam inde docet r 91 eloquia ex eloquiia m. 2 V 26 interpraetans V in aurem rb. popali dedaeens curat diligenter et caute per officii reuerentiam regis satisfacere dignitati, ut cum honore ac religione omnia et relegantur et audiantur: quanto magis conuenit dei eloquia ad cognitionem humanam retractantes dignos nos hoc officio praestare ? sumus enim quoddam sancti spiritus organum, per quod uocis uarietas et doctrinae diuersitas audienda est. uigilandum ergo et curandum est, ut nihil humile dicamus metuentes huius sententiae legem: maledictus omnis faciens opera dei neglegenter; proposito contra praemio currecurae et diligentiae eorum, qui cum reuerentia ac metu sanctas scripturas sibi tamquam dei uerba conmendent et cum debita dignitate ea insinuent mentibus audientium, domino dicente: et super quem aspiciam, nisi super humilem et mitem et trementem uerba mea? oportet igitur et prsedicantespraedicantes eiistimareexistimare non hominibus se loqui, et audientes scire non hominum sibi uerba proferri, sed esse", + "candidate_score": 0.647645, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_100", + "bdc_text": "Ornatissimo viro Henricho Bullingero , theologiae professori et pastori Tiguriensi doctissimo , domino amicoque suo percharo .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2136", + "psc_text": "deo et in unigenito deo secundum proprietatem atque naturam cum fide et ueritate profitemur. nusquam enim genere plurali nec deos neque dominos sermo propheticus nuncupauit, sed unumquemque suo ordine. Genesis namque ait: et pluit sulphur et ignem dominus a domino; et propheta: unxit te deus, deus tuus; et rursum: dixit dominus domino meo; et euangelia: et uerbum erat apud deum et deus erat uerbum; et apostolus: unus deus, ex quo omnia, et unusdominos Iesus, per quem omnia; etrursum: ex quibus Christus cstest, qui super omnia deus. hoc ergo propter \"dominus\" dictum est, ut intellegeremus per id, quod unus innascibilis deus est, non adimi unigenito deo posse, quod deus est. deus 18 Gen. XIX, 24. 19 Pa. XLIV, 8. 20 Pa. CIX, 1. lob. I, 1. 22 I Cor. 8, 6. 23 Rom. IX, 5. 1 hii G hi ex hiiP nequitiarum GP nequitiarum in caelestibus RE 2 in operam G", + "candidate_score": 0.647523, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_99_101", + "bdc_text": "] Ornatissimo viro Henricho Bullingero , theologiae professori et pastori Tiguriensi doctissimo , domino amicoque suo percharo . An meister Heinrich Bullinger zuͦ Zürich.", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1716", + "psc_text": "intellegeretur, id, quod consequitur, adiecit: super omnes docentes me intellexi, quoniam testimonia tua meditatio mea est. didicisti, o Dauid, a Moyse legem, et Aaron tibi sacrifieiorumsacrificiorum omnium doctor est, Iesus iteratae circumcisionis magister est, Samuel ungendi tibi sacramentum in temetipso et prophetae et regis ostendit: quid est istud, quod loqui ausus es, quod super omnes te docentes intellexeris ? sed superior uersus, super quos omnes docentes se intellegat, ostendit, id est super inimicos. et rursum hic, qui nunc est uersus inferior, qui inimici sint, declarat, id est omnes docentes. claues enim se caelorum habere profitentur et doctores esse se legis gloriantur. et cum omnia legis testimonia aduentum domini nostri Iesu Christi testentur, super doctores suos propheta 1 dei om. Cp et ante in lege om. C heretici VR 2 mandatatum ex mandatum m. 2 V -4 auctorem — circumciBio om. V 5 -pcederit C 6 dfa R dnS V dominum", + "candidate_score": 0.645279, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_75_77", + "bdc_text": "Quare , dum tuum sanctum conatum et studium laudo , ea potissimum gratia facere soleo , ut currenti bene calcaria addam Adagia , 1 , 2 , 47 ( ASD II /1 364 , Nr. 147 ) . - Vgl. auch 1Kor 9 , 24-27 ; Hebr 12 , 1 .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2541", + "psc_text": "necessarium est haec singula personis, temporibus, uirtutibus discernere, ut ea, quae incuriosse aures tamquam non necessaria forte perdiderint, ipsa illa ad humanae infidelitatis medellam sanationemque referantur. et hoc ipsis rebus in psalmo docebimur, qui ita caeptus est: § 2 Laudate nomen domini, laudate serui dominum: qui statis in domo domini, in atriis domini dei nostri. laudate dominum, quia benignus est dominus: psallite nomini eius, quoniam suaue estwest et contuendum in exordio psalmi est, quod ad laudem nos dei aduocat, cum in superiore psalmo ad solam benedictionem hortatus sit. praestare autem laudi benedictionem non ambiguum est. primus enim honor in benedictione positus est, sed 1 elfgendum G eligenddm P quando ex eo GT quando = ex eo P ..u medella G cf. Lachmann Lucr. p. 204 medela PTE et sic infr. 4 utatr G 5 incredibile enim mo*** (?) G (fort. incredibili enim modo) 7 illa supr. scr. P illa ex", + "candidate_score": 0.644082, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_65_67", + "bdc_text": "Fatetur minorita opera tua ubique gentium valde grata et accepta esse , eo quod et eruditionis et pietatis referta sint . Scribo hęc absque fucoVgl . Adagia , 1 , 5 , 52 ( ASD II /1 525f , Nr. 452 ) .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_3031", + "psc_text": "omnium saaculorumsaeculorum, et dominatio tua in omni generatione et progenie. dignus prophetica magniloquentia ordo dictorum est. opera deum confitentur: quam magnificus enim sit, operum et creatunecreaturae magnificentia conSteturconfitetur. sed confitentur et sancti, quibus rex esse dignatur. gloriam regni elocuntur, ne ignorata non desideretur usuris. magnificentiam quoque gloriae regni dei nuntiant, ne desperetur reterusaeterna. dominatus etiam in generationem et generationem ostenditur, ut se dominatui intellegat coaeternaID. atque ita cognitio dei in operibus est, sanctorum officium in doctrina est, prophetheprophetiae usus in prsedicationepraedicatione est, regni gloria in aeternitate dominatus est, dominatus seternitasaeternitas eos necesse est habeat, in quos agatur aeternus. § 17 Atque ad id spebus fidelibus expetendum adhortatio 2 iustitiam tuam R sed cf. p. 833, 32 8 miserator et om. R 12 ipso Re ipse b 18 laudium R cf. Neue Formenl. /, 272 laudum E 19 regnum omnium R cf. Sabatier II, 280 omnium E 20 progeniae R 24", + "candidate_score": 0.643827, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_68_70", + "bdc_text": "et adulatione ; laudandi te campus pateret quidem maxime , sed mea simplicitas tibi non ignota est ; non ab adulatione tantum , verum ab omni blandiloquentię specie meme fehlt in der Vorlage .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_3015", + "psc_text": "prima et praecipua laudatio rstest, quod nihil in se mediocre, nihil circumscriptum, nihil emensum et magnitudinis susesuae habeat et laudis. uirtus eius opinione non clauditur, locis non continetur, nominibus non enuntiatur, temporibus non subditur: artus ad id sensus noster est, ingenium hebes est, sermo mutus est. 1 quisquam II quisquis a quisque e 3 loco ex lucu m. H R 10 bene loqui E 12 etiam om. R 13 gloria R beneficum R beneficium E 15 beniuolentia Ra cf. Acad. p. 11 beneuolentia e 23 cum benedicit cum laudat 11 cum benedictum laudat et laudat E 27 ualde 11 (tfqpoMpa LXX) cf. Sabatier 11, 278 odn. nimis E. finem magnificentinmagnificentia. ipsius nescit, et aliquam emetiendi se opinionem inmensa magnitudo non patitur. extenta ubique. extenta semper est, hanc habens infinitatis susesuae laudem. ceterum omnem intellegentiam infinitae huius in se qualitatis excedens. § 7 Et quia haec uel inmensar magnitudinis cognitio uel", + "candidate_score": 0.643816, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_65_67", + "bdc_text": "Fatetur minorita opera tua ubique gentium valde grata et accepta esse , eo quod et eruditionis et pietatis referta sint . Scribo hęc absque fucoVgl . Adagia , 1 , 5 , 52 ( ASD II /1 525f , Nr. 452 ) .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_3030", + "psc_text": "naturae suae uirtus est: quod autem misericors est, salutis nostrae profectus est. et plus est non suis uti, sed aliis praestitisse, quae sua sunt; atque ideo praestat ceteris dei operibus misericordia, quia magnifica eius operatio uirtutis suae res est, misericordia uero eius usus alienus est. § 16 Ob quod tamquam in apice ipso diuinarum ob misericordiam laudium propheta consistens debitum deo honorem ueluti publicae confessionis ostendit dicens: confiteantur tibi, domine, omnia opera tua, et sancti tui confiteanturtibi. gloriam regni tui dicent et potentiam tuam loquentur: ut notam faciant filiis hominum potentiam tuam et gloriam magnificentiae regni tui. regnum tuum regnum omnium saaculorumsaeculorum, et dominatio tua in omni generatione et progenie. dignus prophetica magniloquentia ordo dictorum est. opera deum confitentur: quam magnificus enim sit, operum et creatunecreaturae magnificentia conSteturconfitetur. sed confitentur et sancti, quibus rex esse dignatur. gloriam regni elocuntur, ne ignorata non desideretur usuris. magnificentiam quoque gloriae regni dei nuntiant,", + "candidate_score": 0.643774, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_65_67", + "bdc_text": "Fatetur minorita opera tua ubique gentium valde grata et accepta esse , eo quod et eruditionis et pietatis referta sint . Scribo hęc absque fucoVgl . Adagia , 1 , 5 , 52 ( ASD II /1 525f , Nr. 452 ) .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_3016", + "psc_text": "LXX) cf. Sabatier 11, 278 odn. nimis E. finem magnificentinmagnificentia. ipsius nescit, et aliquam emetiendi se opinionem inmensa magnitudo non patitur. extenta ubique. extenta semper est, hanc habens infinitatis susesuae laudem. ceterum omnem intellegentiam infinitae huius in se qualitatis excedens. § 7 Et quia haec uel inmensar magnitudinis cognitio uel laudatio operum dei non omnium gentium est, quibus a constitutione mundi uita et sensus fuisset futuraque esset, consequenter subiecit: generatio et generatio laudabit opera tua. non utique generationes et generationes, quae et temporibus et gentibus multae atque diuersse sunt, sed generatio, qUfe ab Abraham ccepit, quae per signum circumcisionis deputatur in legem, et generatio, quae renouatur in Christo. quae ex doctrinis propheticis ad fidem euangeliczeeuangelicae iustificationis instruitur. harum igitur generationum proprium est dei opera laudare. § 8 Laudari autem opera dei non alia ratio admonet quam quod omnia ab eo potenter effecta sunt, quia pracooiumpraeconium habeat non aliquid egisse, sed", + "candidate_score": 0.643289, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_65_67", + "bdc_text": "Fatetur minorita opera tua ubique gentium valde grata et accepta esse , eo quod et eruditionis et pietatis referta sint . Scribo hęc absque fucoVgl . Adagia , 1 , 5 , 52 ( ASD II /1 525f , Nr. 452 ) .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_3017", + "psc_text": "in legem, et generatio, quae renouatur in Christo. quae ex doctrinis propheticis ad fidem euangeliczeeuangelicae iustificationis instruitur. harum igitur generationum proprium est dei opera laudare. § 8 Laudari autem opera dei non alia ratio admonet quam quod omnia ab eo potenter effecta sunt, quia pracooiumpraeconium habeat non aliquid egisse, sed potenter egisse. et ideo subiecit: et potentiam tuam pronuntiabunt. § 9 Sed potentia operum ea demum praedicanda est, qua' magnificentiae exaequetur operantis, ut potentis magnificentia' potens intellegatur operatio. ob quod consequitur: et magnificentiam maiestatis tuae. § 10 Sed magoificentiamagnificentia, si quod in se est tantum sibi habeat. habet admirationem, non habet laudem; et otiosa aliis est potentis operatio, nisi per operantis sanctitatem usum aliquem ex se illis, qui laudabunt et admirabuntur, inpertiet. ex quo conpetenter hoc sequitur: etsanctitatem tuamloquentur. et sanctitas quidem iam bona est neque tantum sibi proficit neque hoc, quod ex se est, intra usum commodi proprii consumit.", + "candidate_score": 0.641989, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_99_101", + "bdc_text": "] Ornatissimo viro Henricho Bullingero , theologiae professori et pastori Tiguriensi doctissimo , domino amicoque suo percharo . An meister Heinrich Bullinger zuͦ Zürich.", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2135", + "psc_text": "opera eorum tamquam in manus dominorum suorum oculis mentis suae semper intenti sunt, uitiorum in id desiderio atque admiratione defixi. sunt autem haec diabolica, id est gentilium opera, quae significantur in manibus, uenter, otium, luxus, libido, superbia, auaritia, ambitio: in hsechaec ergo uoluptatum, quarum dominatui subiacent, opera spectantes sensus sui oculis intendunt, quibus dii plures sunt innumerosique domini, prout uniuscuiusque studium et natura auctorem sibi religionis elegerit. § 7 Nobis autem unus deus est; non tamen per unionem dei domino nostro Iesu Christo quod deus est abnegantes, sed sequentes legem et prophetas et euangelia et apostolos diuinitatis unitatem in innascibili deo et in unigenito deo secundum proprietatem atque naturam cum fide et ueritate profitemur. nusquam enim genere plurali nec deos neque dominos sermo propheticus nuncupauit, sed unumquemque suo ordine. Genesis namque ait: et pluit sulphur et ignem dominus a domino; et propheta: unxit te deus, deus tuus; et rursum: dixit", + "candidate_score": 0.64197, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_98_100", + "bdc_text": "[ Adresse auf der Rückseite : ] Ornatissimo viro Henricho Bullingero , theologiae professori et pastori Tiguriensi doctissimo , domino amicoque suo percharo .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1716", + "psc_text": "intellegeretur, id, quod consequitur, adiecit: super omnes docentes me intellexi, quoniam testimonia tua meditatio mea est. didicisti, o Dauid, a Moyse legem, et Aaron tibi sacrifieiorumsacrificiorum omnium doctor est, Iesus iteratae circumcisionis magister est, Samuel ungendi tibi sacramentum in temetipso et prophetae et regis ostendit: quid est istud, quod loqui ausus es, quod super omnes te docentes intellexeris ? sed superior uersus, super quos omnes docentes se intellegat, ostendit, id est super inimicos. et rursum hic, qui nunc est uersus inferior, qui inimici sint, declarat, id est omnes docentes. claues enim se caelorum habere profitentur et doctores esse se legis gloriantur. et cum omnia legis testimonia aduentum domini nostri Iesu Christi testentur, super doctores suos propheta 1 dei om. Cp et ante in lege om. C heretici VR 2 mandatatum ex mandatum m. 2 V -4 auctorem — circumciBio om. V 5 -pcederit C 6 dfa R dnS V dominum", + "candidate_score": 0.641625, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_65", + "bdc_text": "Fatetur minorita opera tua ubique gentium valde grata et accepta esse , eo quod et eruditionis et pietatis referta sint .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_3016", + "psc_text": "LXX) cf. Sabatier 11, 278 odn. nimis E. finem magnificentinmagnificentia. ipsius nescit, et aliquam emetiendi se opinionem inmensa magnitudo non patitur. extenta ubique. extenta semper est, hanc habens infinitatis susesuae laudem. ceterum omnem intellegentiam infinitae huius in se qualitatis excedens. § 7 Et quia haec uel inmensar magnitudinis cognitio uel laudatio operum dei non omnium gentium est, quibus a constitutione mundi uita et sensus fuisset futuraque esset, consequenter subiecit: generatio et generatio laudabit opera tua. non utique generationes et generationes, quae et temporibus et gentibus multae atque diuersse sunt, sed generatio, qUfe ab Abraham ccepit, quae per signum circumcisionis deputatur in legem, et generatio, quae renouatur in Christo. quae ex doctrinis propheticis ad fidem euangeliczeeuangelicae iustificationis instruitur. harum igitur generationum proprium est dei opera laudare. § 8 Laudari autem opera dei non alia ratio admonet quam quod omnia ab eo potenter effecta sunt, quia pracooiumpraeconium habeat non aliquid egisse, sed", + "candidate_score": 0.641264, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_32_34", + "bdc_text": "Im August 1545 veröffentlichte Taddeo Duno eine Lobrede mit biographischen Angaben zu Joachim Bäldi : In Laudem orantissimi praesulis , viri doctissimi , Ioachym Beldi Glaronensis Thaddaei Duni Locaruensis [ ! ] ἐγκώμιον , Basel , s. n. , 1545 ( Zürich ZB , 25.1404/7 ; nicht im VD 16 ) . - Lit. :", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_486", + "psc_text": "16 et di ñ V et dei R ifim xpi V 16 amen om. V Explicit psalmus LII incipit psalmus LIII V Finit psalmus LII incipit LHI R Finit trSc. psalmi LII inept LIII P Ezpl. d. ps. LII incip. de LIII T 18 in finem — oris mei om. VPT 19 ad om. R qf. cap. 2 20 absconditus R 21 saluum me fac R. § 1 Sanctus et beatus Dauid non ignarus est, ut propheta, euangelicae doctrinae, et in tempore licet legis hanc corporalem agens uitam, tamen, quantum in se est, apostolici mandati praecepta consummat, testimonio de se dei fidem prsestanspraestans, cum dictum est: inueni uirum secundum cor meum Dauid, qui Iessse est. non enim inimicos suos bello persequitur neque insidiantibus sibi decertando armis resistit, sed exemplo domini, cuius et nomen et lenitatem praefigurabat, proditus orat, periclitans psallit, patiens odia gratulatur; et ideo secundum domini cor repertus est.", + "candidate_score": 0.640828, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_13", + "bdc_text": "Nam certum habeto me praeteritis diebus quosdam elucubrationum tuarum et Erasmi libellosMit elucubrationes sind wohl erhellende Erläuterungen zur Bibel gemeint .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1855", + "psc_text": "V ex animo V. § 2 Sequitur deinde: declaratio sermonum tuorum inluminat et intellectum dat paruulis. et hic quoque sermo forte uidetur a naturae nostrae consuetudine esse diaersusdiuersus. cum enim ante intellegendum sit et sic lumine intellegentiseintellegentiae utendum, quia noctem ignorantiae intellegentiae adeptae lumen apellat, propheta tamen dicit declarationem uerborum dei prius inluminare et post inluminationem intellegentiam praestare. sed qusequae sint dei uerba, ante discendum est; et tunc inluminationis ac postea intellegentiae ratio praestanda est. uerba dei sunt, quaecumque prophetae locuti sunt. curocum enim Moyses uerbis suis populo HebrseoHebraeo legis obseruantiam nuntiauerit, tamen in libro eiusdem legis ita scriptum est: et dixit deus ad Moysen: dic filiis Israhel. usus igitur est his legislator uerbis, quibus ei ut uteretur praeceptum est. ergo uerba dei sunt, quae per officium licet humani oris audita sunt. sed et magnus ille propheta ipso iudicio domini nostri Iesu Christi bene locutus, cum dixisset: audi caelum, et", + "candidate_score": 0.64014, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_13", + "bdc_text": "Nam certum habeto me praeteritis diebus quosdam elucubrationum tuarum et Erasmi libellosMit elucubrationes sind wohl erhellende Erläuterungen zur Bibel gemeint .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1323", + "psc_text": "et quia haec simplicia et splendida sunt nosque in uerum lumen per obseruantiam suorum dirigentia, idcirco ita dictum est: prseceptumpraeceptum domini lucidum, inluminans oculos. de lege autem non conuenerat ista dixisse, quia per umbram futurorum sancta est et animas per futurorum cognitionem conuertens; mandatum autem per obseruantiam sui inluminans. § 7 Ergo quia beati sunt scrutantes testimonia dei, et aliud legem, aliud mandatum, aliud testimonia esse sicut cetera diximus, quae haec dei sint testimonia, noscendum est. legis etenim totius liber sub testimoniis datus est. caelum namque et terram Moyses librum testamenti traditurus in testimonium aduocauit. sunt et plurima in causam testimoniorum constituta, 4 Gal. IV, 24. 7 Rom. VII, 14. 10 Exod. XX, 18. 13 Ps. XVIII, 9. 1 habuit duos filios R (iVou. Testam. Vat. 460 viovs ltJX.) 2 sed qui — ex libera in mQrg. add. m. 1 p 8 rempromiseionem V 4 umbra esset p 5 allegoramina", + "candidate_score": 0.63876, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_16", + "bdc_text": "bzw. BZD C 240. C 289 ) , zu allen neutestamentlichen Briefen ( 1537 ;", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2748", + "psc_text": "quem misisti Iesum Christum. sed haec suo loco plenius prosequemur. § 14 Descendendum autem ad id est secundum ordinem dictorum: ecce tu, domine, cognouisti omnia nouissima et antiqua. nouissima sunt, cum probasti, cum 1 Ioh. XIV, 6. 3 Matth. XXIV, 35. 22 loh. XVII, 6. 23 Ibid. 3. 1 uia uita R uilL tua P uia et uita E recepit R 2 in lingnaP 3 qtiia ait a qui ait P 5 uerii ex uero P 8 profecit P 18 et non Pb 16 moyse RE moyses P libris = legis R loquentis RPb lt potuit Re a 18 nesciente P 19 et ante isac supr. scr. P 21 istae R ei om. P 23 auiè est R est autem PE 24 solum & uerum RPX solum uermn pt E çj. Sabatier III, 471 25 suo loco PE uolout R 27 cognouisti nonislima (uisti in tiers. exeunte add. m. 3)", + "candidate_score": 0.638628, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_100", + "bdc_text": "Ornatissimo viro Henricho Bullingero , theologiae professori et pastori Tiguriensi doctissimo , domino amicoque suo percharo .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1716", + "psc_text": "intellegeretur, id, quod consequitur, adiecit: super omnes docentes me intellexi, quoniam testimonia tua meditatio mea est. didicisti, o Dauid, a Moyse legem, et Aaron tibi sacrifieiorumsacrificiorum omnium doctor est, Iesus iteratae circumcisionis magister est, Samuel ungendi tibi sacramentum in temetipso et prophetae et regis ostendit: quid est istud, quod loqui ausus es, quod super omnes te docentes intellexeris ? sed superior uersus, super quos omnes docentes se intellegat, ostendit, id est super inimicos. et rursum hic, qui nunc est uersus inferior, qui inimici sint, declarat, id est omnes docentes. claues enim se caelorum habere profitentur et doctores esse se legis gloriantur. et cum omnia legis testimonia aduentum domini nostri Iesu Christi testentur, super doctores suos propheta 1 dei om. Cp et ante in lege om. C heretici VR 2 mandatatum ex mandatum m. 2 V -4 auctorem — circumciBio om. V 5 -pcederit C 6 dfa R dnS V dominum", + "candidate_score": 0.638592, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_91_93", + "bdc_text": "2 Thess 2 , 3f. quem faxit deus , brevi quoque proscribat . Vale , decus eximiumVgl . Catull , Carmina , 64 , 320 . nostrae Helvetię .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_278", + "psc_text": "metu sanctas scripturas sibi tamquam dei uerba conmendent et cum debita dignitate ea insinuent mentibus audientium, domino dicente: et super quem aspiciam, nisi super humilem et mitem et trementem uerba mea? oportet igitur et prsedicantespraedicantes eiistimareexistimare non hominibus se loqui, et audientes scire non hominum sibi uerba proferri, sed esse dei uoces, dei constituta, dei leges, et reuerentiam maximam utrique officio conuenire. maximi enim periculi res est, de thensauris dei, de sacramentis reconditis, de testamento aeterno aliquid aut superuacuum proferre, aut neglegentem audire. consignanda sunt omnia animis, commendanda sensibus, quia nihil est uerborum dei, quod non sit inplendum; et omne, quod dictum est, habet quandam iam efficiendi necessitatem, quia dei uerba decreta sunt. § 2 Qui lectus est psalmus, in finem inscribitur. si omnes ita inscriberentur, nihil esset difficultatis; excluderet enim omnem generalitas quaestionem. sed cum aliam alius habeat inscriptionem, ex causis diuersis tantum necesse est diuersitates inscriptionum extitisse. duplex", + "candidate_score": 0.637622, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_32_34", + "bdc_text": "Im August 1545 veröffentlichte Taddeo Duno eine Lobrede mit biographischen Angaben zu Joachim Bäldi : In Laudem orantissimi praesulis , viri doctissimi , Ioachym Beldi Glaronensis Thaddaei Duni Locaruensis [ ! ] ἐγκώμιον , Basel , s. n. , 1545 ( Zürich ZB , 25.1404/7 ; nicht im VD 16 ) . - Lit. :", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_135", + "psc_text": "Beatus ergo apostolus Paulus, secundum professionem suam HebrreusHebraeus ex Hebraeis, etiam secundum hebraicam cognitionem et fidem psalmum hunc primum esse dixit, translatorum distinctione non usus: cui maximum hoc pnedicandipraedicandi ad synagogse principes studium erat, ut dominum nostrum Iesum Christum dei filium, natum, passum, resurgentem regnare in aeternum ex doctrina legis ostenderet. tenuit itaque hunc modum, ut HebnsisHebraeis praedicans HebneorumHebraeorum consuetudine uteretur. sed nobis translatorum utendum auctoritate est, legem non ambiguitate litterae, sed doctrinae scientia transferentum. § 5 Praestat autem nunc absolutissimam intellegentiam personae, temporis, causae apostolica auctoritas. nam quid in libro Actorum suorum de hoc eodem psalmo idem apostoli senserint, uerbis ipsorum loquemur. scriptum namque est: ipsis dicentibus: domine, tu es, qui fecisti cselumcaelum et terram et mare et omnia, quae in illis sunt, qui perospatrisnostriDauid, sancti pueri tui, dixisti: quare fremuerunt gentes, et populi meditati sunt 25 Act. ap. IV, 24. 1 redigerunt 1' 2 et in diapsalmis distincxerunt", + "candidate_score": 0.636938, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_33", + "bdc_text": "In Laudem orantissimi praesulis , viri doctissimi , Ioachym Beldi Glaronensis Thaddaei Duni Locaruensis [ ! ] ἐγκώμιον , Basel , s. n. , 1545 ( Zürich ZB , 25.1404/7 ;", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_3014", + "psc_text": "benedicuntur, sed ueri iudicio non praedicantur. perfectio autem dei nihil in se esse patitur pro parte. nam ut benedictus, ita et laudabilis est hnbenshabens et ex his, quibus beneficentia in nos Juasua utimur, benedictionis nostrae confessionem et ex perfectarum in se uirtutum admiratione praeconium. ob quod benedicturus per dies singulos propheta etiam id adiecit: et laudabo nomen tuum in Sifculum et in saeculum saeculi. cum benedicit, cum' laudat in saeculum saeculi, in nullo prophetae officium infirmum est nec benedictione nec laude nec tempore. § 6 Dehinc sequitur: magnus dominus et laudabilis ualde, et magnitudinis eius non est finis. hsec dei prima et praecipua laudatio rstest, quod nihil in se mediocre, nihil circumscriptum, nihil emensum et magnitudinis susesuae habeat et laudis. uirtus eius opinione non clauditur, locis non continetur, nominibus non enuntiatur, temporibus non subditur: artus ad id sensus noster est, ingenium hebes est, sermo mutus est. 1 quisquam II quisquis", + "candidate_score": 0.636925, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_13", + "bdc_text": "Nam certum habeto me praeteritis diebus quosdam elucubrationum tuarum et Erasmi libellosMit elucubrationes sind wohl erhellende Erläuterungen zur Bibel gemeint .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1438", + "psc_text": "speciem praesentium futuri erant sacramenta conplexa. niamuiam iustificationum tuarum fac ut intellegam, et exercebor in mirabilibus tuis. sermo praesens discreuisse cognoscitur iustificationes a uia earum. et quantum re ipsa intellegitur, omne quidem, ad quod per uiam tenditur, non idem est, quod et uia ipsa, qua pergitur. quaerenda igitur causa est, cur propheta praestari sibi, ut uiam iustificationum intellegat potius, quam ut ipsas iustificationes cognoscat, oranentorauerit. meminit etenim omnes iustificationes legis umbram in se sanctarum iustificationum continere: cum post sexennii seruitutem Hebraeus puer liber est, cum septimi anni fructus indigentibus et pecoribus terrae relincuntur, cum post quinquagesimum annum omnia in ius eius familisefamiliae, unde decesserint, reuertuntur. et quia haec, quae in lege sunt constituta, uia est eorum, quorum in his praeformatur exemplum, uiam harum iustificationum ut intellegens in mirabilibus dei exerceatur, orat, id est in legis 2 peccata ante C peccata sua ante E earum xcripsi cf. infr. lin. 13 eorum", + "candidate_score": 0.636509, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_16", + "bdc_text": "bzw. BZD C 240. C 289 ) , zu allen neutestamentlichen Briefen ( 1537 ;", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_3130", + "psc_text": "nouum, laudatio eius in ecclesia sanctorum et reliqua. § 1 Superior psalmus omnem creationum diuersitatem ad laudem dei creatoris est adhortatus; et ordo a caelestibus caeptus cuncta 1 Ps. CXLIV, 18. 5 I Cor. 15, 24 sq. 1 his R (sine dubio orlum ex hii) 2 hymnus R cf. p. 866, 7 hic hymnus E 5 conregnante R congregante E cj. infr. 6 docente nib; * R dicente E 10 om R omnes e subiecti R subiiciet e nouissima euacuatur Rb nouissima enim euacuabitur e 11 Bnbiecta sunt R eunt subiecta E 13 deus sit R sit deus E 18 in regntt filii R 21 erimus in regno Rb erimus regnum e in seoula seculorum amen lilt. unc. scr. R Finit psalmus CXXXVIII incipit CXXXVIIII (sic) R 24 laudatio R cf. p. 867, 7 laus E 25 in ex m m. 1 R ecclaesia R. XXII. HUar. Plct. pitra I.", + "candidate_score": 0.635143, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_33", + "bdc_text": "In Laudem orantissimi praesulis , viri doctissimi , Ioachym Beldi Glaronensis Thaddaei Duni Locaruensis [ ! ] ἐγκώμιον , Basel , s. n. , 1545 ( Zürich ZB , 25.1404/7 ;", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_3145", + "psc_text": "Bened. in adn. 19 argutionis R arguitionia b 95 fuerat R erat b 28 uinci R 30 deseuierint R 31 passionis R sed cf. Acad. p. 18. egerant potestatem. sic cantici noui hymirashymnus impJeturimpletur, cum post gentium obprobrium regumque cruciatus iudicium aasscriptumconscriptum in gentes regesque decernant, quibus dominus Iesus Christus et unigenitus deus et dominus et rex est, qui est benedictus in saecula saeculorum. amen. PSALMUS CL. Laudate dominum in sanctis eius: laudate eum in firmamento uirtutis eius. § 1 Magnis psalmorum librum sacramentis rerum caelestium refertum esse saepe tractauimus, uel cum dispositio singulorum contra temporis gestorumque rationem ordinem numerumque sortita sit, uel cum superscriptiones nonnullae aliter, quam HebrseorumHebraeorum libris continentur, adscriptae sunt, uel cum tituli plures, cum nulli sint, praef-erantur. cum ergo ultra litterae opinionem celsioris intellegentiae sensu uolumen digestum sit, oportuit idipsum digno fine concludi, ut secundum gloriosam spei nostrae perfectionem liber quoque tanti prophetae consum- - matus", + "candidate_score": 0.63505, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_65", + "bdc_text": "Fatetur minorita opera tua ubique gentium valde grata et accepta esse , eo quod et eruditionis et pietatis referta sint .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_3017", + "psc_text": "in legem, et generatio, quae renouatur in Christo. quae ex doctrinis propheticis ad fidem euangeliczeeuangelicae iustificationis instruitur. harum igitur generationum proprium est dei opera laudare. § 8 Laudari autem opera dei non alia ratio admonet quam quod omnia ab eo potenter effecta sunt, quia pracooiumpraeconium habeat non aliquid egisse, sed potenter egisse. et ideo subiecit: et potentiam tuam pronuntiabunt. § 9 Sed potentia operum ea demum praedicanda est, qua' magnificentiae exaequetur operantis, ut potentis magnificentia' potens intellegatur operatio. ob quod consequitur: et magnificentiam maiestatis tuae. § 10 Sed magoificentiamagnificentia, si quod in se est tantum sibi habeat. habet admirationem, non habet laudem; et otiosa aliis est potentis operatio, nisi per operantis sanctitatem usum aliquem ex se illis, qui laudabunt et admirabuntur, inpertiet. ex quo conpetenter hoc sequitur: etsanctitatem tuamloquentur. et sanctitas quidem iam bona est neque tantum sibi proficit neque hoc, quod ex se est, intra usum commodi proprii consumit.", + "candidate_score": 0.633829, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_65", + "bdc_text": "Fatetur minorita opera tua ubique gentium valde grata et accepta esse , eo quod et eruditionis et pietatis referta sint .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1705", + "psc_text": "quod in infinitum cognitionem humanae ignorantiae extendit, sinesiue quod multa sunt, in quibus dei praeceptis obtemperetur atque placeatur secundum diuisiones et munera gratiarum. non enim ab omnibus omnia exspectantur. neque uniuersi uniuersa ad summam placendi inplere possunt. alius ieiunio placet, alius simplicitate fidei promeretur, alius uitia eleemosynis redimit, alius se caritate consummat; sicut alii curationum concessa uirtus est, alii prophetiae scientia contributa est, alii fidei firmitas data est, alii sapientia et cognitio donata est. latum igitur mandatum dei est et in omnia spei nostrae genera diffunditur, ut non difficile sit, si uoluntas adsit. praecepto dei obtemperare, cum latum et diffusum sit ad placendum officiosae religionis uarietate. neque solum latum. sed uehementer latum: latitudinis infinitate hac ipsa super- 35 latiui adiectione monstrata. amen. 2 I Cor. 15, 23. Ibid 51. 1 demutationi V 2 unusquieque eni C in om. VRC 8 motabuntur V* 5 prouehimur VR inexquisita ex quiaita in marg.", + "candidate_score": 0.633062, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_69_71", + "bdc_text": "laudandi te campus pateret quidem maxime , sed mea simplicitas tibi non ignota est ; non ab adulatione tantum , verum ab omni blandiloquentię specie meme fehlt in der Vorlage . vehementer abhorrere .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_3015", + "psc_text": "prima et praecipua laudatio rstest, quod nihil in se mediocre, nihil circumscriptum, nihil emensum et magnitudinis susesuae habeat et laudis. uirtus eius opinione non clauditur, locis non continetur, nominibus non enuntiatur, temporibus non subditur: artus ad id sensus noster est, ingenium hebes est, sermo mutus est. 1 quisquam II quisquis a quisque e 3 loco ex lucu m. H R 10 bene loqui E 12 etiam om. R 13 gloria R beneficum R beneficium E 15 beniuolentia Ra cf. Acad. p. 11 beneuolentia e 23 cum benedicit cum laudat 11 cum benedictum laudat et laudat E 27 ualde 11 (tfqpoMpa LXX) cf. Sabatier 11, 278 odn. nimis E. finem magnificentinmagnificentia. ipsius nescit, et aliquam emetiendi se opinionem inmensa magnitudo non patitur. extenta ubique. extenta semper est, hanc habens infinitatis susesuae laudem. ceterum omnem intellegentiam infinitae huius in se qualitatis excedens. § 7 Et quia haec uel inmensar magnitudinis cognitio uel", + "candidate_score": 0.631431, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_90", + "bdc_text": "Pacata sunt apud nos satis omnia , ea autem lege , ut antichristus eciam locum suum habeat ;", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_820", + "psc_text": "iurans in eum iurabit in deum uerum. obstructum enim est osloquentiuminiqua, quia praedicetorpraedicetur ex lege et ex prophetis atque ab apostolo in eo nos ante constitutionem mundi et elegisse pater et benediiisse doceatur et ipse nos coexcitauerit et conlocauerit a dextris dei in eselestibuscaelestibus, cum uidebunt eum in maiestate sua iudicare de uinis et mortuis. per haec itaque obstruetur os loquentium iniqua. ipse enim est rex in seternumaeternum et in nomine domini Iesu omne genu flectet cae elestium et terrestrium et inferorum, et omnis lingua confitebitur, quia dominus Ie su sin gloria deipatris, qui est benedietusbenedictus in saecula saeculorum. amen. PSALMUS LXIII. In finem psalmus Dauid. Exaudideus, orationem meam, dum deprecor ad te: a timore inimici eripe animam meam et reliqua. § 1 Psalmi superscriptio historiam non continet. simplex est et prophetali spiritu editus: tantum per id, quod in finem 3 Esai. LXV, 16. 10 Phil. II, 10 sq. 1", + "candidate_score": 0.630879, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_76_78", + "bdc_text": "- Vgl. auch 1Kor 9 , 24-27 ; Hebr 12 , 1 . adhorterque , ut , laborum tuorum te ne pigeat , cumcum vor der Zeile nachgetragen .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1636", + "psc_text": "R . 20 expuenda VC ueris = dei R humiliatione C 28 post ueraetur subsequentem psalmi uersum uolgari errore inseruerunt VRCe 26 passionam dicens pb exortetur VRC 27 sibi esse humiliari bonum om. r subdi et ea ex subiecta corr. m. 2 V 28 a quibus pE. uitiorum. non enim ut humilitas ac tribulatio a se auferatur orat, sed ut sibi ex misericordia dei adhortatio in tribulatione praestetur. optat ergo diutino praelio in his corporis sui infirmitatibus militare, optat 1ongo certamine aduersus huius mundi nequitias consistere. sed adhortationem ex misericordia dei sperat, ut tribnlatustribulatus licet et adflictus diuinse adhortationis auxilio firmetur. scit et beatasbeatus apostolasapostolus Paulus, omni ipse temptationum genere perfunctus, uti se diuinge misericordiae adhortatione. dicens: benedictus deus pater domini nostri Iesu GhristiChristi, pater miserationum et deus omnis exhortationis, qui exhortatur nos in omni tribulatione. et adhortationem hanc scit sibi propheta promissam ab eo patre et domino miserationum, qui", + "candidate_score": 0.6285, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_88", + "bdc_text": "Si in lucem te autore est aedita , fac me certiorem .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2777", + "psc_text": "conditore condere lumen in tenebris. et audiamus istud euangelistam docentem ita: et lux lucet in tenebris, et tenebrae eam non conprehenderunt: illo potente. at lux sit in tenebris, tenebris non potentibus obscuritatis sore nocte lumen indefessi luminis conprehendere. 6 Pe. XC, 15. 8 Ioh. XVI, 32. 24 Ioh. I, 6. 2 adque G adRE 3 etom. GR ipsiue G? 5T sus r sacrificio ex officio sacrificio corr. ffl. 2 V orbitates V1. dolorem. ipsi deinde Isaac filii duo dissidentes et usque ad odium mortis inimici. Iacob autem ignoratae uxoris inopinatus maritus et ad nuptias alias falso coactus et uiuentis filii funus parricidali fratrum mendacio plangens caruit timentium deum benedictionibus? et apud quos et a quibus fides est, apud eos fidei sanctificatio non reperietur? quantos autem peccatorum uidemus florere domo, coniuge, liberis! iam uero benedictionibus dei priuabitur felix illa et beata uirginitas, causam sibi beatitudinis non relinquens, et ubi illud erit Pauli: uellem autem omnes homines esse sicuti et me? et nescio, quomodo propheta perfectam eam beatitudinem constituerit, quiae negata sanctis est, peccatoribus usitata est, non speranda uirginibus sit. §", + "candidate_score": 0.59538, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 7, + "cf_id": "cf036", + "work_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae", + "max_score": 0.684568, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_79", + "bdc_text": "evidenter intelligas tum iucundos tum frugiferos omnibus , quibus sacrę literę cordi sunt .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_768", + "psc_text": "Deus in corde suorum scripturum esse promisit. Quod ejusdem tenor evidenter ostendit. Ibi enim dicit Deus: Et non docebit unusquisque proximum suum, et unusquisque fratrem suum, dicens: Cognosce Dominum; quia omnes scient me a minore usque ad majorem eorum (Jer. XXXI, 34) . 54. Haec est lex, quam Deus scribit in cordibus eorum omnium, non per conditionem naturae, sed per largitatem gratiae; non per liberum arbitrium hominis, sed per ministerium evangelicae praedicationis; non in lapide per litteram Veteris Testamenti, sed in corde per Spiritum Dei vivi. Quod beatus Paulus evidenter insinuat dicens: Epistola estis Christi ministrata a nobis, et scripta non atramento, sed Spiritu Dei vivi; non in tabulis lapideis, sed in tabulis cordis carnalibus (II Cor. III, 3) . Hoc ergo Deus scribit in cordibus hominum per Spiritum suum, quod exinde diaboli delevit invidia, per quam mors intravit in orbem terrarum. Scribit itaque legem fidei, per quam justificat gentes", + "candidate_score": 0.684568, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_79_81", + "bdc_text": "evidenter intelligas tum iucundos tum frugiferos omnibus , quibus sacrę literę cordi sunt . Et quemadmodum hactenus Germaniam nostram , sic Galliam et Italiam tuis monumentis aureis illustrabis . Nostrum erit vicissim tuis conatibus bene favere et precari , ut dominus te in ecclesię suę commodum diu vivere sinat propositoque tuo tam sancto firmam constantiam et pacientiam largiatur .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_768", + "psc_text": "Deus in corde suorum scripturum esse promisit. Quod ejusdem tenor evidenter ostendit. Ibi enim dicit Deus: Et non docebit unusquisque proximum suum, et unusquisque fratrem suum, dicens: Cognosce Dominum; quia omnes scient me a minore usque ad majorem eorum (Jer. XXXI, 34) . 54. Haec est lex, quam Deus scribit in cordibus eorum omnium, non per conditionem naturae, sed per largitatem gratiae; non per liberum arbitrium hominis, sed per ministerium evangelicae praedicationis; non in lapide per litteram Veteris Testamenti, sed in corde per Spiritum Dei vivi. Quod beatus Paulus evidenter insinuat dicens: Epistola estis Christi ministrata a nobis, et scripta non atramento, sed Spiritu Dei vivi; non in tabulis lapideis, sed in tabulis cordis carnalibus (II Cor. III, 3) . Hoc ergo Deus scribit in cordibus hominum per Spiritum suum, quod exinde diaboli delevit invidia, per quam mors intravit in orbem terrarum. Scribit itaque legem fidei, per quam justificat gentes", + "candidate_score": 0.6755, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_77_79", + "bdc_text": "Hebr 12 , 1 . adhorterque , ut , laborum tuorum te ne pigeat , cumcum vor der Zeile nachgetragen . evidenter intelligas tum iucundos tum frugiferos omnibus , quibus sacrę literę cordi sunt .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_768", + "psc_text": "Deus in corde suorum scripturum esse promisit. Quod ejusdem tenor evidenter ostendit. Ibi enim dicit Deus: Et non docebit unusquisque proximum suum, et unusquisque fratrem suum, dicens: Cognosce Dominum; quia omnes scient me a minore usque ad majorem eorum (Jer. XXXI, 34) . 54. Haec est lex, quam Deus scribit in cordibus eorum omnium, non per conditionem naturae, sed per largitatem gratiae; non per liberum arbitrium hominis, sed per ministerium evangelicae praedicationis; non in lapide per litteram Veteris Testamenti, sed in corde per Spiritum Dei vivi. Quod beatus Paulus evidenter insinuat dicens: Epistola estis Christi ministrata a nobis, et scripta non atramento, sed Spiritu Dei vivi; non in tabulis lapideis, sed in tabulis cordis carnalibus (II Cor. III, 3) . Hoc ergo Deus scribit in cordibus hominum per Spiritum suum, quod exinde diaboli delevit invidia, per quam mors intravit in orbem terrarum. Scribit itaque legem fidei, per quam justificat gentes", + "candidate_score": 0.669861, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_16_18", + "bdc_text": "bzw. BZD C 240. C 289 ) , zu allen neutestamentlichen Briefen ( 1537 ; BZD C 261 - neu aufgelegt 1539 und 1544 ; bzw. BZD C 278 und C 337 ) , zum Matthäus- ( 1542 ;", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_543", + "psc_text": "in meam commemorationem. Similiter et calicem postquam coenavit, dicens: Hic calix Novum Testamentum est in sanguine meo qui pro vobis funditur (Luc. XXII, 17-19) . Non mihi videtur inaniter hic ab ipsa Dei sapientia verborum quaedam facta discretio; quandoquidem primum calicem sic accipiendum dedit, ut praeciperet dividendum, dicens: Accipite, et dividite inter vos; quod in eo calice quem cum pane dedit, omnino non dixit: ibi enim corpus suum sanguinemque commendat, et eumdem calicem novum 265 in sanguine suo asserit Testamentum, dicens: Hic calix Novum Testamentum est in sanguine meo qui pro vobis funditur; nulla vero fit mentio calicis dividendi, quod in aliis quoque duobus evangelistis, Matthaeo scilicet et Marco, similiter invenitur, sicut eorum dicta superius a nobis posita evidenter ostendunt. Hunc itaque calicem, in quo vetus insinuari diximus Testamentum, ideo Dominus accipiendum dividendumque mandavit, ut apostoli dono sapientiae coelestis instructi, sic scripturam Veteris Testamenti reverenter acciperent, ut in ipsis praeceptis", + "candidate_score": 0.657248, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_75", + "bdc_text": "Quare , dum tuum sanctum conatum et studium laudo , ea potissimum gratia facere soleo , ut currenti bene calcaria addam Adagia , 1 , 2 , 47 ( ASD II /1 364 , Nr. 147 ) .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_47", + "psc_text": "Noli ergo negligere gratiam quae in te est: et tu enim nosti quanto melius sit jugiter a concubitu continere, quam vel pro conjugali necessitate concumbere. Maritus qui tibi datus fuerat ad tempus, discessit in tempore: datus enim tibi fuerat, non ad patriae beatitudinem, sed ad itineris consolationem. 12. Alia quippe sunt Dei dona, quae Deus ita suis largitur fidelibus in praesenti tempore, ut eorum usus in hac tantum vita necessarius habeatur, quo futurae vitae meritum comparetur; sicut est credulitas rectam 155 fidem tenens, et operatio justitiam misericordiamque custodiens: ut fides recta non deseratur caritatis auxilio, quae in operatione cognoscitur: propter quod Apostolus eam fidem probat quae per dilectionem operatur (Galat. V, 6) . CAP. VIII. Fides et operatio misericors in hac vita necessaria sunt, in patria non erunt. --13. Recta igitur fides et misericors operatio post hanc vitam desinent, cum per speciem videbitur, quod nunc cum creditur non videtur; nec", + "candidate_score": 0.656426, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_16_18", + "bdc_text": "bzw. BZD C 240. C 289 ) , zu allen neutestamentlichen Briefen ( 1537 ; BZD C 261 - neu aufgelegt 1539 und 1544 ; bzw. BZD C 278 und C 337 ) , zum Matthäus- ( 1542 ;", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_541", + "psc_text": "(Luc. XXII, 20) ; et ex hac regula qua iste calix Testamentum dicitur novum, in illo calice quem prius dedit non absque ratione vetus intelligitur Testamentum. Ipse igitur Dominus utrumque calicem dedit, qui utrumque Testamentum suis fidelibus tribuit. Propterea et in eadem coena et Judaicum pascha comedit, quod oportebat offerri, et sacramentum corporis sui et sanguinis dedit, quod ad salutem fidelium oportebat institui: comedit pascha Judaeorum quo promissus est Christus, ut veniret ad pascha nostrum quo immolatus est Christus. Denique attende quid eum discipulis dixisse Lucas evangelista commemorat. Sic enim ait: Et cum facta esset hora, discubuit, et duodecim apostoli cum eo; et ait illis: Desiderio desideravi hoc pascha manducare vobiscum antequam patiar (Luc. XXII, 14) . Manducavit ergo pascha quo passurus significabatur, antequam pro nobis voluntarie pateretur. Est autem etiam in ipsis dominicis sermonibus aliquid quod attentius est a fidelibus agnoscendum, in quo utriusque Testamenti potest apparere discretio. Beatus", + "candidate_score": 0.656087, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_79", + "bdc_text": "evidenter intelligas tum iucundos tum frugiferos omnibus , quibus sacrę literę cordi sunt .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_787", + "psc_text": "Spiritus sanctus linguis igneis venit factum beatus Petrus ostendit. Si ergo hic omnem carnem omnes omnino putaverimus homines intelligi, incipiet (quod absit) mendax aestimari sermo divinus. Est autem Deus verax, et eloquia Domini eloquia casta (Rom. III, 4; Psal. XI, 7) . Super omnem igitur carnem sicut se Deus effusurum de Spiritu suo repromisit, sic fecit, sic facit, sic usque in finem saeculi facturus est. Prorsus super omnem carnem, id est super omnes homines effundit de Spiritu suo, scilicet super illos omnes quos vult salvos fieri. 63. Et ut qui sint omnes isti plenius noverimus, ejusdem beati Petri sermonibus auscultemus, qui illam praedicationem suam sancto Spiritu repletus hac exhortatione conclusit: Poenitentiam inquit) agite, et baptizetur unusquisque vestrum in nomine Jesu Christi in remissionem peccatorum vestrorum, et accipietis donum Spiritus sancti: vobis enim est repromissio et filiis vestris, et omnibus qui longe sunt, quoscunque advocaverit Dominus Deus noster (Act. II, 38,", + "candidate_score": 0.655579, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_75_77", + "bdc_text": "Quare , dum tuum sanctum conatum et studium laudo , ea potissimum gratia facere soleo , ut currenti bene calcaria addam Adagia , 1 , 2 , 47 ( ASD II /1 364 , Nr. 147 ) . - Vgl. auch 1Kor 9 , 24-27 ; Hebr 12 , 1 .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_47", + "psc_text": "Noli ergo negligere gratiam quae in te est: et tu enim nosti quanto melius sit jugiter a concubitu continere, quam vel pro conjugali necessitate concumbere. Maritus qui tibi datus fuerat ad tempus, discessit in tempore: datus enim tibi fuerat, non ad patriae beatitudinem, sed ad itineris consolationem. 12. Alia quippe sunt Dei dona, quae Deus ita suis largitur fidelibus in praesenti tempore, ut eorum usus in hac tantum vita necessarius habeatur, quo futurae vitae meritum comparetur; sicut est credulitas rectam 155 fidem tenens, et operatio justitiam misericordiamque custodiens: ut fides recta non deseratur caritatis auxilio, quae in operatione cognoscitur: propter quod Apostolus eam fidem probat quae per dilectionem operatur (Galat. V, 6) . CAP. VIII. Fides et operatio misericors in hac vita necessaria sunt, in patria non erunt. --13. Recta igitur fides et misericors operatio post hanc vitam desinent, cum per speciem videbitur, quod nunc cum creditur non videtur; nec", + "candidate_score": 0.650043, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_78_80", + "bdc_text": "adhorterque , ut , laborum tuorum te ne pigeat , cumcum vor der Zeile nachgetragen . evidenter intelligas tum iucundos tum frugiferos omnibus , quibus sacrę literę cordi sunt . Et quemadmodum hactenus Germaniam nostram , sic Galliam et Italiam tuis monumentis aureis illustrabis .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_768", + "psc_text": "Deus in corde suorum scripturum esse promisit. Quod ejusdem tenor evidenter ostendit. Ibi enim dicit Deus: Et non docebit unusquisque proximum suum, et unusquisque fratrem suum, dicens: Cognosce Dominum; quia omnes scient me a minore usque ad majorem eorum (Jer. XXXI, 34) . 54. Haec est lex, quam Deus scribit in cordibus eorum omnium, non per conditionem naturae, sed per largitatem gratiae; non per liberum arbitrium hominis, sed per ministerium evangelicae praedicationis; non in lapide per litteram Veteris Testamenti, sed in corde per Spiritum Dei vivi. Quod beatus Paulus evidenter insinuat dicens: Epistola estis Christi ministrata a nobis, et scripta non atramento, sed Spiritu Dei vivi; non in tabulis lapideis, sed in tabulis cordis carnalibus (II Cor. III, 3) . Hoc ergo Deus scribit in cordibus hominum per Spiritum suum, quod exinde diaboli delevit invidia, per quam mors intravit in orbem terrarum. Scribit itaque legem fidei, per quam justificat gentes", + "candidate_score": 0.645424, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_16", + "bdc_text": "bzw. BZD C 240. C 289 ) , zu allen neutestamentlichen Briefen ( 1537 ;", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_541", + "psc_text": "(Luc. XXII, 20) ; et ex hac regula qua iste calix Testamentum dicitur novum, in illo calice quem prius dedit non absque ratione vetus intelligitur Testamentum. Ipse igitur Dominus utrumque calicem dedit, qui utrumque Testamentum suis fidelibus tribuit. Propterea et in eadem coena et Judaicum pascha comedit, quod oportebat offerri, et sacramentum corporis sui et sanguinis dedit, quod ad salutem fidelium oportebat institui: comedit pascha Judaeorum quo promissus est Christus, ut veniret ad pascha nostrum quo immolatus est Christus. Denique attende quid eum discipulis dixisse Lucas evangelista commemorat. Sic enim ait: Et cum facta esset hora, discubuit, et duodecim apostoli cum eo; et ait illis: Desiderio desideravi hoc pascha manducare vobiscum antequam patiar (Luc. XXII, 14) . Manducavit ergo pascha quo passurus significabatur, antequam pro nobis voluntarie pateretur. Est autem etiam in ipsis dominicis sermonibus aliquid quod attentius est a fidelibus agnoscendum, in quo utriusque Testamenti potest apparere discretio. Beatus", + "candidate_score": 0.633769, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_15_17", + "bdc_text": "BZD C 219 - neu aufgelegt 1535 und 1540 ; bzw. BZD C 240. C 289 ) , zu allen neutestamentlichen Briefen ( 1537 ; BZD C 261 - neu aufgelegt 1539 und 1544 ;", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_541", + "psc_text": "(Luc. XXII, 20) ; et ex hac regula qua iste calix Testamentum dicitur novum, in illo calice quem prius dedit non absque ratione vetus intelligitur Testamentum. Ipse igitur Dominus utrumque calicem dedit, qui utrumque Testamentum suis fidelibus tribuit. Propterea et in eadem coena et Judaicum pascha comedit, quod oportebat offerri, et sacramentum corporis sui et sanguinis dedit, quod ad salutem fidelium oportebat institui: comedit pascha Judaeorum quo promissus est Christus, ut veniret ad pascha nostrum quo immolatus est Christus. Denique attende quid eum discipulis dixisse Lucas evangelista commemorat. Sic enim ait: Et cum facta esset hora, discubuit, et duodecim apostoli cum eo; et ait illis: Desiderio desideravi hoc pascha manducare vobiscum antequam patiar (Luc. XXII, 14) . Manducavit ergo pascha quo passurus significabatur, antequam pro nobis voluntarie pateretur. Est autem etiam in ipsis dominicis sermonibus aliquid quod attentius est a fidelibus agnoscendum, in quo utriusque Testamenti potest apparere discretio. Beatus", + "candidate_score": 0.632276, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_16", + "bdc_text": "bzw. BZD C 240. C 289 ) , zu allen neutestamentlichen Briefen ( 1537 ;", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_543", + "psc_text": "in meam commemorationem. Similiter et calicem postquam coenavit, dicens: Hic calix Novum Testamentum est in sanguine meo qui pro vobis funditur (Luc. XXII, 17-19) . Non mihi videtur inaniter hic ab ipsa Dei sapientia verborum quaedam facta discretio; quandoquidem primum calicem sic accipiendum dedit, ut praeciperet dividendum, dicens: Accipite, et dividite inter vos; quod in eo calice quem cum pane dedit, omnino non dixit: ibi enim corpus suum sanguinemque commendat, et eumdem calicem novum 265 in sanguine suo asserit Testamentum, dicens: Hic calix Novum Testamentum est in sanguine meo qui pro vobis funditur; nulla vero fit mentio calicis dividendi, quod in aliis quoque duobus evangelistis, Matthaeo scilicet et Marco, similiter invenitur, sicut eorum dicta superius a nobis posita evidenter ostendunt. Hunc itaque calicem, in quo vetus insinuari diximus Testamentum, ideo Dominus accipiendum dividendumque mandavit, ut apostoli dono sapientiae coelestis instructi, sic scripturam Veteris Testamenti reverenter acciperent, ut in ipsis praeceptis", + "candidate_score": 0.631459, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_15_17", + "bdc_text": "BZD C 219 - neu aufgelegt 1535 und 1540 ; bzw. BZD C 240. C 289 ) , zu allen neutestamentlichen Briefen ( 1537 ; BZD C 261 - neu aufgelegt 1539 und 1544 ;", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_732", + "psc_text": "est in homine via ejus, neque viri est ut corrigat viam suam (Jer. X, 23) . Non est itaque in homine via ejus quam habet ex Deo, neque viri est ut corrigat viam suam quam habet ex seipso. Viam ergo suam non habet in se, nec viam suam corrigit, nisi cum rectitudine cordis donum gratiae spiritalis acceperit. Ideo Salomon dicit: Dirigit autem corda Dominus (Prov. XXI, 2) . Beatus quoque apostolus Jacobus testatur quia omne datum optimum et omne donum perfectum desursum est descendens a Patre luminum (Jac. I, 17) : eorum scilicet luminum quibus per Ezechielem novi cordis gratiam repromittit, dicens: Dabo vobis cor novum, et Spiritum novum ponam in medio vestri, et auferetur cor lapideum de carne vestra, et dabo vobis cor carneum, et Spiritum meum dabo in vobis, et faciam ut in justificationibus meis ambuletis, et judicia mea observetis, et faciatis (Ezech. XXXVI, 26) . Beatus quoque", + "candidate_score": 0.624641, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_22", + "bdc_text": "wie auch an die Schrift \"De Scripturae sanctae authoritate\" ( 1538 ;", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_268", + "psc_text": "patribus est secundum carnem; et vere Deo Patri aequalis est idem Christus, quia naturaliter est super omnia Deus benedictus in saecula. De ipso enim uno Christo Dei Filio beatus Apostolus ait: Quorum patres, et ex quibus Christus secundum carnem, qui est super omnia Deus benedictus in saecula. Proinde vera fides, quae in uno eodemque Christo utriusque credit et confitetur substantiae veritatem, unum eumdemque Christum Dei Filium, et secundum veritatem carnis factum praedicat minorem, et secundum veritatem divinitatis Deo Patri credit et confitetur aequalem. Sicque veraciter unum Deum cum Patre Filium vera fides adorat, quae sic uni Deo novit a creaturis omnibus serviendum, ut noverit creaturae non deberi divinae servitutis obsequium. 204 CAP. VIII. Spiritus sanctus non creatura, sed creator est. Spiritus sanctus est verus Deus. Templum Spiritus sancti sumus sicut Patris et Filii. Spiritus sanctus aequalis est Deo Patri et Filio. --17. Inde est, quod etiam Spiritum sanctum creatorem vera", + "candidate_score": 0.622848, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_83", + "bdc_text": "a me Apologiam quandam non ita pridem aeditam tuo nomine , Zu denken ist an Bullingers erste Widerlegung des Cochläus ( s.", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_0", + "psc_text": "EPISTOLA PRIMA. De conjugali debito, et voto continentiae a conjugibus emisso. Domino et merito venerabili filio FULGENTIUS, servorum Christi famulus, in Domino salutem. CAPUT PRIMUM. Excusatio dilatae responsionis. --1. Epistolam tuam, sanctae sollicitudinis indicem, ante aliquot menses accipiens, cum persolvere cuperem sine dilatione responsum, sic sum repentina corporis aegritudine correptus, ut febrium violenta nimietas commeatum mihi vitae praesentis auferret; nisi verus animarum corporumque medicus, qui sanat omnes languores nostros, et redimit ( al. redimet) de interitu vitam nostram, ad removendum tantae infirmitatis flagellum, dignaretur medicinae suae largiri subsidium. Recepta quoque sospitate, non defuit quidem rescribendi ( al. scribendi) voluntas, sed ad dirigendum obstitit hiemalis asperitas. Nunc itaque, quia creator et moderator temporum temperiem dignatus est donare ventorum, consultationi ( al. consolationi) tuae, quod miseratione atque inspiratione superni largitoris accepi, redhibere non destiti. CAP. II. Tenor interrogationis super continentia uxoris. Commixtio conjugalis in se mala non est, sed excessus. Debitum conjugale.", + "candidate_score": 0.620156, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 8, + "cf_id": "cf020", + "work_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Galatas", + "max_score": 0.684481, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_74_76", + "bdc_text": "tamen quoniam et mea simplicitas , tibi nequaquam ignota , non ab adulatione tantum , verumetiam ab omni blandiloquentiae specie vehementer abhorret et tua singularis modestia nihil minus pati solet quam laudes etiam modestissimas , praetermissis his ad adagiorum tractationem accedemus \" ( ASD II /1 26 , 111 -116 ) . . Quare , dum tuum sanctum conatum et studium laudo , ea potissimum gratia facere soleo , ut currenti bene calcaria addam Adagia , 1 , 2 , 47 ( ASD II /1 364 , Nr. 147 ) . - Vgl. auch 1Kor 9 , 24-27 ;", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Galatas_window_165", + "psc_text": "offendicula, praeter doctrinam quam vos didicistis, faciunt; et declinate ab illis: hujusmodi enim Christo Domino [Al. addit nostro] non serviunt, sed suo ventri; et per dulces sermones et benedictiones seducunt corda innocentium. Vestra enim obedientia in omnem locum pervulgata est. Gaudeo igitur in vobis: et volo vos sapientes esse in bono, et simplices in malo (Rom. XVI, 17 seqq.) . Superbiae vero: Noli altum sapere, sed time (Rom. II, 20 et 25) . Et: Nolo vos ignorare, fratres, mysterium hoc, ut non sitis ipsi vobis sapientes. Et in sequentibus: Dico enim per gratiam quae data est mihi, omnibus qui sunt inter vos: non plus sapere quam oportet sapere; sed sapere ad sobrietatem (Rom. XII, 3) . Et apertius: Gaudere cum gaudentibus, flere cum flentibus. Idipsum invicem sentientes. Non alta sapientes; sed humilibus consentientes. Nolite esse prudentes apud vosmetipsos (Ibid., XV, 16) . Corinthios quoque notat quod mulieres eorum intecto capite", + "candidate_score": 0.684481, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_77_79", + "bdc_text": "Hebr 12 , 1 . adhorterque , ut , laborum tuorum te ne pigeat , cumcum vor der Zeile nachgetragen . evidenter intelligas tum iucundos tum frugiferos omnibus , quibus sacrę literę cordi sunt .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Galatas_window_366", + "psc_text": "ad inordinata repente praecepta nos transfert, de carne et spiritu disserens, id est: Manifesta autem opera carnis illa et illa. Et econtrario: Fructus autem spiritus, est charitas, et reliqua. Sed neque in his consequentiam desperare debemus; quia opera carnis divinorum voluminum historia continet; non valde eos juvans qui sic eam intelligunt, ut scripta est. Quis enim non docebitur servire luxuriae, et fornicationem habere pro nihilo: cum Judam ad meretricem legerit ingredientem (Gen. XXVIII); et patriarchas habuisse multas pariter uxores? Quomodo non ad idololatriam provocabitur, qui sanguinem taurorum, et caeteras Levitici victimas non plus quam quod in littera sonat, putaverit indicare? Quod autem inimicitias, in aperto positus Scripturae sermo doceat, et ex hoc loco probatur: Filia Babylonis misera, beatus qui retribuet tibi retributionem tuam, quam retribuisti nobis. Beatus qui tenebit, et allidet parvulos tuos ad petram (Ps. CXXXVI, 8, 9) . Et ex illo: In matutino interficiebam omnes peccatores terrae (Ps.", + "candidate_score": 0.662, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_74", + "bdc_text": "tamen quoniam et mea simplicitas , tibi nequaquam ignota , non ab adulatione tantum , verumetiam ab omni blandiloquentiae specie vehementer abhorret et tua singularis modestia nihil minus pati solet quam laudes etiam modestissimas , praetermissis his ad adagiorum tractationem accedemus \" ( ASD II /1 26 , 111 -116 ) . .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Galatas_window_165", + "psc_text": "offendicula, praeter doctrinam quam vos didicistis, faciunt; et declinate ab illis: hujusmodi enim Christo Domino [Al. addit nostro] non serviunt, sed suo ventri; et per dulces sermones et benedictiones seducunt corda innocentium. Vestra enim obedientia in omnem locum pervulgata est. Gaudeo igitur in vobis: et volo vos sapientes esse in bono, et simplices in malo (Rom. XVI, 17 seqq.) . Superbiae vero: Noli altum sapere, sed time (Rom. II, 20 et 25) . Et: Nolo vos ignorare, fratres, mysterium hoc, ut non sitis ipsi vobis sapientes. Et in sequentibus: Dico enim per gratiam quae data est mihi, omnibus qui sunt inter vos: non plus sapere quam oportet sapere; sed sapere ad sobrietatem (Rom. XII, 3) . Et apertius: Gaudere cum gaudentibus, flere cum flentibus. Idipsum invicem sentientes. Non alta sapientes; sed humilibus consentientes. Nolite esse prudentes apud vosmetipsos (Ibid., XV, 16) . Corinthios quoque notat quod mulieres eorum intecto capite", + "candidate_score": 0.660445, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_96", + "bdc_text": "Scripsi tibi hanc epistolam in testimonium , ut intelligas me in negotio Christi pergere et Spartam , quam nactus sim , pro virili decorare Adagia , 2 , 5 , 1 ( ASD II /3 397-406 , Nr. 1401). .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Galatas_window_212", + "psc_text": "regnantibus? Atque ita fiet, ut nec sub patre nec sub paedagogo vivant: dum et Lex impleri non potest post successionem fidei, et fides dum paedagoga Lex appetitur, non tenetur. (Vers. 27, 28.) Quicumque enim in Christo baptizati estis, Christum induistis. Non est Judaeus, neque Graecus. Non est servus, neque liber. Non est masculus, neque femina. Omnes enim vos unum estis in Christo Jesu. Quomodo Filii Dei per fidem, quae est in Christo Jesu, nascamur, ostendit dicens: Quicumque enim in Christo baptizati estis, Christum induistis. Quod autem Christus sit indumentum, non solum de praesenti loco, verum etiam de alio comprobatur, Paulo eodem cohortante: Induite vos Dominum Jesum Christum (Rom. XIII, 14) . Si igitur qui in Christo baptizati sunt, Christum induerunt, manifestum est eos qui non sunt induti Christum, non fuisse baptizatos in Christo. Ad eos enim qui fideles et baptisma Christi consecuti putabantur, dictum est: Induite vos Dominum Jesum Christum.", + "candidate_score": 0.659209, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_12_14", + "bdc_text": "tuos non incassos et inanes hactenus fuisse , quibus cottidie gloriam Christi sparsim propagari et augeri videmus iis praecipue in locis , ubi minime sperabamus , nempe Italię partibus . Nam certum habeto me praeteritis diebus quosdam elucubrationum tuarum et Erasmi libellosMit elucubrationes sind wohl erhellende Erläuterungen zur Bibel gemeint . Im Falle Bullingers ist an dessen Kommentare zur Apostelgeschichte ( 1533 ;", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Galatas_window_77", + "psc_text": "me glorificabant Deum. Ecclesiae quae erant in Judaea, Paulum tantum rumore cognoverant. Ex quibus pleraeque eum magis persecutorem, quam apostolum viderant. Syria vero et partes Ciliciae, Arabia et Damascus, ex vultu quoque eum forsitan noverant: quia Doctor gentium Evangelium Christi non Judaeis, sed gentibus 398 praedicabat. Totum autem quod agit, illud est: ut doceat se numquam de persecutore apud eos ipsos quos prius persecutus fuerat, potuisse existere gloriosum, nisi praedicatio ejus, eorum quoque qui ante eum malum noverant, esset judicio comprobata. Et ad propositum occulte redit, tam breve tempus se in Judaea fecisse confirmans ut etiam vultu credentibus esset ignotus. Ex quo ostendit, non Petrum, non Jacobum, non Joannem se habuisse doctores, sed Christum, qui sibi Evangelium revelasset. Simul autem notandum quod supra dicatur Ecclesiam expugnasse, hic fidem: ibi homines, hic rem; ut nunc [ Al. tunc] opportunius inferretur: Evangelizat fidem, quam aliquando expugnabat. De Ecclesia enim similiter sonare non", + "candidate_score": 0.65702, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_47_49", + "bdc_text": "benachrichtigte Beccaria Pellikan , dass Benedetto sich immer noch in Genua aufhielt , inzwischen in Sizilien gepredigt hatte und sich nach dem Sommer 1546 nach Mailand begeben werde , wohin er von dem neuernannten Gouverneur , dem Vizekönig von Sizilien , Ferrante I. Gonzaga , berufen wurde . Sein weiteres Schicksal ist unbekannt . Von ihm ist lediglich ein Predigtauszug erhalten. - Lit. :", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Galatas_window_76", + "psc_text": "his quae nunc scribit ad Galatas, potest accipi; sed et generaliter de his omnibus Epistolis: quia non sunt falsa quae scribat et cor ejus verbaque non discrepent. (Vers. 21.) Deinde veni in partes Syriae et Ciliciae. Post Jerosolymae visionem venit ad Syriam, quae nobiscum dicitur excelsa atque sublimis. Et inde transiit ad Ciliciam, quam in fide Christi cupiebat assumere, evangelizans ei vocationem poenitentiae: Cilicia quippe interpretatur assumpti, sive vocatio lamentabilis. (Vers. 22-24.) Eram autem ignotus facie Ecclesiis Judaeae, quae erant in Christo Jesu. Tantum autem auditum habebant: quoniam qui persequebatur nos aliquando, nunc evangelizat fidem quam quondam expugnabat: et in me glorificabant Deum. Ecclesiae quae erant in Judaea, Paulum tantum rumore cognoverant. Ex quibus pleraeque eum magis persecutorem, quam apostolum viderant. Syria vero et partes Ciliciae, Arabia et Damascus, ex vultu quoque eum forsitan noverant: quia Doctor gentium Evangelium Christi non Judaeis, sed gentibus 398 praedicabat. Totum autem quod agit,", + "candidate_score": 0.653621, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_40", + "bdc_text": "Es handelte sich um einen erasmianischen Minoriten ( Kapuziner ) , der großen Erfolg als Prediger hatte und 1541/43 als Professor der Metaphysik in Bologna wirkte .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Galatas_window_77", + "psc_text": "me glorificabant Deum. Ecclesiae quae erant in Judaea, Paulum tantum rumore cognoverant. Ex quibus pleraeque eum magis persecutorem, quam apostolum viderant. Syria vero et partes Ciliciae, Arabia et Damascus, ex vultu quoque eum forsitan noverant: quia Doctor gentium Evangelium Christi non Judaeis, sed gentibus 398 praedicabat. Totum autem quod agit, illud est: ut doceat se numquam de persecutore apud eos ipsos quos prius persecutus fuerat, potuisse existere gloriosum, nisi praedicatio ejus, eorum quoque qui ante eum malum noverant, esset judicio comprobata. Et ad propositum occulte redit, tam breve tempus se in Judaea fecisse confirmans ut etiam vultu credentibus esset ignotus. Ex quo ostendit, non Petrum, non Jacobum, non Joannem se habuisse doctores, sed Christum, qui sibi Evangelium revelasset. Simul autem notandum quod supra dicatur Ecclesiam expugnasse, hic fidem: ibi homines, hic rem; ut nunc [ Al. tunc] opportunius inferretur: Evangelizat fidem, quam aliquando expugnabat. De Ecclesia enim similiter sonare non", + "candidate_score": 0.649989, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_14", + "bdc_text": "Im Falle Bullingers ist an dessen Kommentare zur Apostelgeschichte ( 1533 ;", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Galatas_window_3", + "psc_text": "(Apollinarem) de Ecclesia nuper egressum, et Alexandrum veterem haereticum, Eusebium quoque Emesenum, et Theodorum Heracleoten, qui et ipsi nonnullos super hac re Commentariolos [ Al. Commentarios] reliquerunt. E quibus si vel pauca decerperem, fieret aliquid quod non penitus contemneretur. Itaque ut simpliciter fatear, legi haec omnia, et in mente mea plurima coacervans, accito notario, vel mea, vel aliena dictavi, nec ordinis, nec verborum interdum, nec sensuum memoriam retentans. Jam Domini tantum misericordiae est, ne per imperitiam nostram ab aliis bene dicta dispereant, et non placeant inter extraneos, quae placent inter suos. Argumentum itaque Epistolae hujus breviter comprehendens, hac praefatione commoneo, ut sciatis eamdem esse materiam et Epistolae Pauli ad Galatas, et quae ad Romanos scripta est. Sed hoc differre inter utramque, quod in illa altiori sensu et profundioribus usus est argumentis, hic quasi ad eos scribens, de quibus in consequentibus ait: O insensati Galatae: Et: Sic insipientes estis, tali se", + "candidate_score": 0.649857, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_11_13", + "bdc_text": "Mt 20 , 1-16 . tuos non incassos et inanes hactenus fuisse , quibus cottidie gloriam Christi sparsim propagari et augeri videmus iis praecipue in locis , ubi minime sperabamus , nempe Italię partibus . Nam certum habeto me praeteritis diebus quosdam elucubrationum tuarum et Erasmi libellosMit elucubrationes sind wohl erhellende Erläuterungen zur Bibel gemeint .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Galatas_window_78", + "psc_text": "Ex quo ostendit, non Petrum, non Jacobum, non Joannem se habuisse doctores, sed Christum, qui sibi Evangelium revelasset. Simul autem notandum quod supra dicatur Ecclesiam expugnasse, hic fidem: ibi homines, hic rem; ut nunc [ Al. tunc] opportunius inferretur: Evangelizat fidem, quam aliquando expugnabat. De Ecclesia enim similiter sonare non poterant. (Cap. II.--Vers. 1, 2.) Deinde post annos quatuordecim, rursum ascendi Jerosolymam, cum Barnaba, assumpto et Tito. Ascendi autem secundum revelationem: et contuli cum eis Evangelium, quod praedico in gentibus: seorsum autem his qui videbantur, ne forte in vacuum currerem, aut cucurrissem. Id quod supra Latinus interpres, acquievi, dixerat in eo loco ubi scriptum est: Continuo non acquievi carni et sanguini, in praesenti loco, contuli, magis quam acquievi, interpretatus est. Et ut verius dicam, sermo Graecus ἀνεθέμην aliud quiddam quam apud nos intelligitur, cum scilicet ea quae novimus, conferimus cum amico; et quasi in sinum ejus et conscientiam reponimus, ut", + "candidate_score": 0.647734, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_10_12", + "bdc_text": "Jo 1 , 7 ; Mt 20 , 1-16 . tuos non incassos et inanes hactenus fuisse , quibus cottidie gloriam Christi sparsim propagari et augeri videmus iis praecipue in locis , ubi minime sperabamus , nempe Italię partibus .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Galatas_window_77", + "psc_text": "me glorificabant Deum. Ecclesiae quae erant in Judaea, Paulum tantum rumore cognoverant. Ex quibus pleraeque eum magis persecutorem, quam apostolum viderant. Syria vero et partes Ciliciae, Arabia et Damascus, ex vultu quoque eum forsitan noverant: quia Doctor gentium Evangelium Christi non Judaeis, sed gentibus 398 praedicabat. Totum autem quod agit, illud est: ut doceat se numquam de persecutore apud eos ipsos quos prius persecutus fuerat, potuisse existere gloriosum, nisi praedicatio ejus, eorum quoque qui ante eum malum noverant, esset judicio comprobata. Et ad propositum occulte redit, tam breve tempus se in Judaea fecisse confirmans ut etiam vultu credentibus esset ignotus. Ex quo ostendit, non Petrum, non Jacobum, non Joannem se habuisse doctores, sed Christum, qui sibi Evangelium revelasset. Simul autem notandum quod supra dicatur Ecclesiam expugnasse, hic fidem: ibi homines, hic rem; ut nunc [ Al. tunc] opportunius inferretur: Evangelizat fidem, quam aliquando expugnabat. De Ecclesia enim similiter sonare non", + "candidate_score": 0.639121, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_47", + "bdc_text": "benachrichtigte Beccaria Pellikan , dass Benedetto sich immer noch in Genua aufhielt , inzwischen in Sizilien gepredigt hatte und sich nach dem Sommer 1546 nach Mailand begeben werde , wohin er von dem neuernannten Gouverneur , dem Vizekönig von Sizilien , Ferrante I. Gonzaga , berufen wurde .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Galatas_window_76", + "psc_text": "his quae nunc scribit ad Galatas, potest accipi; sed et generaliter de his omnibus Epistolis: quia non sunt falsa quae scribat et cor ejus verbaque non discrepent. (Vers. 21.) Deinde veni in partes Syriae et Ciliciae. Post Jerosolymae visionem venit ad Syriam, quae nobiscum dicitur excelsa atque sublimis. Et inde transiit ad Ciliciam, quam in fide Christi cupiebat assumere, evangelizans ei vocationem poenitentiae: Cilicia quippe interpretatur assumpti, sive vocatio lamentabilis. (Vers. 22-24.) Eram autem ignotus facie Ecclesiis Judaeae, quae erant in Christo Jesu. Tantum autem auditum habebant: quoniam qui persequebatur nos aliquando, nunc evangelizat fidem quam quondam expugnabat: et in me glorificabant Deum. Ecclesiae quae erant in Judaea, Paulum tantum rumore cognoverant. Ex quibus pleraeque eum magis persecutorem, quam apostolum viderant. Syria vero et partes Ciliciae, Arabia et Damascus, ex vultu quoque eum forsitan noverant: quia Doctor gentium Evangelium Christi non Judaeis, sed gentibus 398 praedicabat. Totum autem quod agit,", + "candidate_score": 0.639058, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_12", + "bdc_text": "tuos non incassos et inanes hactenus fuisse , quibus cottidie gloriam Christi sparsim propagari et augeri videmus iis praecipue in locis , ubi minime sperabamus , nempe Italię partibus .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Galatas_window_77", + "psc_text": "me glorificabant Deum. Ecclesiae quae erant in Judaea, Paulum tantum rumore cognoverant. Ex quibus pleraeque eum magis persecutorem, quam apostolum viderant. Syria vero et partes Ciliciae, Arabia et Damascus, ex vultu quoque eum forsitan noverant: quia Doctor gentium Evangelium Christi non Judaeis, sed gentibus 398 praedicabat. Totum autem quod agit, illud est: ut doceat se numquam de persecutore apud eos ipsos quos prius persecutus fuerat, potuisse existere gloriosum, nisi praedicatio ejus, eorum quoque qui ante eum malum noverant, esset judicio comprobata. Et ad propositum occulte redit, tam breve tempus se in Judaea fecisse confirmans ut etiam vultu credentibus esset ignotus. Ex quo ostendit, non Petrum, non Jacobum, non Joannem se habuisse doctores, sed Christum, qui sibi Evangelium revelasset. Simul autem notandum quod supra dicatur Ecclesiam expugnasse, hic fidem: ibi homines, hic rem; ut nunc [ Al. tunc] opportunius inferretur: Evangelizat fidem, quam aliquando expugnabat. De Ecclesia enim similiter sonare non", + "candidate_score": 0.623099, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_1_3", + "bdc_text": "Te , vir ornatissime , cum tua familia feliciter valere perquam gratissimum foret , quia ego bene valeo . Miraris fortasse , cur ego tam diu nihil mearum literarum ad te miserimDer letzte bekannte Brief Brunners an Bullinger stammt vom 23 . August 1540 ( HBBW X , Nr. 1416 ) . .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Galatas_window_287", + "psc_text": "mollitiem alicujus emplastri nequaquam sanari valuit, mordaciori pulvere, et austeriori curatione sanetur: ita et ego quia confundor in vobis, et ignorantia huc atque illuc distrahor, vellem litterarum vocem praesens de meo ore proferre, ut vos solito severior ipse corriperem; quoniam epistola non potest vocem objurgantis exprimere; non valet irascentis resonare clamorem, et dolorem pectoris apicibus explicare. Potest autem et simplicius intelligi: Blandis apud vos modo verbis usus sum, dicens: Fratres, obsecro vos. Et: Filioli mei, quos iterum parturio donec Christus formetur in vobis; sed ego blandus et lenis, qui ad vos quasi pater locutus sum, pro ea charitate qua filios meos perire non patior et errare perpetuo, vellem nunc praesens esse si confessionis me vincula non arctarent, et blandam vocem in objurgantis verba mutare. Nec levitatis est, si nunc 469 blandiar, nunc irascar; impellit me charitas, impellit me dolor, diversis affectibus loqui. Nescio enim in quae primum verba prorumpam, et", + "candidate_score": 0.615781, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 9, + "cf_id": "cf016", + "work_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1", + "max_score": 0.683322, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_77_79", + "bdc_text": "Hebr 12 , 1 . adhorterque , ut , laborum tuorum te ne pigeat , cumcum vor der Zeile nachgetragen . evidenter intelligas tum iucundos tum frugiferos omnibus , quibus sacrę literę cordi sunt .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_1540", + "psc_text": "ostendit tibi omnem ueritatem euangelio contineri. quia lex dei in sensibus hominum et in cordibus scribitur, non in tabulis lapideis — qui ergo praeeeptapraecepta dei non habent in cordibus suis. non habent leyeni —, sinesiue quia inueteratur in Iudaeis. renouatur in nobis. 1 cf. II Cor. 3, 6 5 Hom. 10, 4 6 cf. Matth. 5,17 12*Hebr. 9,23—24 18* Hebr. 10, 16—17 25 cf. II Cor. 3: 3 def. A 2 qui om. R 3 tipus MPmlR 4 et om.OP est (s. l. m2R) scriptum OR estJ ras. in P 6 in Christo ] christus Gm] 7 adimplere a est om. MN PmlTa uetas] add. uenit non soluere sed implere. ita nouum certiffcare Tm2a sed] add. sicut Tni2a 9 uere GJlOv uera NPR ueritas R est] «t R. om.P agnis G 10 sanguinis Bml 12 itaquej edd. est afi exem-., plarium NPmlR, add. et Pml 15 introiuit 0 17 uobis", + "candidate_score": 0.683322, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_79", + "bdc_text": "evidenter intelligas tum iucundos tum frugiferos omnibus , quibus sacrę literę cordi sunt .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_133", + "psc_text": "Christo Iesu, quia in omnibus diuites facti estis in ipso, inomni uerbo et in omni scientia. § 2 in tantum doctrina apostoli Corinthii profecerunt, ut, qui ante non poterant nisi sicut paruuli lac solum bibere, postea in omnibus diuitiis abundarent cognitionis et uerbi. delectabatur ergo Dauid in omnibus diuitiis cognitionis scientiae sapientiae, in omni achtactu bonorum openllnoperum. et si quis nunc intentus diuinis triplicem illam sapientiae hauriat disci- plinam, ϑεωο̰ητιϰήν , ποαϰτιϰήνι, λοϒιϰήν, bono studio percipiendae cognitionis pulchrior erit, exequendae rationalis moralisquedoctrinae gratiam tenens. qui prophetica aenigmata dei spiritu reuelante cognouerit, euangelii altitudinem in operibus et consiliis conprehenderit, apostolici sermonis moralitatem aduerterit, is tamquam in omnibus diues uberem capiet uoluptatem. cap. 33 § 1 Et quia suauis est corporalis uoluptas, ideo non quasi pro gratiae qualitate cum spiritalibus conparatur, sed quasi ad 4 ci. Apoc. 5. 3 6 Ps. 118. 14 12*1 Cor. 1. 4—5 17 cf. I Cor. 3,2", + "candidate_score": 0.671793, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_74_76", + "bdc_text": "tamen quoniam et mea simplicitas , tibi nequaquam ignota , non ab adulatione tantum , verumetiam ab omni blandiloquentiae specie vehementer abhorret et tua singularis modestia nihil minus pati solet quam laudes etiam modestissimas , praetermissis his ad adagiorum tractationem accedemus \" ( ASD II /1 26 , 111 -116 ) . . Quare , dum tuum sanctum conatum et studium laudo , ea potissimum gratia facere soleo , ut currenti bene calcaria addam Adagia , 1 , 2 , 47 ( ASD II /1 364 , Nr. 147 ) . - Vgl. auch 1Kor 9 , 24-27 ;", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_1464", + "psc_text": "aeterno salutem uestram. § 2 credentibus igitur in dominum est in domini misericordia consolatio. est etiam aliud consolationis genus his qui graues soluerint poenas, ut habes scriptum in Esaiae libro: consolamini consolamini populum meum, dicit dominus. sacerdotes. loquimini in cor Hierusalem, consolamini eam, quonianiquoniam repleta est humiliatio eius; so- § 3 lutum est peccatum eius, quoniam accepit de manu domini duplicia peccata sua. etiamsi 13*Bar. 4, 19—22 22*Esai. 40. 1—2 3 psalmi-decimi om.av octaui decimi om.M zadik a decima oetaua v, om.O 4 in morem 0 5 defiuentesa oportune ASPmlRT oportunam GM 6 eonsolationem-sunt OPs-l.mla (om. et) v. om. eel. consoiatione] eonsolationem GM cousolationis NT 7 quia AR 10 et om.AOv 12 clamabat 0 14 sum] add. et Rm2 exue Pml pr. stola GMNa 17 deum a extnhit ASml 19 uestrontm Mml 21 his genus G iis v 22 isaiae GMO(v) alt. consolamini om.AGNPR 24 corde M 26 quia 0", + "candidate_score": 0.67109, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_77_79", + "bdc_text": "Hebr 12 , 1 . adhorterque , ut , laborum tuorum te ne pigeat , cumcum vor der Zeile nachgetragen . evidenter intelligas tum iucundos tum frugiferos omnibus , quibus sacrę literę cordi sunt .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_1064", + "psc_text": "super omnes docentes ifte i ntelle x i, quia testimonia tua meditatio mea est. doctrinam profitentur scribae Iudaeorum, quia legem et prophetas ipsi priores habere meruerunt. sed illi profitentur docere, sed non docent. ei autem populo qui ex gentibus eonpetitconpetit dicere: super omnes docentes me inteilexi, quia illi non intellexerunt. respondet Iudaeus: 'unde habuisti intellegere, 7 cf. Ps. 1,2 17 cf. loll. 11,9-10 20.25 Ps. 118, 99 1 animis GmlllIml traducebatur MOav 2 coacerbandi PrnlRml 3 aestus] estu ab GM 4 studium ANPmlRTa interdum ARrrd 5 medi- fcatione NOT uendicabat Gm2M0a 8 meditationi A 9 quanta meditatio est ARm2 quantus meditator (meditatur 0 meditatus a)cet. vuideatur sigm- ficare Mav 11 alioqui A 12 neglegHitior est R 13 principiis propheta O W meditator GNOPmlRmlv 16 etiam saluator ne a 17 legernnns Rm1 ammonet NP 18 offendit AORm2av 19 enim] autem Ov 20 uersus on-GMNOPTv tertius Rm2 III N P, om.AGMORm1Tv 21quia", + "candidate_score": 0.667706, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_79", + "bdc_text": "evidenter intelligas tum iucundos tum frugiferos omnibus , quibus sacrę literę cordi sunt .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_1540", + "psc_text": "ostendit tibi omnem ueritatem euangelio contineri. quia lex dei in sensibus hominum et in cordibus scribitur, non in tabulis lapideis — qui ergo praeeeptapraecepta dei non habent in cordibus suis. non habent leyeni —, sinesiue quia inueteratur in Iudaeis. renouatur in nobis. 1 cf. II Cor. 3, 6 5 Hom. 10, 4 6 cf. Matth. 5,17 12*Hebr. 9,23—24 18* Hebr. 10, 16—17 25 cf. II Cor. 3: 3 def. A 2 qui om. R 3 tipus MPmlR 4 et om.OP est (s. l. m2R) scriptum OR estJ ras. in P 6 in Christo ] christus Gm] 7 adimplere a est om. MN PmlTa uetas] add. uenit non soluere sed implere. ita nouum certiffcare Tm2a sed] add. sicut Tni2a 9 uere GJlOv uera NPR ueritas R est] «t R. om.P agnis G 10 sanguinis Bml 12 itaquej edd. est afi exem-., plarium NPmlR, add. et Pml 15 introiuit 0 17 uobis", + "candidate_score": 0.665871, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_7_9", + "bdc_text": "Quum vero nunc aliquantula ad te scribendi materia administrata sit , sepositis omnibus negotiis meis tibi ut amico singulari obsecundare placuit . Et pro argumenti ratione te certiorem facio sudores in vinea ChristiJes 5 , 3 ; Jer 12 , 10 ;", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_72", + "psc_text": "secutus est Christum, probauit, quia in eo corrigit iuuenior uiam suam, si Christi uerba custodiat, dicens ad eum: diligamus ubera tua super uinum, sic tamen bibens, ut non absorberetur uino, sed gratia eius laetitiam cordis hauriret, non corporis ebrietate titubaret. § 2 denique bibens hoc uinum aperuit oculos suos et uidit uiam rectam, reliquit tortuosas uias, dicens: aequitas dilexit te, hoc est: 'non flexuosa itinera te sequuntur, sed solus ad te potest iustitiae trames peruenire'. qui enim diligit iustitiam, non se auertit a Christo; quomodo enim arbitrum iusti remuneratoremque meritorum innorensinnocens metuat conscientia? cap. 8 § 1 In hoc ergo iuuene spectato magna mystpriamysteria, quae in Canticis canticorum sanctus Salomon repletus domini spiritu resultauit. constitue dominunidominum lesuniIesum recuiubentemrecumbentem in conuiuio, reclinantem selohannem supra pectus eius. mirantes alios, quod seruus se supra dominum reclinaret. quod caro illa peccatrix supra templum uerbi recumberet. quod anima illa carnis uinculis innexa aulam diuinae 4", + "candidate_score": 0.665656, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_4", + "bdc_text": "Coniectaris haud dubie me Endymionis somnum dormire , Adagia , 1 , 9 , 63 ( ASD II /2 384f , Nr. 863 ) .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_271", + "psc_text": "doceri uelit, subtexuit dicens: s t i llauit anima mea praetaedio. confirma me in uerbisueri tuisis. aliqui codices habent donnitauitdormitauit, quia ἐνύσταξεν et ἒσταξεν duabus litteris dissonant. potuit interpres uel antiquarius scriptor hic falli: ἐνύσταξεν 'dormire' est, ἒσταξεν 'stillare'. perfectior non dormitat, qui diuinis animum intendit mysteriis — denique ipse alibi dicit: si dedero somnum oculis meis aut palpebris meis dormitationem —, sed uigilat semper et, si caro dormit, cor uigilat. § 2 non ergo dormiebat, qui templum condere domino cogitabat uerborum caelestium exaedificatione, non lapidum. uerbum enim dei repulsorium taediorum est, quo somnus animae, sopor mentis excluditur; ex tristitia enim et sollicitudine saecularium somnus inrepit. qui autem adhaeret deo, curarum fugitans uoluptatem capit cognitionis aetemaeaeternae, nullam illic mutationem rerum, sicut saecularium, pertimescens. cap. 16 § 1 Qui facilioribus isrituricitur laborum utuntur conpendiis. dormitauit accipiunt; sed Origenes, qui multorum interpretationes diligenti discussit indagine, stiauit secutus est, eo quod perfecti anima", + "candidate_score": 0.663503, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_3_5", + "bdc_text": "August 1540 ( HBBW X , Nr. 1416 ) . . Coniectaris haud dubie me Endymionis somnum dormire , Adagia , 1 , 9 , 63 ( ASD II /2 384f , Nr. 863 ) . diuturno versari in otio , nec ullis me negotiis exercere , sed mollem agere vitam .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_271", + "psc_text": "doceri uelit, subtexuit dicens: s t i llauit anima mea praetaedio. confirma me in uerbisueri tuisis. aliqui codices habent donnitauitdormitauit, quia ἐνύσταξεν et ἒσταξεν duabus litteris dissonant. potuit interpres uel antiquarius scriptor hic falli: ἐνύσταξεν 'dormire' est, ἒσταξεν 'stillare'. perfectior non dormitat, qui diuinis animum intendit mysteriis — denique ipse alibi dicit: si dedero somnum oculis meis aut palpebris meis dormitationem —, sed uigilat semper et, si caro dormit, cor uigilat. § 2 non ergo dormiebat, qui templum condere domino cogitabat uerborum caelestium exaedificatione, non lapidum. uerbum enim dei repulsorium taediorum est, quo somnus animae, sopor mentis excluditur; ex tristitia enim et sollicitudine saecularium somnus inrepit. qui autem adhaeret deo, curarum fugitans uoluptatem capit cognitionis aetemaeaeternae, nullam illic mutationem rerum, sicut saecularium, pertimescens. cap. 16 § 1 Qui facilioribus isrituricitur laborum utuntur conpendiis. dormitauit accipiunt; sed Origenes, qui multorum interpretationes diligenti discussit indagine, stiauit secutus est, eo quod perfecti anima", + "candidate_score": 0.662052, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_62_64", + "bdc_text": "Flagitaverat ille opesWortspiel mit opera . et monimenta tua tam importunis precibus Vgl. Lk 11 , 5-9. 18 , 2-8. , ut ei iuste denegare non licuerit ; cui etiam eo lubentius sum obsequtus , quod sperem ecclesię Christi plurimum profuturum .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_532", + "psc_text": "quia omni tempore circa dei laudes esse debet intentus, non solum die, sed etiam nocte. ideo addidit: memor fui nocte nominis tui, domine, et custodiui legem tuam. uideamus, si et ille memor est, qui uocat dominum uerbo, non custodit autem mandata diuina. de quo satis dictum est, quia non quicumque dicit 'domine domine' acceptus est Christo, sed qui operibus l*Ps. 38,13 2 cf. Eph. 2,19 5.7 cf. Dan. 3, 24 sqq. 6 cf. Ps. 118,54 12*Ps. 70, 22—23 18 cf. Ex. 15 23 Ps. 118. 55 26 cf. Matth. 7. 21 deft A 1 sum ego GNPav 2 deuotione G 3 atque] et Gav 4 dei est GMNPav 5 Hebraei] add. id est tres pueri NPTa 7 ymnum 0 8 deinde GNOPav 9 culpas a religat GOa, add. id est abicit MNP et om. GblNP uoce corporis M uoeem NTa 10 mentis] add. suae a uanitate ex uacitate G uanitates", + "candidate_score": 0.661782, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_64_66", + "bdc_text": "cui etiam eo lubentius sum obsequtus , quod sperem ecclesię Christi plurimum profuturum . Fatetur minorita opera tua ubique gentium valde grata et accepta esse , eo quod et eruditionis et pietatis referta sint . Scribo hęc absque fucoVgl .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_842", + "psc_text": "lectioni, exhortationi, doctrinae. lectio enim frequens nec intermissione aliqua destituta doctrinae munus operatur. cap. 40 § 1 Quod autem poscit ut uiuat, frequenter ostendimus huius corporis uitam uerae uitae gratiam non habere, sed illam ueram uitam fore, cuius bona unusquisque sanctorum credit se uidere in terra uiuentium. quod credimus nos uisuros, non praesens utique, sed futurum est. cap. 41 § 1 Sequitur uersus sextus: con fundantur sup erbi, quoni am iniuste iniquitatem gesserunt in m e; ego autem exercebor in praeceptis tuis. superius ait idem propheta: si reddidi retribuentibus mihi maamala. numquid ille maledicit his qui in se iniqua gesserunt? non utique; uidebat enim caritatem etiam inimicissimis deferendam, cum uenisset euangelii praedicator. unde arbitror quia quasi medicus uelit eos ipsos sanare qui laeserint, ut iniquitatis suae contemplatione conuenti de propriis flagitiis embescanterubescant, in quo 1 Ps. 36, 30 4 Rom. 10, 8 6 Tit 1, 9 11*1 Tim. 4,13 16", + "candidate_score": 0.658306, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_62_64", + "bdc_text": "Flagitaverat ille opesWortspiel mit opera . et monimenta tua tam importunis precibus Vgl. Lk 11 , 5-9. 18 , 2-8. , ut ei iuste denegare non licuerit ; cui etiam eo lubentius sum obsequtus , quod sperem ecclesię Christi plurimum profuturum .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_840", + "psc_text": "occupemur inpedimentis, sed 4.13*Ps. 118,76 6*Matth.10,19—20 17*Ps. 118.77 21 cf. Ps. 1, 1-2 24*Ps. 93,12 1 non] add. in Rml omni passioae A 2 digna Ov ex diuina GM diuina cet. a consolatio APTa pro christoiVa 3 Christi] dominiO 4 uerbum] eloquium 0 5 seruo tuo om.N 8 dabitur] add. enim GMNOav die] hora Oav 10 loquetur Jlml 12 habemus Mm2 hortetur A 13 eonsolatur N 15 uelud M 17 uersus om.NP quintusl V GNOP miserieordiae 0 def. A. 18 quia. 20 ut uiuat-nt sobrius p. 229,18 desunt mA 22 domini lege GMPav sed qui] si quis M 23 erudierit] erudiet PR 24 erudiuit] erudit a 26 nonj et BOII 0 aduocemus R semper ad legem simus adtenti. scriptum est enim: os iusti meditabitur sapientiam et lingua eius loquetur iudicium. hoc in ueteri testamento; audi dicentem et in nouo: prope est uerbum in ore tuo et in corde tuo. §", + "candidate_score": 0.655696, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_4", + "bdc_text": "Coniectaris haud dubie me Endymionis somnum dormire , Adagia , 1 , 9 , 63 ( ASD II /2 384f , Nr. 863 ) .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_270", + "psc_text": "ordinem R 13 ideo G 15 ΑΔΟΑΗCXHCEIA, ΑΔΟΑΗCXHCΑΙ et similia codd. alucinatio GMNBm2 adiucinatio O ailucinatio α hallucinatio υ 16 esse quaedam O uel] et Gav 17 a quo] peryit A 18 ut OP, om. eel. pro exerceat P 19 suam om. Av diuinis scripturis 0 21 adoleseh(-c-)esae (-e) codd. 22 exerceri au 24 foret magnum saeramentum 0 illat? 25 effundens MN mentissuaeiV euaderet sanctus propheta, doceri iustificationes dei et uiam iustitiarum caelestium cognoscere gestiebat, ut non dormiret anima eius saeculi istius somno nec mundanae captus uanitatis inlecebris a persequenda ueritatis intentione difflueret. cap. 15 § 1 Qua ratione igitur doceri uelit, subtexuit dicens: s t i llauit anima mea praetaedio. confirma me in uerbisueri tuisis. aliqui codices habent donnitauitdormitauit, quia ἐνύσταξεν et ἒσταξεν duabus litteris dissonant. potuit interpres uel antiquarius scriptor hic falli: ἐνύσταξεν 'dormire' est, ἒσταξεν 'stillare'. perfectior non dormitat, qui diuinis animum intendit mysteriis — denique ipse", + "candidate_score": 0.653278, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_63", + "bdc_text": "et monimenta tua tam importunis precibus Vgl. Lk 11 , 5-9. 18 , 2-8. , ut ei iuste denegare non licuerit ;", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_1283", + "psc_text": "18, 11—14 16cf.Matth. 11,29 21 I Cor. 4, 7 25*Ps. 118,118 6 ei nostra Oav 7 est (s.l.m2M) enim MNO est om.AG 9 iustificatur GMRm2 alt. quem] qui Rm2 12 malus AGMmlNPmlR (magis in mg.m2) 13 de M se om.O 15 domini AOv, om. eet. 17 affectum Mml effectu Bml 19 dicat AOPR oportet] add. meditari GM domini 0 semper] add- laudari AOR laudare Pm2 et] add. si Mm2N quam om.N est Rml 21 autem om.MNa 24 accipit Om2 est auetor av 25 praemittunt VI AGNOPR disceudunt Rml 27 dei a quia] qui M 28 suam OPRv qui] quae Am2PR, add. ea A spiritn coacerbat errorem, ideoque spernitur atque despicitur, quia aespectuidespectui habet diuina mandata. § 2 bene autem caelestis seruatur praerogatiua clementiae, quia nullum repellit, sed quicumque noluerint peccata propria confiteri, ipsi discedunt a domino deo nostro. denique ille discessit, qui peregre profectus omne quod acceperat a patre fidei", + "candidate_score": 0.652843, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_60_62", + "bdc_text": "Genua nunc temporis , Liguriae partibus sita , divini verbi curamIn der Vorlage cura . suę fidei commisit . Flagitaverat ille opesWortspiel mit opera .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_1834", + "psc_text": "18 laudem AG. 19 tua] tuam AGMm1,om.v 20 ymnum OR eructuat GMOPRa 21 Sequitur-quartus om.a uersus om.N IIII NOP.om.AGM loquitur O LXH. Ambros.Fan 5. Petschenig. D4 § 2 quo rationem reddituri sumus. omne enim uerbum otiosum quodcumque locuti fueritis, reddetis pro eo rationem. non enim mediocre periculum est, (ut), cum habeas tanta eloquia dei et dei opera quae fecit in Genesi, fecit in Exodo, fecit in Leuitico Xumeris Deuteronomio, Iesu Naue, Iudicum libro, Regnorum atque Esdrae libris. fecit in euangelio uel Actibus apostolorum, illis praetermissis loquaris quae saeculi sunt, audias quae saeculi sunt. § 3 saepi aures tuas spinis; utinam et linguam obsaepias, ne loquaris! sed. quod peius est, circumdata est lingua tua spinis, quae conpungunt et uulnerant loquentem quae mundi sunt. ideo aduersarius etiam orantibus frequenter saeculares offundit cogitationes. si ergo non debemus audire aliena uel superflua, quanto magis non debemus obloqui, cum dicat unicuique nostrum scriptura uenerabilis: argen-", + "candidate_score": 0.647736, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_98_100", + "bdc_text": "[ Adresse auf der Rückseite : ] Ornatissimo viro Henricho Bullingero , theologiae professori et pastori Tiguriensi doctissimo , domino amicoque suo percharo .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_1431", + "psc_text": "ut ornamentis pretiosissimis conparatus sit et torquibus triumphantium; haec enim ornamenta sunt bellatorum. unde et Symmachus πεϱlτϱαχήλlαdixit. hoc est quae sunt circa collum. siue ergo generatio Christi ex uirgine siue ecclesiae propagatio specie quidem tamquam manu artificis torquibus adornatis, uere autem uirtutis insignibus spiritalibus ceruices fidelium coronauit. cap. 20 § 1 Denique tota ista descriptio membrommmembrorum ecclesiae plena decoris et laudis est. nam et umbilicus eius tamquam crater tornatilis Praedicaturpraedicatur mixto non deficiens, eo quod in omni doctrina tornatus 4 cf. Matth. 10. 10 9*Cant. 7, t 12*Ps. 44, 4 14 cf. Phil. 2. 7 20 Symmachus Cant. 7,1 26 cf. Cant. 7, 2 2 seruauit N 3 in om.a 5 umbraretur 0 luceret 0 obumbretur- eluceat a 6 amminadab O 10 similis Rml operi MNPa operae Engelbrecht 13 gladio tuo OPm2 circa NP super fermur (sic) tuum 0 15 dininitategeneratione-humana OMNPTa 16 omnibusl add. esset A daret ex datur", + "candidate_score": 0.646767, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_2_4", + "bdc_text": "Miraris fortasse , cur ego tam diu nihil mearum literarum ad te miserimDer letzte bekannte Brief Brunners an Bullinger stammt vom 23 . August 1540 ( HBBW X , Nr. 1416 ) . . Coniectaris haud dubie me Endymionis somnum dormire , Adagia , 1 , 9 , 63 ( ASD II /2 384f , Nr. 863 ) .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_271", + "psc_text": "doceri uelit, subtexuit dicens: s t i llauit anima mea praetaedio. confirma me in uerbisueri tuisis. aliqui codices habent donnitauitdormitauit, quia ἐνύσταξεν et ἒσταξεν duabus litteris dissonant. potuit interpres uel antiquarius scriptor hic falli: ἐνύσταξεν 'dormire' est, ἒσταξεν 'stillare'. perfectior non dormitat, qui diuinis animum intendit mysteriis — denique ipse alibi dicit: si dedero somnum oculis meis aut palpebris meis dormitationem —, sed uigilat semper et, si caro dormit, cor uigilat. § 2 non ergo dormiebat, qui templum condere domino cogitabat uerborum caelestium exaedificatione, non lapidum. uerbum enim dei repulsorium taediorum est, quo somnus animae, sopor mentis excluditur; ex tristitia enim et sollicitudine saecularium somnus inrepit. qui autem adhaeret deo, curarum fugitans uoluptatem capit cognitionis aetemaeaeternae, nullam illic mutationem rerum, sicut saecularium, pertimescens. cap. 16 § 1 Qui facilioribus isrituricitur laborum utuntur conpendiis. dormitauit accipiunt; sed Origenes, qui multorum interpretationes diligenti discussit indagine, stiauit secutus est, eo quod perfecti anima", + "candidate_score": 0.635182, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_64", + "bdc_text": "cui etiam eo lubentius sum obsequtus , quod sperem ecclesię Christi plurimum profuturum .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_1267", + "psc_text": "lege adiuuit, in carne suscepit, quia scirptumscriptum est: hic peccata nostra portat, et ideo in uerbum eius spero. Graecus tamen ἐϕήλπισα habet, quod est 'supersperaui', quod de eo dicitur qui semper addit ad sperandum et, cum sperauerit aliquid, iteramiterum sperat et spe proficit, extendens se semper sd superiora et ea quae praeteriit obliuiscens. cap. 24 § 1 Pulchre autem ait: in uerbum tuum speraui, hoc est: non in prophetas speraui, nOlI in legem, sed in uerbum tuum speraui, hoc est in aduentum tuum. ut uenias et suscipias peccatores, delicta condones, ouem lassam tuis min cruce humeris bonus pastor inponas. si quis sperat in Christum, separare se debet a consortio perlidommperfidorum. 6*Luc. 14, 26 12.20*Ps. 118,114 15*Esai. 53, 4 16 cf. tractat. 19, eap. 20 18 cf. Phil 3,13 23 cf. Luc. 15, 4—5 1 seeundum] sub AOPm2Rv, om.NPm1a euangelica-disciplina NOPav 3 operentur a 4 ista PR accipimus AR, om. cet.", + "candidate_score": 0.633747, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_13", + "bdc_text": "Nam certum habeto me praeteritis diebus quosdam elucubrationum tuarum et Erasmi libellosMit elucubrationes sind wohl erhellende Erläuterungen zur Bibel gemeint .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_698", + "psc_text": "infundit, si tu aperias ostia cordis tui et caelestis gratiae recipias claritatem. quando dubitas, diligenter inquiras; qui enim quaerit inuenit, e t qui pulsat apprituraperitur ei. § 3 multa obscuritas in scripturis propheticis. sed si manu quadam mentis tuae scripturarum ianuam pulses et ea quae sunt occulta diligenter examines, paulatim incipies rationem colligere dictorum et aperietur tibi non ab alio, sed a dei uerbo, de quo legisti in Apocalypsi, quod agnus lib rum signatum aperuit, quem nullus ante aperire poterat, quia solus dominus Iesus in euangelio suo prophetarum aenigmata et legis mysteria reuelauit, solus scietitiaescientiae clauem detulit et dedit aperire nobis. 5 Ps. 32. 6 7 cf. Ps. 118, 64 11 cf. Rom. 3, 4 12 cf. Matth. 23, 8 14 Ps. 93. 10 18*Matth. 7, 8 23 cf. Apoc. 5. 1—5 1 detrndare Pml 3 uelit Pm2 effigiam (a ex corr.) A caelestem GMav concludere A potestate GJ1 potestates", + "candidate_score": 0.629057, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_76_78", + "bdc_text": "- Vgl. auch 1Kor 9 , 24-27 ; Hebr 12 , 1 . adhorterque , ut , laborum tuorum te ne pigeat , cumcum vor der Zeile nachgetragen .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_640", + "psc_text": "solere ait etiam apostolis: non turbetur cor uestrumneque formidet. si te cupiditas appetentiaque temptauerit, lege euangelium, dicat tibi Iesus: 'non turbetur cor tuum1. si quis terror ingruerit, dicat tibi Christus: 'non turbetur cor tuum neque formidet. si qua supplicia persecutor inflixerit, lege euangelium, dicat tibi Iesus: non turbetur cor tuum neque formidet4. § 4 lege apostolum dicentem: 6*Prou. 24, 31—32 (30, 8—9) 11 cf. II Par. 1, 10 21Ioh. 14, 27 1 uoluimus Mm2NO uolumus cet.aυextendere Gm1Mquae] quam Mv 3 et] ut AGMmlR ex Mm2 4 quendam JIml remptamentorum] add- ostendit Gm2 5 sanctus om. R 6 possit GMPRa panpertates 0 7 dederis GMmla sed] si Mml sunt opus M 8 habundent GMPml abundant O fiam mendax AOR 10 iurem GMmlPb periurem Mm20Raμpeiurem N domini AGORa 11 Salomon-12 formidauit om. AR 13 neeessitudine 0 necessitatis R 15 deiecte Mml * 17 filios amisit et diuitias N et filios amisit 0", + "candidate_score": 0.62882, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_2_4", + "bdc_text": "Miraris fortasse , cur ego tam diu nihil mearum literarum ad te miserimDer letzte bekannte Brief Brunners an Bullinger stammt vom 23 . August 1540 ( HBBW X , Nr. 1416 ) . . Coniectaris haud dubie me Endymionis somnum dormire , Adagia , 1 , 9 , 63 ( ASD II /2 384f , Nr. 863 ) .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_270", + "psc_text": "ordinem R 13 ideo G 15 ΑΔΟΑΗCXHCEIA, ΑΔΟΑΗCXHCΑΙ et similia codd. alucinatio GMNBm2 adiucinatio O ailucinatio α hallucinatio υ 16 esse quaedam O uel] et Gav 17 a quo] peryit A 18 ut OP, om. eel. pro exerceat P 19 suam om. Av diuinis scripturis 0 21 adoleseh(-c-)esae (-e) codd. 22 exerceri au 24 foret magnum saeramentum 0 illat? 25 effundens MN mentissuaeiV euaderet sanctus propheta, doceri iustificationes dei et uiam iustitiarum caelestium cognoscere gestiebat, ut non dormiret anima eius saeculi istius somno nec mundanae captus uanitatis inlecebris a persequenda ueritatis intentione difflueret. cap. 15 § 1 Qua ratione igitur doceri uelit, subtexuit dicens: s t i llauit anima mea praetaedio. confirma me in uerbisueri tuisis. aliqui codices habent donnitauitdormitauit, quia ἐνύσταξεν et ἒσταξεν duabus litteris dissonant. potuit interpres uel antiquarius scriptor hic falli: ἐνύσταξεν 'dormire' est, ἒσταξεν 'stillare'. perfectior non dormitat, qui diuinis animum intendit mysteriis — denique ipse", + "candidate_score": 0.622918, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_88", + "bdc_text": "Si in lucem te autore est aedita , fac me certiorem .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_698", + "psc_text": "infundit, si tu aperias ostia cordis tui et caelestis gratiae recipias claritatem. quando dubitas, diligenter inquiras; qui enim quaerit inuenit, e t qui pulsat apprituraperitur ei. § 3 multa obscuritas in scripturis propheticis. sed si manu quadam mentis tuae scripturarum ianuam pulses et ea quae sunt occulta diligenter examines, paulatim incipies rationem colligere dictorum et aperietur tibi non ab alio, sed a dei uerbo, de quo legisti in Apocalypsi, quod agnus lib rum signatum aperuit, quem nullus ante aperire poterat, quia solus dominus Iesus in euangelio suo prophetarum aenigmata et legis mysteria reuelauit, solus scietitiaescientiae clauem detulit et dedit aperire nobis. 5 Ps. 32. 6 7 cf. Ps. 118, 64 11 cf. Rom. 3, 4 12 cf. Matth. 23, 8 14 Ps. 93. 10 18*Matth. 7, 8 23 cf. Apoc. 5. 1—5 1 detrndare Pml 3 uelit Pm2 effigiam (a ex corr.) A caelestem GMav concludere A potestate GJ1 potestates", + "candidate_score": 0.619715, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_53", + "bdc_text": "Valdemiro Bonari , I cappuccini della provincia milanese , Bd. 1/2 , Cremona 1898 , S. 34 ;", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_811", + "psc_text": "Plin. Nat. hist. 8,34 2 cf. Piin. Nat. hist. 8, 21. Solin. 27 9 cf. Mattli. 9. 20-22 10 cf. Luc. 9.38.43 18 cf. Luc. 7, 37—38 1 xiidendum GMXPR (du in ras.m2) a prior Mm2X 2 si om.O 3 prior uiderit Nav alligatur AmlGXR alligatos Am2Pml 4 necare 0 6 pr. uei om.O 7 alter alterum AA av 8 uiri iusti 0 repletur Miu2 est] et 0,om.JI 9 alt. et] ut AR 11 auriret Nm1Pm1 12set Rml quod] quid ORav 13 uidet] uidit MPmlRml non patrimonio (om. in) A 14 ihaquam Aml 16 eius] add. potuerit a 17 prospexerit AR 18 audiuimus ORv iustum om.0 uedere JIml 19 farisaei AR et ingressa est om.0 20 ungaendo Rml imitatores illius 0 namque] quia a 21 ecclesiae Mm2XPTa figuram GXPTa sic ergo ubi P 22 festinamus N 23 uirum em-P uideas] add. eum Oav 25 paupeiem) in paupere a paupere, de", + "candidate_score": 0.602243, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_51", + "bdc_text": "Serafino Mazzetti , Repertorio di tutti i professori antichi e moderni . . .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_1064", + "psc_text": "super omnes docentes ifte i ntelle x i, quia testimonia tua meditatio mea est. doctrinam profitentur scribae Iudaeorum, quia legem et prophetas ipsi priores habere meruerunt. sed illi profitentur docere, sed non docent. ei autem populo qui ex gentibus eonpetitconpetit dicere: super omnes docentes me inteilexi, quia illi non intellexerunt. respondet Iudaeus: 'unde habuisti intellegere, 7 cf. Ps. 1,2 17 cf. loll. 11,9-10 20.25 Ps. 118, 99 1 animis GmlllIml traducebatur MOav 2 coacerbandi PrnlRml 3 aestus] estu ab GM 4 studium ANPmlRTa interdum ARrrd 5 medi- fcatione NOT uendicabat Gm2M0a 8 meditationi A 9 quanta meditatio est ARm2 quantus meditator (meditatur 0 meditatus a)cet. vuideatur sigm- ficare Mav 11 alioqui A 12 neglegHitior est R 13 principiis propheta O W meditator GNOPmlRmlv 16 etiam saluator ne a 17 legernnns Rm1 ammonet NP 18 offendit AORm2av 19 enim] autem Ov 20 uersus on-GMNOPTv tertius Rm2 III N P, om.AGMORm1Tv 21quia", + "candidate_score": 0.601108, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 10, + "cf_id": "cf006", + "work_id": "stoa0275.stoa010.opp-lat2", + "max_score": 0.682541, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_3_5", + "bdc_text": "August 1540 ( HBBW X , Nr. 1416 ) . . Coniectaris haud dubie me Endymionis somnum dormire , Adagia , 1 , 9 , 63 ( ASD II /2 384f , Nr. 863 ) . diuturno versari in otio , nec ullis me negotiis exercere , sed mollem agere vitam .", + "psc_chunk_id": "stoa0275.stoa010.opp-lat2_window_275", + "psc_text": "Matth. 5, 45. 15] cf. Dan. 2, 1 sq. 6 de del. [un 8 et alterum del. Rig 9 deo scripsi: a deo AB et induetum A 13 uocatoria om. A 17 et in om. A 18 in] et in A absistit A 21 quia scripsi: quam AB, qua Urs, quoniam Lat 22 picharmus A 24 speties A forma A 26 alnima A corr. 27 interpretationem A 28 narrationem A propvig A cap. 48 Certiora et colatiora somniari affirmant sub extimis noctibus quasi iam emergente animarum uigore prodacto sopore. ex temporibus autem anni uerno magis quieta, quod aestas dissoluat animas et hiemps quodammodo obduret et autumnus temptator alias ualetudinum sucis pomorum uinosissimis diluat. item ex ipsius quietis situ, si neque resupina neque dextero latere decumbat neque conresupinatis internis quasi refusis loculis statio sensuum fluitet aut compressu iecoris angina sit mentis. sed haec ingeniose aestimari potius quam constanter probari putem, etsi", + "candidate_score": 0.682541, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_3_5", + "bdc_text": "August 1540 ( HBBW X , Nr. 1416 ) . . Coniectaris haud dubie me Endymionis somnum dormire , Adagia , 1 , 9 , 63 ( ASD II /2 384f , Nr. 863 ) . diuturno versari in otio , nec ullis me negotiis exercere , sed mollem agere vitam .", + "psc_chunk_id": "stoa0275.stoa010.opp-lat2_window_251", + "psc_text": "quam sitiit quietem, ante dormiit quam laborauit, immo quam et edit, immo quam et profatus est, ut uideant naturalem indicem 27] cf. Gen. 2, 21 sqq. 1 adlatura Mereerus: adlatur A, adulatur B 3 et extranaturalium om. A et om. A 5 sunt Gel: est AB 12 peractorem Hartelius 15 nihil non naturale Pam: [nihil non naturale rationale quod rationale] B, om. A, Gel, 'al. desunt' Bmg 16 naturales AB, naturae Bmg, Gel 18 atque cardiacam om. A 20 somnum naturalem spondent fort. in] sine Hartelius 24 et prius del. Gel 25 somni AB, homini Hartelim paratura Pam 29 uideamus fort. indigentiam somni fort., indici somnum Hartelius- 24* somnum omnibus naturalibus principaliorem. inde deducimur etiam imaginem mortis iam tunc eum recensere. si enim Adam de Christo figuram dabat, somnus Adae mors erat Christi dormituri in mortem, ut de iniuria perinde lateris eius uera mater uiuentium figuraretur ecclesia. ideo et somnus", + "candidate_score": 0.665274, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_4", + "bdc_text": "Coniectaris haud dubie me Endymionis somnum dormire , Adagia , 1 , 9 , 63 ( ASD II /2 384f , Nr. 863 ) .", + "psc_chunk_id": "stoa0275.stoa010.opp-lat2_window_275", + "psc_text": "Matth. 5, 45. 15] cf. Dan. 2, 1 sq. 6 de del. [un 8 et alterum del. Rig 9 deo scripsi: a deo AB et induetum A 13 uocatoria om. A 17 et in om. A 18 in] et in A absistit A 21 quia scripsi: quam AB, qua Urs, quoniam Lat 22 picharmus A 24 speties A forma A 26 alnima A corr. 27 interpretationem A 28 narrationem A propvig A cap. 48 Certiora et colatiora somniari affirmant sub extimis noctibus quasi iam emergente animarum uigore prodacto sopore. ex temporibus autem anni uerno magis quieta, quod aestas dissoluat animas et hiemps quodammodo obduret et autumnus temptator alias ualetudinum sucis pomorum uinosissimis diluat. item ex ipsius quietis situ, si neque resupina neque dextero latere decumbat neque conresupinatis internis quasi refusis loculis statio sensuum fluitet aut compressu iecoris angina sit mentis. sed haec ingeniose aestimari potius quam constanter probari putem, etsi", + "candidate_score": 0.655361, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_4", + "bdc_text": "Coniectaris haud dubie me Endymionis somnum dormire , Adagia , 1 , 9 , 63 ( ASD II /2 384f , Nr. 863 ) .", + "psc_chunk_id": "stoa0275.stoa010.opp-lat2_window_276", + "psc_text": "et hiemps quodammodo obduret et autumnus temptator alias ualetudinum sucis pomorum uinosissimis diluat. item ex ipsius quietis situ, si neque resupina neque dextero latere decumbat neque conresupinatis internis quasi refusis loculis statio sensuum fluitet aut compressu iecoris angina sit mentis. sed haec ingeniose aestimari potius quam constanter probari putem, etsi Plato est, qui ea aestimauit; et fortasse an casu procedant. alioquin ex arbitrio erunt somnia, si dirigi poterunt. nam quod et de cibis distinguendis uel derogandis nunc praesumptio nunc superstitio disciplinam somniis praescribit, examinandum est. superstitio, ut cum apud oracula incubaturis ieiunium indicitur uel castimonia inducitur, praesumptio, ut cum Pythagorici ob hanc quoque speciem fabam respuunt onerosum et inflatui pabulum. atquin trina illa cum Daniele fraternitas legumine solo contenti, ne regiis ferculis contaminarentur, praeter sapientiam reliquam somniorum praecipue gratiam a deo redemerunt et impetrandorum et disserendorum. ieiunus autem nescio an ego solus plurimum ita somniem, ut me somniasse non sentiam.", + "candidate_score": 0.650591, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_4", + "bdc_text": "Coniectaris haud dubie me Endymionis somnum dormire , Adagia , 1 , 9 , 63 ( ASD II /2 384f , Nr. 863 ) .", + "psc_chunk_id": "stoa0275.stoa010.opp-lat2_window_246", + "psc_text": "Parmenides refrigerationem, Strato segregationem consati spiritus, Democritus indigentiam spiritus, Aristoteles marcorem circumcordialis caloris. ego me numquam ita dormisse praesumo ut ex his aliquid agnoscam. neque enim credendum est defetiscentiam esse somnum, contrarium potius defetiscentiae, quam scilicet tollit, siquidem homo somno magis reficitur quam fatigatur. porro nec semper ex fatigatione concipitur somnus, et tamen cum ex illa est, illa iam non est. sed nec refrigescentiam admittam aut marcorem aliquem caloris, cum adeo corpora somno concalescant, et dispensatio ciborum per somnum non facile procederet calore properabili et rigore tardabili, si somno refrigeraremur. plus est quod etiam sudor digestionis aestuantis est index. denique concoquere dicimur, quod caloris, non frigoris operatio est. perinde deminutionem animalis spiritus aut indigentiam spiritus aut segregationem consati spiritus immortalitas animae non sinit credi. perit anima, si minoratur. superest, si forte, cum Stoicis resolutionem sensualis uigoris somnum determinemus, quia corporis solius quietem procuret, non et animae. animam enim ut semper", + "candidate_score": 0.649649, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_4", + "bdc_text": "Coniectaris haud dubie me Endymionis somnum dormire , Adagia , 1 , 9 , 63 ( ASD II /2 384f , Nr. 863 ) .", + "psc_chunk_id": "stoa0275.stoa010.opp-lat2_window_260", + "psc_text": "et amentiae instar. sic et in primordio somnus cum ecstasi dedicatus: et misit deus ecstasin in Adam et dormiit. somnus enim corpori pronenitprouenit in quietem, ecstasis animae accessit aduersus quietem, et inde iam forma somnum ecstasi miscens et natura de forma. denique et oblectamur et contristamur et conterremur in somniis quam affecte et anxie et passibiliter, cum in nullo permoneremurpermoueremur, a nacuisuacuis scilicet imaginibus, si conpotes somniaremus. denique et bona facta gratuita sunt in somnis et delicta secura; non magis enim ob stnpristupri nisionemuisionem damnabimur quam ob martyrii coronabimur. et quomodo, inquis, memor est somniorum anima, scilicet quam compotem esse non licet? hoc erit proprietas amentiae huius, quia non fit ex corruptela bonae ualetudinis, sed ex ratione naturae; nec enim exterminat, sed auocat mentem. aliud est concutere, aliud mouere, aliud euertere, aliud agitare. igitur quod memoria suppetit, sanitas mentis est, quod sanitas mentis salua memoria ** stupet, amentiae genus est.", + "candidate_score": 0.649173, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_7", + "bdc_text": "Quum vero nunc aliquantula ad te scribendi materia administrata sit , sepositis omnibus negotiis meis tibi ut amico singulari obsecundare placuit .", + "psc_chunk_id": "stoa0275.stoa010.opp-lat2_window_213", + "psc_text": "— ne aliquo commercio negotiorum iniuria prouocatus abstrahat te ad suum iudicem, et in custodiam delegatus ad exsolutionem totius debiti arteris. tum si in diabolum transfertur aduersarii mentio, ex obseruatione comitante cum illo quoque moneris eam inire concordiam, quae deputetur ex fidei conuentione; pactus es enim renuntiare ipsi et pompae et angelis eius. conuenit inter uos de isto. haec erit amicitia obseruatione sponsionis, ne quid eius postea 14] Matth. 5, 26. 20] cf. ibid. 5, 44. 21] Luc. 6, 27 et 12,58. 23] cf. Matth. 5, 25. 1 cauellabundus A 3 exaudentius A 4 AD (ADVERSVS Gel) CARPOCRATIS OPINIONEM AB, Gel 8 interrogationis signum posui 10 necessarie A 16 allegoriam B 17 intellegendum A 18 et om. A incaedens A uiam A 20 boni A 21 iubet om. A enim om. A et del. Gel 22 commertio A 23 in B, ad A 24 exsoluitionem A 27 renunciasse A 29", + "candidate_score": 0.622981, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 11, + "cf_id": "cf022", + "work_id": "090_Auctor-incertus_-Dionysius-Exiguus_-Cyrillus-Alexandrinus_Circuli-decemnovenales", + "max_score": 0.682448, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_45", + "bdc_text": "April 1546 ( ebd. , Ms F 47 , 140f )", + "psc_chunk_id": "090_Auctor-incertus_-Dionysius-Exiguus_-Cyrillus-Alexandrinus_Circuli-decemnovenales_window_70", + "psc_text": "460 15 14 5 2 XI kal. Apr. VI kal. Apr. 19 c b Ogdoas. 461 1 25 6 3 IV idus Apr. XVI kal. Maii 20 a Ogdoas. 462 2 6 7 4 III kal. Apr. Kal. Aprilis 16 g Ogdoas. 463 3 17 1 5 XIV kal. Maii XI kal. Maii 16 f Hendecas. 464 4 28 3 6 VII idus Apr. II idus Apr. 19 e d Hendecas. 465 5 9 4 7 VI kal. Apr. V kal. Apr. 15 c Hendecas. 466 6 20 5 8 XVII kal. Maii XV kal. Maii 16 b Hendecas. 467 7 1 6 9 II non. Apr. V idus Apr. 19 a Hendecas. 468 8 12 1 10 IX kal. Apr. II kal. Apr. 21 g f Hendecas. 469 9 23 2 11 II idus Apr. Idus Aprilis 15 e Hendecas. 470 10 4 3 12 Kal. Aprilis Nonae Apr.", + "candidate_score": 0.682448, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_45", + "bdc_text": "April 1546 ( ebd. , Ms F 47 , 140f )", + "psc_chunk_id": "090_Auctor-incertus_-Dionysius-Exiguus_-Cyrillus-Alexandrinus_Circuli-decemnovenales_window_219", + "psc_text": "14 V idus Apr. XVI kal. Maii 21 e Hendecas. 1442 2 7 7 15 IV kal. Apr. Kal. Aprilis 17 d Hendecas. 1443 3 18 1 16 XV kal. Maii XI kal. Maii 18 c b Circulus septuagesimus septimus, secundum eumdem Dionysium. Anni Domini. Indictiones. Epactae. Concurrentes. Cycli lunares. Decima quarta luna. Dies Dominicus Paschae. Luna diei. Littera Dom. Ogdoas. 1444 4 0 3 17 Nonae Aprilis II idus Apr. 21 g Ogdoas. 1445 5 11 4 18 VIII kal. Apr. V kal. Apr. 16 f Ogdoas. 1446 6 22 5 19 Idus Apr. XV kal. Maii 18 e d Ogdoas. 1447 7 3 6 1 IV non. Apr. V idus Apr. 21 c Ogdoas. 1448 8 14 1 2 XI kal. Apr. IX kal. Apr. 16 b Ogdoas. 1449 9 25 2 3 IV idus Apr. Idus Aprilis 17 a Ogdoas. 1450 10 6 3 4 III kal.", + "candidate_score": 0.675746, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_45", + "bdc_text": "April 1546 ( ebd. , Ms F 47 , 140f )", + "psc_chunk_id": "090_Auctor-incertus_-Dionysius-Exiguus_-Cyrillus-Alexandrinus_Circuli-decemnovenales_window_213", + "psc_text": "16 f Hendecas. 1402 7 15 6 13 XII kal. Apr. VII kal. Apr. 19 e Hendecas. 1403 8 26 7 14 V idus Apr. XVII kal. Maii 20 d c Hendecas. 1404 9 7 2 15 IV kal. Apr. III kal. Apr. 15 b Hendecas. 1405 10 18 3 16 XV kal. Maii XIII kal. Maii 16 a Circulus septuagesimus quintus, secundum eumdem Dionysium. Anni Domini. Indictiones. Epactae. Concurrentes. Cycli lunares. Decima quarta luna. Dies Dominicus Paschae. Luna diei. Littera Dom. Ogdoas. 1406 11 0 4 17 Nonae Aprilis III idus Apr. 20 g Ogdoas. 1407 12 11 5 18 VIII kal. Apr. VI kal. Apr. 16 f e Ogdoas. 1408 13 22 7 19 Idus Aprilis XVII kal. Maii 16 d Ogdoas. 1409 14 3 1 1 IV non. Apr. VII idus Apr. 19 c Ogdoas. 1410 15 14 2 2 XI kal. Apr. X kal. Apr. 15", + "candidate_score": 0.671353, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_45", + "bdc_text": "April 1546 ( ebd. , Ms F 47 , 140f )", + "psc_chunk_id": "090_Auctor-incertus_-Dionysius-Exiguus_-Cyrillus-Alexandrinus_Circuli-decemnovenales_window_234", + "psc_text": "Littera Dom. Ogdoas. 1339 5 0 2 17 Nonae Aprilis VIII idus Apr. 15 e Ogdoas. 1540 6 11 4 18 VIII kal. Apr. V kal. Apr. 17 d c Ogdoas. 1541 7 22 5 19 Idus Aprilis XV kal. Maii 18 b Ogdoas. 1542 8 3 6 1 IV non. Apr. V idus Apr. 21 a Ogdoas. 1543 9 14 7 2 XI kal. Apr. VIII kal. Apr. 17 g Ogdoas. 1544 10 25 2 3 IV idus Apr. Idus Aprilis 17 f e Ogdoas. 1545 11 6 3 4 III kal. Apr. Nonae Aprilis 20 d Ogdoas. 1546 12 17 4 5 XIV kal. Maii VII kal. Maii 21 c Hendecas. 1547 13 28 5 6 VII idus Apr. IV idus Apr. 17 b Hendecas. 1548 14 9 7 7 VI kal. Apr. Kal. Aprilis 19 a g Hendecas. 1549 15 20 1 8 XVII kal. Maii II", + "candidate_score": 0.670285, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_45", + "bdc_text": "April 1546 ( ebd. , Ms F 47 , 140f )", + "psc_chunk_id": "090_Auctor-incertus_-Dionysius-Exiguus_-Cyrillus-Alexandrinus_Circuli-decemnovenales_window_68", + "psc_text": "8 XVII kal. Maii XII kal. Maii 19 e Hendecas. 448 3 1 4 9 II non. Apr. III idus Apr. 21 d c Hendecas. 449 4 12 5 10 IX kal. Apr. VI kal. Apr. 17 b Hendecas. 450 5 23 6 11 II idus Apr. XVI kal. Maii 18 a Hendecas. 451 6 4 7 12 Kal. Aprilis VI idus Apr. 21 g Hendecas. 452 7 15 2 13 XII kal. Apr. X kal. Apr. 16 f e Hendecas. 453 8 26 3 14 V idus Apr. II idus Apr. 17 d Hendecas. 454 9 7 4 15 IV kal. Apr. II non. Apr. 20 c Hendecas. 455 10 18 5 16 XV kal. Maii VIII kal. Maii 21 b Circulus vigesimus quintus, secundum eumdem Dionysium. Anni Domini. Indictiones. Epactae. Concurrentes. Cycli lunares. Decima quarta luna. Dies Dominicus Paschae. Luna diei. Littera Dom. Ogdoas. 456 11 0 7", + "candidate_score": 0.667126, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_45", + "bdc_text": "April 1546 ( ebd. , Ms F 47 , 140f )", + "psc_chunk_id": "090_Auctor-incertus_-Dionysius-Exiguus_-Cyrillus-Alexandrinus_Circuli-decemnovenales_window_238", + "psc_text": "g Hendecas. 1566 8 28 1 6 VII idus Apr. XVIII kal. Maii 21 f Hendecas. 1567 9 9 2 7 VI kal. Apr. III kal. Apr. 17 e Hendecas. 1568 10 20 4 8 XVII kal. Maii XIV kal. Maii 17 d c Hendecas. 1569 11 1 5 9 II non. Apr. IV idus Apr. 20 b Hendecas. 1570 12 12 6 10 IX kal. Apr. VII kal. Apr. 16 a Hendecas. 1571 13 23 7 11 II idus Apr. XVII kal. Maii 17 g Hendecas. 1572 14 4 2 12 Kal. Aprilis VIII idus Apr. 19 f e Hendecas. 1573 15 15 3 13 XII kal. Apr. XI kal. Apr. 15 d Hendecas. 1574 1 26 4 14 V idus Apr. III idus Apr. 16 c Hendecas. 1575 2 7 5 15 IV kal. Apr. III non. Apr. 19 b Hendecas. 1576 3 18 7 16 XV kal.", + "candidate_score": 0.66683, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_3", + "bdc_text": "August 1540 ( HBBW X , Nr. 1416 ) . .", + "psc_chunk_id": "090_Auctor-incertus_-Dionysius-Exiguus_-Cyrillus-Alexandrinus_Circuli-decemnovenales_window_238", + "psc_text": "g Hendecas. 1566 8 28 1 6 VII idus Apr. XVIII kal. Maii 21 f Hendecas. 1567 9 9 2 7 VI kal. Apr. III kal. Apr. 17 e Hendecas. 1568 10 20 4 8 XVII kal. Maii XIV kal. Maii 17 d c Hendecas. 1569 11 1 5 9 II non. Apr. IV idus Apr. 20 b Hendecas. 1570 12 12 6 10 IX kal. Apr. VII kal. Apr. 16 a Hendecas. 1571 13 23 7 11 II idus Apr. XVII kal. Maii 17 g Hendecas. 1572 14 4 2 12 Kal. Aprilis VIII idus Apr. 19 f e Hendecas. 1573 15 15 3 13 XII kal. Apr. XI kal. Apr. 15 d Hendecas. 1574 1 26 4 14 V idus Apr. III idus Apr. 16 c Hendecas. 1575 2 7 5 15 IV kal. Apr. III non. Apr. 19 b Hendecas. 1576 3 18 7 16 XV kal.", + "candidate_score": 0.665251, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_3", + "bdc_text": "August 1540 ( HBBW X , Nr. 1416 ) . .", + "psc_chunk_id": "090_Auctor-incertus_-Dionysius-Exiguus_-Cyrillus-Alexandrinus_Circuli-decemnovenales_window_221", + "psc_text": "20 1 8 XVII kal. Maii XI kal. Maii 20 b a Hendecas. 1455 15 1 2 9 II non. Apr. VIII idus Apr. 16 g Hendecas. 1456 1 12 4 10 IX kal. Apr. V kal. Apr. 18 f Hendecas. 1457 2 23 5 11 II idus Apr. XV kal. Maii 19 e Hendecas. 1458 3 4 6 12 Kal. Aprilis IV non. Apr. 15 d c Hendecas. 1459 4 15 7 13 XII kal. Apr. VIII kal. Apr. 18 b Hendecas. 1460 5 26 2 14 V idus Apr. Idus Aprilis 18 a Hendecas. 1461 6 7 3 15 IV kal. Apr. Nonae Aprilis 20 g Hendecas. 1462 7 18 4 16 XV kal. Maii XIV kal. Maii 15 f e Circulus septuagesimus octavus, secundum eumdem Dionysium. Anni Domini. Indictiones. Epactae. Concurrentes. Cycli lunares. Decima quarta luna. Dies Dominicus Paschae. Luna diei. Littera Dom. Ogdoas. 1463 8 0", + "candidate_score": 0.665194, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_45", + "bdc_text": "April 1546 ( ebd. , Ms F 47 , 140f )", + "psc_chunk_id": "090_Auctor-incertus_-Dionysius-Exiguus_-Cyrillus-Alexandrinus_Circuli-decemnovenales_window_104", + "psc_text": "quarta luna. Dies Dominicus Paschae. Luna diei. Littera Dom. Ogdoas. 684 12 0 5 17 Nonae Aprilis IV idus Apr. 19 a Ogdoas. 685 13 11 6 18 VIII kal. Apr. VII kal. Apr. 15 g Ogdoas. 686 14 22 7 19 Idus Aprilis XVII kal. Maii 16 f e Ogdoas. 687 15 3 1 1 IV non. Apr. VII idus Apr. 19 d Ogdoas. 688 1 14 3 2 XI kal. Apr. IV kal. Apr. 21 c Ogdoas. 689 2 25 4 3 IV idus Apr. III idus Apr. 15 b Ogdoas. 690 3 6 5 4 III kal. Apr. III non. Apr. 18 a g Ogdoas. 691 4 17 6 5 XIV kal. Maii IX kal. Maii 19 f Hendecas. 692 5 28 1 6 VII idus Apr. XVIII kal. Maii 21 e Hendecas. 693 6 9 2 7 VI kal. Apr. III kal. Apr. 17 d Hendecas.", + "candidate_score": 0.664478, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_45", + "bdc_text": "April 1546 ( ebd. , Ms F 47 , 140f )", + "psc_chunk_id": "090_Auctor-incertus_-Dionysius-Exiguus_-Cyrillus-Alexandrinus_Circuli-decemnovenales_window_224", + "psc_text": "1474 4 1 5 9 II non. Apr. IV idus Apr. 20 e d Hendecas. 1475 5 12 6 10 IX kal. Apr. VII kal. Apr. 16 c Hendecas. 1476 6 23 1 11 II idus Apr. XVIII kal. Maii 16 b Hendecas. 1477 7 4 2 12 Kal. Aprilis VIII idus Apr. 17 a Hendecas. 1478 8 15 3 13 XII kal. Apr. XI kal. Apr. 15 g f Hendecas. 1479 9 26 4 14 V idus Apr. III idus Apr. 16 e Hendecas. 1480 10 7 6 15 IV kal. Apr. IV non. Apr. 18 d Hendecas. 1481 11 18 7 16 XV kal. Maii X kal. Maii 19 c Circulus septuagesimus nonus, secundum eumdem Dionysium. Anni Domini. Indictiones. Epactae. Concurrentes. Cycli lunares. Decima quarta luna. Dies Dominicus Paschae. Luna diei. Littera Dom. Ogdoas. 1482 13 0 1 17 Nonae Aprilis VII idus Apr. 17 b a Ogdoas.", + "candidate_score": 0.664109, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_3", + "bdc_text": "August 1540 ( HBBW X , Nr. 1416 ) . .", + "psc_chunk_id": "090_Auctor-incertus_-Dionysius-Exiguus_-Cyrillus-Alexandrinus_Circuli-decemnovenales_window_218", + "psc_text": "9 9 4 7 VI kal. Apr. V kal. Apr. 15 g Hendecas. 1435 10 20 5 8 XVII kal. Maii XV kal. Maii 16 f e Hendecas. 1436 11 1 7 9 II non. Apr. VI idus Apr. 18 d Hendecas. 1437 12 12 1 10 IX kal. Apr. II kal. Apr. 21 c Hendecas. 1438 13 23 3 11 II idus Apr. Idus Aprilis 15 b Hendecas. 1439 14 4 4 12 Kal. Aprilis Nonae Aprilis 18 a g Hendecas. 1440 15 15 5 13 XII kal. Apr. VI kal. Apr. 20 f Hendecas. 1441 1 26 6 14 V idus Apr. XVI kal. Maii 21 e Hendecas. 1442 2 7 7 15 IV kal. Apr. Kal. Aprilis 17 d Hendecas. 1443 3 18 1 16 XV kal. Maii XI kal. Maii 18 c b Circulus septuagesimus septimus, secundum eumdem Dionysium. Anni Domini. Indictiones. Epactae. Concurrentes. Cycli lunares.", + "candidate_score": 0.662706, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_45", + "bdc_text": "April 1546 ( ebd. , Ms F 47 , 140f )", + "psc_chunk_id": "090_Auctor-incertus_-Dionysius-Exiguus_-Cyrillus-Alexandrinus_Circuli-decemnovenales_window_239", + "psc_text": "Hendecas. 1573 15 15 3 13 XII kal. Apr. XI kal. Apr. 15 d Hendecas. 1574 1 26 4 14 V idus Apr. III idus Apr. 16 c Hendecas. 1575 2 7 5 15 IV kal. Apr. III non. Apr. 19 b Hendecas. 1576 3 18 7 16 XV kal. Maii X kal. Maii 19 a g Circulus octogesimus quartus, secundum eumdem Dionysium. Anni Domini. Indictiones. Epactae. Concurrentes. Cycli lunares. Decima quarta luna. Dies Dominicus Paschae. Luna diei. Littera Dom. Ogdoas. 1577 4 0 1 17 Nonae Aprilis VII idus Apr. 17 f Ogdoas. 1578 5 11 2 18 VIII kal. Apr. III kal. Apr. 19 c Ogdoas. 1579 6 22 3 19 Idus Aprilis XIII kal. Maii 20 d Ogdoas. 1580 7 3 5 1 IV non. Apr. III non. Apr. 15 c b Ogdoas. 1581 8 14 6 2 XI kal. Apr. VII kal. Apr. 18 a Ogdoas.", + "candidate_score": 0.662336, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_3", + "bdc_text": "August 1540 ( HBBW X , Nr. 1416 ) . .", + "psc_chunk_id": "090_Auctor-incertus_-Dionysius-Exiguus_-Cyrillus-Alexandrinus_Circuli-decemnovenales_window_230", + "psc_text": "IX kal. Apr. VI kal. Apr. 17 e Hendecas. 1514 15 23 6 11 II idus Apr. XVI kal. Maii 18 d c Hendecas. 1515 1 4 7 12 Kal. Aprilis VI idus Apr. 21 b Hendecas. 1516 2 15 2 13 XII kal. Apr. X kal. Apr. 16 a Hendecas. 1517 3 26 3 14 V idus Apr. II idus Apr. 17 g Hendecas. 1518 4 7 4 15 IV kal. Apr. II non. Apr. 20 f e Hendecas. 1519 5 18 5 16 XV kal. Maii VIII kal. Maii 21 d Circulus octogesimus primus, secundum eumdem Dionysium. Anni Domini. Indictiones. Epactae. Concurrentes. Cycli lunares. Decima quarta luna. Dies Dominicus Paschae. Luna diei. Littera Dom. Ogdoas. 1520 1 0 7 17 Nonae Aprilis VI idus Apr. 17 a g Ogdoas. 1521 2 11 1 18 VIII kal. Apr. II kal. Apr. 20 f Ogdoas. 1522 3 22 2 19", + "candidate_score": 0.661701, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_3", + "bdc_text": "August 1540 ( HBBW X , Nr. 1416 ) . .", + "psc_chunk_id": "090_Auctor-incertus_-Dionysius-Exiguus_-Cyrillus-Alexandrinus_Circuli-decemnovenales_window_239", + "psc_text": "Hendecas. 1573 15 15 3 13 XII kal. Apr. XI kal. Apr. 15 d Hendecas. 1574 1 26 4 14 V idus Apr. III idus Apr. 16 c Hendecas. 1575 2 7 5 15 IV kal. Apr. III non. Apr. 19 b Hendecas. 1576 3 18 7 16 XV kal. Maii X kal. Maii 19 a g Circulus octogesimus quartus, secundum eumdem Dionysium. Anni Domini. Indictiones. Epactae. Concurrentes. Cycli lunares. Decima quarta luna. Dies Dominicus Paschae. Luna diei. Littera Dom. Ogdoas. 1577 4 0 1 17 Nonae Aprilis VII idus Apr. 17 f Ogdoas. 1578 5 11 2 18 VIII kal. Apr. III kal. Apr. 19 c Ogdoas. 1579 6 22 3 19 Idus Aprilis XIII kal. Maii 20 d Ogdoas. 1580 7 3 5 1 IV non. Apr. III non. Apr. 15 c b Ogdoas. 1581 8 14 6 2 XI kal. Apr. VII kal. Apr. 18 a Ogdoas.", + "candidate_score": 0.661665, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_45", + "bdc_text": "April 1546 ( ebd. , Ms F 47 , 140f )", + "psc_chunk_id": "090_Auctor-incertus_-Dionysius-Exiguus_-Cyrillus-Alexandrinus_Circuli-decemnovenales_window_235", + "psc_text": "12 17 4 5 XIV kal. Maii VII kal. Maii 21 c Hendecas. 1547 13 28 5 6 VII idus Apr. IV idus Apr. 17 b Hendecas. 1548 14 9 7 7 VI kal. Apr. Kal. Aprilis 19 a g Hendecas. 1549 15 20 1 8 XVII kal. Maii II kal. Maii 20 f Hendecas. 1550 1 1 2 9 II non. Apr. VIII idus Apr. 16 e Hendecas. 1551 2 12 3 10 IX kal. Apr. IV kal. Apr. 19 d Hendecas. 1552 3 23 5 11 II idus Apr. XV kal. Maii 19 c b Hendecas. 1553 4 4 6 12 Kal. Aprilis IV non. Apr. 15 a Hendecas. 1554 5 15 7 13 XII kal. Apr. VIII kal. Apr. 18 g Hendecas. 1555 6 26 1 14 V idus Apr. XVIII kal. Maii 19 f Hendecas. 1556 7 7 3 15 IV kal. Apr. Nonae Aprilis 21", + "candidate_score": 0.661557, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_45", + "bdc_text": "April 1546 ( ebd. , Ms F 47 , 140f )", + "psc_chunk_id": "090_Auctor-incertus_-Dionysius-Exiguus_-Cyrillus-Alexandrinus_Circuli-decemnovenales_window_236", + "psc_text": "4 6 12 Kal. Aprilis IV non. Apr. 15 a Hendecas. 1554 5 15 7 13 XII kal. Apr. VIII kal. Apr. 18 g Hendecas. 1555 6 26 1 14 V idus Apr. XVIII kal. Maii 19 f Hendecas. 1556 7 7 3 15 IV kal. Apr. Nonae Aprilis 21 e d Hendecas. 1557 8 18 4 16 XV kal. Maii XIV kal. Maii 15 c Circulus octogesimus tertius, secundum eumdem Dionysium. Anni Domini. Indictiones. Epactae. Concurrentes. Cycli lunares. Decima quarta luna. Dies Dominicus Paschae. Luna diei. Littera Dom. Ogdoas. 1558 15 0 5 17 Nonae Aprilis IV idus Apr. 19 b Ogdoas. 1559 1 11 6 18 VIII kal. Apr. VII kal. Apr. 15 a Ogdoas. 1560 2 22 1 19 Idus Aprilis XVIII kal. Apr. 15 g f Ogdoas. 1561 3 3 2 1 IV non. Apr. VIII idus Apr. 18 e Ogdoas. 1562 4 14 3 2", + "candidate_score": 0.661193, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_3", + "bdc_text": "August 1540 ( HBBW X , Nr. 1416 ) . .", + "psc_chunk_id": "090_Auctor-incertus_-Dionysius-Exiguus_-Cyrillus-Alexandrinus_Circuli-decemnovenales_window_233", + "psc_text": "14 23 2 11 II idus Apr. Idus Aprilis 15 e Hendecas. 1534 15 4 3 12 Kal. Aprilis Nonae Aprilis 19 d Hendecas. 1535 1 15 4 13 XII kal. Apr. V kal. Apr. 21 c Hendecas. 1536 2 26 6 14 V idus Apr. XVI kal. Maii 21 b a Hendecas. 1537 3 7 7 15 IV kal. Apr. Kal. Aprilis 17 g Hendecas. 1538 4 18 1 16 XV kal. Maii XI kal. Maii 18 f Circulus octogesimus secundus, secundum eumdem Dionysium. Anni Domini. Indictiones. Epactae. Concurrentes. Cycli lunares. Decima quarta luna. Dies Dominicus Paschae. Luna diei. Littera Dom. Ogdoas. 1339 5 0 2 17 Nonae Aprilis VIII idus Apr. 15 e Ogdoas. 1540 6 11 4 18 VIII kal. Apr. V kal. Apr. 17 d c Ogdoas. 1541 7 22 5 19 Idus Aprilis XV kal. Maii 18 b Ogdoas. 1542 8 3 6 1 IV", + "candidate_score": 0.660364, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_45", + "bdc_text": "April 1546 ( ebd. , Ms F 47 , 140f )", + "psc_chunk_id": "090_Auctor-incertus_-Dionysius-Exiguus_-Cyrillus-Alexandrinus_Circuli-decemnovenales_window_222", + "psc_text": "15 IV kal. Apr. Nonae Aprilis 20 g Hendecas. 1462 7 18 4 16 XV kal. Maii XIV kal. Maii 15 f e Circulus septuagesimus octavus, secundum eumdem Dionysium. Anni Domini. Indictiones. Epactae. Concurrentes. Cycli lunares. Decima quarta luna. Dies Dominicus Paschae. Luna diei. Littera Dom. Ogdoas. 1463 8 0 5 17 Nonae Aprilis IV idus Apr. 19 d Ogdoas. 1464 9 11 7 18 VIII kal. Apr. Kal. Aprilis 21 c Ogdoas. 1465 10 22 1 19 Idus Aprilis XVIII kal. Maii 15 b Ogdoas. 1466 11 3 2 1 IV non. Apr. VIII kal. Apr. 18 a g Ogdoas. 1467 12 14 3 2 XI kal. Apr. IV kal. Apr 21 f Ogdoas. 1468 13 25 5 3 IV idus Apr. XV kal. Maii 21 e Ogdoas. 1469 14 6 6 4 III kal. Apr. IV non. Apr. 17 d Ogdoas. 1470 15 17 7 5 XIV kal.", + "candidate_score": 0.660353, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_45", + "bdc_text": "April 1546 ( ebd. , Ms F 47 , 140f )", + "psc_chunk_id": "090_Auctor-incertus_-Dionysius-Exiguus_-Cyrillus-Alexandrinus_Circuli-decemnovenales_window_67", + "psc_text": "1 IV non. Apr. VII idus Apr. 19 g f Ogdoas. 441 11 14 2 2 XI kal. Apr. X kal. Apr. 15 e Ogdoas. 442 12 25 3 3 IV idus Apr. II idus Apr. 16 d Ogdoas. 443 13 6 4 4 III kal. Apr. II non. Apr. 19 c Ogdoas. 444 14 17 6 5 XIV kal. Maii IX kal. Maii 19 b a Hendecas. 445 15 28 7 6 VII idus Apr. VI idus Apr. 15 g Hendecas. 446 1 9 1 7 VI kal. Apr. II kal. Apr. 18 f Hendecas. 447 2 20 2 8 XVII kal. Maii XII kal. Maii 19 e Hendecas. 448 3 1 4 9 II non. Apr. III idus Apr. 21 d c Hendecas. 449 4 12 5 10 IX kal. Apr. VI kal. Apr. 17 b Hendecas. 450 5 23 6 11 II idus Apr. XVI kal. Maii", + "candidate_score": 0.659385, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_45", + "bdc_text": "April 1546 ( ebd. , Ms F 47 , 140f )", + "psc_chunk_id": "090_Auctor-incertus_-Dionysius-Exiguus_-Cyrillus-Alexandrinus_Circuli-decemnovenales_window_229", + "psc_text": "IV idus Apr. II idus Apr. 16 g f Ogdoas. 1507 8 6 4 4 III kal. Apr. II non. Apr. 19 e Ogdoas. 1508 9 17 6 5 XIV kal. Maii IX kal. Maii 19 d Hendecas. 1509 10 28 7 6 VII idus Apr. VI idus Apr. 15 c Hendecas. 1510 11 9 1 7 VI kal. Apr. II kal. Apr. 18 b a Hendecas. 1511 12 20 2 8 XVII kal. Maii XII kal. Maii 19 g Hendecas. 1512 13 1 4 9 II non. Apr. III idus Apr. 21 f Hendecas. 1513 14 12 5 10 IX kal. Apr. VI kal. Apr. 17 e Hendecas. 1514 15 23 6 11 II idus Apr. XVI kal. Maii 18 d c Hendecas. 1515 1 4 7 12 Kal. Aprilis VI idus Apr. 21 b Hendecas. 1516 2 15 2 13 XII kal. Apr. X kal. Apr. 16 a", + "candidate_score": 0.659383, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_45", + "bdc_text": "April 1546 ( ebd. , Ms F 47 , 140f )", + "psc_chunk_id": "090_Auctor-incertus_-Dionysius-Exiguus_-Cyrillus-Alexandrinus_Circuli-decemnovenales_window_143", + "psc_text": "941 14 20 4 8 XVII kal. Maii XIV kal. Maii 17 b Hendecas. 942 15 1 5 9 II non. Apr. IV idus Apr. 20 a g Hendecas. 943 1 12 6 10 IX kal. Apr. VII kal. Apr. 16 f Hendecas. 944 2 23 1 11 II idus Apr. XVIII kal. Maii 16 e Hendecas. 945 3 4 2 12 Kal. Aprilis VIII idus Apr. 17 d Hendecas. 946 4 15 3 13 XII kal. Apr. XI kal. Apr. 15 c b Hendecas. 947 5 26 4 14 V idus Apr. III idus Apr. 16 a Hendecas. 948 6 7 6 15 IV kal. Apr. IV non. Apr. 18 g Hendecas. 949 7 18 7 16 XV kal. Maii X kal. Maii 19 f Circulus quinquagesimus primus, secundum eumdem Dionysium. Anni Domini. Indictiones. Epactae. Concurrentes. Cycli lunares. Decima quarta luna. Dies Dominicus Paschae. Luna diei. Littera Dom. Ogdoas.", + "candidate_score": 0.658887, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_45", + "bdc_text": "April 1546 ( ebd. , Ms F 47 , 140f )", + "psc_chunk_id": "090_Auctor-incertus_-Dionysius-Exiguus_-Cyrillus-Alexandrinus_Circuli-decemnovenales_window_220", + "psc_text": "d Ogdoas. 1447 7 3 6 1 IV non. Apr. V idus Apr. 21 c Ogdoas. 1448 8 14 1 2 XI kal. Apr. IX kal. Apr. 16 b Ogdoas. 1449 9 25 2 3 IV idus Apr. Idus Aprilis 17 a Ogdoas. 1450 10 6 3 4 III kal. Apr. Nonae Aprilis 20 g f Ogdoas. 1451 11 17 4 5 XIV kal. Maii VII kal. Maii 21 e Hendecas. 1452 12 28 6 6 VII idus Apr. V idus Apr. 15 d Hendecas. 1453 13 9 7 7 VI kal. Apr. Kal. Aprilis 19 c Hendecas. 1454 14 20 1 8 XVII kal. Maii XI kal. Maii 20 b a Hendecas. 1455 15 1 2 9 II non. Apr. VIII idus Apr. 16 g Hendecas. 1456 1 12 4 10 IX kal. Apr. V kal. Apr. 18 f Hendecas. 1457 2 23 5 11 II idus Apr. XV", + "candidate_score": 0.658868, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_3", + "bdc_text": "August 1540 ( HBBW X , Nr. 1416 ) . .", + "psc_chunk_id": "090_Auctor-incertus_-Dionysius-Exiguus_-Cyrillus-Alexandrinus_Circuli-decemnovenales_window_213", + "psc_text": "16 f Hendecas. 1402 7 15 6 13 XII kal. Apr. VII kal. Apr. 19 e Hendecas. 1403 8 26 7 14 V idus Apr. XVII kal. Maii 20 d c Hendecas. 1404 9 7 2 15 IV kal. Apr. III kal. Apr. 15 b Hendecas. 1405 10 18 3 16 XV kal. Maii XIII kal. Maii 16 a Circulus septuagesimus quintus, secundum eumdem Dionysium. Anni Domini. Indictiones. Epactae. Concurrentes. Cycli lunares. Decima quarta luna. Dies Dominicus Paschae. Luna diei. Littera Dom. Ogdoas. 1406 11 0 4 17 Nonae Aprilis III idus Apr. 20 g Ogdoas. 1407 12 11 5 18 VIII kal. Apr. VI kal. Apr. 16 f e Ogdoas. 1408 13 22 7 19 Idus Aprilis XVII kal. Maii 16 d Ogdoas. 1409 14 3 1 1 IV non. Apr. VII idus Apr. 19 c Ogdoas. 1410 15 14 2 2 XI kal. Apr. X kal. Apr. 15", + "candidate_score": 0.658117, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_45", + "bdc_text": "April 1546 ( ebd. , Ms F 47 , 140f )", + "psc_chunk_id": "090_Auctor-incertus_-Dionysius-Exiguus_-Cyrillus-Alexandrinus_Circuli-decemnovenales_window_115", + "psc_text": "26 5 14 V idus Apr. IV idus Apr. 15 a Hendecas. 758 11 7 6 15 IV kal. Apr. IV non. Apr. 18 g f Hendecas. 759 12 18 7 16 XV kal. Maii X kal. Maii 19 e Circulus quadragesimus primus, secundum eumdem Dionysium. Anni Domini. Indictiones. Epactae. Concurrentes. Cycli lunares. Decima quarta luna. Dies Dominicus Paschae. Luna diei. Littera Dom. Ogdoas. 760 13 0 2 17 Nonae Aprilis VIII idus Apr. 15 d Ogdoas. 761 14 11 3 18 VIII kal. Apr. IV kal. Apr. 18 c Ogdoas. 762 15 22 4 19 Idus Aprilis XIV kal. Maii 19 b a Ogdoas. 763 1 3 5 1 IV non. Apr. III non. Apr. 15 g Ogdoas. 764 2 14 7 2 XI kal. Apr. VIII kal. Apr. 17 f Ogdoas. 765 3 25 1 3 IV idus Apr. XVIII kal. Maii 18 e Ogdoas. 766 4 6", + "candidate_score": 0.657975, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_45", + "bdc_text": "April 1546 ( ebd. , Ms F 47 , 140f )", + "psc_chunk_id": "090_Auctor-incertus_-Dionysius-Exiguus_-Cyrillus-Alexandrinus_Circuli-decemnovenales_window_215", + "psc_text": "VII idus Apr. VI idus Apr. 15 d Hendecas. 1415 5 9 1 7 VI kal. Apr. II kal. Apr. 18 c b Hendecas. 1416 6 20 3 8 XVII kal. Maii XIII kal. Maii 18 a Hendecas. 1417 7 1 4 9 II non. Apr. III idus Apr. 21 g Hendecas. 1418 8 12 5 10 IX kal. Apr. VI kal. Apr. 17 f Hendecas. 1419 9 23 6 11 II idus Apr. XVI kal. Maii 18 e d Hendecas. 1420 10 4 1 12 Kal. Aprilis VII idus Apr. 20 c Hendecas. 1421 11 15 2 13 XII kal. Apr. X kal. Apr. 16 b Hendecas. 1422 12 26 3 14 V idus Apr. II idus Apr. 17 a Hendecas. 1423 13 7 4 15 IV kal. Apr. II non. Apr. 20 g f Hendecas. 1424 14 18 6 16 XV kal. Maii IX kal. Maii 20 e", + "candidate_score": 0.657643, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_45", + "bdc_text": "April 1546 ( ebd. , Ms F 47 , 140f )", + "psc_chunk_id": "090_Auctor-incertus_-Dionysius-Exiguus_-Cyrillus-Alexandrinus_Circuli-decemnovenales_window_216", + "psc_text": "kal. Apr. X kal. Apr. 16 b Hendecas. 1422 12 26 3 14 V idus Apr. II idus Apr. 17 a Hendecas. 1423 13 7 4 15 IV kal. Apr. II non. Apr. 20 g f Hendecas. 1424 14 18 6 16 XV kal. Maii IX kal. Maii 20 e Circulus septuagesimus sextus, secundum eumdem Dionysium. Anni Domini. Indictiones. Epactae. Concurrentes. Cycli lunares. Decima quarta luna. Dies Dominicus Paschae. Luna diei. Littera Dom. Ogdoas. 1425 15 0 7 17 Nonae Aprilis VI idus Apr. 17 d Ogdoas. 1426 1 11 1 18 VIII kal. Apr. II kal. Apr. 20 c Ogdoas. 1427 2 22 2 19 Idus Aprilis XII kal. Maii 21 b a Ogdoas. 1428 3 3 4 1 IV non. Apr. II non. Apr. 16 g Ogdoas. 1429 4 14 5 2 XI kal. Apr. VI kal. Apr. 19 f Ogdoas. 1430 5 25 6 3 IV idus", + "candidate_score": 0.656801, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_45", + "bdc_text": "April 1546 ( ebd. , Ms F 47 , 140f )", + "psc_chunk_id": "090_Auctor-incertus_-Dionysius-Exiguus_-Cyrillus-Alexandrinus_Circuli-decemnovenales_window_158", + "psc_text": "e Hendecas. 1040 8 4 2 12 Kal. Aprilis VIII idus Apr. 19 d Hendecas. 1041 9 15 3 13 XII kal. Apr. XI kal. Apr. 15 c Hendecas. 1042 10 26 4 14 V idus Apr. III idus Apr. 16 b a Hendecas. 1043 11 7 5 15 IV kal. Apr. XIII idus Apr. 19 g Hendecas. 1044 12 18 7 16 XV kal. Maii X kal. Maii 19 f Circulus quinquagesimus sextus, secundum eumdem Dionysium. Anni Domini. Indictiones. Epactae. Concurrentes. Cycli lunares. Decima quarta luna. Dies Dominicus Paschae. Luna diei. Littera Dom. Ogdoas. 1045 13 0 1 17 Nonae Aprilis VII idus Apr. 17 e Ogdoas. 1046 14 11 2 18 VIII kal. Apr. III kal. Apr. 19 d c Ogdoas. 1047 15 22 3 19 Idus Aprilis XIII kal. Maii 20 b Ogdoas. 1048 1 3 5 1 IV non. Apr. III non. Apr. 15 a Ogdoas.", + "candidate_score": 0.656633, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_3", + "bdc_text": "August 1540 ( HBBW X , Nr. 1416 ) . .", + "psc_chunk_id": "090_Auctor-incertus_-Dionysius-Exiguus_-Cyrillus-Alexandrinus_Circuli-decemnovenales_window_232", + "psc_text": "1526 7 6 7 4 III kal. Apr. Kal. Aprilis 16 g Ogdoas. 1527 8 17 1 5 XIV kal. Maii XI kal. Maii 16 f Hendecas. 1528 9 28 3 6 VII idus Apr. II idus Apr. 19 e d Hendecas. 1529 10 9 4 7 VI kal. Apr. V kal. Apr. 15 c Hendecas. 1530 11 20 5 8 XVII kal. Maii XV kal. Maii 16 b Hendecas. 1531 12 1 6 9 II non. Apr. V idus Apr. 19 a Hendecas. 1532 13 12 1 10 IX kal. Apr. II kal. Apr. 21 g f Hendecas. 1533 14 23 2 11 II idus Apr. Idus Aprilis 15 e Hendecas. 1534 15 4 3 12 Kal. Aprilis Nonae Aprilis 19 d Hendecas. 1535 1 15 4 13 XII kal. Apr. V kal. Apr. 21 c Hendecas. 1536 2 26 6 14 V idus Apr. XVI kal. Maii 21", + "candidate_score": 0.65591, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_3", + "bdc_text": "August 1540 ( HBBW X , Nr. 1416 ) . .", + "psc_chunk_id": "090_Auctor-incertus_-Dionysius-Exiguus_-Cyrillus-Alexandrinus_Circuli-decemnovenales_window_241", + "psc_text": "Apr. III idus Apr. 18 c Hendecas. 1586 13 9 5 7 VI kal. Apr. III non. Apr. 21 b Hendecas. 1587 14 20 6 8 XVII kal. Maii XVI kal. Maii 15 a Hendecas. 1588 15 1 1 9 II non. Apr. VII idus Apr. 17 g f Hendecas. 1589 1 12 2 10 IX kal. Apr. III kal. Apr. 20 e Hendecas. 1590 2 23 3 11 II idus Apr. XIII kal. Maii 21 d Hendecas. 1591 3 4 4 12 Kal. Aprilis II non. Apr. 17 c Hendecas. 1592 4 15 6 13 XII kal. Apr. VII kal. Apr. 19 b a Hendecas. 1593 5 26 7 14 V idus Apr. XVII kal. Maii 20 g Hendecas. 1594 6 7 1 15 IV kal. Apr. II kal. Apr. 16 f Hendecas. 1595 7 18 2 16 XV kal. Maii XII kal. Maii 16 e Circulus octogesimus quintus,", + "candidate_score": 0.655427, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_3", + "bdc_text": "August 1540 ( HBBW X , Nr. 1416 ) . .", + "psc_chunk_id": "090_Auctor-incertus_-Dionysius-Exiguus_-Cyrillus-Alexandrinus_Circuli-decemnovenales_window_222", + "psc_text": "15 IV kal. Apr. Nonae Aprilis 20 g Hendecas. 1462 7 18 4 16 XV kal. Maii XIV kal. Maii 15 f e Circulus septuagesimus octavus, secundum eumdem Dionysium. Anni Domini. Indictiones. Epactae. Concurrentes. Cycli lunares. Decima quarta luna. Dies Dominicus Paschae. Luna diei. Littera Dom. Ogdoas. 1463 8 0 5 17 Nonae Aprilis IV idus Apr. 19 d Ogdoas. 1464 9 11 7 18 VIII kal. Apr. Kal. Aprilis 21 c Ogdoas. 1465 10 22 1 19 Idus Aprilis XVIII kal. Maii 15 b Ogdoas. 1466 11 3 2 1 IV non. Apr. VIII kal. Apr. 18 a g Ogdoas. 1467 12 14 3 2 XI kal. Apr. IV kal. Apr 21 f Ogdoas. 1468 13 25 5 3 IV idus Apr. XV kal. Maii 21 e Ogdoas. 1469 14 6 6 4 III kal. Apr. IV non. Apr. 17 d Ogdoas. 1470 15 17 7 5 XIV kal.", + "candidate_score": 0.654893, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_3", + "bdc_text": "August 1540 ( HBBW X , Nr. 1416 ) . .", + "psc_chunk_id": "090_Auctor-incertus_-Dionysius-Exiguus_-Cyrillus-Alexandrinus_Circuli-decemnovenales_window_229", + "psc_text": "IV idus Apr. II idus Apr. 16 g f Ogdoas. 1507 8 6 4 4 III kal. Apr. II non. Apr. 19 e Ogdoas. 1508 9 17 6 5 XIV kal. Maii IX kal. Maii 19 d Hendecas. 1509 10 28 7 6 VII idus Apr. VI idus Apr. 15 c Hendecas. 1510 11 9 1 7 VI kal. Apr. II kal. Apr. 18 b a Hendecas. 1511 12 20 2 8 XVII kal. Maii XII kal. Maii 19 g Hendecas. 1512 13 1 4 9 II non. Apr. III idus Apr. 21 f Hendecas. 1513 14 12 5 10 IX kal. Apr. VI kal. Apr. 17 e Hendecas. 1514 15 23 6 11 II idus Apr. XVI kal. Maii 18 d c Hendecas. 1515 1 4 7 12 Kal. Aprilis VI idus Apr. 21 b Hendecas. 1516 2 15 2 13 XII kal. Apr. X kal. Apr. 16 a", + "candidate_score": 0.654284, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_3", + "bdc_text": "August 1540 ( HBBW X , Nr. 1416 ) . .", + "psc_chunk_id": "090_Auctor-incertus_-Dionysius-Exiguus_-Cyrillus-Alexandrinus_Circuli-decemnovenales_window_158", + "psc_text": "e Hendecas. 1040 8 4 2 12 Kal. Aprilis VIII idus Apr. 19 d Hendecas. 1041 9 15 3 13 XII kal. Apr. XI kal. Apr. 15 c Hendecas. 1042 10 26 4 14 V idus Apr. III idus Apr. 16 b a Hendecas. 1043 11 7 5 15 IV kal. Apr. XIII idus Apr. 19 g Hendecas. 1044 12 18 7 16 XV kal. Maii X kal. Maii 19 f Circulus quinquagesimus sextus, secundum eumdem Dionysium. Anni Domini. Indictiones. Epactae. Concurrentes. Cycli lunares. Decima quarta luna. Dies Dominicus Paschae. Luna diei. Littera Dom. Ogdoas. 1045 13 0 1 17 Nonae Aprilis VII idus Apr. 17 e Ogdoas. 1046 14 11 2 18 VIII kal. Apr. III kal. Apr. 19 d c Ogdoas. 1047 15 22 3 19 Idus Aprilis XIII kal. Maii 20 b Ogdoas. 1048 1 3 5 1 IV non. Apr. III non. Apr. 15 a Ogdoas.", + "candidate_score": 0.65428, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_3", + "bdc_text": "August 1540 ( HBBW X , Nr. 1416 ) . .", + "psc_chunk_id": "090_Auctor-incertus_-Dionysius-Exiguus_-Cyrillus-Alexandrinus_Circuli-decemnovenales_window_219", + "psc_text": "14 V idus Apr. XVI kal. Maii 21 e Hendecas. 1442 2 7 7 15 IV kal. Apr. Kal. Aprilis 17 d Hendecas. 1443 3 18 1 16 XV kal. Maii XI kal. Maii 18 c b Circulus septuagesimus septimus, secundum eumdem Dionysium. Anni Domini. Indictiones. Epactae. Concurrentes. Cycli lunares. Decima quarta luna. Dies Dominicus Paschae. Luna diei. Littera Dom. Ogdoas. 1444 4 0 3 17 Nonae Aprilis II idus Apr. 21 g Ogdoas. 1445 5 11 4 18 VIII kal. Apr. V kal. Apr. 16 f Ogdoas. 1446 6 22 5 19 Idus Apr. XV kal. Maii 18 e d Ogdoas. 1447 7 3 6 1 IV non. Apr. V idus Apr. 21 c Ogdoas. 1448 8 14 1 2 XI kal. Apr. IX kal. Apr. 16 b Ogdoas. 1449 9 25 2 3 IV idus Apr. Idus Aprilis 17 a Ogdoas. 1450 10 6 3 4 III kal.", + "candidate_score": 0.653453, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_3", + "bdc_text": "August 1540 ( HBBW X , Nr. 1416 ) . .", + "psc_chunk_id": "090_Auctor-incertus_-Dionysius-Exiguus_-Cyrillus-Alexandrinus_Circuli-decemnovenales_window_227", + "psc_text": "idus Apr. 17 b Hendecas. 1494 10 12 2 10 IX kal. Apr. II kal. Apr. 20 a g Hendecas. 1495 11 23 3 11 II idus Apr. XIII kal. Maii 21 f Hendecas. 1496 12 4 5 12 Kal. Aprilis III non. Apr. 16 e Hendecas. 1497 13 15 6 13 XII kal. Apr. VII kal. Apr. 19 d Hendecas. 1498 14 26 7 14 V idus Apr. XVII kal. Maii 20 c b Hendecas. 1499 15 7 1 15 IV kal. Apr. II kal. Apr. 16 a Hendecas. 1500 1 18 3 16 XV kal. Maii XIII kal. Maii 16 g Circulus octogesimus, secundum eumdem Dionysium. Anni Domini. Indictiones. Epactae. Concurrentes. Cycli lunares. Decima quarta luna. Dies Dominicus Paschae. Luna diei. Littera Dom. Ogdoas. 1501 2 0 4 17 Nonae Aprilis III idus Apr. 20 f Ogdoas. 1502 3 11 5 18 VIII kal. Apr. VI kal. Apr.", + "candidate_score": 0.650914, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_3", + "bdc_text": "August 1540 ( HBBW X , Nr. 1416 ) . .", + "psc_chunk_id": "090_Auctor-incertus_-Dionysius-Exiguus_-Cyrillus-Alexandrinus_Circuli-decemnovenales_window_215", + "psc_text": "VII idus Apr. VI idus Apr. 15 d Hendecas. 1415 5 9 1 7 VI kal. Apr. II kal. Apr. 18 c b Hendecas. 1416 6 20 3 8 XVII kal. Maii XIII kal. Maii 18 a Hendecas. 1417 7 1 4 9 II non. Apr. III idus Apr. 21 g Hendecas. 1418 8 12 5 10 IX kal. Apr. VI kal. Apr. 17 f Hendecas. 1419 9 23 6 11 II idus Apr. XVI kal. Maii 18 e d Hendecas. 1420 10 4 1 12 Kal. Aprilis VII idus Apr. 20 c Hendecas. 1421 11 15 2 13 XII kal. Apr. X kal. Apr. 16 b Hendecas. 1422 12 26 3 14 V idus Apr. II idus Apr. 17 a Hendecas. 1423 13 7 4 15 IV kal. Apr. II non. Apr. 20 g f Hendecas. 1424 14 18 6 16 XV kal. Maii IX kal. Maii 20 e", + "candidate_score": 0.650259, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_3", + "bdc_text": "August 1540 ( HBBW X , Nr. 1416 ) . .", + "psc_chunk_id": "090_Auctor-incertus_-Dionysius-Exiguus_-Cyrillus-Alexandrinus_Circuli-decemnovenales_window_143", + "psc_text": "941 14 20 4 8 XVII kal. Maii XIV kal. Maii 17 b Hendecas. 942 15 1 5 9 II non. Apr. IV idus Apr. 20 a g Hendecas. 943 1 12 6 10 IX kal. Apr. VII kal. Apr. 16 f Hendecas. 944 2 23 1 11 II idus Apr. XVIII kal. Maii 16 e Hendecas. 945 3 4 2 12 Kal. Aprilis VIII idus Apr. 17 d Hendecas. 946 4 15 3 13 XII kal. Apr. XI kal. Apr. 15 c b Hendecas. 947 5 26 4 14 V idus Apr. III idus Apr. 16 a Hendecas. 948 6 7 6 15 IV kal. Apr. IV non. Apr. 18 g Hendecas. 949 7 18 7 16 XV kal. Maii X kal. Maii 19 f Circulus quinquagesimus primus, secundum eumdem Dionysium. Anni Domini. Indictiones. Epactae. Concurrentes. Cycli lunares. Decima quarta luna. Dies Dominicus Paschae. Luna diei. Littera Dom. Ogdoas.", + "candidate_score": 0.649669, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_3", + "bdc_text": "August 1540 ( HBBW X , Nr. 1416 ) . .", + "psc_chunk_id": "090_Auctor-incertus_-Dionysius-Exiguus_-Cyrillus-Alexandrinus_Circuli-decemnovenales_window_235", + "psc_text": "12 17 4 5 XIV kal. Maii VII kal. Maii 21 c Hendecas. 1547 13 28 5 6 VII idus Apr. IV idus Apr. 17 b Hendecas. 1548 14 9 7 7 VI kal. Apr. Kal. Aprilis 19 a g Hendecas. 1549 15 20 1 8 XVII kal. Maii II kal. Maii 20 f Hendecas. 1550 1 1 2 9 II non. Apr. VIII idus Apr. 16 e Hendecas. 1551 2 12 3 10 IX kal. Apr. IV kal. Apr. 19 d Hendecas. 1552 3 23 5 11 II idus Apr. XV kal. Maii 19 c b Hendecas. 1553 4 4 6 12 Kal. Aprilis IV non. Apr. 15 a Hendecas. 1554 5 15 7 13 XII kal. Apr. VIII kal. Apr. 18 g Hendecas. 1555 6 26 1 14 V idus Apr. XVIII kal. Maii 19 f Hendecas. 1556 7 7 3 15 IV kal. Apr. Nonae Aprilis 21", + "candidate_score": 0.649611, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_3", + "bdc_text": "August 1540 ( HBBW X , Nr. 1416 ) . .", + "psc_chunk_id": "090_Auctor-incertus_-Dionysius-Exiguus_-Cyrillus-Alexandrinus_Circuli-decemnovenales_window_224", + "psc_text": "1474 4 1 5 9 II non. Apr. IV idus Apr. 20 e d Hendecas. 1475 5 12 6 10 IX kal. Apr. VII kal. Apr. 16 c Hendecas. 1476 6 23 1 11 II idus Apr. XVIII kal. Maii 16 b Hendecas. 1477 7 4 2 12 Kal. Aprilis VIII idus Apr. 17 a Hendecas. 1478 8 15 3 13 XII kal. Apr. XI kal. Apr. 15 g f Hendecas. 1479 9 26 4 14 V idus Apr. III idus Apr. 16 e Hendecas. 1480 10 7 6 15 IV kal. Apr. IV non. Apr. 18 d Hendecas. 1481 11 18 7 16 XV kal. Maii X kal. Maii 19 c Circulus septuagesimus nonus, secundum eumdem Dionysium. Anni Domini. Indictiones. Epactae. Concurrentes. Cycli lunares. Decima quarta luna. Dies Dominicus Paschae. Luna diei. Littera Dom. Ogdoas. 1482 13 0 1 17 Nonae Aprilis VII idus Apr. 17 b a Ogdoas.", + "candidate_score": 0.649257, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_3", + "bdc_text": "August 1540 ( HBBW X , Nr. 1416 ) . .", + "psc_chunk_id": "090_Auctor-incertus_-Dionysius-Exiguus_-Cyrillus-Alexandrinus_Circuli-decemnovenales_window_212", + "psc_text": "Maii 15 a Hendecas. 1395 15 28 4 6 VII idus Apr. III idus Apr. 18 g f Hendecas. 1396 1 9 6 7 VI kal. Apr. IV non. Apr. 20 e Hendecas. 1397 2 20 7 8 XVII kal. Maii X kal. Maii 21 d Hendecas. 1398 3 1 1 9 II non. Apr. VII idus Apr. 17 c Hendecas. 1399 4 12 2 10 IX kal. Apr. III kal. Apr. 20 b a Hendecas. 1400 5 23 4 11 II idus Apr. XIV kal. Maii 20 g Hendecas. 1401 6 4 5 12 Kal. Aprilis III non. Apr. 16 f Hendecas. 1402 7 15 6 13 XII kal. Apr. VII kal. Apr. 19 e Hendecas. 1403 8 26 7 14 V idus Apr. XVII kal. Maii 20 d c Hendecas. 1404 9 7 2 15 IV kal. Apr. III kal. Apr. 15 b Hendecas. 1405 10 18 3", + "candidate_score": 0.647289, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_3", + "bdc_text": "August 1540 ( HBBW X , Nr. 1416 ) . .", + "psc_chunk_id": "090_Auctor-incertus_-Dionysius-Exiguus_-Cyrillus-Alexandrinus_Circuli-decemnovenales_window_236", + "psc_text": "4 6 12 Kal. Aprilis IV non. Apr. 15 a Hendecas. 1554 5 15 7 13 XII kal. Apr. VIII kal. Apr. 18 g Hendecas. 1555 6 26 1 14 V idus Apr. XVIII kal. Maii 19 f Hendecas. 1556 7 7 3 15 IV kal. Apr. Nonae Aprilis 21 e d Hendecas. 1557 8 18 4 16 XV kal. Maii XIV kal. Maii 15 c Circulus octogesimus tertius, secundum eumdem Dionysium. Anni Domini. Indictiones. Epactae. Concurrentes. Cycli lunares. Decima quarta luna. Dies Dominicus Paschae. Luna diei. Littera Dom. Ogdoas. 1558 15 0 5 17 Nonae Aprilis IV idus Apr. 19 b Ogdoas. 1559 1 11 6 18 VIII kal. Apr. VII kal. Apr. 15 a Ogdoas. 1560 2 22 1 19 Idus Aprilis XVIII kal. Apr. 15 g f Ogdoas. 1561 3 3 2 1 IV non. Apr. VIII idus Apr. 18 e Ogdoas. 1562 4 14 3 2", + "candidate_score": 0.646934, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_86", + "bdc_text": "HBBW XIV [Nr. 1959 ] 341 , Anm. 13 ) .", + "psc_chunk_id": "090_Auctor-incertus_-Dionysius-Exiguus_-Cyrillus-Alexandrinus_Circuli-decemnovenales_window_96", + "psc_text": "4 14 1 2 XI kal. Apr. IX kal. Apr. 16 d Ogdoas. 632 5 25 3 3 IV idus Apr. III idus Apr. 15 c Ogdoas. 633 6 6 4 4 III kal. Apr. II non. Apr. 19 b Ogdoas. 634 7 17 5 5 XIV kal. Maii VIII kal. Apr. 20 a g Hendecas. 635 8 28 6 6 VII idus Apr. V idus Apr. 15 f Hendecas. 636 9 9 1 7 VI kal. Apr. II kal. Apr. 18 e Hendecas. 637 10 20 2 8 XVII kal. Maii XII kal. Maii 19 d Hendecas. 638 11 1 3 9 II non. Apr. Nonae Aprilis 15 c b Hendecas. 639 12 12 4 10 IX kal. Apr. V kal. Apr. 18 a Hendecas. 640 13 23 6 11 II idus Apr. XVI kal. Maii 18 g Hendecas. 641 14 4 7 12 Kal. Aprilis VI idus Apr.", + "candidate_score": 0.635394, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_85", + "bdc_text": "vgl. HBBW XIV 66 , 3 und Anm. 3. 140 , 1 und 9 ) , die Ende Februar/Anfang März 1544 erschienen war , oder noch wahrscheinlicher an die \"Antiquissima fides\" , die im August 1544 zum ersten Mal auf Latein erschien ( s.", + "psc_chunk_id": "090_Auctor-incertus_-Dionysius-Exiguus_-Cyrillus-Alexandrinus_Circuli-decemnovenales_window_143", + "psc_text": "941 14 20 4 8 XVII kal. Maii XIV kal. Maii 17 b Hendecas. 942 15 1 5 9 II non. Apr. IV idus Apr. 20 a g Hendecas. 943 1 12 6 10 IX kal. Apr. VII kal. Apr. 16 f Hendecas. 944 2 23 1 11 II idus Apr. XVIII kal. Maii 16 e Hendecas. 945 3 4 2 12 Kal. Aprilis VIII idus Apr. 17 d Hendecas. 946 4 15 3 13 XII kal. Apr. XI kal. Apr. 15 c b Hendecas. 947 5 26 4 14 V idus Apr. III idus Apr. 16 a Hendecas. 948 6 7 6 15 IV kal. Apr. IV non. Apr. 18 g Hendecas. 949 7 18 7 16 XV kal. Maii X kal. Maii 19 f Circulus quinquagesimus primus, secundum eumdem Dionysium. Anni Domini. Indictiones. Epactae. Concurrentes. Cycli lunares. Decima quarta luna. Dies Dominicus Paschae. Luna diei. Littera Dom. Ogdoas.", + "candidate_score": 0.635107, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_85", + "bdc_text": "vgl. HBBW XIV 66 , 3 und Anm. 3. 140 , 1 und 9 ) , die Ende Februar/Anfang März 1544 erschienen war , oder noch wahrscheinlicher an die \"Antiquissima fides\" , die im August 1544 zum ersten Mal auf Latein erschien ( s.", + "psc_chunk_id": "090_Auctor-incertus_-Dionysius-Exiguus_-Cyrillus-Alexandrinus_Circuli-decemnovenales_window_219", + "psc_text": "14 V idus Apr. XVI kal. Maii 21 e Hendecas. 1442 2 7 7 15 IV kal. Apr. Kal. Aprilis 17 d Hendecas. 1443 3 18 1 16 XV kal. Maii XI kal. Maii 18 c b Circulus septuagesimus septimus, secundum eumdem Dionysium. Anni Domini. Indictiones. Epactae. Concurrentes. Cycli lunares. Decima quarta luna. Dies Dominicus Paschae. Luna diei. Littera Dom. Ogdoas. 1444 4 0 3 17 Nonae Aprilis II idus Apr. 21 g Ogdoas. 1445 5 11 4 18 VIII kal. Apr. V kal. Apr. 16 f Ogdoas. 1446 6 22 5 19 Idus Apr. XV kal. Maii 18 e d Ogdoas. 1447 7 3 6 1 IV non. Apr. V idus Apr. 21 c Ogdoas. 1448 8 14 1 2 XI kal. Apr. IX kal. Apr. 16 b Ogdoas. 1449 9 25 2 3 IV idus Apr. Idus Aprilis 17 a Ogdoas. 1450 10 6 3 4 III kal.", + "candidate_score": 0.634244, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_86", + "bdc_text": "HBBW XIV [Nr. 1959 ] 341 , Anm. 13 ) .", + "psc_chunk_id": "090_Auctor-incertus_-Dionysius-Exiguus_-Cyrillus-Alexandrinus_Circuli-decemnovenales_window_219", + "psc_text": "14 V idus Apr. XVI kal. Maii 21 e Hendecas. 1442 2 7 7 15 IV kal. Apr. Kal. Aprilis 17 d Hendecas. 1443 3 18 1 16 XV kal. Maii XI kal. Maii 18 c b Circulus septuagesimus septimus, secundum eumdem Dionysium. Anni Domini. Indictiones. Epactae. Concurrentes. Cycli lunares. Decima quarta luna. Dies Dominicus Paschae. Luna diei. Littera Dom. Ogdoas. 1444 4 0 3 17 Nonae Aprilis II idus Apr. 21 g Ogdoas. 1445 5 11 4 18 VIII kal. Apr. V kal. Apr. 16 f Ogdoas. 1446 6 22 5 19 Idus Apr. XV kal. Maii 18 e d Ogdoas. 1447 7 3 6 1 IV non. Apr. V idus Apr. 21 c Ogdoas. 1448 8 14 1 2 XI kal. Apr. IX kal. Apr. 16 b Ogdoas. 1449 9 25 2 3 IV idus Apr. Idus Aprilis 17 a Ogdoas. 1450 10 6 3 4 III kal.", + "candidate_score": 0.633798, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_86", + "bdc_text": "HBBW XIV [Nr. 1959 ] 341 , Anm. 13 ) .", + "psc_chunk_id": "090_Auctor-incertus_-Dionysius-Exiguus_-Cyrillus-Alexandrinus_Circuli-decemnovenales_window_152", + "psc_text": "13 12 1 10 IX kal. Apr. II kal. Apr. 21 e Hendecas. 1001 14 23 2 11 II idus Apr. Idus Aprilis 15 d Hendecas. 1002 15 4 3 12 Kal. Aprilis Nonae Aprilis 19 c b Hendecas. 1003 1 15 4 13 XII kal. Apr. V kal. Apr. 21 a Hendecas. 1004 2 26 6 14 V idus Apr. XVI kal. Maii 21 g Hendecas. 1005 3 7 7 15 IV kal. Apr. Kal. Aprilis 17 f Hendecas. 1006 4 18 1 16 XV kal. Maii XI kal. Maii 18 e d Circulus quinquagesimus quartus, secundum eumdem Dionysium. Anni Domini. Indictiones. Epactae. Concurrentes. Cycli lunares. Decima quarta luna. Dies Dominicus Paschae. Luna diei. Littera Dom. Ogdoas. 1007 5 0 2 17 Nonae Aprilis. VIII idus Apr. 15 c Ogdoas. 1008 6 11 4 18 VIII kal. Apr. V kal. Apr. 17 b Ogdoas. 1009 7 22 5 19", + "candidate_score": 0.633369, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_86", + "bdc_text": "HBBW XIV [Nr. 1959 ] 341 , Anm. 13 ) .", + "psc_chunk_id": "090_Auctor-incertus_-Dionysius-Exiguus_-Cyrillus-Alexandrinus_Circuli-decemnovenales_window_204", + "psc_text": "3 12 1 10 IX kal. Apr. II kal. Apr. 21 c Hendecas. 1343 4 23 2 11 II idus Apr. Idus Aprilis 15 b Hendecas. 1344 5 4 4 12 Kal. Aprilis II non. Apr. 17 a g Hendecas. 1345 6 15 5 13 XII kal. Apr. VII kal. Apr. 20 f Hendecas. 1346 7 26 6 14 V idus Apr. XVI kal. Maii 21 e Hendecas. 1347 8 7 7 15 IV kal. Apr. Kal. Aprilis 17 d Hendecas. 1348 9 18 2 16 XV kal. Maii XII kal. Maii 17 c b Circulus septuagesimus secundus, secundum eumdem Dionysium. Anni Domini. Indictiones. Epactae. Concurrentes. Cycli lunares. Decima quarta luna. Dies Dominicus Paschae. Luna Diei. Littera Dom. Ogdoas. 1349 10 0 3 17 Nonae Aprilis II idus Apr. 21 a Ogdoas. 1350 11 11 4 18 VIII kal. Apr. V kal. Apr. 17 g Ogdoas. 1351 12 22 5", + "candidate_score": 0.633257, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_86", + "bdc_text": "HBBW XIV [Nr. 1959 ] 341 , Anm. 13 ) .", + "psc_chunk_id": "090_Auctor-incertus_-Dionysius-Exiguus_-Cyrillus-Alexandrinus_Circuli-decemnovenales_window_218", + "psc_text": "9 9 4 7 VI kal. Apr. V kal. Apr. 15 g Hendecas. 1435 10 20 5 8 XVII kal. Maii XV kal. Maii 16 f e Hendecas. 1436 11 1 7 9 II non. Apr. VI idus Apr. 18 d Hendecas. 1437 12 12 1 10 IX kal. Apr. II kal. Apr. 21 c Hendecas. 1438 13 23 3 11 II idus Apr. Idus Aprilis 15 b Hendecas. 1439 14 4 4 12 Kal. Aprilis Nonae Aprilis 18 a g Hendecas. 1440 15 15 5 13 XII kal. Apr. VI kal. Apr. 20 f Hendecas. 1441 1 26 6 14 V idus Apr. XVI kal. Maii 21 e Hendecas. 1442 2 7 7 15 IV kal. Apr. Kal. Aprilis 17 d Hendecas. 1443 3 18 1 16 XV kal. Maii XI kal. Maii 18 c b Circulus septuagesimus septimus, secundum eumdem Dionysium. Anni Domini. Indictiones. Epactae. Concurrentes. Cycli lunares.", + "candidate_score": 0.631179, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_86", + "bdc_text": "HBBW XIV [Nr. 1959 ] 341 , Anm. 13 ) .", + "psc_chunk_id": "090_Auctor-incertus_-Dionysius-Exiguus_-Cyrillus-Alexandrinus_Circuli-decemnovenales_window_212", + "psc_text": "Maii 15 a Hendecas. 1395 15 28 4 6 VII idus Apr. III idus Apr. 18 g f Hendecas. 1396 1 9 6 7 VI kal. Apr. IV non. Apr. 20 e Hendecas. 1397 2 20 7 8 XVII kal. Maii X kal. Maii 21 d Hendecas. 1398 3 1 1 9 II non. Apr. VII idus Apr. 17 c Hendecas. 1399 4 12 2 10 IX kal. Apr. III kal. Apr. 20 b a Hendecas. 1400 5 23 4 11 II idus Apr. XIV kal. Maii 20 g Hendecas. 1401 6 4 5 12 Kal. Aprilis III non. Apr. 16 f Hendecas. 1402 7 15 6 13 XII kal. Apr. VII kal. Apr. 19 e Hendecas. 1403 8 26 7 14 V idus Apr. XVII kal. Maii 20 d c Hendecas. 1404 9 7 2 15 IV kal. Apr. III kal. Apr. 15 b Hendecas. 1405 10 18 3", + "candidate_score": 0.630824, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_86", + "bdc_text": "HBBW XIV [Nr. 1959 ] 341 , Anm. 13 ) .", + "psc_chunk_id": "090_Auctor-incertus_-Dionysius-Exiguus_-Cyrillus-Alexandrinus_Circuli-decemnovenales_window_85", + "psc_text": "559 7 28 2 6 VII idus Apr. Idus Aprilis 20 c Hendecas. 560 8 9 4 7 VI kal. Apr. V kal. Apr. 15 b Hendecas. 561 9 20 5 8 XVII kal. Maii XV kal. Maii 16 a Hendecas. 562 10 1 6 9 II non. Apr. Idus Aprilis 19 g f Hendecas. 563 11 12 7 10 IX kal. Apr. VIII kal. Apr. 15 e Hendecas. 564 12 23 2 11 II idus Apr. Idus Aprilis 15 d Hendecas. 565 13 4 3 12 Kal. Aprilis Nonae Aprilis 18 c Hendecas. 566 14 15 4 13 XII kal. Apr. Kal. Aprilis 21 b a Hendecas. 567 15 26 5 14 V idus Apr. II idus Apr. 15 g Hendecas. 568 1 7 7 15 IV kal. Apr. Kal. Maii 17 f Hendecas. 569 2 18 1 16 XV kal. Maii XI kal. Apr. 18 e Circulus trigesimus", + "candidate_score": 0.627823, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_86", + "bdc_text": "HBBW XIV [Nr. 1959 ] 341 , Anm. 13 ) .", + "psc_chunk_id": "090_Auctor-incertus_-Dionysius-Exiguus_-Cyrillus-Alexandrinus_Circuli-decemnovenales_window_74", + "psc_text": "12 3 10 IX kal. Apr. IV kal. Apr. 19 d Hendecas. 488 13 23 5 11 II idus Apr. XV kal. Maii 19 c b Hendecas. 489 14 4 6 12 Kal. Aprilis IV non. Apr. 15 a Hendecas. 490 15 15 7 13 XII kal. Apr. VIII kal. Apr. 18 g Hendecas. 491 1 26 1 14 V idus Apr. XVIII kal. Maii 19 f Hendecas. 492 2 7 3 15 IV kal. Apr. Nonae Aprilis 21 e d Hendecas. 493 3 18 4 16 XV kal. Maii XIV kal. Maii 15 c Circulus vigesimus septimus, secundum eumdem Dionysium. Anni Domini. Indictiones. Epactae. Concurrentes. Cycli lunares. Decima quarta luna. Dies Dominicus Paschae. Luna diei. Littera Dom. Ogdoas. 494 4 0 5 17 Nonae Aprilis IV idus Apr. 19 b Ogdoas. 495 5 11 6 18 VIII kal. Apr. VII kal. Apr. 15 a Ogdoas. 496 6 22 1", + "candidate_score": 0.627549, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_86", + "bdc_text": "HBBW XIV [Nr. 1959 ] 341 , Anm. 13 ) .", + "psc_chunk_id": "090_Auctor-incertus_-Dionysius-Exiguus_-Cyrillus-Alexandrinus_Circuli-decemnovenales_window_143", + "psc_text": "941 14 20 4 8 XVII kal. Maii XIV kal. Maii 17 b Hendecas. 942 15 1 5 9 II non. Apr. IV idus Apr. 20 a g Hendecas. 943 1 12 6 10 IX kal. Apr. VII kal. Apr. 16 f Hendecas. 944 2 23 1 11 II idus Apr. XVIII kal. Maii 16 e Hendecas. 945 3 4 2 12 Kal. Aprilis VIII idus Apr. 17 d Hendecas. 946 4 15 3 13 XII kal. Apr. XI kal. Apr. 15 c b Hendecas. 947 5 26 4 14 V idus Apr. III idus Apr. 16 a Hendecas. 948 6 7 6 15 IV kal. Apr. IV non. Apr. 18 g Hendecas. 949 7 18 7 16 XV kal. Maii X kal. Maii 19 f Circulus quinquagesimus primus, secundum eumdem Dionysium. Anni Domini. Indictiones. Epactae. Concurrentes. Cycli lunares. Decima quarta luna. Dies Dominicus Paschae. Luna diei. Littera Dom. Ogdoas.", + "candidate_score": 0.626232, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_86", + "bdc_text": "HBBW XIV [Nr. 1959 ] 341 , Anm. 13 ) .", + "psc_chunk_id": "090_Auctor-incertus_-Dionysius-Exiguus_-Cyrillus-Alexandrinus_Circuli-decemnovenales_window_207", + "psc_text": "23 5 11 II idus. Apr. XV kal. Maii 19 f Hendecas. 1363 9 4 6 12 Kal. Aprilis IV non. Apr. 15 e Hendecas. 1364 10 15 1 13 XII kal. Apr. IX kal. Apr. 17 d c Hendecas. 1365 11 26 2 14 V idus Apr. Idus Aprilis 18 b Hendecas. 1366 12 7 3 15 IV kal. Apr. Nonae Aprilis 21 a Hendecas. 1367 13 18 4 16 XV kal. Maii XIV kal. Maii 15 g Circulus septuagesimus tertius, secundum eumdem Dionysium. Anni Domini. Indictiones. Epactae. Concurrentes. Cycli lunares. Decima quarta luna. Dies Dominicus Paschae. Luna diei. Littera Dom. Ogdoas. 1368 3 0 6 17 Nonae Aprilis V idus Apr. 14 f e Ogdoas. 1369 4 11 7 18 VIII kal. Apr. Kal. Aprilis 21 d Ogdoas. 1370 5 22 1 19 Idus Aprilis XVIII kal. Maii 15 c Ogdoas. 1371 6 3 2 1 IV non.", + "candidate_score": 0.626121, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_86", + "bdc_text": "HBBW XIV [Nr. 1959 ] 341 , Anm. 13 ) .", + "psc_chunk_id": "090_Auctor-incertus_-Dionysius-Exiguus_-Cyrillus-Alexandrinus_Circuli-decemnovenales_window_201", + "psc_text": "non. Apr. III idus Apr. 21 g Hendecas. 1323 4 12 5 10 IX kal. Apr. VI kal. Apr. 17 f Hendecas. 1324 5 23 7 11 II idus Apr. XVII kal. Maii 17 e d Hendecas. 1325 6 4 1 12 Kal. Aprilis VI idus Apr. 20 c Hendecas. 1326 7 15 2 13 XII kal. Apr. X kal. Apr. 16 b Hendecas. 1327 8 26 3 14 V idus Apr. II idus Apr. 17 a Hendecas. 1328 9 7 5 15 IV kal. Apr. III non. Apr. 19 g f Hendecas. 1329 10 18 6 16 XV kal. Maii IX kal. Maii 20 e Circulus septuagesimus primus, secundum eumdem Dionysium. Anni Domini. Indictiones. Epactae. Concurrentes. Cycli lunares. Decima quarta luna. Dies Dominicus Paschae. Luna diei. Littera Dom. Ogdoas. 1330 6 0 7 17 Nonae Aprilis VI idus Apr. 17 d Ogdoas. 1331 7 11 1 18 VIII kal.", + "candidate_score": 0.625172, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_86", + "bdc_text": "HBBW XIV [Nr. 1959 ] 341 , Anm. 13 ) .", + "psc_chunk_id": "090_Auctor-incertus_-Dionysius-Exiguus_-Cyrillus-Alexandrinus_Circuli-decemnovenales_window_206", + "psc_text": "Ogdoas. 1355 1 6 3 4 II kal. Apr. Nonae Aprilis 20 a Ogdoas. 1356 2 17 5 5 XIV kal. Maii VIII kal. Maii 20 g f Hendecas. 1357 3 28 6 6 VII idus Apr. VI idus Apr. 16 e Hendecas. 1358 4 9 7 7 VI kal. Apr. Kal. Aprilis 19 d Hendecas. 1359 5 20 1 8 XVII kal. Maii XI kal. Maii 20 c Hendecas. 1360 6 1 3 9 II non. Apr. Nonae Aprilis 15 b a Hendecas. 1361 7 12 4 10 IX kal. Apr. V kal. Apr. 18 g Hendecas. 1362 8 23 5 11 II idus. Apr. XV kal. Maii 19 f Hendecas. 1363 9 4 6 12 Kal. Aprilis IV non. Apr. 15 e Hendecas. 1364 10 15 1 13 XII kal. Apr. IX kal. Apr. 17 d c Hendecas. 1365 11 26 2 14 V idus Apr. Idus Aprilis", + "candidate_score": 0.624074, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_86", + "bdc_text": "HBBW XIV [Nr. 1959 ] 341 , Anm. 13 ) .", + "psc_chunk_id": "090_Auctor-incertus_-Dionysius-Exiguus_-Cyrillus-Alexandrinus_Circuli-decemnovenales_window_220", + "psc_text": "d Ogdoas. 1447 7 3 6 1 IV non. Apr. V idus Apr. 21 c Ogdoas. 1448 8 14 1 2 XI kal. Apr. IX kal. Apr. 16 b Ogdoas. 1449 9 25 2 3 IV idus Apr. Idus Aprilis 17 a Ogdoas. 1450 10 6 3 4 III kal. Apr. Nonae Aprilis 20 g f Ogdoas. 1451 11 17 4 5 XIV kal. Maii VII kal. Maii 21 e Hendecas. 1452 12 28 6 6 VII idus Apr. V idus Apr. 15 d Hendecas. 1453 13 9 7 7 VI kal. Apr. Kal. Aprilis 19 c Hendecas. 1454 14 20 1 8 XVII kal. Maii XI kal. Maii 20 b a Hendecas. 1455 15 1 2 9 II non. Apr. VIII idus Apr. 16 g Hendecas. 1456 1 12 4 10 IX kal. Apr. V kal. Apr. 18 f Hendecas. 1457 2 23 5 11 II idus Apr. XV", + "candidate_score": 0.623648, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_86", + "bdc_text": "HBBW XIV [Nr. 1959 ] 341 , Anm. 13 ) .", + "psc_chunk_id": "090_Auctor-incertus_-Dionysius-Exiguus_-Cyrillus-Alexandrinus_Circuli-decemnovenales_window_190", + "psc_text": "13 XII kal. Apr. VI kal. Apr. 20 a Hendecas. 1251 7 26 6 14 V idus Apr. XVI kal. Maii 21 g Hendecas. 1252 8 7 1 15 IV kal. Apr. II kal. Apr. 16 f e Hendecas. 1253 9 18 2 16 XV kal. Maii XII kal. Maii 17 d Circulus sexagesimus septimus, secundum eumdem Dionysium. Anni Domini. Indictiones. Epactae. Concurrentes. Cycli lunares. Decima quarta luna. Dies Dominicus Paschae. Luna diei. Littera Dom. Ogdoas. 1254 10 0 3 17 Nonae Aprilis II idus Apr. 21 g Ogdoas. 1255 11 11 4 18 VIII kal. Apr. V kal. Apr. 17 f Ogdoas. 1256 12 22 6 19 Idus Aprilis XVI kal. Maii 17 e d Ogdoas. 1257 13 3 7 1 IV non. Apr. VI idus Apr. 20 c Ogdoas. 1258 14 14 1 2 XI kal. Apr. IX kal. Apr. 16 b Ogdoas. 1259 15 25 2 3", + "candidate_score": 0.622577, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_86", + "bdc_text": "HBBW XIV [Nr. 1959 ] 341 , Anm. 13 ) .", + "psc_chunk_id": "090_Auctor-incertus_-Dionysius-Exiguus_-Cyrillus-Alexandrinus_Circuli-decemnovenales_window_97", + "psc_text": "1 3 9 II non. Apr. Nonae Aprilis 15 c b Hendecas. 639 12 12 4 10 IX kal. Apr. V kal. Apr. 18 a Hendecas. 640 13 23 6 11 II idus Apr. XVI kal. Maii 18 g Hendecas. 641 14 4 7 12 Kal. Aprilis VI idus Apr. 21 f Hendecas. 642 15 15 1 13 XII kal. Apr. IX kal. Apr. 17 e d Hendecas. 643 1 26 2 14 V idus Apr. Idus Aprilis 18 c Hendecas. 644 2 6 4 15 IV kal. Apr. II non. Apr. 20 b Hendecas. 645 3 18 5 16 XV kal. Maii VIII kal. Maii 21 a Circulus trigesimus quintus, secundum eumdem Dionysium. Anni Domini. Indictiones. Epactae. Concurrentes. Cycli lunares. Decima quarta luna. Dies Dominicus Paschae. Luna diei. Littera Dom. Ogdoas. 646 4 0 6 17 Nonae Aprilis V idus Apr. 18 g f Ogdoas. 647 5 11 7", + "candidate_score": 0.622561, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_86", + "bdc_text": "HBBW XIV [Nr. 1959 ] 341 , Anm. 13 ) .", + "psc_chunk_id": "090_Auctor-incertus_-Dionysius-Exiguus_-Cyrillus-Alexandrinus_Circuli-decemnovenales_window_89", + "psc_text": "14 V idus Apr. XVIII kal. Maii 18 e d Hendecas. 587 5 7 2 15 IV kal. Apr. III kal. Apr. 15 c Hendecas. 588 6 18 4 16 XV kal. Maii IV kal. Maii 15 b Circulus trigesimus secundus, secundum eumdem Dionysium. Anni Domini. Indictiones. Epactae. Concurrentes. Cycli lunares. Decima quarta luna. Dies Dominicus Paschae. Luna diei. Littera Dom. Ogdoas. 589 7 0 5 17 Nonae Aprilis IV idus Apr. 18 a Ogdoas. 390 8 11 6 18 VIII kal. Apr. VII kal. Apr. 15 g f Ogdoas. 591 9 22 7 19 Idus Aprilis XVII kal. Maii 16 e Ogdoas. 592 10 3 2 1 IV non. Apr. VIII idus Apr. 17 d Ogdoas. 593 11 14 3 2 XI kal. Apr. IV kal. Apr. 21 e Ogdoas. 594 12 25 4 3 IV idus Apr. III idus Apr. 15 b a Ogdoas. 595 13 6 5", + "candidate_score": 0.622439, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_93_95", + "bdc_text": "nostrae Helvetię . Datum Glar[onae ] , 19 . die ianuarii anno 1545 .", + "psc_chunk_id": "090_Auctor-incertus_-Dionysius-Exiguus_-Cyrillus-Alexandrinus_Circuli-decemnovenales_window_143", + "psc_text": "941 14 20 4 8 XVII kal. Maii XIV kal. Maii 17 b Hendecas. 942 15 1 5 9 II non. Apr. IV idus Apr. 20 a g Hendecas. 943 1 12 6 10 IX kal. Apr. VII kal. Apr. 16 f Hendecas. 944 2 23 1 11 II idus Apr. XVIII kal. Maii 16 e Hendecas. 945 3 4 2 12 Kal. Aprilis VIII idus Apr. 17 d Hendecas. 946 4 15 3 13 XII kal. Apr. XI kal. Apr. 15 c b Hendecas. 947 5 26 4 14 V idus Apr. III idus Apr. 16 a Hendecas. 948 6 7 6 15 IV kal. Apr. IV non. Apr. 18 g Hendecas. 949 7 18 7 16 XV kal. Maii X kal. Maii 19 f Circulus quinquagesimus primus, secundum eumdem Dionysium. Anni Domini. Indictiones. Epactae. Concurrentes. Cycli lunares. Decima quarta luna. Dies Dominicus Paschae. Luna diei. Littera Dom. Ogdoas.", + "candidate_score": 0.616528, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_93_95", + "bdc_text": "nostrae Helvetię . Datum Glar[onae ] , 19 . die ianuarii anno 1545 .", + "psc_chunk_id": "090_Auctor-incertus_-Dionysius-Exiguus_-Cyrillus-Alexandrinus_Circuli-decemnovenales_window_234", + "psc_text": "Littera Dom. Ogdoas. 1339 5 0 2 17 Nonae Aprilis VIII idus Apr. 15 e Ogdoas. 1540 6 11 4 18 VIII kal. Apr. V kal. Apr. 17 d c Ogdoas. 1541 7 22 5 19 Idus Aprilis XV kal. Maii 18 b Ogdoas. 1542 8 3 6 1 IV non. Apr. V idus Apr. 21 a Ogdoas. 1543 9 14 7 2 XI kal. Apr. VIII kal. Apr. 17 g Ogdoas. 1544 10 25 2 3 IV idus Apr. Idus Aprilis 17 f e Ogdoas. 1545 11 6 3 4 III kal. Apr. Nonae Aprilis 20 d Ogdoas. 1546 12 17 4 5 XIV kal. Maii VII kal. Maii 21 c Hendecas. 1547 13 28 5 6 VII idus Apr. IV idus Apr. 17 b Hendecas. 1548 14 9 7 7 VI kal. Apr. Kal. Aprilis 19 a g Hendecas. 1549 15 20 1 8 XVII kal. Maii II", + "candidate_score": 0.613273, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_93_95", + "bdc_text": "nostrae Helvetię . Datum Glar[onae ] , 19 . die ianuarii anno 1545 .", + "psc_chunk_id": "090_Auctor-incertus_-Dionysius-Exiguus_-Cyrillus-Alexandrinus_Circuli-decemnovenales_window_239", + "psc_text": "Hendecas. 1573 15 15 3 13 XII kal. Apr. XI kal. Apr. 15 d Hendecas. 1574 1 26 4 14 V idus Apr. III idus Apr. 16 c Hendecas. 1575 2 7 5 15 IV kal. Apr. III non. Apr. 19 b Hendecas. 1576 3 18 7 16 XV kal. Maii X kal. Maii 19 a g Circulus octogesimus quartus, secundum eumdem Dionysium. Anni Domini. Indictiones. Epactae. Concurrentes. Cycli lunares. Decima quarta luna. Dies Dominicus Paschae. Luna diei. Littera Dom. Ogdoas. 1577 4 0 1 17 Nonae Aprilis VII idus Apr. 17 f Ogdoas. 1578 5 11 2 18 VIII kal. Apr. III kal. Apr. 19 c Ogdoas. 1579 6 22 3 19 Idus Aprilis XIII kal. Maii 20 d Ogdoas. 1580 7 3 5 1 IV non. Apr. III non. Apr. 15 c b Ogdoas. 1581 8 14 6 2 XI kal. Apr. VII kal. Apr. 18 a Ogdoas.", + "candidate_score": 0.612285, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_93_95", + "bdc_text": "nostrae Helvetię . Datum Glar[onae ] , 19 . die ianuarii anno 1545 .", + "psc_chunk_id": "090_Auctor-incertus_-Dionysius-Exiguus_-Cyrillus-Alexandrinus_Circuli-decemnovenales_window_242", + "psc_text": "kal. Apr. 19 b a Hendecas. 1593 5 26 7 14 V idus Apr. XVII kal. Maii 20 g Hendecas. 1594 6 7 1 15 IV kal. Apr. II kal. Apr. 16 f Hendecas. 1595 7 18 2 16 XV kal. Maii XII kal. Maii 16 e Circulus octogesimus quintus, secundum eumdem Dionysium. Anni Domini. Indictiones. Epactae. Concurrentes. Cycli lunares. Decima quarta luna. Dies Dominicus Paschae. Luna diei. Littera Dom. Ogdoas. 1596 8 0 1 17 Nonae Aprilis III idus Apr. 16 d c Ogdoas. 1597 9 11 2 18 VIII kal. Apr. VI kal. Apr. 19 b Ogdoas. 1598 10 22 4 19 Idus Aprilis XVI kal. Maii 19 a Ogdoas. 1599 11 3 5 1 IV non. Apr. III non. Apr. 16 g Ogdoas. 1600 12 14 6 2 XI kal. Apr. VIII kal. Apr. 18 f e Ogdoas. 1601 13 25 7 3 IV idus Apr. XVII", + "candidate_score": 0.610392, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_93_95", + "bdc_text": "nostrae Helvetię . Datum Glar[onae ] , 19 . die ianuarii anno 1545 .", + "psc_chunk_id": "090_Auctor-incertus_-Dionysius-Exiguus_-Cyrillus-Alexandrinus_Circuli-decemnovenales_window_241", + "psc_text": "Apr. III idus Apr. 18 c Hendecas. 1586 13 9 5 7 VI kal. Apr. III non. Apr. 21 b Hendecas. 1587 14 20 6 8 XVII kal. Maii XVI kal. Maii 15 a Hendecas. 1588 15 1 1 9 II non. Apr. VII idus Apr. 17 g f Hendecas. 1589 1 12 2 10 IX kal. Apr. III kal. Apr. 20 e Hendecas. 1590 2 23 3 11 II idus Apr. XIII kal. Maii 21 d Hendecas. 1591 3 4 4 12 Kal. Aprilis II non. Apr. 17 c Hendecas. 1592 4 15 6 13 XII kal. Apr. VII kal. Apr. 19 b a Hendecas. 1593 5 26 7 14 V idus Apr. XVII kal. Maii 20 g Hendecas. 1594 6 7 1 15 IV kal. Apr. II kal. Apr. 16 f Hendecas. 1595 7 18 2 16 XV kal. Maii XII kal. Maii 16 e Circulus octogesimus quintus,", + "candidate_score": 0.609616, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_93_95", + "bdc_text": "nostrae Helvetię . Datum Glar[onae ] , 19 . die ianuarii anno 1545 .", + "psc_chunk_id": "090_Auctor-incertus_-Dionysius-Exiguus_-Cyrillus-Alexandrinus_Circuli-decemnovenales_window_243", + "psc_text": "10 22 4 19 Idus Aprilis XVI kal. Maii 19 a Ogdoas. 1599 11 3 5 1 IV non. Apr. III non. Apr. 16 g Ogdoas. 1600 12 14 6 2 XI kal. Apr. VIII kal. Apr. 18 f e Ogdoas. 1601 13 25 7 3 IV idus Apr. XVII kal. Maii 19 d Ogdoas. 1602 14 6 2 4 III kal. Apr. VIII idus Apr. 21 c Ogdoas. 1603 15 17 3 5 XIV kal. Maii XIII kal. Maii 15 b Hendecas. 1604 1 28 4 6 VII idus Apr. III idus Apr. 18 a g Hendecas. 1605 2 9 5 7 VI kal. Apr. IV non. Apr. 21 f Hendecas. 1606 3 20 7 8 XVII kal. Maii X kal. Maii 21 e Hendecas. 1607 4 1 1 9 II non. Apr. VII idus Apr 16 d Hendecas. 1608 5 12 2 10 IX kal. Apr. III kal.", + "candidate_score": 0.607393, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_93_95", + "bdc_text": "nostrae Helvetię . Datum Glar[onae ] , 19 . die ianuarii anno 1545 .", + "psc_chunk_id": "090_Auctor-incertus_-Dionysius-Exiguus_-Cyrillus-Alexandrinus_Circuli-decemnovenales_window_70", + "psc_text": "460 15 14 5 2 XI kal. Apr. VI kal. Apr. 19 c b Ogdoas. 461 1 25 6 3 IV idus Apr. XVI kal. Maii 20 a Ogdoas. 462 2 6 7 4 III kal. Apr. Kal. Aprilis 16 g Ogdoas. 463 3 17 1 5 XIV kal. Maii XI kal. Maii 16 f Hendecas. 464 4 28 3 6 VII idus Apr. II idus Apr. 19 e d Hendecas. 465 5 9 4 7 VI kal. Apr. V kal. Apr. 15 c Hendecas. 466 6 20 5 8 XVII kal. Maii XV kal. Maii 16 b Hendecas. 467 7 1 6 9 II non. Apr. V idus Apr. 19 a Hendecas. 468 8 12 1 10 IX kal. Apr. II kal. Apr. 21 g f Hendecas. 469 9 23 2 11 II idus Apr. Idus Aprilis 15 e Hendecas. 470 10 4 3 12 Kal. Aprilis Nonae Apr.", + "candidate_score": 0.607109, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_93_95", + "bdc_text": "nostrae Helvetię . Datum Glar[onae ] , 19 . die ianuarii anno 1545 .", + "psc_chunk_id": "090_Auctor-incertus_-Dionysius-Exiguus_-Cyrillus-Alexandrinus_Circuli-decemnovenales_window_235", + "psc_text": "12 17 4 5 XIV kal. Maii VII kal. Maii 21 c Hendecas. 1547 13 28 5 6 VII idus Apr. IV idus Apr. 17 b Hendecas. 1548 14 9 7 7 VI kal. Apr. Kal. Aprilis 19 a g Hendecas. 1549 15 20 1 8 XVII kal. Maii II kal. Maii 20 f Hendecas. 1550 1 1 2 9 II non. Apr. VIII idus Apr. 16 e Hendecas. 1551 2 12 3 10 IX kal. Apr. IV kal. Apr. 19 d Hendecas. 1552 3 23 5 11 II idus Apr. XV kal. Maii 19 c b Hendecas. 1553 4 4 6 12 Kal. Aprilis IV non. Apr. 15 a Hendecas. 1554 5 15 7 13 XII kal. Apr. VIII kal. Apr. 18 g Hendecas. 1555 6 26 1 14 V idus Apr. XVIII kal. Maii 19 f Hendecas. 1556 7 7 3 15 IV kal. Apr. Nonae Aprilis 21", + "candidate_score": 0.60534, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_93_95", + "bdc_text": "nostrae Helvetię . Datum Glar[onae ] , 19 . die ianuarii anno 1545 .", + "psc_chunk_id": "090_Auctor-incertus_-Dionysius-Exiguus_-Cyrillus-Alexandrinus_Circuli-decemnovenales_window_213", + "psc_text": "16 f Hendecas. 1402 7 15 6 13 XII kal. Apr. VII kal. Apr. 19 e Hendecas. 1403 8 26 7 14 V idus Apr. XVII kal. Maii 20 d c Hendecas. 1404 9 7 2 15 IV kal. Apr. III kal. Apr. 15 b Hendecas. 1405 10 18 3 16 XV kal. Maii XIII kal. Maii 16 a Circulus septuagesimus quintus, secundum eumdem Dionysium. Anni Domini. Indictiones. Epactae. Concurrentes. Cycli lunares. Decima quarta luna. Dies Dominicus Paschae. Luna diei. Littera Dom. Ogdoas. 1406 11 0 4 17 Nonae Aprilis III idus Apr. 20 g Ogdoas. 1407 12 11 5 18 VIII kal. Apr. VI kal. Apr. 16 f e Ogdoas. 1408 13 22 7 19 Idus Aprilis XVII kal. Maii 16 d Ogdoas. 1409 14 3 1 1 IV non. Apr. VII idus Apr. 19 c Ogdoas. 1410 15 14 2 2 XI kal. Apr. X kal. Apr. 15", + "candidate_score": 0.6035, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 12, + "cf_id": "cf016", + "work_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam", + "max_score": 0.682131, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_63_65", + "bdc_text": "et monimenta tua tam importunis precibus Vgl. Lk 11 , 5-9. 18 , 2-8. , ut ei iuste denegare non licuerit ; cui etiam eo lubentius sum obsequtus , quod sperem ecclesię Christi plurimum profuturum . Fatetur minorita opera tua ubique gentium valde grata et accepta esse , eo quod et eruditionis et pietatis referta sint .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_30", + "psc_text": "ordine. . 11. Prolixiorem hunc Evangelii librum quam caeteros esse nemo dubitaverit. Non ideo non ea quae falsa sunt, sed quae vera, sibi vindicat. Denique etiam a sancto apostolo Paulo testimonium meruit diligentiae. Sic enim laudat Lucam: Cujus laus, inquit, est in Evangelio per omnes Ecclesias (II Cor. VIII, 18) . Et vere laudabilis est, qui meruit a tanto gentium doctore laudari. Assecutum itaque se non pauca dicit, sed omnia: et assecuto omnia visum est scribere non omnia, sed ex omnibus. Non enim scripsit omnia, sed assecutus est omnia; quia quae fecit, inquit, Jesus, si scribantur omnia, nec ipsum capere mundum arbitror (Joan. XXI, 25). Advertis enim quod consulto etiam ea quae ab aliis sunt scripta praeteriit, ut diversa in Evangelio gratia refulgeret, et propriis quibusdam singuli 1270 libri mysteriorum gestorumque miraculis eminerent. Diviserunt enim sibi vestimenta Domini milites Christi, quod suo loco plenius explanabitur (Infra lib. X, in cap.", + "candidate_score": 0.682131, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_94_96", + "bdc_text": "Datum Glar[onae ] , 19 . die ianuarii anno 1545 . Scripsi tibi hanc epistolam in testimonium , ut intelligas me in negotio Christi pergere et Spartam , quam nactus sim , pro virili decorare Adagia , 2 , 5 , 1 ( ASD II /3 397-406 , Nr. 1401). .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_130", + "psc_text": "gerentis, diem, locum, causam. Testes quoque abhiberi solent: hos quoque nativitati suae, et generationi secundum carnem Christus adhibuit, qui signarent Evangelium, dicens: Vos eritis mihi testes in Hierusalem (Act. 1, 8) (Vers. 6, 7.) Factum est autem, cum essent ibi, impleti sunt dies ut pareret. Et peperit filium primogenitum, et pannis eum involvit, et posuit in praesepio; quia non erat locus in eo diversorio. 1295 . 40. Breviter sanctus Lucas et quomodo, et quo tempore, et quo loco secundum carnem Christus natus sit, explicavit. At vero de coelesti generatione si quaeris, lege Evangelium sancti Joannis, qui a coelestibus exorsus ad terrena descendit. Illic invenies et quando erat, et quomodo erat, et quid erat, quid egerat, quid agebat, et ubi erat, et quo venerit, et quomodo venerit, quo tempore venerit, qua causa venerit. In principio, inquit, erat Verbum (Joan. I, 1) ; habes quando erat: Et Verbum erat apud Deum; habes", + "candidate_score": 0.667558, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_7_9", + "bdc_text": "Quum vero nunc aliquantula ad te scribendi materia administrata sit , sepositis omnibus negotiis meis tibi ut amico singulari obsecundare placuit . Et pro argumenti ratione te certiorem facio sudores in vinea ChristiJes 5 , 3 ; Jer 12 , 10 ;", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_789", + "psc_text": "acrior sermo sit de Domini passione: amarior ad flendum, acrior ad commovendum. Itaque cum audimus et legimus jejunasse Dominum (Matth. IV, 2), sitisse Dominum (Joan. IV, 7), lacrymasse Dominum (Joan. XI, 35), vapulasse Dominum, dicentem quoque eum sub tempore passionis: Vigilate et orate, ne intretis in tentationem (Matth. XXVI, 41) ; velut succo amarioris sermonis increpiti, dulciores justo voluptatum suavitates corporalium temperamus. Ergo qui seminat granum sinapis, seminat regnum coelorum. 183. Ne despicias hoc granum sinapis: Minimum quidem est omnibus seminibus, fit autem cum creverit, majus omnibus oleribus (Matth. XIII, 32) . Si granum sinapis Christus, quemadmodum Christus aut minimus est, aut crescit? Verum non per naturam, sed per speciem rursus excrescit. Vis scire minimum? Vidimus eum, et non habebat speciem neque decorem (Esai. XIII, 2) . Disce maximum: Speciosus forma prae 1455 filiis hominum (Psal. XLIV, 3) . Etenim ille qui non habebat speciem neque decorem, excellentior factus est", + "candidate_score": 0.666792, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_77_79", + "bdc_text": "Hebr 12 , 1 . adhorterque , ut , laborum tuorum te ne pigeat , cumcum vor der Zeile nachgetragen . evidenter intelligas tum iucundos tum frugiferos omnibus , quibus sacrę literę cordi sunt .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_30", + "psc_text": "ordine. . 11. Prolixiorem hunc Evangelii librum quam caeteros esse nemo dubitaverit. Non ideo non ea quae falsa sunt, sed quae vera, sibi vindicat. Denique etiam a sancto apostolo Paulo testimonium meruit diligentiae. Sic enim laudat Lucam: Cujus laus, inquit, est in Evangelio per omnes Ecclesias (II Cor. VIII, 18) . Et vere laudabilis est, qui meruit a tanto gentium doctore laudari. Assecutum itaque se non pauca dicit, sed omnia: et assecuto omnia visum est scribere non omnia, sed ex omnibus. Non enim scripsit omnia, sed assecutus est omnia; quia quae fecit, inquit, Jesus, si scribantur omnia, nec ipsum capere mundum arbitror (Joan. XXI, 25). Advertis enim quod consulto etiam ea quae ab aliis sunt scripta praeteriit, ut diversa in Evangelio gratia refulgeret, et propriis quibusdam singuli 1270 libri mysteriorum gestorumque miraculis eminerent. Diviserunt enim sibi vestimenta Domini milites Christi, quod suo loco plenius explanabitur (Infra lib. X, in cap.", + "candidate_score": 0.665829, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_8", + "bdc_text": "Et pro argumenti ratione te certiorem facio sudores in vinea ChristiJes 5 , 3 ;", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_1036", + "psc_text": "multam servantur aetatem. Per te arentibus aestu corporibus dulcis ad gratiam, salutaris ad vitam, suavis ad voluptatem potus infunditur. Tu nomen prophetis et apostolis, tu nomen Salvatori dedisti: illi nubes coeli (Esai. LX, 8), illi sal mundi (Matth. V, 13), iste fons vitae est (Joan. VII, 38). Quae montibus pressa non clauderis, quae scopulis illisa non frangeris, quae terris infusa non deficis: sed intimis scaturiens venis, aut spiritum inclusa vitalem inhalas, aut succum infusa fertilem praestas, aut rigatu superfusa ad commodum subministras; ne siccatis exinanita vitalibus, solemnes neget terra proventus. Omnium elementorum substantia, coelum, aer, mare, et terra te reddunt. Te prophetico percussa tactu, ut sitientium rigares corda populorum, vomuit petra (Exod. XVII, 6): te, cum de latere Salvatoris erumperes, percussores viderunt, et crediderunt (Joan. XIX, 34): et ideo regenerationis nostrae de tribus una es testibus; tres enim testes sunt, aqua, sanguis, et spiritus (I Joan. V, 8). Aqua ad", + "candidate_score": 0.660238, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_62_64", + "bdc_text": "Flagitaverat ille opesWortspiel mit opera . et monimenta tua tam importunis precibus Vgl. Lk 11 , 5-9. 18 , 2-8. , ut ei iuste denegare non licuerit ; cui etiam eo lubentius sum obsequtus , quod sperem ecclesię Christi plurimum profuturum .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_687", + "psc_text": "ad confitendum tibi (Psal. CXVIII, 62) ; ideo meruit hos panes quos apposuit nobis edendos. Petiit cum dicit: Lavabo per singulas noctes lectum meum (Psal. VI, 7) ; neque enim timuit ne excitaret dormientem, quem scit semper vigilantem. 88. Et ideo scriptorum memores, noctibus ac diebus orationi instantes, peccatis nostris veniam postulemus. Nam si ille tam sanctus, et qui regni erat necessitatibus occupatus, septies in die laudem Domino dicebat, matutinis et vespertinis sacrificiis semper intentus (Psal. CXVIII, 164): quid nos facere oportet, qui eo amplius rogare debemus, quo frequentius carnis ac mentis fragilitate delinquimus; ut de via lassis, et istius aevi cursu ac vitae hujus anfractu graviter fatigatis, panis refectionis deesse non possit, qui hominis corda confirmet?. 89. Nec solum media nocte Dominus, sed omnibus 1431 prope docet vigilandum esse momentis; venit enim et vespertina, et secunda, et tertia vigilia, et pulsare consuevit: Beati, itaque, servi illi, quos cum venerit", + "candidate_score": 0.658139, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_64_66", + "bdc_text": "cui etiam eo lubentius sum obsequtus , quod sperem ecclesię Christi plurimum profuturum . Fatetur minorita opera tua ubique gentium valde grata et accepta esse , eo quod et eruditionis et pietatis referta sint . Scribo hęc absque fucoVgl .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_30", + "psc_text": "ordine. . 11. Prolixiorem hunc Evangelii librum quam caeteros esse nemo dubitaverit. Non ideo non ea quae falsa sunt, sed quae vera, sibi vindicat. Denique etiam a sancto apostolo Paulo testimonium meruit diligentiae. Sic enim laudat Lucam: Cujus laus, inquit, est in Evangelio per omnes Ecclesias (II Cor. VIII, 18) . Et vere laudabilis est, qui meruit a tanto gentium doctore laudari. Assecutum itaque se non pauca dicit, sed omnia: et assecuto omnia visum est scribere non omnia, sed ex omnibus. Non enim scripsit omnia, sed assecutus est omnia; quia quae fecit, inquit, Jesus, si scribantur omnia, nec ipsum capere mundum arbitror (Joan. XXI, 25). Advertis enim quod consulto etiam ea quae ab aliis sunt scripta praeteriit, ut diversa in Evangelio gratia refulgeret, et propriis quibusdam singuli 1270 libri mysteriorum gestorumque miraculis eminerent. Diviserunt enim sibi vestimenta Domini milites Christi, quod suo loco plenius explanabitur (Infra lib. X, in cap.", + "candidate_score": 0.655971, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_4", + "bdc_text": "Coniectaris haud dubie me Endymionis somnum dormire , Adagia , 1 , 9 , 63 ( ASD II /2 384f , Nr. 863 ) .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_367", + "psc_text": "ergo aliquem de angelis aut archangelis medicum. Sed quemadmodum mihi possunt praesidium ferre, ne peccem; cum ipse archangelus a peccato non potuerit abstinere? Quemadmodum ad paradisum angelus revocare me poterit; cum ipse Satanas et angeli sui sedem quam acceperunt, servare non possint? Cap. V (Cap. V. -- Vers. 3.) Ascendens autem in unam navim, quae erat Simonis, rogavit ut inducerent a terra aliquantulum. . 68. Ubi Dominus multis impertivit varia genera sanitatum, nec tempore, nec loco coepit ab studio sanandi turba cohiberi. Vesper incubuit, sequebantur: stagnum occurrit, urgebant. Et ideo ascendit in Petri navim. Haec est illa navis quae adhuc secundum Matthaeum fluctuat (Matth. VIII, 24), secundum Lucam repletur piscibus; ut et principia Ecclesiae fluctuantis, et posteriora exuberantis agnoscas; pisces enim sunt, qui hanc enavigant 1353 vitam. Ibi adhuc discipulis Christus dormit, hic praecipit. Dormit enim trepidis, perfectis vigilat. Sed quemadmodum dormiat Christus, audisti dicentem in Propheta: Ego dormivi, et", + "candidate_score": 0.647903, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_91", + "bdc_text": "2 Thess 2 , 3f. quem faxit deus , brevi quoque proscribat .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_859", + "psc_text": "quod objectum est Domino, respondeat ei Dominus: Ad duritiam, inquit, cordis vestri permisit vobis Moyses dare librum repudii, et dimittere uxores: ab initio autem non fuit sic (Matth. XIX, 8) . Moyses permisit, inquit, non Deus jussit; ab initio autem Dei lex est. Quae est lex Dei? Relinquet homo patrem et matrem, et adhaerebit uxori suae, et erunt ambo in carne una (Gen. II, 24) . Ergo qui dimittit uxorem, carnem suam scindit, dividit corpus. 1472 8. Ostendit autem hic locus, quae propter fragilitatem humanam scripta sunt, non a Deo scripta. Unde et Apostolus: Denuntio, inquit, non ego, sed Dominus, uxorem a viro non discedere (I Cor. VII, 10) . Et infra: Caeteris, inquit, ego dico, non Dominus: si quis frater infidelem habet uxorem, et relinquit eam (Ibid., 12) . Itaque ubi est impar conjugium, lex Dei non est. Et addidit: Quod si infidelis discedit, discedat (Ibid., 15) . Simul", + "candidate_score": 0.646302, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_98_100", + "bdc_text": "[ Adresse auf der Rückseite : ] Ornatissimo viro Henricho Bullingero , theologiae professori et pastori Tiguriensi doctissimo , domino amicoque suo percharo .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_481", + "psc_text": ". 1381 Et tu ergo vestigium animi tui, et mentis incessum indubitata confessione crucis Dominicae tinge. Tingis carnem tuam in Christi sanguine, si vitia diluas, peccata detergas, mortem Christi in tua carne circumferas, sicut Apostolus ait: Mortificationem Jesu Christi in corpore nostro circumferentes (II Cor. IV, 10) . Noli ad terrena inflecti, ne tuam arundinem frangas. Et ideo de Christo, quia non erat ad terrena curvandus, prophetatum est: Arundinem quassatam non confringet (Esai. XLII, 3) ; quoniam carnem quam peccata quassaverant, resurrectionis virtute solidavit. Bona arundo caro Christi, quae serpentis diaboli caput, et mundanae cupiditatis illecebras patibulo crucis affixit. (Vers. 24, 25.) Sed quid existis in desertum videre? Arundinem vento moveri? Quid existis videre? Hominem mollibus vestimentis indutum? . 107. Non hic Domini sermo de vestibus; quamquam plerosque mollioris cura vestis effeminet, qui quasi lanae onus ferre non possint, sericas vestes tectis per terram verrunt vestigiis, usuque faciunt ut amictus", + "candidate_score": 0.640601, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_20_22", + "bdc_text": "und Johannese vangelium ( 1543 ; BZD C 321 ) wie auch an die Schrift \"De Scripturae sanctae authoritate\" ( 1538 ;", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_67", + "psc_text": "Pelag., cap. 2). Quid quod etiam apostolis suis ipse Dominus virtutem Spiritus esse tribuendam promisit, dicens: Accipietis virtutem adveniente in vos Spiritu sancto. (Act. I, 8). Deinde in sequentibus: Factus est, inquit, subito sonus de coelo, tamquam vi magna ferretur Spiritus (Act. II, 2) . Bene vi magna, quia Spiritu oris ejus omnis virtus eorum (Psal. XXXII, 6) . Et virtus est illa, quam a sancto Spiritu apostoli consecuti sunt. 1279 . 38. Bene etiam praeibit ante faciem Domini sanctus Joannes, qui praenuntius natus est, et praenuntius mortuus est. Et fortasse hoc mysterium in hac vita nostra hodieque celebratur. Praecurrit enim animae nostrae quaedam virtus Joannis, cum credere paramus in Christum; ut paret ad fidem animae nostrae vias, et de vitae istius tramite tortuoso, rectas semimitas nostri faciat commeatus, ne anfractu labamur erroris; quo omnis vallis animae nostrae virtutis fructibus possit impleri, et omnis saecularium altitudo meritorum Domino se humili", + "candidate_score": 0.640391, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_70_72", + "bdc_text": "non ab adulatione tantum , verum ab omni blandiloquentię specie meme fehlt in der Vorlage . vehementer abhorrere . Eciam tua singularis modestia nihil minus pati solet quam laudes eciam modestissimas Von \"Scribo haae\" bis \"modestissimas \" liegt ein fast wortgetreues Zitat aus Erasmus ' Widmungsepistel an William Blount vor , die Erasmus seinen Adagia ab 1508 voranstellte :", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_30", + "psc_text": "ordine. . 11. Prolixiorem hunc Evangelii librum quam caeteros esse nemo dubitaverit. Non ideo non ea quae falsa sunt, sed quae vera, sibi vindicat. Denique etiam a sancto apostolo Paulo testimonium meruit diligentiae. Sic enim laudat Lucam: Cujus laus, inquit, est in Evangelio per omnes Ecclesias (II Cor. VIII, 18) . Et vere laudabilis est, qui meruit a tanto gentium doctore laudari. Assecutum itaque se non pauca dicit, sed omnia: et assecuto omnia visum est scribere non omnia, sed ex omnibus. Non enim scripsit omnia, sed assecutus est omnia; quia quae fecit, inquit, Jesus, si scribantur omnia, nec ipsum capere mundum arbitror (Joan. XXI, 25). Advertis enim quod consulto etiam ea quae ab aliis sunt scripta praeteriit, ut diversa in Evangelio gratia refulgeret, et propriis quibusdam singuli 1270 libri mysteriorum gestorumque miraculis eminerent. Diviserunt enim sibi vestimenta Domini milites Christi, quod suo loco plenius explanabitur (Infra lib. X, in cap.", + "candidate_score": 0.634259, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_59_61", + "bdc_text": "s. Hoven 180. . Genua nunc temporis , Liguriae partibus sita , divini verbi curamIn der Vorlage cura . suę fidei commisit .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_122", + "psc_text": "imponitur, sed astruitur: meritoque continuo resoluta est lingua ejus; quia quam vinxerat incredulitas, fides solvit. Credamus et nos igitur, ut loquamur, ut lingua nostra quae incredulitatis vinculis est ligata, rationis voce solvatur. Scribamus spiritu mysteria, si volumus loqui: scribamus praenuntium Christi non in tabulis lapideis, sed in tabulis cordis carnalibus. Etenim qui Joannem loquitur, Christum prophetat. Loquamur Joannem, loquamur et Christum, ut nostrum quoque os possit aperiri, quod in sacerdote tanto irrationabilis modo pecudis frena nutantis fidei coercebant. (Vers. 67.) Et Zacharias pater ejus impletus est Spiritu sancto, et prophetabat dicens. . 33. Vide quam bonus Deus, et facilis indulgere peccatis: non solum ablata restituit, sed etiam insperata concedit. Ille dudum mutus prophetat; haec enim gratia Dei maxima, quod eum qui negaverant, confitentur. Nemo ergo diffidat, nemo veterum conscius delictorum praemia divina desperet. Novit Dominus mutare sententiam, si tu noveris emendare delictum (De poenit., dist. 1, cap. Novit Dominus). (Vers.", + "candidate_score": 0.628243, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_46", + "bdc_text": "bemühte sich Beccaria bei Pelikan um eine Unterkunft in Zürich für Benedettos Neffen [ . . . ] , Sohn von Benedettos Schwester. Am 15 . Juli 1546 ( ebd. , Ms F 47 , 1201 )", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_283", + "psc_text": "fecit, nonne scripta sunt in libro verborum, et in diebus eorum, qui regnaverunt in Judaea? Et dormivit Joachim cum patribus suis; et regnavit Joachim filius ejus pro eo . . . . Filius decem et octo annorum erat Joachim, et cum regnaret, tribus mensibus regnavit in Hierusalem: nomen matris ejus Mesola . . . . . et omnia quae fecit sub oculis Domini pater ejus, et ipse fecit: et in diebus ejus ascendit Nabuchodonosor, rex Babylonis, in Hierusalem (IV Reg. XXIV, 5 et seq.) . Vides igitur quod alius fuerit Josiae filius, alius nepos: filius ille, cui Hieremias nomen imposuit, nepos iste qui patris vocatus est nomine. Et bene sanctus Matthaeus a Propheta noluit discrepare, ut non Joachim, sed Jechoniam nominaret. Simul, ut supra diximus, majorem fructum Dominicae pietatis astruxit, si generis nobilitatem non in omnibus Dominus requisivit: sed de captivis et peccatoribus congrue nasci voluit, qui remissionem veniebat praedicare", + "candidate_score": 0.623579, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_1", + "bdc_text": "Te , vir ornatissime , cum tua familia feliciter valere perquam gratissimum foret , quia ego bene valeo .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_181", + "psc_text": "(Marc. XVI, 15) ; ut evangelicae praedicationis vestigium proferentes, toto Dominicorum seriem circumferrent orbe gestorum. Est igitur calceamentum nuptiale evangelica praedicatio. Sed de hoc opportunius aliquid in aliis explicabimus (Inf. cap. X). (Vers. 17.) Ipse vos baptizabit in Spiritu sancto, et igni: habens ventilabrum in manu sua, et purgabit aream suam, et congregabit triticum in horreum suum; paleas autem igni comburet inexstinguibili. . 82. Habens ventilabrum in manu. Ventilabri indicio discriminandorum Dominus declaratur jus habere meritorum; eo quod dum frumenta in area ventilantur, plena a vacuis, ab inanibus fructuosa veluti quodam aurae spirantis examine separantur. Per hanc igitur comparationem ostenditur quod Dominus judicii die solidae merita fructusque virtutis ab inanis jactantiae, exiliumque factorum infructuosa levitate discernat; perfectioris meriti viros locaturus in mansione coelesti. Ipse enim perfectior fructus est, qui meruerit ejus esse conformis, qui sicut granum tritici cecidit, ut plurimos fructus afferret in nobis, invisus paleis, inanibus meritis non amicus.", + "candidate_score": 0.597526, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_80", + "bdc_text": "Et quemadmodum hactenus Germaniam nostram , sic Galliam et Italiam tuis monumentis aureis illustrabis .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_138", + "psc_text": "Oriente venientes, tam longo spatio sequuntur, et procidentes adorant, et regem appellant, et resurrecturum fatentur, offerentes de thesauris suis aurum, thus, et myrrham (Matth. II, 1 et seq.). Quae sunt ista verae fidei munera? Aurum regi, thus Deo, myrrha defuncto; aliud enim regis insigne, aliud divinae sacrificium potestatis, aliud honor est sepulturae, quae non corrumpat corpus mortui, sed reservet. Nos quoque qui haec audimus et legimus, de thesauris nostris talia, fratres, munera proferamus: Habemus enim thesaurum in vasis fictilibus (II Cor. IV, 7) . Si igitur in teipso quod es, non ex te debes aestimare, sed ex Christo: quanto magis in Christo non tua debes aestimare, sed Christi. 45. Ergo Magi de thesauris suis offerunt munera. Vultis scire quam bonum meritum habeant? Stella ab his videtur: et ubi Herodes est, non videtur: ubi Christus est rursus videtur, et viam monstrat. Ergo stella haec via est, et via 1297 Christus; quia", + "candidate_score": 0.594528, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 13, + "cf_id": "cf016", + "work_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-excessu-fratris-sui-Satyrus", + "max_score": 0.682086, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_74", + "bdc_text": "tamen quoniam et mea simplicitas , tibi nequaquam ignota , non ab adulatione tantum , verumetiam ab omni blandiloquentiae specie vehementer abhorret et tua singularis modestia nihil minus pati solet quam laudes etiam modestissimas , praetermissis his ad adagiorum tractationem accedemus \" ( ASD II /1 26 , 111 -116 ) . .", + "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-excessu-fratris-sui-Satyrus_window_47", + "psc_text": "Sed hoc ipso beatus, quod dum licuit vigore uti corporis, inoffenso ad exsequenda quae vellet, functus 1128 juventutis officio, vitam vixit, debilitatem ignoravit. 51. Qua vero prosecutione simplicitatem ejus edisseram? Ea est enim quaedam morum temperantia, mentisque sobrietas. Date, quaeso, veniam, et permittite dolori meo; ut de eo mihi paulo uberius liceat loqui, cum quo jam non conceditur colloqui. Certe et vobis proficit, ut advertatis non fragilitate quadam vos hoc officium, sed judicio detulisse: nec misericordia mortis impulsos, sed virtutum honorificentia provocatos; anima enim benedicta omnis simplex (Prov., XI). Tanta autem simplicitas erat, ut conversus in puerum, simplicitate illius aetatis innoxiae, perfectae virtutis effigie, et quodam innocentium morum speculo eluceret. Intravit igitur in regnum coelorum, quoniam credidit Dei verbo; quoniam sicut puer artem repulit adulandi, injuriae dolorem clementer absorbuit, quam inclementius vindicavit: querelae quam dolo promptior, satisfactioni facilis, difficilis ambitioni, sanctus pudori; ut frequenter in eo superfluam magis verecundiam praedicares,", + "candidate_score": 0.682086, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_74_76", + "bdc_text": "tamen quoniam et mea simplicitas , tibi nequaquam ignota , non ab adulatione tantum , verumetiam ab omni blandiloquentiae specie vehementer abhorret et tua singularis modestia nihil minus pati solet quam laudes etiam modestissimas , praetermissis his ad adagiorum tractationem accedemus \" ( ASD II /1 26 , 111 -116 ) . . Quare , dum tuum sanctum conatum et studium laudo , ea potissimum gratia facere soleo , ut currenti bene calcaria addam Adagia , 1 , 2 , 47 ( ASD II /1 364 , Nr. 147 ) . - Vgl. auch 1Kor 9 , 24-27 ;", + "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-excessu-fratris-sui-Satyrus_window_47", + "psc_text": "Sed hoc ipso beatus, quod dum licuit vigore uti corporis, inoffenso ad exsequenda quae vellet, functus 1128 juventutis officio, vitam vixit, debilitatem ignoravit. 51. Qua vero prosecutione simplicitatem ejus edisseram? Ea est enim quaedam morum temperantia, mentisque sobrietas. Date, quaeso, veniam, et permittite dolori meo; ut de eo mihi paulo uberius liceat loqui, cum quo jam non conceditur colloqui. Certe et vobis proficit, ut advertatis non fragilitate quadam vos hoc officium, sed judicio detulisse: nec misericordia mortis impulsos, sed virtutum honorificentia provocatos; anima enim benedicta omnis simplex (Prov., XI). Tanta autem simplicitas erat, ut conversus in puerum, simplicitate illius aetatis innoxiae, perfectae virtutis effigie, et quodam innocentium morum speculo eluceret. Intravit igitur in regnum coelorum, quoniam credidit Dei verbo; quoniam sicut puer artem repulit adulandi, injuriae dolorem clementer absorbuit, quam inclementius vindicavit: querelae quam dolo promptior, satisfactioni facilis, difficilis ambitioni, sanctus pudori; ut frequenter in eo superfluam magis verecundiam praedicares,", + "candidate_score": 0.67449, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 14, + "cf_id": "cf006", + "work_id": "002_Tertullianus_Adversus-Marcionem", + "max_score": 0.681999, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_8_10", + "bdc_text": "Et pro argumenti ratione te certiorem facio sudores in vinea ChristiJes 5 , 3 ; Jer 12 , 10 ; Jo 1 , 7 ;", + "psc_chunk_id": "002_Tertullianus_Adversus-Marcionem_window_692", + "psc_text": "esse, nisi carnis. Nam et si qua corporis qualitas non carnea opponetur nobis, certe sanguinem nisi carnea non habebit. Itaque consistit probatio corporis de testimonio carnis; probatio carnis, de testimonio sanguinis. Ut autem et sanguinis veterem figuram in vino recognoscas, aderit Esaias (Is. LXIII, 1): Quis, inquit, qui advenit ex Edom? rubor vestimentorum ejus ex Bosor. Sic decorus in stola vinolenta cum fortitudine? Quare rubra vestimenta tua? et indumenta sicut de foro torcularis pleno conculcato? Spiritus enim propheticus velut jam contemplabundus Dominum ad passionem venientem, carne scilicet vestitum, ut in ea passum, cruentum habitum carnis in vestimentorum rubore designat, conculcatae et expressae vi passionis, tanquam de foro torcularis; quia exinde quasi cruentati homines de vini rubore descendant. Multo manifestius Genesis in benedictione Judae, ex cujus tribu carnis census Christi processurus, jam tunc Christum in Juda delineabat. Lavabit, inquit (Gen. XLIX, 11), in vino stolam suam, et in sanguine uvae amictum", + "candidate_score": 0.681999, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_8", + "bdc_text": "Et pro argumenti ratione te certiorem facio sudores in vinea ChristiJes 5 , 3 ;", + "psc_chunk_id": "002_Tertullianus_Adversus-Marcionem_window_692", + "psc_text": "esse, nisi carnis. Nam et si qua corporis qualitas non carnea opponetur nobis, certe sanguinem nisi carnea non habebit. Itaque consistit probatio corporis de testimonio carnis; probatio carnis, de testimonio sanguinis. Ut autem et sanguinis veterem figuram in vino recognoscas, aderit Esaias (Is. LXIII, 1): Quis, inquit, qui advenit ex Edom? rubor vestimentorum ejus ex Bosor. Sic decorus in stola vinolenta cum fortitudine? Quare rubra vestimenta tua? et indumenta sicut de foro torcularis pleno conculcato? Spiritus enim propheticus velut jam contemplabundus Dominum ad passionem venientem, carne scilicet vestitum, ut in ea passum, cruentum habitum carnis in vestimentorum rubore designat, conculcatae et expressae vi passionis, tanquam de foro torcularis; quia exinde quasi cruentati homines de vini rubore descendant. Multo manifestius Genesis in benedictione Judae, ex cujus tribu carnis census Christi processurus, jam tunc Christum in Juda delineabat. Lavabit, inquit (Gen. XLIX, 11), in vino stolam suam, et in sanguine uvae amictum", + "candidate_score": 0.681983, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_7_9", + "bdc_text": "Quum vero nunc aliquantula ad te scribendi materia administrata sit , sepositis omnibus negotiis meis tibi ut amico singulari obsecundare placuit . Et pro argumenti ratione te certiorem facio sudores in vinea ChristiJes 5 , 3 ; Jer 12 , 10 ;", + "psc_chunk_id": "002_Tertullianus_Adversus-Marcionem_window_693", + "psc_text": "et expressae vi passionis, tanquam de foro torcularis; quia exinde quasi cruentati homines de vini rubore descendant. Multo manifestius Genesis in benedictione Judae, ex cujus tribu carnis census Christi processurus, jam tunc Christum in Juda delineabat. Lavabit, inquit (Gen. XLIX, 11), in vino stolam suam, et in sanguine uvae amictum suum; stolam et amictum carnem demonstrans, et vinum sanguinem. Ita et nunc sanguinem suum in vino consecravit, qui tunc vinum in sanguine figuravit. CAPUT XLI. Vae, ait, per quem traditur filius hominis. Ergo jam Vae constat imprecationis et comminationis inclamationem intelligendam, et irato et offenso deputandam: nisi si Judas impune erat tantum sceleris relaturus. Aut si impune, vacat Vae. Si non impune, utique ab eo puniendus, in quem scelus traditionis admisit. Porro, si sciens passus est hominem, quem ipse comitatui suo adsciverat, in tantum scelus ruere, noli jam de Creatore circa Adam retractare, quae in tuum quoque Deum retorquentur, aut", + "candidate_score": 0.668498, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_8_10", + "bdc_text": "Et pro argumenti ratione te certiorem facio sudores in vinea ChristiJes 5 , 3 ; Jer 12 , 10 ; Jo 1 , 7 ;", + "psc_chunk_id": "002_Tertullianus_Adversus-Marcionem_window_693", + "psc_text": "et expressae vi passionis, tanquam de foro torcularis; quia exinde quasi cruentati homines de vini rubore descendant. Multo manifestius Genesis in benedictione Judae, ex cujus tribu carnis census Christi processurus, jam tunc Christum in Juda delineabat. Lavabit, inquit (Gen. XLIX, 11), in vino stolam suam, et in sanguine uvae amictum suum; stolam et amictum carnem demonstrans, et vinum sanguinem. Ita et nunc sanguinem suum in vino consecravit, qui tunc vinum in sanguine figuravit. CAPUT XLI. Vae, ait, per quem traditur filius hominis. Ergo jam Vae constat imprecationis et comminationis inclamationem intelligendam, et irato et offenso deputandam: nisi si Judas impune erat tantum sceleris relaturus. Aut si impune, vacat Vae. Si non impune, utique ab eo puniendus, in quem scelus traditionis admisit. Porro, si sciens passus est hominem, quem ipse comitatui suo adsciverat, in tantum scelus ruere, noli jam de Creatore circa Adam retractare, quae in tuum quoque Deum retorquentur, aut", + "candidate_score": 0.667724, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_7_9", + "bdc_text": "Quum vero nunc aliquantula ad te scribendi materia administrata sit , sepositis omnibus negotiis meis tibi ut amico singulari obsecundare placuit . Et pro argumenti ratione te certiorem facio sudores in vinea ChristiJes 5 , 3 ; Jer 12 , 10 ;", + "psc_chunk_id": "002_Tertullianus_Adversus-Marcionem_window_692", + "psc_text": "esse, nisi carnis. Nam et si qua corporis qualitas non carnea opponetur nobis, certe sanguinem nisi carnea non habebit. Itaque consistit probatio corporis de testimonio carnis; probatio carnis, de testimonio sanguinis. Ut autem et sanguinis veterem figuram in vino recognoscas, aderit Esaias (Is. LXIII, 1): Quis, inquit, qui advenit ex Edom? rubor vestimentorum ejus ex Bosor. Sic decorus in stola vinolenta cum fortitudine? Quare rubra vestimenta tua? et indumenta sicut de foro torcularis pleno conculcato? Spiritus enim propheticus velut jam contemplabundus Dominum ad passionem venientem, carne scilicet vestitum, ut in ea passum, cruentum habitum carnis in vestimentorum rubore designat, conculcatae et expressae vi passionis, tanquam de foro torcularis; quia exinde quasi cruentati homines de vini rubore descendant. Multo manifestius Genesis in benedictione Judae, ex cujus tribu carnis census Christi processurus, jam tunc Christum in Juda delineabat. Lavabit, inquit (Gen. XLIX, 11), in vino stolam suam, et in sanguine uvae amictum", + "candidate_score": 0.664922, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_8", + "bdc_text": "Et pro argumenti ratione te certiorem facio sudores in vinea ChristiJes 5 , 3 ;", + "psc_chunk_id": "002_Tertullianus_Adversus-Marcionem_window_693", + "psc_text": "et expressae vi passionis, tanquam de foro torcularis; quia exinde quasi cruentati homines de vini rubore descendant. Multo manifestius Genesis in benedictione Judae, ex cujus tribu carnis census Christi processurus, jam tunc Christum in Juda delineabat. Lavabit, inquit (Gen. XLIX, 11), in vino stolam suam, et in sanguine uvae amictum suum; stolam et amictum carnem demonstrans, et vinum sanguinem. Ita et nunc sanguinem suum in vino consecravit, qui tunc vinum in sanguine figuravit. CAPUT XLI. Vae, ait, per quem traditur filius hominis. Ergo jam Vae constat imprecationis et comminationis inclamationem intelligendam, et irato et offenso deputandam: nisi si Judas impune erat tantum sceleris relaturus. Aut si impune, vacat Vae. Si non impune, utique ab eo puniendus, in quem scelus traditionis admisit. Porro, si sciens passus est hominem, quem ipse comitatui suo adsciverat, in tantum scelus ruere, noli jam de Creatore circa Adam retractare, quae in tuum quoque Deum retorquentur, aut", + "candidate_score": 0.663194, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_96", + "bdc_text": "Scripsi tibi hanc epistolam in testimonium , ut intelligas me in negotio Christi pergere et Spartam , quam nactus sim , pro virili decorare Adagia , 2 , 5 , 1 ( ASD II /3 397-406 , Nr. 1401). .", + "psc_chunk_id": "002_Tertullianus_Adversus-Marcionem_window_756", + "psc_text": "jam de Deo certi esse debuerant; et Graeci sapientiam quaerunt; qui suam scilicet, non Dei sapientiam sistunt. Caeterum, si novus Deus praedicaretur, quid deliquerant Judaei signa desiderantes quibus crederent? aut Graeci sapientiam sectantes, cui magis crederent? ita et remuneratio ipsa in Judaeos et Graecos, et zelotem Deum confirmat et judicem, qui ex retributione aemula et judice infatuaverit sapientiam mundi. Quod si ejus sunt et caussae, cujus adhibentur Scripturae, ergo de Deo tractans Apostolus non intellecto, de Creatore utique docet intelligendum, etiam quod scandalum Judaeis praedicat Christum, prophetiam super illo consignat Creatoris dicentis per Esaiam (Is., XXVIII, 15): Ecce posui in Sion lapidem offensionis, et petram scandali: petra autem fuit Christus, etiam Marcion servat. Quid est autem stultum Dei sapientius hominibus, nisi crux et mors Christi? Quid infirmum Dei fortius homine, nisi nativitas et caro Dei? Caeterum si nec natus ex virgine Christus, nec carne constructus, ac per hoc neque crucem,", + "candidate_score": 0.65773, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_12_14", + "bdc_text": "tuos non incassos et inanes hactenus fuisse , quibus cottidie gloriam Christi sparsim propagari et augeri videmus iis praecipue in locis , ubi minime sperabamus , nempe Italię partibus . Nam certum habeto me praeteritis diebus quosdam elucubrationum tuarum et Erasmi libellosMit elucubrationes sind wohl erhellende Erläuterungen zur Bibel gemeint . Im Falle Bullingers ist an dessen Kommentare zur Apostelgeschichte ( 1533 ;", + "psc_chunk_id": "002_Tertullianus_Adversus-Marcionem_window_395", + "psc_text": "nec asseveranti facile credendam. Indignum denique ut Romulus quidem ascensus sui in coelum habuerit Proculum affirmatorem, Christus vero Dei descensus de coelo suo sui non invenerit annuntiatorem; quasi non sic et ille ascenderit iisdem mendacii scalis, sicut et iste descendit. Quid autem illi cum Galilaea, si non erat Creatoris? cui ista regio destinabatur ingressuro praedicationem, dicente Isaia (Is., IX, 1-2): Hoc primum bibito, cito facito, regio Zabulon, et terra Nepthalim, et caeteri qui maritimam ad Jordanem, Galilaea nationum, populus qui sedetis in tenebris, videte lumen magnum; qui habitatis terram, sedentes in umbra mortis, lumen ortum est super vos. Bene autem quod et Deus Marcionis, illuminator vindicatur nationum: quo magis debuerit vel de coelo descendere, etsi utique in Pontum potius descendere, quam in Galilaeam. Caeterum, et loco et illuminationis opere secundum praedicationem occurrentibus Christo, jam eum prophetatum incipimus agnoscere, ostendentem in primo ingressu (Matth., V, 17) venisse se non ut Legem", + "candidate_score": 0.653338, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_11_13", + "bdc_text": "Mt 20 , 1-16 . tuos non incassos et inanes hactenus fuisse , quibus cottidie gloriam Christi sparsim propagari et augeri videmus iis praecipue in locis , ubi minime sperabamus , nempe Italię partibus . Nam certum habeto me praeteritis diebus quosdam elucubrationum tuarum et Erasmi libellosMit elucubrationes sind wohl erhellende Erläuterungen zur Bibel gemeint .", + "psc_chunk_id": "002_Tertullianus_Adversus-Marcionem_window_395", + "psc_text": "nec asseveranti facile credendam. Indignum denique ut Romulus quidem ascensus sui in coelum habuerit Proculum affirmatorem, Christus vero Dei descensus de coelo suo sui non invenerit annuntiatorem; quasi non sic et ille ascenderit iisdem mendacii scalis, sicut et iste descendit. Quid autem illi cum Galilaea, si non erat Creatoris? cui ista regio destinabatur ingressuro praedicationem, dicente Isaia (Is., IX, 1-2): Hoc primum bibito, cito facito, regio Zabulon, et terra Nepthalim, et caeteri qui maritimam ad Jordanem, Galilaea nationum, populus qui sedetis in tenebris, videte lumen magnum; qui habitatis terram, sedentes in umbra mortis, lumen ortum est super vos. Bene autem quod et Deus Marcionis, illuminator vindicatur nationum: quo magis debuerit vel de coelo descendere, etsi utique in Pontum potius descendere, quam in Galilaeam. Caeterum, et loco et illuminationis opere secundum praedicationem occurrentibus Christo, jam eum prophetatum incipimus agnoscere, ostendentem in primo ingressu (Matth., V, 17) venisse se non ut Legem", + "candidate_score": 0.64925, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_90", + "bdc_text": "Pacata sunt apud nos satis omnia , ea autem lege , ut antichristus eciam locum suum habeat ;", + "psc_chunk_id": "002_Tertullianus_Adversus-Marcionem_window_835", + "psc_text": "et Legi ejus: an ejus tunc, cujus et nunc? ejus lex, cujus et fides. Christi distinctio dispositionum est, non deorum. Monet justificatos ex fide Christi, non ex lege, pacem ad Deum habere. Ad quem? Cujus nusquam fuimus hostes, an cujus legi et naturae rebellavimus? Nam si in eum competit pax cum quo fuit bellum, ei et justificabimur, et ejus erit Christus, ex cujus fide justificabimur, ad cujus pacem competit redigi hostes ejus aliquando. Lex autem, inquit, subintroivit, ut abundaret delictum. Quare? Ut superabundaret, inquit, gratia. Cujus Dei gratia, si non cujus et lex? nisi si Creator ideo legem intercalavit, ut negotium procuraret gratiae Dei alterius, et quidem aemuli, ne dixerim ignoti; ut quemadmodum apud ipsum regnaverat peccatum in mortem, ita et gratia regnaret in justitia in vitam per Jesum Christum, adversarium ipsius. Propter hoc, omnia concluserat lex Creatoris sub delictum, et totum mundum deduxerat in reatum, et omne os obstruxerat,", + "candidate_score": 0.631662, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_59_61", + "bdc_text": "s. Hoven 180. . Genua nunc temporis , Liguriae partibus sita , divini verbi curamIn der Vorlage cura . suę fidei commisit .", + "psc_chunk_id": "002_Tertullianus_Adversus-Marcionem_window_499", + "psc_text": "non novum documentum. Hoc et prophetae Creatoris ediderant, quanto magis Filius? Adeo autem in illud usque momenti, nullum alium Dominus Christus intulerat, ut omnes illic Creatori gloriam retulerint dicentes: Magnus prophetes prodiit in nobis, et respexit Deus populum suum. Quis Deus? Utique cujus populus, et a quo prophetae. Quod si illi quidem Creatorem glorificabant, Christus vero et audiens et sciens non corrigebat, et quidem in tanto documento mortui resuscitati Creatorem adhuc orantes, sine dubio aut non alium circumferebat Deum, quam quem in suis beneficiis atque virtutibus honorari sustinebat: aut quale est ut illos tam diu errantes sustineret, ad hoc veniens, ut errori eorum mederetur! Sed scandalizatur Joannes auditis virtutibus Christi, ut alterius. At ego rationem scandali prius expediam, quo facilius haeretici scandalum explodam. Ipso jam Domino virtutum Sermone et Spiritu Patris operante in terris, et praedicante, necesse erat portionem Spiritus Sancti, quae ex forma prophetici moduli in Joanne egerat praeparaturam", + "candidate_score": 0.63008, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_21_23", + "bdc_text": "BZD C 321 ) wie auch an die Schrift \"De Scripturae sanctae authoritate\" ( 1538 ; BZD C 273 - neu aufgelegt 1544 ;", + "psc_chunk_id": "002_Tertullianus_Adversus-Marcionem_window_254", + "psc_text": "de posteris pronuntiasse, hoc fidem cludet; praedamnatus erit et ipse jam ab eo quod posterior est agnitus, et solius erit auctoritas Creatoris, hoc in posteros constituendi, qui nullo posterior esse potuit. Jam nunc cum probaturus sim Creatorem easdem virtutes, quas solas ad fidem Christo tuo vindicas, interdum per famulos suos retro edidisse, interdum per Christum suum edendas destinasse; possum et ex hoc merito praescribere, tanto magis Christum non ex solis virtutibus credendum fuisse, quanto illum non alterius quam Creatoris interpretari potuissent, ut respondentes virtutibus Creatoris, et editis per famulos suos, et in Christum suum repromissis. Quanquam et si alia documenta invenirentur in tuo Christo, nova scilicet, facilius crederemus etiam nova ejusdem esse cujus et vetera, quam cujus tantummodo nova; egentia experimentis fidei victricis vetustatis; ut sic quoque praedicatus venire debuerit, tam praedicationibus propriis exstruentibus ei fidem, quam et virtutibus; praesertim adversus Christum Creatoris venturum, et signis et prophetis propriis munitum;", + "candidate_score": 0.629724, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_90", + "bdc_text": "Pacata sunt apud nos satis omnia , ea autem lege , ut antichristus eciam locum suum habeat ;", + "psc_chunk_id": "002_Tertullianus_Adversus-Marcionem_window_847", + "psc_text": "Esaiam (Is. V, 21). Malum pro malo nemini retribueritis; et (Levit. XIX, 18): Malitiae fratris vestri ne memineritis . Nec vosmetipsos ulciscentes: Mihi enim (Deut. XXXII, 35) vindictam, et ego vindicabo, dicit Dominus. Pacem cum omnibus hominibus habetote; ergo et legalis talio non retributionem injuriae permittebat, sed inceptionem metu retributionis conprimebat. Merito itaque totam Creatoris disciplinam principali praecepto ejus conclusit: Diliges proximum tanquam te. Hoc Legis supplementum si ex ipsa Lege est, quis sit Deus Legis jam ignoro (metuo ne deus Marcionis); si vero Evangelium Christi hoc praecepto adimpletur, Christi autem non est Creatoris, quo jam contendimus? Dixerit Christus, an non: Ego non veni legem dissolvere, sed implere (Matth. V, 17) ? Frustra de ista sententia neganda Ponticus laboravit. Si Evangelium Legem non adimplevit, ecce Lex Evangelium adimplevit. Bene autem quod et in clausula tribunal Christi comminatur, utique judicis et ultoris, utique Creatoris; illum certe constituens promerendum, quem intentat timendum,", + "candidate_score": 0.629651, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_10_12", + "bdc_text": "Jo 1 , 7 ; Mt 20 , 1-16 . tuos non incassos et inanes hactenus fuisse , quibus cottidie gloriam Christi sparsim propagari et augeri videmus iis praecipue in locis , ubi minime sperabamus , nempe Italię partibus .", + "psc_chunk_id": "002_Tertullianus_Adversus-Marcionem_window_395", + "psc_text": "nec asseveranti facile credendam. Indignum denique ut Romulus quidem ascensus sui in coelum habuerit Proculum affirmatorem, Christus vero Dei descensus de coelo suo sui non invenerit annuntiatorem; quasi non sic et ille ascenderit iisdem mendacii scalis, sicut et iste descendit. Quid autem illi cum Galilaea, si non erat Creatoris? cui ista regio destinabatur ingressuro praedicationem, dicente Isaia (Is., IX, 1-2): Hoc primum bibito, cito facito, regio Zabulon, et terra Nepthalim, et caeteri qui maritimam ad Jordanem, Galilaea nationum, populus qui sedetis in tenebris, videte lumen magnum; qui habitatis terram, sedentes in umbra mortis, lumen ortum est super vos. Bene autem quod et Deus Marcionis, illuminator vindicatur nationum: quo magis debuerit vel de coelo descendere, etsi utique in Pontum potius descendere, quam in Galilaeam. Caeterum, et loco et illuminationis opere secundum praedicationem occurrentibus Christo, jam eum prophetatum incipimus agnoscere, ostendentem in primo ingressu (Matth., V, 17) venisse se non ut Legem", + "candidate_score": 0.627608, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_54_56", + "bdc_text": "Salvatore Caponetto , Una sconosciuta predica fiorentina del minorita Benedetto Locarno , in : Nuova Rivista Storica 57 , 1973 , 410-423 ( auch in : ders. , Studi sulla Riforma in Italia , Firenze 1987 , S. 207-218 ;", + "psc_chunk_id": "002_Tertullianus_Adversus-Marcionem_window_392", + "psc_text": "quo et haec reservata. Sic habebit intentio et forma opusculi nostri, sub illa utique conditione, quae ex utraque parte condicta sit. Constituit Marcion alium esse Christum, qui Tiberianis temporibus a Deo quondam ignoto revelatus sit in salutem omnium gentium; alium qui a Deo creatore in restitutionem judaici status sit destinatus, quandoque venturus. Inter hos magnam et omnem differentiam scindit, quantam inter justum et bonum, quantam inter Legem et Evangelium, quantam inter judaismum et christianismum. Hinc et nostra praescriptio, qua defigimus, nihil Christo Dei alterius commune esse debere cum Creatore: caeterum, Creatoris pronuntiandum, si administraverit dispositiones ejus, si impleverit prophetias ejus, si adjuverit leges ejus, si repraesentaverit promissiones ejus, si restauraverit virtutes ejus, si sententias reformaverit, si mores, si proprietates expresserit. Hujus pacti et hujus praescripti quaeso te, lector, meminoris ubique, et incipe recognoscere aut Marcionis Christum, aut Creatoris. CAPUT VII. Anno quintodecimo principatus Tiberiani (Luc. III, 1) , proponit eum", + "candidate_score": 0.616163, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 15, + "cf_id": "cf011", + "work_id": "tlg2018.tlg005.1st1K-grc1", + "max_score": 0.681968, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_9_11", + "bdc_text": "Jer 12 , 10 ; Jo 1 , 7 ; Mt 20 , 1-16 .", + "psc_chunk_id": "tlg2018.tlg005.1st1K-grc1_window_812", + "psc_text": "12 Jo. 8, 12. 1, 9. 20 Mic. 3, 5. 25 Jer. 16, 19. ἐκτήσαντο οἱ πατέρες ἡμῶν εἴδωλα, καὶ οὐκ ἔστιν ἐν αὐτοῖς ὠφέλεια. εἰ ποιήσει αὑτῷ ἄνθρωπος θεοὺς, καὶ οὗτοι οὐκ εἰσὶ θεοὶ, διὰ τοῦτο ἰδοὺ ἐγὼ δηλώσω αὐτοῖς ἐν τῷ καιρῷ τούτῳ τὴν χεῖρά μου, καὶ γνωριῶ αὐτοῖς τὴν δύναμίν μου, καὶ γνώσονται ὅτι ἐγὼ κύριος.” Κύριος ἑτέρῳ εὔχεται κυρίῳ, τῷ πατρὶ δηλαδὴ καὶ θεῷ τῶν ὅλων, ἐν οἶς ἀρχόμενός φησι \" κύριε ἰσχύς μου” καὶ τὰ ἐξῆς. σαφῶς δὲ τὴν τῶν ἐθνῶν ἐκ τῆς πολυπλανοῦς εἰδωλολατρίας ἐπὶ τὴν εἰς τὸν θεὸν εὐσέβειαν μεταβολὴν θεσπίζει. καὶ αὕτη δὲ ἡ προφητεία μετὰ τὴν εἰς ἀνθρώπους τοῦ σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ παρουσίαν ἐναργέστατα δείκνυται πεπληρωμένη. Ἀλλὰ γὰρ δι’ ὅλων τριάκοντα προφητικῶν κεφαλαίων δεύτερον θεὸν μετὰ τὸν ἀνωτάτω καὶ ἐπὶ πᾶσι τὸν σωτῆρα καὶ κύριον ἡμῶν τὸν τοῦ θεοῦ λόγον εἶναι μεμαθηκότες ἐφ’ ἑτέραν τῆς κατὰ αὐτὸν οἰκονομίας ὑπόθεσιν μεταβησόμεθα,", + "candidate_score": 0.681968, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_96_98", + "bdc_text": "Scripsi tibi hanc epistolam in testimonium , ut intelligas me in negotio Christi pergere et Spartam , quam nactus sim , pro virili decorare Adagia , 2 , 5 , 1 ( ASD II /3 397-406 , Nr. 1401). . Fridolinus Fonteius . [ Adresse auf der Rückseite :", + "psc_chunk_id": "tlg2018.tlg005.1st1K-grc1_window_1310", + "psc_text": "γῆν, ἱστορίας ἕνεκα τοῦ διὰ φανέντος ἀστέρος σημαινομένου βασιλέως. Μαρτυρεῖ τούτοις ὁ εὐαγγελιστὴς Ματθαῖος λέγων ‟τοῦ δὲ Ἰησοῦ γεννηθέντος ἐν Βηθλεὲμ τῆς Ἰουδαίας, ἐν ἡμέραις Ἡρώδου τοῦ βασιλέως, ἰδοὺ μάγοι ἀπὸ ἀνατολῶν παρεγένοντο εἰς Ἱερουσαλῆμ λέγοντες, ποῦ ἐστιν ὁ τεχθεὶς βασιλεὺς τῶν Ιου- 4 Num. 24, 15. 26 Matth. 2, 1. δαίων; εἴδομεν γὰρ αὐτοῦ τὸν ἀστέρα ἐν τῇ ἀνατολῇ, καὶ ἤλθομεν προσκυνῆσαι αὐτῷ. ὅτε καὶ παραπαμφθέντες εἰς Βηθλεὲμ ἐπορεύθησαν, καὶ ἰδοὺ πάλιν ὁ αὐτὸς ἀστὴρ, ὃν εἶδον ἐν τῆ ἀνατολῇ προῆγεν αὐτοὺς, ἴως ἐλθὼν ἐστάθη ἐπάνω οὗ ἦν τὸ παιδίον. ἰδόντες δὲ τὸν ἀστέρα ἐχάρησαν χαρὰν μεγάλην σφόδρα, καὶ εἰσελθόντες εἰς τὴν οἰκίαν εἶδον τὸ παιδίον μετὰ Μάριας τῆς μητρὸς αὐτοῦ, καὶ πεσόντες προσεκύνησαν αὐτῷ.” Ταῦτα μὲν τὸ ἱερὸν εὐαγγέλιον. ὁ δέ γε τῆς προφητείας λόγος ἐπὶ τῇ τοῦ ἀστέρος ἐπιτολῇ καὶ τῇ τοῦ σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ γενέσει τίνα φησὶν ἔσεσθαι συνιδεῖν ἄξιον, θραῦσιν ἀρχηγῶν Μωὰβ, καὶ προνομὴν", + "candidate_score": 0.669322, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_95_97", + "bdc_text": "die ianuarii anno 1545 . Scripsi tibi hanc epistolam in testimonium , ut intelligas me in negotio Christi pergere et Spartam , quam nactus sim , pro virili decorare Adagia , 2 , 5 , 1 ( ASD II /3 397-406 , Nr. 1401). . Fridolinus Fonteius .", + "psc_chunk_id": "tlg2018.tlg005.1st1K-grc1_window_1310", + "psc_text": "γῆν, ἱστορίας ἕνεκα τοῦ διὰ φανέντος ἀστέρος σημαινομένου βασιλέως. Μαρτυρεῖ τούτοις ὁ εὐαγγελιστὴς Ματθαῖος λέγων ‟τοῦ δὲ Ἰησοῦ γεννηθέντος ἐν Βηθλεὲμ τῆς Ἰουδαίας, ἐν ἡμέραις Ἡρώδου τοῦ βασιλέως, ἰδοὺ μάγοι ἀπὸ ἀνατολῶν παρεγένοντο εἰς Ἱερουσαλῆμ λέγοντες, ποῦ ἐστιν ὁ τεχθεὶς βασιλεὺς τῶν Ιου- 4 Num. 24, 15. 26 Matth. 2, 1. δαίων; εἴδομεν γὰρ αὐτοῦ τὸν ἀστέρα ἐν τῇ ἀνατολῇ, καὶ ἤλθομεν προσκυνῆσαι αὐτῷ. ὅτε καὶ παραπαμφθέντες εἰς Βηθλεὲμ ἐπορεύθησαν, καὶ ἰδοὺ πάλιν ὁ αὐτὸς ἀστὴρ, ὃν εἶδον ἐν τῆ ἀνατολῇ προῆγεν αὐτοὺς, ἴως ἐλθὼν ἐστάθη ἐπάνω οὗ ἦν τὸ παιδίον. ἰδόντες δὲ τὸν ἀστέρα ἐχάρησαν χαρὰν μεγάλην σφόδρα, καὶ εἰσελθόντες εἰς τὴν οἰκίαν εἶδον τὸ πα��δίον μετὰ Μάριας τῆς μητρὸς αὐτοῦ, καὶ πεσόντες προσεκύνησαν αὐτῷ.” Ταῦτα μὲν τὸ ἱερὸν εὐαγγέλιον. ὁ δέ γε τῆς προφητείας λόγος ἐπὶ τῇ τοῦ ἀστέρος ἐπιτολῇ καὶ τῇ τοῦ σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ γενέσει τίνα φησὶν ἔσεσθαι συνιδεῖν ἄξιον, θραῦσιν ἀρχηγῶν Μωὰβ, καὶ προνομὴν", + "candidate_score": 0.663902, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_9_11", + "bdc_text": "Jer 12 , 10 ; Jo 1 , 7 ; Mt 20 , 1-16 .", + "psc_chunk_id": "tlg2018.tlg005.1st1K-grc1_window_784", + "psc_text": "γνῶσιν μυσταγωγῶν. τοῦτο δέ σοι παραστήσει ἔνθα προσευχόμενος ὑπὲρ τοῦ λαοῦ τῶν προκειμένων τοῦ κυρίου μνημονεύει φωνῶν τὸν κύριον ταῦτα εἰρηκέναι, ἀλλ’ οὐκ αὐτὸν, ἐν οἷς \"καὶ νῦν ὑψωθήτω ἡ χείρ σου, κύριε, ὃν τρόπον εἶπας λέγων, κύριος μακρόθυμος καὶ πολυέλεος καὶ ἀληθινὸς, ἀφαιρῶν ἀνομίας καὶ ἀδικίας καὶ ἁμαρτίας, καὶ καθαρισμῷ οὐ καθαριεῖ τὸν ἔνοχον, ἀποδιδοὺς ἁμαρτίας πατέρων ἐπὶ τέκνα ἴως ἐπὶ τρίτην καὶ τετάρτην γενεάν.\" ἐπιτήρει δὲ τίνα τρόπον ἐν τούτοις αὐτὸς ὁ κύριος τὸν πατέρα μακρόθυμον καὶ πολυέλεον έλεον ἐπειπὼν προστίθησι λέγων αὐτὸν καὶ ἀληθινὸν, συμφώνως τῷ ‘‘ἔνα γιγνώσκωσί σε τὸν μόνον ἀληθινὸν θεὸν, ἐν εὐαγγελίοις ὑφ’ ἑνὸς καὶ τοῦ αὐτοῦ σωτῆρος ἡμῶν είρημένῳ.\" μόνον γοῦν ἀληθινὸν θεὸν σφόδρα εὐσεβῶς ἀποκαλεῖ τὸν πατέρα, τὸ προσῆκον ἀπονέμων σέβας τῇ ἀγεννήτῳ φύσει, ἧς αὐτὸν εἰκόνα εἶναι καὶ γέννημα οἶ θεῖοι λόγοι παιδεύουσιν. 20 Jo. 17, 3. Ἀπὸ τῶν Ἀριθμῶν. Ως τὸν θεὸν τῷ Ἰσραὴλ ὁρατὸν εἷναι ἡ θεία διδάσκει γραφὴ,", + "candidate_score": 0.661767, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_94_96", + "bdc_text": "Datum Glar[onae ] , 19 . die ianuarii anno 1545 . Scripsi tibi hanc epistolam in testimonium , ut intelligas me in negotio Christi pergere et Spartam , quam nactus sim , pro virili decorare Adagia , 2 , 5 , 1 ( ASD II /3 397-406 , Nr. 1401). .", + "psc_chunk_id": "tlg2018.tlg005.1st1K-grc1_window_1193", + "psc_text": "ἄλλος 5 Gen. 49, 11. 14 Jo. 15, 1. 22 Matth. 21, 2. προφητῶν ἐθαύμασε φήσας “χαῖρε σφόδρα, φὐγατερ Σιὼν, ἰδοὺ ὁ βασιλεύς σου ἒρχεται σοι πρᾶος, ἐπιβεβηκὼς ἐπὶ ὑποζύγιον καὶ πωλον νέον.” τὸ δὲ “πλυνεῖ ἐν οἲνῳ τὴν στολὴν· αὑτοῦ, καὶ ἐν αἳματι σταφυλῆς τὴν περιβολὴν αὑτοῦ” σκέψαι καὶ αὐτὸς μήποτε ὡς ἐν ἀπορρήτοις τὸ μυστικὸν αἰνίττεται πάθος αὐτοῦ, ἐν ᾧ τὴν στολὴν αὑτοῦ καὶ τὸ περιβόλαιον ἀπέπλυνε λουτρῷ, δι’ οὗ τῶν εἰς αὐτὸν πεπιστευκότων ἀποπλύνειν τὰ παλαιὰ ῥύπη δηλοῦται. διὰ γὰρ τοῦ οἲνου, ὃπερ ἦν τοῦ αἳματος αὐτοῦ σύμβολον, τοὺς εἰς τὸν θάνατον αὐτοῦ βαπιζομένους καὶ ἐπὶ τὸ αἷμα αὐτοῦ πεπιστευκότας τῶν πάλαι κακῶν ἀποκαθαίρει, ἀποπλύνων αὐτῶν καὶ ἀυποσμήχων τὴν παλαιὰν αὐτῶν στολὴν καὶ τὸ περιβόλαιον, ὣστε αὐτοὺς τῷ τιμίῳ αἳματι τῆς ἐνθέου καὶ πνευματικῆς σταφυλῆς τῷ τε ἐκ τῆς ἀποδορείσης ἀμπέλου οἲνῳ λελυτρωμένους ἀποδύσασθαι μὲν τὸν παλαιὸν ἂνθρωπον σὺν ταῖς πράξεσιν αὐτοῦ, ἐνδύσασθαι δὲ τὸν νέον τὸν", + "candidate_score": 0.661683, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_90_92", + "bdc_text": "Pacata sunt apud nos satis omnia , ea autem lege , ut antichristus eciam locum suum habeat ; 2 Thess 2 , 3f. quem faxit deus , brevi quoque proscribat . Vale , decus eximiumVgl . Catull , Carmina , 64 , 320 .", + "psc_chunk_id": "tlg2018.tlg005.1st1K-grc1_window_122", + "psc_text": "1. Tim, 2, 4. ἐνομοθέτησεν ’ οὐκ ἂν φθονήσας καὶ τὰ Μώσεως διὰ τῶν ἀποστόλων αὐτοῦ πᾶσιν ἀνθρώποις καταγγεῖλαι, εἰ μὴ τὸ ἀδύνατον ἐμποδὼν ἦν, ὡς διδάσκει λέγων ὁ ἀπόστολος “ τὸ γὰρ ἀδύνατον τοὐ νόμου, ἐν ᾧ ἠσθένει, ὁ θεὸς τὸν ἑαυτοῦ υἱὸν πέμψας ἐν ὁμοιώματι σαρκὸς ἁμαρτίας καὶ τὰ ἐξῆς ’ ἀδύνατον δὲ πᾶσι δή που τοῖς ἔθνεσιν ὑπάρχειν τρὶς τοῦ ἔτους ἀπαν- τᾶν εἰς Ἱεροσόλυμα κατὰ τὸν Μώσεως νόμον, καὶ ἀπὸ τῶν περάτων τῆς οἰκουμένης τὴν ἀπὸ λέχους γυναῖκα σπεύδειν, αὐτόθι τὰ καθάρσια ἀποθησομένην, καὶ ἄλλα μυρία, ἃ καὶ ἑαυτῷ τις ἐπὶ σχολῆς ἀναλέξαιτο ἂν. ἐπειδὴ τοίνυν ταῦτα οὐδὲ βουλομένοις δυνατὰ ἦν τοῖς ἀπῳκισμένοις τῆς Ἰουδαίας ἔθνεσι φυλάττειν, εἰκότως μηδὲν τούτων δι’ ἑαυτοῦ λύσας ὁ σωτὴρ καὶ κύριος ἡμῶν, πληρωτὴς δὲ γενόμενος τῶν ἐν τῷ νόμῳ, καὶ πίστιν παρασχὼν τοῖς ὁρῶσιν, ὡς ἄρα αὐτός ἐστιν ὁ Χριστὸς τοῦ θεοῦ, ὁ πρὸς τῶν παρὰ Ἰουδαίοις πάλαι γενομένων προφητῶν", + "candidate_score": 0.660348, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_49", + "bdc_text": "Von ihm ist lediglich ein Predigtauszug erhalten. - Lit. :", + "psc_chunk_id": "tlg2018.tlg005.1st1K-grc1_window_864", + "psc_text": "ὡς ἂν ἤδη προπαιδεύσας τὰ περὶ τῆς ὑπάρξεως τοῦ θεοῦ λόγου τῆς τε ἐξ οὐρανῶν αὐτοῦ καταβάσεως, καὶ ὡς τὰ αἴτια τῆς εἰς ἀνθρώπους αὐτοῦ παρουσίας προειπὼν, ἑπομένως τὴν εἰς ἀνθρώπους αὐτοῦ ἐσομένην γένεσιν, καὶ αὐτὸ δὴ χωρίον ἔνθα τεχθήσεσθαι ἔμελλεν, ὧδέ πως διδάσκει λέγων ‘καὶ σὺ Βηθλεὲμ οἶκος τοῦ Ἐφραθὰ ὀλιγοστὸς εἶ τοῦ εἶναι ἐν χιλιάσιν Ἰούδα, ἐκ σοῦ μοι ἐξελεύσεται ἡγούμενος, τοῦ εἶναι εἰς ἄρχοντα ἐν τῷ Ἰσραὴλ, καὶ αἱ ἔξοδοι αὐτοῦ ἀπ’ ἀρχῆς ἐξ ἡμερῶν αἰῶνος.” Ἐπιμελῶς δὲ πρόσσχες τίνα τρόπον τοῦ ἐπὶ τὴν Βηθλεὲμ, χωρίον δέ ἐστι τοῦτο τῆς Ἰουδαίας) φανησομένου τὰς ἐξόδους ἄνωθεν καὶ ἐξ αἰῶνος ὑφεστάναι φησὶ, τὴν ἔνθεον δηλῶν προΰπαρξίν τε καὶ οὐσίωσιν τοῦ ἐκ Βηθλεὲμ προελευσομένου ἄρχοντος. εἰ μὲν οὖν ἔχοι τις ἐφ’ ἕτερον ἀναφέρειν τὸν χρησμὸν, τίς οὗτος ἀποδεικνύτω· εἰ δ’ οὐκ ἔστιν εὑρεῖν ἕτερον τοῦ σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, ὃς μόνος μετὰ τὴν προφητείαν ἐνθένδε ὡρμημένος βοᾶται, τί λοιπὸν ἐμποδὼν", + "candidate_score": 0.660262, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_89_91", + "bdc_text": "Preterea , quo pacto nostrę res Glarianę apud nos sese habeant , puto tibi non ignotum . Pacata sunt apud nos satis omnia , ea autem lege , ut antichristus eciam locum suum habeat ; 2 Thess 2 , 3f. quem faxit deus , brevi quoque proscribat .", + "psc_chunk_id": "tlg2018.tlg005.1st1K-grc1_window_1215", + "psc_text": "κύριος ἡμῶν, ὅς γε καὶ πάλαι οὔσας ἀσαφεῖς καὶ κατεσφραγισμένας ὥσπερ ἐπικειμένας περιελὼν σφραγῖδας, ἀνέῳξέ τε καὶ ἀνή- πλωσε, τοῖς ἑαυτοῦ μαθηταῖς τὸν νοῦν τῶν θείων παραδιδοὺς γραμμάτων. ὅθεν ἰδοὺ ‟ φησὶν, ἐνίκησεν ὁ λέων ὁ ἐκ φυλῆς Ἰούδα, καἰ αὐτὸς ἤνοιξε τὰς σφραγῖδας τὰς ἐπικειμένας τῷ βιβλίῳ,” κατὰ τὴν Ἀποκάλυψιν Ἰωάννου. ποίας δὲ σφραγῖδας ἢ τῶν προφητῶν τὰς ἀσαφείας; ἃς εὖ μάλα ἐπιστάμενος ἀκριβῶς καὶ ὁ Ἡσαΐας ἔλεγε ‘καὶ ἔσονται οἱ λόγοι οὗτοι ὡς οἶ λόγοι τοῦ βιβλίου τοῦ ἐσφραγισμένου.” οὐκ ἄρα τοῦ ἀποκλεῖσαι ὅρασιν καὶ προφήτην ἐλήλυθεν ὁ Χριστὸς τοῦ θεοῦ, μᾶλλον δὲ ἀναπετάσαι καὶ εἰς φῶς ἀγαγεῖν. ὅθεν δοκεῖ μοι κυριώτερον ὁ Ἀκύλας φάναι ‟τοῦ τελέσαι ὁραματισμὸν καὶ προφήτην.\" ὃ καὶ συνᾴδει τῷ ‘οὐκ ἦλθον καταλῦσαι τὸν νόμον ἢ τοὺς προφήτας, ἀλλὰ πληρῶσαι, πρὸς αὐτοῦ τοῦ σωτῆρος εἰρημένῳ. ‟ τέλος γὰρ νόμου Χριστὸς, καὶ πᾶσαί γε αἶ περὶ αὐτοῦ προφητεῖαι ἀπλήρωτοι καὶ ἀτελεῖς ἔμενον εἰς ὅτ’ αὐτὸς", + "candidate_score": 0.659777, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_49", + "bdc_text": "Von ihm ist lediglich ein Predigtauszug erhalten. - Lit. :", + "psc_chunk_id": "tlg2018.tlg005.1st1K-grc1_window_1394", + "psc_text": "μὴ ἀποθάνωμεν·” εἰκότως διὰ ταῦτα ἀποδέχεται μὲν αὐτοὺς ὁ κύριος τῆς εὐλαβείας, φησὶ δὲ ‟ πάντα ὅσα ἐλάλησαν, προφήτην ἀναστήσω αὐτοῖς ἐκ μέσου τῶν ἀδελφῶν αὐτῶν, ὥσπερ σέ. οὐκοῦν καὶ τὸ αἴτιον ἐδίδαξε τοῦ δίκην προφήτου μέλλειν αὐτὸν τὴν εἰς ἀνθρώπους ἐπιφάνειαν ποιεῖσθαι · τοῦτο δ’ ἦν ἀσθένεια καὶ τῆς κρείττονος θεωρίας παραίτησις. ἔχεις τοιγαροῦν καὶ τὴν αἰτίαν τῆς ἐνανθρωπήσεως τοῦ θεσπιζομένου προφήτου. εἰκότως οὖν προσδοκῶντες αὐτὸν οἶ ἐκ περιτομῆς ἐπυνθάνοντο τοῦ βαπτιστοῦ Ἰωάννου, καὶ ἔλεγον‘ ὁ προφήτης εἷ σύ; ὁ δὲ ἔφη, οὔ.” ἀλλ’ ὁ Ἰωάννης τἀληθὲς ὁμολογῶν οὔτε προφήτης εἶναι ἠρνήσατο, ἦν γὰρ, ἀλλὰ τὸ αὐτὸς εἶναι ὁ προφήτης ὁ πρὸς τοῦ Μώσεως δεδηλωμένος · ὅτι δὲ ἀπεσταλμένος εἴη ἔμπροσθεν τοῦ προφήτου ἐκείνου ἐδίδασκε. καὶ ἐπειδήπερ ὁ λόγος αὐτοῖς δὴ τοῖς ἐκ περιτομῆς ἀναστήσεσθαι τὸν προφήτην ἐθέσπιζεν, εἰκότως ὁ σωτὴρ καὶ κύριος ἡμῶν, ἅτε δὴ αὐτὸς ὢν ὁ προκεκηρυγμένος, ‟οὐκ ἦλθον” φησὶν ‟ εἰ μὴ εἰς τὰ πρόβατα", + "candidate_score": 0.658787, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_95_97", + "bdc_text": "die ianuarii anno 1545 . Scripsi tibi hanc epistolam in testimonium , ut intelligas me in negotio Christi pergere et Spartam , quam nactus sim , pro virili decorare Adagia , 2 , 5 , 1 ( ASD II /3 397-406 , Nr. 1401). . Fridolinus Fonteius .", + "psc_chunk_id": "tlg2018.tlg005.1st1K-grc1_window_1193", + "psc_text": "ἄλλος 5 Gen. 49, 11. 14 Jo. 15, 1. 22 Matth. 21, 2. προφητῶν ἐθαύμασε φήσας “χαῖρε σφόδρα, φὐγατερ Σιὼν, ἰδοὺ ὁ βασιλεύς σου ἒρχεται σοι πρᾶος, ἐπιβεβηκὼς ἐπὶ ὑποζύγιον καὶ πωλον νέον.” τὸ δὲ “πλυνεῖ ἐν οἲνῳ τὴν στολὴν· αὑτοῦ, καὶ ἐν αἳματι σταφυλῆς τὴν περιβολὴν αὑτοῦ” σκέψαι καὶ αὐτὸς μήποτε ὡς ἐν ἀπορρήτοις τὸ μυστικὸν αἰνίττεται πάθος αὐτοῦ, ἐν ᾧ τὴν στολὴν αὑτοῦ καὶ τὸ περιβόλαιον ἀπέπλυνε λουτρῷ, δι’ οὗ τῶν εἰς αὐτὸν πεπιστευκότων ἀποπλύνειν τὰ παλαιὰ ῥύπη δηλοῦται. διὰ γὰρ τοῦ οἲνου, ὃπερ ἦν τοῦ αἳματος αὐτοῦ σύμβολον, τοὺς εἰς τὸν θάνατον αὐτοῦ βαπιζομένους καὶ ἐπὶ τὸ αἷμα αὐτοῦ πεπιστευκότας τῶν πάλαι κακῶν ἀποκαθαίρει, ἀποπλύνων αὐτῶν καὶ ἀυποσμήχων τὴν παλαιὰν αὐτῶν στολὴν καὶ τὸ περιβόλαιον, ὣστε αὐτοὺς τῷ τιμίῳ αἳματι τῆς ἐνθέου καὶ πνευματικῆς σταφυλῆς τῷ τε ἐκ τῆς ἀποδορείσης ἀμπέλου οἲνῳ λελυτρωμένους ἀποδύσασθαι μὲν τὸν παλαιὸν ἂνθρωπον σὺν ταῖς πράξεσιν αὐτοῦ, ἐνδύσασθαι δὲ τὸν νέον τὸν", + "candidate_score": 0.657316, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_9_11", + "bdc_text": "Jer 12 , 10 ; Jo 1 , 7 ; Mt 20 , 1-16 .", + "psc_chunk_id": "tlg2018.tlg005.1st1K-grc1_window_159", + "psc_text": "αὐτοῦ καὶ τοῦ αἵματος τὴν ὑπόμνησιν ὁσημέραι ἐπιτελοῦντες, καὶ τῆς κρείττονος 11 Jer. 11, 19. 17 Jo. 1, 29. ἢ κατὰ τοὺς παλαιοὺς θυσίας τε καὶ ἱερουργίας ἠξιωμένοι, οὐκέθ’ ὅσιον ἡγούμεθα καταπίπτειν ἐπὶ τὰ πρῶτα καὶ ἀσθενῆ στοιχεῖα, σύμβολα καὶ εἰκόνας, ἀλλ’ οὐκ αὐτὴν ἀλήθειαν περιέχοντα. εἰκότως δὲ καὶ αὐτῶν Ἰουδαίων οἶ εἰς τὸν Χριστὸν τοῦ θεοῦ καταπεφευγότες, εἰ μηκέτι τῶν Μώσεως ἐπιστρέφοιντο παραγγελμάτων, κατὰ τὴν καινὴν διαθήκην βιοῦντες τῆς ὑπὸ Μώσεως ὡρισμένης ἐκτὸς ἂν εἶεν κατάρας, ἅτε δὴ ἀμνοῦ τοῦ θεοῦ οὐ μόνον τὴν ἁμαρτίαν τοὐ κόσμου, ἀλλὰ καὶ τὴν ἐν τῇ παραβάσει τῶν Μώσεως ἐντολῶν κατάραν εἰς αὐτὸν ἀνειληφότος. γέγονεν οὖν ὁ ἀμνὸς τοῦ θεοῦ καὶ ἁμαρτία καὶ κατάρα· ἁμαρτία μὲν ὑπὲρ τῶν ἁμαρτωλῶν τοῦ κόσμου, κατάρα δ’ ὑπὲρ τῶν μὴ ἐμμενόντων πᾶσι τοῖς ἐγγεγραμμένοις ἐν τῷ Μώσεως νόμῳ. ” διό φησιν ὁ ἀπόστολος “ Χριστὸς ἡμᾶς ἐξηγόρασεν ἐκ τῆς κατάρας τοῦ νόμου, γενόμενος ὑπὲρ ἡμῶν κατάρα, ”", + "candidate_score": 0.657009, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_9_11", + "bdc_text": "Jer 12 , 10 ; Jo 1 , 7 ; Mt 20 , 1-16 .", + "psc_chunk_id": "tlg2018.tlg005.1st1K-grc1_window_202", + "psc_text": "πατέρες ἡμῶν εἴδωλα, καὶ οὐκ ἔστιν ἐν αὐτοῖς ὠφέλεια· εἰ ποιήσει ἑαυτῶ ἄνθρωπος θεοὺς, καὶ οὗτοι οὐκ εἰσὶν θεοί. διὰ τοῦτο ἰδοὺ ἐγὼ δείξω αὐτοῖς ἐν τῷ καιρῷ τούτῳ, γνωριῶ αὐτοῖς τὴν χεῖρά μου καὶ τὴν δύναμίν μου· καὶ γνώσονται 9 Jer. 6, 16. 21 Jer. 16, 19. ὅτι ὄνομά μοι κύριος. ἁμαρτία Ἰούδα ἐγγέγραπται ἐν γραφῇ ἐν ὄνυχι ἀδαμαντίνῳ, ἐγκεκολαμμένη ἐπὶ τοῦ στήθους τῆς καρδίας αὐτῶν, ἡνίκα ἂν μνησθῶσιν τὰ ἄλση αὐτῶν ἐπὶ ξύλου δασέος, καὶ ἐπὶ βουνῶν μετεώρων, καὶ ὀρέων ἐν ἀγρῷ. ἰσχύν σου καὶ θησαυρούς σου εἰς προνομὴν δώσω, καὶ τὰ ὕψιστά σου διὰ τὰς ἁμαρτίας σου τὰς ἐν πᾶσι τοῖς ὁρίοις σου. καὶ ἀφεθήσῃ μόνη, καὶ ταπεινωθήσῃ ἀπὸ τῆς κληρονομίας σου, ἧς ἔδωκά σοι. καὶ κατασουλώσω σε τοῖς ἐχθροῖς σου ἐν τῇ γῇ ᾑ οὐκ ἔγνως· ὅτι πῦρ ἐκκέκαυται ἐν τῷ θυμῷ μου, ἕως αἰῶνος καυθήσεται.” κς΄. ᾿Απὸ τοῦ Ἀμώς Τὰ περὶ τῆς εἰς πάντα τὰ", + "candidate_score": 0.654015, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_33_35", + "bdc_text": "In Laudem orantissimi praesulis , viri doctissimi , Ioachym Beldi Glaronensis Thaddaei Duni Locaruensis [ ! ] ἐγκώμιον , Basel , s. n. , 1545 ( Zürich ZB , 25.1404/7 ; nicht im VD 16 ) . - Lit. : Tauf- und Ehenbuch der Kirchgemeinde Großmünster 1525-1600 , Zürich StadtA , VIII C 1 , unter 1527 ;", + "psc_chunk_id": "tlg2018.tlg005.1st1K-grc1_window_1341", + "psc_text": "χρόνων τοῦ σωτῆρος ἡμῶν ἐπὶ πέρας ἐλθεῖν τὴν πρόρρησιν. διόπερ κατὰ τὸν εὐαγγελιστὴν Λουκᾶν ‟ἐν ἔτει πεντεκαιδεκάτῳ ἡγεμονίας Τιβερίου Καίσαρος, ἐπιτροπεύοντος Ποντίου Πιλάτου τῆς Ἰουδαίας, καὶ τῶν τούτῳ συναριθμουμένων, ἐγένετο ῥῆμα θεοῦ ἐπὶ Ἰωάννην, τὸν τοῦ Ζαχαρίου υἱὸν, ἐν τῇ ἐρήμῳ· ὃς ἐλθὼν εἰς πᾶσαν τὴν περίχωρον τοῦ Ἰορδάνου ἐκήρυσσε βάπτισμα μετανοίας εἰς ἄφεσιν ἁμαρτιῶν.” τούτοις δ’ οὖν ὁ εὐαγγελιστης ἐπιμαρτυρεῖ λέγων καθὼς γέγραπται ἐν βίβλῳ λόγων Ἡσαΐου τοῦ προφήτου, φωνὴ βοῶντος ἐν τῇ ἐρήμῳ, ἑτοιμάσατε τὴν ὁδὸν κυρίου” καὶ τὰ ἑξῆς. τί δὴ οὖν ἐβόα ἡ διὰ τοῦ Ἰωάννου φωνὴ ἐπὶ 2 Num. 24, 8. 9 Es. 40, 3. 18 Luc. 3, 1. τῆς ἐρήμου κηρύσσουσα, ἢ τοῖς ἐκπορευομένοις ὄχλοις βαπτισθῆναι ὑπ’ αὐτοῦ, ὡς ἑρπετοῖς ἐρήμου τυγχάνουσιν, οἰκείως τῷ ‟ γεννήματα ἐχιδνῶν, τίς ὑπέδειξεν ἐμὶν φυγεῖν ἀπὸ τῆς μελλούσης ὀργῆς ” πάλιν τε αὖ τἀς σκολιὰς ψυχὰς εἰς εὐθείας καὶ τὰς τραχείας εἰς ὁδοὺς λείας μετασκευάζουσα ἔφασκε τοῖς αὐτοῖς", + "candidate_score": 0.649925, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_33", + "bdc_text": "In Laudem orantissimi praesulis , viri doctissimi , Ioachym Beldi Glaronensis Thaddaei Duni Locaruensis [ ! ] ἐγκώμιον , Basel , s. n. , 1545 ( Zürich ZB , 25.1404/7 ;", + "psc_chunk_id": "tlg2018.tlg005.1st1K-grc1_window_1341", + "psc_text": "χρόνων τοῦ σωτῆρος ἡμῶν ἐπὶ πέρας ἐλθεῖν τὴν πρόρρησιν. διόπερ κατὰ τὸν εὐαγγελιστὴν Λουκᾶν ‟ἐν ἔτει πεντεκαιδεκάτῳ ἡγεμονίας Τιβερίου Καίσαρος, ἐπιτροπεύοντος Ποντίου Πιλάτου τῆς Ἰουδαίας, καὶ τῶν τούτῳ συναριθμουμένων, ἐγένετο ῥῆμα θεοῦ ἐπὶ Ἰωάννην, τὸν τοῦ Ζαχαρίου υἱὸν, ἐν τῇ ἐρήμῳ· ὃς ἐλθὼν εἰς πᾶσαν τὴν περίχωρον τοῦ Ἰορδάνου ἐκήρυσσε βάπτισμα μετανοίας εἰς ἄφεσιν ἁμαρτιῶν.” τούτοις δ’ οὖν ὁ εὐαγγελιστης ἐπιμαρτυρεῖ λέγων καθὼς γέγραπται ἐν βίβλῳ λόγων Ἡσαΐου τοῦ προφήτου, φωνὴ βοῶντος ἐν τῇ ἐρήμῳ, ἑτοιμάσατε τὴν ὁδὸν κυρίου” καὶ τὰ ἑξῆς. τί δὴ οὖν ἐβόα ἡ διὰ τοῦ Ἰωάννου φωνὴ ἐπὶ 2 Num. 24, 8. 9 Es. 40, 3. 18 Luc. 3, 1. τῆς ἐρήμου κηρύσσουσα, ἢ τοῖς ἐκπορευομένοις ὄχλοις βαπτισθῆναι ὑπ’ αὐτοῦ, ὡς ἑρπετοῖς ἐρήμου τυγχάνουσιν, οἰκείως τῷ ‟ γεννήματα ἐχιδνῶν, τίς ὑπέδειξεν ἐμὶν φυγεῖν ἀπὸ τῆς μελλούσης ὀργῆς ” πάλιν τε αὖ τἀς σκολιὰς ψυχὰς εἰς εὐθείας καὶ τὰς τραχείας εἰς ὁδοὺς λείας μετασκευάζουσα ἔφασκε τοῖς αὐτοῖς", + "candidate_score": 0.648244, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_90_92", + "bdc_text": "Pacata sunt apud nos satis omnia , ea autem lege , ut antichristus eciam locum suum habeat ; 2 Thess 2 , 3f. quem faxit deus , brevi quoque proscribat . Vale , decus eximiumVgl . Catull , Carmina , 64 , 320 .", + "psc_chunk_id": "tlg2018.tlg005.1st1K-grc1_window_45", + "psc_text": "εἰς αὐτὸν ἀπαντᾶν παγγενὶ καὶ πανοικὶ, πῶς ἂν ἥρμοζε τοῖς τῆς Ἰουδαίας καὶ ἐ��ὶ μικρὸν διεστῶσι, μή τί γε τοῖς καθ’ ὅλης τῆς οἰκουμένης ἔθνεσι ; μάλιστα ὅτε οὐδὲ συγγνώμην τινὰ 8 Dent. 16, 9. 21 Dent. 16, 13. νέμει τοῖς παραβαίνουσι τὰ διωρισμένα, ἀρὰν δὲ κατὰ πάντων τῶν μὴ τὰ πάντα τηρούντων ἐπάγει, ῥήμασιν αὐτοῖς λέγων “ ἐπικατάρατος ὃς οὐκ ἐμμενεῖ c πᾶσι τοῖς γεγραμμένοις ἐν τῷδε τῷ νόμῳ τοῦ ποιῆσαι ἀυτὰ. Θεώρησον δὲ καὶ ἄλλως τὰ ἀδύνατα πᾶσιν ἀνθρώποις τῆς Μώσεως νομοθεσίας. διαστειλάμενος τὰ ἑκούσια καὶ χαλεπὰ τῶν ἁμαρτημάτων, καὶ τιμωρίας περιθεὶς ἑκάστῳ τῶν μεγίστης κολάσεως ἀξίων, νόμους τίθησι, καθ’ οὓς ἑτέρῳ τρόπῳ καὶ τοὺς ἀκουσίως πλημμελοῦντας ἐπιστρέφει. ὧν ὁ μὲν οὕτως ἔχει “ ἐὰν ψυχὴ μία ἁμάρτῃ ἀκουσίως ἐκ τοῦ λαοῦ τῆς γῆς ἐν τῷ ποιῆσαι μίαν ἀπὸ πασῶν τῶν ἐντολῶν κυρίου ἣ οὐ ποιηθήσεται, καὶ πλημμελήσῃ, καὶ γνωσθῇ αὐτῷ ἡ ἁμαρτία ἣν ἥμαρτεν, καὶ οἴσει δῶρον", + "candidate_score": 0.646178, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_33", + "bdc_text": "In Laudem orantissimi praesulis , viri doctissimi , Ioachym Beldi Glaronensis Thaddaei Duni Locaruensis [ ! ] ἐγκώμιον , Basel , s. n. , 1545 ( Zürich ZB , 25.1404/7 ;", + "psc_chunk_id": "tlg2018.tlg005.1st1K-grc1_window_1340", + "psc_text": "αὐτῷ παρειλημμένα, ἣν καὶ ἀρτίως διεληλύθαμεν τὸ ‟ὁ θεὸς ἐξ Αἰγύπτου” διηγούμενοι, ἐπεὶ μηδ’ αὐτὸς ὁ εὐαγγελιστὴς ἀπὸ τῆς τοῦ Ὠσηὲ προφητείας εἰλῆφθαι αὑτῷ τὸ λόγιον ἔφησεν, ὡς δύνασθαι καὶ πόθεν ἐπιζητήσαντας εὑρεῖν αὐτὸ κείμενον, ὅθεν εἰκὸς τὸν εὐαγγελιστὴν πεποιῆσθαι αὐτοῦ τὴν ἔκθεσιν. Ἀπὸ τοῦ Ἡσαΐου. ‟Φωνὴ βοῶντος ἐν τῇ ἐρήμῳ, ἑτοιμάσατε ὁδὸν κυρίου, εὐθείας ποιεῖτε τὰς τρίβους αὐτοῦ. πάσα φάραγξ πληρωθήσεται, καὶ πᾶν ὄρος, καὶ βουνὸς ταπεινωθήσεται, καὶ ἔσται τὰ σκολιὰ εἰς εὐθεῖαν, αἱ τραχεῖαι εἰς ὁδοὺς λείας. καὶ ὀφθήσεται ἡ δόξα κυρίου, καὶ ὄψεται πᾶσα σὰρξ τὸ σωτήριον τοῦ θεοῦ, ὅτι κύριος ἐλάλησεν.” Ἔδει καὶ ταύτην ἐπὶ τῶν χρόνων τοῦ σωτῆρος ἡμῶν ἐπὶ πέρας ἐλθεῖν τὴν πρόρρησιν. διόπερ κατὰ τὸν εὐαγγελιστὴν Λουκᾶν ‟ἐν ἔτει πεντεκαιδεκάτῳ ἡγεμονίας Τιβερίου Καίσαρος, ἐπιτροπεύοντος Ποντίου Πιλάτου τῆς Ἰουδαίας, καὶ τῶν τούτῳ συναριθμουμένων, ἐγένετο ῥῆμα θεοῦ ἐπὶ Ἰωάννην, τὸν τοῦ Ζαχαρίου υἱὸν, ἐν τῇ ἐρήμῳ· ὃς ἐλθὼν εἰς πᾶσαν τὴν περίχωρον τοῦ Ἰορδάνου ἐκήρυσσε", + "candidate_score": 0.642571, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_33", + "bdc_text": "In Laudem orantissimi praesulis , viri doctissimi , Ioachym Beldi Glaronensis Thaddaei Duni Locaruensis [ ! ] ἐγκώμιον , Basel , s. n. , 1545 ( Zürich ZB , 25.1404/7 ;", + "psc_chunk_id": "tlg2018.tlg005.1st1K-grc1_window_1235", + "psc_text": "᾿Ιωσεδὲκ καὶ Ζοροβάβελ ὁ τοῦ Σαλαθιὴλ εἰς ἐκεῖνο τὴν ζωὴν παρατείνοντες ἄμφω προέστησαν τῆς τοῦ ἱεροῦ ἀνανεώσεως, προφητευόντων᾿ καὶ Ζαχαρίου, μεθ’ οὓς Ἔσρας καὶ Νεεμίας, ὁμοίως ἐκ Βαβυλωνος ἀνελθόντες, τὸ τεῖχος ἐδείμαντο τῇ πόλει, τὴν ἀρχιερωσύνην διέποντος Ἰωακείμου· παῖς δέ οὗτος ἦν 9 Jo. 2, 20. 17 loseph. A. J. XI. 4, 7. Ἰησοῦ τοῦ Ἰωσεδὲκ, μεθ’ ��ν· διαδέχεται τὴν ἀρχιερωσύνην ’Eλιασοῦβος, ἔπειτα Ἰωδαὲ, μεθ’ ὃν Ἰωνάθης, μεθ’ ὃν Ἰαδδοῦς. τούτων μέμνηται καὶ ἡ Ἔσρα γραφὴ λέγουσα ‟καὶ Ἰησοῦς ἐγέννησε τὸν Ἰωακεὶμ, καὶ Ἰωακεὶμ ἐγέννησε τὸν Ἐλιασὶβ, καὶ Ἐλιασὶβ ἐγέννησε τὸν Ἰωδαὲ, καὶ Ἰωδαὲ ἐγέννησε τὸν Ἰωνάθαν, καὶ Ἰωνάθαν ἐγέννησε τὸν Ἰαδδοῦ.” κατὰ τοῦτον τὸν Ἰαδδοῦ ὁ Μακεδὼν Ἀλέξανδρος ᾿Αλεξάνδρειαν κτίζει, ὡς Ἰώσηπος ἱστορεῖ, ἀφικόμενός τε εἰς τὰ Ἱεροσόλυμα τῷ θεῷ προσκυνεῖ. τελευτᾷ δὲ τὸν βίον Ἀλέξανδρος ἐν ἀρχῇ τῆς ἑκατοστῆς καὶ τεσσαρεσκαιδεκάτης Ὀλυμπιάσδος, μετὰ ἔτη διακόσια τριάκοντα ἕξ Κύρου, ὃς ἐβασίλευσε Περσῶν κατὰ τὸ πρῶτον ἔτος τῆς πέμπτης καὶ", + "candidate_score": 0.639237, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_16", + "bdc_text": "bzw. BZD C 240. C 289 ) , zu allen neutestamentlichen Briefen ( 1537 ;", + "psc_chunk_id": "tlg2018.tlg005.1st1K-grc1_window_65", + "psc_text": "τὰς πλείστας διατριβάς τε καὶ διδασκαλίας ὁ σωτὴρ καὶ κύριος ἡμῶν πεποίητο, ὁ τῆς καινῆς διαθήκης αὐτοῦ ἀρξάμενος νόμος κἀκεῖθεν προελθὼν εἰς πάντας ἐξέλαμψεν ἀνθρώπους, ἀκο- λούθως ταῖς αὐτοῦ φωναῖς, ἃς πρὸς τοὺς αὐτοῦ μα- θητὰς πεποίητο φήσας πορευθέντες μαθητεύσατε πάντα τὰ ἔθνη, διδάσκοντες αὐτοὺς τηρεῖν πάντα ὅσα ἐνετειλάμην ὑμῖν.” Τίνα δὲ ταῦτα ἦν ἀλλ’ ἢ τὰ τῆς καινῆς διαθήκης μαθήματά τε καὶ παιδεύματα; ἐπειδὴ τοίνυν ταῦθ’ οὕτως ἔχειν ἀποδέδεικται, ὥρα νῦν ἰδεῖν τὸν τρόπον τῆς καινῆς διαθήκης καὶ τοῦ προκεκηρυγμένου καινοῦ ᾄσματός τε καὶ νόμου. Ἡ μὲν δὴ παλαιὰ διαθήκη καὶ ὁ διὰ Μώσεως νόμος μόνῳ τῷ Ἰουδαίων ἔθνει, καὶ τούτῳ ἐπὶ τῆς οἰκείας γῆς οἰκοῦντι, κατάλληλος ἀποδέδεικται, οὔτε δὲ τοῖς λοιποῖς ἔθνεσι τοῖς καθ’ ὅλης τῆς οἰκουμένης οὕτε τοῖς ἐπὶ τῆς ἀλλοδαπῆς ἀπῳκισμένοις Ἰουδαίοις· τὸν δὲ τῆς καινῆς διαθήκης τρόπον πᾶσιν ἔθνεσιν βιωφελῆ χρῆν δήπου καταστῆναι, ὡς μηδαμῶς μηδα- μόθεν παραποδίζεσθαι τοὺς κατὰ τοῦτον πολιτεύεσθαι 15 Matth. 28,", + "candidate_score": 0.636062, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_41", + "bdc_text": "Über ihn hatten die Zürcher , zumindest der ehemalige Minorit Pelikan , schon im Oktober 1544 durch Girolamo Mariano ( Pellikan , Chronikon 167 ) , ja sogar schon früher - wie dies aus einem Brief Giovanni Beccarias an Pelli kan vom 15 .", + "psc_chunk_id": "tlg2018.tlg005.1st1K-grc1_window_1267", + "psc_text": "ταῦτα νομιζόμεναι αὐτόθι ἐπιτελεῖσθαι θυσίαι ἄσπονδοι καὶ ἀνίεροι ἐν βεβήλῳ τόπῳ καὶ ὑπὸ βεβήλων καὶ ἀνιέρων ἐπετελοῦντο. δέχου δὲ καὶ τὰς περὶ τούτων Ἰωσήπου μαρτυρίας ‟κατὰ δὲ τὴν ἡμέραν τῆς πεντηκοστῆς νύκτωρ οἱ ἱερεῖς παρελθόντες εἰς τὸ ἱερὸν, ὥσπερ αὐτοῖς ἔθος ἦν, πρὸς τὰς λειτουργίας, πρῶτον μὲν κινήσεως ἔφασαν ἀντιλαμβάνεσθαι καὶ κτύπου, μετὰ δὲ ταῦτα φωνῆς ἀθρόας λεγούσης, μεταβαίνωμεν ἐντεῦθεν.” ταῦτα δὲ ἱστορεῖ μετὰ τὸ πάθος τοῦ σωτῆρος ἡμῶν γεγονέναι. καὶ πάλιν 23 Joseph. B. J. VI. 5, 3. 29 Vid. Joseph. Ant. XVIII. 3, 1. B. J. II. 9, 2. ὁ αὐτός φησι “Πιλάτον τὸν ἡγεμόνα (αὐτὸν δὴ ἐκεῖνον τὸν ἐπὶ τοῦ σωτῆρος ἡμῶν) τᾶς Καίσαρος εἰκόνας νύκτωρ εἰρ τὸ ἱερὸν, ὅπερ οὐκ ἦν θέμις, εἰσκομίσαι, Μεγίστην τε ταραχὴν θορύβου τε καὶ στάσεως ἐμβεβλῆσθαι τοῖς Ἰουδαίοις.” Αὐτὰ δὴ ταῦτα καὶ ὁ Φίλων συμμαρτυρεῖ, τὰς σημαίας φάσκων τὰς βασιλικὰς τὸν Πιλάτον νύκτωρ ἐν τῷ ἱερῷ ἀναθεῖναι, ἀρκήν τε στάσεων καὶ", + "candidate_score": 0.635087, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_33", + "bdc_text": "In Laudem orantissimi praesulis , viri doctissimi , Ioachym Beldi Glaronensis Thaddaei Duni Locaruensis [ ! ] ἐγκώμιον , Basel , s. n. , 1545 ( Zürich ZB , 25.1404/7 ;", + "psc_chunk_id": "tlg2018.tlg005.1st1K-grc1_window_1142", + "psc_text": "λοιπὸν κατὰ καιρὸν τὸν προσήκοντα ὁ τῶν τελείων τε καὶ οὐρανίων δογμάτων τε καὶ μαθημάτων τέλειος καὶ οὐράνιος διδάσκαλος, ὁ τῆς ἀληθοῦς θεογνωσίας εἰσαγωγεὺς, ὁ θεὸς λόγος ἐπέφανεν ἑαυτὸν κατὰ τὸν ὑπογραφέντα τῆς ἐνανθρωπήσεως αὐτοῦ χρόνον, μίαν τοῖς πᾶσιν ἔθνεσιν, Ἕλλησί τε καὶ βαρβάροις, τῷ τε παντὶ ἔθνει τῶν ἀνθρώπων τὴν τοῦ πατρὸς φιλανθρωπίαν εὐαγγελιζόμενος, ἐπὶ μίαν τε τοὺς πάντας παρορμῶν ἐν θεῷ σωτηρίαν, ἀλήθειάν τε αὐτὴν καὶ φῶς ἀληθοῦς εὐσεβείας, βασιλείαν τε οὐρανῶν, καὶ αἰωνίου ζωῆς ἐπαγγελίαν τοῖς πᾶσι προμνώμενος. Ταῦτα μὲν οὑν περὶ τῶν χρόνων εἰρήσθω, δι’ ἣν αἰτίαν νῦν, ἀλλ’ οὐ πάλαι πρότερον ὁ Χριστὸς τοῦ θεοῦ εἰς πάντας ἐξέλαμψεν ἀνθρώπους. φέρε δὲ ἐπανελθόντες τῶν χρόνων τῆς ἀφίξεως αὐτοῦ τὰ σημεῖα κατὰ μέρος ἐπισκεψώμεθα, τὰς εὐαγγελικὰς περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ φωνὰς ἐν πρώτοις ἐπισημειωσάμενοι. ὁ μὲν οὖν Ματθαῖος τὸν χρόνον τῆς ἐνσάρκου αὐτοῦ ἐπιφανείας ὧδέ πως ἱστορεῖ, λέγων τοῦ δὲ Ἰησοῦ γεννηθέντος ἐν Βηθλεὲμ τῆς Ἰουδαίας, ἐν", + "candidate_score": 0.635031, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_48_50", + "bdc_text": "Sein weiteres Schicksal ist unbekannt . Von ihm ist lediglich ein Predigtauszug erhalten. - Lit. : Meyer , Locarno 164. 167-169 ;", + "psc_chunk_id": "tlg2018.tlg005.1st1K-grc1_window_946", + "psc_text": "θεραπεία ἔσεσθαι προφητεύεται, ἃ καὶ τέλους ἔτυχεν οὐκ ἄλλως ἢ διὰ τῆς τοῦ σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ παρουσίας, ὑφ’ οὗ καὶ τυφλῶν ἀνεῴχθησαν οἶ ὀφθαλμοὶ καὶ κωφοὶ τὴν ἀκοὴν ἀπειλήφασιν. τί δεῖ λέγειν ὅσοι καὶ διὰ τῶν αὐτοῦ μαθητῶν παρειμένοι καὶ κωφοὶ καὶ χωλοὶ τὰς κατὰ φύσιν ἰάσεις ἀπελάμβανον, ἄλλοι τε μυρίοι ποικίλαις νόσοις καὶ μαλακίαις τετρυχωμένοι τῆς παρ’ αὐτοῦ θεραπείας τε καὶ σωτηρίας ἠξιοῦντο, κατά τε τὴν ἔνθεον τῆς προφητείας πρόρρησιν καὶ κατὰ τὴν ἀψευδεστάτην τῶν ἱερῶν εὐαγγελίων μαρτρυίαν; ἔρημον δὲ ἐν τούτοις ὁ λόγος αἰνίττεται τὴν ἐξ ἐθνῶν ἐκκλησίαν, ἣν πάλαι θεοῦ ἔρημον οὐσαν διὰ τῶν ἐν χερσὶν εὐαγγελίζεται, καὶ ταῦτα δὲ πρὸς τοῖς ἄλλοις τῇ ἐρήμῳ φησὶν ὁ λόγος δοθήσεσθαι τὴν δόξαν τοῦ Λιβάνου. Λίβανον δὲ τὴν Ἱερουσαλὴμ ἀλληγορικῶς σύνηθές ἐστιν ἀποκαλεῖν, ὡς ἐπὶ καιροῦ διὰ τῶν ἀπὸ τῆς θείας γραφῆς ἀποδείξεων παραστήσομεν. ἐν δὴ οὖν τῇ τοῦ θεοῦ εἰς ἀνθρώπους παρουσίᾳ, τῇ δηλωθείσῃ ἐρήμῳ, λέγω δὴ", + "candidate_score": 0.631941, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_31", + "bdc_text": "war er Schwiegersohn des Großen Rats von Zürich , Jörg Göldli ( gest. 1537/38 ). 1542-1544 Landvogt zu Locarno. 1548-1553 Landmann von Glarus .", + "psc_chunk_id": "tlg2018.tlg005.1st1K-grc1_window_890", + "psc_text": "τὰς οἰκείας δυσσεβείας, καὶ χήρας γεγενημένης διὰ τὸ ἀπελάσαι τὸν ἄνδρα, διὰ τῶν προφητῶν ἐπιμεμψάμενον αὐτῇ καὶ φήσαντα “οὐχ ὡς ἄνδρα με ἐκάλεσας καὶ πατέρα καὶ ἀρχηγὸν τῆς παρθενίας σου;” ὃς καὶ τοῖς ἐξ αὐτῆς γενομένοιε τὸν τρόπον τῆς μητρὸς διαβάλλων φησὶ “ποῖον τοῦτο τὸ βιβλίον τοῦ ἀποστασίου τῆς μητρὸς ὑμῶν, ᾧ ἐξαπέστειλα αὐτήν;” καὶ πάλιν “κριθῆτε πρὸς τὴν μητέρα ὑμῶν, κριθῆτε, ὅτι αὕτη οὐ γυνή μου, κἀγὼ οὐκ ἀνὴρ αὐτῆς.” εἰκότως δῆτα ὡς ἂν τὴν μητέρα ἀπαρνησαμένους τοῦ κυρίου τὴν θυγατέρα ἡ παροῦσα προφητεία εὐαγγελίζεται τὴν αὐτοῦ τοῦ κυρίου παρουσίαν. εἴη δ’ ἂν αὕτη ἡ ἐξ ἐθνῶν ἐκκλησία, ἐν χώρᾳ θυγατρὸς τῆς προτέρας διὰ τοὺς ἀποστόλους τοῦ σωτῆρος ἡμῶν λελογισμένη. Ἀπὸ τοῦ αὐτοῦ. “Ἰδοὺ ἡμέραι ἔρχονται τοῦ κυρίου, καὶ διαμερισθήσονται τὰ σκῦλά σου ἐν σοὶ, καὶ ἐπισυνάξω 14 Jer. 3, 4. 16 Es. 50, 1. 18 Os. 2, 2. 27 Zach. 14, 1. πάντα τὰ ἔθνη ἐπὶ Ἱερουσαλὴμ εἰς", + "candidate_score": 0.618888, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_67", + "bdc_text": "Adagia , 1 , 5 , 52 ( ASD II /1 525f , Nr. 452 ) .", + "psc_chunk_id": "tlg2018.tlg005.1st1K-grc1_window_144", + "psc_text": "τανῦν διὰ τὴν περὶ τὰ κρείττω σχολὴν ἡ τῶν γάμων ἀναχώρησις σπουδάζεται, ἅτε περὶ τὴν ἔνθεον καὶ ἄσαρκον παιδοποιίαν ἀσχολουμένοις, οὐχ ἑνὸς οὐδὲ δυεῖν παίδων, ἀλλ’ ἀθρόως μυρίου πλήθους τὴν παιδοτροφίαν, καὶ τὴν κατὰ θεὸν παίδευσιν, τῆς τε ἄλλης ἀγωγῆς τοῦ βίου τὴν ἐπιμέλειαν ἀναδεδεγμένοις. ἐπὶ τούτοις ἅπασιν εἴ τις ἀκριβῶς ἐξετάζοι τοὺς τῶν παλαιῶν βίους, περὶ ὧν τὸν λόγον ποιούμεθα, γνοίη ἂν αὐτοὺς ἐν ἀρχαῖς μὲν τῆς ἡλικίας παιδοποιουμένους, θᾶττον δὲ ἀνασχόντας καὶ ἀποπεπαυμένους. γέγραπται γὰρ ὅτι ε'ὐηρέστησεν ‘ Ενὼχ τῷ θεῷ μετὰ τὸ γεννῆσαι τὸν Μαθουσαλά· ἀκριβῶς οὕτω τῆς γραφῆς μετὰ τὴν τοῦ παιδὸς γέννησιν εὐηρεστηκέναι τ·ῷ θεῷ τὸν δηλούμενον ἱστορούσης, καὶ οὐκέτι ἐξ ἐκείνου παῖδας αὐτῷ γενέσθαι μαρτυρούσης. καὶ Νῶε δὲ ἂνθρω- 28 Gen. 5, 22. πος δίκαιος μετὰ τὴν τῶν παίδων γένεσιν μόνος σὺν τοῖς οἰκείοις ἐν τῇ τῶν ἐπὶ γῆς ἀπάντων φθορᾷ διασωθεὶς, πλείστοις μετὰ ταῦτα ἐπιβιοὺς ἔτεσιν, οὐδαμῶς εἰσάγεται παῖδας κτησάμενος. λέγεται δὲ καὶ", + "candidate_score": 0.618417, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_67", + "bdc_text": "Adagia , 1 , 5 , 52 ( ASD II /1 525f , Nr. 452 ) .", + "psc_chunk_id": "tlg2018.tlg005.1st1K-grc1_window_893", + "psc_text": "φᾶς, ἀλλὰ ψῦχος καὶ πάγος ἔσται μίαν ἡμέραν. καὶ ἡ ἡμέρα ἐκείνη γνωστὴ τῷ κυρίῳ, καὶ οὐχ ἡμέρα, καὶ οὐχὶ νὺξ, τὸ πρὸς ἑσπέραν ἔσται φῶς. καὶ ἔσται ἐν τῇ ἡμέρᾳ ἐκείνῃ, ἐξελ��ύσεται ὕδωρ ζῶν ἐξ Ἱερουσαλήμ. τὸ ἥμισυ αὐτοῦ εἰς τὴν θάλασσαν τὴν πρώτην καὶ τὸ ἥμισυ αὐτοῦ εἰς τὴν θάλασσαν τὴν ἐσχάτην. ἐν θέρει καὶ ἐν ἔαρι ἔσται οὕτως. καὶ ἔσται κύριος εἰς βασιλέα ἐπὶ πᾶσαν τὴν γῆν, ἐν τῇ ἡμέρᾳ ἐκείνῃ ἔσται κύριος εἷς, καὶ τὸ ὄνομα αὐτοῦ ἓν, κυκλοῦν πᾶσαν τὴν γῆν καὶ τὴν ἔρημον.” Μετὰ τὴν πρώτην πολιορκίαν τῆς Ἱερουσαλὴμ καὶ τὴν παντελῆ καθαίρεσιν αὐτῆς καὶ ἐρήμωσιν τὴν ὑπὸ Βαβυλωνίων καὶ μετὰ τὴν ἀπὸ τῆς πολεμίας γῆς ἐπὶ τὴν οἰκείαν ἐπάνοδον, τὴν ἐπὶ Κύρου τοῦ Περσῶν βασιλέως γενομένην, ἄρτι τῆς Ἱερουσαλὴμ ἀνεγηγερμένης, ἀνανεωθέντος δὲ τοῦ ἁγιάσματος καὶ τοῦ πρὸς αὐτῷ θυσιαστηρίου ἐπὶ Δαρείου τοῦ Περσοῦ, ὁ παρὼν προφήτης θεσπίζει, τὴν μετὰ ταῦτα δευτέραν πολιορκίαν τῆς", + "candidate_score": 0.616462, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_51", + "bdc_text": "Serafino Mazzetti , Repertorio di tutti i professori antichi e moderni . . .", + "psc_chunk_id": "tlg2018.tlg005.1st1K-grc1_window_448", + "psc_text": "οἷς διὰ τῆς τοῦ διδασκάλου συνεργίας τὸν πατέρα καὶ δημιουργὸν τῶν ὅλων εὑρεῖν τε καὶ γνῶναι ῥᾴδιον γέγονε, καὶ εὑροῦσιν εἰς πᾶν γένος ἀνθρώπων ἐξενεγκεῖν ἀνακαλύψαι τεκαὶ πληρῶσαι καὶ κηρῦξαι τὴν γνῶσιν πᾶσιν, ὥστε ἐκ τῆς αὐτόν ἐκείνων διδασκαλίας εἰσέτι νῦν κατὰ τὸν παρόντα καιρὸν ἐν ὅλοις τοῖς ἐπὶ γῆς ἔθνεσι μυρία πλήθη οὐ μόνον ἀνδρῶν, ἀλλὰ καὶ γυναικῶν καὶ παίδων, οἰκετῶν τε καὶ ἀγροίκων, τοσοῦτον τῷ τοῦ Πλάτωνος μὴ πείθεσθαι, ὡς τὸν ποιητὴν καὶ δημιουργὸν τοῦδε τοῦ παντὸς μόνον θεὸν γνωρίζειν καὶ μόνον σέβειν καὶ μόνον διὰ τοῦ Χριστοῦ θεολογεῖν. ταῦτ’ ἦν τοῦ νέου καὶ καινοῦ γόητος τὰ κατορθώματα, τοιαῦτα τοῦ νομιζομένου πλάνου τὰ γοητεύματα, καὶ τοιοίδε οἱ τοῦ Ἰησοῦ μαθηταὶ, ἀφ’ ὣν δεῖ τὸν διδάσκαλον ὁποῖός τις ἣν γνωρίζειν. Φέρε δ’ ἔτι καὶ ταύτῃ τὸν λόγον διερευνησώμεθα. γόητα φὴς αὐτὸν, ὦ οὗτος, ἀλλὰ καὶ φαρμακέα δεινὸν καὶ ἀπατεῶνα καλεῖς. ἀρ’ οὖν πρῶτος αὐτὸς καὶ μόνος εὑρετὴς κατέστη τοῦ", + "candidate_score": 0.60075, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_51", + "bdc_text": "Serafino Mazzetti , Repertorio di tutti i professori antichi e moderni . . .", + "psc_chunk_id": "tlg2018.tlg005.1st1K-grc1_window_1142", + "psc_text": "λοιπὸν κατὰ καιρὸν τὸν προσήκοντα ὁ τῶν τελείων τε καὶ οὐρανίων δογμάτων τε καὶ μαθημάτων τέλειος καὶ οὐράνιος διδάσκαλος, ὁ τῆς ἀληθοῦς θεογνωσίας εἰσαγωγεὺς, ὁ θεὸς λόγος ἐπέφανεν ἑαυτὸν κατὰ τὸν ὑπογραφέντα τῆς ἐνανθρωπήσεως αὐτοῦ χρόνον, μίαν τοῖς πᾶσιν ἔθνεσιν, Ἕλλησί τε καὶ βαρβάροις, τῷ τε παντὶ ἔθνει τῶν ἀνθρώπων τὴν τοῦ πατρὸς φιλανθρωπίαν εὐαγγελιζόμενος, ἐπὶ μίαν τε τοὺς πάντας παρορμῶν ἐν θεῷ σωτηρίαν, ἀλήθειάν τε αὐτὴν καὶ φῶς ἀληθοῦς εὐσεβείας, βασιλείαν τε οὐρανῶν, καὶ αἰωνίου ζωῆς ἐπαγγελίαν τοῖς πᾶσι προμνώμενος. Ταῦτα μὲν οὑν περὶ τῶν χρόνων εἰρήσθω, δι’ ἣν αἰτίαν νῦν, ἀλλ’ οὐ πάλαι πρότερον ὁ Χριστὸς τοῦ θεοῦ εἰς πάντας ἐξέλαμψεν ἀνθρώπους. φέρε δὲ ἐπανελθόντες τῶν χρόνων τῆς ἀφίξεως αὐτοῦ τὰ σημεῖα κατὰ μέρος ἐπισκεψώμεθα, τὰς εὐαγγελικὰς περὶ τῆς γενέσεως αὐτοῦ φωνὰς ἐν πρώτοις ἐπισημειωσάμενοι. ὁ μὲν οὖν Ματθαῖος τὸν χρόνον τῆς ἐνσάρκου αὐτοῦ ἐπιφανείας ὧδέ πως ἱστορεῖ, λέγων τοῦ δὲ Ἰησοῦ γεννηθέντος ἐν Βηθλεὲμ τῆς Ἰουδαίας, ἐν", + "candidate_score": 0.600408, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_51", + "bdc_text": "Serafino Mazzetti , Repertorio di tutti i professori antichi e moderni . . .", + "psc_chunk_id": "tlg2018.tlg005.1st1K-grc1_window_447", + "psc_text": "χρὴ λέγειν ὁπόσαι μυριάδες καὶ αὐτῶν βαρβάρων, οὐχὶ δὲ μόνον Ἑλλήνων, ἐκ τῶν Ἰησοῦ λόγων πᾶσαν μὲν ὑπερεκκῦψαι πολύθεον πλάνην, τὸν δὲ πατέρα καὶ δημιουργὸν τοῦδε τοὐ παντὸς μόνον εἰδέναι θεὸν ἐμαρτύρησαν ; ὃν πάλαι φιλοσόφων εἷς μόνος ὁ Πλάτων εἰδὼς εἰς πάντας ἐκφέρειν ὡμολόγει μὴ τολμᾶν, διαρρήδην φάσκων ‟τὸν μὲν οὖν πατέρα καὶ δημιουργὸν τοῦδε τοῦ παντὸς εὑρεῖν τε ἔργον καὶ εὑρόντα εἰς πάντας ἀδύνατον λέγειν. ἀλλὰ ἐκείνῳ μὲν καὶ ἔργον εὑρεῖν ἐδόκει τὸ πρᾶγμα, καὶ ἦν ὡς ἀληθῶς μέγιστον, ἀδύνατον δὲ ἦν αὐτῷ λέγειν εἰς πάντας, ὅτι μὴ παρῆν αὐτῷ τοσαύτη τις εὐσεβείας δύναμις ὅση τοῖς Ἰησοῦ μαθηταῖς, οἷς διὰ τῆς τοῦ διδασκάλου συνεργίας τὸν πατέρα καὶ δημιουργὸν τῶν ὅλων εὑρεῖν τε καὶ γνῶναι ῥᾴδιον γέγονε, καὶ εὑροῦσιν εἰς πᾶν γένος ἀνθρώπων ἐξενεγκεῖν ἀνακαλύψαι τεκαὶ πληρῶσαι καὶ κηρῦξαι τὴν γνῶσιν πᾶσιν, ὥστε ἐκ τῆς αὐτόν ἐκείνων διδασκαλίας εἰσέτι νῦν κατὰ τὸν παρόντα καιρὸν ἐν ὅλοις τοῖς ἐπὶ γῆς", + "candidate_score": 0.598558, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 16, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "stoa0040.stoa037.opp-lat1", + "max_score": 0.681256, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_17_19", + "bdc_text": "BZD C 261 - neu aufgelegt 1539 und 1544 ; bzw. BZD C 278 und C 337 ) , zum Matthäus- ( 1542 ; BZD C 304 )", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa037.opp-lat1_window_232", + "psc_text": "Mattheus dicit. 3 *Matth. 9, 2; Marc. 2, 5; 9; 11 1 quomodo] numerum XXV capitis praemitt. B- ea om. r geata] add. sunt H sunt] sententia F 3 XXVI et ita deinceps titulorum numeros uno maiores posuit B2 paralitico B ONQ H p demittun- ' tur C, remittuntur v Matth. 9, 2 4 peccata] add. tua V pra et om. r (I, om. ab initio lineae B grabattum T CPF Q, gra«batum (ras. b) O 5 locum B, loco TB 7 autem om. H, autem in FN raelm capharnau CP, capharnaum (p in ras.) B, cafarnaum N 9 leui in N, leuiti iu, leui V χψ pra alfei BCPF, alpei 0 10 congruit Y 11 ei] et Migne 13 alios alio V, alios alios H 14 responsis qui CP, responsionisque MQ yia 15 et marcus luce (-ce) r a 17 archisynagogis (-sygogis C) CP, archisinagogi BT O. H 18", + "candidate_score": 0.681256, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_18", + "bdc_text": "bzw. BZD C 278 und C 337 ) , zum Matthäus- ( 1542 ;", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa037.opp-lat1_window_245", + "psc_text": "XLVII CP, LIII B2 pabit B 6 marcus B 7 LIJ nwmerus deest in CP, LIIII B2 quo B eum uen.] cum uenisse B, conuenisse R finis Q, partes V 8 magedon H, macedon p 10 LIIJ XLVIII CP et sic deinceps nUfn. minores, LV B2 fariseorum B cumj quam BI. maths cum V 11 conueniat] matheus add. χψ a, conueniant matheus et lucas r rebus M uel alt.] uel et (et s. l.) B2 12 dum a 13 repugnant H mattheas et T 14 et om. V 15 pronnntiauit BBT CP H, praenunt. cet. suum Bl 17 iidem ram praeciperit Q 18 quam] om. p, quomodo r a 19 se CP concordant CP 20 LVIIII B\\\\ sequentes numeri desunt in B montem RT F 21 cum mojsen et heliam B moysi N, mose 0, mose Q, moysen H elia N 22 III T numerum dierum, quia Mattheus et Marcus", + "candidate_score": 0.679433, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_57_59", + "bdc_text": "mit weiterer Lit. ) ; Mark Taplin , The Italian Reformers and the Zurich Church , c. 1540-1620 , Aldershot 2003 , S. 71f. misisse , quo ad tempus ibidem evangelium praedicavit , tandem communibus totius ecclesię calculis Veneciis ministerium verbi obtinuit , in templo divi Marci omnium votis Christum diu ebuccinavit verherrlicht hat ; s. Hoven 180. .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa037.opp-lat1_window_677", + "psc_text": "Hx cafarnauin CP 0 18 ipsius BRTD, eiusdem ipsius cett., edd. 19 cafarn. CP 0, in c. N1 20 et pr. om. RTD est alt. om. BRTD inferimus 9, inseruimus rael 21 quodmodo Bl 22 indicat p 23 omnem B diabulus T XXXXIII AUIr. Beet. III pars 4. 13 ab eo usque ad tempus. uet regressus est Iesus in uirtute spiritus in Galilaeam, et fama exiit per uniuersam regionem de illo. et ipse docebat in synagogis eorum et magnificabatur ab omnibus. et uenit Nazareth, ubi erat nutritus, et intrauit secundum consuetudinem suam die sabbati in synagogam et surrexit legere. et traditus est illi liber prophetae Esaiae. et ut reuoluit librum, inuenit locum, ubi scriptum erat: spiritus domini super me, propter quod unxit me, euangelizare pauperibus misit me, praedicare captiuis remissionem et caecis uisum, dimittere confractos in remissionem, praedicare annum domini acceptum et diem retributionis. et cum plicasset librum, reddidit ministro", + "candidate_score": 0.676823, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_57_59", + "bdc_text": "mit weiterer Lit. ) ; Mark Taplin , The Italian Reformers and the Zurich Church , c. 1540-1620 , Aldershot 2003 , S. 71f. misisse , quo ad tempus ibidem evangelium praedicavit , tandem communibus totius ecclesię calculis Veneciis ministerium verbi obtinuit , in templo divi Marci omnium votis Christum diu ebuccinavit verherrlicht hat ; s. Hoven 180. .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa037.opp-lat1_window_884", + "psc_text": "in pr. om. B1 22 etiam] et ral 23 commemoret AlLS in] et in E2 y m v (ef. infra 26 et 253,1) 24 praedicare ClPF* Nl euangelium] add. regni HA..EtL g 25 ait] dixit F p 26 et om. ElL ael praedicare C1P1F127 interrogauerunt B HElL g primum in omnes gentes oportet praedicari euangelium, significat utique primum 'antequam ueniat consummatio.' § 149 Item quod Mattheus ait: cum ergo uideritis abominationem desolationis, quae dicta est a Danihele propheta, stantem in loco sancto, qui legit intellegat, hoc Marcus ita dicit: wcumcum autem uideritis abominationem desolationis stantem ubi non debet qui legit intellegat. in qua mutatione uerbi exposuit eandem sententiam; ideo quippe ubi non debet, quia in loco sancto non debet. Lucas autem non ait: cum uideritis abominationem desolationis stantem in loco sancto, aut: ubi non debet, sed ait: cum autem uideritis circumdari ab exercitu Hierusalem, tunc scitote, quia adpropinquauit desolatio eius.", + "candidate_score": 0.674253, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_18", + "bdc_text": "bzw. BZD C 278 und C 337 ) , zum Matthäus- ( 1542 ;", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa037.opp-lat1_window_244", + "psc_text": "quem illum dicerent homines, utrum nihil inter se repugnent MattheusiMattheus Marcus et Lucas rebus aut ordine. Ubi pronuntiauit discipulis passionem suam, quae sit inter Mattheum, Marcum et Lucam conuenientia. Ubi subiungunt idem tres quomodo praeceperit dominus, ut post eum qui uoluerit ueniat, quam secum concordent. Quod se dominus tribus discipulis in monte ostendit cum Moyse et Helia, quomodo inter se congruant tres isti ordine et rebus et maxime propter, 1 *Matth. 15, 27 1 cananea BT F N, chananea B CP 0 H dixit om. H et om. r aedunt CP 2 cadentibaaj quae cadunt v (τω̄ν πιπτόνων 5 L] XLVII CP, LIII B2 pabit B 6 marcus B 7 LIJ nwmerus deest in CP, LIIII B2 quo B eum uen.] cum uenisse B, conuenisse R finis Q, partes V 8 magedon H, macedon p 10 LIIJ XLVIII CP et sic deinceps nUfn. minores, LV B2 fariseorum B cumj quam", + "candidate_score": 0.670697, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_58_60", + "bdc_text": "Mark Taplin , The Italian Reformers and the Zurich Church , c. 1540-1620 , Aldershot 2003 , S. 71f. misisse , quo ad tempus ibidem evangelium praedicavit , tandem communibus totius ecclesię calculis Veneciis ministerium verbi obtinuit , in templo divi Marci omnium votis Christum diu ebuccinavit verherrlicht hat ; s. Hoven 180. . Genua nunc temporis , Liguriae partibus sita , divini verbi curamIn der Vorlage cura .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa037.opp-lat1_window_677", + "psc_text": "Hx cafarnauin CP 0 18 ipsius BRTD, eiusdem ipsius cett., edd. 19 cafarn. CP 0, in c. N1 20 et pr. om. RTD est alt. om. BRTD inferimus 9, inseruimus rael 21 quodmodo Bl 22 indicat p 23 omnem B diabulus T XXXXIII AUIr. Beet. III pars 4. 13 ab eo usque ad tempus. uet regressus est Iesus in uirtute spiritus in Galilaeam, et fama exiit per uniuersam regionem de illo. et ipse docebat in synagogis eorum et magnificabatur ab omnibus. et uenit Nazareth, ubi erat nutritus, et intrauit secundum consuetudinem suam die sabbati in synagogam et surrexit legere. et traditus est illi liber prophetae Esaiae. et ut reuoluit librum, inuenit locum, ubi scriptum erat: spiritus domini super me, propter quod unxit me, euangelizare pauperibus misit me, praedicare captiuis remissionem et caecis uisum, dimittere confractos in remissionem, praedicare annum domini acceptum et diem retributionis. et cum plicasset librum, reddidit ministro", + "candidate_score": 0.670522, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_56_58", + "bdc_text": "ders. , Studi sulla Riforma in Italia , Firenze 1987 , S. 207-218 ; mit weiterer Lit. ) ; Mark Taplin , The Italian Reformers and the Zurich Church , c. 1540-1620 , Aldershot 2003 , S. 71f. misisse , quo ad tempus ibidem evangelium praedicavit , tandem communibus totius ecclesię calculis Veneciis ministerium verbi obtinuit , in templo divi Marci omnium votis Christum diu ebuccinavit verherrlicht hat ;", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa037.opp-lat1_window_677", + "psc_text": "Hx cafarnauin CP 0 18 ipsius BRTD, eiusdem ipsius cett., edd. 19 cafarn. CP 0, in c. N1 20 et pr. om. RTD est alt. om. BRTD inferimus 9, inseruimus rael 21 quodmodo Bl 22 indicat p 23 omnem B diabulus T XXXXIII AUIr. Beet. III pars 4. 13 ab eo usque ad tempus. uet regressus est Iesus in uirtute spiritus in Galilaeam, et fama exiit per uniuersam regionem de illo. et ipse docebat in synagogis eorum et magnificabatur ab omnibus. et uenit Nazareth, ubi erat nutritus, et intrauit secundum consuetudinem suam die sabbati in synagogam et surrexit legere. et traditus est illi liber prophetae Esaiae. et ut reuoluit librum, inuenit locum, ubi scriptum erat: spiritus domini super me, propter quod unxit me, euangelizare pauperibus misit me, praedicare captiuis remissionem et caecis uisum, dimittere confractos in remissionem, praedicare annum domini acceptum et diem retributionis. et cum plicasset librum, reddidit ministro", + "candidate_score": 0.670128, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_63_65", + "bdc_text": "et monimenta tua tam importunis precibus Vgl. Lk 11 , 5-9. 18 , 2-8. , ut ei iuste denegare non licuerit ; cui etiam eo lubentius sum obsequtus , quod sperem ecclesię Christi plurimum profuturum . Fatetur minorita opera tua ubique gentium valde grata et accepta esse , eo quod et eruditionis et pietatis referta sint .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa037.opp-lat1_window_1460", + "psc_text": "huius intellegentia uel scientia quisque profecerit, tanto magis caueat diabolica uitia superbiam et inuidentiam. meminerit hic ipsum euangelium lohannis, quam multo amplius erigit. ad contemplationem ueritatis, tam multo amplius praecipere de dulcedine caritatis. et quia illud praeceptum uerissimum ac saluberrimum est: quanto magnus es, tanto humilita te in omnibus, qui euangelista Christum longe ceteris altius commendat, aput eum discipulis pedes lauat. 1 cf. Rom. 14, 6 3 cr. II Cor. 12, 2-4 4 cf. ib. 5, 6; cf. Apoc. 21. 27 5 *Ioh. 14, 21 13 *Eccli. 3, 20 (18) 15 cf. Ioh. 13, 0-15 1 enim diem domini g sapit domino Eug. Vat. Med. 2 leuatus usque] laetusq. B1 3 audiuit AL 6 ostendam] manifeetabo » 7 v 7 quantum] add. e C1, add. in aelm 8 proficeret AXL 9 inbidentam B', inuiam AIL, inuidiam C2 V HA2S p g ipsum hic HALS hoc B2DNCP p (Eug. Ambr. Verc.)", + "candidate_score": 0.668971, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_18", + "bdc_text": "bzw. BZD C 278 und C 337 ) , zum Matthäus- ( 1542 ;", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa037.opp-lat1_window_864", + "psc_text": "B Mattheus narrat, sic accipiatur, non tamquam ad illos, sed tamquam de illis ad eos potius dictum sit, quos uolebat instruere. § 144 Sequitur Mattheus ita narrationis ordinem tenens: uncHunc Iesus Jocutuslocutus est ad turbas et discipulos suos Edicensdicens: super cathedram Moysi sederunt scribae et Pharisaei; mniaomnia. ergo quaecumque dixerint uobis seruate et facite; secundum opera uero eorum nolite facere. dicunt enim et non faciunt, et cetera usque ad illud ubi ait: non me uidebitis amodo, donec dicatis: benedictus qui uenit in nomine domini. similem sermonem habuisse dominum aduersus Pharisaeos et scribusscribas legisque doctores Lucas quoque commemorat, sed in domo cuiusdam Pharisaei, qui eum uocauerat ad conuiuium. quod ut narraret, digressus erat a Mattheo circa illum locum, ubi ambo commemorauerant quod dictum est a domino de signo Ionae trium dierum et noctium et de regina Austri et de Nineuitis et de spiritu inmundo, qui redit et inuenit mundatam domum. post", + "candidate_score": 0.668872, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_58", + "bdc_text": "Mark Taplin , The Italian Reformers and the Zurich Church , c. 1540-1620 , Aldershot 2003 , S. 71f. misisse , quo ad tempus ibidem evangelium praedicavit , tandem communibus totius ecclesię calculis Veneciis ministerium verbi obtinuit , in templo divi Marci omnium votis Christum diu ebuccinavit verherrlicht hat ;", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa037.opp-lat1_window_677", + "psc_text": "Hx cafarnauin CP 0 18 ipsius BRTD, eiusdem ipsius cett., edd. 19 cafarn. CP 0, in c. N1 20 et pr. om. RTD est alt. om. BRTD inferimus 9, inseruimus rael 21 quodmodo Bl 22 indicat p 23 omnem B diabulus T XXXXIII AUIr. Beet. III pars 4. 13 ab eo usque ad tempus. uet regressus est Iesus in uirtute spiritus in Galilaeam, et fama exiit per uniuersam regionem de illo. et ipse docebat in synagogis eorum et magnificabatur ab omnibus. et uenit Nazareth, ubi erat nutritus, et intrauit secundum consuetudinem suam die sabbati in synagogam et surrexit legere. et traditus est illi liber prophetae Esaiae. et ut reuoluit librum, inuenit locum, ubi scriptum erat: spiritus domini super me, propter quod unxit me, euangelizare pauperibus misit me, praedicare captiuis remissionem et caecis uisum, dimittere confractos in remissionem, praedicare annum domini acceptum et diem retributionis. et cum plicasset librum, reddidit ministro", + "candidate_score": 0.668588, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_57_59", + "bdc_text": "mit weiterer Lit. ) ; Mark Taplin , The Italian Reformers and the Zurich Church , c. 1540-1620 , Aldershot 2003 , S. 71f. misisse , quo ad tempus ibidem evangelium praedicavit , tandem communibus totius ecclesię calculis Veneciis ministerium verbi obtinuit , in templo divi Marci omnium votis Christum diu ebuccinavit verherrlicht hat ; s. Hoven 180. .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa037.opp-lat1_window_678", + "psc_text": "traditus est illi liber prophetae Esaiae. et ut reuoluit librum, inuenit locum, ubi scriptum erat: spiritus domini super me, propter quod unxit me, euangelizare pauperibus misit me, praedicare captiuis remissionem et caecis uisum, dimittere confractos in remissionem, praedicare annum domini acceptum et diem retributionis. et cum plicasset librum, reddidit ministro et sedit. et omnium oculi in synagoga erant intendentes in eum. coepit autem dicere ad illos: quia hodie impleta est haec scriptura in auribus uestris. Uetet omnes testimonium illi dabant et mirabantur in uerbis gratiae, quae procedebant de ore ipsius, et dicebant: nonne hic filius Ioseph? et ait illis: utique dicetis mihi hanc similitudinem: medice, cura te ipsum; quanta audiuimus facta in Capharnaum, fac et hic in patria tua, et cetera, donec peragat totum ipsum narrationis suae locum. 9 Esai. 61, 1 1 eo BRD r (uere. Bw.), illo cet., v (cf. 142, 15) egressus RT 0 r (cf. 142,", + "candidate_score": 0.667162, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_18", + "bdc_text": "bzw. BZD C 278 und C 337 ) , zum Matthäus- ( 1542 ;", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa037.opp-lat1_window_650", + "psc_text": "84 XXXVII. Mattheus ergo sequitur et dicit: tunc oblatus est ei demonium habens caecus et mutus et curauit eum ita ut loqueretur et uideret. hoc non isto ordine. sed post alia multa Lucas commemorat et mutum dicit tantum. non etiam caecum. sed non ex eo quod aliquid tacet de alio dicere putandus est, ea enim sequentia etiam ipse contexit quae Mattheus. § 85 XXXVIII. Sequitur Mattheus dicens: et stupebant 5 Matth. 12, 21 7 cf. Marc. 3, 6-12 14 Lnc. 6, 12 17 Matth. 12, 22 19 cf. Luc. 11, 14 et 15 24 *Matth. 12, 23-25; cf. 23—37 2 praecipit Cl eum manifestum r 4 eseiam B, hesaiam M, isaiam EL i 5 quod] ubi m sperabant B 6 alia] alium M1 aliud M2 7 sane om. p marcus] add. autem M 10 sanaBse BRTD ClPFl ONaMQ g, et sanasse cet. coepit M 11 ordinem MQ HAEL r a", + "candidate_score": 0.665815, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_58", + "bdc_text": "Mark Taplin , The Italian Reformers and the Zurich Church , c. 1540-1620 , Aldershot 2003 , S. 71f. misisse , quo ad tempus ibidem evangelium praedicavit , tandem communibus totius ecclesię calculis Veneciis ministerium verbi obtinuit , in templo divi Marci omnium votis Christum diu ebuccinavit verherrlicht hat ;", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa037.opp-lat1_window_884", + "psc_text": "in pr. om. B1 22 etiam] et ral 23 commemoret AlLS in] et in E2 y m v (ef. infra 26 et 253,1) 24 praedicare ClPF* Nl euangelium] add. regni HA..EtL g 25 ait] dixit F p 26 et om. ElL ael praedicare C1P1F127 interrogauerunt B HElL g primum in omnes gentes oportet praedicari euangelium, significat utique primum 'antequam ueniat consummatio.' § 149 Item quod Mattheus ait: cum ergo uideritis abominationem desolationis, quae dicta est a Danihele propheta, stantem in loco sancto, qui legit intellegat, hoc Marcus ita dicit: wcumcum autem uideritis abominationem desolationis stantem ubi non debet qui legit intellegat. in qua mutatione uerbi exposuit eandem sententiam; ideo quippe ubi non debet, quia in loco sancto non debet. Lucas autem non ait: cum uideritis abominationem desolationis stantem in loco sancto, aut: ubi non debet, sed ait: cum autem uideritis circumdari ab exercitu Hierusalem, tunc scitote, quia adpropinquauit desolatio eius.", + "candidate_score": 0.665422, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_56_58", + "bdc_text": "ders. , Studi sulla Riforma in Italia , Firenze 1987 , S. 207-218 ; mit weiterer Lit. ) ; Mark Taplin , The Italian Reformers and the Zurich Church , c. 1540-1620 , Aldershot 2003 , S. 71f. misisse , quo ad tempus ibidem evangelium praedicavit , tandem communibus totius ecclesię calculis Veneciis ministerium verbi obtinuit , in templo divi Marci omnium votis Christum diu ebuccinavit verherrlicht hat ;", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa037.opp-lat1_window_678", + "psc_text": "traditus est illi liber prophetae Esaiae. et ut reuoluit librum, inuenit locum, ubi scriptum erat: spiritus domini super me, propter quod unxit me, euangelizare pauperibus misit me, praedicare captiuis remissionem et caecis uisum, dimittere confractos in remissionem, praedicare annum domini acceptum et diem retributionis. et cum plicasset librum, reddidit ministro et sedit. et omnium oculi in synagoga erant intendentes in eum. coepit autem dicere ad illos: quia hodie impleta est haec scriptura in auribus uestris. Uetet omnes testimonium illi dabant et mirabantur in uerbis gratiae, quae procedebant de ore ipsius, et dicebant: nonne hic filius Ioseph? et ait illis: utique dicetis mihi hanc similitudinem: medice, cura te ipsum; quanta audiuimus facta in Capharnaum, fac et hic in patria tua, et cetera, donec peragat totum ipsum narrationis suae locum. 9 Esai. 61, 1 1 eo BRD r (uere. Bw.), illo cet., v (cf. 142, 15) egressus RT 0 r (cf. 142,", + "candidate_score": 0.66527, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_64_66", + "bdc_text": "cui etiam eo lubentius sum obsequtus , quod sperem ecclesię Christi plurimum profuturum . Fatetur minorita opera tua ubique gentium valde grata et accepta esse , eo quod et eruditionis et pietatis referta sint . Scribo hęc absque fucoVgl .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa037.opp-lat1_window_1460", + "psc_text": "huius intellegentia uel scientia quisque profecerit, tanto magis caueat diabolica uitia superbiam et inuidentiam. meminerit hic ipsum euangelium lohannis, quam multo amplius erigit. ad contemplationem ueritatis, tam multo amplius praecipere de dulcedine caritatis. et quia illud praeceptum uerissimum ac saluberrimum est: quanto magnus es, tanto humilita te in omnibus, qui euangelista Christum longe ceteris altius commendat, aput eum discipulis pedes lauat. 1 cf. Rom. 14, 6 3 cr. II Cor. 12, 2-4 4 cf. ib. 5, 6; cf. Apoc. 21. 27 5 *Ioh. 14, 21 13 *Eccli. 3, 20 (18) 15 cf. Ioh. 13, 0-15 1 enim diem domini g sapit domino Eug. Vat. Med. 2 leuatus usque] laetusq. B1 3 audiuit AL 6 ostendam] manifeetabo » 7 v 7 quantum] add. e C1, add. in aelm 8 proficeret AXL 9 inbidentam B', inuiam AIL, inuidiam C2 V HA2S p g ipsum hic HALS hoc B2DNCP p (Eug. Ambr. Verc.)", + "candidate_score": 0.665075, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_57_59", + "bdc_text": "mit weiterer Lit. ) ; Mark Taplin , The Italian Reformers and the Zurich Church , c. 1540-1620 , Aldershot 2003 , S. 71f. misisse , quo ad tempus ibidem evangelium praedicavit , tandem communibus totius ecclesię calculis Veneciis ministerium verbi obtinuit , in templo divi Marci omnium votis Christum diu ebuccinavit verherrlicht hat ; s. Hoven 180. .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa037.opp-lat1_window_1374", + "psc_text": "1 Nunc iam quoniam Matthei narrationem contextim considerantes et ei tres alios conferentes usque in finem in nullo eos uel sibi uel inter se repugnare docuimus, Marcum similiter uideamus, ut exceptis his quae cum Mattheo dixit, de quibus iam quod disserendum uidebatur absoluimus, cetera eius inspecta adque conlata nulli eorum repugnare monstrentur usque ad cenam domini. nam inde iam omnia omnium quattuor, quemadmodum sibi conueniant, usque in finem considerata tractauimus. § 2 Sic ergo incipit Marcus: xinitium euangelii Iesu Christi filii dei. sicut scriptum est in Esaia propheta, et cetera usque ad illud ubi ait: et ingrediuntur Capharnaum et statim sabbatis ingressus synagogam docebat eos. in hac tota contextione omnia superiora cum Mattheo considerata sunt. hoc autem Marcus, quia ingressus Capharnaum in synagogam eorum docebat eos sabbatis, cum Luca dixit, sed nihil habet quaestionis. § 3 II. Sequitur Marcus et dicit: et stupebant super doctrinam eius; erat enim docens eos", + "candidate_score": 0.664997, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_18", + "bdc_text": "bzw. BZD C 278 und C 337 ) , zum Matthäus- ( 1542 ;", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa037.opp-lat1_window_867", + "psc_text": "B2 21 loqui om. Bl, add. post ei B2 23 praetermisitJ ipsaetermisit Bl, ipsae intermisit B2 mattheum B 24 disgr. p cum BRTD, et cum cet., edd. illumj eum M quidam Pharisaeus, ut pranderet aput se, et ingressus recubuit. Pharisaeus autem coepit intra se reputans dicere, quare non baptizatus esset ante prandium. et ait dominus ad illum: nunc uos Pharisaei quod de foris est caJiciscalicis et catini mundatis. adque hinc iam cetera in eosdem Pharisaeos et scribusscribas et legis doctores talia dicit qualia Mattheus hoc loco, quem nunc considerandum suscepimus. quamquam ergo ita ista Mattheus commemoret, ut, quamuis domum illius Pharisaei non nominet, non tamen locum exprimat, ubi dicta sint, quo repugnet aliquid illi domui, tamen quia iam uenerat dominus in Hierusalem a Galilaea et post eius aduentum ita superiora usque ad hunc sermonem contexuntur. ut probabiliter accipiantur in Hierusalem gesta, Lucas autem illud narrat, cum adhuc dominus iter ageret", + "candidate_score": 0.664166, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_58_60", + "bdc_text": "Mark Taplin , The Italian Reformers and the Zurich Church , c. 1540-1620 , Aldershot 2003 , S. 71f. misisse , quo ad tempus ibidem evangelium praedicavit , tandem communibus totius ecclesię calculis Veneciis ministerium verbi obtinuit , in templo divi Marci omnium votis Christum diu ebuccinavit verherrlicht hat ; s. Hoven 180. . Genua nunc temporis , Liguriae partibus sita , divini verbi curamIn der Vorlage cura .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa037.opp-lat1_window_884", + "psc_text": "in pr. om. B1 22 etiam] et ral 23 commemoret AlLS in] et in E2 y m v (ef. infra 26 et 253,1) 24 praedicare ClPF* Nl euangelium] add. regni HA..EtL g 25 ait] dixit F p 26 et om. ElL ael praedicare C1P1F127 interrogauerunt B HElL g primum in omnes gentes oportet praedicari euangelium, significat utique primum 'antequam ueniat consummatio.' § 149 Item quod Mattheus ait: cum ergo uideritis abominationem desolationis, quae dicta est a Danihele propheta, stantem in loco sancto, qui legit intellegat, hoc Marcus ita dicit: wcumcum autem uideritis abominationem desolationis stantem ubi non debet qui legit intellegat. in qua mutatione uerbi exposuit eandem sententiam; ideo quippe ubi non debet, quia in loco sancto non debet. Lucas autem non ait: cum uideritis abominationem desolationis stantem in loco sancto, aut: ubi non debet, sed ait: cum autem uideritis circumdari ab exercitu Hierusalem, tunc scitote, quia adpropinquauit desolatio eius.", + "candidate_score": 0.664042, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_56_58", + "bdc_text": "ders. , Studi sulla Riforma in Italia , Firenze 1987 , S. 207-218 ; mit weiterer Lit. ) ; Mark Taplin , The Italian Reformers and the Zurich Church , c. 1540-1620 , Aldershot 2003 , S. 71f. misisse , quo ad tempus ibidem evangelium praedicavit , tandem communibus totius ecclesię calculis Veneciis ministerium verbi obtinuit , in templo divi Marci omnium votis Christum diu ebuccinavit verherrlicht hat ;", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa037.opp-lat1_window_1374", + "psc_text": "1 Nunc iam quoniam Matthei narrationem contextim considerantes et ei tres alios conferentes usque in finem in nullo eos uel sibi uel inter se repugnare docuimus, Marcum similiter uideamus, ut exceptis his quae cum Mattheo dixit, de quibus iam quod disserendum uidebatur absoluimus, cetera eius inspecta adque conlata nulli eorum repugnare monstrentur usque ad cenam domini. nam inde iam omnia omnium quattuor, quemadmodum sibi conueniant, usque in finem considerata tractauimus. § 2 Sic ergo incipit Marcus: xinitium euangelii Iesu Christi filii dei. sicut scriptum est in Esaia propheta, et cetera usque ad illud ubi ait: et ingrediuntur Capharnaum et statim sabbatis ingressus synagogam docebat eos. in hac tota contextione omnia superiora cum Mattheo considerata sunt. hoc autem Marcus, quia ingressus Capharnaum in synagogam eorum docebat eos sabbatis, cum Luca dixit, sed nihil habet quaestionis. § 3 II. Sequitur Marcus et dicit: et stupebant super doctrinam eius; erat enim docens eos", + "candidate_score": 0.663863, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_17_19", + "bdc_text": "BZD C 261 - neu aufgelegt 1539 und 1544 ; bzw. BZD C 278 und C 337 ) , zum Matthäus- ( 1542 ; BZD C 304 )", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa037.opp-lat1_window_245", + "psc_text": "XLVII CP, LIII B2 pabit B 6 marcus B 7 LIJ nwmerus deest in CP, LIIII B2 quo B eum uen.] cum uenisse B, conuenisse R finis Q, partes V 8 magedon H, macedon p 10 LIIJ XLVIII CP et sic deinceps nUfn. minores, LV B2 fariseorum B cumj quam BI. maths cum V 11 conueniat] matheus add. χψ a, conueniant matheus et lucas r rebus M uel alt.] uel et (et s. l.) B2 12 dum a 13 repugnant H mattheas et T 14 et om. V 15 pronnntiauit BBT CP H, praenunt. cet. suum Bl 17 iidem ram praeciperit Q 18 quam] om. p, quomodo r a 19 se CP concordant CP 20 LVIIII B\\\\ sequentes numeri desunt in B montem RT F 21 cum mojsen et heliam B moysi N, mose 0, mose Q, moysen H elia N 22 III T numerum dierum, quia Mattheus et Marcus", + "candidate_score": 0.663835, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_77_79", + "bdc_text": "Hebr 12 , 1 . adhorterque , ut , laborum tuorum te ne pigeat , cumcum vor der Zeile nachgetragen . evidenter intelligas tum iucundos tum frugiferos omnibus , quibus sacrę literę cordi sunt .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa037.opp-lat1_window_1412", + "psc_text": "feci de omnibus H.A»L r aelmv 15 et docere BBD IP E* 7 edd., om. cet. usque rOm. p in] ad x r 16 apostolos] apostolos quos CsY N*, apostolis quos Es7 m 17 mandans] add. iesus HA2 iussit pr. eu.] cf. cant. (Aug. c. ep. fund. 9, n. 10; c. Felic. 1, 4; auct. I. de un. eccl. 11, 3T) euangelium] incipit Ns (suppl. saec. XII) 22 apostolis] add. suis Jt* 24 iesum] add. in conspectu eorum N* 25 capire Cl 26 aliis] illis B narrando non adtigit. de omnibus ergo fecit sermonem eligendo de omnibus, unde faceret sermonem, quae iudicauit apta et congrua sufficere officio dispensationis suae. et quod dicit multos conatos ordinare narrationem, quae in nobis conpletae sunt. rerum. uidetur significare nonnullos, qui non potuerunt hoc susceptum munus implere; ideo autem dicit sibi uisum esse ex ordine diligenter scribere, quoniam multi conati sunt; sed eos debemus accipere,", + "candidate_score": 0.663738, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_58_60", + "bdc_text": "Mark Taplin , The Italian Reformers and the Zurich Church , c. 1540-1620 , Aldershot 2003 , S. 71f. misisse , quo ad tempus ibidem evangelium praedicavit , tandem communibus totius ecclesię calculis Veneciis ministerium verbi obtinuit , in templo divi Marci omnium votis Christum diu ebuccinavit verherrlicht hat ; s. Hoven 180. . Genua nunc temporis , Liguriae partibus sita , divini verbi curamIn der Vorlage cura .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa037.opp-lat1_window_533", + "psc_text": "ClP quid] quem Q moneri B sini Bl 19 uidetur H enotandum PF Nl § 53 XXII. Sequitur ergo Mattheus dicens: uespere autem facto optulerunt ei multos demonia habentes et eiciebat spiritus uerbo et omnes male habentes curauit, ut adimpleretur quod dictum est per Esaiam prophetam dicentem: ipse infirmitates nostras accepit et aegrotationes portauit. hoc ad eiusdem diei tempus pertinere satis indicat, cum coniungit uespere autem facto. sic et Marcus, cum de ipsa socru Petri sanata dixisset et ministrabat eis, hoc idem subiecit: uespere autem facto cum occidisset sol, afferebant ad eum omnes male habentes et demonia habentes, et erat omnis ciuitas congregata ad ianuam. et curauit multos qui uexabantur uariis languoribus et demonia multa eiciebat et non sinebat ea loqui, quoniam sciebant eum et diluculo ualde surgens egressus abiit in desertum locum. uidetur hic ordinem tenuisse Marcus, ut post illud quod dictum est uespere autem facto deinde diceret et", + "candidate_score": 0.662811, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_57_59", + "bdc_text": "mit weiterer Lit. ) ; Mark Taplin , The Italian Reformers and the Zurich Church , c. 1540-1620 , Aldershot 2003 , S. 71f. misisse , quo ad tempus ibidem evangelium praedicavit , tandem communibus totius ecclesię calculis Veneciis ministerium verbi obtinuit , in templo divi Marci omnium votis Christum diu ebuccinavit verherrlicht hat ; s. Hoven 180. .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa037.opp-lat1_window_3", + "psc_text": "adnuntiare curarunt. quorum quidam, hoc est Mattheus et lohannesIohannes, etiam scripta de illo, quae scribenda uisa sunt, libris singulis ediderunt. § 2 Ac ne putaretur, quod adtinet ad percipiendum et praedicandum euangelium, interesse aliquid, utrum illi adnuntient, qui eundem dominum hic in carne apparentem discipulatu famulante secuti sunt, an hi, qui ex illis fideliter conperta crediderunt, diuina prouidentia procuratum est per spiritum sanctum, ut quibusdam etiam ex illis, qui primos apostolos sequebantur, non solum adnuntiandi, uerum etiam scribendi euangelium tribueretur auctoritas. hi sunt Marcus et Lucas. ceteri autem homines, qui de domini uel de apostolorum actibus aliqua scribere conati uel ausi sunt, non tales suis temporibus extiterunt, ut eis fidem haberet ecclesia adque in 20 cf. c. FanBt. 11, 2. 22, 79; c. Adim. 17. 2. 5; c. adu. leg. et pr. 1, 20 1 etiam] audierunt et SUg cuiua] qui V μσl m, et ξπψ p2 eius ore B", + "candidate_score": 0.661533, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_58", + "bdc_text": "Mark Taplin , The Italian Reformers and the Zurich Church , c. 1540-1620 , Aldershot 2003 , S. 71f. misisse , quo ad tempus ibidem evangelium praedicavit , tandem communibus totius ecclesię calculis Veneciis ministerium verbi obtinuit , in templo divi Marci omnium votis Christum diu ebuccinavit verherrlicht hat ;", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa037.opp-lat1_window_1374", + "psc_text": "1 Nunc iam quoniam Matthei narrationem contextim considerantes et ei tres alios conferentes usque in finem in nullo eos uel sibi uel inter se repugnare docuimus, Marcum similiter uideamus, ut exceptis his quae cum Mattheo dixit, de quibus iam quod disserendum uidebatur absoluimus, cetera eius inspecta adque conlata nulli eorum repugnare monstrentur usque ad cenam domini. nam inde iam omnia omnium quattuor, quemadmodum sibi conueniant, usque in finem considerata tractauimus. § 2 Sic ergo incipit Marcus: xinitium euangelii Iesu Christi filii dei. sicut scriptum est in Esaia propheta, et cetera usque ad illud ubi ait: et ingrediuntur Capharnaum et statim sabbatis ingressus synagogam docebat eos. in hac tota contextione omnia superiora cum Mattheo considerata sunt. hoc autem Marcus, quia ingressus Capharnaum in synagogam eorum docebat eos sabbatis, cum Luca dixit, sed nihil habet quaestionis. § 3 II. Sequitur Marcus et dicit: et stupebant super doctrinam eius; erat enim docens eos", + "candidate_score": 0.661319, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_58", + "bdc_text": "Mark Taplin , The Italian Reformers and the Zurich Church , c. 1540-1620 , Aldershot 2003 , S. 71f. misisse , quo ad tempus ibidem evangelium praedicavit , tandem communibus totius ecclesię calculis Veneciis ministerium verbi obtinuit , in templo divi Marci omnium votis Christum diu ebuccinavit verherrlicht hat ;", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa037.opp-lat1_window_678", + "psc_text": "traditus est illi liber prophetae Esaiae. et ut reuoluit librum, inuenit locum, ubi scriptum erat: spiritus domini super me, propter quod unxit me, euangelizare pauperibus misit me, praedicare captiuis remissionem et caecis uisum, dimittere confractos in remissionem, praedicare annum domini acceptum et diem retributionis. et cum plicasset librum, reddidit ministro et sedit. et omnium oculi in synagoga erant intendentes in eum. coepit autem dicere ad illos: quia hodie impleta est haec scriptura in auribus uestris. Uetet omnes testimonium illi dabant et mirabantur in uerbis gratiae, quae procedebant de ore ipsius, et dicebant: nonne hic filius Ioseph? et ait illis: utique dicetis mihi hanc similitudinem: medice, cura te ipsum; quanta audiuimus facta in Capharnaum, fac et hic in patria tua, et cetera, donec peragat totum ipsum narrationis suae locum. 9 Esai. 61, 1 1 eo BRD r (uere. Bw.), illo cet., v (cf. 142, 15) egressus RT 0 r (cf. 142,", + "candidate_score": 0.660986, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_18", + "bdc_text": "bzw. BZD C 278 und C 337 ) , zum Matthäus- ( 1542 ;", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa037.opp-lat1_window_501", + "psc_text": "l 6 mandare Bl 8 solet J21 recordare CP praeoccupare CP rem 9 suggerebatur BBTD ante B, post M, antea cet., edd. 11 etiam ipsius CP p, ipse etiam ipsius F etiam alt.] iam B 12 est om. 01 dicit D P, om. Q 13 paupes spm B 14 quia] quoniam BBTD g, cf. 146, 19 16 condusio B 17 prossus C1 repetitur H prndenter B adificabat M, edificauit g 18 supra p. pr super p. e. d. s. q. aedificat om. CPF 19 inlcsum ClP domini B etiam BRTD r, om. V, et cet. 20 uento B, uentus CP maths, add. posuit V possit (PP 22 sententiam B alia B posuisse, quas iste non dixit, quasdam etiam non isdem uerbis, costoditacustodita tamen ueritatis integritate similiter explicasse. § 45 Posset hoc, ut dixi, facillime credi, nisi moueret, quod Mattheus in monte dicit hunc habitum esse sermonem a domino sedente, Lucas", + "candidate_score": 0.660662, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_57_59", + "bdc_text": "mit weiterer Lit. ) ; Mark Taplin , The Italian Reformers and the Zurich Church , c. 1540-1620 , Aldershot 2003 , S. 71f. misisse , quo ad tempus ibidem evangelium praedicavit , tandem communibus totius ecclesię calculis Veneciis ministerium verbi obtinuit , in templo divi Marci omnium votis Christum diu ebuccinavit verherrlicht hat ; s. Hoven 180. .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa037.opp-lat1_window_1414", + "psc_text": "fidem legentium uel audientium, ita scripsit, ut solus eius liber fide dignus haberetur in ecclesia de apostolorum actibus narrantis reprobatis omnibus qui non ea fide, qua oportuit, facta dictaque apostolorum ausi sunt scribere. eo quippe tempore scripserunt Marcus et Lucas, quo non solum ab ecclesia Christi, uerum etiam ab ipsis adhuc in carne manentibus apostolis probari potuerunt. § 10 Sic ergo narrare Lucas incipit euangelium: 6 fuit in die- bus Herodis, regis Iudae, sacerdos quidam nomine MZachariasZacharias de uice Abia et uxor illi de filiabus 23 *Luc. 1, 5 1 adtingit M ergo f. s. e. d. omnibus om. BlMx 2 sermo C'P 3 apta et] apte HAL g 5 bobis Bl rerum quae i. n. c. eunt N' 9 nulla extat bis Bl existat ClP 10 adimplere N. 11 ascensionemque p ael 13 labore suo N* r a elm haberet om. RD 15 legentiumq. laudentium Bl 17 actibus-apostolorum om.", + "candidate_score": 0.659751, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_56_58", + "bdc_text": "ders. , Studi sulla Riforma in Italia , Firenze 1987 , S. 207-218 ; mit weiterer Lit. ) ; Mark Taplin , The Italian Reformers and the Zurich Church , c. 1540-1620 , Aldershot 2003 , S. 71f. misisse , quo ad tempus ibidem evangelium praedicavit , tandem communibus totius ecclesię calculis Veneciis ministerium verbi obtinuit , in templo divi Marci omnium votis Christum diu ebuccinavit verherrlicht hat ;", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa037.opp-lat1_window_496", + "psc_text": "Iam nunc de illo sermone prolixo, quem secundum Mattheum in monte habuit dominus, uideamus, utrum ei ceteri euangelistae nibil aduersari uideantur. Marcus quippe non eum commemorauit omnino nec aliquid eius simile dixit nisi quasdamquasi sententias non contextim, sed sparsim, quas dominus locis aliis repetiuit. reliquit tamen locum in textu narrationis suae, ubi intellegamus hunc dictum esse sermonem, sed ab eo praetermissum: et erat, inquit, praedicans in synagogis eorum et omni Galilaea et demonia eiciens. in hac praedicatione, quam dicit eum habuisse in omni Galilaea, intellegitur etiam sermo iste habitus in monte, cuius commemorationem facit Mattheus. namque idem Marcus ita sequitur: et uenit ad eum leprosus deprecans eum et genu flexo dixit: si uis, potes me mundare, et cetera. de hoc leproso mundato talia conectit, ut ipse 3 *Ioh. 4, 1-3 11 cf.Matth.5,1-7,29 1SMarc.l,39 23 *ib.40 1 contexmsse RTD N χψPr a, contexisae M, conexisse HALU g iohannen CPF 2 etiam", + "candidate_score": 0.659639, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_58_60", + "bdc_text": "Mark Taplin , The Italian Reformers and the Zurich Church , c. 1540-1620 , Aldershot 2003 , S. 71f. misisse , quo ad tempus ibidem evangelium praedicavit , tandem communibus totius ecclesię calculis Veneciis ministerium verbi obtinuit , in templo divi Marci omnium votis Christum diu ebuccinavit verherrlicht hat ; s. Hoven 180. . Genua nunc temporis , Liguriae partibus sita , divini verbi curamIn der Vorlage cura .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa037.opp-lat1_window_678", + "psc_text": "traditus est illi liber prophetae Esaiae. et ut reuoluit librum, inuenit locum, ubi scriptum erat: spiritus domini super me, propter quod unxit me, euangelizare pauperibus misit me, praedicare captiuis remissionem et caecis uisum, dimittere confractos in remissionem, praedicare annum domini acceptum et diem retributionis. et cum plicasset librum, reddidit ministro et sedit. et omnium oculi in synagoga erant intendentes in eum. coepit autem dicere ad illos: quia hodie impleta est haec scriptura in auribus uestris. Uetet omnes testimonium illi dabant et mirabantur in uerbis gratiae, quae procedebant de ore ipsius, et dicebant: nonne hic filius Ioseph? et ait illis: utique dicetis mihi hanc similitudinem: medice, cura te ipsum; quanta audiuimus facta in Capharnaum, fac et hic in patria tua, et cetera, donec peragat totum ipsum narrationis suae locum. 9 Esai. 61, 1 1 eo BRD r (uere. Bw.), illo cet., v (cf. 142, 15) egressus RT 0 r (cf. 142,", + "candidate_score": 0.659297, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_18", + "bdc_text": "bzw. BZD C 278 und C 337 ) , zum Matthäus- ( 1542 ;", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa037.opp-lat1_window_235", + "psc_text": "est, quemadmodum narratio Matthei concordet cum Marco et Luca uel rerum ordine uel domini et Iudaeorum uerbis. 2 potestates CPV Banitantiura B 3 quemad modum B, add. in marg. XXXII B2 et ita deinceps numeros duobus maiores 4 quarendum B1 quemadmodum Ml marS C, marcus PH 5 lucas H qaa CP, quę V 6 dicitur V ferenda CPY, ferendum Q 7 autem marcum BRT sola ferenda CPV (sola om. F). solum ferendam B calceam. m 8 uestitu p 9 baptista om. if1 iesum] dominum m 10 discipulos BRT, add. suos cet. quid R pm 11 exprobauit CP p, exprobrauerint B, exprobrauerit R, erprobrat H egerent CPF, agerent p a 1:& quo MQ est] et Q 13 quemadmodum] in mg. praefnitt. XXXV B2 et ita numeros sequentes tribus maiores B1 14 uocauit x r a sacrinam B 15 quomodo V ad luca B 16 narrando BN1 ordinem B 17 spicas discipuli", + "candidate_score": 0.658911, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_58_60", + "bdc_text": "Mark Taplin , The Italian Reformers and the Zurich Church , c. 1540-1620 , Aldershot 2003 , S. 71f. misisse , quo ad tempus ibidem evangelium praedicavit , tandem communibus totius ecclesię calculis Veneciis ministerium verbi obtinuit , in templo divi Marci omnium votis Christum diu ebuccinavit verherrlicht hat ; s. Hoven 180. . Genua nunc temporis , Liguriae partibus sita , divini verbi curamIn der Vorlage cura .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa037.opp-lat1_window_3", + "psc_text": "adnuntiare curarunt. quorum quidam, hoc est Mattheus et lohannesIohannes, etiam scripta de illo, quae scribenda uisa sunt, libris singulis ediderunt. § 2 Ac ne putaretur, quod adtinet ad percipiendum et praedicandum euangelium, interesse aliquid, utrum illi adnuntient, qui eundem dominum hic in carne apparentem discipulatu famulante secuti sunt, an hi, qui ex illis fideliter conperta crediderunt, diuina prouidentia procuratum est per spiritum sanctum, ut quibusdam etiam ex illis, qui primos apostolos sequebantur, non solum adnuntiandi, uerum etiam scribendi euangelium tribueretur auctoritas. hi sunt Marcus et Lucas. ceteri autem homines, qui de domini uel de apostolorum actibus aliqua scribere conati uel ausi sunt, non tales suis temporibus extiterunt, ut eis fidem haberet ecclesia adque in 20 cf. c. FanBt. 11, 2. 22, 79; c. Adim. 17. 2. 5; c. adu. leg. et pr. 1, 20 1 etiam] audierunt et SUg cuiua] qui V μσl m, et ξπψ p2 eius ore B", + "candidate_score": 0.658693, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_58", + "bdc_text": "Mark Taplin , The Italian Reformers and the Zurich Church , c. 1540-1620 , Aldershot 2003 , S. 71f. misisse , quo ad tempus ibidem evangelium praedicavit , tandem communibus totius ecclesię calculis Veneciis ministerium verbi obtinuit , in templo divi Marci omnium votis Christum diu ebuccinavit verherrlicht hat ;", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa037.opp-lat1_window_533", + "psc_text": "ClP quid] quem Q moneri B sini Bl 19 uidetur H enotandum PF Nl § 53 XXII. Sequitur ergo Mattheus dicens: uespere autem facto optulerunt ei multos demonia habentes et eiciebat spiritus uerbo et omnes male habentes curauit, ut adimpleretur quod dictum est per Esaiam prophetam dicentem: ipse infirmitates nostras accepit et aegrotationes portauit. hoc ad eiusdem diei tempus pertinere satis indicat, cum coniungit uespere autem facto. sic et Marcus, cum de ipsa socru Petri sanata dixisset et ministrabat eis, hoc idem subiecit: uespere autem facto cum occidisset sol, afferebant ad eum omnes male habentes et demonia habentes, et erat omnis ciuitas congregata ad ianuam. et curauit multos qui uexabantur uariis languoribus et demonia multa eiciebat et non sinebat ea loqui, quoniam sciebant eum et diluculo ualde surgens egressus abiit in desertum locum. uidetur hic ordinem tenuisse Marcus, ut post illud quod dictum est uespere autem facto deinde diceret et", + "candidate_score": 0.658672, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_58_60", + "bdc_text": "Mark Taplin , The Italian Reformers and the Zurich Church , c. 1540-1620 , Aldershot 2003 , S. 71f. misisse , quo ad tempus ibidem evangelium praedicavit , tandem communibus totius ecclesię calculis Veneciis ministerium verbi obtinuit , in templo divi Marci omnium votis Christum diu ebuccinavit verherrlicht hat ; s. Hoven 180. . Genua nunc temporis , Liguriae partibus sita , divini verbi curamIn der Vorlage cura .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa037.opp-lat1_window_558", + "psc_text": "V summiserunt illum cum lecto in medium ante Iesum. quorum fidem ut uidit, dixit: homo, dimittuntur tibi peccata tua, et cetera. remanet igitur quaestio inter Marcum et Mattheum, quod Mattheus ita scribit, tamquam in ciuitate domini factum sit, Marcus autem in CapbarnaumCapharnaum. quae difficilius solueretur, si Mattheus etiam Nazareth nominaret. nunc uero cum potuerit ipsa Galilaea dici ciuitas Christi, quia in Galilaea erat Nazareth, sicut uniuersum regnum in tot ciuitatibus constitutum dicitur Romana ciuitas, cumque in tot gentibus constituta sit ciuitas, de qua scriptum est: gloriosissima dicta sunt de te, ciuitas dei, et cum prior ipse populus dei in tot ciuitatibus habitans etiam una domus dictus sit. domus Israhel, quis dubitauerit in ciuitate sua hoc fecisse Iesum, cum hoc fecerit in ciuitate Capharnaum, ciuitate Galilaeae, quo transfretando redierat de regione Gerasenorum, ut ueniens in Galilaeam recte diceretur uenisse in ciuitatem suam, in quocumque oppido esset Galilaeae, praesertim quia et ipsa", + "candidate_score": 0.658342, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_58", + "bdc_text": "Mark Taplin , The Italian Reformers and the Zurich Church , c. 1540-1620 , Aldershot 2003 , S. 71f. misisse , quo ad tempus ibidem evangelium praedicavit , tandem communibus totius ecclesię calculis Veneciis ministerium verbi obtinuit , in templo divi Marci omnium votis Christum diu ebuccinavit verherrlicht hat ;", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa037.opp-lat1_window_558", + "psc_text": "V summiserunt illum cum lecto in medium ante Iesum. quorum fidem ut uidit, dixit: homo, dimittuntur tibi peccata tua, et cetera. remanet igitur quaestio inter Marcum et Mattheum, quod Mattheus ita scribit, tamquam in ciuitate domini factum sit, Marcus autem in CapbarnaumCapharnaum. quae difficilius solueretur, si Mattheus etiam Nazareth nominaret. nunc uero cum potuerit ipsa Galilaea dici ciuitas Christi, quia in Galilaea erat Nazareth, sicut uniuersum regnum in tot ciuitatibus constitutum dicitur Romana ciuitas, cumque in tot gentibus constituta sit ciuitas, de qua scriptum est: gloriosissima dicta sunt de te, ciuitas dei, et cum prior ipse populus dei in tot ciuitatibus habitans etiam una domus dictus sit. domus Israhel, quis dubitauerit in ciuitate sua hoc fecisse Iesum, cum hoc fecerit in ciuitate Capharnaum, ciuitate Galilaeae, quo transfretando redierat de regione Gerasenorum, ut ueniens in Galilaeam recte diceretur uenisse in ciuitatem suam, in quocumque oppido esset Galilaeae, praesertim quia et ipsa", + "candidate_score": 0.657243, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_17_19", + "bdc_text": "BZD C 261 - neu aufgelegt 1539 und 1544 ; bzw. BZD C 278 und C 337 ) , zum Matthäus- ( 1542 ; BZD C 304 )", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa037.opp-lat1_window_1182", + "psc_text": "eo alios duos hinc et hinc, medium autem Iesum. esset autem contrarium, si, cum illi dixissent 'latrones1, iste diceret 'innocentes'. § 52 XV. Sequitur Mattheus et dicit: praetereuntes autem blasphemabant eum mouentes capita sua et dicentes: qui destruit templum et in triduo illud reaedificat, salua temet ipsum; si filius dei es, descende de cruce. huic Marcus paene ad eadem uerba consonat. sequitur deinde Mattheus et dicit: similiter et principes sacerdotum inludentes cum scribis et senioribus dicentes: alios 5 cf. Matth. 8, 5; cf. Luc. 7, 1 6 cf. supra lib. 2, cap. 20 9 Matth. 27, 38 11 cf. Marc. 15, 27; cf. Luc. 23, 33 12 Ioh. 19, 18 16 *Matth. 27, 39 et 40 20 cf. Marc. 15. 29 et 30 21 *Matth. 27, 41-43 3 clamare p. u. crucifigeretur om. B' 4 acciperimus B2, acceperimus g in ligno suspensus est AEL r aeltn, susp. est in 1.", + "candidate_score": 0.656675, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_40", + "bdc_text": "Es handelte sich um einen erasmianischen Minoriten ( Kapuziner ) , der großen Erfolg als Prediger hatte und 1541/43 als Professor der Metaphysik in Bologna wirkte .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa037.opp-lat1_window_677", + "psc_text": "Hx cafarnauin CP 0 18 ipsius BRTD, eiusdem ipsius cett., edd. 19 cafarn. CP 0, in c. N1 20 et pr. om. RTD est alt. om. BRTD inferimus 9, inseruimus rael 21 quodmodo Bl 22 indicat p 23 omnem B diabulus T XXXXIII AUIr. Beet. III pars 4. 13 ab eo usque ad tempus. uet regressus est Iesus in uirtute spiritus in Galilaeam, et fama exiit per uniuersam regionem de illo. et ipse docebat in synagogis eorum et magnificabatur ab omnibus. et uenit Nazareth, ubi erat nutritus, et intrauit secundum consuetudinem suam die sabbati in synagogam et surrexit legere. et traditus est illi liber prophetae Esaiae. et ut reuoluit librum, inuenit locum, ubi scriptum erat: spiritus domini super me, propter quod unxit me, euangelizare pauperibus misit me, praedicare captiuis remissionem et caecis uisum, dimittere confractos in remissionem, praedicare annum domini acceptum et diem retributionis. et cum plicasset librum, reddidit ministro", + "candidate_score": 0.656, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_18", + "bdc_text": "bzw. BZD C 278 und C 337 ) , zum Matthäus- ( 1542 ;", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa037.opp-lat1_window_1250", + "psc_text": "om. r, diei E2 y paraacebes B 24 CTUcifixus] add. est HAL 25 qui) quia B que iam peracta r sed integre totum, tertium rursus a parte sua prima, id est a nocte totum cum suo diurno tempore, ac sic erit triduum, quemadmodum illi octo dies, post quos ascendit in montem. quorum medios integros attendentes Mattheus et Marcus dixerunt post sex dies, quod Lucas dixit post octo dies. § 67 Nunc iam cetera uideamus, quemadmodum Mattheo congruant. Lucas enim apertissime duos angelos dicit uisos fuisse a mulieribus, quae uenerunt ad monumentum, quorum singulos intellexeramus commemoratos a duobus, unum a Mattheo, id est illum qui extra monumentum sedebat in lapide, alterum a Marco, id est illum qui intra monumentum sedebat a dextris. sed Lucas ita narrat: et dies erat parasceues et sabbatum inlucescebat. subsecutae autem mulieres, quae cum ipso uenerant de Galilaea, uiderunt monumentum et quemadmodum positum erat corpus eius. et", + "candidate_score": 0.655829, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_18", + "bdc_text": "bzw. BZD C 278 und C 337 ) , zum Matthäus- ( 1542 ;", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa037.opp-lat1_window_232", + "psc_text": "Mattheus dicit. 3 *Matth. 9, 2; Marc. 2, 5; 9; 11 1 quomodo] numerum XXV capitis praemitt. B- ea om. r geata] add. sunt H sunt] sententia F 3 XXVI et ita deinceps titulorum numeros uno maiores posuit B2 paralitico B ONQ H p demittun- ' tur C, remittuntur v Matth. 9, 2 4 peccata] add. tua V pra et om. r (I, om. ab initio lineae B grabattum T CPF Q, gra«batum (ras. b) O 5 locum B, loco TB 7 autem om. H, autem in FN raelm capharnau CP, capharnaum (p in ras.) B, cafarnaum N 9 leui in N, leuiti iu, leui V χψ pra alfei BCPF, alpei 0 10 congruit Y 11 ei] et Migne 13 alios alio V, alios alios H 14 responsis qui CP, responsionisque MQ yia 15 et marcus luce (-ce) r a 17 archisynagogis (-sygogis C) CP, archisinagogi BT O. H 18", + "candidate_score": 0.655805, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_18", + "bdc_text": "bzw. BZD C 278 und C 337 ) , zum Matthäus- ( 1542 ;", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa037.opp-lat1_window_653", + "psc_text": "et deinde ad hunc ordinem rediens. Lucas autem paene totidem uerbis hoc dicit quod Mattheus, et quod digitum dei appellat spiritum dei, ab eadem sententia non recedit, quin potius et aliquid docet, ut nouerimus, quemadmodum intellegamus ubicumque scripturarum legerimus digitum dei. in aliis autem quae non hic dicunt Marcus et Lucas nulla contrauersia est, nec in his quae aliquanto aliter dicunt, quia eadem sententia est. § 86 SequiturMattheus et dicit: tunc responderunt ei quidam de scribis et Pharisaeis dicentes: magister, nolumusuolumus a te signum uidere, et cetera usque ad illud 6 ib. 37 7 cf. Marc. 3, 22-30 13 cf. Luc. 11, 14-26 19 Matth. 12, 38; cf. 38-45 2 hinc R1 3 ei.cit (eros. e) N demonia RT belzebul B IIIWOn. cant. corb. Ric.1), belzebu CP, belzebub R'TD ONMQ H p. beelzebnb cet., v 5 contra] in p desolauitur B, desolatur RT CPVF ON H g (cant. Ept. al.)", + "candidate_score": 0.65553, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_17_19", + "bdc_text": "BZD C 261 - neu aufgelegt 1539 und 1544 ; bzw. BZD C 278 und C 337 ) , zum Matthäus- ( 1542 ; BZD C 304 )", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa037.opp-lat1_window_235", + "psc_text": "est, quemadmodum narratio Matthei concordet cum Marco et Luca uel rerum ordine uel domini et Iudaeorum uerbis. 2 potestates CPV Banitantiura B 3 quemad modum B, add. in marg. XXXII B2 et ita deinceps numeros duobus maiores 4 quarendum B1 quemadmodum Ml marS C, marcus PH 5 lucas H qaa CP, quę V 6 dicitur V ferenda CPY, ferendum Q 7 autem marcum BRT sola ferenda CPV (sola om. F). solum ferendam B calceam. m 8 uestitu p 9 baptista om. if1 iesum] dominum m 10 discipulos BRT, add. suos cet. quid R pm 11 exprobauit CP p, exprobrauerint B, exprobrauerit R, erprobrat H egerent CPF, agerent p a 1:& quo MQ est] et Q 13 quemadmodum] in mg. praefnitt. XXXV B2 et ita numeros sequentes tribus maiores B1 14 uocauit x r a sacrinam B 15 quomodo V ad luca B 16 narrando BN1 ordinem B 17 spicas discipuli", + "candidate_score": 0.655422, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_18", + "bdc_text": "bzw. BZD C 278 und C 337 ) , zum Matthäus- ( 1542 ;", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa037.opp-lat1_window_908", + "psc_text": "autem v in om. B' 18 in populi Cl, in populo CJPF EL g v scariethes E2 r m, -this ael ex] de RT v 20 iam 01 hic om. p, hinc RT, hoc r 21 in populi Cl, in populo CP-P7 v quod om. ClP 22 iuda B ..scariotbes (eras. is) Cl, scariothiB B2D 02 ON AlElL ael, -tea R, -tis V, scarioth m g exj de T v de] in C 24 dicimus BI 17* dies ante pascha, quod dixit Iohannes, cum in Bethania rem gestam narraret, et biduum ante pascha, quod Mattheus Marcusque dixerunt, cum post hoc a se dictum illud ipsum in Bethania, quod Iohannes, commemorarent. § 154 LXXVIIII. Sequitur Mattheus ab eo loco, ubi finem feceramus considerandae nanationisnarrationis, et dicit: tuncHunc congregati sunt principes sacerdotum et seniores populi in atrium principis sacerdotum, qui dicebatur Caifas, et consilium fecerunt, ut Iesum dolo tenerent et occiderent. Micebantdicebant", + "candidate_score": 0.655327, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_58_60", + "bdc_text": "Mark Taplin , The Italian Reformers and the Zurich Church , c. 1540-1620 , Aldershot 2003 , S. 71f. misisse , quo ad tempus ibidem evangelium praedicavit , tandem communibus totius ecclesię calculis Veneciis ministerium verbi obtinuit , in templo divi Marci omnium votis Christum diu ebuccinavit verherrlicht hat ; s. Hoven 180. . Genua nunc temporis , Liguriae partibus sita , divini verbi curamIn der Vorlage cura .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa037.opp-lat1_window_1374", + "psc_text": "1 Nunc iam quoniam Matthei narrationem contextim considerantes et ei tres alios conferentes usque in finem in nullo eos uel sibi uel inter se repugnare docuimus, Marcum similiter uideamus, ut exceptis his quae cum Mattheo dixit, de quibus iam quod disserendum uidebatur absoluimus, cetera eius inspecta adque conlata nulli eorum repugnare monstrentur usque ad cenam domini. nam inde iam omnia omnium quattuor, quemadmodum sibi conueniant, usque in finem considerata tractauimus. § 2 Sic ergo incipit Marcus: xinitium euangelii Iesu Christi filii dei. sicut scriptum est in Esaia propheta, et cetera usque ad illud ubi ait: et ingrediuntur Capharnaum et statim sabbatis ingressus synagogam docebat eos. in hac tota contextione omnia superiora cum Mattheo considerata sunt. hoc autem Marcus, quia ingressus Capharnaum in synagogam eorum docebat eos sabbatis, cum Luca dixit, sed nihil habet quaestionis. § 3 II. Sequitur Marcus et dicit: et stupebant super doctrinam eius; erat enim docens eos", + "candidate_score": 0.655216, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_12_14", + "bdc_text": "tuos non incassos et inanes hactenus fuisse , quibus cottidie gloriam Christi sparsim propagari et augeri videmus iis praecipue in locis , ubi minime sperabamus , nempe Italię partibus . Nam certum habeto me praeteritis diebus quosdam elucubrationum tuarum et Erasmi libellosMit elucubrationes sind wohl erhellende Erläuterungen zur Bibel gemeint . Im Falle Bullingers ist an dessen Kommentare zur Apostelgeschichte ( 1533 ;", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa037.opp-lat1_window_1446", + "psc_text": "sicut dignum est, etiamsi iam essemus idonei, in hoc tamen opere non id nos suscepisse quis non aduertat? quod alibi fortasse reddendum est, hic certe non est expetendum. commendare quippe uoluimus amatoribus uerbi dei et studiosis sanctae ueritatis, quamuis eiusdem Christi, qui uerus et uerax est, adnuntiator adque praedicator Iohannes in euangelio suo fuerit, cuius et ceteri tres, qui scripserunt euangelium, et ceteri apostoli, qui non quidem ipsam narrationem selibendamscribendam susceperunt, in ea tamen praedicatione sui officii munus implerunt, longe tamen hunc in Christi altiora subuectum ab ipso initio libri sui raro fuisse cum ceteris, id est primo circa Iordanen propter testimonium Iohannis baptistae, inde trans mare Tiberiadis, quando turbas de quinque panibus 7 *Ioh. 14, 9 8 cf. Ioh. 16, 7—17, 26 23 cf. Ioh. 1, 29 26 cf. Ioh. 6, 1-21 4 per buccella B 5 in sermonem AL, sermoni r stupenda BBD 6 diurno AlL ubi d.-locutUB", + "candidate_score": 0.65508, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_58_60", + "bdc_text": "Mark Taplin , The Italian Reformers and the Zurich Church , c. 1540-1620 , Aldershot 2003 , S. 71f. misisse , quo ad tempus ibidem evangelium praedicavit , tandem communibus totius ecclesię calculis Veneciis ministerium verbi obtinuit , in templo divi Marci omnium votis Christum diu ebuccinavit verherrlicht hat ; s. Hoven 180. . Genua nunc temporis , Liguriae partibus sita , divini verbi curamIn der Vorlage cura .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa037.opp-lat1_window_1381", + "psc_text": "eum. et fecit, ut essent duodecim cum illo, et ut mitteret eos praedicatepraedicare. et dedit illis potestatem curandi infirmitates et eiciendi demonia. et inposuit Simoni nomen Petrus, et cetera usque ad illud ubi ait: et abiit et coepit praedicare in Decapoli, quanta sibi fecisset Iesus, et omnes mirabantur. de nominibus discipulorum iam et antea me locutum scio, cum Matthei ordinem sequerer, et hic rursus admoneo, ne quisquam putet nunc accepisse nomen Simonem, ut Petrus uocaretur, et sit contrarium Iohanni, qui longe ante illi dictum esse commemorat: tu uocaberis Cephas, quod interpretatur Petrus. ipsa enim uerba domini commemorauit, quibus ei nomen inposuit; Marcus autem hoc loco id recapitulando commemorauit, cum ait: et inposuit Simoni nomen Petrus. cum enim uellet nomina duodecim apostolorum enumerare et necesse haberet Petrum dicere, breuiter insinuare uoluit, quod non 'hoc ante uocaretur, sed hoc ei dominus nomen inposuerit non tunc, sed quando Iohannes ipsa uerba domini posuit.", + "candidate_score": 0.655056, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_56_58", + "bdc_text": "ders. , Studi sulla Riforma in Italia , Firenze 1987 , S. 207-218 ; mit weiterer Lit. ) ; Mark Taplin , The Italian Reformers and the Zurich Church , c. 1540-1620 , Aldershot 2003 , S. 71f. misisse , quo ad tempus ibidem evangelium praedicavit , tandem communibus totius ecclesię calculis Veneciis ministerium verbi obtinuit , in templo divi Marci omnium votis Christum diu ebuccinavit verherrlicht hat ;", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa037.opp-lat1_window_558", + "psc_text": "V summiserunt illum cum lecto in medium ante Iesum. quorum fidem ut uidit, dixit: homo, dimittuntur tibi peccata tua, et cetera. remanet igitur quaestio inter Marcum et Mattheum, quod Mattheus ita scribit, tamquam in ciuitate domini factum sit, Marcus autem in CapbarnaumCapharnaum. quae difficilius solueretur, si Mattheus etiam Nazareth nominaret. nunc uero cum potuerit ipsa Galilaea dici ciuitas Christi, quia in Galilaea erat Nazareth, sicut uniuersum regnum in tot ciuitatibus constitutum dicitur Romana ciuitas, cumque in tot gentibus constituta sit ciuitas, de qua scriptum est: gloriosissima dicta sunt de te, ciuitas dei, et cum prior ipse populus dei in tot ciuitatibus habitans etiam una domus dictus sit. domus Israhel, quis dubitauerit in ciuitate sua hoc fecisse Iesum, cum hoc fecerit in ciuitate Capharnaum, ciuitate Galilaeae, quo transfretando redierat de regione Gerasenorum, ut ueniens in Galilaeam recte diceretur uenisse in ciuitatem suam, in quocumque oppido esset Galilaeae, praesertim quia et ipsa", + "candidate_score": 0.653665, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_18", + "bdc_text": "bzw. BZD C 278 und C 337 ) , zum Matthäus- ( 1542 ;", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa037.opp-lat1_window_794", + "psc_text": "hunc-ordinem om. R 16 tenit ClP pebibens Bl 20 marcus om. CP brebiter B ordine commemorauit quae de passione et resurrectione sua duodecim discipulis praedixerit, praetermittit ea quae isti commemorant, post quae interposita occuiTeruntoccurrerunt ei ad Hierichum. quod autem dixerunt Mattheus et Marcus de principibus gentium, qui dominantur subiectis, non ita futurum inter illos, sed eum qui erit maior etiam seruum aliorum futurum, dicit tale aliquid et Lucas, sed non eo loco, et ordo ipse indicat iterum esse eandem sententiam a domino dictam. § 125 Sequitur Mattheus: et egredientibus eis ab Hiericho secuta est turba multa. et ecce duo caeci sedentes secus uiam audierunt, quia Iesus transiret, et clamauerunt dicentes: domine, miserere nostri, fili DanidDauid, et cetera usque ad illud ubi ait: et confestim uiderunt et secuti sunt eum. hoc et Marcus commemorat, sed de uno caeco factum. quae ita soluitur quaestio, ut illa soluta est de duobus, qui legionem", + "candidate_score": 0.653416, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_18", + "bdc_text": "bzw. BZD C 278 und C 337 ) , zum Matthäus- ( 1542 ;", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa037.opp-lat1_window_744", + "psc_text": "ora BTH 7 cananea B, channanea P 8 offerens RT, adfer. CIPF, ref. r 10 possit 02 11 intellegi] regi B ei de domo tacuisset RT 12 commemorasset B quoniam] quando g ita om. AelL 9 l 13 quia BMTD V IfJ p, quoniam cet. 15 illum B miaiese B AlEL y 16 dixisse om. Al dix. q. m. quod om. p 17 intrauit p praedixisse fuisset CP 18 ait] aut B respondet Q 19 debet B 20 ita om. B 21 ei] eum BTD 22 dominum om. BBTD (de om.) panem H.AetL 23 dictum est] dicta sunt r a el id est quia discipuli rogauerunt eum pro illa et quia respondit nounon se esse missum nisi ad oues quae perierunt domus lsrahel et quia illa uenit, id est consecuta est, et adorauit eum dicens: adiuua me, tunc deinde dictum est quod euangelistae ambo commemorant. § 104 Sequitur Mattheus ita", + "candidate_score": 0.652752, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_18", + "bdc_text": "bzw. BZD C 278 und C 337 ) , zum Matthäus- ( 1542 ;", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa037.opp-lat1_window_1182", + "psc_text": "eo alios duos hinc et hinc, medium autem Iesum. esset autem contrarium, si, cum illi dixissent 'latrones1, iste diceret 'innocentes'. § 52 XV. Sequitur Mattheus et dicit: praetereuntes autem blasphemabant eum mouentes capita sua et dicentes: qui destruit templum et in triduo illud reaedificat, salua temet ipsum; si filius dei es, descende de cruce. huic Marcus paene ad eadem uerba consonat. sequitur deinde Mattheus et dicit: similiter et principes sacerdotum inludentes cum scribis et senioribus dicentes: alios 5 cf. Matth. 8, 5; cf. Luc. 7, 1 6 cf. supra lib. 2, cap. 20 9 Matth. 27, 38 11 cf. Marc. 15, 27; cf. Luc. 23, 33 12 Ioh. 19, 18 16 *Matth. 27, 39 et 40 20 cf. Marc. 15. 29 et 30 21 *Matth. 27, 41-43 3 clamare p. u. crucifigeretur om. B' 4 acciperimus B2, acceperimus g in ligno suspensus est AEL r aeltn, susp. est in 1.", + "candidate_score": 0.652576, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_18", + "bdc_text": "bzw. BZD C 278 und C 337 ) , zum Matthäus- ( 1542 ;", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa037.opp-lat1_window_859", + "psc_text": "post admonitionem domini dicentis: hoc fac, et uiues, non bonus commendatur, cum dicitur de eo: ille autem uolens se iustificare, iste autem quem pari ordine Mattheus Marcusque commemorant tam bene commendatus est, ut ei diceret dominus: non longe es a regno dei, probabilius creditur hunc alium esse, non illum. § 143 Sequitur Mattheus: congregatis autem Pharisaeis interrogauit eos Iesus dicens: quid uobis uidetur de Christo? cuius filius est? dicunt ei: Dauid. ait illis: quomodo ergo Dauid in spiritu uocat eum dominum 4 *Eccli. 19, 4 5 cf. Luc. 10, 25-37 13 *Lnc. 10, 29 18 ib. 28 24 Matth. 22, 41-46 1 accipimus l 4 credidit B corde] add. est et edd. praeter g, v minurabitur B, minoratur Ol, inhonorabitur ^ 5 hanc E2 f 7 erigit GIP, egit V 8 etiam] et r 10 interrogati Bl 11 et om. HEKL 12 uiuei Bl ut] et R facere ClP HAelL", + "candidate_score": 0.650814, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_40", + "bdc_text": "Es handelte sich um einen erasmianischen Minoriten ( Kapuziner ) , der großen Erfolg als Prediger hatte und 1541/43 als Professor der Metaphysik in Bologna wirkte .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa037.opp-lat1_window_678", + "psc_text": "traditus est illi liber prophetae Esaiae. et ut reuoluit librum, inuenit locum, ubi scriptum erat: spiritus domini super me, propter quod unxit me, euangelizare pauperibus misit me, praedicare captiuis remissionem et caecis uisum, dimittere confractos in remissionem, praedicare annum domini acceptum et diem retributionis. et cum plicasset librum, reddidit ministro et sedit. et omnium oculi in synagoga erant intendentes in eum. coepit autem dicere ad illos: quia hodie impleta est haec scriptura in auribus uestris. Uetet omnes testimonium illi dabant et mirabantur in uerbis gratiae, quae procedebant de ore ipsius, et dicebant: nonne hic filius Ioseph? et ait illis: utique dicetis mihi hanc similitudinem: medice, cura te ipsum; quanta audiuimus facta in Capharnaum, fac et hic in patria tua, et cetera, donec peragat totum ipsum narrationis suae locum. 9 Esai. 61, 1 1 eo BRD r (uere. Bw.), illo cet., v (cf. 142, 15) egressus RT 0 r (cf. 142,", + "candidate_score": 0.650108, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_91", + "bdc_text": "2 Thess 2 , 3f. quem faxit deus , brevi quoque proscribat .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa037.opp-lat1_window_782", + "psc_text": "illud scriptum est quod deus coniunxerit masculum et feminam, an hoc idem illi de praecepto Moysi eos interroganti responderint. nam et uoluntas eius ita se habebat, ut non eis redderet rationem, cur illud Moyses permiserit, nisi prius ipsi hoc commemorassent, quae uoluntas eius ea quam Marcus posuit interrogatione significata est, et illorum uoluntas ipsa erat, ut de auctoritate Moysi, quoniam mandauit dari libellum repudii, tamquam concluderent eum separationem sine dubio uetaturum: hoc enim dicturi etiam 3 cf. Gen. 1, 27; Deut. 24, 1 7 *Matth. 19. 7 et 8 18 cf. Gen. 2, 24 3 praeceperet C1, -rat p 4 respondisset ClP cum om. CP 7 ettulisse HAelL g, illos retulisse Y plm responsionem om. L 8 manduauit B dare T p v (so5vai) 9 duriam Bl 11 fuit sic v nam om. B 12 ei om. B 13 interrogati g liuello Bl 15 interessesi B 17 moyse B, -eem", + "candidate_score": 0.63859, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_91", + "bdc_text": "2 Thess 2 , 3f. quem faxit deus , brevi quoque proscribat .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa037.opp-lat1_window_780", + "psc_text": "13 ante BTD rael 16 putatur B iam om. HAEIL, et iam M 17 nec HAEIL sit] est HAelL 18 ita om. I 20 iordannen C, -annem B HEL 21 secuti (aequ. P) QP sunt om. AIE'L 22 ad eum om. HElL 23 et om. B hominem (e ex i) B 24 illum C1, eum locum g 25 capit Bl eundem ordinem tenens. sane uidendum est, ne repugnare uideatur quod idem Marcus a domino dicit interrogatos Pharisaeos, quid eis Moyses praeceperit, adque ita illos interroganti respondisse de permisso sibi libello repudii, cum Mattheus diieritdixerit uerbis domini, quibus ostenderat ex lege deum coniunxisse masculum et feminam et propterea non eos debere ab homine separari, rettulisse responsionem: quid ergo Moyses mandauit dari libellum repudii et dimittere? quibus iterum ait: quoniam Moyses ad duritiam cordis uestri permisit uobis dimittere uxores uestras: ab initio autem non sic fuit. nam et Marcus hanc domini responsionem", + "candidate_score": 0.638582, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_85", + "bdc_text": "vgl. HBBW XIV 66 , 3 und Anm. 3. 140 , 1 und 9 ) , die Ende Februar/Anfang März 1544 erschienen war , oder noch wahrscheinlicher an die \"Antiquissima fides\" , die im August 1544 zum ersten Mal auf Latein erschien ( s.", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa037.opp-lat1_window_1324", + "psc_text": "Marc. 16, 13 3 «f. Morc. 16, 14 4 *Lac. 24, 86: *Ioh. 20, 26 11 cf. Marc. 16, 14; cf. Luc. 24, 29; 36; cf. Ioh. 20, 19 19 Marc. 16, 14 23. cf. Act. 1, 26.,' 4 aobiacumj uobis Sl χψω raelmv (cf. supra) o sicutj add. refe. runt V, add. dicunt χψω r ael iohannes] add. commemorant B1, add. dicunt p g 6 introintrauit B 7 locatus CP iohannes diaeruntq. Bl 11 dicit] ait HAEL y apparuisse] dominum apparliisse V Im 14 ad eos dominus RD 18 loquentur B thomo B 21 cogitat B nisi forte om. Bl 22 hoc] ac B. 36 'XL- lIEL.- nouissime recumbentibus illis undecim apparuisse, id est ipso quadragensimo die, et quoniam iam erat ab eis ascensurasascensurus in caelum. hoc eis illo die maxime exprobrare uoluisse, quia his qui uiderant eum resurrexisse non crediderant, antequam ipsi eum uiderent, cum utique post ascensionem", + "candidate_score": 0.636697, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_54", + "bdc_text": "Salvatore Caponetto , Una sconosciuta predica fiorentina del minorita Benedetto Locarno , in :", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa037.opp-lat1_window_513", + "psc_text": "postea cum sedisset, accessisse propinquius discipulos eius adque ita illis ceterisque turbis praesentibus unum habuisse sermonem, quem Mattheus Lucasque narrarunt diuerso narrandi modo, sed eadem ueritate rerum et sententiarum, quas ambo dixerunt. iam enim praemonuimus, quod et nullo praemouentepraemonente unicuique sponte uidendum fuit, si quis praetermittat aliquid quod alius dicat, non esse contrarium, nec si alius alio modo aliquid dicat, dum eadem rerum sententiarumque ueritas explicetur, ut quod Mattheus ait cum autem descendisset de monte, simul etiam de illo campestri loco, qui in latere montis esse potuit, intellegatur. deinde Mattheus de leproso mundato narrat, quod etiam Marcus et Lucas similiter. § 48 XX. Post haec Mattheus sequitur et dicit: cum autem introisset Capharnaum, accessit ad illum centurio rogans eum et dicens: domine, puer meus iacet in domo paralyticus et male torquetur, et cetera usque ad eum locum, ubi ait: et sanatus est puer ex hora 16 cf. Matth. 8, 1-4;", + "candidate_score": 0.636312, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_83", + "bdc_text": "a me Apologiam quandam non ita pridem aeditam tuo nomine , Zu denken ist an Bullingers erste Widerlegung des Cochläus ( s.", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa037.opp-lat1_window_964", + "psc_text": "nocte hac, priusquam gallus bis uocem dederit, ter me negaturus es. quid enim adtinebat dicere priusquam bis, quando, si ante primum galli cantum tota illa trina negatio conpleretur, simul et ante secundum et ante tertium et ante omnes galli cantus eiusdem noctis conpleta inueniretur, quae ante ipsum piimumprimum conpleta probaretur? sed quia ante primum galli cantum coepta est illa trina negatio, adtenderunt illi tres, non quando eam conpleturus esset Petrus, sed quanta futura esset et quando coeptura, id est quia trina et quia ante galli cantum, quamquam in animo eius et ante primum galli cantum tota 'possit intellegi. quamuis enim uerbis negantis ante primum coepta, ante secundum autem galli cantum peracta sit tota 1 Matth. 26, 34 3 *Luc. 22, 34 4 *Ioh. 13, 38 10 *Marc. 14, 30 2 hac] in hac D χω ralem4 negis Clp, abnegea x edà. praeter g, v (274, 16) 5 cantabit] add. hodie", + "candidate_score": 0.630533, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_83", + "bdc_text": "a me Apologiam quandam non ita pridem aeditam tuo nomine , Zu denken ist an Bullingers erste Widerlegung des Cochläus ( s.", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa037.opp-lat1_window_965", + "psc_text": "uerbis negantis ante primum coepta, ante secundum autem galli cantum peracta sit tota 1 Matth. 26, 34 3 *Luc. 22, 34 4 *Ioh. 13, 38 10 *Marc. 14, 30 2 hac] in hac D χω ralem4 negis Clp, abnegea x edà. praeter g, v (274, 16) 5 cantabit] add. hodie F p ter me j edd. praeter p, c negis Clp, abneges r 8 eum] ter eum D raelm esset om. AIEIL 9 peregiss.] petrus egisset p 11 tu om. CPV hac nocte BD p 12 es negaturus rv (275, 16) 13 actinebat B si om. R ante] autem Bl 14 et] * C, om. P, enim et r 15 cantos AxElL eiusdo Bl 16 inueniretur-conpleta om. Bl 18 quando] quod in Bt 19 quanta (ta exp.) C, quando x 1 20 trina] add. futura r et quia om. MQ, et qua Bl galli cantum] gallum Bl cantum] add. esset", + "candidate_score": 0.624709, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_46", + "bdc_text": "bemühte sich Beccaria bei Pelikan um eine Unterkunft in Zürich für Benedettos Neffen [ . . . ] , Sohn von Benedettos Schwester. Am 15 . Juli 1546 ( ebd. , Ms F 47 , 1201 )", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa037.opp-lat1_window_405", + "psc_text": "m. 1) B, ituriae D CP7 N7, iturae E1LW, ituraeae cet. tetracham Cl, tetrarcam AE 19 animam querebat Y filius eius non reirex, sed tetrarcha dictus est, quod nomen Graecum a parte regni quarta inditum resonat. § 21 VIII. Nisi forte hinc rursus quispiam moueatur: cum Mattheus dixerit ideo timuisse Ioseph cum puero redientem ire in Iudaeam, quia pro patre suo Herode Archelaus filius eius ibi regnabat, quomodo potuit ire in Galilaeam, ubi alius filius eius Herodes tetrarches erat. sicut Lucas testatur? quasi uero ipsa sint tempora, quibus tunc puero timebatur, quae nunc Lucas commemorauit, quae usque adeo mutata erant, ut in ipsa Iudaea non iam rex esset Archelaus. sed Pontius Pilatus non rex Iudaeorum, sed praeses erat, cuius temporibus agentes sub Tiberio Caesare filii maioris Herodis non regnum habebant, sed tetrarchiam. quod utique nondum factum erat, quando Ioseph timens Archelaum in Iudaea regnantem se in Galilaeam cum puero contulit,", + "candidate_score": 0.624435, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_46", + "bdc_text": "bemühte sich Beccaria bei Pelikan um eine Unterkunft in Zürich für Benedettos Neffen [ . . . ] , Sohn von Benedettos Schwester. Am 15 . Juli 1546 ( ebd. , Ms F 47 , 1201 )", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa037.opp-lat1_window_398", + "psc_text": "B f, signiflcatiua RT Q, signatine D CPPVW ONMHAlEL pg, signantius (PV* AzBU q raelm 8* praedicationis uel baptismi Iohannis dicens: anno autem quinto decimo imperii Tiberii Caesaris, procurante Pontio Pilato ludaeam, tetrarcha autem Galilaeae Herode, Philippo autem fratre eius tetrarcha Itureae et Traconitidis regionis et Lysania Abillianae tetrarcha, sub principibus sacerdotum Anna et Caifa, factum est uerbum domini super Iohannem Zachariae filium in deserto. nec tamen intellegere debemus hos dies, id est hoc tempus harum potestatum, significasse Mattheum, cum diceret in illis diebus, sed in multo longioris temporis spatio uoluisse accipi quod ait in illis diebus. mox enim ut narrauit regressum de Aegypto Christum mortuo Herode, quod utique tempore infantiae uel pueritiae eius factum est, ut possit constare quod Lucas de illo, cum duodecim annorum esset, gestum narrauit in templo Hierusalem, cum ergo infantem uel puerum ex Aegypto reuocatum commemorasset, Mattheus continuo intulit: in diebus autem illis uenit Iohannes", + "candidate_score": 0.623887, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_64", + "bdc_text": "cui etiam eo lubentius sum obsequtus , quod sperem ecclesię Christi plurimum profuturum .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa037.opp-lat1_window_173", + "psc_text": "terrae uocatur, necesse est, ut fiat, quod iugsitiussit, quando qui iussit innotuit. quia uero per Christum et iri Christo innotuit, ut ecclesia eius per orbem diffunderetur et per ipsam deus Israhel uniuersae terrae uocaretur, paulo superius aput eundem prophetam legant qui uolunt, immo et a me commemoretur. neque enim ita longum est, ut oporteat praetermitti. dicuntur enim multa de praesentia et humilitate et passione Christi et corpore eius. cui caput est, id est ecclesia eius, cum appellatur tamquam sterilis, quae non pariebat. per multos enim annos ecclesia. quae futura erat in omnibus gentibus in filiis suis, hoc est in sanctis suis, non apparuit nondamnondum Christo adnuntiato per euangelistas eis, quibus non est adnuntiatus per prophetas, et dicitur plures filios desertae futuros quam eius, quae habet uirum, cum uiri nomine significata est lex uel rex, quem. accepit primus populus Israhel, nec acceperant gentes legem eo tempore, quo propheta loquebatur, neque rex", + "candidate_score": 0.619694, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 17, + "cf_id": "cf016", + "work_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII", + "max_score": 0.681242, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_74_76", + "bdc_text": "tamen quoniam et mea simplicitas , tibi nequaquam ignota , non ab adulatione tantum , verumetiam ab omni blandiloquentiae specie vehementer abhorret et tua singularis modestia nihil minus pati solet quam laudes etiam modestissimas , praetermissis his ad adagiorum tractationem accedemus \" ( ASD II /1 26 , 111 -116 ) . . Quare , dum tuum sanctum conatum et studium laudo , ea potissimum gratia facere soleo , ut currenti bene calcaria addam Adagia , 1 , 2 , 47 ( ASD II /1 364 , Nr. 147 ) . - Vgl. auch 1Kor 9 , 24-27 ;", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_547", + "psc_text": "tuum servo tuo. Aliqui habent in hoc loco: Consoletur me. Sed etiam in Apostolo legimus exhortationem pro consolatione dictam, et consolationem pro exhortatione (II Cor. I, 4 et 6). Magna est ergo misericordia Dei, quae non solum remissionem tribuit peccatorum; sed etiam certantibus adhibet exhortationis calcaria, ne suscepti certaminis passiones imbelli formidine derelinquant. Non ergo misericordiam, quasi is qui victus cedat, aut ut veniae precator, implorat; sed ut Dei miseratione succinctus, majora viribus tanto munere fultus expediat. Egregiam et singularem Prophetae spectato virtutem. Alius enim humiliatus aerumnis posceret, ut circa eum tentamenta desinerent, et sedare Dominus adversa dignaretur, ne tribulationum procella in eum saeviret; iste autem tamquam athleta fortis et patiens, qui exerceri et ungi animam suam tribulationibus nosset, non tristia dimovere, non impugnantia declinare desiderat, non omne illud desinere, quod fatigationem et laborem afferret, exposcit; sed magis in tempore laboris sui adversus tentationum procellas dari sibi verbum consolationis exposcit;", + "candidate_score": 0.681242, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_74_76", + "bdc_text": "tamen quoniam et mea simplicitas , tibi nequaquam ignota , non ab adulatione tantum , verumetiam ab omni blandiloquentiae specie vehementer abhorret et tua singularis modestia nihil minus pati solet quam laudes etiam modestissimas , praetermissis his ad adagiorum tractationem accedemus \" ( ASD II /1 26 , 111 -116 ) . . Quare , dum tuum sanctum conatum et studium laudo , ea potissimum gratia facere soleo , ut currenti bene calcaria addam Adagia , 1 , 2 , 47 ( ASD II /1 364 , Nr. 147 ) . - Vgl. auch 1Kor 9 , 24-27 ;", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_546", + "psc_text": "Illud est magnificum, si subjectus injuriis, contumeliis, judicium Dei laudes, si vexatus aegritudine, judicia Dei praedices; si te inopia non revocet, quominus laudes justitiam Dei. Ergo semper laudanda sunt judicia Dei, sicut scriptum est: Exsultaverunt filiae Judae propter judicia tua (Psal. XLVII, 12) . Quae sunt filiae Judae, nisi animae religiosae, animae Ecclesiae quae Jesum Christum Dominum confitentur, quae videntes rationem judiciorum tuorum, semper exsultant? Qui enim non ex aliquo secundorum proventu, sed ex cognitione rationis induit laetitiam; non nisi in exsultatione perpetua constitutus est. 34. (Vers. 76.) Sequitur versus quartus: Fiat nunc misericordia tua ut exhortetur me, secundum verbum tuum servo tuo. Aliqui habent in hoc loco: Consoletur me. Sed etiam in Apostolo legimus exhortationem pro consolatione dictam, et consolationem pro exhortatione (II Cor. I, 4 et 6). Magna est ergo misericordia Dei, quae non solum remissionem tribuit peccatorum; sed etiam certantibus adhibet exhortationis calcaria, ne suscepti certaminis passiones", + "candidate_score": 0.677045, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_7_9", + "bdc_text": "Quum vero nunc aliquantula ad te scribendi materia administrata sit , sepositis omnibus negotiis meis tibi ut amico singulari obsecundare placuit . Et pro argumenti ratione te certiorem facio sudores in vinea ChristiJes 5 , 3 ; Jer 12 , 10 ;", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_48", + "psc_text": "secutus est Christum: probavit quia in eo corrigit juvenior viam suam, si Christi verba custodiat, dicens ad eum: Diligamus ubera tua super vinum (Cant. I, 1) . Sic tamen bibens, ut non absorberetur vino: sed gratia ejus laetitiam cordis hauriret, non corporis ebrietate titubaret. Denique bibens hoc vinum, aperuit oculos suos, et vidit viam rectam, reliquit tortuosas vias dicens: Aequitas dilexit te (Ibid., 3) ; hoc est, non flexuosa itinera te sequuntur, sed solus ad te potest justitiae trames pervenire. Qui enim diligit justitiam, non se avertit a Christo. Quomodo enim arbitrum justitiae, remuneratoremque meritorum innocens metuat conscientia? 8. In hoc ergo juvene viam suam corrigente spectato magna mysteria, quae in Canticis Canticorum sanctus Salomon repletus Domini spiritu resultavit. Constitue Dominum Jesum recumbentem in convivio, reclinantem se Joannem supra pectus ejus, mirantes alios quod servus se supra Dominum reclinaret, quod caro illa 984 peccatrix supra templum Verbi recumberet, quod anima", + "candidate_score": 0.675895, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_79_81", + "bdc_text": "evidenter intelligas tum iucundos tum frugiferos omnibus , quibus sacrę literę cordi sunt . Et quemadmodum hactenus Germaniam nostram , sic Galliam et Italiam tuis monumentis aureis illustrabis . Nostrum erit vicissim tuis conatibus bene favere et precari , ut dominus te in ecclesię suę commodum diu vivere sinat propositoque tuo tam sancto firmam constantiam et pacientiam largiatur .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_1063", + "psc_text": "28. Ipse quoque Dominus tanto munere psallentium delectatus ait: Pone me ut signaculum in cor tuum, ut sigillum in brachium tuum; quia valida est ut mors charitas, durus sicut inferi zelus. Alae ejus, alae ignis et flammae: aqua multa excludere non poterit charitatem, et flumina non inundabunt eam (Ibid., 6 et 7) . Quia vidit tantam devotionem Ecclesiae, idoneos putat esse jam populos qui in corde nostro et in brachio signaculum ejus portare possimus. Ipsum enim Pater signavit Deus: et qui testimonium ejus accepit, signavit; quia Deus verax est: et ideo operantes cibum permanentem in vitam 1217 aeternam, signati sunt ad imaginem et similitudinem Christi, qui est imago invisibilis Dei. Sicut ergo Deus verax est, et tu signa in tuo sensu et opere veritatem; ut os tuum non loquatur mendacium, manus tua non operetur opera hominum, quae sunt fallacis istius mundi, sed illa quae Dei sunt; ut pauperibus largiatur, debiles", + "candidate_score": 0.674405, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_60_62", + "bdc_text": "Genua nunc temporis , Liguriae partibus sita , divini verbi curamIn der Vorlage cura . suę fidei commisit . Flagitaverat ille opesWortspiel mit opera .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_1217", + "psc_text": "Sequitur versus quartus: Loquetur lingua mea verbum tuum; quoniam omnia mandata tua justitia est. Qui didicerit justitias Dei, loquitur verbum Dei; et qui verbum Dei loquitur, otiosum verbum non loquitur. Otiosum verbum est, loqui opera hominum. Ideo Sanctus dicit (Psal. XVI, 4) dari sibi a Domino gratiam, ut non loquatur os suum opera hominum; quia otiosum verbum est: nec solum otiosum, sed etiam periculosum, pro quo rationem sumus reddituri. Omne enim verbum otiosum quodcumque locuti fuerimus, reddemus pro eo rationem (Matth. XII, 36). Non enim mediocre periculum est, cum habeas tanta eloquia Dei, et Dei opera quae fecit in Genesi, fecit in Exodo, fecit 1252 in Levitico, Numeris, Deuteronomio, Jesu Nave, Judicum libro, Regnorum, atque Esdrae libris, fecit in Evangelio, vel in Actibus apostolorum, illis praetermissis, loquaris quae saeculi sunt, audias quae saeculi sunt. Sepi aures tuas spinis (Eccli. XXVIII, 28) : utinam et linguam tuam obsepias. Sed quod pejus", + "candidate_score": 0.670692, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_79_81", + "bdc_text": "evidenter intelligas tum iucundos tum frugiferos omnibus , quibus sacrę literę cordi sunt . Et quemadmodum hactenus Germaniam nostram , sic Galliam et Italiam tuis monumentis aureis illustrabis . Nostrum erit vicissim tuis conatibus bene favere et precari , ut dominus te in ecclesię suę commodum diu vivere sinat propositoque tuo tam sancto firmam constantiam et pacientiam largiatur .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_1235", + "psc_text": "Merito dealbata cernitur, quae utriusque fulget gratia Testamenti. 34. Respondit ei Sponsus: Pone me ut signaculum in cor tuum, ut sigillum in brachium tuum (Cant. VIII, 6) , quae nova et vetera servasti mihi. Signaculum meum es, ad imaginem meam es et similitudinem. Fulget in te imago justitiae, imago sapientiae, imago virtutis. Et quia imago Dei in corde tuo est, sit et in operibus tuis: sit effigies Evangelii in tuis factis, ut in tuis moribus mea praecepta custodias. Effigies Evangelii erit in te, si percutienti maxillam, alteram praebeas; si diligas inimicum tuum; si crucem tuam tollas, et me sequaris. Ideo crucem ego pro vobis portavi; ne tu pro te portare dubitares. 35. Audierunt hoc filiae Hierusalem, quod jam Dominus Jesus sibi Ecclesiam copulabat: et quia considerantes magnitudinem Verbi, imparem tantis nuptiis aestimabant; ne forte tantae copulae 1256 pondus sustinere non posset, excusant dicentes: Soror nostra parva, et ubera non habet", + "candidate_score": 0.668734, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_62_64", + "bdc_text": "Flagitaverat ille opesWortspiel mit opera . et monimenta tua tam importunis precibus Vgl. Lk 11 , 5-9. 18 , 2-8. , ut ei iuste denegare non licuerit ; cui etiam eo lubentius sum obsequtus , quod sperem ecclesię Christi plurimum profuturum .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_183", + "psc_text": "Christus adspiciat. Ecce es, inquit, formosus consobrinus meus, et quidem pulcher: acclinatio nostra opaca, trabes domorum nostrarum cedri, lacunaria nostra cupressi (Cant. I, 15 et 16) . Laudat sponsi decorem Ecclesia, quem plus unusquisque tacito laudat affectu, et fidus mysteriorum interpres tacendo plus praedicat. Nam qui arcana divulgat, imminuit Christi decorem. Ideo nemo mittat margaritas suas porcis, ne conculcari faciat ornamenta pretiosa. Non ergo in tabernaculo loquacis et garruli; quia in multiloquio peccatum admittitur: sed in viri serii qui sit parcus alloquii, nec sermonis intemperans, et verborum sobrietate temulentiam loquacitatis evitans, caput suum Christus inclinat. 19. Et merito opacam significat acclinationem; quia in Ecclesia constitutos virtus obumbrat Altissimi. Hac umbra David protegi se postulabat; ne eum per diem sol ureret, vel luna per noctem (Ps. CXX, 6). Hanc umbram spiritalis ministrat gratia 1015 torrida saeculi hujus et mundi aestiva fugientibus. Opaca igitur acclinatio Christi et Ecclesiae, quibus Dei Patris aeterna", + "candidate_score": 0.663905, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_3_5", + "bdc_text": "August 1540 ( HBBW X , Nr. 1416 ) . . Coniectaris haud dubie me Endymionis somnum dormire , Adagia , 1 , 9 , 63 ( ASD II /2 384f , Nr. 863 ) . diuturno versari in otio , nec ullis me negotiis exercere , sed mollem agere vitam .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_179", + "psc_text": "propheta, doceri justificationes Dei, et viam justitiarum coelestium cognoscere gestiebat; ut non dormiret anima ejus saeculi istius somnum; nec mundanae captus vanitatis illecebris, a persequenda veritatis intentione difflueret. 15. (Vers. 28.) Qua ratione ergo doceri velit, subtexuit dicens: Stillavit anima mea prae taedio, confirma me in verbis tuis. Aliqui codices habent, dormitavit, quia ἐνύσταξεν et ἔσταξεν duabus litteris dissonant. Potuit interpres vel antiquarius scriptor hic falli: νυστάζειν dormire est, στάζειν stillare. Perfectior non dormitat, qui divinis animum intendit mysteriis. Denique ipse alibi dicit: Si dedero somnum oculis meis, aut palpebris meis dormitationem (Psal. CXXXI, 4) . Sed vigilat semper, et si caro dormit, cor vigilat. Non ergo dormiebat, qui templum condere Domino cogitabat verborum coelestium exaedificatione, non lapidum. Verbum enim Dei repulsorium taediorum est, quo somnus animae, sopor 1014 mentis excluditur. Ex tristitia enim et sollicitudine saecularium somnus irrepit. Qui autem adhaeret Deo, curarum fugitans, voluptatem capit cognitionis aeternae, nullam", + "candidate_score": 0.66222, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_4", + "bdc_text": "Coniectaris haud dubie me Endymionis somnum dormire , Adagia , 1 , 9 , 63 ( ASD II /2 384f , Nr. 863 ) .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_179", + "psc_text": "propheta, doceri justificationes Dei, et viam justitiarum coelestium cognoscere gestiebat; ut non dormiret anima ejus saeculi istius somnum; nec mundanae captus vanitatis illecebris, a persequenda veritatis intentione difflueret. 15. (Vers. 28.) Qua ratione ergo doceri velit, subtexuit dicens: Stillavit anima mea prae taedio, confirma me in verbis tuis. Aliqui codices habent, dormitavit, quia ἐνύσταξεν et ἔσταξεν duabus litteris dissonant. Potuit interpres vel antiquarius scriptor hic falli: νυστάζειν dormire est, στάζειν stillare. Perfectior non dormitat, qui divinis animum intendit mysteriis. Denique ipse alibi dicit: Si dedero somnum oculis meis, aut palpebris meis dormitationem (Psal. CXXXI, 4) . Sed vigilat semper, et si caro dormit, cor vigilat. Non ergo dormiebat, qui templum condere Domino cogitabat verborum coelestium exaedificatione, non lapidum. Verbum enim Dei repulsorium taediorum est, quo somnus animae, sopor 1014 mentis excluditur. Ex tristitia enim et sollicitudine saecularium somnus irrepit. Qui autem adhaeret Deo, curarum fugitans, voluptatem capit cognitionis aeternae, nullam", + "candidate_score": 0.659003, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_3_5", + "bdc_text": "August 1540 ( HBBW X , Nr. 1416 ) . . Coniectaris haud dubie me Endymionis somnum dormire , Adagia , 1 , 9 , 63 ( ASD II /2 384f , Nr. 863 ) . diuturno versari in otio , nec ullis me negotiis exercere , sed mollem agere vitam .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_180", + "psc_text": "si caro dormit, cor vigilat. Non ergo dormiebat, qui templum condere Domino cogitabat verborum coelestium exaedificatione, non lapidum. Verbum enim Dei repulsorium taediorum est, quo somnus animae, sopor 1014 mentis excluditur. Ex tristitia enim et sollicitudine saecularium somnus irrepit. Qui autem adhaeret Deo, curarum fugitans, voluptatem capit cognitionis aeternae, nullam illic mutationem rerum saecularium pertimescens. 16. Qui facilioribus igitur laborum utuntur compendiis, dormitavit, accipiunt: sed Origenes qui multorum interpretationes diligenti discussit indagine, stillavit, secutus est, eo quod perfecti anima quasi bene composita et confirmata non stillat, ut fastigia culminum quae bene tecta atque munita sunt: caeterum incomposita cito stillant. Inde usurpatum est: Stillicidia ejiciunt hominem in die hiemali de domo sua (Prov., XXVII, 15) , in quo frigoris asperitate, et frequenti aeris mutatione tentamur. Denique docemur providere, ne fuga nostra fiat hieme vel sabbato (Matth. XXIV, 20). Probatos enim jam nos dies debet reperire vel judicii, vel mortis; ne viduatos", + "candidate_score": 0.65816, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_74", + "bdc_text": "tamen quoniam et mea simplicitas , tibi nequaquam ignota , non ab adulatione tantum , verumetiam ab omni blandiloquentiae specie vehementer abhorret et tua singularis modestia nihil minus pati solet quam laudes etiam modestissimas , praetermissis his ad adagiorum tractationem accedemus \" ( ASD II /1 26 , 111 -116 ) . .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_762", + "psc_text": "Discamus ergo ab eo, qui docere nos voluit quod proficeret ad salutem, et nobis dicit: Discite a me. Non est mediocre quod dicit, Discite: et addidit: A me discite. Non facile potest quisquam humilitatem docere inflatus: quamvis sit humana praeditus sapientia; mens tamen inflatur, quam superbia carnis extollit. Et qui paupertate contentus est, non est contentus injuria: et qui potest ferre verberum poenas, exagitatur verborum contumeliis: et qui potest administrationes contemnere, dolet sibi aliquem honorificentia esse praelatum. Grande est in omnibus humilitatis tenere mensuras. Superbia hominem prima dejecit. Dum plus volumus, etiam quod minus est solemus amittere. Bona humilitas, quae nihil appetendo, totum quod contemnit, adipiscitur. Ipse Dominus Jesus se humiliavit; ut nos elevaret: et humiliavit se usque ad crucem, Propter quod exaltavit, inquit, illum Deus . . . . ut in nomine ejus omne genu flectatur (Philip. II, 9 et 10) . Quanta fecit Dominus audeo dicere, et non", + "candidate_score": 0.654753, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_75", + "bdc_text": "Quare , dum tuum sanctum conatum et studium laudo , ea potissimum gratia facere soleo , ut currenti bene calcaria addam Adagia , 1 , 2 , 47 ( ASD II /1 364 , Nr. 147 ) .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_447", + "psc_text": "Surgendum, inquam, et Domino confitendum est, ut gratias agas. Confitenda etiam ejus judicia aeterna; ut quidquid nobis boni accidit, ejus justitiae deputemus: ac sive divites sumus, sive salubriter valemus, id justitiae Domini deferamus; quia justus est, ut opus suum tueatur ac servet, ut quos nudos indotata quadam naturae sorte in hanc projecit corporis infirmitatem, vigore animi, et misericordiae suae dote pauperes vestire dignetur. Quod utique omni agendum tempore manifestum est, ut nec die, nec nocte, nec ullo tempore a gratiarum actione debeamus vacare. 53. (Vers. 63.) Sequitur versus septimus: Particeps ego sum omnium timentium te, et custodientium mandata tua. Habet et Christus participes atque consortes sui. Denique David probat dicens: Unxit te Deus, Deus tuus oleo laetitiae prae consortibus tuis (Psal. XLIV, 8) . Habet participes carnis; quia carnem suscepit: habet prophetiae; quia Prophetam, inquit, vobis suscitabit Dominus Deus vester de fratribus vestris tamquam me: ipsum audietis per omnia quaecumque", + "candidate_score": 0.652586, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_81", + "bdc_text": "Nostrum erit vicissim tuis conatibus bene favere et precari , ut dominus te in ecclesię suę commodum diu vivere sinat propositoque tuo tam sancto firmam constantiam et pacientiam largiatur .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_613", + "psc_text": "est ergo misericordia Dei, ut continua et perpetua sit in hoc corpore vivificatio; ut quotidie justus Deo vivat, peccatoque moriatur. Si enim culpa moriatur in nobis, erit vita Deo vivens, et custodia praeceptorum coelestium perseverans, quam utique ille custodit, qui vivificatur a Domino. 28. Denique vivificari se ante poscit a Domino, et postea custodiam testimoniorum coelestium pollicetur; non enim communis haec vita custodit coeleste mandatum, sed illa quae munere fulcitur aeterno per operationem gratiae spiritalis. Possumus etiam sic intelligere: quia jam Propheta quae erant Legis agnoverat, optat adventus Dominici misericordiam, ut accipiat praecepta, quibus Lex adimpleatur; ut non solum adulterium sciret esse vitandum, sed etiam concupiscentiam adulterii declinandam. Os enim Patris Jesus Dominus locutus est in Evangelio, eum qui viderit mulierem ad concupiscendum eam, in corde suo adulterium perpetrasse (Matth. V, 28). Quantum Evangelio profecerunt studia castitatis, quo non solum turpioris facti, sed etiam studii degeneris ablegatur opprobrium! 29. Qui", + "candidate_score": 0.650795, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_63", + "bdc_text": "et monimenta tua tam importunis precibus Vgl. Lk 11 , 5-9. 18 , 2-8. , ut ei iuste denegare non licuerit ;", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_82", + "psc_text": "tuas perfidis prodas: et si amicitiam simulent, non illis aperias interiora domus tuae; non reseres thesauros regios, quos Babylonii scire non debent; ne veniant et capiant posteros tuos, et seminarium virtutis abscindant. Hoc est quod etiam in Evangelio dicit Dominus: Nolite mittere margaritas vestras porcis (Matth. VII, 6) . Ideo bene facit qui abscondit eloquia Domini in corde suo, sicut abscondebat propheta David, sicut Maria, quae conservabat omnia verba Domini Jesu in corde suo (Luc. II, 51). Etenim si bonum est viro sermones suos abscondere, quanto magis sermonem Dei cordis nostri gremio debemus operire, debemus abscondere! 29. (Vers. 12.) Quarto versu dicit: Benedictus es, Domine: doce me justificationes tuas. Non enim quicumque dixerit, Domine, Domine, ipse intrabit in regnum coelorum: sed qui voluntatem Dei fecerit. Ideo iste qui correxerit viam suam a juventute sua, custodierit verba Dei in toto corde, quaesierit Dominum Deum suum, nec repulsus sit a mandatis Dei,", + "candidate_score": 0.64911, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_99_101", + "bdc_text": "] Ornatissimo viro Henricho Bullingero , theologiae professori et pastori Tiguriensi doctissimo , domino amicoque suo percharo . An meister Heinrich Bullinger zuͦ Zürich.", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_460", + "psc_text": "ipso Domino vult doceri; quia difficile est in terra magistrum hujusmodi reperire, qui ea doceat, quae ipse non viderit. Ad illum igitur doctorem intimo Propheta contendit affectu; qui solus magister est verus. Quomodo enim potest homo quasi verum docere quod nesciat, cum ipse sit mendax? Meritoque ait Dominus, ut nemo super terram vocet sibi quemquam magistrum; quia unus est magister omnium (Matth. XXIII, 8). Et quomodo posset David alium doctorem quaerere, cum ipse de Deo dixerit: Qui docet hominem scientiam (Psal. XCIII, 10) ? Docet autem Deus, et mentes illuminat singulorum, et claritatem cognitionis infundit, si tu aperias ostia cordis tui, et coelestis gratiae recipias claritatem. Quando dubitas, diligenter inquiras; qui enim quaerit, invenit, et ei qui pulsat, aperitur. Multa obscuritas est in scripturis propheticis: sed si manu quadam mentis tuae Scripturarum januam pulses, et ea quae sunt occulta, diligenter examines, paulatim incipies rationem colligere dictorum; et aperietur tibi non", + "candidate_score": 0.648127, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_13_15", + "bdc_text": "Nam certum habeto me praeteritis diebus quosdam elucubrationum tuarum et Erasmi libellosMit elucubrationes sind wohl erhellende Erläuterungen zur Bibel gemeint . Im Falle Bullingers ist an dessen Kommentare zur Apostelgeschichte ( 1533 ; BZD C 219 - neu aufgelegt 1535 und 1540 ;", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_704", + "psc_text": "meditatur in Lege. Angustior dies est meditatione doctrinae. Non tantus dies in tempore, quantus meditator in Lege. Unde vide ne illud magis videatur significare, quod ei qui in Lege meditatur, semper dies est, et lumen sine defectu, quod nullae tenebrae noctis interpolent. Alioquin quomodo negligentiorem in processu operis declararet, quem diligentiorem in ipsis operis sui Propheta principiis esse voluisset? In die ergo meditator Legis, et Evangelii praedicator. 9. Et fortasse illi qui novum non recipiunt Testamentum, in nocte legerunt, et ideo nescierunt neque intellexerunt. Unde Salvator, ne etiam nos legeremus in tenebris, admonet dicens ambulandum in die, quia non offendit qui in die ambulat (Joan. XI, 9 et 10); 1134 videt enim gratiam lucis. Qui autem ambulat in tenebris, scopulum offensionis incurrit. 10. (Vers. 99.) Sequitur: Super omnes docentes me intellexi; quia testimonia tua meditatio mea est. Doctrinam profitentur scribae Judaeorum; quia Legem et prophetas ipsi priores habere meruerunt. Sed", + "candidate_score": 0.647486, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_2_4", + "bdc_text": "Miraris fortasse , cur ego tam diu nihil mearum literarum ad te miserimDer letzte bekannte Brief Brunners an Bullinger stammt vom 23 . August 1540 ( HBBW X , Nr. 1416 ) . . Coniectaris haud dubie me Endymionis somnum dormire , Adagia , 1 , 9 , 63 ( ASD II /2 384f , Nr. 863 ) .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_179", + "psc_text": "propheta, doceri justificationes Dei, et viam justitiarum coelestium cognoscere gestiebat; ut non dormiret anima ejus saeculi istius somnum; nec mundanae captus vanitatis illecebris, a persequenda veritatis intentione difflueret. 15. (Vers. 28.) Qua ratione ergo doceri velit, subtexuit dicens: Stillavit anima mea prae taedio, confirma me in verbis tuis. Aliqui codices habent, dormitavit, quia ἐνύσταξεν et ἔσταξεν duabus litteris dissonant. Potuit interpres vel antiquarius scriptor hic falli: νυστάζειν dormire est, στάζειν stillare. Perfectior non dormitat, qui divinis animum intendit mysteriis. Denique ipse alibi dicit: Si dedero somnum oculis meis, aut palpebris meis dormitationem (Psal. CXXXI, 4) . Sed vigilat semper, et si caro dormit, cor vigilat. Non ergo dormiebat, qui templum condere Domino cogitabat verborum coelestium exaedificatione, non lapidum. Verbum enim Dei repulsorium taediorum est, quo somnus animae, sopor 1014 mentis excluditur. Ex tristitia enim et sollicitudine saecularium somnus irrepit. Qui autem adhaeret Deo, curarum fugitans, voluptatem capit cognitionis aeternae, nullam", + "candidate_score": 0.645947, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_78_80", + "bdc_text": "adhorterque , ut , laborum tuorum te ne pigeat , cumcum vor der Zeile nachgetragen . evidenter intelligas tum iucundos tum frugiferos omnibus , quibus sacrę literę cordi sunt . Et quemadmodum hactenus Germaniam nostram , sic Galliam et Italiam tuis monumentis aureis illustrabis .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_241", + "psc_text": "et qui oculi sint (Ephes. IV, 17 et 18). Manifestum est enim esse plerosque qui vanitate sensus sui obscurati sunt corde, et alienati a via Dei propter ignorantiam quae in ipsis est, propter caecitatem cordis eorum; illos tamen gentes Apostolus dicit. Ignoret igitur gentilis ille quod non didicit, ignoret quod non credidit: tibi ignorare non licet quod confiteris. Christus non in vanitate venit, sed in virtute: non inflavit sensum hominis, sed vivificavit: non caecitatem 1028 cordis, sed illuminationem mentis operatus est. Inflammavit cor tuum, ut comprehendas quae mandatorum coelestium ratio, quae animae substantia, quae vitae futurae gratia, in quo statu post haec erimus. 31. Erige igitur mentem, utere naturali ingenio: ad imaginem Dei factus es, ut superna aspicias, et terrena non quaeras. Noli curvare cervicem tuam, mundi premendam pondere: noli inhiare auro atque argento, ne te saeculi vinculis alligandum praebeas. Ideo dixit Dominus: Nolite possidere aurum atque argentum (Matth. X,", + "candidate_score": 0.64511, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_98_100", + "bdc_text": "[ Adresse auf der Rückseite : ] Ornatissimo viro Henricho Bullingero , theologiae professori et pastori Tiguriensi doctissimo , domino amicoque suo percharo .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_914", + "psc_text": "6) . Ergo mandata Dei habent futurae redemptionis indicia, resurrectionis insignia; ideo super aurum et topazion memorat sibi esse dilecta. Quid enim salute gratius, resurrectione pretiosius? 40. Vel quia quae stulta sunt mundi, Christus elegit; ut quoniam per sapientiam mundus non cognovit Deum, per stultitiam praedicationis salutem afferret credentibus; ideoque ait: Super sapientiam operationis coelestis, et mundanae constitutionis, et super ornamenta solis et lunae, stellarumque pretiosa monilia, dilexi obaudientiam Dominicae passionis. Plus enim redimendo 1182 mihi contulit, quam creando; tunc enim sine sensu natus sum, nunc cum voluntate servatus. Sed non quicumque dicit: Dilexi mandata tua super aurum et topazion. Non dicit avarus, qui auro incubat, divitiis inhiat, ornamenta desiderat: sed ille dicit, qui potest dicere: Argentum et aurum non habeo (Act. III, 6) ; quoniam non requiro, quoniam nihil mihi aurum prodest: praeceptum autem et mandatum coeleste me redemit. 41. Diximus continentiam sensus, nunc de topazio lapide exprimamus historiam.", + "candidate_score": 0.642905, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_75_77", + "bdc_text": "Quare , dum tuum sanctum conatum et studium laudo , ea potissimum gratia facere soleo , ut currenti bene calcaria addam Adagia , 1 , 2 , 47 ( ASD II /1 364 , Nr. 147 ) . - Vgl. auch 1Kor 9 , 24-27 ; Hebr 12 , 1 .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_447", + "psc_text": "Surgendum, inquam, et Domino confitendum est, ut gratias agas. Confitenda etiam ejus judicia aeterna; ut quidquid nobis boni accidit, ejus justitiae deputemus: ac sive divites sumus, sive salubriter valemus, id justitiae Domini deferamus; quia justus est, ut opus suum tueatur ac servet, ut quos nudos indotata quadam naturae sorte in hanc projecit corporis infirmitatem, vigore animi, et misericordiae suae dote pauperes vestire dignetur. Quod utique omni agendum tempore manifestum est, ut nec die, nec nocte, nec ullo tempore a gratiarum actione debeamus vacare. 53. (Vers. 63.) Sequitur versus septimus: Particeps ego sum omnium timentium te, et custodientium mandata tua. Habet et Christus participes atque consortes sui. Denique David probat dicens: Unxit te Deus, Deus tuus oleo laetitiae prae consortibus tuis (Psal. XLIV, 8) . Habet participes carnis; quia carnem suscepit: habet prophetiae; quia Prophetam, inquit, vobis suscitabit Dominus Deus vester de fratribus vestris tamquam me: ipsum audietis per omnia quaecumque", + "candidate_score": 0.642507, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_100", + "bdc_text": "Ornatissimo viro Henricho Bullingero , theologiae professori et pastori Tiguriensi doctissimo , domino amicoque suo percharo .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_460", + "psc_text": "ipso Domino vult doceri; quia difficile est in terra magistrum hujusmodi reperire, qui ea doceat, quae ipse non viderit. Ad illum igitur doctorem intimo Propheta contendit affectu; qui solus magister est verus. Quomodo enim potest homo quasi verum docere quod nesciat, cum ipse sit mendax? Meritoque ait Dominus, ut nemo super terram vocet sibi quemquam magistrum; quia unus est magister omnium (Matth. XXIII, 8). Et quomodo posset David alium doctorem quaerere, cum ipse de Deo dixerit: Qui docet hominem scientiam (Psal. XCIII, 10) ? Docet autem Deus, et mentes illuminat singulorum, et claritatem cognitionis infundit, si tu aperias ostia cordis tui, et coelestis gratiae recipias claritatem. Quando dubitas, diligenter inquiras; qui enim quaerit, invenit, et ei qui pulsat, aperitur. Multa obscuritas est in scripturis propheticis: sed si manu quadam mentis tuae Scripturarum januam pulses, et ea quae sunt occulta, diligenter examines, paulatim incipies rationem colligere dictorum; et aperietur tibi non", + "candidate_score": 0.641916, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_90", + "bdc_text": "Pacata sunt apud nos satis omnia , ea autem lege , ut antichristus eciam locum suum habeat ;", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_836", + "psc_text": "pace locus ejus (Psal. LXXV, 3) . Denique ipse in Evangelio evidenter exposuit qua ratione nostros debeamus odisse, dicens: Qui diligit patrem aut matrem plus quam me, non est me dignus (Matth. X, 37) . Non dixit indignos esse, qui parentes suos diligunt: sed eos indignos ait, qui plus parentes quam Christum diligunt. Si enim ideo deferimus parentibus amorem, quia nostrae generationis auctores sunt: quanto magis Christum amare debemus qui ipsorum est auctor parentum? Isti dederunt quod non potestatis est, sed ministerii sui: Christus donat salutem, qui parentum beneficia conservat. 21. Pulchre autem dixit: Iniquos odio habui, legem autem tuam dilexi; quia si legem amamus, odisse debemus adversarios legis, qui operibus suis praecepta 1164 legis impugnant. Graecus melius eos et proprie nuncupavit dicens, παρανόμους· παράνομος exlex vocatur, quia extra legem est. Hos ergo odit, qui in lege Christi est, quia legis mandata non servant. Non solum enim qui legem nescit,", + "candidate_score": 0.641279, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_98_100", + "bdc_text": "[ Adresse auf der Rückseite : ] Ornatissimo viro Henricho Bullingero , theologiae professori et pastori Tiguriensi doctissimo , domino amicoque suo percharo .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_460", + "psc_text": "ipso Domino vult doceri; quia difficile est in terra magistrum hujusmodi reperire, qui ea doceat, quae ipse non viderit. Ad illum igitur doctorem intimo Propheta contendit affectu; qui solus magister est verus. Quomodo enim potest homo quasi verum docere quod nesciat, cum ipse sit mendax? Meritoque ait Dominus, ut nemo super terram vocet sibi quemquam magistrum; quia unus est magister omnium (Matth. XXIII, 8). Et quomodo posset David alium doctorem quaerere, cum ipse de Deo dixerit: Qui docet hominem scientiam (Psal. XCIII, 10) ? Docet autem Deus, et mentes illuminat singulorum, et claritatem cognitionis infundit, si tu aperias ostia cordis tui, et coelestis gratiae recipias claritatem. Quando dubitas, diligenter inquiras; qui enim quaerit, invenit, et ei qui pulsat, aperitur. Multa obscuritas est in scripturis propheticis: sed si manu quadam mentis tuae Scripturarum januam pulses, et ea quae sunt occulta, diligenter examines, paulatim incipies rationem colligere dictorum; et aperietur tibi non", + "candidate_score": 0.640704, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_2_4", + "bdc_text": "Miraris fortasse , cur ego tam diu nihil mearum literarum ad te miserimDer letzte bekannte Brief Brunners an Bullinger stammt vom 23 . August 1540 ( HBBW X , Nr. 1416 ) . . Coniectaris haud dubie me Endymionis somnum dormire , Adagia , 1 , 9 , 63 ( ASD II /2 384f , Nr. 863 ) .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_704", + "psc_text": "meditatur in Lege. Angustior dies est meditatione doctrinae. Non tantus dies in tempore, quantus meditator in Lege. Unde vide ne illud magis videatur significare, quod ei qui in Lege meditatur, semper dies est, et lumen sine defectu, quod nullae tenebrae noctis interpolent. Alioquin quomodo negligentiorem in processu operis declararet, quem diligentiorem in ipsis operis sui Propheta principiis esse voluisset? In die ergo meditator Legis, et Evangelii praedicator. 9. Et fortasse illi qui novum non recipiunt Testamentum, in nocte legerunt, et ideo nescierunt neque intellexerunt. Unde Salvator, ne etiam nos legeremus in tenebris, admonet dicens ambulandum in die, quia non offendit qui in die ambulat (Joan. XI, 9 et 10); 1134 videt enim gratiam lucis. Qui autem ambulat in tenebris, scopulum offensionis incurrit. 10. (Vers. 99.) Sequitur: Super omnes docentes me intellexi; quia testimonia tua meditatio mea est. Doctrinam profitentur scribae Judaeorum; quia Legem et prophetas ipsi priores habere meruerunt. Sed", + "candidate_score": 0.638863, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_54", + "bdc_text": "Salvatore Caponetto , Una sconosciuta predica fiorentina del minorita Benedetto Locarno , in :", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_931", + "psc_text": "ex his versiculis qui sequuntur. 7. (Vers. 130.) Manifestatio sermonum tuorum illuminat me, et intellectum dat parvulis. In Evangelio, cum mitteret discipulos suos Joannes ad Dominum Jesum, dicebat: Tu es qui venturus es, an alium exspectamus (Matth. XI, 3) ? Respondit Jesus caecos videre, claudos ambulare, audire surdos; hoc enim adventus sui testimonium fore, per Esaiam prophetam significaverat (Esai. LXI, 1). Haec ergo quae annuntiavit per prophetas, in Evangelio manifestavit: et quod ipse locutus est per prophetas, in Evangelio ipse complevit. Ipsius ergo sermo erat propheticus sermo, sicut habes scriptum: Audi, coelum, et percipe auribus, terra; quoniam Dominus locutus est (Esai. I, 2) . 8. Intellectus ergo datus est etiam his qui perfectam sapientiam non haberent, dum muti loquuntur, mortui resuscitantur. His enim signis intellectum est ab iis qui rudes erant, et adhuc quasi in cunabulis fidei constituti, ut erat populus nationum, ipsum venisse qui exspectabatur. Illuminat igitur fidei claritate,", + "candidate_score": 0.637483, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_86_88", + "bdc_text": "HBBW XIV [Nr. 1959 ] 341 , Anm. 13 ) . quae vero me hactenus latuit . Si in lucem te autore est aedita , fac me certiorem .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_776", + "psc_text": "Deus (Psal. LXXXIV, 9) . Aperiam in parabolis os meum, loquar propositiones ab initio saeculi (Psal. LXXVII, 2) . Paravi lucernam Christo meo (Psal. CXXXI, 17) . Corpus suum quod erat ante limosum, et coeno haereditariae colluvionis obstructum, ut oleum spiritale recipere non posset, Christo paravit, ut luceat. Christo lucet, cujus opera in Christi lucent lumine. Christo lucebat Petrus, cum diceret: In nomine Jesu Christi Nazareni surge, et ambula (Act. III, 6) . Christo lucebat ille qui dicebat: Sanet te Dominus Jesus (Act. IX, 34) . Christo lucebat martyrum lucerna, qui pro Christo subiere martyrium. Christo lucebat David, qui poterat dicere: Cor meum et caro mea exsultaverunt in Deum vivum (Ps. LXXXIII, 3) . Christo paraverat mentem cum de eo, a quo frequenter ad mortem fuerat appetitus, diceret: Non mihi contingat a Domino, si fecero hoc verbum, Domino meo, Christo Domini injicere manum meam (I Reg. XXIV, 7) . Cum", + "candidate_score": 0.630764, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_60", + "bdc_text": "Genua nunc temporis , Liguriae partibus sita , divini verbi curamIn der Vorlage cura .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_1217", + "psc_text": "Sequitur versus quartus: Loquetur lingua mea verbum tuum; quoniam omnia mandata tua justitia est. Qui didicerit justitias Dei, loquitur verbum Dei; et qui verbum Dei loquitur, otiosum verbum non loquitur. Otiosum verbum est, loqui opera hominum. Ideo Sanctus dicit (Psal. XVI, 4) dari sibi a Domino gratiam, ut non loquatur os suum opera hominum; quia otiosum verbum est: nec solum otiosum, sed etiam periculosum, pro quo rationem sumus reddituri. Omne enim verbum otiosum quodcumque locuti fuerimus, reddemus pro eo rationem (Matth. XII, 36). Non enim mediocre periculum est, cum habeas tanta eloquia Dei, et Dei opera quae fecit in Genesi, fecit in Exodo, fecit 1252 in Levitico, Numeris, Deuteronomio, Jesu Nave, Judicum libro, Regnorum, atque Esdrae libris, fecit in Evangelio, vel in Actibus apostolorum, illis praetermissis, loquaris quae saeculi sunt, audias quae saeculi sunt. Sepi aures tuas spinis (Eccli. XXVIII, 28) : utinam et linguam tuam obsepias. Sed quod pejus", + "candidate_score": 0.62687, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_60", + "bdc_text": "Genua nunc temporis , Liguriae partibus sita , divini verbi curamIn der Vorlage cura .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_117", + "psc_text": "mortuorum regione vivendo, purificatione indiget, quae a contagio eum regionis hujus absolvat. 19. In umbra igitur hic vivimus, et ideo in umbra custodimus verba Dei. Et ut exemplo utamur: utique ante erant sub umbra Legis, quando custodiebant homines sabbata, quae sunt umbra futurorum; sicut hodieque Judaei, qui verum sabbatum non vident, qui exemplari et umbrae serviunt. Nos quoque secundum Evangelium nunc viventes, umbram sequimur verborum Dei. Nathanael sub arbore fici videtur (Joan. I, 48), David in umbra alarum Domini Jesu sperare se dicit (Psal. XVI, 8); Zacchaeus in arborem sycomori ascendit, ut Christum videret (Luc., XIX, 4). Nobis quoque expandit manus suas Jesus, ut totum mundum obumbraret. Quomodo non sumus in umbra, qui crucis ejus protegimur velamento? Quomodo non sumus in umbra, quos crucifixus a malignitate saeculi et corporis ardore defendit? An nescimus quoniam Verbum Dei veniens in hunc mundum, non sicut Verbum advenit, quale in principio erat, quale erat", + "candidate_score": 0.622749, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_83", + "bdc_text": "a me Apologiam quandam non ita pridem aeditam tuo nomine , Zu denken ist an Bullingers erste Widerlegung des Cochläus ( s.", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_174", + "psc_text": "adversum me iniquitatem meam Domino (Psal. XXXI, 5) . Si enim se accusaverit justus, vocem parati accusatoris exclusit, qui solet acerbare peccata, et uniuscujusque exaggerare flagitia. Obstruit ergo os ejus, qui ipse de se fuerit ante confessus, et praestruit veniam confitentis. Verecundia excusat reum, pudor suus accusat auctorem. Qui enim sua delicta non tacuit, videtur in se doluisse quod fecit, in diabolo prodidisse quod suasit. Ideoque ait Scriptura: Justus in exordio sermonis accusator est sui (Prov., XVIII, 17) . Qui se accusat, etsi peccator est, justus esse incipit; quia nec sibi parcit, et Dei justitias confitetur, quem putat latere nihil posse. Utinam Adam se prius accusare, quam celare voluisset! Sed non satis est ut confiteamur errorem: verum etiamsi corrigi volumus, a Domino postulemus, ut doceat nos justificationes suas; ne postea errare possimus. A Domino igitur doceri petit, quia unus est magister noster, ut ait Christus (Matth., XXIII, 18). Nec otiose", + "candidate_score": 0.620408, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_78", + "bdc_text": "adhorterque , ut , laborum tuorum te ne pigeat , cumcum vor der Zeile nachgetragen .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_28", + "psc_text": "latrone; quid facies si te extra viam vagantem invenerit? Dirigantur gressus tui; et ne infirmus sis ad dirigendum, precare ut dirigat Dominus vias tuas. 15. Hic optat: Utinam dirigantur viae meae! Alibi dicit: Exspectans exspectavi Dominum, et exaudivit me . . . . . et statuit pedes meos in petra, et direxit gressus meos (Psal. XXXIX, 2 et 3) . Roga ergo et tu, ut Dominus dirigat vestigia mentis tuae; quo possis Domini custodire justificationes. Non confunderis, cum respexeris in omnia mandata ejus. Ante enim confusus es in Adam et Eva. Denique nudus factus es, operuisti te foliis; quia confundebaris: abscondisti te a conspectu Dei; quia erubescebas, ita ut tibi diceret Deus: Adam, ubi es (Gen. III, 9) ? Cum illi dicit, tibi dicit; Adam enim interpretatione latina homo dicitur, hoc est: Homo, ubi es? Et Adam respondit: Timens quia nudus eram, et tota mente confusus, ante conspectum tuum venire", + "candidate_score": 0.606403, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 18, + "cf_id": "cf051", + "work_id": "054_Leo-I_Epistolae", + "max_score": 0.681183, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_24_26", + "bdc_text": "BZD C 335 ) zu denken . Im Fall von Erasmus kommen hier aus sprachlichen Gründen kaum die deutschen Paraphrasen-Übersetzungen die in Zürich erschienen waren ( 1542 ; BZD C 307 ) , in Frage . Vielmehr ist an Basler Nachdrucke der Paraphrasen zu denken , wie z.B . an die 1540 und 1541 erschienenen zwei Bände mit allen Erasmus-Paraphrasen zum Neuen Testament ( VD 16 E 3361. E 3363 ) . Lucarnumnach Locarno .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_82", + "psc_text": "sunt, sed non omnino convincunt; cum fieri potuerit ut is qui hanc epistolam anteriori ad Africanos subjecit, ita haec loca plurali numero afferret, ut cohaererent cum antecedentibus, quemadmodum alia proprio ingenio eum immutasse cognoscimus. 8. Joannes Vander Haagen, auctor operis inscripti: Observationes in veterum Patrum et pontificum prologos et epistolas paschales, Amstelodami an. 1734, pag. 97, eam Cyrilli epistolam esse, et ad Leonem pontificem traditam propugnat. Id autem exinde potissimum statuit, quod ex una parte certum sit ex Paschasino S. Cyrillum Leoni interroganti de Paschate an. 444 per litteras eidem directas respondisse; ex alia vero parte textum qui in hoc fragmento legitur Beda tribuat epistolae Cyrilli ad S. Leonem, et in ipso fragmento agatur quidem de quaestione Paschatis anni 444, de qua eum Leoni respondisse Paschasinus prodidit. Idem vero auctor allegat tria Bedae testimonia: duo quibus ea epistola Cyrillo vindicatur, nimirum ex libro de temporum Ratione, et ex epistola ad", + "candidate_score": 0.681183, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_25_27", + "bdc_text": "BZD C 307 ) , in Frage . Vielmehr ist an Basler Nachdrucke der Paraphrasen zu denken , wie z.B . an die 1540 und 1541 erschienenen zwei Bände mit allen Erasmus-Paraphrasen zum Neuen Testament ( VD 16 E 3361. E 3363 ) . Lucarnumnach Locarno . per praefectum BeldiJoachim Bäldi ( Beldi ) , gest. 2 .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_82", + "psc_text": "sunt, sed non omnino convincunt; cum fieri potuerit ut is qui hanc epistolam anteriori ad Africanos subjecit, ita haec loca plurali numero afferret, ut cohaererent cum antecedentibus, quemadmodum alia proprio ingenio eum immutasse cognoscimus. 8. Joannes Vander Haagen, auctor operis inscripti: Observationes in veterum Patrum et pontificum prologos et epistolas paschales, Amstelodami an. 1734, pag. 97, eam Cyrilli epistolam esse, et ad Leonem pontificem traditam propugnat. Id autem exinde potissimum statuit, quod ex una parte certum sit ex Paschasino S. Cyrillum Leoni interroganti de Paschate an. 444 per litteras eidem directas respondisse; ex alia vero parte textum qui in hoc fragmento legitur Beda tribuat epistolae Cyrilli ad S. Leonem, et in ipso fragmento agatur quidem de quaestione Paschatis anni 444, de qua eum Leoni respondisse Paschasinus prodidit. Idem vero auctor allegat tria Bedae testimonia: duo quibus ea epistola Cyrillo vindicatur, nimirum ex libro de temporum Ratione, et ex epistola ad", + "candidate_score": 0.678949, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_25_27", + "bdc_text": "BZD C 307 ) , in Frage . Vielmehr ist an Basler Nachdrucke der Paraphrasen zu denken , wie z.B . an die 1540 und 1541 erschienenen zwei Bände mit allen Erasmus-Paraphrasen zum Neuen Testament ( VD 16 E 3361. E 3363 ) . Lucarnumnach Locarno . per praefectum BeldiJoachim Bäldi ( Beldi ) , gest. 2 .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_72", + "psc_text": "Leonem duas saltem scripsisse epistolas, alteram ad Cyrillum episcopum Alexandrinum, ad Paschasinum episcopum Lilybetanum alteram, ex Paschasini litteris manifestum est. Sed utraeque injuria temporum intercidere. Solam Paschasini responsionem superesse existimatum fuit; ac propterea eam unam Quesnellus edidit. At ejus quoque epistolae, quam Cyrillum, Leoni reddidisse idem Paschasinus testatur, non exiguum fragmentum ad nos transmissum credimus; quod ut statuatur, nonnulla observanda sunt. 2. Eam nimirum Cyrilli epistolam de Paschate Africani concilii Patribus traditam, quam Dionysius Exiguus suae collectioni integram inseruerat num. 135, ex Sirmondi schedis cum longiori additione ediderant primum Petavius tom. II De Doctrina temporum, in fine, ac dein Bucherius in Commentario ad Canonem paschalem Victorii, cap. 1, pag. 72. Duae vero in ea quam Petavius et Bucherius ediderunt partes distinguendae, nimirum ipsa Cyrilli epistola ad Africanos, quae legitur correctior apud Dionysium; et ejus additio, quae ad aliam ejusdem Cyrilli epistolam pertinet. Has quidem duas distinctasque Cyrilli epistolas cum imperitus", + "candidate_score": 0.67488, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_25_27", + "bdc_text": "BZD C 307 ) , in Frage . Vielmehr ist an Basler Nachdrucke der Paraphrasen zu denken , wie z.B . an die 1540 und 1541 erschienenen zwei Bände mit allen Erasmus-Paraphrasen zum Neuen Testament ( VD 16 E 3361. E 3363 ) . Lucarnumnach Locarno . per praefectum BeldiJoachim Bäldi ( Beldi ) , gest. 2 .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_464", + "psc_text": "erit, memorabimus. Inter Lectionaria relegimus antiquissimum Vat. 3836. Addendi sunt praeterea duo alii codices millenarii, Veronensis 8, in quo haec epistola Leonis post epistolas canonicas describitur, et alius Veronen. 58, qui hanc epistolam ante quaedam documenta synodi Chalcedonensis repraesentat. Cum primam hujus epistolae editionem citabimus, intelligimus primam editionem Sermonum S. Leonis, cui haec epistola inserta est ante sermones de Nativitate ex ms. codice collectionis tertiae eorumdem Sermonum. Accedent tandem praeter codices Quesnelli alii quatuor a Baluzio adhibiti, nimirum Colbertinus 2574, Parisien., Divionen. et Corbeiensis, quorum tres postremi collectionem 17 Chalcedonensem continent. 7. Antiquissimam Graecam versionem, quae lecta et inserta fuit act. 2 synodi Chalcedonensis, primus edidit Joannes Leunclavius ex bibliotheca Sambuci Basileae an. 1578, postea ex aliis mss. Gerardus Vossius praepositus Tungrensis in calce Operum S. Gregorii Thaumaturgi an. 1604; dein vero Romani Conciliorum editores an. 1608, et a Romanis alii posteriores Conciliorum collectores. Graecum textum exegimus ad perantiquum ms.", + "candidate_score": 0.671521, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_84_86", + "bdc_text": "oben Nr. 2064 , Anm. 3 ; vgl. HBBW XIV 66 , 3 und Anm. 3. 140 , 1 und 9 ) , die Ende Februar/Anfang März 1544 erschienen war , oder noch wahrscheinlicher an die \"Antiquissima fides\" , die im August 1544 zum ersten Mal auf Latein erschien ( s. HBBW XIV [Nr. 1959 ] 341 , Anm. 13 ) .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_644", + "psc_text": "testatur. At hoc in hypothesi ejusdem chronicae notationis in utraque epistola satis ingeniose dictum videri potest, non tamen probabiliter, verisimillimum enim est Leonem ad Pulcheriam misisse exemplar, quod originali ad Theodosium tradito responderet. Hypothesim vero ejusdem diei in epistola signati, ex Latino textu pendet, quod non esse proprium hujus epistolae, sed ex epist. 44 sumptum jam demonstravimus. Repudiata vero hac hypothesi id ita evenisse conjici potest. S. pontifex primo scripsit epistolam 43. Haec sane in omnibus tum Venetis, tum Vaticanis Graecis codicibus, nec non in illis quos vetus interpres Latinus, seu Rusticus vidit, primo loco constanter describitur ante epistolam 44, quod anterioris temporis indicium est; at post aliquot dies; cum jam discessissent ii quibus epist. 43 tradita fuerat, eamdem S. Leo aliquibus mutatis, ac pluribus additis, renovavit, aliisque tradidit perferendam, ita ut, priori, si fieri posset, revocata vel suppressa, hanc Theodosio offerrent; ejusdemque exemplum litteris ad Pulcheriam scriptis junxit. Ita", + "candidate_score": 0.671161, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_25_27", + "bdc_text": "BZD C 307 ) , in Frage . Vielmehr ist an Basler Nachdrucke der Paraphrasen zu denken , wie z.B . an die 1540 und 1541 erschienenen zwei Bände mit allen Erasmus-Paraphrasen zum Neuen Testament ( VD 16 E 3361. E 3363 ) . Lucarnumnach Locarno . per praefectum BeldiJoachim Bäldi ( Beldi ) , gest. 2 .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_73", + "psc_text": "in Commentario ad Canonem paschalem Victorii, cap. 1, pag. 72. Duae vero in ea quam Petavius et Bucherius ediderunt partes distinguendae, nimirum ipsa Cyrilli epistola ad Africanos, quae legitur correctior apud Dionysium; et ejus additio, quae ad aliam ejusdem Cyrilli epistolam pertinet. Has quidem duas distinctasque Cyrilli epistolas cum imperitus quidam reperisset agentes de Paschate, de eodem Paschate utrasque agere credidit: et idcirco epistolae ad Africanos, quam ex Dionysio primum descripsit, paucis verbis suo arbitrio immutatis, alteram, quae Bedae temporibus integra legebatur, initio praetermisso, subjecit atque inseruit; quae cum denuntiet diem Paschatis anni 444, eidem diei accommodata fuit a librario dies designata in priori ad Africanos epistola, nimirum IX kal. Maii. Hinc Bucherius non duas, sed unam epistolam habuit totum hoc documentum, eodemque credidit sermonem esse de solo Paschate ann. 444. 3. Sed si conferatur prima hujus pars cum Cyrilli epistola ad Africanos, quae a Dionysio conservata est, eadem reperientur", + "candidate_score": 0.670558, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_45_47", + "bdc_text": "April 1546 ( ebd. , Ms F 47 , 140f ) bemühte sich Beccaria bei Pelikan um eine Unterkunft in Zürich für Benedettos Neffen [ . . . ] , Sohn von Benedettos Schwester. Am 15 . Juli 1546 ( ebd. , Ms F 47 , 1201 ) benachrichtigte Beccaria Pellikan , dass Benedetto sich immer noch in Genua aufhielt , inzwischen in Sizilien gepredigt hatte und sich nach dem Sommer 1546 nach Mailand begeben werde , wohin er von dem neuernannten Gouverneur , dem Vizekönig von Sizilien , Ferrante I. Gonzaga , berufen wurde .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_759", + "psc_text": "post festum S. Petri die 29 Junii an. 450. Error ex duobus manifeste detegitur. Primum quia hoc anno Valentinianus Romae erat mense Martio, quo legem edidit Novellis insertam tit. 7, de Indulgentiis reliquorum, nec non mense Aprili ex tit. 38, de Naviculariis annuis, etc., ex quibus dies festus S. Petri, ante quem ille pridie Romam advenerat, dies 29 Junii esse non potest. Secundo quia cum Theodosius obierit die 28 Julii anni ejusdem 450, si post diem 29 Junii scriptae ac missae ad eum fuissent epistolae, post ejus mortem Constantinopolim pervenissent, nec potuisset alias, quae exstant, epistolas reddere. Alius igitur dies festus S. Petri cum Tillemontio et Pagio quaerendus est, et anterior quidem die III nonas Martii an. 450, quo memorata lex de Indulgentiis reliquorum data fuit. Ex antiquissimo Kalendario Bucheriano, in quo dies festi Romanae Ecclesiae notantur, discimus VIII kal. Martii Romae celebratum fuisse festum hoc titulo ibidem signatum: Natale", + "candidate_score": 0.669268, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_8_10", + "bdc_text": "Et pro argumenti ratione te certiorem facio sudores in vinea ChristiJes 5 , 3 ; Jer 12 , 10 ; Jo 1 , 7 ;", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_496", + "psc_text": "Petr. I, 18) . Beati quoque Joannis apostoli testimonio non resistat, dicentis: Et sanguis Jesu Filii Dei emundat nos ab omni peccato (I Joan. I, 7) . Et iterum: Haec est victoria quae vincit mundum, fides nostra (I Joan. V, 4) . Et: Quis est qui vincit mundum, nisi qui credit, quoniam Jesus est Filius Dei? Hic est qui venit per aquam et sanguinem, Jesus Christus; non in aqua solum, sed in aqua et sanguine. Et spiritus est, qui testificatur, quoniam spiritus est veritas. Quia tres sunt, qui testimonium dant, spiritus, aqua, et sanguis, et tres unum sunt. Spiritus utique sanctificationis, et sanguis redemptionis, et aqua baptismatis: quae tria unum sunt, et individua manent, nihilque eorum a sui connexione sejungitur; quia catholica Ecclesia hac fide vivit, hac 833 proficit, ut in Christo Jesu nec sine vera Divinitate humanitas, nec sine vera credatur humanitate Divinitas. CAP. VI. Eutychis prava et subdola", + "candidate_score": 0.669166, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_84_86", + "bdc_text": "oben Nr. 2064 , Anm. 3 ; vgl. HBBW XIV 66 , 3 und Anm. 3. 140 , 1 und 9 ) , die Ende Februar/Anfang März 1544 erschienen war , oder noch wahrscheinlicher an die \"Antiquissima fides\" , die im August 1544 zum ersten Mal auf Latein erschien ( s. HBBW XIV [Nr. 1959 ] 341 , Anm. 13 ) .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_54", + "psc_text": "14 ad Anastasium scriptas an. 446, in quibus simile decretum legitur. Cum enim ex dictis exploratum videatur epist. 1 ad Aquileiensem datam fuisse anno circiter 442, constet autem plures Leonis epistolas intercidisse, uti multis in locis notabitur; satis probabile est eidem pontifici ante hunc annum 442, sub ipsa pontificatus initia, aliquam occasionem fuisse renovandi antiquam constitutionem, quae olim a Patribus, canonibus scilicet Nicaenis et Sardicensibus, a Romana Ecclesia tunc solum receptis, lata, et identidem repetita a Damaso aliisque ejus successoribus, ac tandem ab ipso Leone renovata, saepe decreta dici potuit. Adde quod annot. 27 in epist. 9 ad Dioscorum ostendemus verba ad nos ibidem non tam de Leone quam de praedecessoribus ejus sumpta. Ita etiam hic voces a nobis, et decretorum nostrorum de praedecessorum decretis accipi potuerunt. Cum enim una eademque sit antecessorum et successorum auctoritas, decreta autem pontificia ex hac auctoritate totam vim sortiantur, nostra dici potuerunt decreta, quae", + "candidate_score": 0.669122, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_25", + "bdc_text": "BZD C 307 ) , in Frage . Vielmehr ist an Basler Nachdrucke der Paraphrasen zu denken , wie z.B . an die 1540 und 1541 erschienenen zwei Bände mit allen Erasmus-Paraphrasen zum Neuen Testament ( VD 16 E 3361. E 3363 ) .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_82", + "psc_text": "sunt, sed non omnino convincunt; cum fieri potuerit ut is qui hanc epistolam anteriori ad Africanos subjecit, ita haec loca plurali numero afferret, ut cohaererent cum antecedentibus, quemadmodum alia proprio ingenio eum immutasse cognoscimus. 8. Joannes Vander Haagen, auctor operis inscripti: Observationes in veterum Patrum et pontificum prologos et epistolas paschales, Amstelodami an. 1734, pag. 97, eam Cyrilli epistolam esse, et ad Leonem pontificem traditam propugnat. Id autem exinde potissimum statuit, quod ex una parte certum sit ex Paschasino S. Cyrillum Leoni interroganti de Paschate an. 444 per litteras eidem directas respondisse; ex alia vero parte textum qui in hoc fragmento legitur Beda tribuat epistolae Cyrilli ad S. Leonem, et in ipso fragmento agatur quidem de quaestione Paschatis anni 444, de qua eum Leoni respondisse Paschasinus prodidit. Idem vero auctor allegat tria Bedae testimonia: duo quibus ea epistola Cyrillo vindicatur, nimirum ex libro de temporum Ratione, et ex epistola ad", + "candidate_score": 0.669046, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_25", + "bdc_text": "BZD C 307 ) , in Frage . Vielmehr ist an Basler Nachdrucke der Paraphrasen zu denken , wie z.B . an die 1540 und 1541 erschienenen zwei Bände mit allen Erasmus-Paraphrasen zum Neuen Testament ( VD 16 E 3361. E 3363 ) .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_73", + "psc_text": "in Commentario ad Canonem paschalem Victorii, cap. 1, pag. 72. Duae vero in ea quam Petavius et Bucherius ediderunt partes distinguendae, nimirum ipsa Cyrilli epistola ad Africanos, quae legitur correctior apud Dionysium; et ejus additio, quae ad aliam ejusdem Cyrilli epistolam pertinet. Has quidem duas distinctasque Cyrilli epistolas cum imperitus quidam reperisset agentes de Paschate, de eodem Paschate utrasque agere credidit: et idcirco epistolae ad Africanos, quam ex Dionysio primum descripsit, paucis verbis suo arbitrio immutatis, alteram, quae Bedae temporibus integra legebatur, initio praetermisso, subjecit atque inseruit; quae cum denuntiet diem Paschatis anni 444, eidem diei accommodata fuit a librario dies designata in priori ad Africanos epistola, nimirum IX kal. Maii. Hinc Bucherius non duas, sed unam epistolam habuit totum hoc documentum, eodemque credidit sermonem esse de solo Paschate ann. 444. 3. Sed si conferatur prima hujus pars cum Cyrilli epistola ad Africanos, quae a Dionysio conservata est, eadem reperientur", + "candidate_score": 0.66888, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_46_48", + "bdc_text": "bemühte sich Beccaria bei Pelikan um eine Unterkunft in Zürich für Benedettos Neffen [ . . . ] , Sohn von Benedettos Schwester. Am 15 . Juli 1546 ( ebd. , Ms F 47 , 1201 ) benachrichtigte Beccaria Pellikan , dass Benedetto sich immer noch in Genua aufhielt , inzwischen in Sizilien gepredigt hatte und sich nach dem Sommer 1546 nach Mailand begeben werde , wohin er von dem neuernannten Gouverneur , dem Vizekönig von Sizilien , Ferrante I. Gonzaga , berufen wurde . Sein weiteres Schicksal ist unbekannt .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_1598", + "psc_text": "Hermes, qui in hac epistola appellatur Archidiaconus, vivo adhuc Rustico Biterrensibus episcopus datus fuit, a quibus cum non fuerit receptus, Narbonam rediit, et hac de re idem Rusticus et Hermes litteras ad Leonem dedere, ut ex Hilari papae epist. 8 colligere licet. His autem ut congruum tempus tribuatur, ante Leonis mortem, quae contigit an. 461, Hermes ad Biterrensem cathedram promotus videtur sub. an. 460; haec autem epistola, Hermete adhuc archidiacono Romae agente, scripta serius dicenda est an. 459. 7. His autem de tempore hujus epistolae praemissis manifestum fit quam sint inanes duae Quesnelli conjecturae, quibus cum animadverterit aliquot ex iis dubiis quae proposuit Rusticus decisa fuisse in conciliis Arausicano I, Vasensi I, et Arelatensi II, alterutrum not. 1 colligit: Scilicet vel Rusticum ad Leonem scripsisse, antequam eae difficiles quaestiones in conciliis supradictis ventilarentur et enodarentur: supervacaneum enim videretur et praeter consuetudinem Gallicanam, ut post soluta in pluribus comprovincialibus, aut majoribus", + "candidate_score": 0.667445, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_46_48", + "bdc_text": "bemühte sich Beccaria bei Pelikan um eine Unterkunft in Zürich für Benedettos Neffen [ . . . ] , Sohn von Benedettos Schwester. Am 15 . Juli 1546 ( ebd. , Ms F 47 , 1201 ) benachrichtigte Beccaria Pellikan , dass Benedetto sich immer noch in Genua aufhielt , inzwischen in Sizilien gepredigt hatte und sich nach dem Sommer 1546 nach Mailand begeben werde , wohin er von dem neuernannten Gouverneur , dem Vizekönig von Sizilien , Ferrante I. Gonzaga , berufen wurde . Sein weiteres Schicksal ist unbekannt .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_759", + "psc_text": "post festum S. Petri die 29 Junii an. 450. Error ex duobus manifeste detegitur. Primum quia hoc anno Valentinianus Romae erat mense Martio, quo legem edidit Novellis insertam tit. 7, de Indulgentiis reliquorum, nec non mense Aprili ex tit. 38, de Naviculariis annuis, etc., ex quibus dies festus S. Petri, ante quem ille pridie Romam advenerat, dies 29 Junii esse non potest. Secundo quia cum Theodosius obierit die 28 Julii anni ejusdem 450, si post diem 29 Junii scriptae ac missae ad eum fuissent epistolae, post ejus mortem Constantinopolim pervenissent, nec potuisset alias, quae exstant, epistolas reddere. Alius igitur dies festus S. Petri cum Tillemontio et Pagio quaerendus est, et anterior quidem die III nonas Martii an. 450, quo memorata lex de Indulgentiis reliquorum data fuit. Ex antiquissimo Kalendario Bucheriano, in quo dies festi Romanae Ecclesiae notantur, discimus VIII kal. Martii Romae celebratum fuisse festum hoc titulo ibidem signatum: Natale", + "candidate_score": 0.666398, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_81_83", + "bdc_text": "Nostrum erit vicissim tuis conatibus bene favere et precari , ut dominus te in ecclesię suę commodum diu vivere sinat propositoque tuo tam sancto firmam constantiam et pacientiam largiatur . Postulavit ad haec Italus illeBenedetto von Locarno . a me Apologiam quandam non ita pridem aeditam tuo nomine , Zu denken ist an Bullingers erste Widerlegung des Cochläus ( s.", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_833", + "psc_text": "ut quia incolumitas vestra exsultatio et salus nostra est, citius ad nos relatu desiderabili salutis vestrae gaudia recurrant. Et alia manu: Memorem coronam vestram humilitatis nostrae Christus Dominus longaeva aetate conservet, domine sancte beatissime pater, et apostolica sede dignissime Papa. Ceretius susceptus vester apostolatum vestrum saluto, commendans me orationibus vestris. 1005 Salonius venerator vester, apostolatum vestrum in Domino saluto, orationum vestrarum subsidia deposcens. Veranus cultor vestri apostolatus, beatitudinem vestram saluto, et ut pro me oretis peto. EPISTOLA LXIX. AD THEODOSIUM AUGUSTUM. SYNOPSIS. I. Consensum suum ad ordinationem Anatolii CP. suspendit; professionem fidei exigit. --II. Petit ut idem haereticorum communionem abdicet, communi fidei subscribat. Legatos mittit. Synodum postulat intra Italiam fieri. LEO episcopus THEODOSIO semper Augusto. CAP. I. Omnibus quidem vestrae pietatis epistolis, inter eas sollicitudines quas pro fide patimur, spem securitatis nobis maximam praestitistis, Nicaenum commendando concilium: adeo ut ab illo, sicut saepe jam scribitis, non patiamini sacerdotes Domini deviare.", + "candidate_score": 0.66636, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_85_87", + "bdc_text": "vgl. HBBW XIV 66 , 3 und Anm. 3. 140 , 1 und 9 ) , die Ende Februar/Anfang März 1544 erschienen war , oder noch wahrscheinlicher an die \"Antiquissima fides\" , die im August 1544 zum ersten Mal auf Latein erschien ( s. HBBW XIV [Nr. 1959 ] 341 , Anm. 13 ) . quae vero me hactenus latuit .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_54", + "psc_text": "14 ad Anastasium scriptas an. 446, in quibus simile decretum legitur. Cum enim ex dictis exploratum videatur epist. 1 ad Aquileiensem datam fuisse anno circiter 442, constet autem plures Leonis epistolas intercidisse, uti multis in locis notabitur; satis probabile est eidem pontifici ante hunc annum 442, sub ipsa pontificatus initia, aliquam occasionem fuisse renovandi antiquam constitutionem, quae olim a Patribus, canonibus scilicet Nicaenis et Sardicensibus, a Romana Ecclesia tunc solum receptis, lata, et identidem repetita a Damaso aliisque ejus successoribus, ac tandem ab ipso Leone renovata, saepe decreta dici potuit. Adde quod annot. 27 in epist. 9 ad Dioscorum ostendemus verba ad nos ibidem non tam de Leone quam de praedecessoribus ejus sumpta. Ita etiam hic voces a nobis, et decretorum nostrorum de praedecessorum decretis accipi potuerunt. Cum enim una eademque sit antecessorum et successorum auctoritas, decreta autem pontificia ex hac auctoritate totam vim sortiantur, nostra dici potuerunt decreta, quae", + "candidate_score": 0.665822, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_45_47", + "bdc_text": "April 1546 ( ebd. , Ms F 47 , 140f ) bemühte sich Beccaria bei Pelikan um eine Unterkunft in Zürich für Benedettos Neffen [ . . . ] , Sohn von Benedettos Schwester. Am 15 . Juli 1546 ( ebd. , Ms F 47 , 1201 ) benachrichtigte Beccaria Pellikan , dass Benedetto sich immer noch in Genua aufhielt , inzwischen in Sizilien gepredigt hatte und sich nach dem Sommer 1546 nach Mailand begeben werde , wohin er von dem neuernannten Gouverneur , dem Vizekönig von Sizilien , Ferrante I. Gonzaga , berufen wurde .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_747", + "psc_text": "Asterii. Igitur sub finem ejusdem anni haec epistola ad Leonem scripta videtur; sicut et alia ordinatorum ejus, cujus fit mentio in epistola 71; nam statim post ordinationem ejusmodi epistolae scribebantur. 2. Sub idem tempus de eadem re ad Leonem litteras dedere Theodosius atque Pulcheria, et omnes hae epistolae simul videntur transmissae. Nondum tamen Romam pervenerant mense Martio anni 450, cum Leo scripsit epistolas 60 et 61, in quibus Flavianum adhuc vivum praesumit. Eas pontifex accipere potuit mense Aprili vel Maio; cujus morae quid in causa fuerit ignoramus. Cum autem difficilem rem proponerent, quae maturiorem consultationem flagitabat, forte hac de re Leo habuit illum tractatum, cujus gratia Petronium et Regulum Gallicanos diu se retinuisse scribit epist. 67, ad Ravennium, in quam vide annot. 2 (885 d). Haec quidem Anatolii causa adeo magnum pontifici negotium facessivit, ut quatuor legatos eligendos, instruendos, atque Constantinopolim transmittendos crediderit, quod non exiguam in respondendo dilationem flagitabat:", + "candidate_score": 0.665613, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_43_45", + "bdc_text": "Daraus ist ersichtlich , dass Benedetto im Sommer 1544 in Locarno predigte und einen Brief Pellikans erhalten hatte. Am 12 . April 1546 ( ebd. , Ms F 47 , 140f )", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_847", + "psc_text": "451, post epistolam 75, ad eumdem Faustum scriptam VI idus Novembris an. 450. At epistola 75 exarata fuit, cum propitio Domino multum catholicorum est aucta libertas, nimirum post Theodosii mortem, qui Eutychianis patrocinabatur. Epistola vero nunc subjicienda scripta fuit, cum aliqua humana ratio seu metus aliquis ab aperta veritatis defensione poterat cohibere: unde pontifex Fausto animum acuens, Exhortor, inquit, tuam beatitudinem, ut non confundaris de Evangelio generationis Domini Jesu Christi; quod vivum adhuc Theodosium praesumit. Hinc ante Theodosii mortem, quae incidit exeunte Julio anni 450, vel saltem ante mortis ejus notitiam, quae ad Leonem pervenit antequam scriberet VI idus Novembris epistolam 75, sequentes litterae datae videntur. 2. In collectione Chalcedonensi, ex qua una hanc epistolam habemus, describitur cap. 6 post Flaviani epistolam inter Leoninas 22, et ante epist. 28, datam idibus Junii an. 449, ex quo sub hoc tempus lucubrata videri potest. Cum vero Chalcedonensis collectionis auctor exactum temporum ordinem", + "candidate_score": 0.665158, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_96_98", + "bdc_text": "Scripsi tibi hanc epistolam in testimonium , ut intelligas me in negotio Christi pergere et Spartam , quam nactus sim , pro virili decorare Adagia , 2 , 5 , 1 ( ASD II /3 397-406 , Nr. 1401). . Fridolinus Fonteius . [ Adresse auf der Rückseite :", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_506", + "psc_text": "ἀποστολικοῦ δὴ κηρύγματος τὴν εὶσήγησιν ἂν ἐπεζήτησε· καὶ ἀναγινώσκων ἐν τῇ πρὸς ᾽Ρωμαίους ἐπιστολῇ· Παῦλος δοῦλος Ἰησοῦ Χριστοῦ κλητὸς ἀπόστολος, ἀφωρισμένος εἰς Εὐαγγέλιον Θεοῦ, ὃ προεπηγγείλατο διὰ τῶν πφοφητῶν αὐτοῦ ἐν Γραφαῖς ἁγίαις, περὶ τοῦ Υἱοῦ αὐτοῦ τοῦ γενομένου ἐκ σπέρματος Δαυὶδ τὸ κατὰ σάρκα· ἐπὶ τὰς προφητικὰς οὕτως ἂν 810 βίβλους τὴν εὐσεβῆ φροντίδα μετήγαγε, καὶ εὑρίσκων τὴν ἐπαγγελίαν τοῦ Θεοῦ πρὸς τὸν Ἀβραὰμ λέγοντος· Ἐν τῷ σπέρματί σου ἐνευλογηθήσονται πάντα τὰ ἔθνη· ὅπως ἂν περὶ τῆς κυριότητος τούτου μὴ ἀμφιβάλῃ τοῦ σπέρματος, ἠκολούθησεν ἂν καὶ τῷ Ἀποστόλῳ λέγοντι· Τῷ δὲ Ἀβραὰμ ἐῤῥέθησαν αἱ ἐπαγγελίαι, καὶ τῷ σπέρματι αὐτοῦ· οὐκ εἶπε· καὶ τοῖς σπέρμασιν, ὡς ἐπὶ πολλῶν, ἀλλ' ὡς ἐφ' ἑνὸς, Καὶ τῷ σπέρματί σου, ὅπερ ἐστι Χριστός. Καὶ τὸ Ἡσαΐου δὲ κήρυγμα διὰ τῆς ἐνδοτέρας κατέσχεν ἂν ἀκροάσεως, λέγοντος· Ἰδοὺ, ἡ παρθένος ἐν γαστρὶ λήψεται, καὶ τέξεται υἱὸν, καὶ καλέσουσι τὸ ὄνομα αὐτοῦ Ἐμμανουήλ· ὅπερ ἐστὶ μεθερμηνευόμενον, Μεθ'", + "candidate_score": 0.664136, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_85_87", + "bdc_text": "vgl. HBBW XIV 66 , 3 und Anm. 3. 140 , 1 und 9 ) , die Ende Februar/Anfang März 1544 erschienen war , oder noch wahrscheinlicher an die \"Antiquissima fides\" , die im August 1544 zum ersten Mal auf Latein erschien ( s. HBBW XIV [Nr. 1959 ] 341 , Anm. 13 ) . quae vero me hactenus latuit .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_640", + "psc_text": "Ex his epistolam 43, quae collato Graeco textu tot capitibus discrepare cognoscitur ab epistola 44, aliam esse epistolam, nihil dubitandum est; ac proinde necessarium fuit, Graeci textus, qui originalis vicem gerit, Latinam interpretationem dare, non solum ut Graecae linguae minus peritis patefieret apertum discrimen, verum etiam ut haberetur Latine haec epistola, quae solum Graece prostat; Latinus enim textus, quem habemus, nec originalis, nec integra versio est, ut vidimus, et epistolam 44 potius quam epist. 43 in partem maximam exhibet. 6. Fatendum vero est, in Graeco textu praeter lacunam et errorem historicum, quorum initio meminimus, alia loca vel luxata et corrupta, vel certe obscura et implexa inveniri. At errorem historicum facili duarum litterarum mutatione emendari in Graeco textu, nullo autem modo in veteri interpretatione Latina, eumque antiquo librario potius quam Graeco interpreti tribuendum, annotatione 5 observabimus. Lacuna vero, quae primo capite evidens est, utrum ab interpretis, an vero ab amanuensis saltu", + "candidate_score": 0.663337, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_8", + "bdc_text": "Et pro argumenti ratione te certiorem facio sudores in vinea ChristiJes 5 , 3 ;", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_496", + "psc_text": "Petr. I, 18) . Beati quoque Joannis apostoli testimonio non resistat, dicentis: Et sanguis Jesu Filii Dei emundat nos ab omni peccato (I Joan. I, 7) . Et iterum: Haec est victoria quae vincit mundum, fides nostra (I Joan. V, 4) . Et: Quis est qui vincit mundum, nisi qui credit, quoniam Jesus est Filius Dei? Hic est qui venit per aquam et sanguinem, Jesus Christus; non in aqua solum, sed in aqua et sanguine. Et spiritus est, qui testificatur, quoniam spiritus est veritas. Quia tres sunt, qui testimonium dant, spiritus, aqua, et sanguis, et tres unum sunt. Spiritus utique sanctificationis, et sanguis redemptionis, et aqua baptismatis: quae tria unum sunt, et individua manent, nihilque eorum a sui connexione sejungitur; quia catholica Ecclesia hac fide vivit, hac 833 proficit, ut in Christo Jesu nec sine vera Divinitate humanitas, nec sine vera credatur humanitate Divinitas. CAP. VI. Eutychis prava et subdola", + "candidate_score": 0.662289, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_81_83", + "bdc_text": "Nostrum erit vicissim tuis conatibus bene favere et precari , ut dominus te in ecclesię suę commodum diu vivere sinat propositoque tuo tam sancto firmam constantiam et pacientiam largiatur . Postulavit ad haec Italus illeBenedetto von Locarno . a me Apologiam quandam non ita pridem aeditam tuo nomine , Zu denken ist an Bullingers erste Widerlegung des Cochläus ( s.", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_1014", + "psc_text": "Quod nos ante oculos semper habentes, non desinemus Domino ac Deo nostro gratias agere et pariter supplicare, gratulantes quod tantae sanctitatis, tantae fidei, tantaeque doctrinae apostolicae sedi, unde religionis nostrae, propitio Christo, fons et origo manavit, antistitem dederit; petentes etiam ut datum concessumque munus pontificii vestri, longissima ad aedificationem Ecclesiarum suarum aetate custodiat. Nos autem etsi impares meritis, pari tamen fide, si quid (quod absit) contra Ecclesiam catholicam profana infestatione tentetur, parati sumus, confortante Domino, cum beatitudine vestra pro veritate fidei 1110 animas nostras ponere, et vitam hanc auctori salutis nostrae et largitori aeternitatis impendere. Et alia manu: Ora pro me, domine merito beatissime, et apostolico honore venerande papa. RUSTICUS episcopus apostolatum vestrum in Domino venerans saluto, et ut digneris pro me orare, supplex rogo. VENERIUS te dominum in Christo meum, reverendissime, saluto; et ut digneris pro me orare, supplex rogo. CONSTANTIANUS episcopus beatitudinem vestram saluto. MAXIMUS episcopus beatitudinem vestram", + "candidate_score": 0.66213, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_84_86", + "bdc_text": "oben Nr. 2064 , Anm. 3 ; vgl. HBBW XIV 66 , 3 und Anm. 3. 140 , 1 und 9 ) , die Ende Februar/Anfang März 1544 erschienen war , oder noch wahrscheinlicher an die \"Antiquissima fides\" , die im August 1544 zum ersten Mal auf Latein erschien ( s. HBBW XIV [Nr. 1959 ] 341 , Anm. 13 ) .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_633", + "psc_text": "455, ut in praefat. ad epistolas demonstravimus num. 34. Igitur hoc tempore exstitit apud Graecos Latinum hujus epistolae autographum, ex quo Graeca interpretatio manavit. Majus et antiquius germanitatis testimonium desiderari nequit, quod nulla lacuna, errore nullo, qui nunc in ea epistola appareant, vocari potest in dubium: secus alia documenta, quae cum erroribus vel lacunis ad nos pervenerunt, etsi aliunde essent certissima, repudiari vel in suspicionem vocari possent. 3. Dum vero ob tantam auctoritatem stet hanc epistolam 43 supposititiam non esse; quoad ea quae difficultatem afferunt, etsi non aeque certo definire, aliquid tamen non improbabiliter conjectari licebit. Antea vero praemittendum est, hactenus quidem praesumptum fuisse epistolam 43, uti Latine edita est ex Latina collectione Chalcedonensi, ipsum esse originale Latinum S. Leonis, quod vetus collector invenerit, suaeque collectioni inseruerit, ut in caeteris plerisque Leonis epistolis accidit, ac praesertim in epistola 44, cujus originale Latinum ab eodem repertum, Latinae collectioni insertum fuit: id", + "candidate_score": 0.661844, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_81_83", + "bdc_text": "Nostrum erit vicissim tuis conatibus bene favere et precari , ut dominus te in ecclesię suę commodum diu vivere sinat propositoque tuo tam sancto firmam constantiam et pacientiam largiatur . Postulavit ad haec Italus illeBenedetto von Locarno . a me Apologiam quandam non ita pridem aeditam tuo nomine , Zu denken ist an Bullingers erste Widerlegung des Cochläus ( s.", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_1147", + "psc_text": "Domino esse reparatum. Ac si quid adversum tanti operis consummationem de contrario spiritu sentitur oboriri, necesse est ut ad vestrae revocetur pietatis auxilium, quod ad custodiam catholicae veritatis divina providentia praeparavit: ut cum potestatis vestrae sit scandala etiam in longinquo nata resecare, multo magis ea quae sub vestris audent oculis surgere, non sinatis accrescere. Anatolii episcopi ordinationem, sicut scientia Dei testis est, suspectam (quod fatendum est) mihi fecerant consecrationis ejus auctores, nec dissimilem ab eligentibus arbitrabar electum; secutumque est ut cum communionem apostolicae sedis expeteret, diu dandis ad eum pacis epistolis abstinerem. Sed cum illi pietatis vestrae testimonium 1186 suffragaretur, et de fide atque unanimitate ejus optanda quaeque et placitura promitteret, professionem ejus ita credidi esse sinceram, ut tamen, qua observantia se agere deberet, non desinerem commonere, sedulo ipsi ac diligenter inculcans, ut de persecutoribus beatae memoriae Flaviani neminem auderet in suo habere consortio, et Eutychis haeretici sectatores tamquam inimicos", + "candidate_score": 0.661517, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_46_48", + "bdc_text": "bemühte sich Beccaria bei Pelikan um eine Unterkunft in Zürich für Benedettos Neffen [ . . . ] , Sohn von Benedettos Schwester. Am 15 . Juli 1546 ( ebd. , Ms F 47 , 1201 ) benachrichtigte Beccaria Pellikan , dass Benedetto sich immer noch in Genua aufhielt , inzwischen in Sizilien gepredigt hatte und sich nach dem Sommer 1546 nach Mailand begeben werde , wohin er von dem neuernannten Gouverneur , dem Vizekönig von Sizilien , Ferrante I. Gonzaga , berufen wurde . Sein weiteres Schicksal ist unbekannt .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_46", + "psc_text": "libellis contra ipsos traditis eos evanescere fecit, praedicto Leone adhuc Romanam sedem gubernante. Duo Pelagianorum gesta sub Leone indicantur: alterum, in quo Septimus et Leo operam posuere, cui sane congruunt duae epistolae sequentes: alterum et posterius tempore, in quo S. Prosper libellos accusationum Romae obtulit, uti pluribus explicabimus in observationibus ad diss. 2 Quesnelli cap. 1, § ultimo. Auctor operis de Promissionibus Leoni coaevus scribit part. IV c. 6: In Italia quoque nobis apud Campaniam constitutis, dum venerabilis et apostolico honore nominandus papa Leo Manichaeos subverteret, et contereret Pelagianos, et maxime Julianum, ambiens tum quidam Florus nomine, etc. Hic contextus utrumque Leonis opus in Manichaeos et Pelagianos eidem tempori adjudicat. Manichaeorum subversionem Prosper in Chronico assignat an. 443; idque huic anno exeunti tribuendum colligitur ex Leonis epist. 4, data die 10 Octobris, qua ad episcopos Campaniae scribens, nihil de vitandis Manichaeis indicavit, uti monuit epist. 7, scripta die 30 Januarii", + "candidate_score": 0.66126, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_96", + "bdc_text": "Scripsi tibi hanc epistolam in testimonium , ut intelligas me in negotio Christi pergere et Spartam , quam nactus sim , pro virili decorare Adagia , 2 , 5 , 1 ( ASD II /3 397-406 , Nr. 1401). .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_912", + "psc_text": "et Joannes presbyteri suae aestimationis habuerunt: ut inter compugnantia dogmata falsitatis vera catholicae fidei pace gauderent. Siquidem longinquae peregrinationis labore suscepto, sensum cordis sui in apostolica sede patefecerunt, damnantes utramque haeresim, quarum supra fecimus mentionem, et de incarnatione Domini nostri Jesu Christi non aliud recipientes, quam quod, instruente sancto Spiritu, et didicimus, et docemus. Per hos ergo, frater charissime, cum testimonio nostro ad propria revertentes, dilectioni tuae nostra scripta direximus, fidenter hortantes ut qui gratia apostolicae communionis ornantur, etiam tuo favore per omnia se gaudeant adjuvari. Data decimo tertio kalendas Julii, Adelfio viro clarissimo consule. ADMONITIO in epistolam sequentem, et in caeteras inferius afferendas, quae agunt de Paschate anni 455. 1. Quaestio jamdiu ante agitata circa Pascha anni 444, sollicitum Leonem effecit, ut maturius scriberet circa diem Paschatis ann. 455, in quo Romanorum et Alexandrinorum cyclos dissidere non ignorabat. Hinc jam inde ab an. 451, quo sequens epistola scripta fuit,", + "candidate_score": 0.661253, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_42_44", + "bdc_text": "Juli 1544 ( Zürich ZB , Ms F 47 , 93f ) hervorgeht - einiges erfahren können . Daraus ist ersichtlich , dass Benedetto im Sommer 1544 in Locarno predigte und einen Brief Pellikans erhalten hatte. Am 12 .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_364", + "psc_text": "epistolam acceperat Leo a Flaviano? Cumque Flavianus deinde memoret Leonis litteras sibi traditas a Pansophio (est epistola 23) quibus edoctus fuerat, eumdem Eutychem libellos direxisse ad Leonem plenos omni fallacia et calliditate; ex his liquet pariter, subdit Quesnellus, non ante Flavianum de litteris ad Leonem ea de re scribendis cogitasse, quam cum didicit pontificem improbis artibus deceptum, falsam de judicio Constantinopolitano cepisse opinionem. 2. Si epistola 23 legatur attente, Leonem non deceptum, sed cautum et necessaria documenta postulantem ac exspectantem invenies. Ad argumentum vero quod pertinet, etiam in epistola 22, Eutychis erroribus expositis, quae πάλαι dudum seu pridem in eum gesta fuerant, a Flaviano ad Leonem directa traduntur cap. 4, et eodem quidem Graeco verbo ἀπεστείλαμεν, direximus, idem Flavianus utitur, quod adhibuit epist. 26. Qua in re ne vox direximus difficultatem moveat, vide annot. 17 (col. 727, n. b) in eamdem epistolam 22. Cum ergo bis Flavianus de eadem damnatione", + "candidate_score": 0.660875, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_45_47", + "bdc_text": "April 1546 ( ebd. , Ms F 47 , 140f ) bemühte sich Beccaria bei Pelikan um eine Unterkunft in Zürich für Benedettos Neffen [ . . . ] , Sohn von Benedettos Schwester. Am 15 . Juli 1546 ( ebd. , Ms F 47 , 1201 ) benachrichtigte Beccaria Pellikan , dass Benedetto sich immer noch in Genua aufhielt , inzwischen in Sizilien gepredigt hatte und sich nach dem Sommer 1546 nach Mailand begeben werde , wohin er von dem neuernannten Gouverneur , dem Vizekönig von Sizilien , Ferrante I. Gonzaga , berufen wurde .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_18", + "psc_text": "Ambrosii et hujus concilii aetatem floruit, qui si Venetiae, non Venetiarum dixit, nihil refert, cum et in inscriptionibus et in notitia imperii consularis Venetiae, provincia Venetiae, etc., singulari numero inveniatur. 14. Minoris multo faciendum est, quod idem Quesnellus obtrudit, in eadem epistola depositionis minas contineri, cum attente considerantibus idipsum subindicent verba epistolae ad Aquileiensem, quae per omnes germana est: et idem Leo in epist. 10 ad episcopos provinciae Viennensis, c. 7, satis aperte innuat, se pro sedis apostolicae pietate ab Hilarii Gallicani metropolitae depositione supersedisse, quod et in Novella Valentinianus confirmat epist. 11. In causa autem Pelagianorum, de quibus in epistola ad Septimum agitur, hoc insuper accedit, quod Honorii lex adversus Pelagium atque Coelestium amissionem episcopatus sanxerat, non tantum adversus infectos hac haeresi, sed etiam contra illos qui dissimulando conniventiam, aut non damnando favorem noxium praestiterint. In epistola autem ad Septimum de iis rectoribus sermo est qui in Pelagianos negligentius", + "candidate_score": 0.660554, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_85_87", + "bdc_text": "vgl. HBBW XIV 66 , 3 und Anm. 3. 140 , 1 und 9 ) , die Ende Februar/Anfang März 1544 erschienen war , oder noch wahrscheinlicher an die \"Antiquissima fides\" , die im August 1544 zum ersten Mal auf Latein erschien ( s. HBBW XIV [Nr. 1959 ] 341 , Anm. 13 ) . quae vero me hactenus latuit .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_52", + "psc_text": "Si enim de praeteritis litteris et de re olim insinuata loqueretur, vi verbi duximus commonendam, omnis rectae syntaxeos ratio posset et haberet exigeret. Id autem si evidens judicetur, epistolam primam ad Januarium traditam non fuisse consequens fit. Ita enim Leo indicat se duxisse eum nunc monere, ac si antea de eadem re numquam monuerit. Igitur epistola prima, in qua eadem monitio fusius ingeritur, non ad Januarium, sed ad aliquem ejus praedecessorem tradita dici debet. 25. Ex his porro tempus duarum sequentium epistolarum elicitur, et cur ab his initium duxerimus, manifestum fiet. Annus 444, cui has epistolas auctoritate libri de Promissionibus adjudicavit Quesnellus, explicato eodem testimonio et auctoritate Photii satis revincitur. Multo autem magis repellitur opinio Antelmii, qui easdem epistolas attribuit anno 447. Non leve in speciem videri potest illud cui potissimum insistit Antelmius epist. 1 num. 11 pag. 7, nimirum in epistola ad Aquileiensem episcopum, c. 1 mentionem fieri decretorum", + "candidate_score": 0.660542, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_96_98", + "bdc_text": "Scripsi tibi hanc epistolam in testimonium , ut intelligas me in negotio Christi pergere et Spartam , quam nactus sim , pro virili decorare Adagia , 2 , 5 , 1 ( ASD II /3 397-406 , Nr. 1401). . Fridolinus Fonteius . [ Adresse auf der Rückseite :", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_467", + "psc_text": "Romani hanc notatiunculam praefixere: Pleraque haec sanctorum Patrum testimonia a S. Leone adjuncta sunt epistolae ipsius 97 (nunc 165) ad Leonem Augustum, sed in aliquibus Graecis codicibus concilii hujus inseruntur etiam hoc loco, nimirum post laudatam epistolam ad Flavianum. Haec autem Stephanus Baluzius intelligens de actione secunda notavit: Haec testimonia non exstant in codicibus mss., neque in antiquis editionibus: ac tamen etsi in aliquibus Graecis, ut monent editores Romani, inserantur in hoc loco, puto tamen lecta non fuisse in synodo, adeoque frustra descripta esse in his gestis, in quibus nulla horum testimoniorum mentio est, sed epistolae tantum. Omnem vero difficultatem sustulit observatio trium Graecorum exemplarium Chalcedonensium, quae memoravimus e bibliotheca Veneta S. Marci. Cum enim in his laudata ad Flavianum epistola, ut innuimus, bis proferatur, nimirum ante gesta, et in ipsis gestis; memorata testimonia Patrum non subjiciuntur epistolae gestis insertae, ut a Romanis edita sunt; sed describuntur post epistolam quae", + "candidate_score": 0.660457, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_43_45", + "bdc_text": "Daraus ist ersichtlich , dass Benedetto im Sommer 1544 in Locarno predigte und einen Brief Pellikans erhalten hatte. Am 12 . April 1546 ( ebd. , Ms F 47 , 140f )", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_759", + "psc_text": "post festum S. Petri die 29 Junii an. 450. Error ex duobus manifeste detegitur. Primum quia hoc anno Valentinianus Romae erat mense Martio, quo legem edidit Novellis insertam tit. 7, de Indulgentiis reliquorum, nec non mense Aprili ex tit. 38, de Naviculariis annuis, etc., ex quibus dies festus S. Petri, ante quem ille pridie Romam advenerat, dies 29 Junii esse non potest. Secundo quia cum Theodosius obierit die 28 Julii anni ejusdem 450, si post diem 29 Junii scriptae ac missae ad eum fuissent epistolae, post ejus mortem Constantinopolim pervenissent, nec potuisset alias, quae exstant, epistolas reddere. Alius igitur dies festus S. Petri cum Tillemontio et Pagio quaerendus est, et anterior quidem die III nonas Martii an. 450, quo memorata lex de Indulgentiis reliquorum data fuit. Ex antiquissimo Kalendario Bucheriano, in quo dies festi Romanae Ecclesiae notantur, discimus VIII kal. Martii Romae celebratum fuisse festum hoc titulo ibidem signatum: Natale", + "candidate_score": 0.66005, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_81_83", + "bdc_text": "Nostrum erit vicissim tuis conatibus bene favere et precari , ut dominus te in ecclesię suę commodum diu vivere sinat propositoque tuo tam sancto firmam constantiam et pacientiam largiatur . Postulavit ad haec Italus illeBenedetto von Locarno . a me Apologiam quandam non ita pridem aeditam tuo nomine , Zu denken ist an Bullingers erste Widerlegung des Cochläus ( s.", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_834", + "psc_text": "communi fidei subscribat. Legatos mittit. Synodum postulat intra Italiam fieri. LEO episcopus THEODOSIO semper Augusto. CAP. I. Omnibus quidem vestrae pietatis epistolis, inter eas sollicitudines quas pro fide patimur, spem securitatis nobis maximam praestitistis, Nicaenum commendando concilium: adeo ut ab illo, sicut saepe jam scribitis, non patiamini sacerdotes Domini deviare. Sed ne aliquid in praejudicium catholicae defensionis viderer egisse, de ordinatione ejus, qui Constantinopolitanae coepit Ecclesiae praesidere, nihil interim in alterutram partem temere rescribendum putavi, non dilectionem negans, sed manifestationem catholicae veritatis exspectans. Quod aequanimiter ferat, 1006 obsecro, vestra clementia: ut cum talem se erga fidem catholicam qualem cupimus approbarit, de sinceritate ipsius et copiosius et securius gaudeamus. Ne vero aliqua illum de nostro animo mordeat sinistra suspicio, occasionem totius difficultatis amoveo, nec aliquid exigo quod aut arduum videatur aut dubium; sed ad id quod nullus catholicorum refutet invito. Noti enim sunt per universum mundum atque manifesti, qui ante nos,", + "candidate_score": 0.660021, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_46_48", + "bdc_text": "bemühte sich Beccaria bei Pelikan um eine Unterkunft in Zürich für Benedettos Neffen [ . . . ] , Sohn von Benedettos Schwester. Am 15 . Juli 1546 ( ebd. , Ms F 47 , 1201 ) benachrichtigte Beccaria Pellikan , dass Benedetto sich immer noch in Genua aufhielt , inzwischen in Sizilien gepredigt hatte und sich nach dem Sommer 1546 nach Mailand begeben werde , wohin er von dem neuernannten Gouverneur , dem Vizekönig von Sizilien , Ferrante I. Gonzaga , berufen wurde . Sein weiteres Schicksal ist unbekannt .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_1580", + "psc_text": "successori congruit; secundum epistola Simplicii papae ad Joannem episcopum Ravennatem, qui post Petrum et Neonem eam sedem obtinuit; tertium synodi Romanae sub Symmacho, in quibus alius Petrus Ravennas subscriptus invenitur. Haec animadvertens P. Bacchinius, ut triplicem nodum solveret, ad duo confugit. Primo suspicatus est Leonis epistolam non ad Neonem Ravennatem missam, sed ad Ravennium Arelatensem, cui aliae ejusdem pontificis epistolae per hoc tempus datae fuerunt; cum de Galliis vastatis ab Attila constet, et de captivis inde deductis, qui ad patriam rediere, ut in hac epistola traditur. Dein ut duobus aliis monumentis satisfaceret, duos episcopos laudatis catalogis adjiciendos credidit, nimirum alterum Joannem, qui sub Simplicio, et tertium Petrum, qui sub Symmacho vixerit; ac si Agnellus et alii veterum catalogorum scriptores in Joanne Angellopte et Petro secundo duos Joannes et duos Petros confuderint. Haec omnino arbitraria inducat oportet, qui de rebus ac temporibus perperam attributis non suspicatur. 5. Ravennium quidem Arelatensem inscriptioni", + "candidate_score": 0.659927, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_39_41", + "bdc_text": "minoritę cuidam Benedetto da Locarno , wie dies bereits Ferdinand Meyer erkannt hat . Es handelte sich um einen erasmianischen Minoriten ( Kapuziner ) , der großen Erfolg als Prediger hatte und 1541/43 als Professor der Metaphysik in Bologna wirkte . Über ihn hatten die Zürcher , zumindest der ehemalige Minorit Pelikan , schon im Oktober 1544 durch Girolamo Mariano ( Pellikan , Chronikon 167 ) , ja sogar schon früher - wie dies aus einem Brief Giovanni Beccarias an Pelli kan vom 15 .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_1397", + "psc_text": "S. Leonis epistolam Graece redditum haberemus. At exstat hujus codicis Latina interpretatio, quam Epiphanius Scholasticus lucubravit. Hic autem cum nactus fuisset Leoninae epistolae Latinum exemplar, hoc suae versioni inseruit; et idcirco ex hoc codice, quem a Surio editum Baluzius cum duobus mss. Bellovacensi et Corbeiensi contulit, aliquot variantes suppetunt, quae nobis utiles fuere. 2. Huic epistolae causam dederunt imperatoris Leonis litterae, quas ob Alexandrinos tumultus ad universos metropolitas tradidit. In laudato codice encyclio, cujus ordo, ut in mss. exstat, ex Baluzio profertur tom. V Concil. Venetae edit. pag. 33 et seqq. cap. 6, describitur imperatoris epistola ad Anatolium Constantinopolitanum; et postea cap. 11 subjiciuntur caeterorum episcoporum nomina, ad quos litterae similes directae fuerunt, ac inter hos primo datae dicuntur Leoni reverentissimo urbis Romae pontifici. Imperialis epistola ad Anatolium cum quaedam ejusdem Constantinopolitani episcopi peculiaria continet, tum vero alia Leonis papae propria, quae eidem inserta erant (vide annot. 1 [Infra, n.", + "candidate_score": 0.65963, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_84_86", + "bdc_text": "oben Nr. 2064 , Anm. 3 ; vgl. HBBW XIV 66 , 3 und Anm. 3. 140 , 1 und 9 ) , die Ende Februar/Anfang März 1544 erschienen war , oder noch wahrscheinlicher an die \"Antiquissima fides\" , die im August 1544 zum ersten Mal auf Latein erschien ( s. HBBW XIV [Nr. 1959 ] 341 , Anm. 13 ) .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_640", + "psc_text": "Ex his epistolam 43, quae collato Graeco textu tot capitibus discrepare cognoscitur ab epistola 44, aliam esse epistolam, nihil dubitandum est; ac proinde necessarium fuit, Graeci textus, qui originalis vicem gerit, Latinam interpretationem dare, non solum ut Graecae linguae minus peritis patefieret apertum discrimen, verum etiam ut haberetur Latine haec epistola, quae solum Graece prostat; Latinus enim textus, quem habemus, nec originalis, nec integra versio est, ut vidimus, et epistolam 44 potius quam epist. 43 in partem maximam exhibet. 6. Fatendum vero est, in Graeco textu praeter lacunam et errorem historicum, quorum initio meminimus, alia loca vel luxata et corrupta, vel certe obscura et implexa inveniri. At errorem historicum facili duarum litterarum mutatione emendari in Graeco textu, nullo autem modo in veteri interpretatione Latina, eumque antiquo librario potius quam Graeco interpreti tribuendum, annotatione 5 observabimus. Lacuna vero, quae primo capite evidens est, utrum ab interpretis, an vero ab amanuensis saltu", + "candidate_score": 0.659402, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_47_49", + "bdc_text": "benachrichtigte Beccaria Pellikan , dass Benedetto sich immer noch in Genua aufhielt , inzwischen in Sizilien gepredigt hatte und sich nach dem Sommer 1546 nach Mailand begeben werde , wohin er von dem neuernannten Gouverneur , dem Vizekönig von Sizilien , Ferrante I. Gonzaga , berufen wurde . Sein weiteres Schicksal ist unbekannt . Von ihm ist lediglich ein Predigtauszug erhalten. - Lit. :", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_1598", + "psc_text": "Hermes, qui in hac epistola appellatur Archidiaconus, vivo adhuc Rustico Biterrensibus episcopus datus fuit, a quibus cum non fuerit receptus, Narbonam rediit, et hac de re idem Rusticus et Hermes litteras ad Leonem dedere, ut ex Hilari papae epist. 8 colligere licet. His autem ut congruum tempus tribuatur, ante Leonis mortem, quae contigit an. 461, Hermes ad Biterrensem cathedram promotus videtur sub. an. 460; haec autem epistola, Hermete adhuc archidiacono Romae agente, scripta serius dicenda est an. 459. 7. His autem de tempore hujus epistolae praemissis manifestum fit quam sint inanes duae Quesnelli conjecturae, quibus cum animadverterit aliquot ex iis dubiis quae proposuit Rusticus decisa fuisse in conciliis Arausicano I, Vasensi I, et Arelatensi II, alterutrum not. 1 colligit: Scilicet vel Rusticum ad Leonem scripsisse, antequam eae difficiles quaestiones in conciliis supradictis ventilarentur et enodarentur: supervacaneum enim videretur et praeter consuetudinem Gallicanam, ut post soluta in pluribus comprovincialibus, aut majoribus", + "candidate_score": 0.659217, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_41_43", + "bdc_text": "Über ihn hatten die Zürcher , zumindest der ehemalige Minorit Pelikan , schon im Oktober 1544 durch Girolamo Mariano ( Pellikan , Chronikon 167 ) , ja sogar schon früher - wie dies aus einem Brief Giovanni Beccarias an Pelli kan vom 15 . Juli 1544 ( Zürich ZB , Ms F 47 , 93f ) hervorgeht - einiges erfahren können . Daraus ist ersichtlich , dass Benedetto im Sommer 1544 in Locarno predigte und einen Brief Pellikans erhalten hatte.", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_84", + "psc_text": "Leonem papam scripsit: Indicabo enim vobis, quid Bachumius (lege Pachomius) monachus, etc. quae quidem in fragmento mox recitando invenientur, sicut in eo leguntur etiam illa quae tum in opusculo de temporum ratione ejusdem editionis cap. 41, tom. II pag. 83, tum in epistola ad Wichredam eodem tomo pag. 230, ex eadem Cyrilli epistola Beda recitat. Grave quidem est hoc testimonium Bedae, qui cum ipsam epistolam non ad Africanos, sed ad Leonem traditam pronuntiet, hanc non subjectam perperam epistolae ad Africanos, sed separatam et Leoni inscriptam reperisse deprehenditur, ac propterea iis vocibus carentem, quibus ea ad plures data praefertur. Nihil vero dubitamus quin Cyrillus in sincera epistola ad Leonem iis formulis honoris et observantiae erga apostolicam sedem usus sit, quae in aliis ejus ad Romanos pontifices litteris leguntur. Has vero omnes formulas ab eo qui hoc fragmentum epistolae ad Patres concilii Carthaginensis adjecit immutatas credere oportet. Sed haec ipsa interpolatio nobis", + "candidate_score": 0.658731, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_45_47", + "bdc_text": "April 1546 ( ebd. , Ms F 47 , 140f ) bemühte sich Beccaria bei Pelikan um eine Unterkunft in Zürich für Benedettos Neffen [ . . . ] , Sohn von Benedettos Schwester. Am 15 . Juli 1546 ( ebd. , Ms F 47 , 1201 ) benachrichtigte Beccaria Pellikan , dass Benedetto sich immer noch in Genua aufhielt , inzwischen in Sizilien gepredigt hatte und sich nach dem Sommer 1546 nach Mailand begeben werde , wohin er von dem neuernannten Gouverneur , dem Vizekönig von Sizilien , Ferrante I. Gonzaga , berufen wurde .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_46", + "psc_text": "libellis contra ipsos traditis eos evanescere fecit, praedicto Leone adhuc Romanam sedem gubernante. Duo Pelagianorum gesta sub Leone indicantur: alterum, in quo Septimus et Leo operam posuere, cui sane congruunt duae epistolae sequentes: alterum et posterius tempore, in quo S. Prosper libellos accusationum Romae obtulit, uti pluribus explicabimus in observationibus ad diss. 2 Quesnelli cap. 1, § ultimo. Auctor operis de Promissionibus Leoni coaevus scribit part. IV c. 6: In Italia quoque nobis apud Campaniam constitutis, dum venerabilis et apostolico honore nominandus papa Leo Manichaeos subverteret, et contereret Pelagianos, et maxime Julianum, ambiens tum quidam Florus nomine, etc. Hic contextus utrumque Leonis opus in Manichaeos et Pelagianos eidem tempori adjudicat. Manichaeorum subversionem Prosper in Chronico assignat an. 443; idque huic anno exeunti tribuendum colligitur ex Leonis epist. 4, data die 10 Octobris, qua ad episcopos Campaniae scribens, nihil de vitandis Manichaeis indicavit, uti monuit epist. 7, scripta die 30 Januarii", + "candidate_score": 0.658724, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_46_48", + "bdc_text": "bemühte sich Beccaria bei Pelikan um eine Unterkunft in Zürich für Benedettos Neffen [ . . . ] , Sohn von Benedettos Schwester. Am 15 . Juli 1546 ( ebd. , Ms F 47 , 1201 ) benachrichtigte Beccaria Pellikan , dass Benedetto sich immer noch in Genua aufhielt , inzwischen in Sizilien gepredigt hatte und sich nach dem Sommer 1546 nach Mailand begeben werde , wohin er von dem neuernannten Gouverneur , dem Vizekönig von Sizilien , Ferrante I. Gonzaga , berufen wurde . Sein weiteres Schicksal ist unbekannt .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_747", + "psc_text": "Asterii. Igitur sub finem ejusdem anni haec epistola ad Leonem scripta videtur; sicut et alia ordinatorum ejus, cujus fit mentio in epistola 71; nam statim post ordinationem ejusmodi epistolae scribebantur. 2. Sub idem tempus de eadem re ad Leonem litteras dedere Theodosius atque Pulcheria, et omnes hae epistolae simul videntur transmissae. Nondum tamen Romam pervenerant mense Martio anni 450, cum Leo scripsit epistolas 60 et 61, in quibus Flavianum adhuc vivum praesumit. Eas pontifex accipere potuit mense Aprili vel Maio; cujus morae quid in causa fuerit ignoramus. Cum autem difficilem rem proponerent, quae maturiorem consultationem flagitabat, forte hac de re Leo habuit illum tractatum, cujus gratia Petronium et Regulum Gallicanos diu se retinuisse scribit epist. 67, ad Ravennium, in quam vide annot. 2 (885 d). Haec quidem Anatolii causa adeo magnum pontifici negotium facessivit, ut quatuor legatos eligendos, instruendos, atque Constantinopolim transmittendos crediderit, quod non exiguam in respondendo dilationem flagitabat:", + "candidate_score": 0.658635, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_84_86", + "bdc_text": "oben Nr. 2064 , Anm. 3 ; vgl. HBBW XIV 66 , 3 und Anm. 3. 140 , 1 und 9 ) , die Ende Februar/Anfang März 1544 erschienen war , oder noch wahrscheinlicher an die \"Antiquissima fides\" , die im August 1544 zum ersten Mal auf Latein erschien ( s. HBBW XIV [Nr. 1959 ] 341 , Anm. 13 ) .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_761", + "psc_text": "rei aliqua mentio a Placidia eidem epistolae inserta fuisset. Id autem Romae innotuit ante diem 17 Martii hujus anni 450, quo S. Leo hac de re gratulatus Pulcheriae dedit epistolam 60. Igitur quatuor priores epistolae exaratae fuerunt paulo post diem 22 Februarii, et ante diem 17 Martii anni ejusdem, ac probabilius sub Februarii finem. 5. Cuique epistolae sive a Valentiniano, sive ab Augustis scriptae Quesnellus subjecit epistolam quam Theodosius reddidit. Nos collectionis Chalcedonensis methodum et rationem etiam temporis sequendam putavimus. Ut autem idoneum intervallum tribuatur transmissioni litterarum, Theodosii epistolae in Aprilem referendae videntur, ac propterea post epistolas 60 et 61 scriptas mense Martio easdem locavimus. 6. Quamvis probabilius existimemus omnes has epistolas scriptas fuisse Latine, uti Latine pariter scribebantur leges, etiamsi in Oriente darentur, interiisse tamen credimus originale Latinum, solamque superesse Graecam versionem, et Latina exempla, quae ad nos transmissa fuerunt, esse antiquam interpretationem ex Graeco, eamque ab homine lucubratam", + "candidate_score": 0.658456, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_45_47", + "bdc_text": "April 1546 ( ebd. , Ms F 47 , 140f ) bemühte sich Beccaria bei Pelikan um eine Unterkunft in Zürich für Benedettos Neffen [ . . . ] , Sohn von Benedettos Schwester. Am 15 . Juli 1546 ( ebd. , Ms F 47 , 1201 ) benachrichtigte Beccaria Pellikan , dass Benedetto sich immer noch in Genua aufhielt , inzwischen in Sizilien gepredigt hatte und sich nach dem Sommer 1546 nach Mailand begeben werde , wohin er von dem neuernannten Gouverneur , dem Vizekönig von Sizilien , Ferrante I. Gonzaga , berufen wurde .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_1598", + "psc_text": "Hermes, qui in hac epistola appellatur Archidiaconus, vivo adhuc Rustico Biterrensibus episcopus datus fuit, a quibus cum non fuerit receptus, Narbonam rediit, et hac de re idem Rusticus et Hermes litteras ad Leonem dedere, ut ex Hilari papae epist. 8 colligere licet. His autem ut congruum tempus tribuatur, ante Leonis mortem, quae contigit an. 461, Hermes ad Biterrensem cathedram promotus videtur sub. an. 460; haec autem epistola, Hermete adhuc archidiacono Romae agente, scripta serius dicenda est an. 459. 7. His autem de tempore hujus epistolae praemissis manifestum fit quam sint inanes duae Quesnelli conjecturae, quibus cum animadverterit aliquot ex iis dubiis quae proposuit Rusticus decisa fuisse in conciliis Arausicano I, Vasensi I, et Arelatensi II, alterutrum not. 1 colligit: Scilicet vel Rusticum ad Leonem scripsisse, antequam eae difficiles quaestiones in conciliis supradictis ventilarentur et enodarentur: supervacaneum enim videretur et praeter consuetudinem Gallicanam, ut post soluta in pluribus comprovincialibus, aut majoribus", + "candidate_score": 0.658095, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_46_48", + "bdc_text": "bemühte sich Beccaria bei Pelikan um eine Unterkunft in Zürich für Benedettos Neffen [ . . . ] , Sohn von Benedettos Schwester. Am 15 . Juli 1546 ( ebd. , Ms F 47 , 1201 ) benachrichtigte Beccaria Pellikan , dass Benedetto sich immer noch in Genua aufhielt , inzwischen in Sizilien gepredigt hatte und sich nach dem Sommer 1546 nach Mailand begeben werde , wohin er von dem neuernannten Gouverneur , dem Vizekönig von Sizilien , Ferrante I. Gonzaga , berufen wurde . Sein weiteres Schicksal ist unbekannt .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_18", + "psc_text": "Ambrosii et hujus concilii aetatem floruit, qui si Venetiae, non Venetiarum dixit, nihil refert, cum et in inscriptionibus et in notitia imperii consularis Venetiae, provincia Venetiae, etc., singulari numero inveniatur. 14. Minoris multo faciendum est, quod idem Quesnellus obtrudit, in eadem epistola depositionis minas contineri, cum attente considerantibus idipsum subindicent verba epistolae ad Aquileiensem, quae per omnes germana est: et idem Leo in epist. 10 ad episcopos provinciae Viennensis, c. 7, satis aperte innuat, se pro sedis apostolicae pietate ab Hilarii Gallicani metropolitae depositione supersedisse, quod et in Novella Valentinianus confirmat epist. 11. In causa autem Pelagianorum, de quibus in epistola ad Septimum agitur, hoc insuper accedit, quod Honorii lex adversus Pelagium atque Coelestium amissionem episcopatus sanxerat, non tantum adversus infectos hac haeresi, sed etiam contra illos qui dissimulando conniventiam, aut non damnando favorem noxium praestiterint. In epistola autem ad Septimum de iis rectoribus sermo est qui in Pelagianos negligentius", + "candidate_score": 0.657957, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_80_82", + "bdc_text": "Et quemadmodum hactenus Germaniam nostram , sic Galliam et Italiam tuis monumentis aureis illustrabis . Nostrum erit vicissim tuis conatibus bene favere et precari , ut dominus te in ecclesię suę commodum diu vivere sinat propositoque tuo tam sancto firmam constantiam et pacientiam largiatur . Postulavit ad haec Italus illeBenedetto von Locarno .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_833", + "psc_text": "ut quia incolumitas vestra exsultatio et salus nostra est, citius ad nos relatu desiderabili salutis vestrae gaudia recurrant. Et alia manu: Memorem coronam vestram humilitatis nostrae Christus Dominus longaeva aetate conservet, domine sancte beatissime pater, et apostolica sede dignissime Papa. Ceretius susceptus vester apostolatum vestrum saluto, commendans me orationibus vestris. 1005 Salonius venerator vester, apostolatum vestrum in Domino saluto, orationum vestrarum subsidia deposcens. Veranus cultor vestri apostolatus, beatitudinem vestram saluto, et ut pro me oretis peto. EPISTOLA LXIX. AD THEODOSIUM AUGUSTUM. SYNOPSIS. I. Consensum suum ad ordinationem Anatolii CP. suspendit; professionem fidei exigit. --II. Petit ut idem haereticorum communionem abdicet, communi fidei subscribat. Legatos mittit. Synodum postulat intra Italiam fieri. LEO episcopus THEODOSIO semper Augusto. CAP. I. Omnibus quidem vestrae pietatis epistolis, inter eas sollicitudines quas pro fide patimur, spem securitatis nobis maximam praestitistis, Nicaenum commendando concilium: adeo ut ab illo, sicut saepe jam scribitis, non patiamini sacerdotes Domini deviare.", + "candidate_score": 0.657881, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_43_45", + "bdc_text": "Daraus ist ersichtlich , dass Benedetto im Sommer 1544 in Locarno predigte und einen Brief Pellikans erhalten hatte. Am 12 . April 1546 ( ebd. , Ms F 47 , 140f )", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_758", + "psc_text": "Sed praeterquam quod non est verosimile episcopos, qui III kal. Octobris in Urbe convenerant, per quinquaginta dies Romae fuisse detentos absoluta jam synodo die 13, aut serius 15 Octobris, ut liquet ex epist. 44 et sequentibus; praeter hoc, inquam, nullum antiquum documentum superest, quo probetur Leone pontifice dedicationem basilicae S. Petri celebratam fuisse die 18 Novembris. Adde quod Valentinianum an. 449 Romae fuisse nullum aliunde indicium est; nonnulla autem suppetunt documenta quae eum anno 450 ibidem exstitisse probant. 4. Quesnellus diss. 1 ad an. 450, n. 1, Baronii sententiam impugnans, in aliam apertius erroneam transiit, contendens has epistolas scriptas fuisse post festum S. Petri die 29 Junii an. 450. Error ex duobus manifeste detegitur. Primum quia hoc anno Valentinianus Romae erat mense Martio, quo legem edidit Novellis insertam tit. 7, de Indulgentiis reliquorum, nec non mense Aprili ex tit. 38, de Naviculariis annuis, etc., ex quibus dies festus S. Petri,", + "candidate_score": 0.657425, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_43_45", + "bdc_text": "Daraus ist ersichtlich , dass Benedetto im Sommer 1544 in Locarno predigte und einen Brief Pellikans erhalten hatte. Am 12 . April 1546 ( ebd. , Ms F 47 , 140f )", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_363", + "psc_text": "449, num. 1 et seqq. et epistolam nobis 26, quam post acceptas a Leone litteras Flavianus scripsit circa Aprilem an. 449, veluti primam traduxit; epistolam vero sequentem veluti secundam posterius traditam statuit, ac in eamdem sententiam traxit ipsum Antonium Pagium, qui idcirco Baronium corrigendum putavit ad an. 448, num. 8. Praecipuum seu potius unicum Quesnelli argumentum a Pagio item repetitum his Flaviani verbis innititur, ex epist. 26, quibus Eutychem damnatum significans, addit: Sicut docebunt vestram Sanctitatem omnia, quae super eo sunt gesta, quaeque direximus cum nostris his litteris. In quae ille: Vides ut nihil litterarum vel gestorum synodi ante hanc epistolam acceperat Leo a Flaviano? Cumque Flavianus deinde memoret Leonis litteras sibi traditas a Pansophio (est epistola 23) quibus edoctus fuerat, eumdem Eutychem libellos direxisse ad Leonem plenos omni fallacia et calliditate; ex his liquet pariter, subdit Quesnellus, non ante Flavianum de litteris ad Leonem ea de re scribendis cogitasse,", + "candidate_score": 0.657289, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_14_16", + "bdc_text": "Im Falle Bullingers ist an dessen Kommentare zur Apostelgeschichte ( 1533 ; BZD C 219 - neu aufgelegt 1535 und 1540 ; bzw. BZD C 240. C 289 ) , zu allen neutestamentlichen Briefen ( 1537 ;", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_72", + "psc_text": "Leonem duas saltem scripsisse epistolas, alteram ad Cyrillum episcopum Alexandrinum, ad Paschasinum episcopum Lilybetanum alteram, ex Paschasini litteris manifestum est. Sed utraeque injuria temporum intercidere. Solam Paschasini responsionem superesse existimatum fuit; ac propterea eam unam Quesnellus edidit. At ejus quoque epistolae, quam Cyrillum, Leoni reddidisse idem Paschasinus testatur, non exiguum fragmentum ad nos transmissum credimus; quod ut statuatur, nonnulla observanda sunt. 2. Eam nimirum Cyrilli epistolam de Paschate Africani concilii Patribus traditam, quam Dionysius Exiguus suae collectioni integram inseruerat num. 135, ex Sirmondi schedis cum longiori additione ediderant primum Petavius tom. II De Doctrina temporum, in fine, ac dein Bucherius in Commentario ad Canonem paschalem Victorii, cap. 1, pag. 72. Duae vero in ea quam Petavius et Bucherius ediderunt partes distinguendae, nimirum ipsa Cyrilli epistola ad Africanos, quae legitur correctior apud Dionysium; et ejus additio, quae ad aliam ejusdem Cyrilli epistolam pertinet. Has quidem duas distinctasque Cyrilli epistolas cum imperitus", + "candidate_score": 0.65711, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_96", + "bdc_text": "Scripsi tibi hanc epistolam in testimonium , ut intelligas me in negotio Christi pergere et Spartam , quam nactus sim , pro virili decorare Adagia , 2 , 5 , 1 ( ASD II /3 397-406 , Nr. 1401). .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_467", + "psc_text": "Romani hanc notatiunculam praefixere: Pleraque haec sanctorum Patrum testimonia a S. Leone adjuncta sunt epistolae ipsius 97 (nunc 165) ad Leonem Augustum, sed in aliquibus Graecis codicibus concilii hujus inseruntur etiam hoc loco, nimirum post laudatam epistolam ad Flavianum. Haec autem Stephanus Baluzius intelligens de actione secunda notavit: Haec testimonia non exstant in codicibus mss., neque in antiquis editionibus: ac tamen etsi in aliquibus Graecis, ut monent editores Romani, inserantur in hoc loco, puto tamen lecta non fuisse in synodo, adeoque frustra descripta esse in his gestis, in quibus nulla horum testimoniorum mentio est, sed epistolae tantum. Omnem vero difficultatem sustulit observatio trium Graecorum exemplarium Chalcedonensium, quae memoravimus e bibliotheca Veneta S. Marci. Cum enim in his laudata ad Flavianum epistola, ut innuimus, bis proferatur, nimirum ante gesta, et in ipsis gestis; memorata testimonia Patrum non subjiciuntur epistolae gestis insertae, ut a Romanis edita sunt; sed describuntur post epistolam quae", + "candidate_score": 0.657052, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_96", + "bdc_text": "Scripsi tibi hanc epistolam in testimonium , ut intelligas me in negotio Christi pergere et Spartam , quam nactus sim , pro virili decorare Adagia , 2 , 5 , 1 ( ASD II /3 397-406 , Nr. 1401). .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_478", + "psc_text": "Jesu Christi filii David, filii Abraham (Matth. I, 1) ; apostolicae quoque praedicationis expetisset instructum. Et legens in Epistola ad Romanos: Paulus servus Jesu Christi, vocatus apostolus, segregatus in Evangelium Dei, quod ante promiserat per prophetas suos in Scripturis sanctis de Filio suo, qui factus est ei ex semine David secundum carnem (Rom. I, 1) ; ad propheticas paginas piam sollicitudinem 809 contulisset. Et inveniens promissionem Dei ad Abraham dicentis: In semine tuo benedicentur omnes gentes (Gen. XII, 3, et XXII, 18) ; ne de hujus seminis proprietate dubitaret, secutus fuisset Apostolum dicentem: Abrahae dictae sunt promissiones, et semini ejus. Non dicit, Et seminibus, quasi in multis, sed quasi in uno, Et semini tuo, quod est Christus (Galat. III, 8) . Isaiae quoque praedicationem interiore apprehendisset auditu dicentis: Ecce virgo in utero accipiet et pariet filium, et vocabunt nomen ejus Emmanuel, quod est interpretatum, Nobiscum Deus (Isai. VII, 14; Matth.", + "candidate_score": 0.656997, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_43_45", + "bdc_text": "Daraus ist ersichtlich , dass Benedetto im Sommer 1544 in Locarno predigte und einen Brief Pellikans erhalten hatte. Am 12 . April 1546 ( ebd. , Ms F 47 , 140f )", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_644", + "psc_text": "testatur. At hoc in hypothesi ejusdem chronicae notationis in utraque epistola satis ingeniose dictum videri potest, non tamen probabiliter, verisimillimum enim est Leonem ad Pulcheriam misisse exemplar, quod originali ad Theodosium tradito responderet. Hypothesim vero ejusdem diei in epistola signati, ex Latino textu pendet, quod non esse proprium hujus epistolae, sed ex epist. 44 sumptum jam demonstravimus. Repudiata vero hac hypothesi id ita evenisse conjici potest. S. pontifex primo scripsit epistolam 43. Haec sane in omnibus tum Venetis, tum Vaticanis Graecis codicibus, nec non in illis quos vetus interpres Latinus, seu Rusticus vidit, primo loco constanter describitur ante epistolam 44, quod anterioris temporis indicium est; at post aliquot dies; cum jam discessissent ii quibus epist. 43 tradita fuerat, eamdem S. Leo aliquibus mutatis, ac pluribus additis, renovavit, aliisque tradidit perferendam, ita ut, priori, si fieri posset, revocata vel suppressa, hanc Theodosio offerrent; ejusdemque exemplum litteris ad Pulcheriam scriptis junxit. Ita", + "candidate_score": 0.656643, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_85_87", + "bdc_text": "vgl. HBBW XIV 66 , 3 und Anm. 3. 140 , 1 und 9 ) , die Ende Februar/Anfang März 1544 erschienen war , oder noch wahrscheinlicher an die \"Antiquissima fides\" , die im August 1544 zum ersten Mal auf Latein erschien ( s. HBBW XIV [Nr. 1959 ] 341 , Anm. 13 ) . quae vero me hactenus latuit .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_644", + "psc_text": "testatur. At hoc in hypothesi ejusdem chronicae notationis in utraque epistola satis ingeniose dictum videri potest, non tamen probabiliter, verisimillimum enim est Leonem ad Pulcheriam misisse exemplar, quod originali ad Theodosium tradito responderet. Hypothesim vero ejusdem diei in epistola signati, ex Latino textu pendet, quod non esse proprium hujus epistolae, sed ex epist. 44 sumptum jam demonstravimus. Repudiata vero hac hypothesi id ita evenisse conjici potest. S. pontifex primo scripsit epistolam 43. Haec sane in omnibus tum Venetis, tum Vaticanis Graecis codicibus, nec non in illis quos vetus interpres Latinus, seu Rusticus vidit, primo loco constanter describitur ante epistolam 44, quod anterioris temporis indicium est; at post aliquot dies; cum jam discessissent ii quibus epist. 43 tradita fuerat, eamdem S. Leo aliquibus mutatis, ac pluribus additis, renovavit, aliisque tradidit perferendam, ita ut, priori, si fieri posset, revocata vel suppressa, hanc Theodosio offerrent; ejusdemque exemplum litteris ad Pulcheriam scriptis junxit. Ita", + "candidate_score": 0.656545, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_84_86", + "bdc_text": "oben Nr. 2064 , Anm. 3 ; vgl. HBBW XIV 66 , 3 und Anm. 3. 140 , 1 und 9 ) , die Ende Februar/Anfang März 1544 erschienen war , oder noch wahrscheinlicher an die \"Antiquissima fides\" , die im August 1544 zum ersten Mal auf Latein erschien ( s. HBBW XIV [Nr. 1959 ] 341 , Anm. 13 ) .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_634", + "psc_text": "hactenus quidem praesumptum fuisse epistolam 43, uti Latine edita est ex Latina collectione Chalcedonensi, ipsum esse originale Latinum S. Leonis, quod vetus collector invenerit, suaeque collectioni inseruerit, ut in caeteris plerisque Leonis epistolis accidit, ac praesertim in epistola 44, cujus originale Latinum ab eodem repertum, Latinae collectioni insertum fuit: id quod confirmare posse videtur chronica nota huic epistolae Latinae aposita, quae cum in Graeca versione ex more Graeci interpretis omissa fuerit, ex invento originali Latino derivari videtur. At hanc praesumptionem esse falsam, et Latinum textum, quem habemus epistolae 43, non esse originale, nec originalis Latini exemplum, satis manifeste deteximus. Cum enim in Graeca versione hujus epistolae ea non exigua lacuna sit, quam paulo ante indicavimus; si auctor Latinae collectionis Chalcedon. Latinum exemplum, quod insereret, nactus fuisset, ita in Latino ipsius epistolae textu suppleta legeretur memorata lacuna, sicuti ex Latino exemplo, quod invenit epistolae 33 ad Julianum, suppletae noscuntur lacunae quatuor", + "candidate_score": 0.655721, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_45_47", + "bdc_text": "April 1546 ( ebd. , Ms F 47 , 140f ) bemühte sich Beccaria bei Pelikan um eine Unterkunft in Zürich für Benedettos Neffen [ . . . ] , Sohn von Benedettos Schwester. Am 15 . Juli 1546 ( ebd. , Ms F 47 , 1201 ) benachrichtigte Beccaria Pellikan , dass Benedetto sich immer noch in Genua aufhielt , inzwischen in Sizilien gepredigt hatte und sich nach dem Sommer 1546 nach Mailand begeben werde , wohin er von dem neuernannten Gouverneur , dem Vizekönig von Sizilien , Ferrante I. Gonzaga , berufen wurde .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_758", + "psc_text": "Sed praeterquam quod non est verosimile episcopos, qui III kal. Octobris in Urbe convenerant, per quinquaginta dies Romae fuisse detentos absoluta jam synodo die 13, aut serius 15 Octobris, ut liquet ex epist. 44 et sequentibus; praeter hoc, inquam, nullum antiquum documentum superest, quo probetur Leone pontifice dedicationem basilicae S. Petri celebratam fuisse die 18 Novembris. Adde quod Valentinianum an. 449 Romae fuisse nullum aliunde indicium est; nonnulla autem suppetunt documenta quae eum anno 450 ibidem exstitisse probant. 4. Quesnellus diss. 1 ad an. 450, n. 1, Baronii sententiam impugnans, in aliam apertius erroneam transiit, contendens has epistolas scriptas fuisse post festum S. Petri die 29 Junii an. 450. Error ex duobus manifeste detegitur. Primum quia hoc anno Valentinianus Romae erat mense Martio, quo legem edidit Novellis insertam tit. 7, de Indulgentiis reliquorum, nec non mense Aprili ex tit. 38, de Naviculariis annuis, etc., ex quibus dies festus S. Petri,", + "candidate_score": 0.655335, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_81", + "bdc_text": "Nostrum erit vicissim tuis conatibus bene favere et precari , ut dominus te in ecclesię suę commodum diu vivere sinat propositoque tuo tam sancto firmam constantiam et pacientiam largiatur .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_1014", + "psc_text": "Quod nos ante oculos semper habentes, non desinemus Domino ac Deo nostro gratias agere et pariter supplicare, gratulantes quod tantae sanctitatis, tantae fidei, tantaeque doctrinae apostolicae sedi, unde religionis nostrae, propitio Christo, fons et origo manavit, antistitem dederit; petentes etiam ut datum concessumque munus pontificii vestri, longissima ad aedificationem Ecclesiarum suarum aetate custodiat. Nos autem etsi impares meritis, pari tamen fide, si quid (quod absit) contra Ecclesiam catholicam profana infestatione tentetur, parati sumus, confortante Domino, cum beatitudine vestra pro veritate fidei 1110 animas nostras ponere, et vitam hanc auctori salutis nostrae et largitori aeternitatis impendere. Et alia manu: Ora pro me, domine merito beatissime, et apostolico honore venerande papa. RUSTICUS episcopus apostolatum vestrum in Domino venerans saluto, et ut digneris pro me orare, supplex rogo. VENERIUS te dominum in Christo meum, reverendissime, saluto; et ut digneris pro me orare, supplex rogo. CONSTANTIANUS episcopus beatitudinem vestram saluto. MAXIMUS episcopus beatitudinem vestram", + "candidate_score": 0.655148, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_53_55", + "bdc_text": "Valdemiro Bonari , I cappuccini della provincia milanese , Bd. 1/2 , Cremona 1898 , S. 34 ; Salvatore Caponetto , Una sconosciuta predica fiorentina del minorita Benedetto Locarno , in : Nuova Rivista Storica 57 , 1973 , 410-423 ( auch in :", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_464", + "psc_text": "erit, memorabimus. Inter Lectionaria relegimus antiquissimum Vat. 3836. Addendi sunt praeterea duo alii codices millenarii, Veronensis 8, in quo haec epistola Leonis post epistolas canonicas describitur, et alius Veronen. 58, qui hanc epistolam ante quaedam documenta synodi Chalcedonensis repraesentat. Cum primam hujus epistolae editionem citabimus, intelligimus primam editionem Sermonum S. Leonis, cui haec epistola inserta est ante sermones de Nativitate ex ms. codice collectionis tertiae eorumdem Sermonum. Accedent tandem praeter codices Quesnelli alii quatuor a Baluzio adhibiti, nimirum Colbertinus 2574, Parisien., Divionen. et Corbeiensis, quorum tres postremi collectionem 17 Chalcedonensem continent. 7. Antiquissimam Graecam versionem, quae lecta et inserta fuit act. 2 synodi Chalcedonensis, primus edidit Joannes Leunclavius ex bibliotheca Sambuci Basileae an. 1578, postea ex aliis mss. Gerardus Vossius praepositus Tungrensis in calce Operum S. Gregorii Thaumaturgi an. 1604; dein vero Romani Conciliorum editores an. 1608, et a Romanis alii posteriores Conciliorum collectores. Graecum textum exegimus ad perantiquum ms.", + "candidate_score": 0.654311, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_43_45", + "bdc_text": "Daraus ist ersichtlich , dass Benedetto im Sommer 1544 in Locarno predigte und einen Brief Pellikans erhalten hatte. Am 12 . April 1546 ( ebd. , Ms F 47 , 140f )", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_747", + "psc_text": "Asterii. Igitur sub finem ejusdem anni haec epistola ad Leonem scripta videtur; sicut et alia ordinatorum ejus, cujus fit mentio in epistola 71; nam statim post ordinationem ejusmodi epistolae scribebantur. 2. Sub idem tempus de eadem re ad Leonem litteras dedere Theodosius atque Pulcheria, et omnes hae epistolae simul videntur transmissae. Nondum tamen Romam pervenerant mense Martio anni 450, cum Leo scripsit epistolas 60 et 61, in quibus Flavianum adhuc vivum praesumit. Eas pontifex accipere potuit mense Aprili vel Maio; cujus morae quid in causa fuerit ignoramus. Cum autem difficilem rem proponerent, quae maturiorem consultationem flagitabat, forte hac de re Leo habuit illum tractatum, cujus gratia Petronium et Regulum Gallicanos diu se retinuisse scribit epist. 67, ad Ravennium, in quam vide annot. 2 (885 d). Haec quidem Anatolii causa adeo magnum pontifici negotium facessivit, ut quatuor legatos eligendos, instruendos, atque Constantinopolim transmittendos crediderit, quod non exiguam in respondendo dilationem flagitabat:", + "candidate_score": 0.654072, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_47_49", + "bdc_text": "benachrichtigte Beccaria Pellikan , dass Benedetto sich immer noch in Genua aufhielt , inzwischen in Sizilien gepredigt hatte und sich nach dem Sommer 1546 nach Mailand begeben werde , wohin er von dem neuernannten Gouverneur , dem Vizekönig von Sizilien , Ferrante I. Gonzaga , berufen wurde . Sein weiteres Schicksal ist unbekannt . Von ihm ist lediglich ein Predigtauszug erhalten. - Lit. :", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_46", + "psc_text": "libellis contra ipsos traditis eos evanescere fecit, praedicto Leone adhuc Romanam sedem gubernante. Duo Pelagianorum gesta sub Leone indicantur: alterum, in quo Septimus et Leo operam posuere, cui sane congruunt duae epistolae sequentes: alterum et posterius tempore, in quo S. Prosper libellos accusationum Romae obtulit, uti pluribus explicabimus in observationibus ad diss. 2 Quesnelli cap. 1, § ultimo. Auctor operis de Promissionibus Leoni coaevus scribit part. IV c. 6: In Italia quoque nobis apud Campaniam constitutis, dum venerabilis et apostolico honore nominandus papa Leo Manichaeos subverteret, et contereret Pelagianos, et maxime Julianum, ambiens tum quidam Florus nomine, etc. Hic contextus utrumque Leonis opus in Manichaeos et Pelagianos eidem tempori adjudicat. Manichaeorum subversionem Prosper in Chronico assignat an. 443; idque huic anno exeunti tribuendum colligitur ex Leonis epist. 4, data die 10 Octobris, qua ad episcopos Campaniae scribens, nihil de vitandis Manichaeis indicavit, uti monuit epist. 7, scripta die 30 Januarii", + "candidate_score": 0.653987, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_85_87", + "bdc_text": "vgl. HBBW XIV 66 , 3 und Anm. 3. 140 , 1 und 9 ) , die Ende Februar/Anfang März 1544 erschienen war , oder noch wahrscheinlicher an die \"Antiquissima fides\" , die im August 1544 zum ersten Mal auf Latein erschien ( s. HBBW XIV [Nr. 1959 ] 341 , Anm. 13 ) . quae vero me hactenus latuit .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_634", + "psc_text": "hactenus quidem praesumptum fuisse epistolam 43, uti Latine edita est ex Latina collectione Chalcedonensi, ipsum esse originale Latinum S. Leonis, quod vetus collector invenerit, suaeque collectioni inseruerit, ut in caeteris plerisque Leonis epistolis accidit, ac praesertim in epistola 44, cujus originale Latinum ab eodem repertum, Latinae collectioni insertum fuit: id quod confirmare posse videtur chronica nota huic epistolae Latinae aposita, quae cum in Graeca versione ex more Graeci interpretis omissa fuerit, ex invento originali Latino derivari videtur. At hanc praesumptionem esse falsam, et Latinum textum, quem habemus epistolae 43, non esse originale, nec originalis Latini exemplum, satis manifeste deteximus. Cum enim in Graeca versione hujus epistolae ea non exigua lacuna sit, quam paulo ante indicavimus; si auctor Latinae collectionis Chalcedon. Latinum exemplum, quod insereret, nactus fuisset, ita in Latino ipsius epistolae textu suppleta legeretur memorata lacuna, sicuti ex Latino exemplo, quod invenit epistolae 33 ad Julianum, suppletae noscuntur lacunae quatuor", + "candidate_score": 0.653971, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_82_84", + "bdc_text": "Postulavit ad haec Italus illeBenedetto von Locarno . a me Apologiam quandam non ita pridem aeditam tuo nomine , Zu denken ist an Bullingers erste Widerlegung des Cochläus ( s. oben Nr. 2064 , Anm. 3 ;", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_39", + "psc_text": "postremam periodum veluti formulam seu clausulam quamdam decretorum haberi posse, quemadmodum visa est P. Bernardo de Rubeis, ut ne mirum sit eamdem in diversis ad eumdem epistolis inveniri. Sed quidquid de his responsionibus videatur, Quesnellianae, ut diximus, et Dionysianae collectionum testimonia cuicumque conjecturae et objectioni certissime praestant. § V. Quis fuerit episcopus Aquileiensis ad quem Leo scripsit epistolam primam: hinc etiam statuitur tempus quo epistolae prima et secunda datae fuere. 21. Jam vero vindicata tum epistola ad Septimum adversus Quesnellum, tum altera ad Januarium adversus Antelmium, quae in dubitationem venerunt, cuinam tradita fuerit epist. 1 ad Aquileiensem, quaerendum est: eademque occasione statuetur de tempore quo et haec et altera ad Septimum, quibus nota chronica deest, datae fuerunt. Epistolam primam ad Januarium Aquileiensem traditam nullo satis certo fundamento praesumitur. Codices enim sine episcopi nomine praeferunt vel ad Aquileiensem episcopum, uti Vat. Reg. collectionis 1, Barber. et Vat. collectionis 3, Lucensis cum", + "candidate_score": 0.65348, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_43", + "bdc_text": "Daraus ist ersichtlich , dass Benedetto im Sommer 1544 in Locarno predigte und einen Brief Pellikans erhalten hatte.", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_364", + "psc_text": "epistolam acceperat Leo a Flaviano? Cumque Flavianus deinde memoret Leonis litteras sibi traditas a Pansophio (est epistola 23) quibus edoctus fuerat, eumdem Eutychem libellos direxisse ad Leonem plenos omni fallacia et calliditate; ex his liquet pariter, subdit Quesnellus, non ante Flavianum de litteris ad Leonem ea de re scribendis cogitasse, quam cum didicit pontificem improbis artibus deceptum, falsam de judicio Constantinopolitano cepisse opinionem. 2. Si epistola 23 legatur attente, Leonem non deceptum, sed cautum et necessaria documenta postulantem ac exspectantem invenies. Ad argumentum vero quod pertinet, etiam in epistola 22, Eutychis erroribus expositis, quae πάλαι dudum seu pridem in eum gesta fuerant, a Flaviano ad Leonem directa traduntur cap. 4, et eodem quidem Graeco verbo ἀπεστείλαμεν, direximus, idem Flavianus utitur, quod adhibuit epist. 26. Qua in re ne vox direximus difficultatem moveat, vide annot. 17 (col. 727, n. b) in eamdem epistolam 22. Cum ergo bis Flavianus de eadem damnatione", + "candidate_score": 0.653159, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_43_45", + "bdc_text": "Daraus ist ersichtlich , dass Benedetto im Sommer 1544 in Locarno predigte und einen Brief Pellikans erhalten hatte. Am 12 . April 1546 ( ebd. , Ms F 47 , 140f )", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_364", + "psc_text": "epistolam acceperat Leo a Flaviano? Cumque Flavianus deinde memoret Leonis litteras sibi traditas a Pansophio (est epistola 23) quibus edoctus fuerat, eumdem Eutychem libellos direxisse ad Leonem plenos omni fallacia et calliditate; ex his liquet pariter, subdit Quesnellus, non ante Flavianum de litteris ad Leonem ea de re scribendis cogitasse, quam cum didicit pontificem improbis artibus deceptum, falsam de judicio Constantinopolitano cepisse opinionem. 2. Si epistola 23 legatur attente, Leonem non deceptum, sed cautum et necessaria documenta postulantem ac exspectantem invenies. Ad argumentum vero quod pertinet, etiam in epistola 22, Eutychis erroribus expositis, quae πάλαι dudum seu pridem in eum gesta fuerant, a Flaviano ad Leonem directa traduntur cap. 4, et eodem quidem Graeco verbo ἀπεστείλαμεν, direximus, idem Flavianus utitur, quod adhibuit epist. 26. Qua in re ne vox direximus difficultatem moveat, vide annot. 17 (col. 727, n. b) in eamdem epistolam 22. Cum ergo bis Flavianus de eadem damnatione", + "candidate_score": 0.652648, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_42_44", + "bdc_text": "Juli 1544 ( Zürich ZB , Ms F 47 , 93f ) hervorgeht - einiges erfahren können . Daraus ist ersichtlich , dass Benedetto im Sommer 1544 in Locarno predigte und einen Brief Pellikans erhalten hatte. Am 12 .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_591", + "psc_text": "Leonem acceptis primis Flaviani litteris cum gestis synodi Constantinopolitanae consilium cepisse mittendi legatos quatuor in Orientem, qui rem totam Constantinopoli componerent. Ad hunc unice finem scriptas primum credit epistolas plures, quae 13 Junii datae nunc leguntur. Solas autem duas nominat, scilicet epist. 28 ad Flavianum, et 32 ad archimandritas Constantinopolitanos, in quibus reapse nihil de synodo habetur, sed de fidei tantum causa per legatos curanda. Addit porro: At antequam legati profecti essent, acceptae sunt a Leone Theodosii litterae, quibus de indicta synodo monebatur; statimque iidem legati, qui ad fidei negotium cum Flaviano tractandum destinati erant, ad synodum directi sunt, eorumque tardata profectio, quo novis litteris scribendis tempus daretur, vel prioribus amplificandis; et in his de concilio fit mentio. Hac autem de causa et anterioribus et ultimis litteris eamdem chronicam notationem idibus Junii affixam innuit. 3. Nemini tamen haec satisfacere poterunt. Primo enim Flaviani litteras cum gestis Constantinopolitanae synodi a Leone", + "candidate_score": 0.652633, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_42_44", + "bdc_text": "Juli 1544 ( Zürich ZB , Ms F 47 , 93f ) hervorgeht - einiges erfahren können . Daraus ist ersichtlich , dass Benedetto im Sommer 1544 in Locarno predigte und einen Brief Pellikans erhalten hatte. Am 12 .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_644", + "psc_text": "testatur. At hoc in hypothesi ejusdem chronicae notationis in utraque epistola satis ingeniose dictum videri potest, non tamen probabiliter, verisimillimum enim est Leonem ad Pulcheriam misisse exemplar, quod originali ad Theodosium tradito responderet. Hypothesim vero ejusdem diei in epistola signati, ex Latino textu pendet, quod non esse proprium hujus epistolae, sed ex epist. 44 sumptum jam demonstravimus. Repudiata vero hac hypothesi id ita evenisse conjici potest. S. pontifex primo scripsit epistolam 43. Haec sane in omnibus tum Venetis, tum Vaticanis Graecis codicibus, nec non in illis quos vetus interpres Latinus, seu Rusticus vidit, primo loco constanter describitur ante epistolam 44, quod anterioris temporis indicium est; at post aliquot dies; cum jam discessissent ii quibus epist. 43 tradita fuerat, eamdem S. Leo aliquibus mutatis, ac pluribus additis, renovavit, aliisque tradidit perferendam, ita ut, priori, si fieri posset, revocata vel suppressa, hanc Theodosio offerrent; ejusdemque exemplum litteris ad Pulcheriam scriptis junxit. Ita", + "candidate_score": 0.652546, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_43_45", + "bdc_text": "Daraus ist ersichtlich , dass Benedetto im Sommer 1544 in Locarno predigte und einen Brief Pellikans erhalten hatte. Am 12 . April 1546 ( ebd. , Ms F 47 , 140f )", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_748", + "psc_text": "Leo habuit illum tractatum, cujus gratia Petronium et Regulum Gallicanos diu se retinuisse scribit epist. 67, ad Ravennium, in quam vide annot. 2 (885 d). Haec quidem Anatolii causa adeo magnum pontifici negotium facessivit, ut quatuor legatos eligendos, instruendos, atque Constantinopolim transmittendos crediderit, quod non exiguam in respondendo dilationem flagitabat: unde nihil mirum si epistolae 69, 70 et 71 quibus hac de ordinatione respondet, datae fuerint mense Julio anni 450. Interim hoc fragmentum excerptum ex Anatolii epistola, quae statim post ejus ordinationem ante finem anni 449 exarata fuit, cum certa dies ac mensis lateat, praemittendum censuimus epistolae Leonis ad Theodosium, quae die 25 Decembris signatur. EPISTOLA LIII, seu EPISTOLAE ANATOLII CONSTANTINOPOLITANI EPISCOPI AD S. LEONEM FRAGMENTUM. De ordinatione sua. 954 Ex epistola ANATOLII Constantinopolitani ad LEONEM Romanum. Etenim piissimus et Christi amans noster imperator Theodosius, qui cuncta in secundis post res ad Deum pertinentes ponit, cum sanctissima Constantinopolitana Ecclesia pastore", + "candidate_score": 0.652391, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_82_84", + "bdc_text": "Postulavit ad haec Italus illeBenedetto von Locarno . a me Apologiam quandam non ita pridem aeditam tuo nomine , Zu denken ist an Bullingers erste Widerlegung des Cochläus ( s. oben Nr. 2064 , Anm. 3 ;", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_644", + "psc_text": "testatur. At hoc in hypothesi ejusdem chronicae notationis in utraque epistola satis ingeniose dictum videri potest, non tamen probabiliter, verisimillimum enim est Leonem ad Pulcheriam misisse exemplar, quod originali ad Theodosium tradito responderet. Hypothesim vero ejusdem diei in epistola signati, ex Latino textu pendet, quod non esse proprium hujus epistolae, sed ex epist. 44 sumptum jam demonstravimus. Repudiata vero hac hypothesi id ita evenisse conjici potest. S. pontifex primo scripsit epistolam 43. Haec sane in omnibus tum Venetis, tum Vaticanis Graecis codicibus, nec non in illis quos vetus interpres Latinus, seu Rusticus vidit, primo loco constanter describitur ante epistolam 44, quod anterioris temporis indicium est; at post aliquot dies; cum jam discessissent ii quibus epist. 43 tradita fuerat, eamdem S. Leo aliquibus mutatis, ac pluribus additis, renovavit, aliisque tradidit perferendam, ita ut, priori, si fieri posset, revocata vel suppressa, hanc Theodosio offerrent; ejusdemque exemplum litteris ad Pulcheriam scriptis junxit. Ita", + "candidate_score": 0.652062, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_41_43", + "bdc_text": "Über ihn hatten die Zürcher , zumindest der ehemalige Minorit Pelikan , schon im Oktober 1544 durch Girolamo Mariano ( Pellikan , Chronikon 167 ) , ja sogar schon früher - wie dies aus einem Brief Giovanni Beccarias an Pelli kan vom 15 . Juli 1544 ( Zürich ZB , Ms F 47 , 93f ) hervorgeht - einiges erfahren können . Daraus ist ersichtlich , dass Benedetto im Sommer 1544 in Locarno predigte und einen Brief Pellikans erhalten hatte.", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_1370", + "psc_text": "cum inscriptione: Leo episcopus Basilio, Juvenali, Euxitheo, Petro, et Lucae episcopis. Hi duo postremi, ut ex codice encyclio discimus, sunt Petrus Corinthius et Lucas Dyrrachenus, ad quos pariter eamdem epistolam directam agnoscimus. Post primam periodum solius Basilii Antiocheni propriam, in eodem codice notatur: Usque huc Basilio; ex quo monemur, sequentia, Cognitis quae apud Alexandriam, etc., ad Basilium aeque ac ad caeteros in inscriptione nominatos scripta fuisse a pari. Haec Ratisponensis codicis inscriptio atque notatio maxime congruit cum iis quae S. Leo scribit epist. 153: Placuit etiam nobis ut ad metropolitanos episcopos generales litteras mitteremus, quae animum eorum firment et roborent . . . De quibus epistolis unam ad Antiochenum, alteram ad Jerosolymitanum . . . dirigetis. Nos autem ad Illyrios episcopos similia jam scripta transmisimus. Hic tria similis epistolae exempla indicantur, ad Basilium Antiochenum, ad Juvenalem Jerosolymitanum, et ad Illyrios episcopos, id est ad Euxitheum Thessalonicensem, Petrum Corinthium, et Lucam", + "candidate_score": 0.651758, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_41_43", + "bdc_text": "Über ihn hatten die Zürcher , zumindest der ehemalige Minorit Pelikan , schon im Oktober 1544 durch Girolamo Mariano ( Pellikan , Chronikon 167 ) , ja sogar schon früher - wie dies aus einem Brief Giovanni Beccarias an Pelli kan vom 15 . Juli 1544 ( Zürich ZB , Ms F 47 , 93f ) hervorgeht - einiges erfahren können . Daraus ist ersichtlich , dass Benedetto im Sommer 1544 in Locarno predigte und einen Brief Pellikans erhalten hatte.", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_644", + "psc_text": "testatur. At hoc in hypothesi ejusdem chronicae notationis in utraque epistola satis ingeniose dictum videri potest, non tamen probabiliter, verisimillimum enim est Leonem ad Pulcheriam misisse exemplar, quod originali ad Theodosium tradito responderet. Hypothesim vero ejusdem diei in epistola signati, ex Latino textu pendet, quod non esse proprium hujus epistolae, sed ex epist. 44 sumptum jam demonstravimus. Repudiata vero hac hypothesi id ita evenisse conjici potest. S. pontifex primo scripsit epistolam 43. Haec sane in omnibus tum Venetis, tum Vaticanis Graecis codicibus, nec non in illis quos vetus interpres Latinus, seu Rusticus vidit, primo loco constanter describitur ante epistolam 44, quod anterioris temporis indicium est; at post aliquot dies; cum jam discessissent ii quibus epist. 43 tradita fuerat, eamdem S. Leo aliquibus mutatis, ac pluribus additis, renovavit, aliisque tradidit perferendam, ita ut, priori, si fieri posset, revocata vel suppressa, hanc Theodosio offerrent; ejusdemque exemplum litteris ad Pulcheriam scriptis junxit. Ita", + "candidate_score": 0.651565, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_84_86", + "bdc_text": "oben Nr. 2064 , Anm. 3 ; vgl. HBBW XIV 66 , 3 und Anm. 3. 140 , 1 und 9 ) , die Ende Februar/Anfang März 1544 erschienen war , oder noch wahrscheinlicher an die \"Antiquissima fides\" , die im August 1544 zum ersten Mal auf Latein erschien ( s. HBBW XIV [Nr. 1959 ] 341 , Anm. 13 ) .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_52", + "psc_text": "Si enim de praeteritis litteris et de re olim insinuata loqueretur, vi verbi duximus commonendam, omnis rectae syntaxeos ratio posset et haberet exigeret. Id autem si evidens judicetur, epistolam primam ad Januarium traditam non fuisse consequens fit. Ita enim Leo indicat se duxisse eum nunc monere, ac si antea de eadem re numquam monuerit. Igitur epistola prima, in qua eadem monitio fusius ingeritur, non ad Januarium, sed ad aliquem ejus praedecessorem tradita dici debet. 25. Ex his porro tempus duarum sequentium epistolarum elicitur, et cur ab his initium duxerimus, manifestum fiet. Annus 444, cui has epistolas auctoritate libri de Promissionibus adjudicavit Quesnellus, explicato eodem testimonio et auctoritate Photii satis revincitur. Multo autem magis repellitur opinio Antelmii, qui easdem epistolas attribuit anno 447. Non leve in speciem videri potest illud cui potissimum insistit Antelmius epist. 1 num. 11 pag. 7, nimirum in epistola ad Aquileiensem episcopum, c. 1 mentionem fieri decretorum", + "candidate_score": 0.651453, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_47_49", + "bdc_text": "benachrichtigte Beccaria Pellikan , dass Benedetto sich immer noch in Genua aufhielt , inzwischen in Sizilien gepredigt hatte und sich nach dem Sommer 1546 nach Mailand begeben werde , wohin er von dem neuernannten Gouverneur , dem Vizekönig von Sizilien , Ferrante I. Gonzaga , berufen wurde . Sein weiteres Schicksal ist unbekannt . Von ihm ist lediglich ein Predigtauszug erhalten. - Lit. :", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_18", + "psc_text": "Ambrosii et hujus concilii aetatem floruit, qui si Venetiae, non Venetiarum dixit, nihil refert, cum et in inscriptionibus et in notitia imperii consularis Venetiae, provincia Venetiae, etc., singulari numero inveniatur. 14. Minoris multo faciendum est, quod idem Quesnellus obtrudit, in eadem epistola depositionis minas contineri, cum attente considerantibus idipsum subindicent verba epistolae ad Aquileiensem, quae per omnes germana est: et idem Leo in epist. 10 ad episcopos provinciae Viennensis, c. 7, satis aperte innuat, se pro sedis apostolicae pietate ab Hilarii Gallicani metropolitae depositione supersedisse, quod et in Novella Valentinianus confirmat epist. 11. In causa autem Pelagianorum, de quibus in epistola ad Septimum agitur, hoc insuper accedit, quod Honorii lex adversus Pelagium atque Coelestium amissionem episcopatus sanxerat, non tantum adversus infectos hac haeresi, sed etiam contra illos qui dissimulando conniventiam, aut non damnando favorem noxium praestiterint. In epistola autem ad Septimum de iis rectoribus sermo est qui in Pelagianos negligentius", + "candidate_score": 0.651115, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_41_43", + "bdc_text": "Über ihn hatten die Zürcher , zumindest der ehemalige Minorit Pelikan , schon im Oktober 1544 durch Girolamo Mariano ( Pellikan , Chronikon 167 ) , ja sogar schon früher - wie dies aus einem Brief Giovanni Beccarias an Pelli kan vom 15 . Juli 1544 ( Zürich ZB , Ms F 47 , 93f ) hervorgeht - einiges erfahren können . Daraus ist ersichtlich , dass Benedetto im Sommer 1544 in Locarno predigte und einen Brief Pellikans erhalten hatte.", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_47", + "psc_text": "utrumque Leonis opus in Manichaeos et Pelagianos eidem tempori adjudicat. Manichaeorum subversionem Prosper in Chronico assignat an. 443; idque huic anno exeunti tribuendum colligitur ex Leonis epist. 4, data die 10 Octobris, qua ad episcopos Campaniae scribens, nihil de vitandis Manichaeis indicavit, uti monuit epist. 7, scripta die 30 Januarii anni sequentis 444. Ex sermone autem quinto de Jejunio decimi mensis habito die Dominica 12 Decembris an. 443, quatuor temporum jejunium indicaturus, gesta in Manichaeos populo denuntiat; quod pariter repetit serm. 4 de Nativitate Domini, quem in Natali ejusdem anni habitum liquet. Hoc igitur eodem tempore, quo S. pontifex subvertit Manichaeos, Pelagianos etiam contrivit. Ex duobus autem gestis adversus Pelagianos, qui indicantur in antiquo codice Photii, primum, in quo Leo cum Septimo Altinate operam posuisse traditur, minus convenire videtur cum verbis libri de Promissionibus contereret Pelagianos, et maxime Julianum. In casu enim Septimi de Pelagianis agitur Aquileiensis provinciae, ad quos", + "candidate_score": 0.650896, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_42_44", + "bdc_text": "Juli 1544 ( Zürich ZB , Ms F 47 , 93f ) hervorgeht - einiges erfahren können . Daraus ist ersichtlich , dass Benedetto im Sommer 1544 in Locarno predigte und einen Brief Pellikans erhalten hatte. Am 12 .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_421", + "psc_text": "voluit eas litteras quas Leonem melius instructum plenius reddidisse aut brevi redditurum praesumebat. Enim vero si has dogmaticas Leonis litteras ille legisset, non videtur scripturus fuisse: Extra consensum Romanae civitatis episcopi causas fidei audire (seu ex Graeco cognoscere, aut dijudicare) non possumus; quae verba nondum sibi notam Romani episcopi sententiam declarant. Igitur haec Chrysologi epistola sub idem tempus data videtur, quo Leo scripsit epistolas 23 et 24, id est circa Februarium an. 449. Forte idem ille vir, qui Theodosii atque Eutychis litteras ad S. Leonem attulit, Ravennam etiam cum ejusdem Theodosii litteris ad Valentinianum transivit, et hac occasione epistolam Eutychis ad Chrysologum detulit. Huic autem Constantinopolim revertenti, dum Valentiniani responsa referret, Chrysologus tradidit hanc epistolam ad Eutychem, ut citius ac tutius traderetur. Certe autem non scripsit post notitiam actorum in Eutychem, aut definitivo Leonis epistolae, ut in Quesnelli sententia praesumendum est. EPISTOLA XXV, PETRI CHRYSOLOGI EPISCOPI RAVENNATIS AD EUTYCHEM PRESBYTERUM.", + "candidate_score": 0.650594, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_41_43", + "bdc_text": "Über ihn hatten die Zürcher , zumindest der ehemalige Minorit Pelikan , schon im Oktober 1544 durch Girolamo Mariano ( Pellikan , Chronikon 167 ) , ja sogar schon früher - wie dies aus einem Brief Giovanni Beccarias an Pelli kan vom 15 . Juli 1544 ( Zürich ZB , Ms F 47 , 93f ) hervorgeht - einiges erfahren können . Daraus ist ersichtlich , dass Benedetto im Sommer 1544 in Locarno predigte und einen Brief Pellikans erhalten hatte.", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_60", + "psc_text": "nonnullos absque erroris et auctorum damnatione et absque debitis subscriptionibus imprudenter admissos Septimus detexisset, quibus apertae damnationis et subscriptionis remedium Leo apponendum praecepit; id verisimilius in Leonis initia incidit, si praesertim epist. 1 non Januario, sed alicui ejus praedecessori data credatur. Cum vero hoc praedecessore brevi exstincto Januarius in eodem opere exsequendo pastoralem curam naviter et cum felici successu fuerit exsecutus (quod non exiguum tempus requirit), S. Leo an. 447 ab eodem accepit litteras, in quibus zelum et diligentiam suam prodens, exposuisse videtur non tantum Pelagianos cum debita cautione in gradum suum receptos, verum etiam aliquos ad ulteriorem gradum fuisse promotos. Hinc autem Leo zelum ejus primo commendans, veterem monitionem eidem inculcavit, ne quis ex haeresi adveniens sine debitis cautionibus reciperetur. Dein vero illam canonum constitutionem ingerendam credidit, ne in suum gradum perinde admissi ad ulteriorem promoverentur: quod unum per hoc tempus correctione dignum superesse, ex iisdem Januarii litteris detexerat.", + "candidate_score": 0.650544, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_14_16", + "bdc_text": "Im Falle Bullingers ist an dessen Kommentare zur Apostelgeschichte ( 1533 ; BZD C 219 - neu aufgelegt 1535 und 1540 ; bzw. BZD C 240. C 289 ) , zu allen neutestamentlichen Briefen ( 1537 ;", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_73", + "psc_text": "in Commentario ad Canonem paschalem Victorii, cap. 1, pag. 72. Duae vero in ea quam Petavius et Bucherius ediderunt partes distinguendae, nimirum ipsa Cyrilli epistola ad Africanos, quae legitur correctior apud Dionysium; et ejus additio, quae ad aliam ejusdem Cyrilli epistolam pertinet. Has quidem duas distinctasque Cyrilli epistolas cum imperitus quidam reperisset agentes de Paschate, de eodem Paschate utrasque agere credidit: et idcirco epistolae ad Africanos, quam ex Dionysio primum descripsit, paucis verbis suo arbitrio immutatis, alteram, quae Bedae temporibus integra legebatur, initio praetermisso, subjecit atque inseruit; quae cum denuntiet diem Paschatis anni 444, eidem diei accommodata fuit a librario dies designata in priori ad Africanos epistola, nimirum IX kal. Maii. Hinc Bucherius non duas, sed unam epistolam habuit totum hoc documentum, eodemque credidit sermonem esse de solo Paschate ann. 444. 3. Sed si conferatur prima hujus pars cum Cyrilli epistola ad Africanos, quae a Dionysio conservata est, eadem reperientur", + "candidate_score": 0.6503, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_85_87", + "bdc_text": "vgl. HBBW XIV 66 , 3 und Anm. 3. 140 , 1 und 9 ) , die Ende Februar/Anfang März 1544 erschienen war , oder noch wahrscheinlicher an die \"Antiquissima fides\" , die im August 1544 zum ersten Mal auf Latein erschien ( s. HBBW XIV [Nr. 1959 ] 341 , Anm. 13 ) . quae vero me hactenus latuit .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_633", + "psc_text": "455, ut in praefat. ad epistolas demonstravimus num. 34. Igitur hoc tempore exstitit apud Graecos Latinum hujus epistolae autographum, ex quo Graeca interpretatio manavit. Majus et antiquius germanitatis testimonium desiderari nequit, quod nulla lacuna, errore nullo, qui nunc in ea epistola appareant, vocari potest in dubium: secus alia documenta, quae cum erroribus vel lacunis ad nos pervenerunt, etsi aliunde essent certissima, repudiari vel in suspicionem vocari possent. 3. Dum vero ob tantam auctoritatem stet hanc epistolam 43 supposititiam non esse; quoad ea quae difficultatem afferunt, etsi non aeque certo definire, aliquid tamen non improbabiliter conjectari licebit. Antea vero praemittendum est, hactenus quidem praesumptum fuisse epistolam 43, uti Latine edita est ex Latina collectione Chalcedonensi, ipsum esse originale Latinum S. Leonis, quod vetus collector invenerit, suaeque collectioni inseruerit, ut in caeteris plerisque Leonis epistolis accidit, ac praesertim in epistola 44, cujus originale Latinum ab eodem repertum, Latinae collectioni insertum fuit: id", + "candidate_score": 0.650298, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_84_86", + "bdc_text": "oben Nr. 2064 , Anm. 3 ; vgl. HBBW XIV 66 , 3 und Anm. 3. 140 , 1 und 9 ) , die Ende Februar/Anfang März 1544 erschienen war , oder noch wahrscheinlicher an die \"Antiquissima fides\" , die im August 1544 zum ersten Mal auf Latein erschien ( s. HBBW XIV [Nr. 1959 ] 341 , Anm. 13 ) .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_196", + "psc_text": "Enimvero hae adeo congruae sunt, ut ipse Quesnellus easdem fere praetulerit lectionibus eorum codicum qui decurtatam epistolam continent. Ne vero quispiam utriusque editionis integrae et decurtatae lectionibus fraudetur, post editam epistolam integram ex lectione mss. Florent. et Hadrian cum suis variantibus, eamdem decurtatam subjiciemus praesertim ad exemplar antiquissimi libri Barb. 2888, et alterius similis Vat. 1342, qui a Montfauconio, tom. I Biblioth. pag. 131, codex elegantissimus et vetustissimus nuncupatur; atque variantes aliorum codicum, qui eamdem epistolam pariter decurtatam praeferunt, annotabimus. Quicumque autem hanc decurtatam editionem, quam nemo hactenus exacte expressit, cum integra conferet (petimus autem ut conferre non pigeat), speramus fore ut nobis calculos adjiciens, istam ab ipso auctore emendatam atque auctam fateatur. 16. Quoad tempus vero hujus epistolae, recte quidem in notis statuit Quesnellus eam scriptam fuisse ante an. 455, quo Valentinianus III occisus fuit. Cum enim exarata noscatur dum Mauri Romano adhuc imperatori catholico subessent, et idcirco multi", + "candidate_score": 0.649974, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_14_16", + "bdc_text": "Im Falle Bullingers ist an dessen Kommentare zur Apostelgeschichte ( 1533 ; BZD C 219 - neu aufgelegt 1535 und 1540 ; bzw. BZD C 240. C 289 ) , zu allen neutestamentlichen Briefen ( 1537 ;", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_418", + "psc_text": "sententiam nos pariter transivimus lib. II Observationum in card. Norisii Opera, c. 7, num. 2. Nunc aliam sententiam inducere cogimur. Omnes enim ex una parte assentiuntur, et S. Petrum Chrysologum his litteris respondere epistolae Eutychis, et Eutychem eodem tempore quo ad Leonem scripsit, etiam ad Chrysologum dedisse litteras, quibus eum quoque adversus Flaviani sententiam citissime praeoccuparet. Ex alia autem parte certum est Leonem Februario mense anni 449 Eutychis epistolam accepisse, et hac de causa eodem mense rescripsisse epistolas 23 ac 24. Plures conjecturas cum Quesnello exquirere, ut longioris dilationis causae in responsione Chrysologi afferantur, opus non est. Etenim prima occasione hunc rescripsisse satis credibile fit ex ipso contextu, in quo Chrysologus se de ipsa causa nihil aliunde instructum prodit, nisi ex Eutychis litteris; idque adeo exiliter, ut de Nestorianismo potius quam de Eutychianismo metuisse videatur, eaque primo capite obtrudat quae sermone 145 contra Nestorianam haeresim Eutychianae contrariam manifestissime disserit. Id", + "candidate_score": 0.649912, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_41_43", + "bdc_text": "Über ihn hatten die Zürcher , zumindest der ehemalige Minorit Pelikan , schon im Oktober 1544 durch Girolamo Mariano ( Pellikan , Chronikon 167 ) , ja sogar schon früher - wie dies aus einem Brief Giovanni Beccarias an Pelli kan vom 15 . Juli 1544 ( Zürich ZB , Ms F 47 , 93f ) hervorgeht - einiges erfahren können . Daraus ist ersichtlich , dass Benedetto im Sommer 1544 in Locarno predigte und einen Brief Pellikans erhalten hatte.", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_83", + "psc_text": "fragmento legitur Beda tribuat epistolae Cyrilli ad S. Leonem, et in ipso fragmento agatur quidem de quaestione Paschatis anni 444, de qua eum Leoni respondisse Paschasinus prodidit. Idem vero auctor allegat tria Bedae testimonia: duo quibus ea epistola Cyrillo vindicatur, nimirum ex libro de temporum Ratione, et ex epistola ad Wichredam; tertium vero ex opusculo de Argumentis lunae, ubi ad Leonem scripta dicitur testibus Petavio et Bucherio, sed locum se non potuisse invenire fatetur. Certe in editione Coloniensi an. 1688, tom. I pag. 151, in eo tractatu de Argumentis lunae haec reperimus: Sic legitur in epistola quam beatus Cyrillus ad Leonem papam scripsit: Indicabo enim vobis, quid Bachumius (lege Pachomius) monachus, etc. quae quidem in fragmento mox recitando invenientur, sicut in eo leguntur etiam illa quae tum in opusculo de temporum ratione ejusdem editionis cap. 41, tom. II pag. 83, tum in epistola ad Wichredam eodem tomo pag. 230, ex", + "candidate_score": 0.649912, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_47_49", + "bdc_text": "benachrichtigte Beccaria Pellikan , dass Benedetto sich immer noch in Genua aufhielt , inzwischen in Sizilien gepredigt hatte und sich nach dem Sommer 1546 nach Mailand begeben werde , wohin er von dem neuernannten Gouverneur , dem Vizekönig von Sizilien , Ferrante I. Gonzaga , berufen wurde . Sein weiteres Schicksal ist unbekannt . Von ihm ist lediglich ein Predigtauszug erhalten. - Lit. :", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_759", + "psc_text": "post festum S. Petri die 29 Junii an. 450. Error ex duobus manifeste detegitur. Primum quia hoc anno Valentinianus Romae erat mense Martio, quo legem edidit Novellis insertam tit. 7, de Indulgentiis reliquorum, nec non mense Aprili ex tit. 38, de Naviculariis annuis, etc., ex quibus dies festus S. Petri, ante quem ille pridie Romam advenerat, dies 29 Junii esse non potest. Secundo quia cum Theodosius obierit die 28 Julii anni ejusdem 450, si post diem 29 Junii scriptae ac missae ad eum fuissent epistolae, post ejus mortem Constantinopolim pervenissent, nec potuisset alias, quae exstant, epistolas reddere. Alius igitur dies festus S. Petri cum Tillemontio et Pagio quaerendus est, et anterior quidem die III nonas Martii an. 450, quo memorata lex de Indulgentiis reliquorum data fuit. Ex antiquissimo Kalendario Bucheriano, in quo dies festi Romanae Ecclesiae notantur, discimus VIII kal. Martii Romae celebratum fuisse festum hoc titulo ibidem signatum: Natale", + "candidate_score": 0.649903, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_84_86", + "bdc_text": "oben Nr. 2064 , Anm. 3 ; vgl. HBBW XIV 66 , 3 und Anm. 3. 140 , 1 und 9 ) , die Ende Februar/Anfang März 1544 erschienen war , oder noch wahrscheinlicher an die \"Antiquissima fides\" , die im August 1544 zum ersten Mal auf Latein erschien ( s. HBBW XIV [Nr. 1959 ] 341 , Anm. 13 ) .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_56", + "psc_text": "initia pontificatus Leonis et circa an. 442 scriptas duas sequentes epistolas confirmabit etiam non modicum historica quaedam animadversio, quam primus produxit card. Norisius tom. III pag. 1177, et tom. IV, pag. 752; dein Pagius ad an. 418, n. 57; ac tandem P. Bernardus de Rubeis Monument. Aquileien. cap. 14, pag. 120. Sirmondus e ms. Veronensi descripsit libellum fidei a Pelagianis editum; ex apographo autem Sirmondi hunc libellum vulgavit Garnerius in editione Marii Mercatoris, et dein P. P. Benedictini S. Mauri in appendice tom. X Augustini, pag. 110. Hic libellus fidei Pelagianae sic in fine clauditur: Explicit libellus fidei S. I. C. quas siglas Garnerius male interpretatus est Siculorum, cum citius explicandas Sacerdotum Jesu Christi Tillemontius et Benedictini opinentur. Hic libellus Augustino directus noscitur ex voce Augustine, quae libello inserta est. Is autem ipsorum Pelagianorum, qui libellum obtulere, metropolita, primas, aut superior ex contextu deprehenditur. Garnerius et Benedictini intelligentes id non", + "candidate_score": 0.649701, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_42_44", + "bdc_text": "Juli 1544 ( Zürich ZB , Ms F 47 , 93f ) hervorgeht - einiges erfahren können . Daraus ist ersichtlich , dass Benedetto im Sommer 1544 in Locarno predigte und einen Brief Pellikans erhalten hatte. Am 12 .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_759", + "psc_text": "post festum S. Petri die 29 Junii an. 450. Error ex duobus manifeste detegitur. Primum quia hoc anno Valentinianus Romae erat mense Martio, quo legem edidit Novellis insertam tit. 7, de Indulgentiis reliquorum, nec non mense Aprili ex tit. 38, de Naviculariis annuis, etc., ex quibus dies festus S. Petri, ante quem ille pridie Romam advenerat, dies 29 Junii esse non potest. Secundo quia cum Theodosius obierit die 28 Julii anni ejusdem 450, si post diem 29 Junii scriptae ac missae ad eum fuissent epistolae, post ejus mortem Constantinopolim pervenissent, nec potuisset alias, quae exstant, epistolas reddere. Alius igitur dies festus S. Petri cum Tillemontio et Pagio quaerendus est, et anterior quidem die III nonas Martii an. 450, quo memorata lex de Indulgentiis reliquorum data fuit. Ex antiquissimo Kalendario Bucheriano, in quo dies festi Romanae Ecclesiae notantur, discimus VIII kal. Martii Romae celebratum fuisse festum hoc titulo ibidem signatum: Natale", + "candidate_score": 0.64907, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_43_45", + "bdc_text": "Daraus ist ersichtlich , dass Benedetto im Sommer 1544 in Locarno predigte und einen Brief Pellikans erhalten hatte. Am 12 . April 1546 ( ebd. , Ms F 47 , 140f )", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_421", + "psc_text": "voluit eas litteras quas Leonem melius instructum plenius reddidisse aut brevi redditurum praesumebat. Enim vero si has dogmaticas Leonis litteras ille legisset, non videtur scripturus fuisse: Extra consensum Romanae civitatis episcopi causas fidei audire (seu ex Graeco cognoscere, aut dijudicare) non possumus; quae verba nondum sibi notam Romani episcopi sententiam declarant. Igitur haec Chrysologi epistola sub idem tempus data videtur, quo Leo scripsit epistolas 23 et 24, id est circa Februarium an. 449. Forte idem ille vir, qui Theodosii atque Eutychis litteras ad S. Leonem attulit, Ravennam etiam cum ejusdem Theodosii litteris ad Valentinianum transivit, et hac occasione epistolam Eutychis ad Chrysologum detulit. Huic autem Constantinopolim revertenti, dum Valentiniani responsa referret, Chrysologus tradidit hanc epistolam ad Eutychem, ut citius ac tutius traderetur. Certe autem non scripsit post notitiam actorum in Eutychem, aut definitivo Leonis epistolae, ut in Quesnelli sententia praesumendum est. EPISTOLA XXV, PETRI CHRYSOLOGI EPISCOPI RAVENNATIS AD EUTYCHEM PRESBYTERUM.", + "candidate_score": 0.648916, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_41_43", + "bdc_text": "Über ihn hatten die Zürcher , zumindest der ehemalige Minorit Pelikan , schon im Oktober 1544 durch Girolamo Mariano ( Pellikan , Chronikon 167 ) , ja sogar schon früher - wie dies aus einem Brief Giovanni Beccarias an Pelli kan vom 15 . Juli 1544 ( Zürich ZB , Ms F 47 , 93f ) hervorgeht - einiges erfahren können . Daraus ist ersichtlich , dass Benedetto im Sommer 1544 in Locarno predigte und einen Brief Pellikans erhalten hatte.", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_746", + "psc_text": "in Chronico. Concinit Historia Eutychianistarum, quae eum, dum in exsilium deportaretur, ipso in itinere apud Epipam Lydiae civitatem defunctum indicat. Potuit quidem haec mors a Flaviani inimicis aliquamdiu occultari ob Constantinopolitanos qui illi maxime favebant: unde archimandritae, clerus et populus Constantinopolitanae urbis qui ad Leonem litteras dedere citius circa Octobrem an. 449 (ut colligere licebit ex admonitione in epistolam 59), ejusdem episcopi mortem ignorabant. At nihilominus Anatolium ordinatum fuisse ante finem anni 449, ex Theodoro lectore manifestum est. In fragmentis enim ejusdem a Valesio collectis, ordinatione Anatolii ac nonnullis ejusdem ordinationis circumstantiis commemoratis, ait: Agebantur autem haec consulatu Protogenis et Asterii. Igitur sub finem ejusdem anni haec epistola ad Leonem scripta videtur; sicut et alia ordinatorum ejus, cujus fit mentio in epistola 71; nam statim post ordinationem ejusmodi epistolae scribebantur. 2. Sub idem tempus de eadem re ad Leonem litteras dedere Theodosius atque Pulcheria, et omnes hae epistolae simul videntur", + "candidate_score": 0.648841, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_42_44", + "bdc_text": "Juli 1544 ( Zürich ZB , Ms F 47 , 93f ) hervorgeht - einiges erfahren können . Daraus ist ersichtlich , dass Benedetto im Sommer 1544 in Locarno predigte und einen Brief Pellikans erhalten hatte. Am 12 .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_84", + "psc_text": "Leonem papam scripsit: Indicabo enim vobis, quid Bachumius (lege Pachomius) monachus, etc. quae quidem in fragmento mox recitando invenientur, sicut in eo leguntur etiam illa quae tum in opusculo de temporum ratione ejusdem editionis cap. 41, tom. II pag. 83, tum in epistola ad Wichredam eodem tomo pag. 230, ex eadem Cyrilli epistola Beda recitat. Grave quidem est hoc testimonium Bedae, qui cum ipsam epistolam non ad Africanos, sed ad Leonem traditam pronuntiet, hanc non subjectam perperam epistolae ad Africanos, sed separatam et Leoni inscriptam reperisse deprehenditur, ac propterea iis vocibus carentem, quibus ea ad plures data praefertur. Nihil vero dubitamus quin Cyrillus in sincera epistola ad Leonem iis formulis honoris et observantiae erga apostolicam sedem usus sit, quae in aliis ejus ad Romanos pontifices litteris leguntur. Has vero omnes formulas ab eo qui hoc fragmentum epistolae ad Patres concilii Carthaginensis adjecit immutatas credere oportet. Sed haec ipsa interpolatio nobis", + "candidate_score": 0.648555, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_43", + "bdc_text": "Daraus ist ersichtlich , dass Benedetto im Sommer 1544 in Locarno predigte und einen Brief Pellikans erhalten hatte.", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_83", + "psc_text": "fragmento legitur Beda tribuat epistolae Cyrilli ad S. Leonem, et in ipso fragmento agatur quidem de quaestione Paschatis anni 444, de qua eum Leoni respondisse Paschasinus prodidit. Idem vero auctor allegat tria Bedae testimonia: duo quibus ea epistola Cyrillo vindicatur, nimirum ex libro de temporum Ratione, et ex epistola ad Wichredam; tertium vero ex opusculo de Argumentis lunae, ubi ad Leonem scripta dicitur testibus Petavio et Bucherio, sed locum se non potuisse invenire fatetur. Certe in editione Coloniensi an. 1688, tom. I pag. 151, in eo tractatu de Argumentis lunae haec reperimus: Sic legitur in epistola quam beatus Cyrillus ad Leonem papam scripsit: Indicabo enim vobis, quid Bachumius (lege Pachomius) monachus, etc. quae quidem in fragmento mox recitando invenientur, sicut in eo leguntur etiam illa quae tum in opusculo de temporum ratione ejusdem editionis cap. 41, tom. II pag. 83, tum in epistola ad Wichredam eodem tomo pag. 230, ex", + "candidate_score": 0.648425, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_82_84", + "bdc_text": "Postulavit ad haec Italus illeBenedetto von Locarno . a me Apologiam quandam non ita pridem aeditam tuo nomine , Zu denken ist an Bullingers erste Widerlegung des Cochläus ( s. oben Nr. 2064 , Anm. 3 ;", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_1397", + "psc_text": "S. Leonis epistolam Graece redditum haberemus. At exstat hujus codicis Latina interpretatio, quam Epiphanius Scholasticus lucubravit. Hic autem cum nactus fuisset Leoninae epistolae Latinum exemplar, hoc suae versioni inseruit; et idcirco ex hoc codice, quem a Surio editum Baluzius cum duobus mss. Bellovacensi et Corbeiensi contulit, aliquot variantes suppetunt, quae nobis utiles fuere. 2. Huic epistolae causam dederunt imperatoris Leonis litterae, quas ob Alexandrinos tumultus ad universos metropolitas tradidit. In laudato codice encyclio, cujus ordo, ut in mss. exstat, ex Baluzio profertur tom. V Concil. Venetae edit. pag. 33 et seqq. cap. 6, describitur imperatoris epistola ad Anatolium Constantinopolitanum; et postea cap. 11 subjiciuntur caeterorum episcoporum nomina, ad quos litterae similes directae fuerunt, ac inter hos primo datae dicuntur Leoni reverentissimo urbis Romae pontifici. Imperialis epistola ad Anatolium cum quaedam ejusdem Constantinopolitani episcopi peculiaria continet, tum vero alia Leonis papae propria, quae eidem inserta erant (vide annot. 1 [Infra, n.", + "candidate_score": 0.648381, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_43_45", + "bdc_text": "Daraus ist ersichtlich , dass Benedetto im Sommer 1544 in Locarno predigte und einen Brief Pellikans erhalten hatte. Am 12 . April 1546 ( ebd. , Ms F 47 , 140f )", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_83", + "psc_text": "fragmento legitur Beda tribuat epistolae Cyrilli ad S. Leonem, et in ipso fragmento agatur quidem de quaestione Paschatis anni 444, de qua eum Leoni respondisse Paschasinus prodidit. Idem vero auctor allegat tria Bedae testimonia: duo quibus ea epistola Cyrillo vindicatur, nimirum ex libro de temporum Ratione, et ex epistola ad Wichredam; tertium vero ex opusculo de Argumentis lunae, ubi ad Leonem scripta dicitur testibus Petavio et Bucherio, sed locum se non potuisse invenire fatetur. Certe in editione Coloniensi an. 1688, tom. I pag. 151, in eo tractatu de Argumentis lunae haec reperimus: Sic legitur in epistola quam beatus Cyrillus ad Leonem papam scripsit: Indicabo enim vobis, quid Bachumius (lege Pachomius) monachus, etc. quae quidem in fragmento mox recitando invenientur, sicut in eo leguntur etiam illa quae tum in opusculo de temporum ratione ejusdem editionis cap. 41, tom. II pag. 83, tum in epistola ad Wichredam eodem tomo pag. 230, ex", + "candidate_score": 0.64836, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_41_43", + "bdc_text": "Über ihn hatten die Zürcher , zumindest der ehemalige Minorit Pelikan , schon im Oktober 1544 durch Girolamo Mariano ( Pellikan , Chronikon 167 ) , ja sogar schon früher - wie dies aus einem Brief Giovanni Beccarias an Pelli kan vom 15 . Juli 1544 ( Zürich ZB , Ms F 47 , 93f ) hervorgeht - einiges erfahren können . Daraus ist ersichtlich , dass Benedetto im Sommer 1544 in Locarno predigte und einen Brief Pellikans erhalten hatte.", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_46", + "psc_text": "libellis contra ipsos traditis eos evanescere fecit, praedicto Leone adhuc Romanam sedem gubernante. Duo Pelagianorum gesta sub Leone indicantur: alterum, in quo Septimus et Leo operam posuere, cui sane congruunt duae epistolae sequentes: alterum et posterius tempore, in quo S. Prosper libellos accusationum Romae obtulit, uti pluribus explicabimus in observationibus ad diss. 2 Quesnelli cap. 1, § ultimo. Auctor operis de Promissionibus Leoni coaevus scribit part. IV c. 6: In Italia quoque nobis apud Campaniam constitutis, dum venerabilis et apostolico honore nominandus papa Leo Manichaeos subverteret, et contereret Pelagianos, et maxime Julianum, ambiens tum quidam Florus nomine, etc. Hic contextus utrumque Leonis opus in Manichaeos et Pelagianos eidem tempori adjudicat. Manichaeorum subversionem Prosper in Chronico assignat an. 443; idque huic anno exeunti tribuendum colligitur ex Leonis epist. 4, data die 10 Octobris, qua ad episcopos Campaniae scribens, nihil de vitandis Manichaeis indicavit, uti monuit epist. 7, scripta die 30 Januarii", + "candidate_score": 0.648122, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_43_45", + "bdc_text": "Daraus ist ersichtlich , dass Benedetto im Sommer 1544 in Locarno predigte und einen Brief Pellikans erhalten hatte. Am 12 . April 1546 ( ebd. , Ms F 47 , 140f )", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_458", + "psc_text": "3 Adventus habetur: Deinde episcopi legunt quartam et quintam lectionem de epistola S. Leonis papae missa Flaviano episcopo de Incarnatione Domini contra Eutychen haereticum. Idipsum in aliis Italiae Ecclesiis receptum didicimus ex quampluribus mss. Lectionariis aliarum urbium, quae eamdem epistolam aliis atque aliis diebus eodem Adventus tempore exhibent. Ex ms. bibliothecae Regiae Quesnellus collegit (Diss. 1 ad an. 449, n. 9), idem olim factitatum esse in Galliarum Ecclesiis, quod confirmari potest ex Lectionario S. Benigni Divionensis, quo Chiffletius usus est, cum eamdem epistolam edidit in calce operum Vigilii Tapsensis, nec non ex monumentis Gallicanis, quae a P. Martene laudantur De Antiquis monachorum Ritibus, lib. III, c. 2. Ex hujusmodi autem Lectionariis traducta fuit in aliquot collectiones Sermonum S. Leonis, quae ex Lectionariis originem ducunt. 4. Cum Gennadius, c. 70, Leonem inter ecclesiasticos scriptores retulit, hujus tantum epistolae fecit mentionem, eo quod haec super omnia ejus opera vulgatissima esset. Hinc autem", + "candidate_score": 0.648083, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_41_43", + "bdc_text": "Über ihn hatten die Zürcher , zumindest der ehemalige Minorit Pelikan , schon im Oktober 1544 durch Girolamo Mariano ( Pellikan , Chronikon 167 ) , ja sogar schon früher - wie dies aus einem Brief Giovanni Beccarias an Pelli kan vom 15 . Juli 1544 ( Zürich ZB , Ms F 47 , 93f ) hervorgeht - einiges erfahren können . Daraus ist ersichtlich , dass Benedetto im Sommer 1544 in Locarno predigte und einen Brief Pellikans erhalten hatte.", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_472", + "psc_text": "acceperant in Constantinopolitano conventu exemplaria scripsisse, in quibus ea epistola una cum testimoniis legeretur, ac exinde in Graecos codices ante gesta Chalcedonensia utraque simul traduxisse. Ex his autem apparet quam perperam P. Garnerius horum testimoniorum collectionem Theodoreto tribuerit, de quo tamen plura in observationibus ad notam ultimam Quesnelli. Inter testimonia autem a Leone collecta primo loco occurrunt tria satis prolixa sumpta ex Hilario; et hunc quidem Latinum scriptorem Graecis antea incognitum, ex notitia testimoniorum Leonis inter Patres catholicae fidei assertores praecipuo honore in Chalcedonensi synodo a Cecropio Sebastopolitano episcopo allegatum credimus (Act. 2, tom. IV Concil. pag. 1207). EPISTOLA XXVIII. AD FLAVIANUM EPISCOPUM CONSTANTINOPOLITANUM CONTRA EUTYCHIS PERFIDIAM ET HAERESIM, SYNOPSIS ( Ex collectione Hispanica ). Quod ignorantia sanctarum Scripturarum Eutychen haereticum fecerit. --II. Contra eos qui in duos filios dispensationis Dominicae mysterium scindere moliuntur. --III. Contra eos qui passibilem Divinitatem unigeniti Filii Dei audent asserere. --IV. Contra eos qui in", + "candidate_score": 0.647658, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_14_16", + "bdc_text": "Im Falle Bullingers ist an dessen Kommentare zur Apostelgeschichte ( 1533 ; BZD C 219 - neu aufgelegt 1535 und 1540 ; bzw. BZD C 240. C 289 ) , zu allen neutestamentlichen Briefen ( 1537 ;", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_193", + "psc_text": "cum forte supervenisset aliquid novi, ex. gr., causa Restituti episcopi, quem nunc, quasi post illa quae Potentius retulerat, conquestum tradit cap. 10 S. pontifex exscribens eamdem epistolam, nonnulla aliis verbis exposuit, quaedam autem pro novitate causae adjecit. Ita etiam epistolas 30 et 31, quae partim eisdem, partim diversis verbis eadem super re ad Pulcheriam datae in distinctis et antiquissimis collectionibus inveniuntur, unius ejusdemque epistolae duplex exemplum esse in admonitione ostendemus. In subjectis vero litteris ad Africanos, illud longum fragmentum, quod in collectione Hadrianea legitur, secundis quidem curis videtur adjectum, ob quasdam notitias quae supervenerunt post relationem Potentii, referente fortassis episcopo David, qui in eo fragmento memoratur, vel aliis qui ex Africa Romam transmigraverant, et indicantur illis lectionis Hadrianeae verbis, commeantium sermo perferret. Hinc S. pontifex primae lectioni editionis decurtatae c. 9, Cum itaque de omnibus, secundis curis inseruit particulam fere, quae in Hadrianea editione legitur, eo quod nonnulla accessissent quae", + "candidate_score": 0.647649, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_41_43", + "bdc_text": "Über ihn hatten die Zürcher , zumindest der ehemalige Minorit Pelikan , schon im Oktober 1544 durch Girolamo Mariano ( Pellikan , Chronikon 167 ) , ja sogar schon früher - wie dies aus einem Brief Giovanni Beccarias an Pelli kan vom 15 . Juli 1544 ( Zürich ZB , Ms F 47 , 93f ) hervorgeht - einiges erfahren können . Daraus ist ersichtlich , dass Benedetto im Sommer 1544 in Locarno predigte und einen Brief Pellikans erhalten hatte.", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_1371", + "psc_text": ". . . De quibus epistolis unam ad Antiochenum, alteram ad Jerosolymitanum . . . dirigetis. Nos autem ad Illyrios episcopos similia jam scripta transmisimus. Hic tria similis epistolae exempla indicantur, ad Basilium Antiochenum, ad Juvenalem Jerosolymitanum, et ad Illyrios episcopos, id est ad Euxitheum Thessalonicensem, Petrum Corinthium, et Lucam Dyrrachenum, qui accuratius in inscriptione nostri codicis Ratisponensis nominantur. Ex Grimanico vero codice illud elicimus, in exemplo epistolae 150 ad Euxitheum caeterosque metropolitas Illyrici postremae periodo insertas fuisse voces per Illyricum; quae cum Juvenali Jerosolymitano nequaquam conveniant, in epistola ad eumdem certissime defuerunt, et idcirco Juvenalis nomen in inscriptione ejusdem epistolae delendum credidimus. 2. Eaedem duae epistolae suspectae fidei fuerunt Pagio ad an. 457, n. 7, sicut etiam epistola 153, ob imploratum auxilium Patricii Asparis, quae duo nomina separatim posita in epist. 149 et 150 pro duabus personis accepit, primum filii, alterum patris, cum tamen unum Asparem significent, qui patricii", + "candidate_score": 0.64746, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_43_45", + "bdc_text": "Daraus ist ersichtlich , dass Benedetto im Sommer 1544 in Locarno predigte und einen Brief Pellikans erhalten hatte. Am 12 . April 1546 ( ebd. , Ms F 47 , 140f )", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_1598", + "psc_text": "Hermes, qui in hac epistola appellatur Archidiaconus, vivo adhuc Rustico Biterrensibus episcopus datus fuit, a quibus cum non fuerit receptus, Narbonam rediit, et hac de re idem Rusticus et Hermes litteras ad Leonem dedere, ut ex Hilari papae epist. 8 colligere licet. His autem ut congruum tempus tribuatur, ante Leonis mortem, quae contigit an. 461, Hermes ad Biterrensem cathedram promotus videtur sub. an. 460; haec autem epistola, Hermete adhuc archidiacono Romae agente, scripta serius dicenda est an. 459. 7. His autem de tempore hujus epistolae praemissis manifestum fit quam sint inanes duae Quesnelli conjecturae, quibus cum animadverterit aliquot ex iis dubiis quae proposuit Rusticus decisa fuisse in conciliis Arausicano I, Vasensi I, et Arelatensi II, alterutrum not. 1 colligit: Scilicet vel Rusticum ad Leonem scripsisse, antequam eae difficiles quaestiones in conciliis supradictis ventilarentur et enodarentur: supervacaneum enim videretur et praeter consuetudinem Gallicanam, ut post soluta in pluribus comprovincialibus, aut majoribus", + "candidate_score": 0.647439, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_43_45", + "bdc_text": "Daraus ist ersichtlich , dass Benedetto im Sommer 1544 in Locarno predigte und einen Brief Pellikans erhalten hatte. Am 12 . April 1546 ( ebd. , Ms F 47 , 140f )", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_459", + "psc_text": "Antiquis monachorum Ritibus, lib. III, c. 2. Ex hujusmodi autem Lectionariis traducta fuit in aliquot collectiones Sermonum S. Leonis, quae ex Lectionariis originem ducunt. 4. Cum Gennadius, c. 70, Leonem inter ecclesiasticos scriptores retulit, hujus tantum epistolae fecit mentionem, eo quod haec super omnia ejus opera vulgatissima esset. Hinc autem eum certum ejusdem epistolae auctorem procul dubio existimavit. Quod si vulgatae ejusdem editiones Miraei, Fabricii atque Vallarsii, c. 84, in Prospero habent: Epistolae quoque papae Leonis adversus Eutychen de vera Christi Incarnatione ad diversos datae, et ab ipso dictatae dicuntur, corruptam lectionem et fucum facere, et legendum ei, id est Prospero, ab ipso scilicet Leone dictatae, Quesnellus contendit; Prosperum enim Leonis notarium fuisse Ado in Chronico scripsit. At emendatiores editiones et mss. nec et, nec ei praeferre, sed tantum ab ipso dictatae creduntur, pronuntiat Antelmius, epist. 2, n. 28 et 30. In ms. quidem antiquissimo capituli Veronensis, signato num. 46,", + "candidate_score": 0.647389, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_84_86", + "bdc_text": "oben Nr. 2064 , Anm. 3 ; vgl. HBBW XIV 66 , 3 und Anm. 3. 140 , 1 und 9 ) , die Ende Februar/Anfang März 1544 erschienen war , oder noch wahrscheinlicher an die \"Antiquissima fides\" , die im August 1544 zum ersten Mal auf Latein erschien ( s. HBBW XIV [Nr. 1959 ] 341 , Anm. 13 ) .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_166", + "psc_text": "et varia opuscula etiam posterioris aevi continet, ex Leone autem hanc unicam epistolam exhibet. Alter vero antiquissimus et majusculis litteris scriptus complectitur vetustam collect. 3, cui alium similem invenimus in perantiquo Vat. 1342. Nos insuper hanc eamdem epistolae decurtatae (sic enim appellabimus) rationem nacti sumus in tribus aliis collectionibus, nimirum in ms. Vat. Reginae collect. 1, in vetusto cod. Lucensi collect. 4 simili Colbertino 784, qui a Coustantio laudatur in praefat. ad Epistolas Roman. pontif. num. 89, ac praeterea in manuscriptis collectionis 9 Hispanicae, Vat. 1341 et Vindebon. Caesareo 41, ut praetereamus alia plura scripta exemplaria memoratarum collectionum 10, 12 et 24, quae in praefat. ad epistolas recensuimus. Ita octo collectiones 1, 3, 4, 5, 9, 10, 12 et 24, ac peculiaris cod. Barb. 77, hanc primam epistolae formam exhibent. 3. Secunda ejusdem forma edita est primum a Wendelino, dein a Pithaeo, ac demum a Voello et Justello in collectione", + "candidate_score": 0.646407, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_41_43", + "bdc_text": "Über ihn hatten die Zürcher , zumindest der ehemalige Minorit Pelikan , schon im Oktober 1544 durch Girolamo Mariano ( Pellikan , Chronikon 167 ) , ja sogar schon früher - wie dies aus einem Brief Giovanni Beccarias an Pelli kan vom 15 . Juli 1544 ( Zürich ZB , Ms F 47 , 93f ) hervorgeht - einiges erfahren können . Daraus ist ersichtlich , dass Benedetto im Sommer 1544 in Locarno predigte und einen Brief Pellikans erhalten hatte.", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_1589", + "psc_text": "Tillemontii valde exilibus sequentem epistolam datam prodidit circa an. 442, 443 et 444. Cum Sirmondus atque Baluzius, nullo tamen allato documento, eamdem affixerint anno 452, Quesnellus conjecit hos ita sensisse, eo quod existimaverint in hac epistola, ubi sermo habetur de his qui ab hostibus in infantia capti fuerant, respici ad eam vastitatem quam Hunni in Galliis in ulerunt an. 451. Hujus autem epistolae locum non ad Hunnorum irruptionem referri contendit, sed ad Vandalorum persecutionem, qui Africa potiti sub Genserico, catholicos oppugnarunt; nam inquisit. 18, haec praeferuntur: De his qui ex Africa vel de Mauritania venerunt, et nesciunt in qua secta sint baptizati. Tum Vandalica persecutione descripta, quae Christianis illata fuit in Africa post an. 439, hac occasione nonnullos in Gallias sese recepisse existimat, de quibus in eadem epistola sermo sit; et idcirco eam datam credit circa annos indicatos 442, 443 et 444, in quibus ea persecutio grassata est. 2. Sed", + "candidate_score": 0.646076, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_14_16", + "bdc_text": "Im Falle Bullingers ist an dessen Kommentare zur Apostelgeschichte ( 1533 ; BZD C 219 - neu aufgelegt 1535 und 1540 ; bzw. BZD C 240. C 289 ) , zu allen neutestamentlichen Briefen ( 1537 ;", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_1577", + "psc_text": "Leo. Hac autem in re vetusti catalogi episcoporum Ecclesiae Ravennatis difficultatem afferent: vetusti, inquam, qui apud Agnellum a Bacchinio primum editum legi possunt; nam recentiores apud Rubeum et Ughellum etsi in re praesenti non obsint, antiquum tamen ordinem deseruere ex arbitrio, ut cum quibusdam praejudiciis nonnulla posterius detecta monumenta conciliarentur. In antiquis autem illis catalogis nullus quidem Leo hujus aevi episcopus reperitur; at Neo praecessor fit S. Petro Chrysologo, cum ex hac epistola posterior esse deberet. Ut autem haec difficultas tollatur, duo in his catalogis distinguenda sunt, ordo episcoporum, et tempus at gesta quae iisdem tribuuntur. Ordo catalogorum veterum, quoad priorum saeculorum episcopos cum derivatus fuerit ex antiquissimis diptychis quae in quibusque Ecclesiis jamdiu custodita fuere, nisi quid omnino evidens cogat, retinendus est. Tempus autem et gesta singulis episcopis ascripta, cum ex diptychis, in quibus sola episcoporum nomina describebantur, sumi nequiverint, ex auctorum medii aevi arbitrio, vel etiam ex vulgatis", + "candidate_score": 0.646055, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_85_87", + "bdc_text": "vgl. HBBW XIV 66 , 3 und Anm. 3. 140 , 1 und 9 ) , die Ende Februar/Anfang März 1544 erschienen war , oder noch wahrscheinlicher an die \"Antiquissima fides\" , die im August 1544 zum ersten Mal auf Latein erschien ( s. HBBW XIV [Nr. 1959 ] 341 , Anm. 13 ) . quae vero me hactenus latuit .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_82", + "psc_text": "sunt, sed non omnino convincunt; cum fieri potuerit ut is qui hanc epistolam anteriori ad Africanos subjecit, ita haec loca plurali numero afferret, ut cohaererent cum antecedentibus, quemadmodum alia proprio ingenio eum immutasse cognoscimus. 8. Joannes Vander Haagen, auctor operis inscripti: Observationes in veterum Patrum et pontificum prologos et epistolas paschales, Amstelodami an. 1734, pag. 97, eam Cyrilli epistolam esse, et ad Leonem pontificem traditam propugnat. Id autem exinde potissimum statuit, quod ex una parte certum sit ex Paschasino S. Cyrillum Leoni interroganti de Paschate an. 444 per litteras eidem directas respondisse; ex alia vero parte textum qui in hoc fragmento legitur Beda tribuat epistolae Cyrilli ad S. Leonem, et in ipso fragmento agatur quidem de quaestione Paschatis anni 444, de qua eum Leoni respondisse Paschasinus prodidit. Idem vero auctor allegat tria Bedae testimonia: duo quibus ea epistola Cyrillo vindicatur, nimirum ex libro de temporum Ratione, et ex epistola ad", + "candidate_score": 0.645919, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_84_86", + "bdc_text": "oben Nr. 2064 , Anm. 3 ; vgl. HBBW XIV 66 , 3 und Anm. 3. 140 , 1 und 9 ) , die Ende Februar/Anfang März 1544 erschienen war , oder noch wahrscheinlicher an die \"Antiquissima fides\" , die im August 1544 zum ersten Mal auf Latein erschien ( s. HBBW XIV [Nr. 1959 ] 341 , Anm. 13 ) .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_82", + "psc_text": "sunt, sed non omnino convincunt; cum fieri potuerit ut is qui hanc epistolam anteriori ad Africanos subjecit, ita haec loca plurali numero afferret, ut cohaererent cum antecedentibus, quemadmodum alia proprio ingenio eum immutasse cognoscimus. 8. Joannes Vander Haagen, auctor operis inscripti: Observationes in veterum Patrum et pontificum prologos et epistolas paschales, Amstelodami an. 1734, pag. 97, eam Cyrilli epistolam esse, et ad Leonem pontificem traditam propugnat. Id autem exinde potissimum statuit, quod ex una parte certum sit ex Paschasino S. Cyrillum Leoni interroganti de Paschate an. 444 per litteras eidem directas respondisse; ex alia vero parte textum qui in hoc fragmento legitur Beda tribuat epistolae Cyrilli ad S. Leonem, et in ipso fragmento agatur quidem de quaestione Paschatis anni 444, de qua eum Leoni respondisse Paschasinus prodidit. Idem vero auctor allegat tria Bedae testimonia: duo quibus ea epistola Cyrillo vindicatur, nimirum ex libro de temporum Ratione, et ex epistola ad", + "candidate_score": 0.645776, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_43", + "bdc_text": "Daraus ist ersichtlich , dass Benedetto im Sommer 1544 in Locarno predigte und einen Brief Pellikans erhalten hatte.", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_1598", + "psc_text": "Hermes, qui in hac epistola appellatur Archidiaconus, vivo adhuc Rustico Biterrensibus episcopus datus fuit, a quibus cum non fuerit receptus, Narbonam rediit, et hac de re idem Rusticus et Hermes litteras ad Leonem dedere, ut ex Hilari papae epist. 8 colligere licet. His autem ut congruum tempus tribuatur, ante Leonis mortem, quae contigit an. 461, Hermes ad Biterrensem cathedram promotus videtur sub. an. 460; haec autem epistola, Hermete adhuc archidiacono Romae agente, scripta serius dicenda est an. 459. 7. His autem de tempore hujus epistolae praemissis manifestum fit quam sint inanes duae Quesnelli conjecturae, quibus cum animadverterit aliquot ex iis dubiis quae proposuit Rusticus decisa fuisse in conciliis Arausicano I, Vasensi I, et Arelatensi II, alterutrum not. 1 colligit: Scilicet vel Rusticum ad Leonem scripsisse, antequam eae difficiles quaestiones in conciliis supradictis ventilarentur et enodarentur: supervacaneum enim videretur et praeter consuetudinem Gallicanam, ut post soluta in pluribus comprovincialibus, aut majoribus", + "candidate_score": 0.645719, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_42_44", + "bdc_text": "Juli 1544 ( Zürich ZB , Ms F 47 , 93f ) hervorgeht - einiges erfahren können . Daraus ist ersichtlich , dass Benedetto im Sommer 1544 in Locarno predigte und einen Brief Pellikans erhalten hatte. Am 12 .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_748", + "psc_text": "Leo habuit illum tractatum, cujus gratia Petronium et Regulum Gallicanos diu se retinuisse scribit epist. 67, ad Ravennium, in quam vide annot. 2 (885 d). Haec quidem Anatolii causa adeo magnum pontifici negotium facessivit, ut quatuor legatos eligendos, instruendos, atque Constantinopolim transmittendos crediderit, quod non exiguam in respondendo dilationem flagitabat: unde nihil mirum si epistolae 69, 70 et 71 quibus hac de ordinatione respondet, datae fuerint mense Julio anni 450. Interim hoc fragmentum excerptum ex Anatolii epistola, quae statim post ejus ordinationem ante finem anni 449 exarata fuit, cum certa dies ac mensis lateat, praemittendum censuimus epistolae Leonis ad Theodosium, quae die 25 Decembris signatur. EPISTOLA LIII, seu EPISTOLAE ANATOLII CONSTANTINOPOLITANI EPISCOPI AD S. LEONEM FRAGMENTUM. De ordinatione sua. 954 Ex epistola ANATOLII Constantinopolitani ad LEONEM Romanum. Etenim piissimus et Christi amans noster imperator Theodosius, qui cuncta in secundis post res ad Deum pertinentes ponit, cum sanctissima Constantinopolitana Ecclesia pastore", + "candidate_score": 0.645688, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_43_45", + "bdc_text": "Daraus ist ersichtlich , dass Benedetto im Sommer 1544 in Locarno predigte und einen Brief Pellikans erhalten hatte. Am 12 . April 1546 ( ebd. , Ms F 47 , 140f )", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_52", + "psc_text": "Si enim de praeteritis litteris et de re olim insinuata loqueretur, vi verbi duximus commonendam, omnis rectae syntaxeos ratio posset et haberet exigeret. Id autem si evidens judicetur, epistolam primam ad Januarium traditam non fuisse consequens fit. Ita enim Leo indicat se duxisse eum nunc monere, ac si antea de eadem re numquam monuerit. Igitur epistola prima, in qua eadem monitio fusius ingeritur, non ad Januarium, sed ad aliquem ejus praedecessorem tradita dici debet. 25. Ex his porro tempus duarum sequentium epistolarum elicitur, et cur ab his initium duxerimus, manifestum fiet. Annus 444, cui has epistolas auctoritate libri de Promissionibus adjudicavit Quesnellus, explicato eodem testimonio et auctoritate Photii satis revincitur. Multo autem magis repellitur opinio Antelmii, qui easdem epistolas attribuit anno 447. Non leve in speciem videri potest illud cui potissimum insistit Antelmius epist. 1 num. 11 pag. 7, nimirum in epistola ad Aquileiensem episcopum, c. 1 mentionem fieri decretorum", + "candidate_score": 0.645559, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_43_45", + "bdc_text": "Daraus ist ersichtlich , dass Benedetto im Sommer 1544 in Locarno predigte und einen Brief Pellikans erhalten hatte. Am 12 . April 1546 ( ebd. , Ms F 47 , 140f )", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_1589", + "psc_text": "Tillemontii valde exilibus sequentem epistolam datam prodidit circa an. 442, 443 et 444. Cum Sirmondus atque Baluzius, nullo tamen allato documento, eamdem affixerint anno 452, Quesnellus conjecit hos ita sensisse, eo quod existimaverint in hac epistola, ubi sermo habetur de his qui ab hostibus in infantia capti fuerant, respici ad eam vastitatem quam Hunni in Galliis in ulerunt an. 451. Hujus autem epistolae locum non ad Hunnorum irruptionem referri contendit, sed ad Vandalorum persecutionem, qui Africa potiti sub Genserico, catholicos oppugnarunt; nam inquisit. 18, haec praeferuntur: De his qui ex Africa vel de Mauritania venerunt, et nesciunt in qua secta sint baptizati. Tum Vandalica persecutione descripta, quae Christianis illata fuit in Africa post an. 439, hac occasione nonnullos in Gallias sese recepisse existimat, de quibus in eadem epistola sermo sit; et idcirco eam datam credit circa annos indicatos 442, 443 et 444, in quibus ea persecutio grassata est. 2. Sed", + "candidate_score": 0.645508, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_20_22", + "bdc_text": "und Johannese vangelium ( 1543 ; BZD C 321 ) wie auch an die Schrift \"De Scripturae sanctae authoritate\" ( 1538 ;", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_464", + "psc_text": "erit, memorabimus. Inter Lectionaria relegimus antiquissimum Vat. 3836. Addendi sunt praeterea duo alii codices millenarii, Veronensis 8, in quo haec epistola Leonis post epistolas canonicas describitur, et alius Veronen. 58, qui hanc epistolam ante quaedam documenta synodi Chalcedonensis repraesentat. Cum primam hujus epistolae editionem citabimus, intelligimus primam editionem Sermonum S. Leonis, cui haec epistola inserta est ante sermones de Nativitate ex ms. codice collectionis tertiae eorumdem Sermonum. Accedent tandem praeter codices Quesnelli alii quatuor a Baluzio adhibiti, nimirum Colbertinus 2574, Parisien., Divionen. et Corbeiensis, quorum tres postremi collectionem 17 Chalcedonensem continent. 7. Antiquissimam Graecam versionem, quae lecta et inserta fuit act. 2 synodi Chalcedonensis, primus edidit Joannes Leunclavius ex bibliotheca Sambuci Basileae an. 1578, postea ex aliis mss. Gerardus Vossius praepositus Tungrensis in calce Operum S. Gregorii Thaumaturgi an. 1604; dein vero Romani Conciliorum editores an. 1608, et a Romanis alii posteriores Conciliorum collectores. Graecum textum exegimus ad perantiquum ms.", + "candidate_score": 0.645111, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_84_86", + "bdc_text": "oben Nr. 2064 , Anm. 3 ; vgl. HBBW XIV 66 , 3 und Anm. 3. 140 , 1 und 9 ) , die Ende Februar/Anfang März 1544 erschienen war , oder noch wahrscheinlicher an die \"Antiquissima fides\" , die im August 1544 zum ersten Mal auf Latein erschien ( s. HBBW XIV [Nr. 1959 ] 341 , Anm. 13 ) .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_762", + "psc_text": "scriptas mense Martio easdem locavimus. 6. Quamvis probabilius existimemus omnes has epistolas scriptas fuisse Latine, uti Latine pariter scribebantur leges, etiamsi in Oriente darentur, interiisse tamen credimus originale Latinum, solamque superesse Graecam versionem, et Latina exempla, quae ad nos transmissa fuerunt, esse antiquam interpretationem ex Graeco, eamque ab homine lucubratam Latini sermonis minus perito, ut constabit ex aliquot locis valde obscuris et pessime redditis, quae Augustorum originali nequaquam congruunt. Hac etiam de causa notatio temporis a Graeco collectore semper omissa, in Latino textu pariter desideratur, quae suppleta fuit, cum Latinae Chalcedonensis collectionis auctor Latina originalia invenit. Confer Praefat. in epistolas num. 36. 7. Nunc titulum, qui tribus imperialibus epistolis 55, 56 et 57, in collectione Chalcedonensi praefigitur, exhibemus. In Graeca collectione sic: Θεῖον γράμμα καταπεμφθὲν, τοῦτο μὲν τοῦ δεσπότου ἡμῶν Οὐαλεντινιανοῦ, τοῦτο δὲ τῆς θείας μνήμης Πλακιδίας, οὐ μὴν ἀλλὰ καὶ τῆς προσκυνητῆς Βασιλίδος Εὐδοξίας, πρὸς τὸν τῆς θείας μνήμης", + "candidate_score": 0.644648, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_43", + "bdc_text": "Daraus ist ersichtlich , dass Benedetto im Sommer 1544 in Locarno predigte und einen Brief Pellikans erhalten hatte.", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_84", + "psc_text": "Leonem papam scripsit: Indicabo enim vobis, quid Bachumius (lege Pachomius) monachus, etc. quae quidem in fragmento mox recitando invenientur, sicut in eo leguntur etiam illa quae tum in opusculo de temporum ratione ejusdem editionis cap. 41, tom. II pag. 83, tum in epistola ad Wichredam eodem tomo pag. 230, ex eadem Cyrilli epistola Beda recitat. Grave quidem est hoc testimonium Bedae, qui cum ipsam epistolam non ad Africanos, sed ad Leonem traditam pronuntiet, hanc non subjectam perperam epistolae ad Africanos, sed separatam et Leoni inscriptam reperisse deprehenditur, ac propterea iis vocibus carentem, quibus ea ad plures data praefertur. Nihil vero dubitamus quin Cyrillus in sincera epistola ad Leonem iis formulis honoris et observantiae erga apostolicam sedem usus sit, quae in aliis ejus ad Romanos pontifices litteris leguntur. Has vero omnes formulas ab eo qui hoc fragmentum epistolae ad Patres concilii Carthaginensis adjecit immutatas credere oportet. Sed haec ipsa interpolatio nobis", + "candidate_score": 0.644191, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_43", + "bdc_text": "Daraus ist ersichtlich , dass Benedetto im Sommer 1544 in Locarno predigte und einen Brief Pellikans erhalten hatte.", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_748", + "psc_text": "Leo habuit illum tractatum, cujus gratia Petronium et Regulum Gallicanos diu se retinuisse scribit epist. 67, ad Ravennium, in quam vide annot. 2 (885 d). Haec quidem Anatolii causa adeo magnum pontifici negotium facessivit, ut quatuor legatos eligendos, instruendos, atque Constantinopolim transmittendos crediderit, quod non exiguam in respondendo dilationem flagitabat: unde nihil mirum si epistolae 69, 70 et 71 quibus hac de ordinatione respondet, datae fuerint mense Julio anni 450. Interim hoc fragmentum excerptum ex Anatolii epistola, quae statim post ejus ordinationem ante finem anni 449 exarata fuit, cum certa dies ac mensis lateat, praemittendum censuimus epistolae Leonis ad Theodosium, quae die 25 Decembris signatur. EPISTOLA LIII, seu EPISTOLAE ANATOLII CONSTANTINOPOLITANI EPISCOPI AD S. LEONEM FRAGMENTUM. De ordinatione sua. 954 Ex epistola ANATOLII Constantinopolitani ad LEONEM Romanum. Etenim piissimus et Christi amans noster imperator Theodosius, qui cuncta in secundis post res ad Deum pertinentes ponit, cum sanctissima Constantinopolitana Ecclesia pastore", + "candidate_score": 0.644096, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_42_44", + "bdc_text": "Juli 1544 ( Zürich ZB , Ms F 47 , 93f ) hervorgeht - einiges erfahren können . Daraus ist ersichtlich , dass Benedetto im Sommer 1544 in Locarno predigte und einen Brief Pellikans erhalten hatte. Am 12 .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_847", + "psc_text": "451, post epistolam 75, ad eumdem Faustum scriptam VI idus Novembris an. 450. At epistola 75 exarata fuit, cum propitio Domino multum catholicorum est aucta libertas, nimirum post Theodosii mortem, qui Eutychianis patrocinabatur. Epistola vero nunc subjicienda scripta fuit, cum aliqua humana ratio seu metus aliquis ab aperta veritatis defensione poterat cohibere: unde pontifex Fausto animum acuens, Exhortor, inquit, tuam beatitudinem, ut non confundaris de Evangelio generationis Domini Jesu Christi; quod vivum adhuc Theodosium praesumit. Hinc ante Theodosii mortem, quae incidit exeunte Julio anni 450, vel saltem ante mortis ejus notitiam, quae ad Leonem pervenit antequam scriberet VI idus Novembris epistolam 75, sequentes litterae datae videntur. 2. In collectione Chalcedonensi, ex qua una hanc epistolam habemus, describitur cap. 6 post Flaviani epistolam inter Leoninas 22, et ante epist. 28, datam idibus Junii an. 449, ex quo sub hoc tempus lucubrata videri potest. Cum vero Chalcedonensis collectionis auctor exactum temporum ordinem", + "candidate_score": 0.644048, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_42_44", + "bdc_text": "Juli 1544 ( Zürich ZB , Ms F 47 , 93f ) hervorgeht - einiges erfahren können . Daraus ist ersichtlich , dass Benedetto im Sommer 1544 in Locarno predigte und einen Brief Pellikans erhalten hatte. Am 12 .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_548", + "psc_text": "Sed contra fidem earum collectionum quae chronicam notam iduum Junii exhibent, eamque ex epistola 30 non potuerunt sumere, hanc opinionem inducere nequivimus. Id autem multo minus potuimus alia ratione, quae conjecturam numero praecedenti propositam magis magisque confirmabit. Si epistolae, inquit Leo epist. 45, quae in fidei causa per nostros clericos directae sunt, ad vestram pietatem pervenissent, certum est remedium vos his rebus quae contra fidem factae sunt . . . praestare potuisse. Indicatur epistola 30, per legatos missa quae, his Ephesum profectis ad Augustam non pervenit. Altam ergo eadem in re et pleniorem quidem epistolam ad eamdem Pulcheriam se alia occasione post legatorum discessum non direxisse praesumit; alias haec, non aeque ac illa prior alio traducta, eumdem effectum multo magis peperisset, ita ut opus non fuerit prioris epistolae 30 exemplum ad eamdem una cum epist. 45 iterum mittere. Igitur epistola 31 ad Pulcheriam missa non fuit, sed ab ipso Leone", + "candidate_score": 0.643939, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_85_87", + "bdc_text": "vgl. HBBW XIV 66 , 3 und Anm. 3. 140 , 1 und 9 ) , die Ende Februar/Anfang März 1544 erschienen war , oder noch wahrscheinlicher an die \"Antiquissima fides\" , die im August 1544 zum ersten Mal auf Latein erschien ( s. HBBW XIV [Nr. 1959 ] 341 , Anm. 13 ) . quae vero me hactenus latuit .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_761", + "psc_text": "rei aliqua mentio a Placidia eidem epistolae inserta fuisset. Id autem Romae innotuit ante diem 17 Martii hujus anni 450, quo S. Leo hac de re gratulatus Pulcheriae dedit epistolam 60. Igitur quatuor priores epistolae exaratae fuerunt paulo post diem 22 Februarii, et ante diem 17 Martii anni ejusdem, ac probabilius sub Februarii finem. 5. Cuique epistolae sive a Valentiniano, sive ab Augustis scriptae Quesnellus subjecit epistolam quam Theodosius reddidit. Nos collectionis Chalcedonensis methodum et rationem etiam temporis sequendam putavimus. Ut autem idoneum intervallum tribuatur transmissioni litterarum, Theodosii epistolae in Aprilem referendae videntur, ac propterea post epistolas 60 et 61 scriptas mense Martio easdem locavimus. 6. Quamvis probabilius existimemus omnes has epistolas scriptas fuisse Latine, uti Latine pariter scribebantur leges, etiamsi in Oriente darentur, interiisse tamen credimus originale Latinum, solamque superesse Graecam versionem, et Latina exempla, quae ad nos transmissa fuerunt, esse antiquam interpretationem ex Graeco, eamque ab homine lucubratam", + "candidate_score": 0.643884, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_84_86", + "bdc_text": "oben Nr. 2064 , Anm. 3 ; vgl. HBBW XIV 66 , 3 und Anm. 3. 140 , 1 und 9 ) , die Ende Februar/Anfang März 1544 erschienen war , oder noch wahrscheinlicher an die \"Antiquissima fides\" , die im August 1544 zum ersten Mal auf Latein erschien ( s. HBBW XIV [Nr. 1959 ] 341 , Anm. 13 ) .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_464", + "psc_text": "erit, memorabimus. Inter Lectionaria relegimus antiquissimum Vat. 3836. Addendi sunt praeterea duo alii codices millenarii, Veronensis 8, in quo haec epistola Leonis post epistolas canonicas describitur, et alius Veronen. 58, qui hanc epistolam ante quaedam documenta synodi Chalcedonensis repraesentat. Cum primam hujus epistolae editionem citabimus, intelligimus primam editionem Sermonum S. Leonis, cui haec epistola inserta est ante sermones de Nativitate ex ms. codice collectionis tertiae eorumdem Sermonum. Accedent tandem praeter codices Quesnelli alii quatuor a Baluzio adhibiti, nimirum Colbertinus 2574, Parisien., Divionen. et Corbeiensis, quorum tres postremi collectionem 17 Chalcedonensem continent. 7. Antiquissimam Graecam versionem, quae lecta et inserta fuit act. 2 synodi Chalcedonensis, primus edidit Joannes Leunclavius ex bibliotheca Sambuci Basileae an. 1578, postea ex aliis mss. Gerardus Vossius praepositus Tungrensis in calce Operum S. Gregorii Thaumaturgi an. 1604; dein vero Romani Conciliorum editores an. 1608, et a Romanis alii posteriores Conciliorum collectores. Graecum textum exegimus ad perantiquum ms.", + "candidate_score": 0.643737, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_41", + "bdc_text": "Über ihn hatten die Zürcher , zumindest der ehemalige Minorit Pelikan , schon im Oktober 1544 durch Girolamo Mariano ( Pellikan , Chronikon 167 ) , ja sogar schon früher - wie dies aus einem Brief Giovanni Beccarias an Pelli kan vom 15 .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_1371", + "psc_text": ". . . De quibus epistolis unam ad Antiochenum, alteram ad Jerosolymitanum . . . dirigetis. Nos autem ad Illyrios episcopos similia jam scripta transmisimus. Hic tria similis epistolae exempla indicantur, ad Basilium Antiochenum, ad Juvenalem Jerosolymitanum, et ad Illyrios episcopos, id est ad Euxitheum Thessalonicensem, Petrum Corinthium, et Lucam Dyrrachenum, qui accuratius in inscriptione nostri codicis Ratisponensis nominantur. Ex Grimanico vero codice illud elicimus, in exemplo epistolae 150 ad Euxitheum caeterosque metropolitas Illyrici postremae periodo insertas fuisse voces per Illyricum; quae cum Juvenali Jerosolymitano nequaquam conveniant, in epistola ad eumdem certissime defuerunt, et idcirco Juvenalis nomen in inscriptione ejusdem epistolae delendum credidimus. 2. Eaedem duae epistolae suspectae fidei fuerunt Pagio ad an. 457, n. 7, sicut etiam epistola 153, ob imploratum auxilium Patricii Asparis, quae duo nomina separatim posita in epist. 149 et 150 pro duabus personis accepit, primum filii, alterum patris, cum tamen unum Asparem significent, qui patricii", + "candidate_score": 0.643706, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_84_86", + "bdc_text": "oben Nr. 2064 , Anm. 3 ; vgl. HBBW XIV 66 , 3 und Anm. 3. 140 , 1 und 9 ) , die Ende Februar/Anfang März 1544 erschienen war , oder noch wahrscheinlicher an die \"Antiquissima fides\" , die im August 1544 zum ersten Mal auf Latein erschien ( s. HBBW XIV [Nr. 1959 ] 341 , Anm. 13 ) .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_410", + "psc_text": "455 in praefatione epistolis praemissa, num. 34, demonstravimus. Id autem quantum auctoritati tribuat huic collectioni Graecae, et exinde etiam collectioni Latinae, quae ex Graeca ducit originem; quantumque propterea haec collectio praestet collectioni Hispanicae, nemo non videt. Inter memoratae vero collectionis Chalcedonensis epistolas cum in Latinis, tum in Graecis codicibus integra describitur illa S. Petri Chrysologi ad Eutychem, a coaevo utique collectore inserta; ac idcirco ex antiquitate atque praestantia hujus collectionis tam apud Graecos, quam apud Latinos receptae, de integrae ejus epistolae sinceritate dubitare non licet. Cum Agnellus Ravennas a Bacchinio et a Muratorio editus, postremi capitis ejus epistolae summam dedit in S. Petri Chrysologi Vita, si non integram epistolam reperit in veteribus Ravennatensis Ecclesiae tabulis, certe aliquod vetustum exemplar hujusmodi collectionis Chalcedonensis prae oculis habuit. Cum vero haec exemplaria rariora fuerint, et non ita multa ex Leone proferant, ut in Isidoriana satis frequenti exhibentur; nihil mirum si posteriores Leoninarum epistolarum", + "candidate_score": 0.643488, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_43", + "bdc_text": "Daraus ist ersichtlich , dass Benedetto im Sommer 1544 in Locarno predigte und einen Brief Pellikans erhalten hatte.", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_758", + "psc_text": "Sed praeterquam quod non est verosimile episcopos, qui III kal. Octobris in Urbe convenerant, per quinquaginta dies Romae fuisse detentos absoluta jam synodo die 13, aut serius 15 Octobris, ut liquet ex epist. 44 et sequentibus; praeter hoc, inquam, nullum antiquum documentum superest, quo probetur Leone pontifice dedicationem basilicae S. Petri celebratam fuisse die 18 Novembris. Adde quod Valentinianum an. 449 Romae fuisse nullum aliunde indicium est; nonnulla autem suppetunt documenta quae eum anno 450 ibidem exstitisse probant. 4. Quesnellus diss. 1 ad an. 450, n. 1, Baronii sententiam impugnans, in aliam apertius erroneam transiit, contendens has epistolas scriptas fuisse post festum S. Petri die 29 Junii an. 450. Error ex duobus manifeste detegitur. Primum quia hoc anno Valentinianus Romae erat mense Martio, quo legem edidit Novellis insertam tit. 7, de Indulgentiis reliquorum, nec non mense Aprili ex tit. 38, de Naviculariis annuis, etc., ex quibus dies festus S. Petri,", + "candidate_score": 0.643363, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_43", + "bdc_text": "Daraus ist ersichtlich , dass Benedetto im Sommer 1544 in Locarno predigte und einen Brief Pellikans erhalten hatte.", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_548", + "psc_text": "Sed contra fidem earum collectionum quae chronicam notam iduum Junii exhibent, eamque ex epistola 30 non potuerunt sumere, hanc opinionem inducere nequivimus. Id autem multo minus potuimus alia ratione, quae conjecturam numero praecedenti propositam magis magisque confirmabit. Si epistolae, inquit Leo epist. 45, quae in fidei causa per nostros clericos directae sunt, ad vestram pietatem pervenissent, certum est remedium vos his rebus quae contra fidem factae sunt . . . praestare potuisse. Indicatur epistola 30, per legatos missa quae, his Ephesum profectis ad Augustam non pervenit. Altam ergo eadem in re et pleniorem quidem epistolam ad eamdem Pulcheriam se alia occasione post legatorum discessum non direxisse praesumit; alias haec, non aeque ac illa prior alio traducta, eumdem effectum multo magis peperisset, ita ut opus non fuerit prioris epistolae 30 exemplum ad eamdem una cum epist. 45 iterum mittere. Igitur epistola 31 ad Pulcheriam missa non fuit, sed ab ipso Leone", + "candidate_score": 0.64302, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_43", + "bdc_text": "Daraus ist ersichtlich , dass Benedetto im Sommer 1544 in Locarno predigte und einen Brief Pellikans erhalten hatte.", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_644", + "psc_text": "testatur. At hoc in hypothesi ejusdem chronicae notationis in utraque epistola satis ingeniose dictum videri potest, non tamen probabiliter, verisimillimum enim est Leonem ad Pulcheriam misisse exemplar, quod originali ad Theodosium tradito responderet. Hypothesim vero ejusdem diei in epistola signati, ex Latino textu pendet, quod non esse proprium hujus epistolae, sed ex epist. 44 sumptum jam demonstravimus. Repudiata vero hac hypothesi id ita evenisse conjici potest. S. pontifex primo scripsit epistolam 43. Haec sane in omnibus tum Venetis, tum Vaticanis Graecis codicibus, nec non in illis quos vetus interpres Latinus, seu Rusticus vidit, primo loco constanter describitur ante epistolam 44, quod anterioris temporis indicium est; at post aliquot dies; cum jam discessissent ii quibus epist. 43 tradita fuerat, eamdem S. Leo aliquibus mutatis, ac pluribus additis, renovavit, aliisque tradidit perferendam, ita ut, priori, si fieri posset, revocata vel suppressa, hanc Theodosio offerrent; ejusdemque exemplum litteris ad Pulcheriam scriptis junxit. Ita", + "candidate_score": 0.642804, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_42_44", + "bdc_text": "Juli 1544 ( Zürich ZB , Ms F 47 , 93f ) hervorgeht - einiges erfahren können . Daraus ist ersichtlich , dass Benedetto im Sommer 1544 in Locarno predigte und einen Brief Pellikans erhalten hatte. Am 12 .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_747", + "psc_text": "Asterii. Igitur sub finem ejusdem anni haec epistola ad Leonem scripta videtur; sicut et alia ordinatorum ejus, cujus fit mentio in epistola 71; nam statim post ordinationem ejusmodi epistolae scribebantur. 2. Sub idem tempus de eadem re ad Leonem litteras dedere Theodosius atque Pulcheria, et omnes hae epistolae simul videntur transmissae. Nondum tamen Romam pervenerant mense Martio anni 450, cum Leo scripsit epistolas 60 et 61, in quibus Flavianum adhuc vivum praesumit. Eas pontifex accipere potuit mense Aprili vel Maio; cujus morae quid in causa fuerit ignoramus. Cum autem difficilem rem proponerent, quae maturiorem consultationem flagitabat, forte hac de re Leo habuit illum tractatum, cujus gratia Petronium et Regulum Gallicanos diu se retinuisse scribit epist. 67, ad Ravennium, in quam vide annot. 2 (885 d). Haec quidem Anatolii causa adeo magnum pontifici negotium facessivit, ut quatuor legatos eligendos, instruendos, atque Constantinopolim transmittendos crediderit, quod non exiguam in respondendo dilationem flagitabat:", + "candidate_score": 0.642579, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_42_44", + "bdc_text": "Juli 1544 ( Zürich ZB , Ms F 47 , 93f ) hervorgeht - einiges erfahren können . Daraus ist ersichtlich , dass Benedetto im Sommer 1544 in Locarno predigte und einen Brief Pellikans erhalten hatte. Am 12 .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_589", + "psc_text": "ADMONITIO IN EPISTOLAM SEQUENTEM. 1. Verba cap. 1 et 4, direximus atque miserimus, quibus legati ab Urbe directi, et epistola ad Flavianum data idibus Junii missa traditur, indicare videntur sequentem epistolam scriptam fuisse post laudatas litteras ad Flavianum, immo etiam post legatorum discessum, qui profecti dicuntur in epist. 38, data die 23 Julii, quin et epist. 36, data die 20 Junii, ut probabilius ostendemus annot. 3 in ipsam epistolam (Col. 812, n. º); quod tamen in rem praesentem nihilum refert. In eadem epist. 38, memoratur adventus Basilii diaconi, qui profectis jam legatis, Flaviani epistolam ad Leonem detulerat. Si is esset idem Basilius, qui Juliani quoque litteras attulisse traditur, multo evidentius haec epistola scripta dicenda esset post idus Junias, quando legati nondum ab Urbe erant profecti. Ita ex duabus epistolis ad Julianum, quas de eadem re eodem die scriptas credere videtur difficile, sola praecedens epistola data fuisset idibus Junii, sequens vero", + "candidate_score": 0.642571, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_43", + "bdc_text": "Daraus ist ersichtlich , dass Benedetto im Sommer 1544 in Locarno predigte und einen Brief Pellikans erhalten hatte.", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_52", + "psc_text": "Si enim de praeteritis litteris et de re olim insinuata loqueretur, vi verbi duximus commonendam, omnis rectae syntaxeos ratio posset et haberet exigeret. Id autem si evidens judicetur, epistolam primam ad Januarium traditam non fuisse consequens fit. Ita enim Leo indicat se duxisse eum nunc monere, ac si antea de eadem re numquam monuerit. Igitur epistola prima, in qua eadem monitio fusius ingeritur, non ad Januarium, sed ad aliquem ejus praedecessorem tradita dici debet. 25. Ex his porro tempus duarum sequentium epistolarum elicitur, et cur ab his initium duxerimus, manifestum fiet. Annus 444, cui has epistolas auctoritate libri de Promissionibus adjudicavit Quesnellus, explicato eodem testimonio et auctoritate Photii satis revincitur. Multo autem magis repellitur opinio Antelmii, qui easdem epistolas attribuit anno 447. Non leve in speciem videri potest illud cui potissimum insistit Antelmius epist. 1 num. 11 pag. 7, nimirum in epistola ad Aquileiensem episcopum, c. 1 mentionem fieri decretorum", + "candidate_score": 0.642532, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_85_87", + "bdc_text": "vgl. HBBW XIV 66 , 3 und Anm. 3. 140 , 1 und 9 ) , die Ende Februar/Anfang März 1544 erschienen war , oder noch wahrscheinlicher an die \"Antiquissima fides\" , die im August 1544 zum ersten Mal auf Latein erschien ( s. HBBW XIV [Nr. 1959 ] 341 , Anm. 13 ) . quae vero me hactenus latuit .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_56", + "psc_text": "initia pontificatus Leonis et circa an. 442 scriptas duas sequentes epistolas confirmabit etiam non modicum historica quaedam animadversio, quam primus produxit card. Norisius tom. III pag. 1177, et tom. IV, pag. 752; dein Pagius ad an. 418, n. 57; ac tandem P. Bernardus de Rubeis Monument. Aquileien. cap. 14, pag. 120. Sirmondus e ms. Veronensi descripsit libellum fidei a Pelagianis editum; ex apographo autem Sirmondi hunc libellum vulgavit Garnerius in editione Marii Mercatoris, et dein P. P. Benedictini S. Mauri in appendice tom. X Augustini, pag. 110. Hic libellus fidei Pelagianae sic in fine clauditur: Explicit libellus fidei S. I. C. quas siglas Garnerius male interpretatus est Siculorum, cum citius explicandas Sacerdotum Jesu Christi Tillemontius et Benedictini opinentur. Hic libellus Augustino directus noscitur ex voce Augustine, quae libello inserta est. Is autem ipsorum Pelagianorum, qui libellum obtulere, metropolita, primas, aut superior ex contextu deprehenditur. Garnerius et Benedictini intelligentes id non", + "candidate_score": 0.642372, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_85_87", + "bdc_text": "vgl. HBBW XIV 66 , 3 und Anm. 3. 140 , 1 und 9 ) , die Ende Februar/Anfang März 1544 erschienen war , oder noch wahrscheinlicher an die \"Antiquissima fides\" , die im August 1544 zum ersten Mal auf Latein erschien ( s. HBBW XIV [Nr. 1959 ] 341 , Anm. 13 ) . quae vero me hactenus latuit .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_75", + "psc_text": "innuunt concilium Carthaginense an. 419), perperam, ubi agitur de Paschate, subjicitur celebrandum IX kal. Maii. Haec enim chronica notatio indicat Pascha an. 444, quod toto tempore episcopatus Cyrilli apud Alexandrinos hoc solo anno in eam diem incidit; ac propterea haec epistola scripta fuisset an. 443, cum quo nequaquam cohaeret concilium Carthaginense, quod a Cyrillo exemplaria postulavit concilii Nicaeni, nec cum aetate Aurelii, qui hujus concilii praeses jamdiu ante an. 443 e vivis excesserat. Itaque recte Petavius hanc epistolam scriptam tradiderat an. 419, et agere de Paschate anni 420, ac proinde loco IX kal. Maii legendum XIV kal. Maii, quo die Pascha celebratum fuit an. 420. 4. Apud Dionysium quidem legitur XVII kal. Maii, in quem diem incidit Pascha an. 423. Sed praeterquam quod frequentius de Paschate anni sequentis, rarius de Paschate post aliquot annos celebrandum petebatur, ipsa Cyrilli epistola, quae Pascha futurae indictionis, id est anni sequentis indicit, apud Dionysium", + "candidate_score": 0.641571, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_15", + "bdc_text": "BZD C 219 - neu aufgelegt 1535 und 1540 ;", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_73", + "psc_text": "in Commentario ad Canonem paschalem Victorii, cap. 1, pag. 72. Duae vero in ea quam Petavius et Bucherius ediderunt partes distinguendae, nimirum ipsa Cyrilli epistola ad Africanos, quae legitur correctior apud Dionysium; et ejus additio, quae ad aliam ejusdem Cyrilli epistolam pertinet. Has quidem duas distinctasque Cyrilli epistolas cum imperitus quidam reperisset agentes de Paschate, de eodem Paschate utrasque agere credidit: et idcirco epistolae ad Africanos, quam ex Dionysio primum descripsit, paucis verbis suo arbitrio immutatis, alteram, quae Bedae temporibus integra legebatur, initio praetermisso, subjecit atque inseruit; quae cum denuntiet diem Paschatis anni 444, eidem diei accommodata fuit a librario dies designata in priori ad Africanos epistola, nimirum IX kal. Maii. Hinc Bucherius non duas, sed unam epistolam habuit totum hoc documentum, eodemque credidit sermonem esse de solo Paschate ann. 444. 3. Sed si conferatur prima hujus pars cum Cyrilli epistola ad Africanos, quae a Dionysio conservata est, eadem reperientur", + "candidate_score": 0.641419, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_41", + "bdc_text": "Über ihn hatten die Zürcher , zumindest der ehemalige Minorit Pelikan , schon im Oktober 1544 durch Girolamo Mariano ( Pellikan , Chronikon 167 ) , ja sogar schon früher - wie dies aus einem Brief Giovanni Beccarias an Pelli kan vom 15 .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_644", + "psc_text": "testatur. At hoc in hypothesi ejusdem chronicae notationis in utraque epistola satis ingeniose dictum videri potest, non tamen probabiliter, verisimillimum enim est Leonem ad Pulcheriam misisse exemplar, quod originali ad Theodosium tradito responderet. Hypothesim vero ejusdem diei in epistola signati, ex Latino textu pendet, quod non esse proprium hujus epistolae, sed ex epist. 44 sumptum jam demonstravimus. Repudiata vero hac hypothesi id ita evenisse conjici potest. S. pontifex primo scripsit epistolam 43. Haec sane in omnibus tum Venetis, tum Vaticanis Graecis codicibus, nec non in illis quos vetus interpres Latinus, seu Rusticus vidit, primo loco constanter describitur ante epistolam 44, quod anterioris temporis indicium est; at post aliquot dies; cum jam discessissent ii quibus epist. 43 tradita fuerat, eamdem S. Leo aliquibus mutatis, ac pluribus additis, renovavit, aliisque tradidit perferendam, ita ut, priori, si fieri posset, revocata vel suppressa, hanc Theodosio offerrent; ejusdemque exemplum litteris ad Pulcheriam scriptis junxit. Ita", + "candidate_score": 0.641411, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_41", + "bdc_text": "Über ihn hatten die Zürcher , zumindest der ehemalige Minorit Pelikan , schon im Oktober 1544 durch Girolamo Mariano ( Pellikan , Chronikon 167 ) , ja sogar schon früher - wie dies aus einem Brief Giovanni Beccarias an Pelli kan vom 15 .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_913", + "psc_text": "in caeteras inferius afferendas, quae agunt de Paschate anni 455. 1. Quaestio jamdiu ante agitata circa Pascha anni 444, sollicitum Leonem effecit, ut maturius scriberet circa diem Paschatis ann. 455, in quo Romanorum et Alexandrinorum cyclos dissidere non ignorabat. Hinc jam inde ab an. 451, quo sequens epistola scripta fuit, in hanc diem unanimi consensu statuendam studium intendit. Novem praeterea ejusdem pontificis epistolas subsequentibus annis in eamdem rem exaratas habemus, praeter alias non paucas, quae desiderantur; et unam Proterii Alexandrini ad eumdem pontificem, quas suis locis dabimus. 2. Ex laterculo Paschali Theophili Alexandrini annorum centum, quod ex cyclis quinque decemnovennalibus, et annis quinque constabat, Pascha an. 455 affigebatur VIII kal. Maias. Ex cyclo autem Latinorum annorum LXXXIV ascribebatur XV kal. ejusdem mensis, ac propterea octo dierum discrimen intercedebat. Hoc autem discrimen oriebatur ex lunae saltibus, quos Latini crebriores, Alexandrini autem rariores admittebant. Cum enim Alexandrini ex suo cyclo decemnovennali lunae", + "candidate_score": 0.641402, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_43", + "bdc_text": "Daraus ist ersichtlich , dass Benedetto im Sommer 1544 in Locarno predigte und einen Brief Pellikans erhalten hatte.", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_747", + "psc_text": "Asterii. Igitur sub finem ejusdem anni haec epistola ad Leonem scripta videtur; sicut et alia ordinatorum ejus, cujus fit mentio in epistola 71; nam statim post ordinationem ejusmodi epistolae scribebantur. 2. Sub idem tempus de eadem re ad Leonem litteras dedere Theodosius atque Pulcheria, et omnes hae epistolae simul videntur transmissae. Nondum tamen Romam pervenerant mense Martio anni 450, cum Leo scripsit epistolas 60 et 61, in quibus Flavianum adhuc vivum praesumit. Eas pontifex accipere potuit mense Aprili vel Maio; cujus morae quid in causa fuerit ignoramus. Cum autem difficilem rem proponerent, quae maturiorem consultationem flagitabat, forte hac de re Leo habuit illum tractatum, cujus gratia Petronium et Regulum Gallicanos diu se retinuisse scribit epist. 67, ad Ravennium, in quam vide annot. 2 (885 d). Haec quidem Anatolii causa adeo magnum pontifici negotium facessivit, ut quatuor legatos eligendos, instruendos, atque Constantinopolim transmittendos crediderit, quod non exiguam in respondendo dilationem flagitabat:", + "candidate_score": 0.641332, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_82_84", + "bdc_text": "Postulavit ad haec Italus illeBenedetto von Locarno . a me Apologiam quandam non ita pridem aeditam tuo nomine , Zu denken ist an Bullingers erste Widerlegung des Cochläus ( s. oben Nr. 2064 , Anm. 3 ;", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_366", + "psc_text": "potuit: unde art. 16, in Leonem, epistolae 22 primum locum adjudicandum nihil addubitavit: Je croy que pour peu de reflexion, qu' on y fasse, on reconoistra aisement, qu' elle (epistola nunc 22) a esté ecrite fort peu apres le concile tenu contre Eutyche, et que c' est la premiere, que Flavien ait ecrit a Rome sur cette affaire, comme l' a cru Baronius. Verba ex Graeco talis nobis nunc apparuit Eutyches, recentissimam haeretici manifestationem et condemnationem declarant. Illa vero sub finem, quibus, ut gesta de eodem in Occidentalium episcoporum deducantur notitiam, Flavianus rogat, ne scientes aliqui quid ille senserit, quasi ad orthodoxum vel per litteras, vel per aliquam conjunctionem loquantur; haec statim ab initio scripta produnt. Inopportunum enim fuisset Leonem rogare, ut promulgaret Eutychis condemnationem eo tempore, quo notissima erat, seu post epist. 26, cum jam generale concilium ea de causa habendum vulgatum fuerat. 4. Sed evidentius argumentum producamus. S.", + "candidate_score": 0.641092, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_35_37", + "bdc_text": "Tauf- und Ehenbuch der Kirchgemeinde Großmünster 1525-1600 , Zürich StadtA , VIII C 1 , unter 1527 ; Erhard Dürsteler , Stammtafeln zürcherischer Geschlechter , Bd. 1 ( Zürich ZB , Ms E 94 ) , f. 235r. ; Meyer , Locarno 162-164 und passim ;", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_464", + "psc_text": "erit, memorabimus. Inter Lectionaria relegimus antiquissimum Vat. 3836. Addendi sunt praeterea duo alii codices millenarii, Veronensis 8, in quo haec epistola Leonis post epistolas canonicas describitur, et alius Veronen. 58, qui hanc epistolam ante quaedam documenta synodi Chalcedonensis repraesentat. Cum primam hujus epistolae editionem citabimus, intelligimus primam editionem Sermonum S. Leonis, cui haec epistola inserta est ante sermones de Nativitate ex ms. codice collectionis tertiae eorumdem Sermonum. Accedent tandem praeter codices Quesnelli alii quatuor a Baluzio adhibiti, nimirum Colbertinus 2574, Parisien., Divionen. et Corbeiensis, quorum tres postremi collectionem 17 Chalcedonensem continent. 7. Antiquissimam Graecam versionem, quae lecta et inserta fuit act. 2 synodi Chalcedonensis, primus edidit Joannes Leunclavius ex bibliotheca Sambuci Basileae an. 1578, postea ex aliis mss. Gerardus Vossius praepositus Tungrensis in calce Operum S. Gregorii Thaumaturgi an. 1604; dein vero Romani Conciliorum editores an. 1608, et a Romanis alii posteriores Conciliorum collectores. Graecum textum exegimus ad perantiquum ms.", + "candidate_score": 0.640818, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_43", + "bdc_text": "Daraus ist ersichtlich , dass Benedetto im Sommer 1544 in Locarno predigte und einen Brief Pellikans erhalten hatte.", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_458", + "psc_text": "3 Adventus habetur: Deinde episcopi legunt quartam et quintam lectionem de epistola S. Leonis papae missa Flaviano episcopo de Incarnatione Domini contra Eutychen haereticum. Idipsum in aliis Italiae Ecclesiis receptum didicimus ex quampluribus mss. Lectionariis aliarum urbium, quae eamdem epistolam aliis atque aliis diebus eodem Adventus tempore exhibent. Ex ms. bibliothecae Regiae Quesnellus collegit (Diss. 1 ad an. 449, n. 9), idem olim factitatum esse in Galliarum Ecclesiis, quod confirmari potest ex Lectionario S. Benigni Divionensis, quo Chiffletius usus est, cum eamdem epistolam edidit in calce operum Vigilii Tapsensis, nec non ex monumentis Gallicanis, quae a P. Martene laudantur De Antiquis monachorum Ritibus, lib. III, c. 2. Ex hujusmodi autem Lectionariis traducta fuit in aliquot collectiones Sermonum S. Leonis, quae ex Lectionariis originem ducunt. 4. Cum Gennadius, c. 70, Leonem inter ecclesiasticos scriptores retulit, hujus tantum epistolae fecit mentionem, eo quod haec super omnia ejus opera vulgatissima esset. Hinc autem", + "candidate_score": 0.640632, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_82_84", + "bdc_text": "Postulavit ad haec Italus illeBenedetto von Locarno . a me Apologiam quandam non ita pridem aeditam tuo nomine , Zu denken ist an Bullingers erste Widerlegung des Cochläus ( s. oben Nr. 2064 , Anm. 3 ;", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_41", + "psc_text": "habere Ad metropolitanum episcopum Venetiae. Editores Lovanienses, quos alii deinceps secuti sunt, forte fuerunt primi qui absque ullius, quod sciamus, codicis testimonio apposuerunt titulum: Nicetae episcopo Aquileiensi. In mss. vero collectionum 12 et 24 descripta in primis epistola 2 ad Septimum, mox subjicitur epistola 1, Relatione, cum titulo Ad eumdem, ac si eidem Septimo data fuerit: et idcirco quidem in uno codice Fesulano, et altero Florentino S. Laurentii signato num. 14, pluteo 21, qui aliquot epistolas exhibent ex mss. collectionis 24, epistolae primae haec inscriptio praefigitur: Leo Septimo episcopo. Id procul dubio erroneum est, cum Septimus, qui non Aquileiensis, sed Altinas epicopus fuit, in ipso exordio epist. 1 nominetur velut is cujus causa Leo ad Aquileiensem scripsit. Neque tamen hi codices Januario suffragantur. 22. Solum cod. Vat. Ottobonianus 297 collectionis 23 et nonnulli codd. collectionis 8, uti Vercellensis et Vat. 1353, Januarium praeferunt. At hoc nomen codicibus collectionis 8 posterius", + "candidate_score": 0.640612, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_41", + "bdc_text": "Über ihn hatten die Zürcher , zumindest der ehemalige Minorit Pelikan , schon im Oktober 1544 durch Girolamo Mariano ( Pellikan , Chronikon 167 ) , ja sogar schon früher - wie dies aus einem Brief Giovanni Beccarias an Pelli kan vom 15 .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_18", + "psc_text": "Ambrosii et hujus concilii aetatem floruit, qui si Venetiae, non Venetiarum dixit, nihil refert, cum et in inscriptionibus et in notitia imperii consularis Venetiae, provincia Venetiae, etc., singulari numero inveniatur. 14. Minoris multo faciendum est, quod idem Quesnellus obtrudit, in eadem epistola depositionis minas contineri, cum attente considerantibus idipsum subindicent verba epistolae ad Aquileiensem, quae per omnes germana est: et idem Leo in epist. 10 ad episcopos provinciae Viennensis, c. 7, satis aperte innuat, se pro sedis apostolicae pietate ab Hilarii Gallicani metropolitae depositione supersedisse, quod et in Novella Valentinianus confirmat epist. 11. In causa autem Pelagianorum, de quibus in epistola ad Septimum agitur, hoc insuper accedit, quod Honorii lex adversus Pelagium atque Coelestium amissionem episcopatus sanxerat, non tantum adversus infectos hac haeresi, sed etiam contra illos qui dissimulando conniventiam, aut non damnando favorem noxium praestiterint. In epistola autem ad Septimum de iis rectoribus sermo est qui in Pelagianos negligentius", + "candidate_score": 0.640368, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_82_84", + "bdc_text": "Postulavit ad haec Italus illeBenedetto von Locarno . a me Apologiam quandam non ita pridem aeditam tuo nomine , Zu denken ist an Bullingers erste Widerlegung des Cochläus ( s. oben Nr. 2064 , Anm. 3 ;", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_364", + "psc_text": "epistolam acceperat Leo a Flaviano? Cumque Flavianus deinde memoret Leonis litteras sibi traditas a Pansophio (est epistola 23) quibus edoctus fuerat, eumdem Eutychem libellos direxisse ad Leonem plenos omni fallacia et calliditate; ex his liquet pariter, subdit Quesnellus, non ante Flavianum de litteris ad Leonem ea de re scribendis cogitasse, quam cum didicit pontificem improbis artibus deceptum, falsam de judicio Constantinopolitano cepisse opinionem. 2. Si epistola 23 legatur attente, Leonem non deceptum, sed cautum et necessaria documenta postulantem ac exspectantem invenies. Ad argumentum vero quod pertinet, etiam in epistola 22, Eutychis erroribus expositis, quae πάλαι dudum seu pridem in eum gesta fuerant, a Flaviano ad Leonem directa traduntur cap. 4, et eodem quidem Graeco verbo ἀπεστείλαμεν, direximus, idem Flavianus utitur, quod adhibuit epist. 26. Qua in re ne vox direximus difficultatem moveat, vide annot. 17 (col. 727, n. b) in eamdem epistolam 22. Cum ergo bis Flavianus de eadem damnatione", + "candidate_score": 0.639852, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_41", + "bdc_text": "Über ihn hatten die Zürcher , zumindest der ehemalige Minorit Pelikan , schon im Oktober 1544 durch Girolamo Mariano ( Pellikan , Chronikon 167 ) , ja sogar schon früher - wie dies aus einem Brief Giovanni Beccarias an Pelli kan vom 15 .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_82", + "psc_text": "sunt, sed non omnino convincunt; cum fieri potuerit ut is qui hanc epistolam anteriori ad Africanos subjecit, ita haec loca plurali numero afferret, ut cohaererent cum antecedentibus, quemadmodum alia proprio ingenio eum immutasse cognoscimus. 8. Joannes Vander Haagen, auctor operis inscripti: Observationes in veterum Patrum et pontificum prologos et epistolas paschales, Amstelodami an. 1734, pag. 97, eam Cyrilli epistolam esse, et ad Leonem pontificem traditam propugnat. Id autem exinde potissimum statuit, quod ex una parte certum sit ex Paschasino S. Cyrillum Leoni interroganti de Paschate an. 444 per litteras eidem directas respondisse; ex alia vero parte textum qui in hoc fragmento legitur Beda tribuat epistolae Cyrilli ad S. Leonem, et in ipso fragmento agatur quidem de quaestione Paschatis anni 444, de qua eum Leoni respondisse Paschasinus prodidit. Idem vero auctor allegat tria Bedae testimonia: duo quibus ea epistola Cyrillo vindicatur, nimirum ex libro de temporum Ratione, et ex epistola ad", + "candidate_score": 0.639607, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_85_87", + "bdc_text": "vgl. HBBW XIV 66 , 3 und Anm. 3. 140 , 1 und 9 ) , die Ende Februar/Anfang März 1544 erschienen war , oder noch wahrscheinlicher an die \"Antiquissima fides\" , die im August 1544 zum ersten Mal auf Latein erschien ( s. HBBW XIV [Nr. 1959 ] 341 , Anm. 13 ) . quae vero me hactenus latuit .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_78", + "psc_text": "occurrat, sed in titulo Dionysius notaverit diem VI kal. Decembris, quo ea epistola ab Africanis ad Bonifacium pontificem missa fuit. Hactenus de epistola ad Carthaginense concilium. 5. Nunc de additione, seu de alia Cyrilli epistola, quae nostri instituti propria est. Haec nimirum agit de Paschate celebrando an. 444. Dicitur enim Pascha celebrandum apud Alexandrinos IX kal. Maii propter rationem embolismi anni, Latinos autem meditari celebrare illud VII kal. Aprilis luna XXII, ita ut communem annum facerent de embolismo. Hi omnes characteres conveniunt soli Paschati an. 444, quales quidem etiam in Paschasini epistola dein subjicienda deprehenduntur; ac proinde haec Cyrilli, uti et Paschasini epistola, pertinet ad an. 443. 6. Petavius in notis ad hanc additionem tom. II de Doctrin. temp. hic innui affirmat Pascha ann. 607, et inde concludit hanc non esse Cyrilli epistolam, sed auctoris qui duobus ferme saeculis posterior fuit. Sed tota ejus ratiocinatio nititur fictitio cyclo decemnovennali, quem", + "candidate_score": 0.639526, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_47", + "bdc_text": "benachrichtigte Beccaria Pellikan , dass Benedetto sich immer noch in Genua aufhielt , inzwischen in Sizilien gepredigt hatte und sich nach dem Sommer 1546 nach Mailand begeben werde , wohin er von dem neuernannten Gouverneur , dem Vizekönig von Sizilien , Ferrante I. Gonzaga , berufen wurde .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_46", + "psc_text": "libellis contra ipsos traditis eos evanescere fecit, praedicto Leone adhuc Romanam sedem gubernante. Duo Pelagianorum gesta sub Leone indicantur: alterum, in quo Septimus et Leo operam posuere, cui sane congruunt duae epistolae sequentes: alterum et posterius tempore, in quo S. Prosper libellos accusationum Romae obtulit, uti pluribus explicabimus in observationibus ad diss. 2 Quesnelli cap. 1, § ultimo. Auctor operis de Promissionibus Leoni coaevus scribit part. IV c. 6: In Italia quoque nobis apud Campaniam constitutis, dum venerabilis et apostolico honore nominandus papa Leo Manichaeos subverteret, et contereret Pelagianos, et maxime Julianum, ambiens tum quidam Florus nomine, etc. Hic contextus utrumque Leonis opus in Manichaeos et Pelagianos eidem tempori adjudicat. Manichaeorum subversionem Prosper in Chronico assignat an. 443; idque huic anno exeunti tribuendum colligitur ex Leonis epist. 4, data die 10 Octobris, qua ad episcopos Campaniae scribens, nihil de vitandis Manichaeis indicavit, uti monuit epist. 7, scripta die 30 Januarii", + "candidate_score": 0.639276, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_33", + "bdc_text": "In Laudem orantissimi praesulis , viri doctissimi , Ioachym Beldi Glaronensis Thaddaei Duni Locaruensis [ ! ] ἐγκώμιον , Basel , s. n. , 1545 ( Zürich ZB , 25.1404/7 ;", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_980", + "psc_text": "ὡς ἀρχηγῷ σοι τοῦ καλοῦ πρὸς ὠφέλειαν χρησάμενοι, τῆς ἀληθείας τοῖς τῆς ἐκκλησίας τέκνοις τὸν κλῆρον ἐδείξαμεν, οὐ καθ' ἕνα ἕκαστος ἐν παραβύστῳ τὴν διδασκαλίαν ποιούμενοι, ἀλλὰ κοινῷ πνεύματι, μιᾷ συμπνοίᾳ καὶ ὁμονοίᾳ τῆς πίστεως τὴν ὁμολογίαν γνωρίσαντεσ. Καὶ ἦμεν ἐν κοινῇ χορείᾳ, τοῖς πνευματικοῖσ, ὡς ἐν βασιλικοῖσ δείπνοισ, ἐντρυφῶντες ἐδέσμασιν, ἅπερ διὰ τῶν σῶν γραμμάτων ὁ χριστὸς τοῖς εὐωχουμενοις ηὐτρεπισε καὶ τὸν ἐπουράνιον νυμφίον ἐν ἡμῖν ὁρᾷν ἐδοκοῦμεν ἐνδιαιτώμενον Εἰ γὰρ ὅπου εἰσὶ δύο ἢ τρεῖς συνηγμένοι εἰς τὸ αὐτοῦ ὄνομα, ἐκεῖ ἔφη εἶναι ἐν μεσῳ αὐτῶν· πόσην περὶ πεντακοσίου εἴκοσιν ἱερέας τὴν οἰκείωσιν ἐπεδείκνυτο, οἳ καὶ πατρίδος καὶ πόνου τῆς εἰς αὐτὸν ὁμολογίας τὴν γνῶσιν προέθηκαν; ὧν σὺ μὲν ὡς κεφαλὴ μελῶν, ἡγεμόνευεσ ἐν τοῖς τὴν σύνταξιν ἐπέχουσι, τὴν εὔνοιαν ἐπιδεικνύμενοσ. Βασιλεῖς δὲ πιστοὶ πρὸς εὐκοσμίαν ἐξῆρχον, ὡς Ζοραβάβελ τῇ (Ἰησοῦ, τῆς ἐκκλησίασ, καθάπερ) Ἰερουσαλὴμ, τὴν τὴν ἐν τοῖς δόγμασιν οἰκοδομίαν ἀνανεοῦν προθυμούμενοι. Καἲ ἦν ἂν ὁ ἀντικείμενος", + "candidate_score": 0.639273, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_43", + "bdc_text": "Daraus ist ersichtlich , dass Benedetto im Sommer 1544 in Locarno predigte und einen Brief Pellikans erhalten hatte.", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_591", + "psc_text": "Leonem acceptis primis Flaviani litteris cum gestis synodi Constantinopolitanae consilium cepisse mittendi legatos quatuor in Orientem, qui rem totam Constantinopoli componerent. Ad hunc unice finem scriptas primum credit epistolas plures, quae 13 Junii datae nunc leguntur. Solas autem duas nominat, scilicet epist. 28 ad Flavianum, et 32 ad archimandritas Constantinopolitanos, in quibus reapse nihil de synodo habetur, sed de fidei tantum causa per legatos curanda. Addit porro: At antequam legati profecti essent, acceptae sunt a Leone Theodosii litterae, quibus de indicta synodo monebatur; statimque iidem legati, qui ad fidei negotium cum Flaviano tractandum destinati erant, ad synodum directi sunt, eorumque tardata profectio, quo novis litteris scribendis tempus daretur, vel prioribus amplificandis; et in his de concilio fit mentio. Hac autem de causa et anterioribus et ultimis litteris eamdem chronicam notationem idibus Junii affixam innuit. 3. Nemini tamen haec satisfacere poterunt. Primo enim Flaviani litteras cum gestis Constantinopolitanae synodi a Leone", + "candidate_score": 0.639258, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_85_87", + "bdc_text": "vgl. HBBW XIV 66 , 3 und Anm. 3. 140 , 1 und 9 ) , die Ende Februar/Anfang März 1544 erschienen war , oder noch wahrscheinlicher an die \"Antiquissima fides\" , die im August 1544 zum ersten Mal auf Latein erschien ( s. HBBW XIV [Nr. 1959 ] 341 , Anm. 13 ) . quae vero me hactenus latuit .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_77", + "psc_text": "haec numeralis nota legitur. Nam Graecus Africani codicis textus non est originalis Cyrilli, sed ex Latino Dionysii antiqua interpretatio Graeca, quae ex vitiato Dionysii textu derivat, et veterem esse hunc librariorum lapsum confirmat. Hinc ergo manifestum fit veram lectionem in ms. Sirmondi fuisse corruptam ab illo antiquario, qui cum huic epistolae alteram partem subjecit, et ex duabus epistolis unam compegit, diem Paschatis in hac postrema parte designatum, de quo pluribus agitur, ad priorem quoque partem transferendum putavit. Hac libertate in inscriptione eadem Cyrilli epistola data dicitur Carthaginensi synodo congregatae V kal. Decembris, cum apud Dionysium nulla talis notatio in inscriptione occurrat, sed in titulo Dionysius notaverit diem VI kal. Decembris, quo ea epistola ab Africanis ad Bonifacium pontificem missa fuit. Hactenus de epistola ad Carthaginense concilium. 5. Nunc de additione, seu de alia Cyrilli epistola, quae nostri instituti propria est. Haec nimirum agit de Paschate celebrando an. 444. Dicitur enim", + "candidate_score": 0.63923, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_43", + "bdc_text": "Daraus ist ersichtlich , dass Benedetto im Sommer 1544 in Locarno predigte und einen Brief Pellikans erhalten hatte.", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_1589", + "psc_text": "Tillemontii valde exilibus sequentem epistolam datam prodidit circa an. 442, 443 et 444. Cum Sirmondus atque Baluzius, nullo tamen allato documento, eamdem affixerint anno 452, Quesnellus conjecit hos ita sensisse, eo quod existimaverint in hac epistola, ubi sermo habetur de his qui ab hostibus in infantia capti fuerant, respici ad eam vastitatem quam Hunni in Galliis in ulerunt an. 451. Hujus autem epistolae locum non ad Hunnorum irruptionem referri contendit, sed ad Vandalorum persecutionem, qui Africa potiti sub Genserico, catholicos oppugnarunt; nam inquisit. 18, haec praeferuntur: De his qui ex Africa vel de Mauritania venerunt, et nesciunt in qua secta sint baptizati. Tum Vandalica persecutione descripta, quae Christianis illata fuit in Africa post an. 439, hac occasione nonnullos in Gallias sese recepisse existimat, de quibus in eadem epistola sermo sit; et idcirco eam datam credit circa annos indicatos 442, 443 et 444, in quibus ea persecutio grassata est. 2. Sed", + "candidate_score": 0.639174, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_43", + "bdc_text": "Daraus ist ersichtlich , dass Benedetto im Sommer 1544 in Locarno predigte und einen Brief Pellikans erhalten hatte.", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_1590", + "psc_text": "sint baptizati. Tum Vandalica persecutione descripta, quae Christianis illata fuit in Africa post an. 439, hac occasione nonnullos in Gallias sese recepisse existimat, de quibus in eadem epistola sermo sit; et idcirco eam datam credit circa annos indicatos 442, 443 et 444, in quibus ea persecutio grassata est. 2. Sed primo evidens argumentum proferimus, quo haec epistola ipso quoque anno 445 posterior demonstratur. Hermes, qui Rustici litteras ad Leonem attulit, in inscriptione Narbonensis Ecclesiae a Quesnello in notis recusa Diaconus vocatur. Hanc autem inscriptionem idem Quesnellus Pagio astipulante ad an. 445, num. 24 et 25, adversus Baluzium optime interpretatur, et rectissime insculptam probat an. 445. Porro idem Hermes in exordio epistolae Leonis ad Rusticum Archidiaconus dicitur. Haec ergo epistola post eam inscriptionem seu post an. 445 exarata fuit, cum Hermes a diaconatu ad archidiaconatum provectus fuisset. 3. Dein licet Africana Vandalorum persecutio efferbuerit post an. 439, Mauritania tamen in Romanorum", + "candidate_score": 0.639139, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_41", + "bdc_text": "Über ihn hatten die Zürcher , zumindest der ehemalige Minorit Pelikan , schon im Oktober 1544 durch Girolamo Mariano ( Pellikan , Chronikon 167 ) , ja sogar schon früher - wie dies aus einem Brief Giovanni Beccarias an Pelli kan vom 15 .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_1370", + "psc_text": "cum inscriptione: Leo episcopus Basilio, Juvenali, Euxitheo, Petro, et Lucae episcopis. Hi duo postremi, ut ex codice encyclio discimus, sunt Petrus Corinthius et Lucas Dyrrachenus, ad quos pariter eamdem epistolam directam agnoscimus. Post primam periodum solius Basilii Antiocheni propriam, in eodem codice notatur: Usque huc Basilio; ex quo monemur, sequentia, Cognitis quae apud Alexandriam, etc., ad Basilium aeque ac ad caeteros in inscriptione nominatos scripta fuisse a pari. Haec Ratisponensis codicis inscriptio atque notatio maxime congruit cum iis quae S. Leo scribit epist. 153: Placuit etiam nobis ut ad metropolitanos episcopos generales litteras mitteremus, quae animum eorum firment et roborent . . . De quibus epistolis unam ad Antiochenum, alteram ad Jerosolymitanum . . . dirigetis. Nos autem ad Illyrios episcopos similia jam scripta transmisimus. Hic tria similis epistolae exempla indicantur, ad Basilium Antiochenum, ad Juvenalem Jerosolymitanum, et ad Illyrios episcopos, id est ad Euxitheum Thessalonicensem, Petrum Corinthium, et Lucam", + "candidate_score": 0.638933, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_21_23", + "bdc_text": "BZD C 321 ) wie auch an die Schrift \"De Scripturae sanctae authoritate\" ( 1538 ; BZD C 273 - neu aufgelegt 1544 ;", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_54", + "psc_text": "14 ad Anastasium scriptas an. 446, in quibus simile decretum legitur. Cum enim ex dictis exploratum videatur epist. 1 ad Aquileiensem datam fuisse anno circiter 442, constet autem plures Leonis epistolas intercidisse, uti multis in locis notabitur; satis probabile est eidem pontifici ante hunc annum 442, sub ipsa pontificatus initia, aliquam occasionem fuisse renovandi antiquam constitutionem, quae olim a Patribus, canonibus scilicet Nicaenis et Sardicensibus, a Romana Ecclesia tunc solum receptis, lata, et identidem repetita a Damaso aliisque ejus successoribus, ac tandem ab ipso Leone renovata, saepe decreta dici potuit. Adde quod annot. 27 in epist. 9 ad Dioscorum ostendemus verba ad nos ibidem non tam de Leone quam de praedecessoribus ejus sumpta. Ita etiam hic voces a nobis, et decretorum nostrorum de praedecessorum decretis accipi potuerunt. Cum enim una eademque sit antecessorum et successorum auctoritas, decreta autem pontificia ex hac auctoritate totam vim sortiantur, nostra dici potuerunt decreta, quae", + "candidate_score": 0.638923, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_43", + "bdc_text": "Daraus ist ersichtlich , dass Benedetto im Sommer 1544 in Locarno predigte und einen Brief Pellikans erhalten hatte.", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_759", + "psc_text": "post festum S. Petri die 29 Junii an. 450. Error ex duobus manifeste detegitur. Primum quia hoc anno Valentinianus Romae erat mense Martio, quo legem edidit Novellis insertam tit. 7, de Indulgentiis reliquorum, nec non mense Aprili ex tit. 38, de Naviculariis annuis, etc., ex quibus dies festus S. Petri, ante quem ille pridie Romam advenerat, dies 29 Junii esse non potest. Secundo quia cum Theodosius obierit die 28 Julii anni ejusdem 450, si post diem 29 Junii scriptae ac missae ad eum fuissent epistolae, post ejus mortem Constantinopolim pervenissent, nec potuisset alias, quae exstant, epistolas reddere. Alius igitur dies festus S. Petri cum Tillemontio et Pagio quaerendus est, et anterior quidem die III nonas Martii an. 450, quo memorata lex de Indulgentiis reliquorum data fuit. Ex antiquissimo Kalendario Bucheriano, in quo dies festi Romanae Ecclesiae notantur, discimus VIII kal. Martii Romae celebratum fuisse festum hoc titulo ibidem signatum: Natale", + "candidate_score": 0.63879, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_85_87", + "bdc_text": "vgl. HBBW XIV 66 , 3 und Anm. 3. 140 , 1 und 9 ) , die Ende Februar/Anfang März 1544 erschienen war , oder noch wahrscheinlicher an die \"Antiquissima fides\" , die im August 1544 zum ersten Mal auf Latein erschien ( s. HBBW XIV [Nr. 1959 ] 341 , Anm. 13 ) . quae vero me hactenus latuit .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_44", + "psc_text": "ut eodem sane carent caeteri codices ac praesertim vetustis simarum omnium collectionum. Hinc ms. Florentin. S. Marci collectionis 13, ob Leoninas epistolas aliis nominibus insignis, ut videbimus in Admonit. ad epist. 12, sic epistolam, de qua agimus, inscribit: Leo Urbis Romae episcopus . . . . . Aquileiensi episcopo; ubi intervallo vacuo episcopi nomen ignotum significatur. Adempta igitur auctoritate quorumdam codicum, qui Januarium praeferunt, nihil fundamenti ex codicibus superest, quo cogamur affirmare epistolam 1 datam eidem Januario, ad quem epist. 18 scriptam fuisse manifestum est. 23. Traditam vero fuisse ad aliquem Januarii praecessorem et in ipso quidem pontificatus Leonis exordio, aliunde colligere licet. Photius in Bibliotheca vetustum codicem referens, qui sub saeculi VI initia lucubratus, exactissimam Pelagianarum rerum historiam ex peculiaribus documentis derivatam continebat, haec de Pelagianorum gestis sub Leonis pontificatu tradit cod. 54: Cum temporis deinde progressu sectae hujus homines per haeresis suae abjurationem Ecclesiae restituti essent; iterum malum", + "candidate_score": 0.638635, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_43", + "bdc_text": "Daraus ist ersichtlich , dass Benedetto im Sommer 1544 in Locarno predigte und einen Brief Pellikans erhalten hatte.", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_847", + "psc_text": "451, post epistolam 75, ad eumdem Faustum scriptam VI idus Novembris an. 450. At epistola 75 exarata fuit, cum propitio Domino multum catholicorum est aucta libertas, nimirum post Theodosii mortem, qui Eutychianis patrocinabatur. Epistola vero nunc subjicienda scripta fuit, cum aliqua humana ratio seu metus aliquis ab aperta veritatis defensione poterat cohibere: unde pontifex Fausto animum acuens, Exhortor, inquit, tuam beatitudinem, ut non confundaris de Evangelio generationis Domini Jesu Christi; quod vivum adhuc Theodosium praesumit. Hinc ante Theodosii mortem, quae incidit exeunte Julio anni 450, vel saltem ante mortis ejus notitiam, quae ad Leonem pervenit antequam scriberet VI idus Novembris epistolam 75, sequentes litterae datae videntur. 2. In collectione Chalcedonensi, ex qua una hanc epistolam habemus, describitur cap. 6 post Flaviani epistolam inter Leoninas 22, et ante epist. 28, datam idibus Junii an. 449, ex quo sub hoc tempus lucubrata videri potest. Cum vero Chalcedonensis collectionis auctor exactum temporum ordinem", + "candidate_score": 0.63863, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_43", + "bdc_text": "Daraus ist ersichtlich , dass Benedetto im Sommer 1544 in Locarno predigte und einen Brief Pellikans erhalten hatte.", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_421", + "psc_text": "voluit eas litteras quas Leonem melius instructum plenius reddidisse aut brevi redditurum praesumebat. Enim vero si has dogmaticas Leonis litteras ille legisset, non videtur scripturus fuisse: Extra consensum Romanae civitatis episcopi causas fidei audire (seu ex Graeco cognoscere, aut dijudicare) non possumus; quae verba nondum sibi notam Romani episcopi sententiam declarant. Igitur haec Chrysologi epistola sub idem tempus data videtur, quo Leo scripsit epistolas 23 et 24, id est circa Februarium an. 449. Forte idem ille vir, qui Theodosii atque Eutychis litteras ad S. Leonem attulit, Ravennam etiam cum ejusdem Theodosii litteris ad Valentinianum transivit, et hac occasione epistolam Eutychis ad Chrysologum detulit. Huic autem Constantinopolim revertenti, dum Valentiniani responsa referret, Chrysologus tradidit hanc epistolam ad Eutychem, ut citius ac tutius traderetur. Certe autem non scripsit post notitiam actorum in Eutychem, aut definitivo Leonis epistolae, ut in Quesnelli sententia praesumendum est. EPISTOLA XXV, PETRI CHRYSOLOGI EPISCOPI RAVENNATIS AD EUTYCHEM PRESBYTERUM.", + "candidate_score": 0.63862, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_52_54", + "bdc_text": "di Bologna , Bologna 1847 , S. 177 ; Valdemiro Bonari , I cappuccini della provincia milanese , Bd. 1/2 , Cremona 1898 , S. 34 ; Salvatore Caponetto , Una sconosciuta predica fiorentina del minorita Benedetto Locarno , in :", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_464", + "psc_text": "erit, memorabimus. Inter Lectionaria relegimus antiquissimum Vat. 3836. Addendi sunt praeterea duo alii codices millenarii, Veronensis 8, in quo haec epistola Leonis post epistolas canonicas describitur, et alius Veronen. 58, qui hanc epistolam ante quaedam documenta synodi Chalcedonensis repraesentat. Cum primam hujus epistolae editionem citabimus, intelligimus primam editionem Sermonum S. Leonis, cui haec epistola inserta est ante sermones de Nativitate ex ms. codice collectionis tertiae eorumdem Sermonum. Accedent tandem praeter codices Quesnelli alii quatuor a Baluzio adhibiti, nimirum Colbertinus 2574, Parisien., Divionen. et Corbeiensis, quorum tres postremi collectionem 17 Chalcedonensem continent. 7. Antiquissimam Graecam versionem, quae lecta et inserta fuit act. 2 synodi Chalcedonensis, primus edidit Joannes Leunclavius ex bibliotheca Sambuci Basileae an. 1578, postea ex aliis mss. Gerardus Vossius praepositus Tungrensis in calce Operum S. Gregorii Thaumaturgi an. 1604; dein vero Romani Conciliorum editores an. 1608, et a Romanis alii posteriores Conciliorum collectores. Graecum textum exegimus ad perantiquum ms.", + "candidate_score": 0.638344, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_41", + "bdc_text": "Über ihn hatten die Zürcher , zumindest der ehemalige Minorit Pelikan , schon im Oktober 1544 durch Girolamo Mariano ( Pellikan , Chronikon 167 ) , ja sogar schon früher - wie dies aus einem Brief Giovanni Beccarias an Pelli kan vom 15 .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_79", + "psc_text": "et Paschasini epistola, pertinet ad an. 443. 6. Petavius in notis ad hanc additionem tom. II de Doctrin. temp. hic innui affirmat Pascha ann. 607, et inde concludit hanc non esse Cyrilli epistolam, sed auctoris qui duobus ferme saeculis posterior fuit. Sed tota ejus ratiocinatio nititur fictitio cyclo decemnovennali, quem Romanis perperam tribuit, eo quod ipsi esset ignotus cyclus annorum 84 apud Latinos hoc tempore receptus: unde nihili facienda est. Pagius vero ad an. 419, n. 28, cum vidisset omnes characteres congruere Paschati an. 444, et omnes tum codices, tum scriptores hanc epistolam Cyrillo tribuere, recessit a Petavii sententia, sed ipsam a Cyrillo datam credidit ad quosdam monachos his argumentis: quia, inquit, non ad unum, sed ad plures scripta est; et hos quidem Cyrillo inferiores ac subditos innuunt verba, Praecipio vobis ne faciatis, etc.; monachos vero indicare videtur Pachomii monachi exemplum, quod iisdem litteris inseritur. At cum scripta sit ad", + "candidate_score": 0.638309, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_85_87", + "bdc_text": "vgl. HBBW XIV 66 , 3 und Anm. 3. 140 , 1 und 9 ) , die Ende Februar/Anfang März 1544 erschienen war , oder noch wahrscheinlicher an die \"Antiquissima fides\" , die im August 1544 zum ersten Mal auf Latein erschien ( s. HBBW XIV [Nr. 1959 ] 341 , Anm. 13 ) . quae vero me hactenus latuit .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_79", + "psc_text": "et Paschasini epistola, pertinet ad an. 443. 6. Petavius in notis ad hanc additionem tom. II de Doctrin. temp. hic innui affirmat Pascha ann. 607, et inde concludit hanc non esse Cyrilli epistolam, sed auctoris qui duobus ferme saeculis posterior fuit. Sed tota ejus ratiocinatio nititur fictitio cyclo decemnovennali, quem Romanis perperam tribuit, eo quod ipsi esset ignotus cyclus annorum 84 apud Latinos hoc tempore receptus: unde nihili facienda est. Pagius vero ad an. 419, n. 28, cum vidisset omnes characteres congruere Paschati an. 444, et omnes tum codices, tum scriptores hanc epistolam Cyrillo tribuere, recessit a Petavii sententia, sed ipsam a Cyrillo datam credidit ad quosdam monachos his argumentis: quia, inquit, non ad unum, sed ad plures scripta est; et hos quidem Cyrillo inferiores ac subditos innuunt verba, Praecipio vobis ne faciatis, etc.; monachos vero indicare videtur Pachomii monachi exemplum, quod iisdem litteris inseritur. At cum scripta sit ad", + "candidate_score": 0.637871, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_47", + "bdc_text": "benachrichtigte Beccaria Pellikan , dass Benedetto sich immer noch in Genua aufhielt , inzwischen in Sizilien gepredigt hatte und sich nach dem Sommer 1546 nach Mailand begeben werde , wohin er von dem neuernannten Gouverneur , dem Vizekönig von Sizilien , Ferrante I. Gonzaga , berufen wurde .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_1598", + "psc_text": "Hermes, qui in hac epistola appellatur Archidiaconus, vivo adhuc Rustico Biterrensibus episcopus datus fuit, a quibus cum non fuerit receptus, Narbonam rediit, et hac de re idem Rusticus et Hermes litteras ad Leonem dedere, ut ex Hilari papae epist. 8 colligere licet. His autem ut congruum tempus tribuatur, ante Leonis mortem, quae contigit an. 461, Hermes ad Biterrensem cathedram promotus videtur sub. an. 460; haec autem epistola, Hermete adhuc archidiacono Romae agente, scripta serius dicenda est an. 459. 7. His autem de tempore hujus epistolae praemissis manifestum fit quam sint inanes duae Quesnelli conjecturae, quibus cum animadverterit aliquot ex iis dubiis quae proposuit Rusticus decisa fuisse in conciliis Arausicano I, Vasensi I, et Arelatensi II, alterutrum not. 1 colligit: Scilicet vel Rusticum ad Leonem scripsisse, antequam eae difficiles quaestiones in conciliis supradictis ventilarentur et enodarentur: supervacaneum enim videretur et praeter consuetudinem Gallicanam, ut post soluta in pluribus comprovincialibus, aut majoribus", + "candidate_score": 0.637639, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_50_52", + "bdc_text": "Meyer , Locarno 164. 167-169 ; Serafino Mazzetti , Repertorio di tutti i professori antichi e moderni . . . di Bologna , Bologna 1847 , S. 177 ;", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_334", + "psc_text": "et S. Anselmus lib. V, cap. 69, et lib. VI, cap. 189, in pluribus codd. Vaticanis. Tandem, ut alia testimonia omittamus, Gerhohus praepositus Reicherspergensis ineunte saeculo XII totam epistolam ex Germanico codice descripsit in opere de Aedificio Dei, cap 60, quod editum est a P. Pez. in Thesauro Anecdot. tom. II, part. II, unde etiam in Germania hujus epistolae exemplum inveniebatur. 4. Hic tandem monendum est Gerardum Vossium, praepositum Tungrensem, qui primus omnium in appendice Operum S. Gregorii Thaumaturgi editionis Moguntinae ann. 1604 hanc epistolam typis dedit, usum fuisse codice card. Sirleti. Ex complexu autem caeterorum monumentorum, quae ex eodem codice se edidisse testatur, nec non ex titulo peculiari quem his litteris ex eodem ms. praefixit, colligimus eum codicem fuisse similem laudato ms. Vat. Ottobon. collect. 23. Potior autem aliorum quos laudavimus codicum auctoritas majorem epistolae fidem conciliat. 727 EPISTOLA XVII. AD UNIVERSOS EPISCOPOS PER SICILIAM CONSTITUTOS. SYNOPSIS. Constitutione perpetua", + "candidate_score": 0.636962, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_53_55", + "bdc_text": "Valdemiro Bonari , I cappuccini della provincia milanese , Bd. 1/2 , Cremona 1898 , S. 34 ; Salvatore Caponetto , Una sconosciuta predica fiorentina del minorita Benedetto Locarno , in : Nuova Rivista Storica 57 , 1973 , 410-423 ( auch in :", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_471", + "psc_text": "88. Hinc nihil mirum si haec testimonia in documentis Graecis ante gesta Chalcedonensia laudatae epistolae subjecta fuerint, licet primum ejusdem epistolae exemplum iisdem caruerit: unde nec a nobis eidem subjicienda sunt. Cum vero apud Latinos nullum exemplum hactenus inventum sit in quo haec testimonia post epistolam ad Flavianum describantur, sed ea separatim edita et inserta occurrant in nonnullis antiquis Latinorum collectionibus, nimirum in collect. 5 Quesnelliana cap. 41, ubi ea descripta reperies tomo tertio, et in mss. collect. 3 cap. 82, nec non in codice Veronensi 38 cap. 37, satis probabile est solos Graecos, qui ea simul allata et allegata acceperant in Constantinopolitano conventu exemplaria scripsisse, in quibus ea epistola una cum testimoniis legeretur, ac exinde in Graecos codices ante gesta Chalcedonensia utraque simul traduxisse. Ex his autem apparet quam perperam P. Garnerius horum testimoniorum collectionem Theodoreto tribuerit, de quo tamen plura in observationibus ad notam ultimam Quesnelli. Inter testimonia", + "candidate_score": 0.636707, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_27_29", + "bdc_text": "per praefectum BeldiJoachim Bäldi ( Beldi ) , gest. 2 . Oktober 1571 , ein Glarner Politiker , seit 1529 Beförderer der Reformation . Durch seine erste Ehe mit Elsbeth Göldli ( am 29 .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_733", + "psc_text": "ἔδραμε Πέτρον, ὥστε τοῖς ἐν Ἀντιοχείᾳ περὶ τῆς κατὰ νόμον πολιτείας ἀμφισβητοῦσι παρ' αὐτοῦ κομίσαι τὴν λύσιν, πολλῶ μᾶλλον ἡμεῖς οἱ εὐτελεῖς καὶ σμικροὶ, πρὸς τὸν ἀποστολικὸν ὑμῶν τρέχομεν θρόνον. Ὥστε παρ' ὑμῶν λαβεῖν τοῖς τῶν ἐκκλησιῶν ἕλκεσι θεραπείαν. Διὰ πάντα γὰρ ὑμῶν τὸ πρωτεύειν ἁρμόττει. Πολλοῖς γὰρ ὁ ὑμέτερος θρόνος κοσμεῖται πλεονεκτήμασι. Τὰς μὲν γὰρ ἄλλας πόλεις ἢ μέγεθος, ἢ κάλλος, ἢ πλῆθος τῶν οἰκητόρων κοσμεῖ. Τούτων δὲ ἐστερημένας πνευματικὰ τινὰ λαμπρύνει χαρίσματα· τῇ δὲ ὑμετέρᾳ φορὰν ἕδωκεν ἀγαθῶν ὁ τῶν ἀγαθῶν χορηγός. Ἡ γὰρ αὐτὴ πασῶν μεγίστη, καὶ λαμπροτάτη, καὶ τῆς οἰκουμένης προκαθημένη, καὶ τῷ πλήθει τῶν οικητόρων κυμαίνουσα. Πρὸς δὲ τούτοις, 943 καὶ νῦν κρατοῦσαν ἡγεμονίαν ἐβλάστησε· καὶ τῆς οἰκείας προσηγορίας τοῖς ἀρχομένοις μετέδωκε. Κοσμεῖ δὲ αὐτὴν διαφερόντως ἡ πίστις καὶ μάρτυρ ἀξιόχρεως ὁ θεῖος ἀπόστολος βοῶν, ὅτι ἡ πίστις ὑμῶν καταγγέλλεται ἐν ὅλῳ τῷ κόσμῳ. Εἰ δὲ εὐθὺς δεξαμένη τὰ τοῦ σωτηρίου κηρύγματος σπέρματα, τοῖς ἀξιαγάστοις", + "candidate_score": 0.636562, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_27_29", + "bdc_text": "per praefectum BeldiJoachim Bäldi ( Beldi ) , gest. 2 . Oktober 1571 , ein Glarner Politiker , seit 1529 Beförderer der Reformation . Durch seine erste Ehe mit Elsbeth Göldli ( am 29 .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_979", + "psc_text": "γλῶσσα ὴμῶν ἀγαλλιάσεωσ· ταύτην ὡς οἰκείαν ἡμῖν ἡ χάρις τήν προφητειαν ἐφήρμοσεν, οἷς τὸ τῆς εὐσεβείας ἐβεβαιώθη κατόρθωμα. Τί γὰρ πίστεως πρὸς εὐφροσύνην ἀνώτερον; τί τῆς δεσποτικῆς γνώσεως πρὸς χορείαν φαιδρότερον; ἣν αὐτὸς ἄνωθεν ὁ σωτὴρ πρὸς σωτηρίαν ἡμῖν παρεδωκε, φήσασ· Πορευθεντεσ, μαθεύσατε πάντα τὰ ἔθνη, βαπτίζοντεσ αὐτοὺς εἰς τὸ ὄνομα τοῦ πατρὸσ, καὶ τοῦ υἱοῦ, καὶ τοῦ ἁγίου πνεύματοσ, διδάσκοντες αὐτούς τηρεῖν πάντα ὅσα ἐνετειλάην ὑμῖν. Ἣν αὐτὸς ὥσπερ χρυσῆν σειρὰν τῷ προστάγματι τοῦ θεμένου καταγομένην εἰσ ἡμας διεφύλαξασ, πᾶσι τῆς τοῦ μακαρίου Πετρου φωνῆσ ἑρμηνεὺσ καθιστάμενωσ, 1089 καὶ τῆς ἐκείνου πίστεωσ τοῖς πᾶσι μακαρισμὸν ἐφελκόμενος ὅθεν καὶ ὴμεῖσ ὡς ἀρχηγῷ σοι τοῦ καλοῦ πρὸς ὠφέλειαν χρησάμενοι, τῆς ἀληθείας τοῖς τῆς ἐκκλησίας τέκνοις τὸν κλῆρον ἐδείξαμεν, οὐ καθ' ἕνα ἕκαστος ἐν παραβύστῳ τὴν διδασκαλίαν ποιούμενοι, ἀλλὰ κοινῷ πνεύματι, μιᾷ συμπνοίᾳ καὶ ὁμονοίᾳ τῆς πίστεως τὴν ὁμολογίαν γνωρίσαντεσ. Καὶ ἦμεν ἐν κοινῇ χορείᾳ, τοῖς πνευματικοῖσ, ὡς ἐν βασιλικοῖσ δείπνοισ, ἐντρυφῶντες", + "candidate_score": 0.636444, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_35_37", + "bdc_text": "Tauf- und Ehenbuch der Kirchgemeinde Großmünster 1525-1600 , Zürich StadtA , VIII C 1 , unter 1527 ; Erhard Dürsteler , Stammtafeln zürcherischer Geschlechter , Bd. 1 ( Zürich ZB , Ms E 94 ) , f. 235r. ; Meyer , Locarno 162-164 und passim ;", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_43", + "psc_text": "collectionem 8 referentibus haec epistola legitur, nullum Januarii vestigium apparet. Hinc ergo cognoscimus in mss. hujus collectionis Januarii nomen omnino defuisse, ut in Vat. 5845; dein fuisse superadditum, ut in Vallicellano; tandem in textum irrepsisse, ut in Vercellensi, ac in Vat. 1353. Cum vero auctor collectionis 23, quae continetur in Ottoboniano 297, priores epistolas 15 ex codicibus collectionis 8 eodem ordine ad verbum descripserit; dum Januarii nomen inseruit, codice usus fuit laudatae collectionis 8 qui hoc nomen insertum vel superadditum habebat: unde tota hujus nominis auctoritas revocatur ad solam collectionis 8, quam tamen in ipsa origine hoc nomine caruisse ostendimus, ut eodem sane carent caeteri codices ac praesertim vetustis simarum omnium collectionum. Hinc ms. Florentin. S. Marci collectionis 13, ob Leoninas epistolas aliis nominibus insignis, ut videbimus in Admonit. ad epist. 12, sic epistolam, de qua agimus, inscribit: Leo Urbis Romae episcopus . . . . . Aquileiensi episcopo; ubi", + "candidate_score": 0.636283, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_20_22", + "bdc_text": "und Johannese vangelium ( 1543 ; BZD C 321 ) wie auch an die Schrift \"De Scripturae sanctae authoritate\" ( 1538 ;", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_496", + "psc_text": "Petr. I, 18) . Beati quoque Joannis apostoli testimonio non resistat, dicentis: Et sanguis Jesu Filii Dei emundat nos ab omni peccato (I Joan. I, 7) . Et iterum: Haec est victoria quae vincit mundum, fides nostra (I Joan. V, 4) . Et: Quis est qui vincit mundum, nisi qui credit, quoniam Jesus est Filius Dei? Hic est qui venit per aquam et sanguinem, Jesus Christus; non in aqua solum, sed in aqua et sanguine. Et spiritus est, qui testificatur, quoniam spiritus est veritas. Quia tres sunt, qui testimonium dant, spiritus, aqua, et sanguis, et tres unum sunt. Spiritus utique sanctificationis, et sanguis redemptionis, et aqua baptismatis: quae tria unum sunt, et individua manent, nihilque eorum a sui connexione sejungitur; quia catholica Ecclesia hac fide vivit, hac 833 proficit, ut in Christo Jesu nec sine vera Divinitate humanitas, nec sine vera credatur humanitate Divinitas. CAP. VI. Eutychis prava et subdola", + "candidate_score": 0.636214, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_21_23", + "bdc_text": "BZD C 321 ) wie auch an die Schrift \"De Scripturae sanctae authoritate\" ( 1538 ; BZD C 273 - neu aufgelegt 1544 ;", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_83", + "psc_text": "fragmento legitur Beda tribuat epistolae Cyrilli ad S. Leonem, et in ipso fragmento agatur quidem de quaestione Paschatis anni 444, de qua eum Leoni respondisse Paschasinus prodidit. Idem vero auctor allegat tria Bedae testimonia: duo quibus ea epistola Cyrillo vindicatur, nimirum ex libro de temporum Ratione, et ex epistola ad Wichredam; tertium vero ex opusculo de Argumentis lunae, ubi ad Leonem scripta dicitur testibus Petavio et Bucherio, sed locum se non potuisse invenire fatetur. Certe in editione Coloniensi an. 1688, tom. I pag. 151, in eo tractatu de Argumentis lunae haec reperimus: Sic legitur in epistola quam beatus Cyrillus ad Leonem papam scripsit: Indicabo enim vobis, quid Bachumius (lege Pachomius) monachus, etc. quae quidem in fragmento mox recitando invenientur, sicut in eo leguntur etiam illa quae tum in opusculo de temporum ratione ejusdem editionis cap. 41, tom. II pag. 83, tum in epistola ad Wichredam eodem tomo pag. 230, ex", + "candidate_score": 0.635706, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_53_55", + "bdc_text": "Valdemiro Bonari , I cappuccini della provincia milanese , Bd. 1/2 , Cremona 1898 , S. 34 ; Salvatore Caponetto , Una sconosciuta predica fiorentina del minorita Benedetto Locarno , in : Nuova Rivista Storica 57 , 1973 , 410-423 ( auch in :", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_458", + "psc_text": "3 Adventus habetur: Deinde episcopi legunt quartam et quintam lectionem de epistola S. Leonis papae missa Flaviano episcopo de Incarnatione Domini contra Eutychen haereticum. Idipsum in aliis Italiae Ecclesiis receptum didicimus ex quampluribus mss. Lectionariis aliarum urbium, quae eamdem epistolam aliis atque aliis diebus eodem Adventus tempore exhibent. Ex ms. bibliothecae Regiae Quesnellus collegit (Diss. 1 ad an. 449, n. 9), idem olim factitatum esse in Galliarum Ecclesiis, quod confirmari potest ex Lectionario S. Benigni Divionensis, quo Chiffletius usus est, cum eamdem epistolam edidit in calce operum Vigilii Tapsensis, nec non ex monumentis Gallicanis, quae a P. Martene laudantur De Antiquis monachorum Ritibus, lib. III, c. 2. Ex hujusmodi autem Lectionariis traducta fuit in aliquot collectiones Sermonum S. Leonis, quae ex Lectionariis originem ducunt. 4. Cum Gennadius, c. 70, Leonem inter ecclesiasticos scriptores retulit, hujus tantum epistolae fecit mentionem, eo quod haec super omnia ejus opera vulgatissima esset. Hinc autem", + "candidate_score": 0.634527, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_47", + "bdc_text": "benachrichtigte Beccaria Pellikan , dass Benedetto sich immer noch in Genua aufhielt , inzwischen in Sizilien gepredigt hatte und sich nach dem Sommer 1546 nach Mailand begeben werde , wohin er von dem neuernannten Gouverneur , dem Vizekönig von Sizilien , Ferrante I. Gonzaga , berufen wurde .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_18", + "psc_text": "Ambrosii et hujus concilii aetatem floruit, qui si Venetiae, non Venetiarum dixit, nihil refert, cum et in inscriptionibus et in notitia imperii consularis Venetiae, provincia Venetiae, etc., singulari numero inveniatur. 14. Minoris multo faciendum est, quod idem Quesnellus obtrudit, in eadem epistola depositionis minas contineri, cum attente considerantibus idipsum subindicent verba epistolae ad Aquileiensem, quae per omnes germana est: et idem Leo in epist. 10 ad episcopos provinciae Viennensis, c. 7, satis aperte innuat, se pro sedis apostolicae pietate ab Hilarii Gallicani metropolitae depositione supersedisse, quod et in Novella Valentinianus confirmat epist. 11. In causa autem Pelagianorum, de quibus in epistola ad Septimum agitur, hoc insuper accedit, quod Honorii lex adversus Pelagium atque Coelestium amissionem episcopatus sanxerat, non tantum adversus infectos hac haeresi, sed etiam contra illos qui dissimulando conniventiam, aut non damnando favorem noxium praestiterint. In epistola autem ad Septimum de iis rectoribus sermo est qui in Pelagianos negligentius", + "candidate_score": 0.634002, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_41", + "bdc_text": "Über ihn hatten die Zürcher , zumindest der ehemalige Minorit Pelikan , schon im Oktober 1544 durch Girolamo Mariano ( Pellikan , Chronikon 167 ) , ja sogar schon früher - wie dies aus einem Brief Giovanni Beccarias an Pelli kan vom 15 .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_47", + "psc_text": "utrumque Leonis opus in Manichaeos et Pelagianos eidem tempori adjudicat. Manichaeorum subversionem Prosper in Chronico assignat an. 443; idque huic anno exeunti tribuendum colligitur ex Leonis epist. 4, data die 10 Octobris, qua ad episcopos Campaniae scribens, nihil de vitandis Manichaeis indicavit, uti monuit epist. 7, scripta die 30 Januarii anni sequentis 444. Ex sermone autem quinto de Jejunio decimi mensis habito die Dominica 12 Decembris an. 443, quatuor temporum jejunium indicaturus, gesta in Manichaeos populo denuntiat; quod pariter repetit serm. 4 de Nativitate Domini, quem in Natali ejusdem anni habitum liquet. Hoc igitur eodem tempore, quo S. pontifex subvertit Manichaeos, Pelagianos etiam contrivit. Ex duobus autem gestis adversus Pelagianos, qui indicantur in antiquo codice Photii, primum, in quo Leo cum Septimo Altinate operam posuisse traditur, minus convenire videtur cum verbis libri de Promissionibus contereret Pelagianos, et maxime Julianum. In casu enim Septimi de Pelagianis agitur Aquileiensis provinciae, ad quos", + "candidate_score": 0.633546, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_50_52", + "bdc_text": "Meyer , Locarno 164. 167-169 ; Serafino Mazzetti , Repertorio di tutti i professori antichi e moderni . . . di Bologna , Bologna 1847 , S. 177 ;", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_466", + "psc_text": "qui Graecam collectionem Chalcedonensem complectitur; nec non ad alium item Venetum 165, qui nonnullas ejusdem collectionis partes continet. Hos ut distinguamus, codicem 164 primum ms. Venetum appellabimus, secundum vero codicem 165. Cum vero haec epistola in his Venetis codicibus duplici loco legatur, primum inter epistolas ante gesta, dein in ipsis gestis concilii, in quo lecta fuit; nonnumquam utrumque textum ejusdem codicis contulimus, et idcirco variantes lectiones primo vel secundo loco exhibitas allegabimus. 8. Hac occasione dicendum est aliquid de testimoniis Patrum, quae huic epist. 28 ad Flavianum in editis Conciliorum act. 2 Graece et Latine subjecta inveniuntur. His testimoniis editores Romani hanc notatiunculam praefixere: Pleraque haec sanctorum Patrum testimonia a S. Leone adjuncta sunt epistolae ipsius 97 (nunc 165) ad Leonem Augustum, sed in aliquibus Graecis codicibus concilii hujus inseruntur etiam hoc loco, nimirum post laudatam epistolam ad Flavianum. Haec autem Stephanus Baluzius intelligens de actione secunda notavit: Haec testimonia", + "candidate_score": 0.632162, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_34_36", + "bdc_text": "nicht im VD 16 ) . - Lit. : Tauf- und Ehenbuch der Kirchgemeinde Großmünster 1525-1600 , Zürich StadtA , VIII C 1 , unter 1527 ; Erhard Dürsteler , Stammtafeln zürcherischer Geschlechter , Bd. 1 ( Zürich ZB , Ms E 94 ) , f. 235r. ;", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_1577", + "psc_text": "Leo. Hac autem in re vetusti catalogi episcoporum Ecclesiae Ravennatis difficultatem afferent: vetusti, inquam, qui apud Agnellum a Bacchinio primum editum legi possunt; nam recentiores apud Rubeum et Ughellum etsi in re praesenti non obsint, antiquum tamen ordinem deseruere ex arbitrio, ut cum quibusdam praejudiciis nonnulla posterius detecta monumenta conciliarentur. In antiquis autem illis catalogis nullus quidem Leo hujus aevi episcopus reperitur; at Neo praecessor fit S. Petro Chrysologo, cum ex hac epistola posterior esse deberet. Ut autem haec difficultas tollatur, duo in his catalogis distinguenda sunt, ordo episcoporum, et tempus at gesta quae iisdem tribuuntur. Ordo catalogorum veterum, quoad priorum saeculorum episcopos cum derivatus fuerit ex antiquissimis diptychis quae in quibusque Ecclesiis jamdiu custodita fuere, nisi quid omnino evidens cogat, retinendus est. Tempus autem et gesta singulis episcopis ascripta, cum ex diptychis, in quibus sola episcoporum nomina describebantur, sumi nequiverint, ex auctorum medii aevi arbitrio, vel etiam ex vulgatis", + "candidate_score": 0.631923, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_34_36", + "bdc_text": "nicht im VD 16 ) . - Lit. : Tauf- und Ehenbuch der Kirchgemeinde Großmünster 1525-1600 , Zürich StadtA , VIII C 1 , unter 1527 ; Erhard Dürsteler , Stammtafeln zürcherischer Geschlechter , Bd. 1 ( Zürich ZB , Ms E 94 ) , f. 235r. ;", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_43", + "psc_text": "collectionem 8 referentibus haec epistola legitur, nullum Januarii vestigium apparet. Hinc ergo cognoscimus in mss. hujus collectionis Januarii nomen omnino defuisse, ut in Vat. 5845; dein fuisse superadditum, ut in Vallicellano; tandem in textum irrepsisse, ut in Vercellensi, ac in Vat. 1353. Cum vero auctor collectionis 23, quae continetur in Ottoboniano 297, priores epistolas 15 ex codicibus collectionis 8 eodem ordine ad verbum descripserit; dum Januarii nomen inseruit, codice usus fuit laudatae collectionis 8 qui hoc nomen insertum vel superadditum habebat: unde tota hujus nominis auctoritas revocatur ad solam collectionis 8, quam tamen in ipsa origine hoc nomine caruisse ostendimus, ut eodem sane carent caeteri codices ac praesertim vetustis simarum omnium collectionum. Hinc ms. Florentin. S. Marci collectionis 13, ob Leoninas epistolas aliis nominibus insignis, ut videbimus in Admonit. ad epist. 12, sic epistolam, de qua agimus, inscribit: Leo Urbis Romae episcopus . . . . . Aquileiensi episcopo; ubi", + "candidate_score": 0.631484, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_34_36", + "bdc_text": "nicht im VD 16 ) . - Lit. : Tauf- und Ehenbuch der Kirchgemeinde Großmünster 1525-1600 , Zürich StadtA , VIII C 1 , unter 1527 ; Erhard Dürsteler , Stammtafeln zürcherischer Geschlechter , Bd. 1 ( Zürich ZB , Ms E 94 ) , f. 235r. ;", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_464", + "psc_text": "erit, memorabimus. Inter Lectionaria relegimus antiquissimum Vat. 3836. Addendi sunt praeterea duo alii codices millenarii, Veronensis 8, in quo haec epistola Leonis post epistolas canonicas describitur, et alius Veronen. 58, qui hanc epistolam ante quaedam documenta synodi Chalcedonensis repraesentat. Cum primam hujus epistolae editionem citabimus, intelligimus primam editionem Sermonum S. Leonis, cui haec epistola inserta est ante sermones de Nativitate ex ms. codice collectionis tertiae eorumdem Sermonum. Accedent tandem praeter codices Quesnelli alii quatuor a Baluzio adhibiti, nimirum Colbertinus 2574, Parisien., Divionen. et Corbeiensis, quorum tres postremi collectionem 17 Chalcedonensem continent. 7. Antiquissimam Graecam versionem, quae lecta et inserta fuit act. 2 synodi Chalcedonensis, primus edidit Joannes Leunclavius ex bibliotheca Sambuci Basileae an. 1578, postea ex aliis mss. Gerardus Vossius praepositus Tungrensis in calce Operum S. Gregorii Thaumaturgi an. 1604; dein vero Romani Conciliorum editores an. 1608, et a Romanis alii posteriores Conciliorum collectores. Graecum textum exegimus ad perantiquum ms.", + "candidate_score": 0.631323, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_55", + "bdc_text": "Nuova Rivista Storica 57 , 1973 , 410-423 ( auch in :", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_964", + "psc_text": "ipsius relationis haec ejusdem annotatio subjicitur: Scripsi pridie kal. Aprilis, feria tertia, indictione XIII, quae indictio in aliis pariter annotationibus constanter signata, si ad illud tempus referenda sit quo Rusticus in Oriente versabatur, convenit cum solo anno 550, quidquid sit de die vel feria, in quibus non minus hic quam alibi difficultates occurrunt. Romani Conciliorum editores has annotationes a Crabbo editas submoverunt, propterea quod eas Rustici esse ignorarunt. In quo excusandi sunt, quippe nullum purum et integrum Rustici codicem, qui ejusdem Rustici annotationes exhibeat, repererunt. Nos enim, qui codices Latinos collectionis Chalcedonensis Romae diligenter inquisivimus. ex quinque Vaticanis 1321, 1322, 1323, 4166 et 5405, quos Romani editores potuerunt expendere, nullum purum Rustici invenimus. Solus autem Chigianus 483 purus et integer est, qui tamen post editionem Romanam Alexandro VII pontifice indeptus fuit. In ipsa vero Rustici versione emendanda Baluzius duobus mss. Rustici usus est, Corbeiensi et Divionensi. Tria alia exemplaria nos", + "candidate_score": 0.630556, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_64", + "bdc_text": "cui etiam eo lubentius sum obsequtus , quod sperem ecclesię Christi plurimum profuturum .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_1440", + "psc_text": "sed ut instruant. --IV. Fugiendos haereticos, quibus et poenam imminere significat. LEO episcopus LEONI Augusto. Multo gaudio mens mea exsultat in Domino, et magna mihi est ratio gratulandi, cum clementiae vestrae excellentissimam fidem augeri per omnia donis gratiae coelestis agnosco; et per incrementa diligentiae devotionem in vobis animi sacerdotalis experior. Nam in vestrae pietatis alloquiis non dubie patet quid per vos in totius Ecclesiae salutem Spiritus sanctus operetur, et quantum universorum fidelium precibus sit optandum ut in omnem gloriam vestrum extendatur imperium, qui supra curam rerum temporalium, religiosae providentiae famulatum divinis et aeternis dispositionibus perseveranter impenditis: ut scilicet catholica fides, quae humanum genus sola vivificat, sola sanctificat, in una confessione permaneat, et dissensiones quae de terrenarum opinionum varietate nascuntur, a soliditate illius petrae, supra quam civitas Dei aedificatur, abigantur, gloriosissime imperator. Haec autem Dei munera ita demum nobis divinitus conferentur, si de his quae sunt praestita non inveniamur ingrati, et", + "candidate_score": 0.628782, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_21_23", + "bdc_text": "BZD C 321 ) wie auch an die Schrift \"De Scripturae sanctae authoritate\" ( 1538 ; BZD C 273 - neu aufgelegt 1544 ;", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_82", + "psc_text": "sunt, sed non omnino convincunt; cum fieri potuerit ut is qui hanc epistolam anteriori ad Africanos subjecit, ita haec loca plurali numero afferret, ut cohaererent cum antecedentibus, quemadmodum alia proprio ingenio eum immutasse cognoscimus. 8. Joannes Vander Haagen, auctor operis inscripti: Observationes in veterum Patrum et pontificum prologos et epistolas paschales, Amstelodami an. 1734, pag. 97, eam Cyrilli epistolam esse, et ad Leonem pontificem traditam propugnat. Id autem exinde potissimum statuit, quod ex una parte certum sit ex Paschasino S. Cyrillum Leoni interroganti de Paschate an. 444 per litteras eidem directas respondisse; ex alia vero parte textum qui in hoc fragmento legitur Beda tribuat epistolae Cyrilli ad S. Leonem, et in ipso fragmento agatur quidem de quaestione Paschatis anni 444, de qua eum Leoni respondisse Paschasinus prodidit. Idem vero auctor allegat tria Bedae testimonia: duo quibus ea epistola Cyrillo vindicatur, nimirum ex libro de temporum Ratione, et ex epistola ad", + "candidate_score": 0.626551, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_50_52", + "bdc_text": "Meyer , Locarno 164. 167-169 ; Serafino Mazzetti , Repertorio di tutti i professori antichi e moderni . . . di Bologna , Bologna 1847 , S. 177 ;", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_464", + "psc_text": "erit, memorabimus. Inter Lectionaria relegimus antiquissimum Vat. 3836. Addendi sunt praeterea duo alii codices millenarii, Veronensis 8, in quo haec epistola Leonis post epistolas canonicas describitur, et alius Veronen. 58, qui hanc epistolam ante quaedam documenta synodi Chalcedonensis repraesentat. Cum primam hujus epistolae editionem citabimus, intelligimus primam editionem Sermonum S. Leonis, cui haec epistola inserta est ante sermones de Nativitate ex ms. codice collectionis tertiae eorumdem Sermonum. Accedent tandem praeter codices Quesnelli alii quatuor a Baluzio adhibiti, nimirum Colbertinus 2574, Parisien., Divionen. et Corbeiensis, quorum tres postremi collectionem 17 Chalcedonensem continent. 7. Antiquissimam Graecam versionem, quae lecta et inserta fuit act. 2 synodi Chalcedonensis, primus edidit Joannes Leunclavius ex bibliotheca Sambuci Basileae an. 1578, postea ex aliis mss. Gerardus Vossius praepositus Tungrensis in calce Operum S. Gregorii Thaumaturgi an. 1604; dein vero Romani Conciliorum editores an. 1608, et a Romanis alii posteriores Conciliorum collectores. Graecum textum exegimus ad perantiquum ms.", + "candidate_score": 0.626482, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_51_53", + "bdc_text": "Serafino Mazzetti , Repertorio di tutti i professori antichi e moderni . . . di Bologna , Bologna 1847 , S. 177 ; Valdemiro Bonari , I cappuccini della provincia milanese , Bd. 1/2 , Cremona 1898 , S. 34 ;", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_171", + "psc_text": "hujus tertiae lectionis profecta sunt, editores, cum hanc formam incongruam deprehendissent, tam ob chronicam notam sitam ante tria capitula 6, 7 et 8, quam ob importunam repetitionem periodi Cum itaque de omnibus, nulla licet codicum auctoritate fulti, dederunt primo editionem Hadrianeam, excepta extrema periodo, Si quae vero aliae sunt causae, terminantes illis vocibus, qui consecrabantur, exciperet; mox subdiderunt ex decurtata editione tria capitula 6, 7 et 8, omittentes repetitionem periodi, Cum itaque de omnibus; ac tandem post verba octavi capitis rejecerunt periodum, Si vero aliae sunt causae, etc., atque chronicam notam, quibus epistolam conclusere. 5. Hinc autem nihil mirum si Quesnellus sollicitus de corrigendis ex fide codicum vulgatae S. Leonis editionis erroribus, hanc impressam editionem, quae nullis mss. nititur, repudiavit. Cum vero in ipsis codicibus tantam varietatem perspiceret, nec unum codicem nancisci potuisset, qui aptum omnia conciliandi modum suggereret; primam editionis rationem, quam in antiquioribus collectionibus, et mss. descriptam vidit,", + "candidate_score": 0.626388, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_21_23", + "bdc_text": "BZD C 321 ) wie auch an die Schrift \"De Scripturae sanctae authoritate\" ( 1538 ; BZD C 273 - neu aufgelegt 1544 ;", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_464", + "psc_text": "erit, memorabimus. Inter Lectionaria relegimus antiquissimum Vat. 3836. Addendi sunt praeterea duo alii codices millenarii, Veronensis 8, in quo haec epistola Leonis post epistolas canonicas describitur, et alius Veronen. 58, qui hanc epistolam ante quaedam documenta synodi Chalcedonensis repraesentat. Cum primam hujus epistolae editionem citabimus, intelligimus primam editionem Sermonum S. Leonis, cui haec epistola inserta est ante sermones de Nativitate ex ms. codice collectionis tertiae eorumdem Sermonum. Accedent tandem praeter codices Quesnelli alii quatuor a Baluzio adhibiti, nimirum Colbertinus 2574, Parisien., Divionen. et Corbeiensis, quorum tres postremi collectionem 17 Chalcedonensem continent. 7. Antiquissimam Graecam versionem, quae lecta et inserta fuit act. 2 synodi Chalcedonensis, primus edidit Joannes Leunclavius ex bibliotheca Sambuci Basileae an. 1578, postea ex aliis mss. Gerardus Vossius praepositus Tungrensis in calce Operum S. Gregorii Thaumaturgi an. 1604; dein vero Romani Conciliorum editores an. 1608, et a Romanis alii posteriores Conciliorum collectores. Graecum textum exegimus ad perantiquum ms.", + "candidate_score": 0.624743, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_64", + "bdc_text": "cui etiam eo lubentius sum obsequtus , quod sperem ecclesię Christi plurimum profuturum .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_968", + "psc_text": "fide sublimius ad laetandum? Quid agnitione Dominica festivius ad coronas, quam nobis olim Salvator ipse tradidit ad salutem, inquiens: Euntes, docete omnes gentes, baptizantes eos in nomine Patris, et Filii, et Spiritus sancti; docentes eos servare omnia quaecumque mandavi vobis (Matth. XXVIII, 19, 20) ? Quam veluti auro textam seriem, ex praecepto legislatoris venientem usque ad nos ipse servasti, vocis beati Petri omnibus constitutus interpres, et 1090 ejus fidei beatificationem super omnes adducens. Unde et nos, quippe ut inchoatore bonorum te ad utilitatem utentes, Ecclesiae filiis haereditatem sortemque veritatis ostendimus, non singillatim faciente in occulto unoquoque doctrinam, sed uno spiritu, una conspiratione atque concordia confessionem fidei declarantes; et eramus in communi corona gaudii, quasi in imperialibus coenis, deliciis spiritualibus epulantes, quas per tuas litteras Christus praeparaverat invitatis, et supercoelestem sponsum inter nos conversantem nos cernere putabamus. Si enim ubi sunt duo aut tres congregati in nomine ejus (Matth. XVIII, 20),", + "candidate_score": 0.623707, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_64", + "bdc_text": "cui etiam eo lubentius sum obsequtus , quod sperem ecclesię Christi plurimum profuturum .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_991", + "psc_text": "confirmatum est votum. Quid enim fide ad laetitiam superius? Quid dominica agnitione ad exsultationem clarius, quam ipse desuper nobis Salvator ad salutem tradidit dicens: Ambulantes docete omnes gentes, baptizantes eos in nomine Patris, et Filii, et Spiritus sancti, docentes eos servare omnia quaecumque mandavi vobis. Quam ipse tamquam auream catenulam praecepto imponentis deductam in nos conservasti, vocis beati Petri omnibus interpres existens, et illius fidei omnibus beatitudinem attrahens. Unde et nos tamquam principi tibi hujus boni ad utilitatem usi, veritatis filiis Ecclesiae sortem ostendimus, non per singulos singuli tamquam in secreto doctrinam facientes, sed communi spiritu, uno consensu et concordia fidei confessionem cognoscentes. Et fuimus in communi exsultatione spiritalibus tamquam imperialibus coenis, epulationibus in cibis quas per tuas litteras Christus epulantibus apparavit. Et coelestem Sponsum inter nos cernere videbamus epulantem. Si enim ubi sunt duo aut tres congregati in nomine ipsius, ibi ait se esse in medio eorum (Matth. XVIII,", + "candidate_score": 0.623529, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_55", + "bdc_text": "Nuova Rivista Storica 57 , 1973 , 410-423 ( auch in :", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_1595", + "psc_text": "452. 5. Probabilius autem anno circiter 458 collocanda videtur. In primis enim in duabus epistolis anni 458, altera 159, ad Nicetam Aquileiensem cap. 5, altera 166, ad Neonem Ravennatem, cap. 1, mentio occurrit de Romanis ab infidelium captivitate ad sua redeuntibus, quorum alii dubium injecerant de baptismate, de idolothytis alii, aeque ac legitur in epistola ad Rusticum Narbonensem. Cum porro omnes hae epistolae congruunt captivis qui sub Attila Hunnorum rege Italiam et Gallias vastante capti fuerant, tum vero non minus epistola ad Rusticum quam aliae duae, circa eumdem annum 458 scripta aequissime agnoscitur. 6. Dein in epistola ad Neonem, c. 1, Leo ait: Nuper in synodo novum et inauditum antea genus consultationis exortum est. Nam quorumdam fratrum suggestione comperimus aliquos captivorum ad sedes suas libere redeuntes, qui scilicet in captivitatem illa aetate devenerint, quae nullius rei ferme poterat habere notitiam, remedium quidem implorare baptismatis; sed utrum ejusdem mysterium baptismatis ac", + "candidate_score": 0.62345, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_55", + "bdc_text": "Nuova Rivista Storica 57 , 1973 , 410-423 ( auch in :", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_965", + "psc_text": "1323, 4166 et 5405, quos Romani editores potuerunt expendere, nullum purum Rustici invenimus. Solus autem Chigianus 483 purus et integer est, qui tamen post editionem Romanam Alexandro VII pontifice indeptus fuit. In ipsa vero Rustici versione emendanda Baluzius duobus mss. Rustici usus est, Corbeiensi et Divionensi. Tria alia exemplaria nos adhibuimus, Chigianum laudatum, Vat. 1323, et antiquissimum Veronensis capituli signatum num. 57. Hanc interpretationem uti Graeco magis cohaerentem e regione Graeci originalis dabimus: dein antiquiorem cum subscriptionibus subjiciemus. 3. Hic vero praemonendum est editores Romanos et ex iisdem Quesnellum interpretationi Rustici affixisse in margine nonnullas lectiones ex Graeco accuratius redditas, quae a nobis in annotationibus non omittentur; ac praeterea alias lectiones nonnumquam adjecisse, quas cum ex antiquiori versione codicis Vaticani 1322 sumptas deprehenderimus, praetermittendas credidimus: satis enim ex ipsa antiqua versione, quae subjicietur, elici poterunt. 4. Quoad tempus hujus relationis, quod in omnibus et Graecis et Latinis codicibus deest, pauca.", + "candidate_score": 0.623114, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_93_95", + "bdc_text": "nostrae Helvetię . Datum Glar[onae ] , 19 . die ianuarii anno 1545 .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_75", + "psc_text": "innuunt concilium Carthaginense an. 419), perperam, ubi agitur de Paschate, subjicitur celebrandum IX kal. Maii. Haec enim chronica notatio indicat Pascha an. 444, quod toto tempore episcopatus Cyrilli apud Alexandrinos hoc solo anno in eam diem incidit; ac propterea haec epistola scripta fuisset an. 443, cum quo nequaquam cohaeret concilium Carthaginense, quod a Cyrillo exemplaria postulavit concilii Nicaeni, nec cum aetate Aurelii, qui hujus concilii praeses jamdiu ante an. 443 e vivis excesserat. Itaque recte Petavius hanc epistolam scriptam tradiderat an. 419, et agere de Paschate anni 420, ac proinde loco IX kal. Maii legendum XIV kal. Maii, quo die Pascha celebratum fuit an. 420. 4. Apud Dionysium quidem legitur XVII kal. Maii, in quem diem incidit Pascha an. 423. Sed praeterquam quod frequentius de Paschate anni sequentis, rarius de Paschate post aliquot annos celebrandum petebatur, ipsa Cyrilli epistola, quae Pascha futurae indictionis, id est anni sequentis indicit, apud Dionysium", + "candidate_score": 0.622933, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_55", + "bdc_text": "Nuova Rivista Storica 57 , 1973 , 410-423 ( auch in :", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_647", + "psc_text": "ejusdem Sardicensis concilii indicasse dicendus est, eo quod hunc unum canonem vetus interpres Graecus reddidit, ut omnes Graeci codices ostendunt. Similiter cum Galla Placidia epist. 56 plurali numero allegavit secundum definitiones Nicaeni concilii, unum canonem quintum Sardicensem innuit, ut in margine editorum notatur. Porro in editionibus conciliorum ex aliquo Romano codice hic titulus canoni praefigitur, qui in tribus Venetis mss. non legitur: Ἀντίτυπον συνεδρίου ἐν τῷ τοπῷ τῶν Καινῶν, ἐν οἷς διελάλησαν; nimirum Latine: Exemplum concilii in loco Novorum, ubi locuti sunt. Canon vero ad Venetos codices exactus sic effertur: Γαυδέντιος ἐπίσκοπος εἶπεν· Εἰ ἀρέσκει προστεθῆναι ταύτῃ τῇ ἀποφάσει, ἥν τινα πλήρη ἅγιότητος προσενέγκατε, ὁπηνίκα ἄλλος ἐπίσκοπος καθρρέθη κρίσει ἐπισκόπων καὶ διεμαρτύρατο ἐν πόλει τῶν Καινῶν κινηθῆναι τὰ τοῦ πράγματος, ὁ δὲ ἕτερος ἐπίσκοπος ἐν ταύτῃ τῇ καθέδρᾳ μετὰ την αἴτησιν τοῦ φαινομένου καθῃρῆσθαι, παντελῶς ἐν ἑτέρῳ τόπῳ τυπωθῆναι τὰ τοῦ πράγματος μὴ δύνασθαι, εἰ μὴ παρὰ τῶν ἐκεῖσε κριτῶν", + "candidate_score": 0.622501, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_2_4", + "bdc_text": "Miraris fortasse , cur ego tam diu nihil mearum literarum ad te miserimDer letzte bekannte Brief Brunners an Bullinger stammt vom 23 . August 1540 ( HBBW X , Nr. 1416 ) . . Coniectaris haud dubie me Endymionis somnum dormire , Adagia , 1 , 9 , 63 ( ASD II /2 384f , Nr. 863 ) .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_744", + "psc_text": "ὑμᾶς τὰ τῶν βασιλικῶν γραμμάτων ἐπέσχε δεσμά, 951 ὥσπερ οὖν καὶ τοὺς ἀλλοὺς. Καὶ παρακαλῶ τὴν ὑμετέραν ὁσιότητα, καὶ ἰδεῖν αὐτοὺς πατρικῶς, καὶ τὰς ἀκλινεῖς ὑμῶν ἀκοὰς εὐμενεῖς αὐτοῖς παρασχεῖν, καὶ τὸ συκοφαντούμενον καὶ μάτην πολεμούμενόν μου γῆρας τῆς ὑμετέρας ἀξιῶσαι κηδεμονίας, καὶ πρὸ πάντων τῆς ἐπιβουλευομένης πίστεως παντὶ σθένει φροντίσαι, καὶ φυλάξαι ταῖς ἐκκλησίαις τὸν πατρῷον κλῆρον ἀκήρατον· ἵνα καὶ τὰς ἀντὶ τούτων ἀντιδόσεις δέξηται ὑμῶν ἡ ἁγιότης παρὰ τοῦ μεγαλοδώρου δεσπότου. ADMONITIO IN SEQUENTIS EPISTOLAE FRAGMENTUM. 1. Insigne quod subjicimus epistolae Anatolii fragmentum, ex quo hunc post Flaviani mortem ordinatum discimus, e codice Regio 940 a Cotelerio editum fuit inter Ecclesiae Graecae Monumenta tom. I, pag. 66. Istud Quesnellus secundae Leonis editioni inseruit, praemisitque epistolis 69, 70 et 71, datis mense Julio an. 450, in quibus de ipsius Anatolii ordinatione sermo est. In observationibus autem ad hoc fragmentum affirmat, circa haec tempora (praedictarum scilicet epistolarum Leonis) Flavianum obiisse;", + "candidate_score": 0.622436, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_51_53", + "bdc_text": "Serafino Mazzetti , Repertorio di tutti i professori antichi e moderni . . . di Bologna , Bologna 1847 , S. 177 ; Valdemiro Bonari , I cappuccini della provincia milanese , Bd. 1/2 , Cremona 1898 , S. 34 ;", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_954", + "psc_text": "Se cum suis Eutychianorum damnationi subscribere profitetur. Domino sancto et beatissimo Patri LEONI EUSEBIUS Mediolanensis episcopus. CAP. I. Reversis, Domino annuente, fratribus nostris, quos ad Orientem fidei causa sollicite provida beatitudo vestra direxerat, decursisque litteris quas per eos tua sanctitas destinavit, omni exsultatione in Christo relevatus sum, quod effectum commissae sibi legationis eosdem reportasse vestra pagina designavit. Nec mirum quod Dominus noster Jesus Christus catholicae fidei, quam tenemus, majestatis sua gratiam custodiamque praestiterit: quando vos idoneos cultus sui assertores in apostoli sui sede praesulem collocavit, qui et recta sentire de incarnationis Dominicae sacramento, et eadem potestis rectius custodire. CAP. II. Admonitis ergo fratribus et coepiscopis meis, habitoque conventu, vestrarum formam 1081 tenuimus litterarum. Nam recensita epistola beatitudinis vestrae in sacerdotum Domini concilio, quam sanctus frater et coepiscopus noster Abundantius, et compresbyter meus Senator detulerant, agnitaque eorum narratione, sicut scripta vestra signaverant, rerum gestarum ordine continuo requisita est recitataque epistola, quam", + "candidate_score": 0.621617, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_51_53", + "bdc_text": "Serafino Mazzetti , Repertorio di tutti i professori antichi e moderni . . . di Bologna , Bologna 1847 , S. 177 ; Valdemiro Bonari , I cappuccini della provincia milanese , Bd. 1/2 , Cremona 1898 , S. 34 ;", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_139", + "psc_text": "depositum retractato judicio sedi suae restitutum esse, exponit. --IV. Projectus episcopus, cui aegrotanti alterum idem Hilarius substituerat, in integrum restitutus. --V. Ordinationem episcopi provincialis metropolitano reservandam. --VI. Sine cleri plebisque consensu, et extra diem legitimum neminem ordinandum. --VII. Hilario metropolitani dignitas et potestas in provinciam Viennensem adempta. --VIII. Neminem pro levi causa communione esse pellendum. --IX. Ut praeter Leontii antiquioris episcopi consensum alterius provinciae concilium non indicatur. Dilectissimis fratribus, universis episcopis per Viennensem provinciam constitutis, LEO Romae episcopus. CAP. I. Divinae cultum religionis, quem in omnes gentes omnesque nationes Dei voluit gratia coruscare, ita Dominus noster Jesus Christus humani generis Salvator instituit, ut veritas, quae antea legis et prophetarum praeconio continebatur, per apostolicam tubam in salutem universitatis exiret, sicut scriptum est: In omnem terram exivit sonus eorum, et in fines orbis terrae verba eorum (Ps. XVIII, 5) . Sed hujus muneris sacramentum ita Dominus ad omnium apostolorum officium pertinere voluit,", + "candidate_score": 0.62145, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_55_57", + "bdc_text": "Nuova Rivista Storica 57 , 1973 , 410-423 ( auch in : ders. , Studi sulla Riforma in Italia , Firenze 1987 , S. 207-218 ; mit weiterer Lit. ) ;", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_965", + "psc_text": "1323, 4166 et 5405, quos Romani editores potuerunt expendere, nullum purum Rustici invenimus. Solus autem Chigianus 483 purus et integer est, qui tamen post editionem Romanam Alexandro VII pontifice indeptus fuit. In ipsa vero Rustici versione emendanda Baluzius duobus mss. Rustici usus est, Corbeiensi et Divionensi. Tria alia exemplaria nos adhibuimus, Chigianum laudatum, Vat. 1323, et antiquissimum Veronensis capituli signatum num. 57. Hanc interpretationem uti Graeco magis cohaerentem e regione Graeci originalis dabimus: dein antiquiorem cum subscriptionibus subjiciemus. 3. Hic vero praemonendum est editores Romanos et ex iisdem Quesnellum interpretationi Rustici affixisse in margine nonnullas lectiones ex Graeco accuratius redditas, quae a nobis in annotationibus non omittentur; ac praeterea alias lectiones nonnumquam adjecisse, quas cum ex antiquiori versione codicis Vaticani 1322 sumptas deprehenderimus, praetermittendas credidimus: satis enim ex ipsa antiqua versione, quae subjicietur, elici poterunt. 4. Quoad tempus hujus relationis, quod in omnibus et Graecis et Latinis codicibus deest, pauca.", + "candidate_score": 0.61958, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_93_95", + "bdc_text": "nostrae Helvetię . Datum Glar[onae ] , 19 . die ianuarii anno 1545 .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_1589", + "psc_text": "Tillemontii valde exilibus sequentem epistolam datam prodidit circa an. 442, 443 et 444. Cum Sirmondus atque Baluzius, nullo tamen allato documento, eamdem affixerint anno 452, Quesnellus conjecit hos ita sensisse, eo quod existimaverint in hac epistola, ubi sermo habetur de his qui ab hostibus in infantia capti fuerant, respici ad eam vastitatem quam Hunni in Galliis in ulerunt an. 451. Hujus autem epistolae locum non ad Hunnorum irruptionem referri contendit, sed ad Vandalorum persecutionem, qui Africa potiti sub Genserico, catholicos oppugnarunt; nam inquisit. 18, haec praeferuntur: De his qui ex Africa vel de Mauritania venerunt, et nesciunt in qua secta sint baptizati. Tum Vandalica persecutione descripta, quae Christianis illata fuit in Africa post an. 439, hac occasione nonnullos in Gallias sese recepisse existimat, de quibus in eadem epistola sermo sit; et idcirco eam datam credit circa annos indicatos 442, 443 et 444, in quibus ea persecutio grassata est. 2. Sed", + "candidate_score": 0.61957, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_28", + "bdc_text": "Oktober 1571 , ein Glarner Politiker , seit 1529 Beförderer der Reformation .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_979", + "psc_text": "γλῶσσα ὴμῶν ἀγαλλιάσεωσ· ταύτην ὡς οἰκείαν ἡμῖν ἡ χάρις τήν προφητειαν ἐφήρμοσεν, οἷς τὸ τῆς εὐσεβείας ἐβεβαιώθη κατόρθωμα. Τί γὰρ πίστεως πρὸς εὐφροσύνην ἀνώτερον; τί τῆς δεσποτικῆς γνώσεως πρὸς χορείαν φαιδρότερον; ἣν αὐτὸς ἄνωθεν ὁ σωτὴρ πρὸς σωτηρίαν ἡμῖν παρεδωκε, φήσασ· Πορευθεντεσ, μαθεύσατε πάντα τὰ ἔθνη, βαπτίζοντεσ αὐτοὺς εἰς τὸ ὄνομα τοῦ πατρὸσ, καὶ τοῦ υἱοῦ, καὶ τοῦ ἁγίου πνεύματοσ, διδάσκοντες αὐτούς τηρεῖν πάντα ὅσα ἐνετειλάην ὑμῖν. Ἣν αὐτὸς ὥσπερ χρυσῆν σειρὰν τῷ προστάγματι τοῦ θεμένου καταγομένην εἰσ ἡμας διεφύλαξασ, πᾶσι τῆς τοῦ μακαρίου Πετρου φωνῆσ ἑρμηνεὺσ καθιστάμενωσ, 1089 καὶ τῆς ἐκείνου πίστεωσ τοῖς πᾶσι μακαρισμὸν ἐφελκόμενος ὅθεν καὶ ὴμεῖσ ὡς ἀρχηγῷ σοι τοῦ καλοῦ πρὸς ὠφέλειαν χρησάμενοι, τῆς ἀληθείας τοῖς τῆς ἐκκλησίας τέκνοις τὸν κλῆρον ἐδείξαμεν, οὐ καθ' ἕνα ἕκαστος ἐν παραβύστῳ τὴν διδασκαλίαν ποιούμενοι, ἀλλὰ κοινῷ πνεύματι, μιᾷ συμπνοίᾳ καὶ ὁμονοίᾳ τῆς πίστεως τὴν ὁμολογίαν γνωρίσαντεσ. Καὶ ἦμεν ἐν κοινῇ χορείᾳ, τοῖς πνευματικοῖσ, ὡς ἐν βασιλικοῖσ δείπνοισ, ἐντρυφῶντες", + "candidate_score": 0.619042, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_55", + "bdc_text": "Nuova Rivista Storica 57 , 1973 , 410-423 ( auch in :", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_645", + "psc_text": "quod anterioris temporis indicium est; at post aliquot dies; cum jam discessissent ii quibus epist. 43 tradita fuerat, eamdem S. Leo aliquibus mutatis, ac pluribus additis, renovavit, aliisque tradidit perferendam, ita ut, priori, si fieri posset, revocata vel suppressa, hanc Theodosio offerrent; ejusdemque exemplum litteris ad Pulcheriam scriptis junxit. Ita porro factum est ut ambae in Orientem pervenerint, et a Graeco collectionis Chalcedonensis auctore utraeque inventae et insertae fuerint. 8. Tandem dicendum est aliquid de canone, qui licet in vulgatis conciliorum subjiciatur Graecae versioni epistolae 44, eo quod haec editorum arbitrio primo loco edita fuit; in codicibus tamen subnectitur huic epistolae 43, quae in iisdem, uti jam diximus, primo loco describitur. Cum S. pontifex canonum Nicaeae habitorum decreta subter annexa memoret epist. 44, non unum tantum canonem subjecisse videtur, sed plures, illos scilicet qui de appellatione in Sardicensi concilio lati, ex vetusta Latinae ac praesertim Romanae Ecclesiae consuetudine Nicaenis canonibus", + "candidate_score": 0.615396, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_55", + "bdc_text": "Nuova Rivista Storica 57 , 1973 , 410-423 ( auch in :", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_646", + "psc_text": "epistolae 43, quae in iisdem, uti jam diximus, primo loco describitur. Cum S. pontifex canonum Nicaeae habitorum decreta subter annexa memoret epist. 44, non unum tantum canonem subjecisse videtur, sed plures, illos scilicet qui de appellatione in Sardicensi concilio lati, ex vetusta Latinae ac praesertim Romanae Ecclesiae consuetudine Nicaenis canonibus adjecti Nicaenorum nomine circumferebantur. Cum vero idem pontifex pluralem numerum, ex. gr., epistolae, exemplaria, etc., pro una epistola, uno exemplari significando adhibere soleat, ut vidimus annot. 3 in epist. 13 (Col. 664, i) et 7 in epist. 45 (Col. 833 e) hic quoque laudatis vocibus pluralis numeri unum canonem quartum ejusdem Sardicensis concilii indicasse dicendus est, eo quod hunc unum canonem vetus interpres Graecus reddidit, ut omnes Graeci codices ostendunt. Similiter cum Galla Placidia epist. 56 plurali numero allegavit secundum definitiones Nicaeni concilii, unum canonem quintum Sardicensem innuit, ut in margine editorum notatur. Porro in editionibus conciliorum ex aliquo Romano", + "candidate_score": 0.614276, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_55_57", + "bdc_text": "Nuova Rivista Storica 57 , 1973 , 410-423 ( auch in : ders. , Studi sulla Riforma in Italia , Firenze 1987 , S. 207-218 ; mit weiterer Lit. ) ;", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_471", + "psc_text": "88. Hinc nihil mirum si haec testimonia in documentis Graecis ante gesta Chalcedonensia laudatae epistolae subjecta fuerint, licet primum ejusdem epistolae exemplum iisdem caruerit: unde nec a nobis eidem subjicienda sunt. Cum vero apud Latinos nullum exemplum hactenus inventum sit in quo haec testimonia post epistolam ad Flavianum describantur, sed ea separatim edita et inserta occurrant in nonnullis antiquis Latinorum collectionibus, nimirum in collect. 5 Quesnelliana cap. 41, ubi ea descripta reperies tomo tertio, et in mss. collect. 3 cap. 82, nec non in codice Veronensi 38 cap. 37, satis probabile est solos Graecos, qui ea simul allata et allegata acceperant in Constantinopolitano conventu exemplaria scripsisse, in quibus ea epistola una cum testimoniis legeretur, ac exinde in Graecos codices ante gesta Chalcedonensia utraque simul traduxisse. Ex his autem apparet quam perperam P. Garnerius horum testimoniorum collectionem Theodoreto tribuerit, de quo tamen plura in observationibus ad notam ultimam Quesnelli. Inter testimonia", + "candidate_score": 0.61024, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_55_57", + "bdc_text": "Nuova Rivista Storica 57 , 1973 , 410-423 ( auch in : ders. , Studi sulla Riforma in Italia , Firenze 1987 , S. 207-218 ; mit weiterer Lit. ) ;", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_964", + "psc_text": "ipsius relationis haec ejusdem annotatio subjicitur: Scripsi pridie kal. Aprilis, feria tertia, indictione XIII, quae indictio in aliis pariter annotationibus constanter signata, si ad illud tempus referenda sit quo Rusticus in Oriente versabatur, convenit cum solo anno 550, quidquid sit de die vel feria, in quibus non minus hic quam alibi difficultates occurrunt. Romani Conciliorum editores has annotationes a Crabbo editas submoverunt, propterea quod eas Rustici esse ignorarunt. In quo excusandi sunt, quippe nullum purum et integrum Rustici codicem, qui ejusdem Rustici annotationes exhibeat, repererunt. Nos enim, qui codices Latinos collectionis Chalcedonensis Romae diligenter inquisivimus. ex quinque Vaticanis 1321, 1322, 1323, 4166 et 5405, quos Romani editores potuerunt expendere, nullum purum Rustici invenimus. Solus autem Chigianus 483 purus et integer est, qui tamen post editionem Romanam Alexandro VII pontifice indeptus fuit. In ipsa vero Rustici versione emendanda Baluzius duobus mss. Rustici usus est, Corbeiensi et Divionensi. Tria alia exemplaria nos", + "candidate_score": 0.609808, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_2", + "bdc_text": "Miraris fortasse , cur ego tam diu nihil mearum literarum ad te miserimDer letzte bekannte Brief Brunners an Bullinger stammt vom 23 .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_364", + "psc_text": "epistolam acceperat Leo a Flaviano? Cumque Flavianus deinde memoret Leonis litteras sibi traditas a Pansophio (est epistola 23) quibus edoctus fuerat, eumdem Eutychem libellos direxisse ad Leonem plenos omni fallacia et calliditate; ex his liquet pariter, subdit Quesnellus, non ante Flavianum de litteris ad Leonem ea de re scribendis cogitasse, quam cum didicit pontificem improbis artibus deceptum, falsam de judicio Constantinopolitano cepisse opinionem. 2. Si epistola 23 legatur attente, Leonem non deceptum, sed cautum et necessaria documenta postulantem ac exspectantem invenies. Ad argumentum vero quod pertinet, etiam in epistola 22, Eutychis erroribus expositis, quae πάλαι dudum seu pridem in eum gesta fuerant, a Flaviano ad Leonem directa traduntur cap. 4, et eodem quidem Graeco verbo ἀπεστείλαμεν, direximus, idem Flavianus utitur, quod adhibuit epist. 26. Qua in re ne vox direximus difficultatem moveat, vide annot. 17 (col. 727, n. b) in eamdem epistolam 22. Cum ergo bis Flavianus de eadem damnatione", + "candidate_score": 0.609086, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_53", + "bdc_text": "Valdemiro Bonari , I cappuccini della provincia milanese , Bd. 1/2 , Cremona 1898 , S. 34 ;", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_166", + "psc_text": "et varia opuscula etiam posterioris aevi continet, ex Leone autem hanc unicam epistolam exhibet. Alter vero antiquissimus et majusculis litteris scriptus complectitur vetustam collect. 3, cui alium similem invenimus in perantiquo Vat. 1342. Nos insuper hanc eamdem epistolae decurtatae (sic enim appellabimus) rationem nacti sumus in tribus aliis collectionibus, nimirum in ms. Vat. Reginae collect. 1, in vetusto cod. Lucensi collect. 4 simili Colbertino 784, qui a Coustantio laudatur in praefat. ad Epistolas Roman. pontif. num. 89, ac praeterea in manuscriptis collectionis 9 Hispanicae, Vat. 1341 et Vindebon. Caesareo 41, ut praetereamus alia plura scripta exemplaria memoratarum collectionum 10, 12 et 24, quae in praefat. ad epistolas recensuimus. Ita octo collectiones 1, 3, 4, 5, 9, 10, 12 et 24, ac peculiaris cod. Barb. 77, hanc primam epistolae formam exhibent. 3. Secunda ejusdem forma edita est primum a Wendelino, dein a Pithaeo, ac demum a Voello et Justello in collectione", + "candidate_score": 0.60697, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_93_95", + "bdc_text": "nostrae Helvetię . Datum Glar[onae ] , 19 . die ianuarii anno 1545 .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_913", + "psc_text": "in caeteras inferius afferendas, quae agunt de Paschate anni 455. 1. Quaestio jamdiu ante agitata circa Pascha anni 444, sollicitum Leonem effecit, ut maturius scriberet circa diem Paschatis ann. 455, in quo Romanorum et Alexandrinorum cyclos dissidere non ignorabat. Hinc jam inde ab an. 451, quo sequens epistola scripta fuit, in hanc diem unanimi consensu statuendam studium intendit. Novem praeterea ejusdem pontificis epistolas subsequentibus annis in eamdem rem exaratas habemus, praeter alias non paucas, quae desiderantur; et unam Proterii Alexandrini ad eumdem pontificem, quas suis locis dabimus. 2. Ex laterculo Paschali Theophili Alexandrini annorum centum, quod ex cyclis quinque decemnovennalibus, et annis quinque constabat, Pascha an. 455 affigebatur VIII kal. Maias. Ex cyclo autem Latinorum annorum LXXXIV ascribebatur XV kal. ejusdem mensis, ac propterea octo dierum discrimen intercedebat. Hoc autem discrimen oriebatur ex lunae saltibus, quos Latini crebriores, Alexandrini autem rariores admittebant. Cum enim Alexandrini ex suo cyclo decemnovennali lunae", + "candidate_score": 0.604583, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_56", + "bdc_text": "ders. , Studi sulla Riforma in Italia , Firenze 1987 , S. 207-218 ;", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_376", + "psc_text": "ex mss. sumptae, sed vere sunt lectiones ex Graeco a Romanis textus Graeci primis editoribus appositae; quod antiqua versio minus congrua videretur. Immo iidem nonnulla ex Graeco etiam mutarunt in ipso versionis textu, quemadmodum in ipsius Chalcedonensis prisca versione identidem fecerant; et nihilominus Quesnellus, licet aliquot haberet ejus interpretationis codices, et anteriores Leonis editiones, qui aliter legebant, ita Romanam lectionem transcripsit, ut nec codicibus nec caeteris editis usus, antiquam versionem restituere neglexerit; cum tamen ii qui antiquas versiones exhibent non illud proferre debeant quod originali est congruentius, sed illud quod a veteri interprete redditum fuit. Versio autem altera accuratior, quam nos cum Graeco textu priori loco dabimus, edita primum fuit a Quesnello ex ms. Thuaneo collect. 17 Chalcedonem., tum vero ex eodem codice ac duobus aliis ejusdem collectionis Corbeiensi ac Divionensi eamdem recusit Baluzius in antiqua versione concilii Chalcedonensis emendata a Rustico, cap. 5. Nos quoque eam recognovimus cum quatuor", + "candidate_score": 0.603957, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_93_95", + "bdc_text": "nostrae Helvetię . Datum Glar[onae ] , 19 . die ianuarii anno 1545 .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_912", + "psc_text": "et Joannes presbyteri suae aestimationis habuerunt: ut inter compugnantia dogmata falsitatis vera catholicae fidei pace gauderent. Siquidem longinquae peregrinationis labore suscepto, sensum cordis sui in apostolica sede patefecerunt, damnantes utramque haeresim, quarum supra fecimus mentionem, et de incarnatione Domini nostri Jesu Christi non aliud recipientes, quam quod, instruente sancto Spiritu, et didicimus, et docemus. Per hos ergo, frater charissime, cum testimonio nostro ad propria revertentes, dilectioni tuae nostra scripta direximus, fidenter hortantes ut qui gratia apostolicae communionis ornantur, etiam tuo favore per omnia se gaudeant adjuvari. Data decimo tertio kalendas Julii, Adelfio viro clarissimo consule. ADMONITIO in epistolam sequentem, et in caeteras inferius afferendas, quae agunt de Paschate anni 455. 1. Quaestio jamdiu ante agitata circa Pascha anni 444, sollicitum Leonem effecit, ut maturius scriberet circa diem Paschatis ann. 455, in quo Romanorum et Alexandrinorum cyclos dissidere non ignorabat. Hinc jam inde ab an. 451, quo sequens epistola scripta fuit,", + "candidate_score": 0.603738, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_93_95", + "bdc_text": "nostrae Helvetię . Datum Glar[onae ] , 19 . die ianuarii anno 1545 .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_71", + "psc_text": "595 praecipimus custodiri, ne ab his Ecclesiis, ad quas proprie pertinent, sinantur abscedere, et pro suo arbitrio ad loca sibi non deputata transire. Quod cum recte non permittitur inculpatis, multo minus debet licere suspectis. Proinde dilectio tua, cujus devotione gaudemus, jungat 596 curam suam dispositionibus nostris, et cum supradicto metropolitano det operam, ut circumspecte ac velociter impleantur ea, quae ad totius Ecclesiae incolumitatem, et laudabiliter sunt suggesta, et salubriter ordinata. ADMONITIO In fragmentum epistolae S. Cyrilli Alexandrini de Paschate an. 444, ad S. Leonem, quae ad illustrandam etiam subsequentem epistolam Paschasini plurimum conferet. 1. De quaestione Paschatis anni 444 S. Leonem duas saltem scripsisse epistolas, alteram ad Cyrillum episcopum Alexandrinum, ad Paschasinum episcopum Lilybetanum alteram, ex Paschasini litteris manifestum est. Sed utraeque injuria temporum intercidere. Solam Paschasini responsionem superesse existimatum fuit; ac propterea eam unam Quesnellus edidit. At ejus quoque epistolae, quam Cyrillum, Leoni reddidisse idem Paschasinus testatur, non exiguum", + "candidate_score": 0.603581, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_55_57", + "bdc_text": "Nuova Rivista Storica 57 , 1973 , 410-423 ( auch in : ders. , Studi sulla Riforma in Italia , Firenze 1987 , S. 207-218 ; mit weiterer Lit. ) ;", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_595", + "psc_text": "727, n. b) ad epist. 22, ubi similia exempla praeteriti temporis dore praesenti vel mox futura ab ipso Leone adhibita allegavimus. Duas autem epistolas eodem die ad eosdem dari a Leonis more alienum non est, ut ex exemplis in admonit. ad epist. 17 laudatis patet. 5. Unum monendum restat quoad Graecam hujus epistolae versionem, quae cum in editionibus Conciliorum puncta alicubi praeferat lacunas indicantia, de luxato exemplari Romanorum editorum initio dubitavimus. At Graecum textum conferentes cum ms. Vat. 1455, alterius originis ab eo quo Romani editores usi sunt, ac praeterea cum duobus codd. Venetis S. Marci 164 et 555 deprehendimus, nec puncta in illis esse, neque luxationem ullam, sed omnia distincte uno contextu describi; nec tamen quae in editionibus Graecis desunt, suppleri. Hinc antiquum Graecum interpretem ea quae desiderantur in Graeca versione consulto omisisse non improbabiliter conjicimus. Forte Julianus, qui Leonis epist. 93 ad synodum Nicaenam Graece interpretatus videtur, uti", + "candidate_score": 0.602471, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_55_57", + "bdc_text": "Nuova Rivista Storica 57 , 1973 , 410-423 ( auch in : ders. , Studi sulla Riforma in Italia , Firenze 1987 , S. 207-218 ; mit weiterer Lit. ) ;", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_647", + "psc_text": "ejusdem Sardicensis concilii indicasse dicendus est, eo quod hunc unum canonem vetus interpres Graecus reddidit, ut omnes Graeci codices ostendunt. Similiter cum Galla Placidia epist. 56 plurali numero allegavit secundum definitiones Nicaeni concilii, unum canonem quintum Sardicensem innuit, ut in margine editorum notatur. Porro in editionibus conciliorum ex aliquo Romano codice hic titulus canoni praefigitur, qui in tribus Venetis mss. non legitur: Ἀντίτυπον συνεδρίου ἐν τῷ τοπῷ τῶν Καινῶν, ἐν οἷς διελάλησαν; nimirum Latine: Exemplum concilii in loco Novorum, ubi locuti sunt. Canon vero ad Venetos codices exactus sic effertur: Γαυδέντιος ἐπίσκοπος εἶπεν· Εἰ ἀρέσκει προστεθῆναι ταύτῃ τῇ ἀποφάσει, ἥν τινα πλήρη ἅγιότητος προσενέγκατε, ὁπηνίκα ἄλλος ἐπίσκοπος καθρρέθη κρίσει ἐπισκόπων καὶ διεμαρτύρατο ἐν πόλει τῶν Καινῶν κινηθῆναι τὰ τοῦ πράγματος, ὁ δὲ ἕτερος ἐπίσκοπος ἐν ταύτῃ τῇ καθέδρᾳ μετὰ την αἴτησιν τοῦ φαινομένου καθῃρῆσθαι, παντελῶς ἐν ἑτέρῳ τόπῳ τυπωθῆναι τὰ τοῦ πράγματος μὴ δύνασθαι, εἰ μὴ παρὰ τῶν ἐκεῖσε κριτῶν", + "candidate_score": 0.601587, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_55_57", + "bdc_text": "Nuova Rivista Storica 57 , 1973 , 410-423 ( auch in : ders. , Studi sulla Riforma in Italia , Firenze 1987 , S. 207-218 ; mit weiterer Lit. ) ;", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_645", + "psc_text": "quod anterioris temporis indicium est; at post aliquot dies; cum jam discessissent ii quibus epist. 43 tradita fuerat, eamdem S. Leo aliquibus mutatis, ac pluribus additis, renovavit, aliisque tradidit perferendam, ita ut, priori, si fieri posset, revocata vel suppressa, hanc Theodosio offerrent; ejusdemque exemplum litteris ad Pulcheriam scriptis junxit. Ita porro factum est ut ambae in Orientem pervenerint, et a Graeco collectionis Chalcedonensis auctore utraeque inventae et insertae fuerint. 8. Tandem dicendum est aliquid de canone, qui licet in vulgatis conciliorum subjiciatur Graecae versioni epistolae 44, eo quod haec editorum arbitrio primo loco edita fuit; in codicibus tamen subnectitur huic epistolae 43, quae in iisdem, uti jam diximus, primo loco describitur. Cum S. pontifex canonum Nicaeae habitorum decreta subter annexa memoret epist. 44, non unum tantum canonem subjecisse videtur, sed plures, illos scilicet qui de appellatione in Sardicensi concilio lati, ex vetusta Latinae ac praesertim Romanae Ecclesiae consuetudine Nicaenis canonibus", + "candidate_score": 0.600221, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_55_57", + "bdc_text": "Nuova Rivista Storica 57 , 1973 , 410-423 ( auch in : ders. , Studi sulla Riforma in Italia , Firenze 1987 , S. 207-218 ; mit weiterer Lit. ) ;", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_376", + "psc_text": "ex mss. sumptae, sed vere sunt lectiones ex Graeco a Romanis textus Graeci primis editoribus appositae; quod antiqua versio minus congrua videretur. Immo iidem nonnulla ex Graeco etiam mutarunt in ipso versionis textu, quemadmodum in ipsius Chalcedonensis prisca versione identidem fecerant; et nihilominus Quesnellus, licet aliquot haberet ejus interpretationis codices, et anteriores Leonis editiones, qui aliter legebant, ita Romanam lectionem transcripsit, ut nec codicibus nec caeteris editis usus, antiquam versionem restituere neglexerit; cum tamen ii qui antiquas versiones exhibent non illud proferre debeant quod originali est congruentius, sed illud quod a veteri interprete redditum fuit. Versio autem altera accuratior, quam nos cum Graeco textu priori loco dabimus, edita primum fuit a Quesnello ex ms. Thuaneo collect. 17 Chalcedonem., tum vero ex eodem codice ac duobus aliis ejusdem collectionis Corbeiensi ac Divionensi eamdem recusit Baluzius in antiqua versione concilii Chalcedonensis emendata a Rustico, cap. 5. Nos quoque eam recognovimus cum quatuor", + "candidate_score": 0.599778, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_55_57", + "bdc_text": "Nuova Rivista Storica 57 , 1973 , 410-423 ( auch in : ders. , Studi sulla Riforma in Italia , Firenze 1987 , S. 207-218 ; mit weiterer Lit. ) ;", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_1471", + "psc_text": "kal. Septembris, quorum alterum habent duo codices Trecopith. et Oxon. Quesnelli ac editiones Josiae Simleri, Surii, etc., alterum vero codex Theodoricianus ejusdem Quesnelli et noster praestantissimus Ratisponensis; hunc postremum cum antecedentibus litteris concinnentem praetulimus: facile autem fuit librariorum lapsu notam VI, disjunctis lateribus convertere in III, et scribere XIII pro XVI kal. Septemb. Neque moveat plerosque codices et collectiones omni chronica notatione carere: aliae enim insignes epistolae in omnibus mss. notam chronicam desiderant; quam si in aliquo codice inveniremus, non idcirco expungendam quispiam crederet, nisi forte historiae repugnaret. In praesenti autem epistola praeter fidem aliquot codicum diversae originis, inter quos praesertim Ratisponensis maximam fidem facit, non solum nihil repugnat, sed omnia potius ex antea dictis concordant. 3. De testimoniis huic epistolae subjectis aliquid hic tandem praemonendum est. S. Leo haec post pseudosynodum Ephesinam primum collegerat, ac in Orientem per legatos miserat, ut doctrinam suae epistolae 28, ad Flavianum, Latinorum ac", + "candidate_score": 0.599156, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_55_57", + "bdc_text": "Nuova Rivista Storica 57 , 1973 , 410-423 ( auch in : ders. , Studi sulla Riforma in Italia , Firenze 1987 , S. 207-218 ; mit weiterer Lit. ) ;", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_640", + "psc_text": "Ex his epistolam 43, quae collato Graeco textu tot capitibus discrepare cognoscitur ab epistola 44, aliam esse epistolam, nihil dubitandum est; ac proinde necessarium fuit, Graeci textus, qui originalis vicem gerit, Latinam interpretationem dare, non solum ut Graecae linguae minus peritis patefieret apertum discrimen, verum etiam ut haberetur Latine haec epistola, quae solum Graece prostat; Latinus enim textus, quem habemus, nec originalis, nec integra versio est, ut vidimus, et epistolam 44 potius quam epist. 43 in partem maximam exhibet. 6. Fatendum vero est, in Graeco textu praeter lacunam et errorem historicum, quorum initio meminimus, alia loca vel luxata et corrupta, vel certe obscura et implexa inveniri. At errorem historicum facili duarum litterarum mutatione emendari in Graeco textu, nullo autem modo in veteri interpretatione Latina, eumque antiquo librario potius quam Graeco interpreti tribuendum, annotatione 5 observabimus. Lacuna vero, quae primo capite evidens est, utrum ab interpretis, an vero ab amanuensis saltu", + "candidate_score": 0.598757, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 19, + "cf_id": "cf025", + "work_id": "075_Gregorius-I_Moralia", + "max_score": 0.679728, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_61_63", + "bdc_text": "suę fidei commisit . Flagitaverat ille opesWortspiel mit opera . et monimenta tua tam importunis precibus Vgl. Lk 11 , 5-9. 18 , 2-8. , ut ei iuste denegare non licuerit ;", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1428", + "psc_text": "faciem meam, et dolore torqueor, quia tunc gravius plerumque affligimur, cum quasi per consolationis studium afflictionis nostrae nobis conamur mala levigare. Sed quisquis, jam subtiliter parentis primi damnatione propagata, humani generis damna considerat, superest ut his adjungere propria metuat. Unde vir sanctus postquam communia intulit, repente specialia subjungit, dicens: 312 CAPUT XXXIV [ Rec. XVII ]. VERS. 28.-- Verebar omnia opera mea, sciens quod non parceres delinquenti. 52. Operibus etiam bonis timendum Job docet. --Quae beatus Job opera exercuit, sacrae hujus historiae textus ostendit. Holocaustis quippe multiplicibus auctorem placare studuit, quia juxta filiorum numerum, ut scriptum est, consurgens diluculo, offerebat holocausta per singulos; eosque non solum ab immundis actibus, sed a prava quoque cogitatione mundabat. De quo, Scriptura teste, perhibetur: Dicebat enim: Ne forte peccaverint filii mei, et benedixerint Deo in cordibus suis (Job. I, 5) . Affectum ergo compassionis exercuit, quia ipse de se amicorum quaestionibus exactus dicit: Flebam", + "candidate_score": 0.679728, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_61_63", + "bdc_text": "suę fidei commisit . Flagitaverat ille opesWortspiel mit opera . et monimenta tua tam importunis precibus Vgl. Lk 11 , 5-9. 18 , 2-8. , ut ei iuste denegare non licuerit ;", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1717", + "psc_text": "non facientibus tollit. --Cum sacerdos non agit bona quae loquitur, ei etiam sermo subtrahitur, ne loqui audeat quod non operatur, sicut per Prophetam dicitur: Peccatori autem dixit Deus: Quare tu enarras justitias meas, et assumis testamentum meum per os tuum (Psal. XLIX, 16) ? Unde etiam deprecatur, dicens: Et ne auferas de ore meo verbum veritatis usquequaque (Psal. CXVIII, 43) . Perpendit namque quod omnipotens Deus veritatis verbum facientibus tribuit, et non facientibus tollit. Qui ergo hoc de ore suo non auferri petiit, quid aliud quam gratiam bonae operationis quaesivit? Ac si aperte diceret: A bono opere errare me non sinas, ne dum amitto ordinem bene vivendi, rectitudinem perdam loquendi. [ Vet. X. ] Et plerumque doctor qui docere audet 375 quod negligit agere, cum desierit bona loqui quae operari contempsit, docere subjectos incipit prava quae agit, ut justo omnipotentis Dei judicio, in bono jam nec linguam habeat, qui habere", + "candidate_score": 0.678982, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_77_79", + "bdc_text": "Hebr 12 , 1 . adhorterque , ut , laborum tuorum te ne pigeat , cumcum vor der Zeile nachgetragen . evidenter intelligas tum iucundos tum frugiferos omnibus , quibus sacrę literę cordi sunt .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_2389", + "psc_text": "semetipsos, et totos se illo festinant trahere, ubi se inveniunt ex parte pervenisse. Sequitur: CAPUT XXXV. VERS. 12.-- A mandatis labiorum ejus non recessi. 43. Dei voluntatem in Scripturis scrutari, alia justorum sollicitudo. --Sicut bene obsequentes famuli dominorum suorum vultibus semper intenti sunt, ut ea quae praeceperint, festine audiant et implere contendant, sic justorum mentes per intentionem suam omnipotenti Domino assistunt, atque in scriptura ejus quasi os ejus intuentur, ut quia per eam Deus loquitur omne quod vult, tanto a voluntate ejus non discrepent, quanto eamdem voluntatem illius in ejus eloquio agnoscunt. Unde fit ut ejus verba non per eorum aures supervacue transeant, sed haec in suis cordibus figant. Unde hic subditur: CAPUT XXXVI 518. IBID.-- Et in sinu meo abscondi verba oris ejus. 44. Verba Dei in sinu abscondere, alia justorum sollicitudo. --In sinu etenim cordis verba oris ejus abscondimus, quanto mandata illius non transitorie, sed implenda opere audimus.", + "candidate_score": 0.670691, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_61_63", + "bdc_text": "suę fidei commisit . Flagitaverat ille opesWortspiel mit opera . et monimenta tua tam importunis precibus Vgl. Lk 11 , 5-9. 18 , 2-8. , ut ei iuste denegare non licuerit ;", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_4", + "psc_text": "placuit, sicut ipse meministi, ut librum beati Job exponere importuna me petitione compellerent; et prout veritas vires infunderet, eis mysteria tantae profunditatis aperirem. Qui hoc quoque mihi in onere suae petitionis addiderunt, ut non solum verba historiae per allegoriarum sensus excuterem, sed allegoriarum sensus protinus in exercitium moralitatis inclinarem; adhuc aliquid gravius adjungentes, ut intellecta quaeque testimoniis cingerem; et prolata testimonia, si implicita fortasse viderentur, interpositione superadditae expositionis enodarem. CAPUT II. Qua animi demissione, qua in Deum fiducia. Idem opus qua ratione retractatum, absolutum ac divisum. Quos rimetur sensus. --Mox vero, ut in obscuro hoc opere, atque ante nos hactenus indiscusso, ad tanta me pertrahi ac talia cognovi, solo auditus pondere victus, fateor, lassatusque succubui. Sed repente inter formidinem devotionemque deprehensus, cum in largitorem munerum oculos mentis attollerem, cunctatione postposita, illico certus attendi, quia impossibile esse non poterat, quod de fraternis mihi cordibus charitas imperabat. Fore quippe idoneum me ad", + "candidate_score": 0.669206, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_74_76", + "bdc_text": "tamen quoniam et mea simplicitas , tibi nequaquam ignota , non ab adulatione tantum , verumetiam ab omni blandiloquentiae specie vehementer abhorret et tua singularis modestia nihil minus pati solet quam laudes etiam modestissimas , praetermissis his ad adagiorum tractationem accedemus \" ( ASD II /1 26 , 111 -116 ) . . Quare , dum tuum sanctum conatum et studium laudo , ea potissimum gratia facere soleo , ut currenti bene calcaria addam Adagia , 1 , 2 , 47 ( ASD II /1 364 , Nr. 147 ) . - Vgl. auch 1Kor 9 , 24-27 ;", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_404", + "psc_text": "simplicitate tua? Benedic Deo, et morere. Simplicitatem in marito redarguit, quod transitura cuncta despiciens, puro corde sola aeterna concupiscit. Ac si dicat: Quid simpliciter aeterna appetis, et sub malis praesentibus aequanimiter ingemiscis? Excedens, aeterna despice, et mala praesentia vel moriens evade. [ Vet. XVI. ] Sed electi quique cum prava intus a carnalibus tolerant, quantae se formam rectitudinis ostendant, discamus ex verbis vulnerati et incolumis, sedentis et erecti, qui ait: CAPUT XXI. VERS. 10.-- Locuta es quasi una ex stultis mulieribus. Si bona accepimus de manu Domini, mala quare non sustineamus? 39. Sancti ferientibus opponunt scutum patientiae, male suadentibus jacula intorquent doctrinae. --Sancti viri tribulationum bello deprehensi, cum uno eodemque tempore alios ferientes, alios suadentes ferunt, illis opponunt scutum patientiae, istis intorquent jacula doctrinae; atque ad utrumque pugnandi modum mira virtutis arte se erigunt; quatenus et perversa intus sapienter doceant, et foras fortiter adversa contemnant; hos docentes corrigant, illos tolerantes", + "candidate_score": 0.667687, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_74", + "bdc_text": "tamen quoniam et mea simplicitas , tibi nequaquam ignota , non ab adulatione tantum , verumetiam ab omni blandiloquentiae specie vehementer abhorret et tua singularis modestia nihil minus pati solet quam laudes etiam modestissimas , praetermissis his ad adagiorum tractationem accedemus \" ( ASD II /1 26 , 111 -116 ) . .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1398", + "psc_text": "Juste ergo justum exsequi est in assertionem justitiae eamdem ipsam justitiam quaerere. Saepe recta agimus, et nequaquam praemia, nequaquam laudes ab hominibus exspectamus; sed tamen mens, in sui fiduciam erecta, his a quibus nihil expetit placere contemnit, eorum judicia despicit, seque male liberam per abrupta elationis rapit; et inde sub vitio pejus obruitur, unde, quasi devictis vitiis, nullis se appetitionibus subjacere gloriatur. 39. A nimia aut nulla nostri discussione nobis est discrimen. --Saepe dum nosmetipsos plus justo discutimus, de ipso discretionis studio indiscretius erramus; et mentis nostrae acies quo plus cernere nititur, obscuratur, quia et qui importune solis radios aspicit, tenebrescit; et inde nihil videre compellitur, unde videre amplius conatur. Quia igitur ab inquisitione nostra torpentes nos omnino nescimus, aut si subtili nos discussione requirimus, plerumque inter vitia virtutesque caligamus, recte nunc dicitur: Etiam si simplex fuero, hoc ipsum ignorabit anima mea. Ac si aperte diceretur: Conditoris contra me judicia", + "candidate_score": 0.663204, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_3_5", + "bdc_text": "August 1540 ( HBBW X , Nr. 1416 ) . . Coniectaris haud dubie me Endymionis somnum dormire , Adagia , 1 , 9 , 63 ( ASD II /2 384f , Nr. 863 ) . diuturno versari in otio , nec ullis me negotiis exercere , sed mollem agere vitam .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_749", + "psc_text": "a mundi operibus non torpore, sed virtute sopiuntur, laboriosius dormiunt, quam vigilare potuerunt, quia in eo quod actiones hujus saeculi deserentes superant, robusto conflictu quotidie contra semetipsos pugnant, ne mens per negligentiam torpeat, ne subacta otio ad desideria immunda frigescat, ne in ipsis bonis desideriis plus justo inferveat, ne sub 164 discretionis specie sibimet parcendo, a perfectione languescat. Agit haec, et ab hujus mundi inquieta concupiscentia se penitus subtrahit, ac terrenarum actionum strepitum deserit, et per quietis studium virtutibus intenta, vigilans dormit. Neque enim ad contemplanda interna perducitur, nisi ab his quae exterius implicant studiose subtrahatur. Hinc est enim quod per semetipsam Veritas dicit: Nemo potest duobus dominis servire (Matth. VI, 24) . Hinc Paulus ait: Nemo militans Deo, implicat se negotiis saecularibus, ut ei placeat, cui se probavit (II Tim. II, 4) . Hinc per Prophetam Dominus admonens dicit: Vacate, et videte, quoniam ego sum Deus (Psal. XLV, 11)", + "candidate_score": 0.661157, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_3_5", + "bdc_text": "August 1540 ( HBBW X , Nr. 1416 ) . . Coniectaris haud dubie me Endymionis somnum dormire , Adagia , 1 , 9 , 63 ( ASD II /2 384f , Nr. 863 ) . diuturno versari in otio , nec ullis me negotiis exercere , sed mollem agere vitam .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_745", + "psc_text": "desideriis quies vitae figuratur, sicut sponsae voce in canticorum Cantico dicitur: Ego dormio, et cor meum vigilat (Cant. V, 2) ; quia videlicet sancta mens quo se ab strepitu temporalis concupiscentiae comprimit, eo verius interna cognoscit; et tanto alacrius ad intima vigilat, quanto se ab exteriori inquietudine occultat. Quod bene per Jacob in itinere dormientem figuratur (Genes. XXVIII, 11), qui ad caput lapidem posuit, et obdormivit: a terra scalam coelo inhaerentem, innixum scalae Dominum, ascendentes quoque et descendentes angelos vidit. In itinere quippe dormire, est in hoc praesentis vitae transitu a rerum temporalium amore quiescere. In itinere dormire, est in dierum labentium cursu ab appetitu visibilium mentis oculos claudere: quos primis hominibus seductor aperuit, qui dixit: Scit enim Deus quod in quocunque die comederitis ex eo, aperientur oculi vestri (Genes. III, 5, 6) . Unde et paulo post subditur: Tulit de fructu illius, et comedit; deditque viro suo, qui comedit,", + "candidate_score": 0.657455, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_63", + "bdc_text": "et monimenta tua tam importunis precibus Vgl. Lk 11 , 5-9. 18 , 2-8. , ut ei iuste denegare non licuerit ;", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_2190", + "psc_text": "obliviscendo evomit, easque de ventre illius Deus extrahit, quia quod observare noluit, justo judicio de ejus memoria evellit, ne praecepta Dei saltem in lingua teneat, quae non servavit in vita. Unde per Prophetam dicitur: Peccatori autem dixit Deus: Quare tu enarras justitias meas, et assumis testamentum meum per os tuum (Psal. XLIX, 16) ? Quae etiam verba doctrinae, si quando contingit, ut hypocrita usque ad finem videatur in ore retinere, 475 inde magis damnabitur, unde bono Dei munere etiam malus minime privatur. Scriptum quippe est: Memoria retinentibus mandata ejus, ut faciant ea (Psal. CII, 18) . Qui ergo mandata illius memoria retinet, sed nequaquam facit, hic in doctrinae verbis sententias, quibus damnetur, tenet. [ Rec. VIII.] 18. Sacra eloquia ad aeternam damnationem sunt eis qui ea aut scire nolunt, aut sciendo contemnunt. --Hinc quippe in Zacharia scriptum est: Quid tu vides, Zacharia? Et dixi: Ego video volumen volans, longitudo ejus", + "candidate_score": 0.6521, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_74", + "bdc_text": "tamen quoniam et mea simplicitas , tibi nequaquam ignota , non ab adulatione tantum , verumetiam ab omni blandiloquentiae specie vehementer abhorret et tua singularis modestia nihil minus pati solet quam laudes etiam modestissimas , praetermissis his ad adagiorum tractationem accedemus \" ( ASD II /1 26 , 111 -116 ) . .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_404", + "psc_text": "simplicitate tua? Benedic Deo, et morere. Simplicitatem in marito redarguit, quod transitura cuncta despiciens, puro corde sola aeterna concupiscit. Ac si dicat: Quid simpliciter aeterna appetis, et sub malis praesentibus aequanimiter ingemiscis? Excedens, aeterna despice, et mala praesentia vel moriens evade. [ Vet. XVI. ] Sed electi quique cum prava intus a carnalibus tolerant, quantae se formam rectitudinis ostendant, discamus ex verbis vulnerati et incolumis, sedentis et erecti, qui ait: CAPUT XXI. VERS. 10.-- Locuta es quasi una ex stultis mulieribus. Si bona accepimus de manu Domini, mala quare non sustineamus? 39. Sancti ferientibus opponunt scutum patientiae, male suadentibus jacula intorquent doctrinae. --Sancti viri tribulationum bello deprehensi, cum uno eodemque tempore alios ferientes, alios suadentes ferunt, illis opponunt scutum patientiae, istis intorquent jacula doctrinae; atque ad utrumque pugnandi modum mira virtutis arte se erigunt; quatenus et perversa intus sapienter doceant, et foras fortiter adversa contemnant; hos docentes corrigant, illos tolerantes", + "candidate_score": 0.650615, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_4", + "bdc_text": "Coniectaris haud dubie me Endymionis somnum dormire , Adagia , 1 , 9 , 63 ( ASD II /2 384f , Nr. 863 ) .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_745", + "psc_text": "desideriis quies vitae figuratur, sicut sponsae voce in canticorum Cantico dicitur: Ego dormio, et cor meum vigilat (Cant. V, 2) ; quia videlicet sancta mens quo se ab strepitu temporalis concupiscentiae comprimit, eo verius interna cognoscit; et tanto alacrius ad intima vigilat, quanto se ab exteriori inquietudine occultat. Quod bene per Jacob in itinere dormientem figuratur (Genes. XXVIII, 11), qui ad caput lapidem posuit, et obdormivit: a terra scalam coelo inhaerentem, innixum scalae Dominum, ascendentes quoque et descendentes angelos vidit. In itinere quippe dormire, est in hoc praesentis vitae transitu a rerum temporalium amore quiescere. In itinere dormire, est in dierum labentium cursu ab appetitu visibilium mentis oculos claudere: quos primis hominibus seductor aperuit, qui dixit: Scit enim Deus quod in quocunque die comederitis ex eo, aperientur oculi vestri (Genes. III, 5, 6) . Unde et paulo post subditur: Tulit de fructu illius, et comedit; deditque viro suo, qui comedit,", + "candidate_score": 0.648898, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_63", + "bdc_text": "et monimenta tua tam importunis precibus Vgl. Lk 11 , 5-9. 18 , 2-8. , ut ei iuste denegare non licuerit ;", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1717", + "psc_text": "non facientibus tollit. --Cum sacerdos non agit bona quae loquitur, ei etiam sermo subtrahitur, ne loqui audeat quod non operatur, sicut per Prophetam dicitur: Peccatori autem dixit Deus: Quare tu enarras justitias meas, et assumis testamentum meum per os tuum (Psal. XLIX, 16) ? Unde etiam deprecatur, dicens: Et ne auferas de ore meo verbum veritatis usquequaque (Psal. CXVIII, 43) . Perpendit namque quod omnipotens Deus veritatis verbum facientibus tribuit, et non facientibus tollit. Qui ergo hoc de ore suo non auferri petiit, quid aliud quam gratiam bonae operationis quaesivit? Ac si aperte diceret: A bono opere errare me non sinas, ne dum amitto ordinem bene vivendi, rectitudinem perdam loquendi. [ Vet. X. ] Et plerumque doctor qui docere audet 375 quod negligit agere, cum desierit bona loqui quae operari contempsit, docere subjectos incipit prava quae agit, ut justo omnipotentis Dei judicio, in bono jam nec linguam habeat, qui habere", + "candidate_score": 0.648364, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_78_80", + "bdc_text": "adhorterque , ut , laborum tuorum te ne pigeat , cumcum vor der Zeile nachgetragen . evidenter intelligas tum iucundos tum frugiferos omnibus , quibus sacrę literę cordi sunt . Et quemadmodum hactenus Germaniam nostram , sic Galliam et Italiam tuis monumentis aureis illustrabis .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_152", + "psc_text": "dicitur: Ipsa tuum observabit caput, et tu calcaneum ejus (Genes. III, 15, sec. LXX) . Caput quippe serpentis observare, est initia suggestionis ejus aspicere, et manu sollicitae considerationis a cordis aditu funditus exstirpare. Qui tamen cum ab initio deprehenditur, percutere calcaneum molitur, quia etsi suggestione prima intentionem non percutit, decipere in fine tendit. Si autem semel cor in intentione corrumpitur, sequentis actionis medietas, et terminus ab hoste callido secure possidetur; quoniam totam sibi arborum fructus ferre conspicit, quam veneni dente in radice vitiavit. Quia ergo summa cura vigilandum est, ne vel bonis operibus serviens mens, reproba intentione polluatur, recte dicitur: Ne forte peccaverint filii mei, et benedixerint Deo in cordibus suis. Ac si aperte diceretur: Nullum est bonum, quod foris agitur, si non pro eo intus ante Dei oculos innocentiae victima in ara cordis immolatur. [ Vet. XXXIX ]. Tota itaque virtute perspiciendus est fluvius operis, si purus emanat ex", + "candidate_score": 0.647797, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_83", + "bdc_text": "a me Apologiam quandam non ita pridem aeditam tuo nomine , Zu denken ist an Bullingers erste Widerlegung des Cochläus ( s.", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1461", + "psc_text": "[ Vet. XXXIII, Rec. XXIII ]. CAP. X, VERS. 1.-- Taedet animam meam vitae meae. 65. Amor Dei vitae hujus taedium parit, et ad erratorum confessionem adducit. --Sed cum praesens vita vilescere, cum conditoris amor dulcescere coeperit, sese contra se animus accendit, ut accusare se de culpis debeat, in quibus se ante supernorum nescius defendebat. Unde adhuc recte adjungit: CAPUT XLIII. IBID.-- Dimittam adversum me eloquium meum. 66. Quasi pro se eloquio suo utitur, qui prava quae gessit defendere excusationibus conatur. Sed adversum se eloquium dimittit, qui accusare in se hoc incipit quod erravit. Saepe vero et cum delinquimus 319 ea quoque quae agimus dijudicamus. Accusat mens ipsa quod perpetrat; sed quia hoc ex desiderio minime deserit, erubescit confiteri quod fecit. Cum vero toto jam judicio carnis delectationem premit, audaci voce in accusationis suae confessionem se erigit. Unde recte nunc dicitur: Dimittam adversum me eloquium meum, quia fortis mens relaxare", + "candidate_score": 0.618944, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_5", + "bdc_text": "diuturno versari in otio , nec ullis me negotiis exercere , sed mollem agere vitam .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_749", + "psc_text": "a mundi operibus non torpore, sed virtute sopiuntur, laboriosius dormiunt, quam vigilare potuerunt, quia in eo quod actiones hujus saeculi deserentes superant, robusto conflictu quotidie contra semetipsos pugnant, ne mens per negligentiam torpeat, ne subacta otio ad desideria immunda frigescat, ne in ipsis bonis desideriis plus justo inferveat, ne sub 164 discretionis specie sibimet parcendo, a perfectione languescat. Agit haec, et ab hujus mundi inquieta concupiscentia se penitus subtrahit, ac terrenarum actionum strepitum deserit, et per quietis studium virtutibus intenta, vigilans dormit. Neque enim ad contemplanda interna perducitur, nisi ab his quae exterius implicant studiose subtrahatur. Hinc est enim quod per semetipsam Veritas dicit: Nemo potest duobus dominis servire (Matth. VI, 24) . Hinc Paulus ait: Nemo militans Deo, implicat se negotiis saecularibus, ut ei placeat, cui se probavit (II Tim. II, 4) . Hinc per Prophetam Dominus admonens dicit: Vacate, et videte, quoniam ego sum Deus (Psal. XLV, 11)", + "candidate_score": 0.616429, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_5", + "bdc_text": "diuturno versari in otio , nec ullis me negotiis exercere , sed mollem agere vitam .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_949", + "psc_text": "ut quietem funditus deserens, ignem in se superni amoris exstinguat. Quisquis ergo semetipsum Deo jam sacrificium obtulit, si perfecta desiderat, curet necesse est, ut non solum ad operationis se latitudinem, verum etiam ad culmina contemplationis extendat. [ Vet. XXVI. ] 57. Vita activa aliis, aliis contemplativa magis congruit. Alterutra cuique pro ingenio colenda. --Sed inter haec magnopere sciendum est, quia valde inter se diversae sunt conspersiones animorum. Nonnulli namque hominum ita otiosae mentis sunt, ut si eos labor occupationis excipiat, in ipsa operis inchoatione succumbant; et nonnulli ita inquieti sunt, ut si vacationem laboris habuerint, gravius laborent, quia tanto deteriores cordis tumultus tolerant, quanto eis licentius ad cogitationes vacat. Unde necesse est ut nec quieta mens ad exercitationem se immoderati operis 208 dilatet, nec inquieta ad studium contemplationis angustet. Saepe enim qui contemplari Deum quieti poterant, occupationibus pressi ceciderunt; et saepe qui occupati bene humanis usibus viverent, gladio suae quietis", + "candidate_score": 0.612103, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_5", + "bdc_text": "diuturno versari in otio , nec ullis me negotiis exercere , sed mollem agere vitam .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1141", + "psc_text": "boni operis non ditantur, menses vacuos ducit, quia vitae tempora sine retributionis munere expendit. In his vero qui, aeternis desideriis dediti mundi hujus adversa patiuntur, laboriosas noctes enumerat, quia tribulationum tenebras quasi in caligine vitae praesentis portat. In his autem qui et transeuntem mundum diligunt, et tamen ejus contrarietate fatigantur, simul menses vacuos et noctes laboriosas tolerat, quia eorum vitam et retributio subsequens nulla remunerat, et praesens tribulatio angustat. Recte autem nequaquam dies, sed in eis menses vacuos habere se perhibet. Mensium quippe nomine dierum collectio et summa signatur. Per diem ergo unaquaeque actio exprimitur, per menses autem actionum finis innuitur. Et saepe cum in hoc mundo aliquid agimus, intenta spei alacritate suspensi, hoc ipsum quod agimus vacuum non putamus; sed postquam ad actionum terminum pervenimus, non obtinentes quae appetimus, laborasse nos in vacuum dolemus. Non solum igitur dies, sed et menses vacuos ducimus, cum nos in terrenis actionibus sine", + "candidate_score": 0.611903, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_56", + "bdc_text": "ders. , Studi sulla Riforma in Italia , Firenze 1987 , S. 207-218 ;", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_2108", + "psc_text": "ex Isai. XL, 13) . Sed quemadmodum cum panis vel vestimentum egenti tribuitur, hoc se Dominus accepisse testatur (Matth. XXV, 40), ita cum nescienti cuilibet rectum consilium datur, hoc ipse accipit, cujus ille membrum est qui eruditur. Omnes etenim fideles membra nostri Redemptoris sumus; et sicut ipse in nobis per misericordiam largitatis pascitur, ita ipse in nobis per doctrinae consilium juvatur. Scribae itaque et legis doctores, qui erudire populos ad vitam consueverant, quid aliud quam venturi Redemptoris consiliarii fuerunt? Qui tamen dum incarnatum Dominum conspicerent, consiliis suis multos ab ejus fide diviserunt, quamvis prius ad credendum incarnationis ejus mysterium per prophetarum verba multos docuisse viderentur. Et quia ille apud Deum magis in amore est, qui ad ejus amorem plurimos trahit, adhuc de eodem legis doctorum atque Pharisaeorum ordine subditur: Et quem maxime diligebam aversatus est me. Ipse enim ordo, suadente perfidia, a fide veritatis aversus est, qui prius in labore", + "candidate_score": 0.604467, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 20, + "cf_id": "cf011", + "work_id": "pta0003.pta018.pta-grcBibex", + "max_score": 0.67875, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_23_25", + "bdc_text": "BZD C 273 - neu aufgelegt 1544 ; BZD C 335 ) zu denken . Im Fall von Erasmus kommen hier aus sprachlichen Gründen kaum die deutschen Paraphrasen-Übersetzungen die in Zürich erschienen waren ( 1542 ; BZD C 307 ) , in Frage . Vielmehr ist an Basler Nachdrucke der Paraphrasen zu denken , wie z.B . an die 1540 und 1541 erschienenen zwei Bände mit allen Erasmus-Paraphrasen zum Neuen Testament ( VD 16 E 3361. E 3363 ) .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta018.pta-grcBibex_window_13", + "psc_text": "327–440 zum selben Katenentyp wie Bodl. Barocc. gr. 223. Eine Beschreibung der Handschrift findet sich ebd. 327. fol. 14v–17v (Ja) – Bodl. Barocc. gr. 223 (16. Jh., Zur Datierung des Codex siehe Dorival, Chaînes III, 328. Typ X), fol. 19r–22v (Jb) – Vat. Borg. gr. 2 (16. Jh., Typ X), Für diese Handschrift gilt dasselbe wie für Hieros. S. Crucis 1. Sie wird von Karo/Lietzmann nicht aufgeführt, gehört jedoch nach Dorival, Chaînes III, 327–440 zum selben Katenentyp wie Bodl. Barocc. gr. 223. Eine Beschreibung der Handschrift findet sich ebd., 328f. fol. 26v–31v (Jc) – Vat. gr. 342 (11. Jh., keine Typenklassifizierung), fol. 10v–15v (Xm) In den sechs erstgenannten Handschriften trägt der Text die Überschrift Ὠριγένους ὑπόμνημα εἰς τοὺς ψαλμούς bzw. ὑπόμνημα Ὠριγένους εἰς τοὺς ψαλμούς. Er erscheint hier immer innerhalb einer Art Makroform aus Prologtexten, und zwar in Kombination mit drei kürzeren Texten, die Gregor von Nyssa zugeschrieben werden, und", + "candidate_score": 0.67875, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_25_27", + "bdc_text": "BZD C 307 ) , in Frage . Vielmehr ist an Basler Nachdrucke der Paraphrasen zu denken , wie z.B . an die 1540 und 1541 erschienenen zwei Bände mit allen Erasmus-Paraphrasen zum Neuen Testament ( VD 16 E 3361. E 3363 ) . Lucarnumnach Locarno . per praefectum BeldiJoachim Bäldi ( Beldi ) , gest. 2 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta018.pta-grcBibex_window_5", + "psc_text": "ψαλμὸς ᾠδῆς und einer Liste von Davidpsalmen. Die Texte sind im Anhang nach Edition und Übersetzung des Hypomnema in diplomatischer Abschrift abgedruckt. Vor allem aufgrund des völlig abweichenden Duktus des ersten dieser Texte ist jedoch davon auszugehen, dass sie keine Fortsetzung des Hypomnema darstellen, auch wenn sie genau die Themen behandeln, die das Hypomnema ausspart. Auch ist der mittlere Teil, also die Erklärung der Begriffe ψαλμός, ᾠδή, ψαλμὸς ᾠδῆς (und ᾠδὴ ψαλμοῦ), aus anderen Katenen mit Zuschreibung an Eusebius bekannt. Es handelt sich dabei allerdings eben nicht um Texte von Eusebius, sondern um redigierte Auszüge aus den Catholica des Origenes. Vgl. Origenes, Catholica 7. Der Autor des Hypomnema beabsichtigt also offenbar keine erschöpfende bzw. durchgängige Behandlung aller Psalmen; vielmehr konzentriert er sich auf schwierige Überschriften, die er zum einen als prophetisch-allegorische Andeutungen auslegt (Abschnitte 1–5; vgl. 13), zum anderen historisch aus der Biographie Davids erklärt (Abschnitte 6. 8. 11. 15f.),", + "candidate_score": 0.674266, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_25", + "bdc_text": "BZD C 307 ) , in Frage . Vielmehr ist an Basler Nachdrucke der Paraphrasen zu denken , wie z.B . an die 1540 und 1541 erschienenen zwei Bände mit allen Erasmus-Paraphrasen zum Neuen Testament ( VD 16 E 3361. E 3363 ) .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta018.pta-grcBibex_window_5", + "psc_text": "ψαλμὸς ᾠδῆς und einer Liste von Davidpsalmen. Die Texte sind im Anhang nach Edition und Übersetzung des Hypomnema in diplomatischer Abschrift abgedruckt. Vor allem aufgrund des völlig abweichenden Duktus des ersten dieser Texte ist jedoch davon auszugehen, dass sie keine Fortsetzung des Hypomnema darstellen, auch wenn sie genau die Themen behandeln, die das Hypomnema ausspart. Auch ist der mittlere Teil, also die Erklärung der Begriffe ψαλμός, ᾠδή, ψαλμὸς ᾠδῆς (und ᾠδὴ ψαλμοῦ), aus anderen Katenen mit Zuschreibung an Eusebius bekannt. Es handelt sich dabei allerdings eben nicht um Texte von Eusebius, sondern um redigierte Auszüge aus den Catholica des Origenes. Vgl. Origenes, Catholica 7. Der Autor des Hypomnema beabsichtigt also offenbar keine erschöpfende bzw. durchgängige Behandlung aller Psalmen; vielmehr konzentriert er sich auf schwierige Überschriften, die er zum einen als prophetisch-allegorische Andeutungen auslegt (Abschnitte 1–5; vgl. 13), zum anderen historisch aus der Biographie Davids erklärt (Abschnitte 6. 8. 11. 15f.),", + "candidate_score": 0.672552, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_18_20", + "bdc_text": "bzw. BZD C 278 und C 337 ) , zum Matthäus- ( 1542 ; BZD C 304 ) und Johannese vangelium ( 1543 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta018.pta-grcBibex_window_13", + "psc_text": "327–440 zum selben Katenentyp wie Bodl. Barocc. gr. 223. Eine Beschreibung der Handschrift findet sich ebd. 327. fol. 14v–17v (Ja) – Bodl. Barocc. gr. 223 (16. Jh., Zur Datierung des Codex siehe Dorival, Chaînes III, 328. Typ X), fol. 19r–22v (Jb) – Vat. Borg. gr. 2 (16. Jh., Typ X), Für diese Handschrift gilt dasselbe wie für Hieros. S. Crucis 1. Sie wird von Karo/Lietzmann nicht aufgeführt, gehört jedoch nach Dorival, Chaînes III, 327–440 zum selben Katenentyp wie Bodl. Barocc. gr. 223. Eine Beschreibung der Handschrift findet sich ebd., 328f. fol. 26v–31v (Jc) – Vat. gr. 342 (11. Jh., keine Typenklassifizierung), fol. 10v–15v (Xm) In den sechs erstgenannten Handschriften trägt der Text die Überschrift Ὠριγένους ὑπόμνημα εἰς τοὺς ψαλμούς bzw. ὑπόμνημα Ὠριγένους εἰς τοὺς ψαλμούς. Er erscheint hier immer innerhalb einer Art Makroform aus Prologtexten, und zwar in Kombination mit drei kürzeren Texten, die Gregor von Nyssa zugeschrieben werden, und", + "candidate_score": 0.663106, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_32", + "bdc_text": "Im August 1545 veröffentlichte Taddeo Duno eine Lobrede mit biographischen Angaben zu Joachim Bäldi :", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta018.pta-grcBibex_window_5", + "psc_text": "ψαλμὸς ᾠδῆς und einer Liste von Davidpsalmen. Die Texte sind im Anhang nach Edition und Übersetzung des Hypomnema in diplomatischer Abschrift abgedruckt. Vor allem aufgrund des völlig abweichenden Duktus des ersten dieser Texte ist jedoch davon auszugehen, dass sie keine Fortsetzung des Hypomnema darstellen, auch wenn sie genau die Themen behandeln, die das Hypomnema ausspart. Auch ist der mittlere Teil, also die Erklärung der Begriffe ψαλμός, ᾠδή, ψαλμὸς ᾠδῆς (und ᾠδὴ ψαλμοῦ), aus anderen Katenen mit Zuschreibung an Eusebius bekannt. Es handelt sich dabei allerdings eben nicht um Texte von Eusebius, sondern um redigierte Auszüge aus den Catholica des Origenes. Vgl. Origenes, Catholica 7. Der Autor des Hypomnema beabsichtigt also offenbar keine erschöpfende bzw. durchgängige Behandlung aller Psalmen; vielmehr konzentriert er sich auf schwierige Überschriften, die er zum einen als prophetisch-allegorische Andeutungen auslegt (Abschnitte 1–5; vgl. 13), zum anderen historisch aus der Biographie Davids erklärt (Abschnitte 6. 8. 11. 15f.),", + "candidate_score": 0.662262, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_17_19", + "bdc_text": "BZD C 261 - neu aufgelegt 1539 und 1544 ; bzw. BZD C 278 und C 337 ) , zum Matthäus- ( 1542 ; BZD C 304 )", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta018.pta-grcBibex_window_13", + "psc_text": "327–440 zum selben Katenentyp wie Bodl. Barocc. gr. 223. Eine Beschreibung der Handschrift findet sich ebd. 327. fol. 14v–17v (Ja) – Bodl. Barocc. gr. 223 (16. Jh., Zur Datierung des Codex siehe Dorival, Chaînes III, 328. Typ X), fol. 19r–22v (Jb) – Vat. Borg. gr. 2 (16. Jh., Typ X), Für diese Handschrift gilt dasselbe wie für Hieros. S. Crucis 1. Sie wird von Karo/Lietzmann nicht aufgeführt, gehört jedoch nach Dorival, Chaînes III, 327–440 zum selben Katenentyp wie Bodl. Barocc. gr. 223. Eine Beschreibung der Handschrift findet sich ebd., 328f. fol. 26v–31v (Jc) – Vat. gr. 342 (11. Jh., keine Typenklassifizierung), fol. 10v–15v (Xm) In den sechs erstgenannten Handschriften trägt der Text die Überschrift Ὠριγένους ὑπόμνημα εἰς τοὺς ψαλμούς bzw. ὑπόμνημα Ὠριγένους εἰς τοὺς ψαλμούς. Er erscheint hier immer innerhalb einer Art Makroform aus Prologtexten, und zwar in Kombination mit drei kürzeren Texten, die Gregor von Nyssa zugeschrieben werden, und", + "candidate_score": 0.65919, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_31_33", + "bdc_text": "war er Schwiegersohn des Großen Rats von Zürich , Jörg Göldli ( gest. 1537/38 ). 1542-1544 Landvogt zu Locarno. 1548-1553 Landmann von Glarus . Im August 1545 veröffentlichte Taddeo Duno eine Lobrede mit biographischen Angaben zu Joachim Bäldi : In Laudem orantissimi praesulis , viri doctissimi , Ioachym Beldi Glaronensis Thaddaei Duni Locaruensis [ ! ] ἐγκώμιον , Basel , s. n. , 1545 ( Zürich ZB , 25.1404/7 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta018.pta-grcBibex_window_57", + "psc_text": "darlegt. Dank der neuesten, überraschenden Entdeckung und Identifizierung von 29 Psalmen-Homilien des Origenes im Codex Monac. gr. 314 durch Marina Molin Pradel und Lorenzo Perrone Zu diesem erfreulichen Fund vgl. Molin Pradel, Novità, 16–40, und Perrone, Riscoprire, 41–58. können wir nun auch Auslegungen beider Autoren zu Ps 80 vergleichen. In seiner 1. Homilie zu Ps 80 widmet sich Origenes sehr ausführlich der Überschrift ὑπὲρ τῶν ληνῶν, die er sogleich in Beziehung zur ἄμπελος aus dem vorhergehenden Psalm (vgl. Ps 79,15f.) setzt. An dieser Stelle trägt er tatsächlich eine beeindruckende allegorische Deutung vor, die jedoch eher ethisch-moralisch bzw. spirituell denn (heils-)geschichtlich ausgerichtet ist. Unter Hinweis auf Joh 15,1.5: ἐγώ εἰμι ἡ ἄμπελος ἡ ἀληθινή, ὑμεῖς τὰ κλήματα, ὁ πατήρ μου ὁ γεωργός ἐστιν, erklärt Origenes die Trauben, die für die himmlischen Keltern vorgesehen sind, als die Werke der Christen. Vgl. Origenes, Hom. 1 in Ps. 80 480,6 (Perrone = Monac. gr.", + "candidate_score": 0.652438, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_16_18", + "bdc_text": "bzw. BZD C 240. C 289 ) , zu allen neutestamentlichen Briefen ( 1537 ; BZD C 261 - neu aufgelegt 1539 und 1544 ; bzw. BZD C 278 und C 337 ) , zum Matthäus- ( 1542 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta018.pta-grcBibex_window_13", + "psc_text": "327–440 zum selben Katenentyp wie Bodl. Barocc. gr. 223. Eine Beschreibung der Handschrift findet sich ebd. 327. fol. 14v–17v (Ja) – Bodl. Barocc. gr. 223 (16. Jh., Zur Datierung des Codex siehe Dorival, Chaînes III, 328. Typ X), fol. 19r–22v (Jb) – Vat. Borg. gr. 2 (16. Jh., Typ X), Für diese Handschrift gilt dasselbe wie für Hieros. S. Crucis 1. Sie wird von Karo/Lietzmann nicht aufgeführt, gehört jedoch nach Dorival, Chaînes III, 327–440 zum selben Katenentyp wie Bodl. Barocc. gr. 223. Eine Beschreibung der Handschrift findet sich ebd., 328f. fol. 26v–31v (Jc) – Vat. gr. 342 (11. Jh., keine Typenklassifizierung), fol. 10v–15v (Xm) In den sechs erstgenannten Handschriften trägt der Text die Überschrift Ὠριγένους ὑπόμνημα εἰς τοὺς ψαλμούς bzw. ὑπόμνημα Ὠριγένους εἰς τοὺς ψαλμούς. Er erscheint hier immer innerhalb einer Art Makroform aus Prologtexten, und zwar in Kombination mit drei kürzeren Texten, die Gregor von Nyssa zugeschrieben werden, und", + "candidate_score": 0.650939, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_32_34", + "bdc_text": "Im August 1545 veröffentlichte Taddeo Duno eine Lobrede mit biographischen Angaben zu Joachim Bäldi : In Laudem orantissimi praesulis , viri doctissimi , Ioachym Beldi Glaronensis Thaddaei Duni Locaruensis [ ! ] ἐγκώμιον , Basel , s. n. , 1545 ( Zürich ZB , 25.1404/7 ; nicht im VD 16 ) . - Lit. :", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta018.pta-grcBibex_window_5", + "psc_text": "ψαλμὸς ᾠδῆς und einer Liste von Davidpsalmen. Die Texte sind im Anhang nach Edition und Übersetzung des Hypomnema in diplomatischer Abschrift abgedruckt. Vor allem aufgrund des völlig abweichenden Duktus des ersten dieser Texte ist jedoch davon auszugehen, dass sie keine Fortsetzung des Hypomnema darstellen, auch wenn sie genau die Themen behandeln, die das Hypomnema ausspart. Auch ist der mittlere Teil, also die Erklärung der Begriffe ψαλμός, ᾠδή, ψαλμὸς ᾠδῆς (und ᾠδὴ ψαλμοῦ), aus anderen Katenen mit Zuschreibung an Eusebius bekannt. Es handelt sich dabei allerdings eben nicht um Texte von Eusebius, sondern um redigierte Auszüge aus den Catholica des Origenes. Vgl. Origenes, Catholica 7. Der Autor des Hypomnema beabsichtigt also offenbar keine erschöpfende bzw. durchgängige Behandlung aller Psalmen; vielmehr konzentriert er sich auf schwierige Überschriften, die er zum einen als prophetisch-allegorische Andeutungen auslegt (Abschnitte 1–5; vgl. 13), zum anderen historisch aus der Biographie Davids erklärt (Abschnitte 6. 8. 11. 15f.),", + "candidate_score": 0.649549, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_32", + "bdc_text": "Im August 1545 veröffentlichte Taddeo Duno eine Lobrede mit biographischen Angaben zu Joachim Bäldi :", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta018.pta-grcBibex_window_6", + "psc_text": "Vgl. Origenes, Catholica 7. Der Autor des Hypomnema beabsichtigt also offenbar keine erschöpfende bzw. durchgängige Behandlung aller Psalmen; vielmehr konzentriert er sich auf schwierige Überschriften, die er zum einen als prophetisch-allegorische Andeutungen auslegt (Abschnitte 1–5; vgl. 13), zum anderen historisch aus der Biographie Davids erklärt (Abschnitte 6. 8. 11. 15f.), bisweilen auch als spirituelle Anweisungen deutet (Abschnitte 7. 9f. 12). Daneben gilt sein besonderes Interesse den Gattungsbezeichnungen ψαλμός, ᾠδή und ὕμνος (Abschnitte 7. 12. 14–16). Allein die Frage nach dem Verhältnis zwischen der Anordnung der Psalmen und deren historischem Hintergrund, die im letzten Abschnitt des Hypomnema behandelt wird, betrifft den gesamten Psalter. Das Hypomnema hat keinen literarischen Rahmen. Es setzt unvermittelt ein und endet auch ohne besonderen Ausklang. Die Ausführungen sind meist resümierend und bieten wenig Diskursivität; nur in den Abschnitten 13, 15 und 17 geht der Autor auf abweichende Positionen ein. Ungeachtet dieser Auffälligkeiten ist das Hypo-mnema wahrscheinlich kein", + "candidate_score": 0.642367, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_15", + "bdc_text": "BZD C 219 - neu aufgelegt 1535 und 1540 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta018.pta-grcBibex_window_13", + "psc_text": "327–440 zum selben Katenentyp wie Bodl. Barocc. gr. 223. Eine Beschreibung der Handschrift findet sich ebd. 327. fol. 14v–17v (Ja) – Bodl. Barocc. gr. 223 (16. Jh., Zur Datierung des Codex siehe Dorival, Chaînes III, 328. Typ X), fol. 19r–22v (Jb) – Vat. Borg. gr. 2 (16. Jh., Typ X), Für diese Handschrift gilt dasselbe wie für Hieros. S. Crucis 1. Sie wird von Karo/Lietzmann nicht aufgeführt, gehört jedoch nach Dorival, Chaînes III, 327–440 zum selben Katenentyp wie Bodl. Barocc. gr. 223. Eine Beschreibung der Handschrift findet sich ebd., 328f. fol. 26v–31v (Jc) – Vat. gr. 342 (11. Jh., keine Typenklassifizierung), fol. 10v–15v (Xm) In den sechs erstgenannten Handschriften trägt der Text die Überschrift Ὠριγένους ὑπόμνημα εἰς τοὺς ψαλμούς bzw. ὑπόμνημα Ὠριγένους εἰς τοὺς ψαλμούς. Er erscheint hier immer innerhalb einer Art Makroform aus Prologtexten, und zwar in Kombination mit drei kürzeren Texten, die Gregor von Nyssa zugeschrieben werden, und", + "candidate_score": 0.64217, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_32", + "bdc_text": "Im August 1545 veröffentlichte Taddeo Duno eine Lobrede mit biographischen Angaben zu Joachim Bäldi :", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta018.pta-grcBibex_window_57", + "psc_text": "darlegt. Dank der neuesten, überraschenden Entdeckung und Identifizierung von 29 Psalmen-Homilien des Origenes im Codex Monac. gr. 314 durch Marina Molin Pradel und Lorenzo Perrone Zu diesem erfreulichen Fund vgl. Molin Pradel, Novità, 16–40, und Perrone, Riscoprire, 41–58. können wir nun auch Auslegungen beider Autoren zu Ps 80 vergleichen. In seiner 1. Homilie zu Ps 80 widmet sich Origenes sehr ausführlich der Überschrift ὑπὲρ τῶν ληνῶν, die er sogleich in Beziehung zur ἄμπελος aus dem vorhergehenden Psalm (vgl. Ps 79,15f.) setzt. An dieser Stelle trägt er tatsächlich eine beeindruckende allegorische Deutung vor, die jedoch eher ethisch-moralisch bzw. spirituell denn (heils-)geschichtlich ausgerichtet ist. Unter Hinweis auf Joh 15,1.5: ἐγώ εἰμι ἡ ἄμπελος ἡ ἀληθινή, ὑμεῖς τὰ κλήματα, ὁ πατήρ μου ὁ γεωργός ἐστιν, erklärt Origenes die Trauben, die für die himmlischen Keltern vorgesehen sind, als die Werke der Christen. Vgl. Origenes, Hom. 1 in Ps. 80 480,6 (Perrone = Monac. gr.", + "candidate_score": 0.64214, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_24", + "bdc_text": "BZD C 335 ) zu denken . Im Fall von Erasmus kommen hier aus sprachlichen Gründen kaum die deutschen Paraphrasen-Übersetzungen die in Zürich erschienen waren ( 1542 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta018.pta-grcBibex_window_13", + "psc_text": "327–440 zum selben Katenentyp wie Bodl. Barocc. gr. 223. Eine Beschreibung der Handschrift findet sich ebd. 327. fol. 14v–17v (Ja) – Bodl. Barocc. gr. 223 (16. Jh., Zur Datierung des Codex siehe Dorival, Chaînes III, 328. Typ X), fol. 19r–22v (Jb) – Vat. Borg. gr. 2 (16. Jh., Typ X), Für diese Handschrift gilt dasselbe wie für Hieros. S. Crucis 1. Sie wird von Karo/Lietzmann nicht aufgeführt, gehört jedoch nach Dorival, Chaînes III, 327–440 zum selben Katenentyp wie Bodl. Barocc. gr. 223. Eine Beschreibung der Handschrift findet sich ebd., 328f. fol. 26v–31v (Jc) – Vat. gr. 342 (11. Jh., keine Typenklassifizierung), fol. 10v–15v (Xm) In den sechs erstgenannten Handschriften trägt der Text die Überschrift Ὠριγένους ὑπόμνημα εἰς τοὺς ψαλμούς bzw. ὑπόμνημα Ὠριγένους εἰς τοὺς ψαλμούς. Er erscheint hier immer innerhalb einer Art Makroform aus Prologtexten, und zwar in Kombination mit drei kürzeren Texten, die Gregor von Nyssa zugeschrieben werden, und", + "candidate_score": 0.641062, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_32", + "bdc_text": "Im August 1545 veröffentlichte Taddeo Duno eine Lobrede mit biographischen Angaben zu Joachim Bäldi :", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta018.pta-grcBibex_window_73", + "psc_text": "der Reihenfolge stünden, in der sie aufgefunden wurden. Vgl. ebd., PG 23,601D–604B = Z. 83–103 (S. 208. 210). Diese auffälligen Ähnlichkeiten in der Argumentationsstrategie sprechen erneut deutlich für die Zuschreibung des Hypomnema an Eusebius. Darüber hinaus jedoch lässt sich mit hoher Wahrscheinlichkeit sogar der von ihm nicht namentlich bezeichnete Verfechter einer Zahlensymbolik im Psalter identifizieren, gegen den er argumentiert. Kein anderer als Origenes nämlich erklärt in einem der echten Prologtexte die Zahlensymbolik bei den Psalmen. Vgl. zum folgenden Catholica 3f. Dabei geht er zunächst ausführlich auf die Symbolik der Zahl Fünfzig ein, erklärt die Vorschriften zum Jobeljahr und weist auch auf eine NT-Stelle hin, in der im Zusammenhang mit der Zahl 50 die Rede vom Schulderlass ist (Lc 7,14). Danach kommt er auf die Symbolik der einzelnen Psalmen und bemerkt unter anderem: καὶ περὶ ἀφέσεως ἁμαρτημάτων ἀξιῶν καὶ ἐξομολόγησιν περιέχων ὁ πεντηκοστός ἐστιν… Ebd. 4,12f. Origenes erwähnt Esra in diesem", + "candidate_score": 0.639939, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_35_37", + "bdc_text": "Tauf- und Ehenbuch der Kirchgemeinde Großmünster 1525-1600 , Zürich StadtA , VIII C 1 , unter 1527 ; Erhard Dürsteler , Stammtafeln zürcherischer Geschlechter , Bd. 1 ( Zürich ZB , Ms E 94 ) , f. 235r. ; Meyer , Locarno 162-164 und passim ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta018.pta-grcBibex_window_13", + "psc_text": "327–440 zum selben Katenentyp wie Bodl. Barocc. gr. 223. Eine Beschreibung der Handschrift findet sich ebd. 327. fol. 14v–17v (Ja) – Bodl. Barocc. gr. 223 (16. Jh., Zur Datierung des Codex siehe Dorival, Chaînes III, 328. Typ X), fol. 19r–22v (Jb) – Vat. Borg. gr. 2 (16. Jh., Typ X), Für diese Handschrift gilt dasselbe wie für Hieros. S. Crucis 1. Sie wird von Karo/Lietzmann nicht aufgeführt, gehört jedoch nach Dorival, Chaînes III, 327–440 zum selben Katenentyp wie Bodl. Barocc. gr. 223. Eine Beschreibung der Handschrift findet sich ebd., 328f. fol. 26v–31v (Jc) – Vat. gr. 342 (11. Jh., keine Typenklassifizierung), fol. 10v–15v (Xm) In den sechs erstgenannten Handschriften trägt der Text die Überschrift Ὠριγένους ὑπόμνημα εἰς τοὺς ψαλμούς bzw. ὑπόμνημα Ὠριγένους εἰς τοὺς ψαλμούς. Er erscheint hier immer innerhalb einer Art Makroform aus Prologtexten, und zwar in Kombination mit drei kürzeren Texten, die Gregor von Nyssa zugeschrieben werden, und", + "candidate_score": 0.637561, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_32", + "bdc_text": "Im August 1545 veröffentlichte Taddeo Duno eine Lobrede mit biographischen Angaben zu Joachim Bäldi :", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta018.pta-grcBibex_window_64", + "psc_text": "Abweichungen unterstreichen jedoch eher das allgemeine Bild zahlreicher Bezüge zwischen Hypomnema und Psalmenkommentar des Eusebius, die bereits Rietz aufgezeigt hat, und die – ohne Vollständigkeit zu beanspruchen – auch in der folgenden Edition des Textes an den entsprechenden Stellen vermerkt sind. An dieser Stelle ist auch kurz auf die Überschrift des Ps 4 einzugehen. Diese führt das Hypomnema als Beispiel für die Formel ἐν ὕμνοις an und deutet sie als Hinweis auf den musikalischen Vortrag. Vgl. Hypomnema 16,5–10. Auffälligerweise weicht das Hypomnema hier vom textus receptus der Septuaginta ab, wo sich stattdessen ἐν ψαλμοῖς (ᾠδή) findet, wenngleich auch die Variante ἐν ὕμνοις (ψαλμός) überliefert ist. Auf letztere Variante bezieht sich nun Eusebius in seinem in direkter Tradition erhaltenen Kommentar zu Ps 60 (einem anderen Psalm, der ἐν ὕμνοις überschrieben ist), sodass dies für ihn zweifellos die korrekte Überschrift des Ps 4 ist. Vgl. Eusebius, In Ps. (Ps 60) PG 23,573D–574A.", + "candidate_score": 0.63448, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_85", + "bdc_text": "vgl. HBBW XIV 66 , 3 und Anm. 3. 140 , 1 und 9 ) , die Ende Februar/Anfang März 1544 erschienen war , oder noch wahrscheinlicher an die \"Antiquissima fides\" , die im August 1544 zum ersten Mal auf Latein erschien ( s.", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta018.pta-grcBibex_window_17", + "psc_text": "Maße für eine Zuschreibung an Eusebius. Weiterhin findet sich in einer noch nicht genannten Moskauer Handschrift wie auch in einigen der bereits oben aufgeführten Handschriften innerhalb einer anderen Makroform ein kurzer Auszug aus dem Hypomnema, der das Wort διάψαλμα erklärt. In der Edition des Textes Abschnitt 14. Bereits Rietz vermerkt, dass dieser Auszug im Ottob. 398 ein zweites Mal separat und zwar mit Zuweisung an Eusebius erscheint, jedoch messen weder er noch Nautin dieser Tatsache eine Bedeutung bei. Vgl. Rietz, Quaestiones, 17. 33, Anm. 16; Nautin, Origène, 277, Anm. 35. Es handelt sich um folgende Handschriften: – Mosq. GIM Sinod. gr. 194 (11. Jh., Typ XIIIa Die Klassifizierung durch Karo/Lietzmann ist insofern irreführend, als die Katene dieser Handschrift dieselbe ist wie die im Ottob. gr. 398 (Typ IV), vgl. Dorival, Chaînes IV, 262–297.), fol. 6r (Sigle: U) – Vat. Ottob. gr. 398, fol. 36v – Hieros. S. Crucis 1, fol.", + "candidate_score": 0.633596, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_34_36", + "bdc_text": "nicht im VD 16 ) . - Lit. : Tauf- und Ehenbuch der Kirchgemeinde Großmünster 1525-1600 , Zürich StadtA , VIII C 1 , unter 1527 ; Erhard Dürsteler , Stammtafeln zürcherischer Geschlechter , Bd. 1 ( Zürich ZB , Ms E 94 ) , f. 235r. ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta018.pta-grcBibex_window_13", + "psc_text": "327–440 zum selben Katenentyp wie Bodl. Barocc. gr. 223. Eine Beschreibung der Handschrift findet sich ebd. 327. fol. 14v–17v (Ja) – Bodl. Barocc. gr. 223 (16. Jh., Zur Datierung des Codex siehe Dorival, Chaînes III, 328. Typ X), fol. 19r–22v (Jb) – Vat. Borg. gr. 2 (16. Jh., Typ X), Für diese Handschrift gilt dasselbe wie für Hieros. S. Crucis 1. Sie wird von Karo/Lietzmann nicht aufgeführt, gehört jedoch nach Dorival, Chaînes III, 327–440 zum selben Katenentyp wie Bodl. Barocc. gr. 223. Eine Beschreibung der Handschrift findet sich ebd., 328f. fol. 26v–31v (Jc) – Vat. gr. 342 (11. Jh., keine Typenklassifizierung), fol. 10v–15v (Xm) In den sechs erstgenannten Handschriften trägt der Text die Überschrift Ὠριγένους ὑπόμνημα εἰς τοὺς ψαλμούς bzw. ὑπόμνημα Ὠριγένους εἰς τοὺς ψαλμούς. Er erscheint hier immer innerhalb einer Art Makroform aus Prologtexten, und zwar in Kombination mit drei kürzeren Texten, die Gregor von Nyssa zugeschrieben werden, und", + "candidate_score": 0.629816, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_97_99", + "bdc_text": "Fridolinus Fonteius . [ Adresse auf der Rückseite : ]", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta018.pta-grcBibex_window_42", + "psc_text": "Wendung λέγει δ᾽ οὖν. Hypomnema 1,16. 24f.; 3,5; 9,3. Eusebius benutzt diese Wendung gern für die Einleitung eines Zitats, nachdem er den Auslegungsgedanken vorgetragen hat. Der TLG benennt mehr als achtzig Stellen für Eusebius, für Origenes dagegen tatsächlich nur die Stellen in unserem Hypomnema. Zitatverknüpfungen und Gedankenfortführungen mit ἑξῆς, καὶ ἑξῆς, εἶτα ἑξῆς mit oder ohne eine Form von ἐπιλέγειν Hypomnema 1,17; 2,15; 4,16; 12,22; 13,11f. sind zwar etwas weniger evident, aber auch sie verweisen deutlicher auf Eusebius als auf Origenes. So lässt sich also sagen: Selbst wenn die Auslegungsideen im Hypomnema auf verlorene Darlegungen des Origenes zurückgehen sollten, wäre immer noch aufgrund des sprachlichen Befundes bewiesen, dass sie im Hypomnema von Eusebius formuliert sind, dieser also wie ein braver Schüler der nacheifernde Verfasser wäre. Überzeugender ist es jedoch – insbesondere angesichts dessen, was unten über die Bezugnahme des Hypomnema auf Origenes dargelegt wird –, Eusebius für einen selbständigen Geist", + "candidate_score": 0.629602, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_55", + "bdc_text": "Nuova Rivista Storica 57 , 1973 , 410-423 ( auch in :", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta018.pta-grcBibex_window_74", + "psc_text": "auf eine NT-Stelle hin, in der im Zusammenhang mit der Zahl 50 die Rede vom Schulderlass ist (Lc 7,14). Danach kommt er auf die Symbolik der einzelnen Psalmen und bemerkt unter anderem: καὶ περὶ ἀφέσεως ἁμαρτημάτων ἀξιῶν καὶ ἐξομολόγησιν περιέχων ὁ πεντηκοστός ἐστιν… Ebd. 4,12f. Origenes erwähnt Esra in diesem Zusammenhang nicht, Dass die Sammlung der Psalmen auf Esra zurückgeht, war aber auch Origenes bekannt, wie Catholica 1,7–9 belegt. vielmehr betont er: οὐ κατὰ τὴν τάξιν τῆς γραφῆς τῆς ἱστορίας οἱ δοκοῦντες ἠρτῆσθαι τῆς ἱστορίας ψαλμοὶ ἐνεγράφησαν· καὶ αἰτίαν τούτων ἔχει οὐκ ἄλλην ἢ τοὺς ἀριθμούς, ἐν οἷς εἰσι τεταγμένοι οἱ ψαλμοί. Catholica 5,3–6. Die Vermutung liegt nahe, dass es sich bei dem im Hypomnema τις und im Psalmenkommentar ἄλλος genannten Vorgänger des Eusebius um Origenes handelt. In ähnlich anonymer Form nimmt er im Isaias-Kommentar auf Origenes Bezug, um sich von ihm zu distanzieren; vgl. Hollerich, Exegetical Heritage, 543. Und", + "candidate_score": 0.620844, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_55", + "bdc_text": "Nuova Rivista Storica 57 , 1973 , 410-423 ( auch in :", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta018.pta-grcBibex_window_6", + "psc_text": "Vgl. Origenes, Catholica 7. Der Autor des Hypomnema beabsichtigt also offenbar keine erschöpfende bzw. durchgängige Behandlung aller Psalmen; vielmehr konzentriert er sich auf schwierige Überschriften, die er zum einen als prophetisch-allegorische Andeutungen auslegt (Abschnitte 1–5; vgl. 13), zum anderen historisch aus der Biographie Davids erklärt (Abschnitte 6. 8. 11. 15f.), bisweilen auch als spirituelle Anweisungen deutet (Abschnitte 7. 9f. 12). Daneben gilt sein besonderes Interesse den Gattungsbezeichnungen ψαλμός, ᾠδή und ὕμνος (Abschnitte 7. 12. 14–16). Allein die Frage nach dem Verhältnis zwischen der Anordnung der Psalmen und deren historischem Hintergrund, die im letzten Abschnitt des Hypomnema behandelt wird, betrifft den gesamten Psalter. Das Hypomnema hat keinen literarischen Rahmen. Es setzt unvermittelt ein und endet auch ohne besonderen Ausklang. Die Ausführungen sind meist resümierend und bieten wenig Diskursivität; nur in den Abschnitten 13, 15 und 17 geht der Autor auf abweichende Positionen ein. Ungeachtet dieser Auffälligkeiten ist das Hypo-mnema wahrscheinlich kein", + "candidate_score": 0.615482, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_67", + "bdc_text": "Adagia , 1 , 5 , 52 ( ASD II /1 525f , Nr. 452 ) .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta018.pta-grcBibex_window_116", + "psc_text": "δὲ τούτοις εἰς ἀκάθαρτον ἀριθμὸν ἡ δυὰς παρείληπται. εἴρηται γοῦν τῷ Νῶε· εἰσάξεις εἰς τὴν κιβωτὸν τῶν μὲν καθαρῶν ζῴων ἑπτὰ ἑπτὰ, τῶν δὲ ἀκαθάρτων δύο δύο. καὶ τὴν μονάδα δὲ πολὺ πρότερον τήν τε πρώτην αὐτὴν καὶ τὴν ἐν δεκάσιν καὶ τὴν ἐν ἑκατοντάσιν κατά τινας οὐ τοὺς τυχόντας λόγους, ὡς αὖ πάλιν τὴν τριάδα καὶ τὴν πεντάδα καὶ τὴν ἑβδομάδα καὶ τοὺς λοιποὺς τῶν ἀριθμῶν παραπλησίως. κατὰ τοῦτον τοιγαροῦν τὸν λόγον ἑκάστῳ ἀριθμῷ οἰκείως ἐφηρμόσθαι τοὺς ψαλμούς, ὥστε τῷ πεντηκοστῷ ἀριθμῷ κατάλληλον γεγονέναι τὴν τοῦ Δαυὶδ ἐξομολόγησιν διὰ τὸν περὶ τῆς πεντηκονταετερίδος νόμον, ἐν ᾧ νενομοθέτηται χρεῶν ἀφέσεις ποιεῖσθαι, ὡς διὰ ταῦτα μὴ τοῖς χρόνοις ἐξηκολουθηκέναι τὴν τῶν ψαλμῶν τάξιν, ἀλλὰ τῇ τῶν ἀριθμῶν δυνάμει. Ἕτερος δ’ ἂν εἴποι, μηδὲν μὲν τοιοῦτο περίεργον περιέχειν τὴν βίβλον, ἁπλῆν δὲ συναγωγὴν κατὰ τὸ αὐτὸ ᾠδῶν ὁμοῦ καὶ ψαλμῶν καὶ τῶν λοιπῶν σποράδην ἀναγεγραμμένων ἤτοι Ἔσδρα καὶ ταῦτα μετὰ τῶν ἄλλων", + "candidate_score": 0.615473, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12117_sent_72", + "bdc_text": "Eciam tua singularis modestia nihil minus pati solet quam laudes eciam modestissimas Von \"Scribo haae\" bis \"modestissimas \" liegt ein fast wortgetreues Zitat aus Erasmus ' Widmungsepistel an William Blount vor , die Erasmus seinen Adagia ab 1508 voranstellte :", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta018.pta-grcBibex_window_94", + "psc_text": "ὁ μὲν Ἀκύλας ἀντὶ τοῦ στηλογραφία, ταπεινοῦ τελείου ἡρμήνευσεν, ὁ δὲ Σύμμαχος ταπεινόφρονος καὶ ἀμώμου· εἴτε γὰρ ὁ Δαυὶδ βασιλεὺς ὢν καὶ ἄρχων τοῦ παντὸς Ἰσραὴλ μέτρια καὶ ταπεινὰ φρονῶν τοιαύτας προήκατο φωνάς, εἴτε καὶ ὁ Χριστὸς τοῦ θεοῦ τοιαῦτα ἐθέσπιζε ταπεινοφρονῶν, ὡσπεροῦν διδάσκει διὰ τοῦ· μάθετε ἀπ’ ἐμοῦ, ὅτι πρᾶός εἰμι καὶ ταπεινὸς τῇ καρδίᾳ, στήλης ἄξιοι εἶεν ἂν οἱ λόγοι καὶ τῆς εἰς τὸν σύμπαντα αἰῶνα μνήμης, ὅπερ διὰ τῆς στηλογραφίας παρίσταται. Νοήσεις δὲ τὸ εἰρημένον ἀπὸ τοῦ πεντηκοστοῦ πέμπτου, ὃς ἐπιγέγραπται στη λογραφία ἢ ταπεινοῦ τελείου ἢ ταπεινόφρονος καὶ ἀμώμου, ἐν ᾧ εἴρηται· ἐλέ ησόν με, ὁ θεός, ὅτι κατεπάτησέ με ἄνθρωπος ὅλην τὴν ἡμέραν, καὶ τὰ ἑξῆς. Καὶ ὁ πεντηκοστὸς ἕκτος τὴν ἴσην ἔχων προγραφὴν πάλιν τῶν καταπατούντων αὐτὸν μέμνηται λέγων· ἔδωκεν εἰς ὄνειδος τοὺς καταπατοῦντάς με. Καὶ τοὺς λοιποὺς δὲ τῶν οὕτως ἐπιγεγραμμένων διελθὼν τῆς ἴσης ἐχομένους εὑρήσεις διανοίας. Εἰς ἀνάμνησιν τοῦ Δαυίδ Οἱ ἐπιγεγραμμένοι", + "candidate_score": 0.613125, + "ce_score": null + } + ] + } + ], + "biblical_hits": [] +} \ No newline at end of file