diff --git "a/11/12156.json" "b/11/12156.json" new file mode 100644--- /dev/null +++ "b/11/12156.json" @@ -0,0 +1,3250 @@ +{ + "letter_id": "12156", + "bd_url": "https://www.bullinger-digital.ch/letter/12156", + "dominant_topic": 1, + "topic_dist": [ + 0.062058, + 0.063867, + 0.053034, + 0.047391, + 0.048292, + 0.046596, + 0.050251, + 0.05155, + 0.04374, + 0.044947, + 0.046425, + 0.049804, + 0.044678, + 0.05498, + 0.052224, + 0.048227, + 0.047855, + 0.047279, + 0.051159, + 0.045642 + ], + "citations": [ + { + "rank": 1, + "cf_id": "cf033", + "work_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis", + "max_score": 0.710077, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_23_25", + "bdc_text": "doctum enim esse et pium virum , qui non abhorreat a vera doctrina . Theodori liber nondum absolutus est , sed crastina die absolvetur Theodor Bibliander , Ad omnium ordinum reip[ublicae ] christianae principes viros , populumque christianum , Relatio fidelis quod a solo Verbo filioque dei tum exacta cognitio praesentium temporum et futurorum , atque ipsius etiam Antichristi , maximae pestis totius orbis , tum recta optimaque moderatio reipublicae et totius vitae christianae petenda sit , Basel , Johannes Oporin , März 1545 VD 16 B 5315 ; Moser , Bibliander Nr. B-10. 1 ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3727", + "psc_text": "Caeterum qui festinant ad perfectionem, sunt doctrinae sanctorum, sive Collationes, et Instituta Patrum, etc.; quae quoniam vobis notissima novimus, hic apponere superfluum judicamus. » Porro doctrinae SS. Patrum, secundum Bernardum Cassinensem et Nicolaum de Fractura (In 2 comm.), « Magis intelligendae sunt per exempla factorum quam per scripta verborum: » unde acute observat Boherius S. Benedictum non in singulari, sed in plurali numero dixisse doctrinae; « quia, inquit, quaedam doctrina est verbalis, quaedam autem exemplaris. » Sed Richardus de S. Angelo, nulla facta utriusque doctrina distinctione, doctrinas hic intelligit eas « quae recipiuntur ab Ecclesia Romana; et sunt istae, inquit, in primis Opuscula B. Cypriani martyris et Carthaginiensis episcopi, item Opuscula B. Athanasii Alexandrini episcopi, item Opuscula B. Basilii Cappadoceni episcopi, item Opuscula B. Gregorii Nazianzeni episcopi, item Opuscula B. Joannis Constantinopolitani episcopi, item Opuscula B. Hilarii Pictaviensis episcopi, item Opuscula B. Ambrosii Mediolanensis episcopi, item Opuscula B. Theophili episcopi", + "candidate_score": 0.710077, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_22_24", + "bdc_text": "Über eine Begegnung von Kardinal Otto Truchsess von Waldburg und Gilbert Cousin ist nichts bekannt . doctum enim esse et pium virum , qui non abhorreat a vera doctrina . Theodori liber nondum absolutus est , sed crastina die absolvetur Theodor Bibliander , Ad omnium ordinum reip[ublicae ] christianae principes viros , populumque christianum , Relatio fidelis quod a solo Verbo filioque dei tum exacta cognitio praesentium temporum et futurorum , atque ipsius etiam Antichristi , maximae pestis totius orbis , tum recta optimaque moderatio reipublicae et totius vitae christianae petenda sit , Basel , Johannes Oporin , März 1545 VD 16 B 5315 ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2227", + "psc_text": "Odo incunctanter apostatas appellat (Lib. III Collat. num. 17): « An non est apostasia, inquit, de habitu et victu traditiones Patrum contemnere, cum Deus terminos Patrum transgredi interdixerit, despectaque victus qualitate vel quantitate per B. Benedictum praefixa, sanguineas dapes cum filiis Israel desiderare? » Et certe abstinentia a carnibus inter praecipua vitae monasticae instituta semper considerata est; unde etiam sanctus Vitalis abbas ordinis sancti Basilii (In ejus Vita, n. 18 apud Bolland.) successorem suum instituens, inter alia jubet ut « in monasterio carnes comedi non permittat: » quam legem etiam ad fabros aliosque saeculares operarios intra monasterii terminos laborantes extendebat sanctus Theodorus Siceota (In ejus Vita n. 63, Boll. 22 April.), quos ea de causa ad oppidum remittebat. Imo inter objecta Graecorum tempore Michaelis Cerularii Latinis improperarunt (Humberti lib. contr. Graec. calumanias) , quod sanctus Benedictus infirmis carnis esum concedit; et inter querelas quas Innocentii III tempore adversus Latinos renovarunt,", + "candidate_score": 0.693811, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_22_24", + "bdc_text": "Über eine Begegnung von Kardinal Otto Truchsess von Waldburg und Gilbert Cousin ist nichts bekannt . doctum enim esse et pium virum , qui non abhorreat a vera doctrina . Theodori liber nondum absolutus est , sed crastina die absolvetur Theodor Bibliander , Ad omnium ordinum reip[ublicae ] christianae principes viros , populumque christianum , Relatio fidelis quod a solo Verbo filioque dei tum exacta cognitio praesentium temporum et futurorum , atque ipsius etiam Antichristi , maximae pestis totius orbis , tum recta optimaque moderatio reipublicae et totius vitae christianae petenda sit , Basel , Johannes Oporin , März 1545 VD 16 B 5315 ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3727", + "psc_text": "Caeterum qui festinant ad perfectionem, sunt doctrinae sanctorum, sive Collationes, et Instituta Patrum, etc.; quae quoniam vobis notissima novimus, hic apponere superfluum judicamus. » Porro doctrinae SS. Patrum, secundum Bernardum Cassinensem et Nicolaum de Fractura (In 2 comm.), « Magis intelligendae sunt per exempla factorum quam per scripta verborum: » unde acute observat Boherius S. Benedictum non in singulari, sed in plurali numero dixisse doctrinae; « quia, inquit, quaedam doctrina est verbalis, quaedam autem exemplaris. » Sed Richardus de S. Angelo, nulla facta utriusque doctrina distinctione, doctrinas hic intelligit eas « quae recipiuntur ab Ecclesia Romana; et sunt istae, inquit, in primis Opuscula B. Cypriani martyris et Carthaginiensis episcopi, item Opuscula B. Athanasii Alexandrini episcopi, item Opuscula B. Basilii Cappadoceni episcopi, item Opuscula B. Gregorii Nazianzeni episcopi, item Opuscula B. Joannis Constantinopolitani episcopi, item Opuscula B. Hilarii Pictaviensis episcopi, item Opuscula B. Ambrosii Mediolanensis episcopi, item Opuscula B. Theophili episcopi", + "candidate_score": 0.693698, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_23_25", + "bdc_text": "doctum enim esse et pium virum , qui non abhorreat a vera doctrina . Theodori liber nondum absolutus est , sed crastina die absolvetur Theodor Bibliander , Ad omnium ordinum reip[ublicae ] christianae principes viros , populumque christianum , Relatio fidelis quod a solo Verbo filioque dei tum exacta cognitio praesentium temporum et futurorum , atque ipsius etiam Antichristi , maximae pestis totius orbis , tum recta optimaque moderatio reipublicae et totius vitae christianae petenda sit , Basel , Johannes Oporin , März 1545 VD 16 B 5315 ; Moser , Bibliander Nr. B-10. 1 ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2671", + "psc_text": ". . suis semper aspectibus astare praecepit, » ex Vita S. Tillonis, n. 4 (Ibid.). In Stabulensi « liberos suos liberalibus, imo monasticis instruendos disciplinis, » tradebant saeculares viri, ex Vita S. Hadelini n. 5 (Ibid.). In Gemmeticensi « erat consuetudo (S. Filiberti) de monasterio circumquaque ad exhortandas animas fratres transmittere, » ex Vita S. Filiberti n. 20 (Ibid.). Denique SS. Botulfus et Adulfus in Gallia monachi « non solum doceri, sed ex gratia Dei inter perfectiores potestatem adepti sunt docendi, » ex Vita S. Botulli n. 2 (Saec. III Ben.). Quod hic de Galliae monasteriis asserimus, idem de Anglicanis multis potest exemplis confirmari, nimirum saeculo VII Theodorus ex monacho Cantuariensis episcopus, et Adrianus abbas (Saec. II Ben.) « quia litteris sacris simul et saecularibus abundanter ambo erant instructi, congregata discipulorum caterva, scientiae salutaris quotidie flumina irrigandis eorum cordibus emanabant, ita ut metricae artis, astronomicae, et arithmeticae, ecclesiasticae disciplinam inter", + "candidate_score": 0.691084, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_23_25", + "bdc_text": "doctum enim esse et pium virum , qui non abhorreat a vera doctrina . Theodori liber nondum absolutus est , sed crastina die absolvetur Theodor Bibliander , Ad omnium ordinum reip[ublicae ] christianae principes viros , populumque christianum , Relatio fidelis quod a solo Verbo filioque dei tum exacta cognitio praesentium temporum et futurorum , atque ipsius etiam Antichristi , maximae pestis totius orbis , tum recta optimaque moderatio reipublicae et totius vitae christianae petenda sit , Basel , Johannes Oporin , März 1545 VD 16 B 5315 ; Moser , Bibliander Nr. B-10. 1 ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3477", + "psc_text": "De ordinando abbate. In abbatis ordinatione illa semper consideretur ratio, ut hic constituatur quem sibi omnis concors congregatio secundum timorem Dei, sive etiam pars quamvis parva congregationis saniori consilio elegerit. Vitae autem merito et sapientiae doctrina eligatur qui ordinandus est, etiamsi ultimus fuerit in ordine congregationis. Quod si etiam omnis congregatio vitiis suis, quod quidem absit, consentientem personam pari consilio elegerit, et vitia ipsa aliquatenus in notitia episcopi ad cujus dioecesim pertinet locus ipse, vel abbatibus, aut vicinis Christianis claruerint, prohibeant pravorum praevalere consensum, sed domui Dei dignum constituant dispensatorem; scientes pro hoc se recepturos mercedem bonam, si illud caste et zelo Dei faciant, sicut e diverso peccatum, si negligant. Ordinatus autem abbas cogitet semper quale onus suscepit, et cui redditurus est rationem villicationis suae. Sciatque sibi oportere prodesse magis quam praeesse. Oportet ergo eum esse doctum lege divina, ut sciat et sit unde proferat nova et vetera, castum, sobrium,", + "candidate_score": 0.690431, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_23_25", + "bdc_text": "doctum enim esse et pium virum , qui non abhorreat a vera doctrina . Theodori liber nondum absolutus est , sed crastina die absolvetur Theodor Bibliander , Ad omnium ordinum reip[ublicae ] christianae principes viros , populumque christianum , Relatio fidelis quod a solo Verbo filioque dei tum exacta cognitio praesentium temporum et futurorum , atque ipsius etiam Antichristi , maximae pestis totius orbis , tum recta optimaque moderatio reipublicae et totius vitae christianae petenda sit , Basel , Johannes Oporin , März 1545 VD 16 B 5315 ; Moser , Bibliander Nr. B-10. 1 ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3509", + "psc_text": "doctum lege divina. ] Etsi « constet neminem prorsus ob imperitiam litterarum a perfectione cordis excludi, nec rusticitatem obesse ad capessendam cordis atque animae puritatem, » ut loquitur Cassianus (Collat. 10, cap. 14); imo cum saepe « scientia saecularis, teste S. Bernardo (Serm. 9, in Cant.), inebriet curiositate, non charitate, impleus, non nutriens, inflans, non aedificans, ingurgitans, non confortans; » necessariam esse nihilominus abbati, et omni animarum pastori, si non saecularem, saltem divinae legis scientiam nemo jure dubitaverit: quin et saecularem, si ea recte utatur, omnino perutilem. Divinae vero legis scientiam Hildemarus interpretatur Veteris et Novi Testamenti cognitionem: ego autem praeterea sanctiones tam ecclesiasticas quam monasticas, sanctorumque Patrum scripta. Ut sciat et sit unde proferat nova et vetera. ] Quod Richardus de S. Angelo exponit dicta Novi et Veteris Testamenti. Verum Hildemaro « ille scit nova et vetera proferre, qui cognoscit dicere poenam perpetuam, et gaudium patriae coelestis. Quid enim,", + "candidate_score": 0.689635, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_24_26", + "bdc_text": "Theodori liber nondum absolutus est , sed crastina die absolvetur Theodor Bibliander , Ad omnium ordinum reip[ublicae ] christianae principes viros , populumque christianum , Relatio fidelis quod a solo Verbo filioque dei tum exacta cognitio praesentium temporum et futurorum , atque ipsius etiam Antichristi , maximae pestis totius orbis , tum recta optimaque moderatio reipublicae et totius vitae christianae petenda sit , Basel , Johannes Oporin , März 1545 VD 16 B 5315 ; Moser , Bibliander Nr. B-10. 1 ; Egli , Analecta II 64-68 ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3727", + "psc_text": "Caeterum qui festinant ad perfectionem, sunt doctrinae sanctorum, sive Collationes, et Instituta Patrum, etc.; quae quoniam vobis notissima novimus, hic apponere superfluum judicamus. » Porro doctrinae SS. Patrum, secundum Bernardum Cassinensem et Nicolaum de Fractura (In 2 comm.), « Magis intelligendae sunt per exempla factorum quam per scripta verborum: » unde acute observat Boherius S. Benedictum non in singulari, sed in plurali numero dixisse doctrinae; « quia, inquit, quaedam doctrina est verbalis, quaedam autem exemplaris. » Sed Richardus de S. Angelo, nulla facta utriusque doctrina distinctione, doctrinas hic intelligit eas « quae recipiuntur ab Ecclesia Romana; et sunt istae, inquit, in primis Opuscula B. Cypriani martyris et Carthaginiensis episcopi, item Opuscula B. Athanasii Alexandrini episcopi, item Opuscula B. Basilii Cappadoceni episcopi, item Opuscula B. Gregorii Nazianzeni episcopi, item Opuscula B. Joannis Constantinopolitani episcopi, item Opuscula B. Hilarii Pictaviensis episcopi, item Opuscula B. Ambrosii Mediolanensis episcopi, item Opuscula B. Theophili episcopi", + "candidate_score": 0.689047, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_23_25", + "bdc_text": "doctum enim esse et pium virum , qui non abhorreat a vera doctrina . Theodori liber nondum absolutus est , sed crastina die absolvetur Theodor Bibliander , Ad omnium ordinum reip[ublicae ] christianae principes viros , populumque christianum , Relatio fidelis quod a solo Verbo filioque dei tum exacta cognitio praesentium temporum et futurorum , atque ipsius etiam Antichristi , maximae pestis totius orbis , tum recta optimaque moderatio reipublicae et totius vitae christianae petenda sit , Basel , Johannes Oporin , März 1545 VD 16 B 5315 ; Moser , Bibliander Nr. B-10. 1 ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_300", + "psc_text": "Boherius, cui concinit Hildemarus: « Disciplina est omnium mandatorum Dei custodia. » Vel disciplinam, id est correctionem, quae a Deo infligitur, juxta Trithemium hunc Regulae locum ita exponentem: « Que suos subditos propter eorum excessus corrigit, et tamen vult ut patientes sint; sed quam cito ipsum a Deo propter sua peccata corripi contigerit, non solum non patiens non est, sed etiam contra Deum murmurat; hic talis absque dubio disciplinam odit, et sermones Christi projicit post se, quia non vult videre vitam suam quasi malam, sed se reputat justum. » Addit Trithemius: « Secundo disciplinam odit praelatus, quando a subditis dedignatur avisari. » Et projecisti sermones meos post te. ] « Post se sermones Domini projicit praelatus quando quae de divinis Scripturis subditis praedicat, implere ipse dissimulat, » infit Smaragdus. Vel etiam: Projecisti sermones meos post te, idem est ac odisti disciplinam, ut modo exponebat Trithemius: « quod enim diligimus, inquit", + "candidate_score": 0.687365, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_22_24", + "bdc_text": "Über eine Begegnung von Kardinal Otto Truchsess von Waldburg und Gilbert Cousin ist nichts bekannt . doctum enim esse et pium virum , qui non abhorreat a vera doctrina . Theodori liber nondum absolutus est , sed crastina die absolvetur Theodor Bibliander , Ad omnium ordinum reip[ublicae ] christianae principes viros , populumque christianum , Relatio fidelis quod a solo Verbo filioque dei tum exacta cognitio praesentium temporum et futurorum , atque ipsius etiam Antichristi , maximae pestis totius orbis , tum recta optimaque moderatio reipublicae et totius vitae christianae petenda sit , Basel , Johannes Oporin , März 1545 VD 16 B 5315 ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2841", + "psc_text": "sermones in Cassinensi bibliotheca vidit noster Mabillonius. Rodulfus abbas monasterii S. Theodorici prope Rhemos, coram Roberto Flandrensium comite, et Danorum regina Vitam S. Theoderici (Saec. I Ben) jussit legi, ut scribit Adalgisus in lib. Mirac. ejus, cap. 15. Denique Patres congregationis Anglicanae statuunt (In cap. 53), ut « ducatur ad cellam hospitum, ubi a fratre cui mandatur cura hospitum legatur lectio ex I Joan., cap. IV, Charissimi, diligamus, etc., usque ad finem; et dicatur, Tu autem, Domine, et statim prosternat se coram hospite, deosculans terram, quo Christus in eo adoretur juxta regulam. » Secundo, statim post factam in ecclesia orationem, et exhibitum pacis osculum, antequam hospes duceretur in hospitium, fiebat hujusmodi lectio, ut videre est in libro Usuum Cisterciensium (Cap. 87): « Osculentur eos, et postmodum resideant, et lecta sententia, si expositione indiget hospes, exponatur ei; deinde ducatur ad hospitium, vel praesentetur hospitali; fratres autem redeant in claustrum; » et", + "candidate_score": 0.686096, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_23_25", + "bdc_text": "doctum enim esse et pium virum , qui non abhorreat a vera doctrina . Theodori liber nondum absolutus est , sed crastina die absolvetur Theodor Bibliander , Ad omnium ordinum reip[ublicae ] christianae principes viros , populumque christianum , Relatio fidelis quod a solo Verbo filioque dei tum exacta cognitio praesentium temporum et futurorum , atque ipsius etiam Antichristi , maximae pestis totius orbis , tum recta optimaque moderatio reipublicae et totius vitae christianae petenda sit , Basel , Johannes Oporin , März 1545 VD 16 B 5315 ; Moser , Bibliander Nr. B-10. 1 ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2841", + "psc_text": "sermones in Cassinensi bibliotheca vidit noster Mabillonius. Rodulfus abbas monasterii S. Theodorici prope Rhemos, coram Roberto Flandrensium comite, et Danorum regina Vitam S. Theoderici (Saec. I Ben) jussit legi, ut scribit Adalgisus in lib. Mirac. ejus, cap. 15. Denique Patres congregationis Anglicanae statuunt (In cap. 53), ut « ducatur ad cellam hospitum, ubi a fratre cui mandatur cura hospitum legatur lectio ex I Joan., cap. IV, Charissimi, diligamus, etc., usque ad finem; et dicatur, Tu autem, Domine, et statim prosternat se coram hospite, deosculans terram, quo Christus in eo adoretur juxta regulam. » Secundo, statim post factam in ecclesia orationem, et exhibitum pacis osculum, antequam hospes duceretur in hospitium, fiebat hujusmodi lectio, ut videre est in libro Usuum Cisterciensium (Cap. 87): « Osculentur eos, et postmodum resideant, et lecta sententia, si expositione indiget hospes, exponatur ei; deinde ducatur ad hospitium, vel praesentetur hospitali; fratres autem redeant in claustrum; » et", + "candidate_score": 0.686024, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_23_25", + "bdc_text": "doctum enim esse et pium virum , qui non abhorreat a vera doctrina . Theodori liber nondum absolutus est , sed crastina die absolvetur Theodor Bibliander , Ad omnium ordinum reip[ublicae ] christianae principes viros , populumque christianum , Relatio fidelis quod a solo Verbo filioque dei tum exacta cognitio praesentium temporum et futurorum , atque ipsius etiam Antichristi , maximae pestis totius orbis , tum recta optimaque moderatio reipublicae et totius vitae christianae petenda sit , Basel , Johannes Oporin , März 1545 VD 16 B 5315 ; Moser , Bibliander Nr. B-10. 1 ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3574", + "psc_text": "explicare; » et Regulae Tarnatensis: « Ad praepositum praecipue pertinebit ut ad abbatem, cujus est apud nos major auctoritas, referat quod modum et vires ejus excedit. » Qui praepositus, si repertus fuerit vitiosus aut contemptor sanctae regulae. ] Hic observat Boherius in suo secundo commentario quosdam hujus occasione textus negare eam quam habemus Regulam a S. Benedicto scriptam fuisse, eo quod sanctam illam appellet, ac proinde abnuendam esse fidem his quae a Gregorio Magno lib. II Dialogorum scribuntur. Verum non ideo S. Pater Regulam suam appellavit sanctam, quod a se scripta sit, sed quia sancta et salutaria continet praecepta, quorum praxis ad supremum perfectionis fastigium perducit. Comprobatus. ] Neque enim simplex suspicio hic sufficere debet. Admoneatur verbis usque quater. ] Idque secreto, secundum Bernardum Cassinensem, et quidem ab abbate, juxta Boherium. Nam simplex monachus bis, decanus ter, praepositus quater admoneri debet. Si non emendaverit, adhibeatur ei correctio disciplinae regularis. ]", + "candidate_score": 0.685895, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_23_25", + "bdc_text": "doctum enim esse et pium virum , qui non abhorreat a vera doctrina . Theodori liber nondum absolutus est , sed crastina die absolvetur Theodor Bibliander , Ad omnium ordinum reip[ublicae ] christianae principes viros , populumque christianum , Relatio fidelis quod a solo Verbo filioque dei tum exacta cognitio praesentium temporum et futurorum , atque ipsius etiam Antichristi , maximae pestis totius orbis , tum recta optimaque moderatio reipublicae et totius vitae christianae petenda sit , Basel , Johannes Oporin , März 1545 VD 16 B 5315 ; Moser , Bibliander Nr. B-10. 1 ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3342", + "psc_text": "litteris G. Mosomensis et A. Marchianensis abbatum ad abbates S. Theoderici (Ms. Histor. S. Theod.) et S. Crispini Suessionensis, quibus eos suae provinciae visitatores constituunt, inter alia generalis capituli statuta, quorum eis maxime commendant observationem, istud est: « Ut nullus hospes detineatur ultra annum, nisi de abbatis et conventus ad quos missus fuerit, processerit voluntate, vel visitatoribus visum fuerit ex edire. » Si qua sane rationabiliter, et cum humilitate charitatis reprehendit aut ostendit. ] Idque verbo aut exemplo, sive de servitio Dei, sive de Regulae observationibus, sive de praeceptis Domini custodiendis. Ubi notat Boherius triplicem esse reprehensionem: imperiosam, quae fit imperio potestatis, quae solum majoribus conceditur; temerariam, quae malo fit animo, et socialem, quae minoribus conceditur, quae sine acerbitate, devoto et reverenti animo fieri debet, de qua hic S. Benedictus. Tractet prudenter abbas. ] « Apud se, et cum aliis qui hospitis conversationem noverunt et verba, » inquit Bernardus Cassinensis.", + "candidate_score": 0.685172, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_23_25", + "bdc_text": "doctum enim esse et pium virum , qui non abhorreat a vera doctrina . Theodori liber nondum absolutus est , sed crastina die absolvetur Theodor Bibliander , Ad omnium ordinum reip[ublicae ] christianae principes viros , populumque christianum , Relatio fidelis quod a solo Verbo filioque dei tum exacta cognitio praesentium temporum et futurorum , atque ipsius etiam Antichristi , maximae pestis totius orbis , tum recta optimaque moderatio reipublicae et totius vitae christianae petenda sit , Basel , Johannes Oporin , März 1545 VD 16 B 5315 ; Moser , Bibliander Nr. B-10. 1 ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_417", + "psc_text": "Boll. 4 Mart.: « Ante altare eum ducens, regulari disciplinae subdidit, atque tam acriter verberare coepit, ut inter dolores exclamaret. » Certe disciplinam in Regula S. Benedicti pro corporali aliqua vindicta sumi patet ex ejusdem Regulae cap. 65, ubi vitiosum praepositum verbis admoneri praecipit usque quater, et si non emendaverit, addit, adhibeatur ei correptio disciplinae regularis. Ipse tamen abbas cum timore Dei et observatione regulae omnia faciat. ] Primo cum timore Dei, quia, ut dicit citatus a Boherio Cassiodorus, « semper bene geritur, si coelestis metus humanis moribus apponatur. » Deinde cum observatione regulae, ut ostenderet non minus abbatem quam monachos regulae subdi. Sciens se procul dubio de omnibus judiciis suis aequissimo judici Deo rationem redditurum. ] Quod frequenter abbati S. Pater ingerit, praesertim cum aliquid ei potestatis concedit, ut de accepto et concesso honore haud extollatur, ac semper cogitans quale suscepit onus, in Dei timore permaneat. Si qua vero", + "candidate_score": 0.685062, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_23_25", + "bdc_text": "doctum enim esse et pium virum , qui non abhorreat a vera doctrina . Theodori liber nondum absolutus est , sed crastina die absolvetur Theodor Bibliander , Ad omnium ordinum reip[ublicae ] christianae principes viros , populumque christianum , Relatio fidelis quod a solo Verbo filioque dei tum exacta cognitio praesentium temporum et futurorum , atque ipsius etiam Antichristi , maximae pestis totius orbis , tum recta optimaque moderatio reipublicae et totius vitae christianae petenda sit , Basel , Johannes Oporin , März 1545 VD 16 B 5315 ; Moser , Bibliander Nr. B-10. 1 ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3723", + "psc_text": "liber sanctorum catholicorum Patrum hoc non resonat, ut recto cursu perveniamus ad Creatorem nostrum? Nec non et collationes Patrum, et instituta, et vita eorum; sed et Regula S. Patris nostri Basilii, quid aliud sunt nisi bene viventium et obedientium monachorum instrumenta virtutum? Nobis autem desidiosis et male viventibus atque negligentibus, rubor confusionis est. Quisquis ergo ad patriam coelestem festinas, hanc minimam inchoationis Regulam descriptam, adjuvante Christo, perfice: et tunc demum ad majora, quae supra commemoravimus, doctrinae 895 virtutumque culmina, Deo protegente, pervenies. COMMENTARIUS. Regulam autem hanc descripsimus, ut eam observantes in monasterii, saliquatenus vel honestatem morum, aut initium conversationis nos demonstremus habere. ] Ita nimirum de se ipso sentiebat Pater sanctissimus, suosque discipulos in humilitate fundatos atque firmatos esse peroptabat, ut Regulam discretione praecipuam, sermone luculentam, quam etiam inter praecipua ejus miracula S. Gregorius recenset (Lib. II Dial.), observantes, non absolute, sed aliquatenus tantum honestatem morum, aut conversationis initium, sese", + "candidate_score": 0.684107, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_23_25", + "bdc_text": "doctum enim esse et pium virum , qui non abhorreat a vera doctrina . Theodori liber nondum absolutus est , sed crastina die absolvetur Theodor Bibliander , Ad omnium ordinum reip[ublicae ] christianae principes viros , populumque christianum , Relatio fidelis quod a solo Verbo filioque dei tum exacta cognitio praesentium temporum et futurorum , atque ipsius etiam Antichristi , maximae pestis totius orbis , tum recta optimaque moderatio reipublicae et totius vitae christianae petenda sit , Basel , Johannes Oporin , März 1545 VD 16 B 5315 ; Moser , Bibliander Nr. B-10. 1 ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_781", + "psc_text": "Et sane S. Benedictus qui illo 183 capite omne cum excommunicatis colloquium prohibet, capitis titulum ita effert: De his qui sine jussione abbatis junguntur excommunicatis; non dicit junguntur vel loquuntur; quia utrumque sub verbo junguntur intelligitur. Addet aliquis locum ex cap. 49 de observatione Quadragesimae, in qua S. Pater praecipit aliquid subtrahi de loquacitate aliorum temporum; confirmaturque ex perpetua ordinis praxi, cujus exemplum videre est in Vita S. Frodoberti abbatis Cellensis Saec. II Bened., p. 630 , ubi quandoque cum discipulis colloquium familiare habuisse dicitur. Hinc fit ut taedio non afficiantur monachi, et severius post haec silentium observetur, ut docet S. Hildegardis. Pertimescendumque est ne si diutius aut silentio, aut orationi occupetur animus, tandem deficiat, sicut arcus, qui, cum nimis aut diutius distenditur, vel debilitatur, vel frangitur. Nec refert quod Regula cap. 42 jubet omni tempore silentio studere monachos; nam multum differunt semper silere, et omni tempore silentio studere; semper", + "candidate_score": 0.683311, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_22_24", + "bdc_text": "Über eine Begegnung von Kardinal Otto Truchsess von Waldburg und Gilbert Cousin ist nichts bekannt . doctum enim esse et pium virum , qui non abhorreat a vera doctrina . Theodori liber nondum absolutus est , sed crastina die absolvetur Theodor Bibliander , Ad omnium ordinum reip[ublicae ] christianae principes viros , populumque christianum , Relatio fidelis quod a solo Verbo filioque dei tum exacta cognitio praesentium temporum et futurorum , atque ipsius etiam Antichristi , maximae pestis totius orbis , tum recta optimaque moderatio reipublicae et totius vitae christianae petenda sit , Basel , Johannes Oporin , März 1545 VD 16 B 5315 ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2671", + "psc_text": ". . suis semper aspectibus astare praecepit, » ex Vita S. Tillonis, n. 4 (Ibid.). In Stabulensi « liberos suos liberalibus, imo monasticis instruendos disciplinis, » tradebant saeculares viri, ex Vita S. Hadelini n. 5 (Ibid.). In Gemmeticensi « erat consuetudo (S. Filiberti) de monasterio circumquaque ad exhortandas animas fratres transmittere, » ex Vita S. Filiberti n. 20 (Ibid.). Denique SS. Botulfus et Adulfus in Gallia monachi « non solum doceri, sed ex gratia Dei inter perfectiores potestatem adepti sunt docendi, » ex Vita S. Botulli n. 2 (Saec. III Ben.). Quod hic de Galliae monasteriis asserimus, idem de Anglicanis multis potest exemplis confirmari, nimirum saeculo VII Theodorus ex monacho Cantuariensis episcopus, et Adrianus abbas (Saec. II Ben.) « quia litteris sacris simul et saecularibus abundanter ambo erant instructi, congregata discipulorum caterva, scientiae salutaris quotidie flumina irrigandis eorum cordibus emanabant, ita ut metricae artis, astronomicae, et arithmeticae, ecclesiasticae disciplinam inter", + "candidate_score": 0.682809, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_22_24", + "bdc_text": "Über eine Begegnung von Kardinal Otto Truchsess von Waldburg und Gilbert Cousin ist nichts bekannt . doctum enim esse et pium virum , qui non abhorreat a vera doctrina . Theodori liber nondum absolutus est , sed crastina die absolvetur Theodor Bibliander , Ad omnium ordinum reip[ublicae ] christianae principes viros , populumque christianum , Relatio fidelis quod a solo Verbo filioque dei tum exacta cognitio praesentium temporum et futurorum , atque ipsius etiam Antichristi , maximae pestis totius orbis , tum recta optimaque moderatio reipublicae et totius vitae christianae petenda sit , Basel , Johannes Oporin , März 1545 VD 16 B 5315 ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_781", + "psc_text": "Et sane S. Benedictus qui illo 183 capite omne cum excommunicatis colloquium prohibet, capitis titulum ita effert: De his qui sine jussione abbatis junguntur excommunicatis; non dicit junguntur vel loquuntur; quia utrumque sub verbo junguntur intelligitur. Addet aliquis locum ex cap. 49 de observatione Quadragesimae, in qua S. Pater praecipit aliquid subtrahi de loquacitate aliorum temporum; confirmaturque ex perpetua ordinis praxi, cujus exemplum videre est in Vita S. Frodoberti abbatis Cellensis Saec. II Bened., p. 630 , ubi quandoque cum discipulis colloquium familiare habuisse dicitur. Hinc fit ut taedio non afficiantur monachi, et severius post haec silentium observetur, ut docet S. Hildegardis. Pertimescendumque est ne si diutius aut silentio, aut orationi occupetur animus, tandem deficiat, sicut arcus, qui, cum nimis aut diutius distenditur, vel debilitatur, vel frangitur. Nec refert quod Regula cap. 42 jubet omni tempore silentio studere monachos; nam multum differunt semper silere, et omni tempore silentio studere; semper", + "candidate_score": 0.681036, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_22_24", + "bdc_text": "Über eine Begegnung von Kardinal Otto Truchsess von Waldburg und Gilbert Cousin ist nichts bekannt . doctum enim esse et pium virum , qui non abhorreat a vera doctrina . Theodori liber nondum absolutus est , sed crastina die absolvetur Theodor Bibliander , Ad omnium ordinum reip[ublicae ] christianae principes viros , populumque christianum , Relatio fidelis quod a solo Verbo filioque dei tum exacta cognitio praesentium temporum et futurorum , atque ipsius etiam Antichristi , maximae pestis totius orbis , tum recta optimaque moderatio reipublicae et totius vitae christianae petenda sit , Basel , Johannes Oporin , März 1545 VD 16 B 5315 ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3342", + "psc_text": "litteris G. Mosomensis et A. Marchianensis abbatum ad abbates S. Theoderici (Ms. Histor. S. Theod.) et S. Crispini Suessionensis, quibus eos suae provinciae visitatores constituunt, inter alia generalis capituli statuta, quorum eis maxime commendant observationem, istud est: « Ut nullus hospes detineatur ultra annum, nisi de abbatis et conventus ad quos missus fuerit, processerit voluntate, vel visitatoribus visum fuerit ex edire. » Si qua sane rationabiliter, et cum humilitate charitatis reprehendit aut ostendit. ] Idque verbo aut exemplo, sive de servitio Dei, sive de Regulae observationibus, sive de praeceptis Domini custodiendis. Ubi notat Boherius triplicem esse reprehensionem: imperiosam, quae fit imperio potestatis, quae solum majoribus conceditur; temerariam, quae malo fit animo, et socialem, quae minoribus conceditur, quae sine acerbitate, devoto et reverenti animo fieri debet, de qua hic S. Benedictus. Tractet prudenter abbas. ] « Apud se, et cum aliis qui hospitis conversationem noverunt et verba, » inquit Bernardus Cassinensis.", + "candidate_score": 0.678981, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_22_24", + "bdc_text": "Über eine Begegnung von Kardinal Otto Truchsess von Waldburg und Gilbert Cousin ist nichts bekannt . doctum enim esse et pium virum , qui non abhorreat a vera doctrina . Theodori liber nondum absolutus est , sed crastina die absolvetur Theodor Bibliander , Ad omnium ordinum reip[ublicae ] christianae principes viros , populumque christianum , Relatio fidelis quod a solo Verbo filioque dei tum exacta cognitio praesentium temporum et futurorum , atque ipsius etiam Antichristi , maximae pestis totius orbis , tum recta optimaque moderatio reipublicae et totius vitae christianae petenda sit , Basel , Johannes Oporin , März 1545 VD 16 B 5315 ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2077", + "psc_text": "in secunda libri sui editione, non de communione eucharistica S. Benedictum intelligit, sed de communione precum et charitatis; cujus a lectore signum aliquod S. Pater omnibus dari voluerit, priusquam incipiat legere. Egregium sane charitatis indicium frustulum panis privatim edere ante lectionem! Et hanc interpretationem ab eruditissimo et in traditione versatissimo viro accepisse se fatetur dissertator; cui non deferre haudquaquam potuerit. Ita praevaluerunt in gratiam viri doctissimi, doctioris fortasse semel praeconcepta praejudicia. Adeo ineptam contra germanum S. Benedicti sensum opinionem singulari tractatu refutavit noster Mabillonius, quem habet sub prelo. Ejus rationes quilibet videre poterit; nos sola traditione, de qua dissertator gloriatur, licet nullum inde protulerit argumentum aliqua auctoritate firmatum, contenti erimus. Itaque sancti Benedicti textum de communione eucharistica intelligendum esse constans est omnium qui a tempore sancti Benedicti scripserunt hanc in rem, auctorum sententia. In primis Magister, qui ante mille annos suam scripsit Regulam, ex Benedictina magna ex parte desumptam, sancti", + "candidate_score": 0.677862, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_22_24", + "bdc_text": "Über eine Begegnung von Kardinal Otto Truchsess von Waldburg und Gilbert Cousin ist nichts bekannt . doctum enim esse et pium virum , qui non abhorreat a vera doctrina . Theodori liber nondum absolutus est , sed crastina die absolvetur Theodor Bibliander , Ad omnium ordinum reip[ublicae ] christianae principes viros , populumque christianum , Relatio fidelis quod a solo Verbo filioque dei tum exacta cognitio praesentium temporum et futurorum , atque ipsius etiam Antichristi , maximae pestis totius orbis , tum recta optimaque moderatio reipublicae et totius vitae christianae petenda sit , Basel , Johannes Oporin , März 1545 VD 16 B 5315 ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_777", + "psc_text": "Vitam, lib. I, n. 9. Secundum. Quamvis nullum Regula determinate designet tempus quo fratres inter se conveniant, convenientius tamen ipsis interdum mutuis colloquiis animi relaxandi indulgentiam esse concedendam; inhumanum est enim hominem in taciturnitate semper esse, et non loqui, inquit S. Hildegardis, atque ita senserunt S. Antonius In Constit. monast. c. 12, et S. Basilius, insignes ambo vitae monasticae cultores: « Utile fuerit loqui, si de virtute opportuno tempore disseratur, » inquit S. Basilius. Et S. Antonius, referente S. Athanasio In ejus Vita c. 15, « dicebat ad omnem quidem mandatorum disciplinam Scripturas posse sufficere, sed et hoc optimum fore, si mutuis se invicem fratres sermonibus consolarentur. » Atque eam fuisse S. Benedicti mentem patet, tum ex hoc capite, quo aliqua, licet rara concedit eloquia, vultque ori exemplo prophetae apponi custodiam sive ostium quod aliquando aperitur, aliquando clauditur, ut ait Hildemarus; tum ex capite 48, in quo mentionem facit horarum", + "candidate_score": 0.67753, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_22_24", + "bdc_text": "Über eine Begegnung von Kardinal Otto Truchsess von Waldburg und Gilbert Cousin ist nichts bekannt . doctum enim esse et pium virum , qui non abhorreat a vera doctrina . Theodori liber nondum absolutus est , sed crastina die absolvetur Theodor Bibliander , Ad omnium ordinum reip[ublicae ] christianae principes viros , populumque christianum , Relatio fidelis quod a solo Verbo filioque dei tum exacta cognitio praesentium temporum et futurorum , atque ipsius etiam Antichristi , maximae pestis totius orbis , tum recta optimaque moderatio reipublicae et totius vitae christianae petenda sit , Basel , Johannes Oporin , März 1545 VD 16 B 5315 ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1792", + "psc_text": "In aliis quoque monasteriis, in quibus aliqua remissius indulgentur, hanc regulam videmus strictissime nunc usque servari, ut ne verbo quidem audeat quis dicere suum aliquid; magnumque sit crimen, ex ore monachi processisse codicem meam, tabulas meas, graphium meum, tunicam meum, caligas meas; proque hoc digna poenitentia satisfacturus sit, si casu aliquo per subreptionem, vel ignorantiam hujusmodi verbum de ore ejus effugerit. » Ex sancto etiam Basilio (Reg. fus., cap. 32): « Doctrina veritatis omnino illud meum ac tuum inter fratres dici vetat. » Idem videre est in aliis monasticis regulis passim. In Regula sancti Augustini (Cap. 1): « Non dicatis aliquid proprium. » In Regula sancti Aureliani (Cap. 25): « Nullus praesumat quidquam suum dicere. » In Poenitentiali sancti Columbani: « Meum et tuum dixisse sex plagis. » In Regula a sancto David monachis tradita (Apud Boll., Mart. 1): « Omnia omnibus communia, et nihil meum, nihil tuum dicebant; quisquis", + "candidate_score": 0.676393, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_22_24", + "bdc_text": "Über eine Begegnung von Kardinal Otto Truchsess von Waldburg und Gilbert Cousin ist nichts bekannt . doctum enim esse et pium virum , qui non abhorreat a vera doctrina . Theodori liber nondum absolutus est , sed crastina die absolvetur Theodor Bibliander , Ad omnium ordinum reip[ublicae ] christianae principes viros , populumque christianum , Relatio fidelis quod a solo Verbo filioque dei tum exacta cognitio praesentium temporum et futurorum , atque ipsius etiam Antichristi , maximae pestis totius orbis , tum recta optimaque moderatio reipublicae et totius vitae christianae petenda sit , Basel , Johannes Oporin , März 1545 VD 16 B 5315 ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_961", + "psc_text": "calens, nec laesa se retrahens, extra suam hebdomadam infirmantibus serviens, etc. » Quibus fere similia (Saec. II Bened.) de Eastervino abbate Wiremutensi ex ministro Egfridi regis refert Beda in lib. I de Vita S. Benedicti Biscopi, n. 8. Sed ista non capit superbus, qui « si mediocris ei aliqua obedientia injuncta fuerit, indignatur, aspernatur, arbitrans se non esse minoribus occupandum, qui se ad majora sentit idoneum (S. Bern. de Grad. humil. c. 16). Denique ad locum, ut si jusserit abbas antiquiorem aliquem in ultimo congregationis ordine et loco sedere, libens assentiatur; futurum est enim aliquando ut sint novissimi primi et primi novissimi; quod certe maxime pertimescere debet superbus, qui, ut loquitur S. Bernardus (Ibidem), « primus in conventibus residet, in consiliis primus respondet, non invitatus accedit, non jussus se intromittit. » Jam vero cur non simpliciter vilitate aut extremitate, sed omni vilitate et extremitate contentum esse debere monachum dixerit, ita", + "candidate_score": 0.676004, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_22_24", + "bdc_text": "Über eine Begegnung von Kardinal Otto Truchsess von Waldburg und Gilbert Cousin ist nichts bekannt . doctum enim esse et pium virum , qui non abhorreat a vera doctrina . Theodori liber nondum absolutus est , sed crastina die absolvetur Theodor Bibliander , Ad omnium ordinum reip[ublicae ] christianae principes viros , populumque christianum , Relatio fidelis quod a solo Verbo filioque dei tum exacta cognitio praesentium temporum et futurorum , atque ipsius etiam Antichristi , maximae pestis totius orbis , tum recta optimaque moderatio reipublicae et totius vitae christianae petenda sit , Basel , Johannes Oporin , März 1545 VD 16 B 5315 ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3574", + "psc_text": "explicare; » et Regulae Tarnatensis: « Ad praepositum praecipue pertinebit ut ad abbatem, cujus est apud nos major auctoritas, referat quod modum et vires ejus excedit. » Qui praepositus, si repertus fuerit vitiosus aut contemptor sanctae regulae. ] Hic observat Boherius in suo secundo commentario quosdam hujus occasione textus negare eam quam habemus Regulam a S. Benedicto scriptam fuisse, eo quod sanctam illam appellet, ac proinde abnuendam esse fidem his quae a Gregorio Magno lib. II Dialogorum scribuntur. Verum non ideo S. Pater Regulam suam appellavit sanctam, quod a se scripta sit, sed quia sancta et salutaria continet praecepta, quorum praxis ad supremum perfectionis fastigium perducit. Comprobatus. ] Neque enim simplex suspicio hic sufficere debet. Admoneatur verbis usque quater. ] Idque secreto, secundum Bernardum Cassinensem, et quidem ab abbate, juxta Boherium. Nam simplex monachus bis, decanus ter, praepositus quater admoneri debet. Si non emendaverit, adhibeatur ei correctio disciplinae regularis. ]", + "candidate_score": 0.675584, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_22_24", + "bdc_text": "Über eine Begegnung von Kardinal Otto Truchsess von Waldburg und Gilbert Cousin ist nichts bekannt . doctum enim esse et pium virum , qui non abhorreat a vera doctrina . Theodori liber nondum absolutus est , sed crastina die absolvetur Theodor Bibliander , Ad omnium ordinum reip[ublicae ] christianae principes viros , populumque christianum , Relatio fidelis quod a solo Verbo filioque dei tum exacta cognitio praesentium temporum et futurorum , atque ipsius etiam Antichristi , maximae pestis totius orbis , tum recta optimaque moderatio reipublicae et totius vitae christianae petenda sit , Basel , Johannes Oporin , März 1545 VD 16 B 5315 ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1552", + "psc_text": "comm., Silvanus Razzi Camaldulensis monachus, Julianus Parisius in libro de Prima vivendi Ratione Cisterc. part. II, c. 6, sect. 1; Nicolaus Bravus, Joannes Bona cardinalis de Divina Psalmod, c. 3, § 4, n. 1, censent 370 S. Benedictum non de ecclesiastica, sed de regulari tantum excommunicatione locutum fuisse, his praecipue nixi fundamentis. Primo. S. Benedictus, licet non presbyter, excommunicasse legitur in lib. II Dialogor. S. Gregorii papae. Sed hoc non urget, cum simplex abbas etiam non presbyter nec benedictus, modo sit legitime institutus et confirmatus, possit excommunicare. Quid quod simplex monachus Theodosium Juniorem imperatorem excommunicasse legitur (Cassiod. Histor. eccles. Tripart. l. X, c. 27)? cujus excommunicationem certe non contempsit imperator, licet omnino eam improbet S. Odo abbas Cluniacensis lib. I Collat. Secundo. Regula S. Benedicti non fuit ab initio approbata ab Ecclesia, cujus est hujusmodi excommunicandi potentiam dare. Huic argumento respondet Haeftenus tacite approbatam fuisse ab Ecclesia Regulam S. Benedicti,", + "candidate_score": 0.675549, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_22_24", + "bdc_text": "Über eine Begegnung von Kardinal Otto Truchsess von Waldburg und Gilbert Cousin ist nichts bekannt . doctum enim esse et pium virum , qui non abhorreat a vera doctrina . Theodori liber nondum absolutus est , sed crastina die absolvetur Theodor Bibliander , Ad omnium ordinum reip[ublicae ] christianae principes viros , populumque christianum , Relatio fidelis quod a solo Verbo filioque dei tum exacta cognitio praesentium temporum et futurorum , atque ipsius etiam Antichristi , maximae pestis totius orbis , tum recta optimaque moderatio reipublicae et totius vitae christianae petenda sit , Basel , Johannes Oporin , März 1545 VD 16 B 5315 ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3723", + "psc_text": "liber sanctorum catholicorum Patrum hoc non resonat, ut recto cursu perveniamus ad Creatorem nostrum? Nec non et collationes Patrum, et instituta, et vita eorum; sed et Regula S. Patris nostri Basilii, quid aliud sunt nisi bene viventium et obedientium monachorum instrumenta virtutum? Nobis autem desidiosis et male viventibus atque negligentibus, rubor confusionis est. Quisquis ergo ad patriam coelestem festinas, hanc minimam inchoationis Regulam descriptam, adjuvante Christo, perfice: et tunc demum ad majora, quae supra commemoravimus, doctrinae 895 virtutumque culmina, Deo protegente, pervenies. COMMENTARIUS. Regulam autem hanc descripsimus, ut eam observantes in monasterii, saliquatenus vel honestatem morum, aut initium conversationis nos demonstremus habere. ] Ita nimirum de se ipso sentiebat Pater sanctissimus, suosque discipulos in humilitate fundatos atque firmatos esse peroptabat, ut Regulam discretione praecipuam, sermone luculentam, quam etiam inter praecipua ejus miracula S. Gregorius recenset (Lib. II Dial.), observantes, non absolute, sed aliquatenus tantum honestatem morum, aut conversationis initium, sese", + "candidate_score": 0.674957, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_22_24", + "bdc_text": "Über eine Begegnung von Kardinal Otto Truchsess von Waldburg und Gilbert Cousin ist nichts bekannt . doctum enim esse et pium virum , qui non abhorreat a vera doctrina . Theodori liber nondum absolutus est , sed crastina die absolvetur Theodor Bibliander , Ad omnium ordinum reip[ublicae ] christianae principes viros , populumque christianum , Relatio fidelis quod a solo Verbo filioque dei tum exacta cognitio praesentium temporum et futurorum , atque ipsius etiam Antichristi , maximae pestis totius orbis , tum recta optimaque moderatio reipublicae et totius vitae christianae petenda sit , Basel , Johannes Oporin , März 1545 VD 16 B 5315 ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2940", + "psc_text": "Vita, cap. 23; sed S. Fulgentius Ruspensis episcopus « pelliceo cingulo tanquam monachus utebatur, » uti legimus 703 in ejus Vita. De zonae usu et significatione videsis Haeftenum, lib. V, tract. 4, disq. 1, et tract. 10, disq. 7. Nihil quoque de camisiis sive interulis S. Benedictus, quas S. Robertus abbas Molismensis repudiasse legitur apud Ordericum Vitalem in Hist. lib. V, et consequenter Cistercienses, quorum in Institutis, cap. 4, decernitur « vestitus simplex et vilis, absque pelliciis, camisiis, stamineis, qualem denique Regula describit. » Harum loco S. Patrem Benedictum, primosque ejus discipulos cilicium carne tenus gestasse contendit Haeftenus (Lib. V, tract. 3, disq. 7): exemplo esse potest S. Tillo monachus Sollemniacensis (Saec. II Ben.), cujus « indumentum valde erat vilissimum, sola tunica videlicet atque cuculla, et intrinsecus ad carnem cilicium, quod tandiu donec prae nimia vetustate consumptum nulli usui aptum esset portabat, » ut habent ejus acta. Carthusianis etiam duo", + "candidate_score": 0.674613, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_22_24", + "bdc_text": "Über eine Begegnung von Kardinal Otto Truchsess von Waldburg und Gilbert Cousin ist nichts bekannt . doctum enim esse et pium virum , qui non abhorreat a vera doctrina . Theodori liber nondum absolutus est , sed crastina die absolvetur Theodor Bibliander , Ad omnium ordinum reip[ublicae ] christianae principes viros , populumque christianum , Relatio fidelis quod a solo Verbo filioque dei tum exacta cognitio praesentium temporum et futurorum , atque ipsius etiam Antichristi , maximae pestis totius orbis , tum recta optimaque moderatio reipublicae et totius vitae christianae petenda sit , Basel , Johannes Oporin , März 1545 VD 16 B 5315 ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2658", + "psc_text": "cum Polichronio doctrinae scientiis imbuti fuerunt Severus Trevirensis, Albinus Catalaunensis, Aventinus Trecensis episcopi, et S. Aemilianus: omnes vitae merito et sanctitate insignes. Idem de Britanniae monachis asserendum esse constat, tum ex vita S. Gildae abbatis Ruyensis (Saec. I Bened.), qui sub finem saeculi V abbati « Hilduto traditur imbuendus, qui suscipiens sanctum puerulum, sacris litteris coepit instruere illum; et videns eum formae specie fulgentem, ac liberalibus studiis instantissime intentum, benigno amore dilexit, etc. » Sub eodem magistro profecere etiam Samson et Paulus, quorum primus Dolensis, alter Oximensis fuit episcopus ex ejusdem Vitae n. 3. Et quidem de S. Samsone constat ex ejus Vita n. 7, ab auctore subaequali scripta, ubi de Hilduto sive Eltuto magistro sic disserit: « Ille vero Eltutus de totis Scripturis Veteris ac Novi Testamenti, et omnis philosophiae generis, geometriae scilicet ac rhetoricae grammaticae, et arithmeticae, et omnium artium philosophiae omnium Britannorum peritissimus erat. » Additque: «", + "candidate_score": 0.674389, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_24_26", + "bdc_text": "Theodori liber nondum absolutus est , sed crastina die absolvetur Theodor Bibliander , Ad omnium ordinum reip[ublicae ] christianae principes viros , populumque christianum , Relatio fidelis quod a solo Verbo filioque dei tum exacta cognitio praesentium temporum et futurorum , atque ipsius etiam Antichristi , maximae pestis totius orbis , tum recta optimaque moderatio reipublicae et totius vitae christianae petenda sit , Basel , Johannes Oporin , März 1545 VD 16 B 5315 ; Moser , Bibliander Nr. B-10. 1 ; Egli , Analecta II 64-68 ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2841", + "psc_text": "sermones in Cassinensi bibliotheca vidit noster Mabillonius. Rodulfus abbas monasterii S. Theodorici prope Rhemos, coram Roberto Flandrensium comite, et Danorum regina Vitam S. Theoderici (Saec. I Ben) jussit legi, ut scribit Adalgisus in lib. Mirac. ejus, cap. 15. Denique Patres congregationis Anglicanae statuunt (In cap. 53), ut « ducatur ad cellam hospitum, ubi a fratre cui mandatur cura hospitum legatur lectio ex I Joan., cap. IV, Charissimi, diligamus, etc., usque ad finem; et dicatur, Tu autem, Domine, et statim prosternat se coram hospite, deosculans terram, quo Christus in eo adoretur juxta regulam. » Secundo, statim post factam in ecclesia orationem, et exhibitum pacis osculum, antequam hospes duceretur in hospitium, fiebat hujusmodi lectio, ut videre est in libro Usuum Cisterciensium (Cap. 87): « Osculentur eos, et postmodum resideant, et lecta sententia, si expositione indiget hospes, exponatur ei; deinde ducatur ad hospitium, vel praesentetur hospitali; fratres autem redeant in claustrum; » et", + "candidate_score": 0.674229, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_10_12", + "bdc_text": "Velim , si d. Theodorus Theodor Bibliander . tantum ocii haberet et fuse scriberet ad illius quęstionem . Probus est vir ac evangelio Christi favens plurimum .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2650", + "psc_text": "Eodem tempore vivebat alter Ammonius, abbatis Pambo discipulus, vir insigniter doctus (Pallad. in Laus., c. 12) , qui « Vetus et Novum Testamentum dicebat memoriter, et in doctorum virorum Origenis, et Didymi, et Pierii, et Stephani scriptis ita erat versatus, ut sexagies centena millia versuum percurrerit. » Hic magno Athanasio Romam proficiscenti datus est socius, vir, teste Socrate (Lib. IV, cap. 18), adeo « parum curiosus, ut cum Romae una cum Athanasio forte versaretur, nihil ex magnificis urbis operibus, praeter templum Petro et Paulo dicatum, videre omnino desideraret. » Adeo verum est, quod aiunt nonnulli, scientiam in monachis parere curiositatem, eosque ad curas externas plus aequo effundere. Eodem referri debet quod de Theone abbate, qui triginta annis in domuncula seorsum inclusus silentium exercuit, tradunt Rufinus (Ruf. lib. II de Vit. Patr. cap. 6) et Palladius (Pall. Laus. cap. 50), quod scilicet « erat vir eruditus in triplici gratia sermonum, in", + "candidate_score": 0.670501, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_24_26", + "bdc_text": "Theodori liber nondum absolutus est , sed crastina die absolvetur Theodor Bibliander , Ad omnium ordinum reip[ublicae ] christianae principes viros , populumque christianum , Relatio fidelis quod a solo Verbo filioque dei tum exacta cognitio praesentium temporum et futurorum , atque ipsius etiam Antichristi , maximae pestis totius orbis , tum recta optimaque moderatio reipublicae et totius vitae christianae petenda sit , Basel , Johannes Oporin , März 1545 VD 16 B 5315 ; Moser , Bibliander Nr. B-10. 1 ; Egli , Analecta II 64-68 ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_777", + "psc_text": "Vitam, lib. I, n. 9. Secundum. Quamvis nullum Regula determinate designet tempus quo fratres inter se conveniant, convenientius tamen ipsis interdum mutuis colloquiis animi relaxandi indulgentiam esse concedendam; inhumanum est enim hominem in taciturnitate semper esse, et non loqui, inquit S. Hildegardis, atque ita senserunt S. Antonius In Constit. monast. c. 12, et S. Basilius, insignes ambo vitae monasticae cultores: « Utile fuerit loqui, si de virtute opportuno tempore disseratur, » inquit S. Basilius. Et S. Antonius, referente S. Athanasio In ejus Vita c. 15, « dicebat ad omnem quidem mandatorum disciplinam Scripturas posse sufficere, sed et hoc optimum fore, si mutuis se invicem fratres sermonibus consolarentur. » Atque eam fuisse S. Benedicti mentem patet, tum ex hoc capite, quo aliqua, licet rara concedit eloquia, vultque ori exemplo prophetae apponi custodiam sive ostium quod aliquando aperitur, aliquando clauditur, ut ait Hildemarus; tum ex capite 48, in quo mentionem facit horarum", + "candidate_score": 0.66952, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_24_26", + "bdc_text": "Theodori liber nondum absolutus est , sed crastina die absolvetur Theodor Bibliander , Ad omnium ordinum reip[ublicae ] christianae principes viros , populumque christianum , Relatio fidelis quod a solo Verbo filioque dei tum exacta cognitio praesentium temporum et futurorum , atque ipsius etiam Antichristi , maximae pestis totius orbis , tum recta optimaque moderatio reipublicae et totius vitae christianae petenda sit , Basel , Johannes Oporin , März 1545 VD 16 B 5315 ; Moser , Bibliander Nr. B-10. 1 ; Egli , Analecta II 64-68 ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2671", + "psc_text": ". . suis semper aspectibus astare praecepit, » ex Vita S. Tillonis, n. 4 (Ibid.). In Stabulensi « liberos suos liberalibus, imo monasticis instruendos disciplinis, » tradebant saeculares viri, ex Vita S. Hadelini n. 5 (Ibid.). In Gemmeticensi « erat consuetudo (S. Filiberti) de monasterio circumquaque ad exhortandas animas fratres transmittere, » ex Vita S. Filiberti n. 20 (Ibid.). Denique SS. Botulfus et Adulfus in Gallia monachi « non solum doceri, sed ex gratia Dei inter perfectiores potestatem adepti sunt docendi, » ex Vita S. Botulli n. 2 (Saec. III Ben.). Quod hic de Galliae monasteriis asserimus, idem de Anglicanis multis potest exemplis confirmari, nimirum saeculo VII Theodorus ex monacho Cantuariensis episcopus, et Adrianus abbas (Saec. II Ben.) « quia litteris sacris simul et saecularibus abundanter ambo erant instructi, congregata discipulorum caterva, scientiae salutaris quotidie flumina irrigandis eorum cordibus emanabant, ita ut metricae artis, astronomicae, et arithmeticae, ecclesiasticae disciplinam inter", + "candidate_score": 0.668804, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_24_26", + "bdc_text": "Theodori liber nondum absolutus est , sed crastina die absolvetur Theodor Bibliander , Ad omnium ordinum reip[ublicae ] christianae principes viros , populumque christianum , Relatio fidelis quod a solo Verbo filioque dei tum exacta cognitio praesentium temporum et futurorum , atque ipsius etiam Antichristi , maximae pestis totius orbis , tum recta optimaque moderatio reipublicae et totius vitae christianae petenda sit , Basel , Johannes Oporin , März 1545 VD 16 B 5315 ; Moser , Bibliander Nr. B-10. 1 ; Egli , Analecta II 64-68 ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2088", + "psc_text": "et potestate abbatis erit, si expediat, aliquid augere, remota prae omnibus crapula, et ut nunquam subripiat monacho indigeries: quia nihil sic contrarium est omni Christiano quomodo crapula, sicut ait Dominus noster: Videte ne graventur corda vestra in crapula (Luc. XXI) . Pueris vero minori aetate non eadem servetur quantitas, sed minor quam majoribus, servata in omnibus parcitate. Carnium vero quadrupedum, omnino ab omnibus abstineatur comestio, praeter omnino debiles et aegrotos. COMMENTARIUS. Sufficere credimus ad refectionem quotidianam. ] Non dicit S. P. Benedictus ad singulas refectiones; sed ad refectionem quotidianam, « id est cujuslibet diei, inquit Boherius, 500 juxta illud quotidiano pascebatur alimento; » sive duplex sit sextae et vesperae refectio, sive una duntaxat nonae; ut ad duas diebus prandii refectiones amplius aliquid non detur quam ad unicam coenam tempore jejunii. Ita cum Boherio S. Benedicti hoc capite mentem explicuisse videtur ms. Regula incerti auctoris, quam ex vetustissimo codice bibliothecae reginae", + "candidate_score": 0.667731, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_14_16", + "bdc_text": "omnia pacata esse , sed populum ingenti omnium fere rerum inopia laborare . Brevi idem mihi retulit se velle episcopum , qui iam in cardinalem creatus est Weder François Bonvalot , bischöflicher Administrator von Besançon ( in dessen Bistum Cousin wohnte ) , noch Claude de La Baume , Bischof von Besançon , da keiner von beiden damals Kardinal geworden war. Ist hier vielleicht Otto Truchsess von Waldburg , Bischof von Augsburg , gemeint , der am 19 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2700", + "psc_text": "adeo ut mirum sit quosdam lapsum observantiae regularis in scientiam litterarum refundere; qua in re non levem viris sanctissimis inurunt injuriam, qui ut eversam inter monachos disciplinam redintegrarent, nullum salubrius adhiberi 645 posse remedium existimarunt, quam si monachos sacris litterarum studiis informarent; id quod feliciter in Galliis exsecutus est Benedictus abbas Anianensis, et in Anglia Dunstanus, Athelvoldus et Oswaldus pontifices sanctissimi, illuc ad id advocatis ex alienis regnis et provinciis doctissimis monachis. Porro qui asserunt octavo nonoque saeculo scientias in monasteriis tantum florere coepisse, easque ruinae observantiae regularis, quae circa medium saeculum nonum contigit, causas faciunt, a vero longe aberrant. Nam primo litteras longe ante saeculum octavum in monasteriis floruisse supra luce clarius demonstratum est. Secundo, nec verum est, quod lapsum observantiae ex studiis litterarum provenisse docent; qui si legissent historias, non studiis, hujusce rei causam attribuissent, sed bellis civilibus et incursionibus Normannorum, qui spoliatis incensisque monasteriis, monachos omnes sparsim", + "candidate_score": 0.663942, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_14_16", + "bdc_text": "omnia pacata esse , sed populum ingenti omnium fere rerum inopia laborare . Brevi idem mihi retulit se velle episcopum , qui iam in cardinalem creatus est Weder François Bonvalot , bischöflicher Administrator von Besançon ( in dessen Bistum Cousin wohnte ) , noch Claude de La Baume , Bischof von Besançon , da keiner von beiden damals Kardinal geworden war. Ist hier vielleicht Otto Truchsess von Waldburg , Bischof von Augsburg , gemeint , der am 19 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2701", + "psc_text": "Nam primo litteras longe ante saeculum octavum in monasteriis floruisse supra luce clarius demonstratum est. Secundo, nec verum est, quod lapsum observantiae ex studiis litterarum provenisse docent; qui si legissent historias, non studiis, hujusce rei causam attribuissent, sed bellis civilibus et incursionibus Normannorum, qui spoliatis incensisque monasteriis, monachos omnes sparsim effugarunt, ut vix ullum exstiterit in universo Francorum regno coenobium, quod eorum potuerit evadere furorem. Veram et unicam hancce causam agnovit Adso Dervensis abbas, qui saeculo X libellum de miraculis et translatione S. Basoli describebat, ubi aperte docet quod in S. Basoli coenobio « partim propter incursus barbaricos, partim vero propter frequentes et perpetes in regno principum discordias, omnis antiquorum Patrum deperit instituta traditio (Cap. 1 saec. IV Bened.). » Additque: « Tunc etiam et alia monasteria sunt suo honore privata, nudatae rebus ecclesiae, et plurimae subversae. » Nec magis eis favet quem citant truncatus concilii Vernensis canon; quem, ut", + "candidate_score": 0.663226, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_41_43", + "bdc_text": "Vermutlich ab 1524 in Basel , \"wo er zuerst als Amanuensis des Erasmus von Rotterdam , dann trotz verschiedener Rufe an auswärtige Universitäten bis zu seinem Tod als Editor , Korrektor und Übersetzer in der Officina Frobeniana tätig war . Gelenius ' immense philologische Leistung , die in den vielen von ihm betreuten Editionen der Froben'schen Druckerei steckt , ist bisher noch nicht befriedigend untersucht worden . Im 'Lexicum symphonum' ( 1537 , 21544 )", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2650", + "psc_text": "Eodem tempore vivebat alter Ammonius, abbatis Pambo discipulus, vir insigniter doctus (Pallad. in Laus., c. 12) , qui « Vetus et Novum Testamentum dicebat memoriter, et in doctorum virorum Origenis, et Didymi, et Pierii, et Stephani scriptis ita erat versatus, ut sexagies centena millia versuum percurrerit. » Hic magno Athanasio Romam proficiscenti datus est socius, vir, teste Socrate (Lib. IV, cap. 18), adeo « parum curiosus, ut cum Romae una cum Athanasio forte versaretur, nihil ex magnificis urbis operibus, praeter templum Petro et Paulo dicatum, videre omnino desideraret. » Adeo verum est, quod aiunt nonnulli, scientiam in monachis parere curiositatem, eosque ad curas externas plus aequo effundere. Eodem referri debet quod de Theone abbate, qui triginta annis in domuncula seorsum inclusus silentium exercuit, tradunt Rufinus (Ruf. lib. II de Vit. Patr. cap. 6) et Palladius (Pall. Laus. cap. 50), quod scilicet « erat vir eruditus in triplici gratia sermonum, in", + "candidate_score": 0.662903, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_39_41", + "bdc_text": "studierte von 1509 bis 1514 in Italien ; unternahm von 1514 bis 1524 mehrere Reisen durch Europa . Vermutlich ab 1524 in Basel , \"wo er zuerst als Amanuensis des Erasmus von Rotterdam , dann trotz verschiedener Rufe an auswärtige Universitäten bis zu seinem Tod als Editor , Korrektor und Übersetzer in der Officina Frobeniana tätig war .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2650", + "psc_text": "Eodem tempore vivebat alter Ammonius, abbatis Pambo discipulus, vir insigniter doctus (Pallad. in Laus., c. 12) , qui « Vetus et Novum Testamentum dicebat memoriter, et in doctorum virorum Origenis, et Didymi, et Pierii, et Stephani scriptis ita erat versatus, ut sexagies centena millia versuum percurrerit. » Hic magno Athanasio Romam proficiscenti datus est socius, vir, teste Socrate (Lib. IV, cap. 18), adeo « parum curiosus, ut cum Romae una cum Athanasio forte versaretur, nihil ex magnificis urbis operibus, praeter templum Petro et Paulo dicatum, videre omnino desideraret. » Adeo verum est, quod aiunt nonnulli, scientiam in monachis parere curiositatem, eosque ad curas externas plus aequo effundere. Eodem referri debet quod de Theone abbate, qui triginta annis in domuncula seorsum inclusus silentium exercuit, tradunt Rufinus (Ruf. lib. II de Vit. Patr. cap. 6) et Palladius (Pall. Laus. cap. 50), quod scilicet « erat vir eruditus in triplici gratia sermonum, in", + "candidate_score": 0.660522, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_15", + "bdc_text": "Brevi idem mihi retulit se velle episcopum , qui iam in cardinalem creatus est Weder François Bonvalot , bischöflicher Administrator von Besançon ( in dessen Bistum Cousin wohnte ) , noch Claude de La Baume , Bischof von Besançon , da keiner von beiden damals Kardinal geworden war.", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1422", + "psc_text": "Statutis Lanfranci, aut Cluniacensis monasterii Consuetudinibus, quae agunt tantum de abbate, priore majore, decanis villarum provisoribus, priore claustrali, circatoribus, et puerorum magistris. In ordine etiam Cisterciensi decani nomen inauditum fuit, inquit Joannes Craesbeeck; officium tamen quod in priore conventuali residere videtur non inusitatum. Apud Cassinenses olim unus duntaxat post abbatem erat decanus: et post hunc vicedecanus, ut scribit Nicolaus de Fractura; sed cum Coelestinus papa V suos in Cassinensi monasterio introduxisset, « mutavit nomen decani, qui post ipsorum adventum vocatus est prior, » inquit Richardus a Paulo Augustino a Janua citatus ad Regulae c. 55. Et certe in Fossatensi S. Mauri monasterio priores etiam appellabantur decani, ut patet ex lib. Mirac. S. Baboleni abbatis c. 5 (Saec. II Bened., p. 595), ubi Robertus ejusdem monasterii modo prior, modo decanus appellatur. Sed hi proprie non erant decani prout a S. P. Benedicto ordinati sunt, quos tandem restituerunt Cassinenses edito hoc 339", + "candidate_score": 0.65943, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_40_42", + "bdc_text": "unternahm von 1514 bis 1524 mehrere Reisen durch Europa . Vermutlich ab 1524 in Basel , \"wo er zuerst als Amanuensis des Erasmus von Rotterdam , dann trotz verschiedener Rufe an auswärtige Universitäten bis zu seinem Tod als Editor , Korrektor und Übersetzer in der Officina Frobeniana tätig war . Gelenius ' immense philologische Leistung , die in den vielen von ihm betreuten Editionen der Froben'schen Druckerei steckt , ist bisher noch nicht befriedigend untersucht worden .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2650", + "psc_text": "Eodem tempore vivebat alter Ammonius, abbatis Pambo discipulus, vir insigniter doctus (Pallad. in Laus., c. 12) , qui « Vetus et Novum Testamentum dicebat memoriter, et in doctorum virorum Origenis, et Didymi, et Pierii, et Stephani scriptis ita erat versatus, ut sexagies centena millia versuum percurrerit. » Hic magno Athanasio Romam proficiscenti datus est socius, vir, teste Socrate (Lib. IV, cap. 18), adeo « parum curiosus, ut cum Romae una cum Athanasio forte versaretur, nihil ex magnificis urbis operibus, praeter templum Petro et Paulo dicatum, videre omnino desideraret. » Adeo verum est, quod aiunt nonnulli, scientiam in monachis parere curiositatem, eosque ad curas externas plus aequo effundere. Eodem referri debet quod de Theone abbate, qui triginta annis in domuncula seorsum inclusus silentium exercuit, tradunt Rufinus (Ruf. lib. II de Vit. Patr. cap. 6) et Palladius (Pall. Laus. cap. 50), quod scilicet « erat vir eruditus in triplici gratia sermonum, in", + "candidate_score": 0.658694, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_41_43", + "bdc_text": "Vermutlich ab 1524 in Basel , \"wo er zuerst als Amanuensis des Erasmus von Rotterdam , dann trotz verschiedener Rufe an auswärtige Universitäten bis zu seinem Tod als Editor , Korrektor und Übersetzer in der Officina Frobeniana tätig war . Gelenius ' immense philologische Leistung , die in den vielen von ihm betreuten Editionen der Froben'schen Druckerei steckt , ist bisher noch nicht befriedigend untersucht worden . Im 'Lexicum symphonum' ( 1537 , 21544 )", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2680", + "psc_text": "liberali scientia in Thuringorum regione constituebantur magistrae, ex Othloni lib. I, cap. 25. Praeter eas Lioba Bischofheimensi Parthenoni a Bonifacio praefecta, lectionis studio tanta diligentia incumbebat, ut nisi orationi vacaret, nunquam divina pagina de manibus ejus abscederet. Nam cum ab ipsis infantiae rudimentis grammatica et reliquis liberalium artium studiis esset instituta, tanta meditationis instantia spiritualis scientiae perfectionem conabatur assequi, ut consentiente cum ingenio lectione, duplicato naturae et industriae bono, eruditissima redderetur. Atque ut melius scias quibus potissimum studiis animum informaret, audi Rodulfum ipsius Vitae scriptorem hoc modo prosequentem: Sed et dicta SS. Patrum, et decreta canonum, totiusque ecclesiastici ordinis jura plenitudini perfectionis adjecit. Eo in Parthenone non parvus ancillarum Dei numerus collectus est, quae ad exemplum beatae magistrae, coelestis disciplinae studiis instituebantur, et in tantum doctrina ejus proficiebant, ut plures ex illis postmodum magistrae fierent aliarum, ita ut nulla, aut etiam rara in illis regionibus essent monasteria feminarum quae non", + "candidate_score": 0.654175, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_13_15", + "bdc_text": "In Burgundia dicit Gemeint ist Cousin. omnia pacata esse , sed populum ingenti omnium fere rerum inopia laborare . Brevi idem mihi retulit se velle episcopum , qui iam in cardinalem creatus est Weder François Bonvalot , bischöflicher Administrator von Besançon ( in dessen Bistum Cousin wohnte ) , noch Claude de La Baume , Bischof von Besançon , da keiner von beiden damals Kardinal geworden war.", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1842", + "psc_text": "quasi generaliter dixerat jam solita S. Pater discretione temperat, a coquinae officio aegrotos, et gravioribus utilitatibus occupatos eximens. Et certe inhumanum 442 foret infirmos huic officio deputare. Sed quaeret aliquis quaenam sit meritoque dici debeat causa gravis utilitatis? Respondet Hildemarus eam esse, quam agnoscentes fratres, dimissa concordia, haud murmurant; quod propter eam talis frater excusetur a coquina: quapropter « haec utilitas grandis sive magna ex Bernardo Cassinensi debet esse abbati manifesta, et fratribus non incognita, ne forte possit esse alicujus discordiae causa, videlicet quod hic excusaretur, alio laborante. » An vero inter hujusmodi gravioribus utilitatibus occupatos abbas recenseri debeat, forte dubitabit aliquis: at mihi nullus videtur dubii locus, si vel minimum ad S. Benedicti mentem attendatur: quis enim in monasterio gravioribus causis occupetur illo, qui rerum omnium curam suscepit? Et certe si cellerarius solis temporalibus curis detentus excusetur, quidni excusabitur et abbas, ad quem et temporalium et spiritalium sollicitudo respicit?", + "candidate_score": 0.652818, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_0_2", + "bdc_text": "S [alutem ] in domino . Mittit ad te d. Gilbertus Gilbert Cousin. , hospes meus , munusculum hoc , Siehe oben Nr. 2104 , 17 und Anm. 9 . quod ad dies aliquot ob tabellionum inopiam domi meę detinui , et rogat , ut grato animo id suscipere velis ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1081", + "psc_text": "in Reomensi S. Joannis monasterio colligimus ex libro de Translatione et miraculis ejus, n. 1; sed et S. Galli abbatis discipulos post laborem matutinalis officii quiescendi gratia lectos revisisse auctor est Walfridus in Vita S. Gadi cap. 26 (Saec. II). Similiter S. Geremarus abbas Flaviacensis completo officio revertens in dormitorium in stratu suo collocare se consueverat. ut habent ejus acta n. 14. Idem viguisse in Longoretico monasterio discimus ex Visione Baronti, n. 7, saeculo II Bened.; in Pauliacensi sanctimonialium ex Vita S. Austrobertae, n. 15, saec. III, part. I; in Lindisfarnensis ex Carmine Ethilvulfi monachi cap. 10, 21, 22; in monasterio S. Corbiniani ex ejus Vita auctore Aribone n. 3, denique in Suessionensi B. M. Parthenone aliis in ecclesia vigiliis et orationibus insistentibus, aliae post nocturnum officium dormire permittebantur ex Vita S. Drausii episc., n. 17, apud Bolland., 5 Martii. Sed haec merae indulgentiae, et praeter Regulam S. Benedicti, quae", + "candidate_score": 0.646347, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_15", + "bdc_text": "Brevi idem mihi retulit se velle episcopum , qui iam in cardinalem creatus est Weder François Bonvalot , bischöflicher Administrator von Besançon ( in dessen Bistum Cousin wohnte ) , noch Claude de La Baume , Bischof von Besançon , da keiner von beiden damals Kardinal geworden war.", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3459", + "psc_text": "Vita Caroli abbatis Villariensis (Bolland., 29 Januar.), cujus haec verba: « Cum videritis nonnum Conradum novitium Villariensem. » Et item: « Una cum nonno Walterio simplici monacho. » Perseveravit et apud Cassinenses usque ad tempora Bernardi Cassinensis, ut constat ex caeremonia pronuntiandi officiales ab eo instituta, quae est hoc modo: « Vicarius ordo postulat ut in hac futura hebdomada canat nonnus Amicus missam; coquinae servitium nonnus Remigius faciat; ad servitium ecclesiae nonnus Jacobus, etc. » Sed de hac voce videsis Menardum, Haeftenum, et Cangii Glossarium. Abbas autem quia vices Christi agere creditur, domnus et abbas vocetur. ] Ubi Bernardus Cassinensis: « Littera ultramontana non habet dominus, sicut littera Cassinensis, sed habet domnus; et sine dubio domnus videtur plus habere reverendae maturitatis, et dominus plus metuendae potestatis. » Bernardum sequitur Nicolaus de Fractura: dominus etiam legit Richardus de S. Angelo. Item Concordia Regularum, codices Victorini, editio Guidonis Juvenalis, Lovaniensis, et Joannes", + "candidate_score": 0.644793, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_6_8", + "bdc_text": "Juni 1544 ( HBBW XIV , Nr. 1927 ) , die eine Ausführung zur Abendmahlsfrage enthielt. descripsisse ac edidicisse . Omnia autem fusius ex illius literis Cousins Brief an Bullinger vom 12 . März 1545 , oben Nr. 2104 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2734", + "psc_text": "ut pote qui in homilia 16 in Evangelium, quam ad id probandum adducit Amalarius l. I de Offic., c. 7, triginta sex solum dies in Quadragesima numeret. An vero sub vitae finem constituerit, ut quadragesimale jejunium feria quarta post Quinquagesimam aperiretur, suspicabitur non nemo, cum in ejus libro Sacramentorum ea inscribatur Feria IV, Caput jejunii: nisi velimus cum Menardo, laciniam libro Sacramentorum fuisse assutam. Vide ejusdem notas ad praedictum librum p. 52. Venio ad Regulae textum. Licet omni tempore vita monachi Quadragesimae debeat observationem habere. ] Hic alludere videtur S. Benedictus ad praeclaram illam S. Augustini sententiam: « In cruce per totam istam vitam, quae in mediis tentationibus ducitur, perpetuo debet pendere Christianus; non enim est in hac vita tempus evellendi clavos . . . . Crux, inquam, ista non quadraginta dierum est, sed totius hujus vitae, quae mystico numero quadraginta istorum significatur dierum . . . . Sic semper", + "candidate_score": 0.639627, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_38_40", + "bdc_text": "April 1554 in Basel ; studierte von 1509 bis 1514 in Italien ; unternahm von 1514 bis 1524 mehrere Reisen durch Europa .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2679", + "psc_text": "Longius hic foret, nec praesentis est otii per omnia excurrere monasteria. At praeterire non possum ardens in litteris hoc saeculo excolendis Benedictinarum virginum studium: « Quae laus, inquit iterum Mabillonius (Praef. in saec. III, num. 47), etiam Bonifacio auctori tribuenda est. Is quippe in Britannia cum degeret, non tantum viros disciplinis imbuit, verum etiam monachas, quae tantae sapientiae virum, ut scribit Willibaldus, praeceptorem expetierunt. Quo praeceptore paginarum transcurrentes seriem, coelesti instanter scrutinio inhaerebant, et sacramentorum arcana mysteriorumque abdita jugiter meditabantur. In Germaniam ipse profectus, religiosas feminas e Britannia istuc advocavit, ex quibus CUNIHILT et filia ejus BERATHGIT valde eruditae in liberali scientia in Thuringorum regione constituebantur magistrae, ex Othloni lib. I, cap. 25. Praeter eas Lioba Bischofheimensi Parthenoni a Bonifacio praefecta, lectionis studio tanta diligentia incumbebat, ut nisi orationi vacaret, nunquam divina pagina de manibus ejus abscederet. Nam cum ab ipsis infantiae rudimentis grammatica et reliquis liberalium artium studiis esset", + "candidate_score": 0.63765, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_38_40", + "bdc_text": "April 1554 in Basel ; studierte von 1509 bis 1514 in Italien ; unternahm von 1514 bis 1524 mehrere Reisen durch Europa .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2687", + "psc_text": "ingressa, et ad probationem cum aliis novitiis admissa cum fuisset, domnus abbas Gothefridus, inquit Vitae scriptor et connovitius, « qui tunc praeerat monasterio Schonaugiensi 642, audiens Joseph inter fratres legentem et psallentem, intellexit quod in studio discendi non modicum neglectus fuerit. Ideoque nescio quo pacto, quo merito, cum ego nuper venissem de saeculo adolescens erudiendus et instituendus, ipsum mihi commendavit, ut infra domum probationis quoad possem erudirem, regerem, instruerem. Feci quod potui, etc. » Et certe si non studuissent, unde tot viros eruditissimos ad episcopales cathedras, et ad haereticos profligandos, maxime Albigenses, Ecclesiae subministrare potuissent? De subsequentibus saeculis supervacaneum est dicere; sufficient conciliorum summorumque pontificum decreta ad eos revincendos qui nullas asserunt exstare sanctiones ecclesiasticas quibus permittantur aut praecipiantur monachis studia. Concilii Aquisgranensis supra citata non revocamus statuta. Celebris est edita in concilio Viennensi Clementis V decretalis, in qua inter alia ad propositum nostrum legitur: « Ut ipsis monachis proficiendi", + "candidate_score": 0.637523, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_15", + "bdc_text": "Brevi idem mihi retulit se velle episcopum , qui iam in cardinalem creatus est Weder François Bonvalot , bischöflicher Administrator von Besançon ( in dessen Bistum Cousin wohnte ) , noch Claude de La Baume , Bischof von Besançon , da keiner von beiden damals Kardinal geworden war.", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2909", + "psc_text": "Catellus monachus, et eum postea Urbicus abbas praepositum monasterii Lucusiani sub Bono abbate fieri petiisset, negavit S. pontifex, quia, inquit (Lib. IX, epist. 42), « quod monachus non sit agnovimus: ex parva enim eulogia quam Bonus monachus accepit, partem petendo contentionem facere in itinere minime timuit, quod ex quanta amaritudine cordis descenderit, poterit tua dilectio scire, si Regulam monachorum nosse voluisset. » Antiquiores etiam monachi (Cassian. lib. IV, cap. 16) scribentes aut recipientes absque permissione litteras, congregatis in synaxi fratribus, prostratos in terram veniam postulare jubebant, quandiu culpam abbas indulsisset. Poenae incerti auctoris, apud S. Basilium, num. 49, eos excommunicant; S. Columbanus in Poenitentiali superpositione damnat; S. Isidori Regula, cap. 16, triduana excommunicatione etiam emendandos decernit. Denique in ms. codice 47 bibliothecae Cassinensis inter casus priori reservatos ab annis fere trecentis tertium exstat: « Quod nullus mittat litteram vel ambasciatam extra monasterium, nec ab aliquo ea recipiat sine licentia. »", + "candidate_score": 0.637112, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_6", + "bdc_text": "Juni 1544 ( HBBW XIV , Nr. 1927 ) , die eine Ausführung zur Abendmahlsfrage enthielt. descripsisse ac edidicisse .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2350", + "psc_text": "Bened.) « in quarta feria et sexta ab omnium ciborum pabulo exstitit alienus, quam observationem jejunii in quarta feria explevit, eo quod in ea sacrilegi et rei facti Judaei sanguineum, ut auctorem suum Dominum morti traderent, pactum statuerunt: sexta autem feria, quia id quod de corde conceperant, ipsum cruci affigentes, in hac opere compleverunt. » Eamdem etiam rationem profert sanctus Augustinus ad Casulanum scribens, et Richardus de S. Angelo in hunc locum. Verumtamen Hildemarus adhuc altius hujus consuetudinis originem repetens: « Haec, inquit, consuetudo jejunandi quarta feria et sexta feria, orta est a sanctis Patribus, nec non et Judaica consuetudo fuit, sicut Pharisaeus dicit: Jejuno bis in sabbato. » 561 Istud jejunium sub finem saeculi septimi, saltem a nonnullis, adhuc observabatur, ut patet ex Beda in Vita sancti Cuthberti, cap. 5 (Saec. II Ben.): « Erat namque sexta sabbati, inquit, qua plerique fidelium ob reverentiam dominicae passionis usque ad horam", + "candidate_score": 0.636887, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_6", + "bdc_text": "Juni 1544 ( HBBW XIV , Nr. 1927 ) , die eine Ausführung zur Abendmahlsfrage enthielt. descripsisse ac edidicisse .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2241", + "psc_text": "Sane 535 cum sanctus Pater tarde venientem ad mensam solum reficere jubet, sublata ei portione sua vini, non de infirmis debilibusque loquitur, sed de sanis maxime. At de his videsis Haeftenum lib. X, tract. 4, disq. 3. Credimus heminam vini per singulos sufficere per diem. ] De nomine heminae consentiunt inter se viri eruditi; at de mensura ipsa non parum litigant. Jacobus Brolius Parisiensis Sancti Germani monasterii monachus, vir doctus et religiosus, varias diversorum sententias refert, nulli tamen certo adhaerens. Prima est Petri Masii abbatis Casalis Benedicti, qui in Constitutionibus suae congregationis (Const. ms. Casalis Ben., cap. 57) heminae mensuram ita definit: « Hemina, sicut a quibusdam expositoribus Regulae accepimus, est mensura continens unam libram cum quarta parte alicujus liquoris; et est quasi tertia pars quartae vini Parisiensis. » Secunda est Smaragdi, qui sanctum Isidorum describens (Isid. l. XVI Orig., c. 25): « Hemina vini, ait, appendit libram unam, quae", + "candidate_score": 0.636438, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_6", + "bdc_text": "Juni 1544 ( HBBW XIV , Nr. 1927 ) , die eine Ausführung zur Abendmahlsfrage enthielt. descripsisse ac edidicisse .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2734", + "psc_text": "ut pote qui in homilia 16 in Evangelium, quam ad id probandum adducit Amalarius l. I de Offic., c. 7, triginta sex solum dies in Quadragesima numeret. An vero sub vitae finem constituerit, ut quadragesimale jejunium feria quarta post Quinquagesimam aperiretur, suspicabitur non nemo, cum in ejus libro Sacramentorum ea inscribatur Feria IV, Caput jejunii: nisi velimus cum Menardo, laciniam libro Sacramentorum fuisse assutam. Vide ejusdem notas ad praedictum librum p. 52. Venio ad Regulae textum. Licet omni tempore vita monachi Quadragesimae debeat observationem habere. ] Hic alludere videtur S. Benedictus ad praeclaram illam S. Augustini sententiam: « In cruce per totam istam vitam, quae in mediis tentationibus ducitur, perpetuo debet pendere Christianus; non enim est in hac vita tempus evellendi clavos . . . . Crux, inquam, ista non quadraginta dierum est, sed totius hujus vitae, quae mystico numero quadraginta istorum significatur dierum . . . . Sic semper", + "candidate_score": 0.636369, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_41", + "bdc_text": "Vermutlich ab 1524 in Basel , \"wo er zuerst als Amanuensis des Erasmus von Rotterdam , dann trotz verschiedener Rufe an auswärtige Universitäten bis zu seinem Tod als Editor , Korrektor und Übersetzer in der Officina Frobeniana tätig war .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2650", + "psc_text": "Eodem tempore vivebat alter Ammonius, abbatis Pambo discipulus, vir insigniter doctus (Pallad. in Laus., c. 12) , qui « Vetus et Novum Testamentum dicebat memoriter, et in doctorum virorum Origenis, et Didymi, et Pierii, et Stephani scriptis ita erat versatus, ut sexagies centena millia versuum percurrerit. » Hic magno Athanasio Romam proficiscenti datus est socius, vir, teste Socrate (Lib. IV, cap. 18), adeo « parum curiosus, ut cum Romae una cum Athanasio forte versaretur, nihil ex magnificis urbis operibus, praeter templum Petro et Paulo dicatum, videre omnino desideraret. » Adeo verum est, quod aiunt nonnulli, scientiam in monachis parere curiositatem, eosque ad curas externas plus aequo effundere. Eodem referri debet quod de Theone abbate, qui triginta annis in domuncula seorsum inclusus silentium exercuit, tradunt Rufinus (Ruf. lib. II de Vit. Patr. cap. 6) et Palladius (Pall. Laus. cap. 50), quod scilicet « erat vir eruditus in triplici gratia sermonum, in", + "candidate_score": 0.636121, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_23", + "bdc_text": "doctum enim esse et pium virum , qui non abhorreat a vera doctrina .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_17", + "psc_text": "arctissimae vitae magister optimus et doctor; nam, sicut tria sunt praecipue docentis munia, ut scilicet doceat, delectet et flectat, ut scribit Augustinus Lib. IV de Doctrina Christ., cap. 12; ita tria sunt etiam discipulorum auditorumque officia, ut nempe auscultent docentem, libenter excipiant delectantem, et efficaciter compleant id ad quod flectit orator, quae tria respexisse visus est S. Augustinus loco citato, cum de docente sic ait Ibid., cap. 15: Agat ergo, cum ista dicit, ut intelligenter, libenter, obedienter audiatur. Verum, sicut docere et delectare parum est, ni etiam flectat orator, ita etiam intelligere et memoria retinere quae semel audita sunt nihil prodest, nisi opere compleantur; non enim auditores legis, sed factores justificabuntur. Satius omnino fuisset, viam vitae, nisi ambulemus in ea, nunquam agnovisse; cessat quippe tunc omnis excusatio, et reos nos propria conscientia constituit: Si non venissem, inquit Christus, et locutus eis non fuissem, peccatum non haberent. Audiamus plane terribilem Apostoli", + "candidate_score": 0.635889, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_6_8", + "bdc_text": "Juni 1544 ( HBBW XIV , Nr. 1927 ) , die eine Ausführung zur Abendmahlsfrage enthielt. descripsisse ac edidicisse . Omnia autem fusius ex illius literis Cousins Brief an Bullinger vom 12 . März 1545 , oben Nr. 2104 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3648", + "psc_text": "Instit., dist. 6, cap. 1. Ne quis fratrum de ignorantia se excuset. ] Ex his postremis hujus capituli verbis recte omnino Bernardus Cassinensis infert, non modo legendam, sed insuper exponendam esse Regulam; alioquin de ejus ignorantia posset se aliquis excusare. Et certe nonnulla occurrunt in textu Regulae loca quae varios possunt sortiri sensus, nec facile, ni exponantur, intelligi queunt. Bernardo lucem praetulerat Hildemarus, « quia, inquit, nihil valet illa lectio, nisi fuerit ejus traditio adhibita. » Hinc congregata Aquisgrani synodus decernit (Can. 70). « ut ad capitulum lectio tradatur (id est exponatur). Similiter ad collationem, si tempus fuerit opportunum. » Et Alcuinus ad fratres Wiremutensis et Girwensis ecclesiae scribens (Epist. 49): « Vos vero qui estis patres et pastores sanctae congregationis, docete diligentissime fraterno amore familiam, quam accepistis regendam, omneque bonitatis exemplum in vobismetipsis ostendite; saepiusque Regula S. Benedicti in conventu fratrum propria exponatur lingua, ut intelligi possit ab omnibus.", + "candidate_score": 0.63541, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_6_8", + "bdc_text": "Juni 1544 ( HBBW XIV , Nr. 1927 ) , die eine Ausführung zur Abendmahlsfrage enthielt. descripsisse ac edidicisse . Omnia autem fusius ex illius literis Cousins Brief an Bullinger vom 12 . März 1545 , oben Nr. 2104 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1886", + "psc_text": "At sententiam in altera dissertationis editione retractavit dissertator, num. 32, ubi contendit super a Graeco ὑπὲρ formatum, unde etiam insuper proprie significare id quod superabundat. Idem sentit Matthias Lambert, et monachus Cisterciensis in Gallica expositione Regulae S. Benedicti, quorum primus Regulae textum ita Gallice reddidit, outre la portion ordonnée, alter vero, pardessus la portion qui leur est dessignée. Eodem modo etiam S. Benedictum explicat Theobaldus Artaldus Coelestinus; confirmaturque ex praxi, quam videre est 452 apud Hildemarum, et maxime apud Udalricum: « Ad mixtum, inquit, non accipiunt nisi quod S. Benedictus praecipit, quartam partem panis absque libra sua; et devino similiter: » et ex Regula S. Caesarii ad virgines, quae jubet ut « quae coquunt, singulis illis meri pro labore addantur; » et certe S. Benedictus biberes et panem non indulget nisi propter graviorem laborem; cum vero propter laborem aliquid concedit, illud solet consuetae annonae superadditum esse, ut cap. 39, 40", + "candidate_score": 0.635091, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_6_8", + "bdc_text": "Juni 1544 ( HBBW XIV , Nr. 1927 ) , die eine Ausführung zur Abendmahlsfrage enthielt. descripsisse ac edidicisse . Omnia autem fusius ex illius literis Cousins Brief an Bullinger vom 12 . März 1545 , oben Nr. 2104 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2110", + "psc_text": "semper meminisse debemus quod ait Regula Cujusdam ad monachos (Cap. 11), ferias monacho non esse super terram; et Regula ms. incerti alterius auctoris (Cap. 7): Ne dicas hodie festivitas est, et bibam vinum; et cras Pentecostes, et manducabo carnes; quia non est festivitas apud monachos super terram. Quae verba desumpta sunt ex Evagrii monachi sententiis ad eos qui in coenobiis et xenodochiis habitant fratres. Tam sextae, quam nonae. ] De vespertina autem quae fit tempore Quadragesimae quid? De ea forte hic tacuit, quia postea dicturus est, hoc potissimum tempore aliquid de cibo et potu subtrahendum esse, ut notat Boherius: mensuramque ciborum istis temporibus aut in abbatis providentia reliquit, aut suos sola panis libra quam in die concedit, contentos esse voluit; nam et S. Richmiro abbati (In ejus Vit. n. 15, saec. III Benedict.) 505 cum sanctae Quadragesimae dies advenirent, erat ei aridus cibus panis tantum hordeaceus, quem etiam manu molebat.", + "candidate_score": 0.63474, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_4_6", + "bdc_text": "Dicit enim plusquam centiesIn der Vorlage centum . epistolam Bullingers verlorene Antwort auf Cousins Brief vom 15 . Juni 1544 ( HBBW XIV , Nr. 1927 ) , die eine Ausführung zur Abendmahlsfrage enthielt. descripsisse ac edidicisse .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3649", + "psc_text": "Et Alcuinus ad fratres Wiremutensis et Girwensis ecclesiae scribens (Epist. 49): « Vos vero qui estis patres et pastores sanctae congregationis, docete diligentissime fraterno amore familiam, quam accepistis regendam, omneque bonitatis exemplum in vobismetipsis ostendite; saepiusque Regula S. Benedicti in conventu fratrum propria exponatur lingua, ut intelligi possit ab omnibus. » Similiter S. Dunstanus (In Concord. cap. 1): « Residentibus legatur Regula, vel si dies festus fuerit, evangelium ipsius diei, de qua lectione a priore, prout Dominus dederit, dicatur. » Et Udalricus de capitulo feriae 5 in Coena Domini (Lib. I, c. 12): « Exposita Regulae sententia, jubente domno abbate, consurgit camerarius, etc. » Denique Joannes Trithemius (Praefat. ad lib. Region. claustr.): « Sicut moris est observationibus Bursfeldensibus, cujus unionis et observantiae secundum regulam S. Benedicti sumus, paragraphum unum de eadem Regula, quae nobis capitulariter ter in anno legi consuevit, fratribus meis 875 singulis diebus compellor declarare: super qua subit", + "candidate_score": 0.634355, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_37_39", + "bdc_text": "Zikmund Hruby z Jelení) , geb. 1497 in Prag , gest. 13 . April 1554 in Basel ; studierte von 1509 bis 1514 in Italien ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2675", + "psc_text": "in Agaliensi monasterio imbibisse necessum est. Intactum etiam hoc saeculo Orientem relinquere non decet; in quo S. Theodorus Siceota defunctus est anno 613; de quo item Georgius ejus discipulus, vitam illius scribens ita loquitur (Bolland. 22 Aprilis): « Infans ipsi oblatus sum, qui et in ejus sancto monasterio enutritus a religiosissimo praefecto litteras didici. » Circa idem tempus Joannes Moschus presbyter et monachus in monasterio S. Theodosii abbatis et archimandritae, omnium quae Jerosolymis erant coenobiorum, varia peragravit loca, lustravitque monasteria; quo in itinere viros etiam doctissimos et philosophos disciplinae et studiorum gratia visitavit, uti ipse testatur in eo quod adornavit, Prato spiritali cap. 171 et 172. Et haec sufficere debent pro saeculo septimo. Saeculo VIII. S. Bonifacius in Nutscellense coenobium commigrans, sub Wimberto abbate piissimo eum in virtutibus ac litteris progressum fecit, ut docendi quoque munus paulo post ipse obierit. Postea transmittens in Germaniam, cum eum populum ad verum Christi", + "candidate_score": 0.633876, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_6", + "bdc_text": "Juni 1544 ( HBBW XIV , Nr. 1927 ) , die eine Ausführung zur Abendmahlsfrage enthielt. descripsisse ac edidicisse .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2110", + "psc_text": "semper meminisse debemus quod ait Regula Cujusdam ad monachos (Cap. 11), ferias monacho non esse super terram; et Regula ms. incerti alterius auctoris (Cap. 7): Ne dicas hodie festivitas est, et bibam vinum; et cras Pentecostes, et manducabo carnes; quia non est festivitas apud monachos super terram. Quae verba desumpta sunt ex Evagrii monachi sententiis ad eos qui in coenobiis et xenodochiis habitant fratres. Tam sextae, quam nonae. ] De vespertina autem quae fit tempore Quadragesimae quid? De ea forte hic tacuit, quia postea dicturus est, hoc potissimum tempore aliquid de cibo et potu subtrahendum esse, ut notat Boherius: mensuramque ciborum istis temporibus aut in abbatis providentia reliquit, aut suos sola panis libra quam in die concedit, contentos esse voluit; nam et S. Richmiro abbati (In ejus Vit. n. 15, saec. III Benedict.) 505 cum sanctae Quadragesimae dies advenirent, erat ei aridus cibus panis tantum hordeaceus, quem etiam manu molebat.", + "candidate_score": 0.631697, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_37_39", + "bdc_text": "Zikmund Hruby z Jelení) , geb. 1497 in Prag , gest. 13 . April 1554 in Basel ; studierte von 1509 bis 1514 in Italien ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2674", + "psc_text": "reddidit. Viguisse etiam in coenobiis monachorum Britanniae minoris (Armoricam vocant) litterarum scientias, colligimus ex Vita S. Judoci (Saec. II Ben.) n. 3. 639 Quod si inde gradum faciamus in Hispaniam, idem et ibi reperiemus obtinuisse institutum. Nam cum S. Hildephonsus Toletanus episcopus (In ejus Vita num. 2, ibid.) « sub rudimentis adhuc infantiae degens, divino tactus Spiritu, vita delectatus monachorum, contemptis parentum rerumque affectibus. Agaliense monasterium petierit, monachumque se in eo multis fere annis decenter exhibuerit, » ut loquitur Julianus episcopus; et aliunde ex eodem Juliano scripserit (Num. 3) « quamplurimos libros luculentiore sermone potissimos, « tantam haud dubium doctrinam in Agaliensi monasterio imbibisse necessum est. Intactum etiam hoc saeculo Orientem relinquere non decet; in quo S. Theodorus Siceota defunctus est anno 613; de quo item Georgius ejus discipulus, vitam illius scribens ita loquitur (Bolland. 22 Aprilis): « Infans ipsi oblatus sum, qui et in ejus sancto monasterio enutritus a", + "candidate_score": 0.631296, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_6", + "bdc_text": "Juni 1544 ( HBBW XIV , Nr. 1927 ) , die eine Ausführung zur Abendmahlsfrage enthielt. descripsisse ac edidicisse .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1886", + "psc_text": "At sententiam in altera dissertationis editione retractavit dissertator, num. 32, ubi contendit super a Graeco ὑπὲρ formatum, unde etiam insuper proprie significare id quod superabundat. Idem sentit Matthias Lambert, et monachus Cisterciensis in Gallica expositione Regulae S. Benedicti, quorum primus Regulae textum ita Gallice reddidit, outre la portion ordonnée, alter vero, pardessus la portion qui leur est dessignée. Eodem modo etiam S. Benedictum explicat Theobaldus Artaldus Coelestinus; confirmaturque ex praxi, quam videre est 452 apud Hildemarum, et maxime apud Udalricum: « Ad mixtum, inquit, non accipiunt nisi quod S. Benedictus praecipit, quartam partem panis absque libra sua; et devino similiter: » et ex Regula S. Caesarii ad virgines, quae jubet ut « quae coquunt, singulis illis meri pro labore addantur; » et certe S. Benedictus biberes et panem non indulget nisi propter graviorem laborem; cum vero propter laborem aliquid concedit, illud solet consuetae annonae superadditum esse, ut cap. 39, 40", + "candidate_score": 0.631094, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_6", + "bdc_text": "Juni 1544 ( HBBW XIV , Nr. 1927 ) , die eine Ausführung zur Abendmahlsfrage enthielt. descripsisse ac edidicisse .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2027", + "psc_text": "non tantum vivat homo, sed in omni verbo quod procedit de ore Dei, merito S. Pater Benedictus de mensura ciborum ac potus dicturus, ante praemisit aliquid de lectione ad mensam, ut utriusque hominis, animalis et spiritalis refectioni provideret; prius tamen spiritalis utpote longe dignioris. Idem institutum apud alios etiam monachos viguit, ut patet ex Cassiano, lib. IV, cap. 17; ex Regula SS. Pauli et Stephani, cap. 19; S. Augustini, cap. 5; S. Caesarii ad monachos, cap. 9, et ad virgines cap. 16; S. Aureliani ad monachos cap. 49, ad virgines, cap. 32; S. Isidori, cap. 10, et Magistri cap. 24. Hanc porro lectionem ad mensam adeo necessariam existimavit S. P. Benedictus, ut ad omnes omnino mensas eam frequentari voluerit; ut indicat absoluta et indeterminata ejus locutio mensis edentium fratrum lectio deesse non debet. Hinc synodus Aquisgranensis (Can. 28): « Servitores non ad unam mensam, sed in propriis locis post refectionem", + "candidate_score": 0.630566, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_6_8", + "bdc_text": "Juni 1544 ( HBBW XIV , Nr. 1927 ) , die eine Ausführung zur Abendmahlsfrage enthielt. descripsisse ac edidicisse . Omnia autem fusius ex illius literis Cousins Brief an Bullinger vom 12 . März 1545 , oben Nr. 2104 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3649", + "psc_text": "Et Alcuinus ad fratres Wiremutensis et Girwensis ecclesiae scribens (Epist. 49): « Vos vero qui estis patres et pastores sanctae congregationis, docete diligentissime fraterno amore familiam, quam accepistis regendam, omneque bonitatis exemplum in vobismetipsis ostendite; saepiusque Regula S. Benedicti in conventu fratrum propria exponatur lingua, ut intelligi possit ab omnibus. » Similiter S. Dunstanus (In Concord. cap. 1): « Residentibus legatur Regula, vel si dies festus fuerit, evangelium ipsius diei, de qua lectione a priore, prout Dominus dederit, dicatur. » Et Udalricus de capitulo feriae 5 in Coena Domini (Lib. I, c. 12): « Exposita Regulae sententia, jubente domno abbate, consurgit camerarius, etc. » Denique Joannes Trithemius (Praefat. ad lib. Region. claustr.): « Sicut moris est observationibus Bursfeldensibus, cujus unionis et observantiae secundum regulam S. Benedicti sumus, paragraphum unum de eadem Regula, quae nobis capitulariter ter in anno legi consuevit, fratribus meis 875 singulis diebus compellor declarare: super qua subit", + "candidate_score": 0.630539, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_6_8", + "bdc_text": "Juni 1544 ( HBBW XIV , Nr. 1927 ) , die eine Ausführung zur Abendmahlsfrage enthielt. descripsisse ac edidicisse . Omnia autem fusius ex illius literis Cousins Brief an Bullinger vom 12 . März 1545 , oben Nr. 2104 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2241", + "psc_text": "Sane 535 cum sanctus Pater tarde venientem ad mensam solum reficere jubet, sublata ei portione sua vini, non de infirmis debilibusque loquitur, sed de sanis maxime. At de his videsis Haeftenum lib. X, tract. 4, disq. 3. Credimus heminam vini per singulos sufficere per diem. ] De nomine heminae consentiunt inter se viri eruditi; at de mensura ipsa non parum litigant. Jacobus Brolius Parisiensis Sancti Germani monasterii monachus, vir doctus et religiosus, varias diversorum sententias refert, nulli tamen certo adhaerens. Prima est Petri Masii abbatis Casalis Benedicti, qui in Constitutionibus suae congregationis (Const. ms. Casalis Ben., cap. 57) heminae mensuram ita definit: « Hemina, sicut a quibusdam expositoribus Regulae accepimus, est mensura continens unam libram cum quarta parte alicujus liquoris; et est quasi tertia pars quartae vini Parisiensis. » Secunda est Smaragdi, qui sanctum Isidorum describens (Isid. l. XVI Orig., c. 25): « Hemina vini, ait, appendit libram unam, quae", + "candidate_score": 0.630382, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_38_40", + "bdc_text": "April 1554 in Basel ; studierte von 1509 bis 1514 in Italien ; unternahm von 1514 bis 1524 mehrere Reisen durch Europa .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2653", + "psc_text": "orbis Christiani ornamentum. Hic enim in Syriae solitudinem secedens, insignem illam bibliothecam quam summo studio impendioque Romae sibi paraverat, indeque Hierosolymam asportari fecerat, secum attulit. Porro quibus in eremo studiis 634 vacaret, ipse nos docet his verbis (Epist. 4): « Dum essem, inquit, juvenis, et solitudinis me deserta vallarent, incentiva vitiorum, ardoremque naturae ferre non poteram; quem cum crebris jejuniis frangerem, mens tamen cogitationibus aestuabat. Ad quam edomandam cuidam fratri, qui ex Hebraeis crediderat, me in disciplinam dedi; ut post Quintiliani acumina, Ciceronis fluvios, gravitatemque Frontonis, et lenitatem Plinii, alphabetum discerem, et stridentia anhelantiaque verba meditarer. Quid ibi laboris insumpserim, quid sustinuerim difficultatis, quoties desperaverim, quoties cessaverim, et contentione discendi rursus incoeperim; testis est conscientia tam mea qui passus sum, quam eorum qui mecum duxerunt vitam; et gratias ago Domino, quod de amaro semine litterarum dulces fructus carpo. » Longum hic foret per omnes insignes illos doctissimosque monachos excurrere, quorum", + "candidate_score": 0.63018, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_6", + "bdc_text": "Juni 1544 ( HBBW XIV , Nr. 1927 ) , die eine Ausführung zur Abendmahlsfrage enthielt. descripsisse ac edidicisse .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2879", + "psc_text": "Istud Francorum magnum concilium haud erat aliud ab Aquisgranensi, in quo statutum est (Can. 27), « ut abbas, vel quispiam fratrum ad portam monasterii non reficiatur. In refectorio autem omnem eis humanitatem manducandi ac bibendi exhibeat. Ipse tamen ea cibi potusque mensura contentus sit, quam reliqui fratres accipiunt. Si vero propter hospitem voluerit ad solitam mensuram fratribus sibique augere aliquid, in sua maneat potestate. » Sed plura de his inferius ad caput 56; sufficiat hic interim notare ex Hildemaro coquinam hospitum ita collocandam esse 688 juxta coquinam monachorum, ut inter utramque parva sit fenestra, per quam ex una parte fratribus, ex alia hospitibus in refectorio comedentibus ministretur. In quam coquinam ad annum ingrediantur duo fratres, qui ipsum officium bene impleant. ] Nam « tales sunt eis ministri delegandi, qui et pulmenta strenue praeparent, et devoto eis ministerio obsecundent, et de his quae illis residua sunt, neque fraudem faciant, neque occulte", + "candidate_score": 0.630036, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_6", + "bdc_text": "Juni 1544 ( HBBW XIV , Nr. 1927 ) , die eine Ausführung zur Abendmahlsfrage enthielt. descripsisse ac edidicisse .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1483", + "psc_text": "quemadmodum hic scribunt Hildemarus, Bernardus Cassinensis et Boherius, patetque ex diversis monasteriorum consuetudinariis. Porro ex Regula Orientali c. 28, et ex Regula Magistri cap. 29, ad hebdomadarios pertinebat accendere candelam. Hebdomadarios vero intelligo coquinae: unde et Udalricus agens de pueris, ait (Lib. III, cap. 8): « Quando in coquina obsequuntur, magistri eorum solent providere, ut opportune accendant luminaria dormitorii, et necessariarum, et ad nocturnos. » 353 Accendendi horam assignat Magister his verbis (Cap. 29): « In quo atrio pendeat cicendelus, qui quotidie a cellerario factus, ab hebdomadariis ad seram ante completorios incendatur, ut videant diversi quomodo se collocent. » Hildemarus vero, habita temporum ratione, aestate quidem qua majores sunt dies, post capitulum, id est post collationis lectionem; hieme autem, quando incipiente jam nocte completur capitulum, dum ibidem sedent, lucernam vult accendi. Smaragdus quotidie ante completorium, Bernardus Cassinensis quando propter solis occasum dormitorium incipit obscurari. Sed juvat hic Ingulfi abbatis Croylandensis", + "candidate_score": 0.629852, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_23", + "bdc_text": "doctum enim esse et pium virum , qui non abhorreat a vera doctrina .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_740", + "psc_text": "Vit. solit. n. 14, « perfecta obedientia sit, maxime in incipiente, indiscreta, hoc est non discernere cur vel quare praecipiatur, sed hoc tantum niti, ut fideliter et humiliter fiat quod a majore praecipitur. » Hinc Petrus Blesensis Epist. 134: « Sine omni delectu, sine omni exceptione faciat Regulae professor quod injungitur sibi; quid vero, vel quale, vel quantum sit quod injungitur non discernat; alioquin praesumit comedere de ligno scientiae boni et mali; censura enim discretionis est penes patrem spiritalem, qui omnia dijudicat, et ipse a nemine judicatur: nihil ergo discernat, sit indiscretus ut intelligat, sit stultus ut sapiat. » Nam ut idem alibi dicit Epist. 131: « Species contumaciae est de modo mandati inquirere, haesitare, discernere, aut differre; in contractu enim obedientiae non habet disputatio aut disceptatio locum: nam si in discussionem seu suspicionem ea quae tibi sunt mandata deduxeris, ad lignum scientiae boni et mali manum praevaricationis extendis. Nimis", + "candidate_score": 0.629266, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_57", + "bdc_text": "Die Relektüre der Kirchenväter in den Wissenschaften des 15 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1158", + "psc_text": "cum septuaginta episcopis, quod probant ex Gratiani decreto dist. 15, cap. Sancta Romana Ecclesia. Ea tamen quae hac de re habentur in dicto Gratiani decreto, in ejus mss. haud reperiuntur; scribitque Theodemarus ante Gregorium papam in Ecclesia Romana Scripturas non esse lectas. Sed et expositiones earum quae a nominatissimis doctoribus orthodoxis et catholicis Patribus factae sunt. ] « Non dixit a nominatis, inquit Hildemarus, sed a nominatissimis; quia fuerunt multi nominati, et tamen in eorum libris inventus est error; et ideo dixit a nominatissimis, ac si diceret, illorum doctorum legant expositiones quorum in libris non invenitur error, sicut est Augustinus, et Gregorius, sive Ambrosius, et caeteri alii Patres catholici. » Nicolao de Fractura doctores nominatissimi sunt Gregorius, Augustinus, Hieronymus, Ambrosius. Addit tamen: « Alii enim doctores, ut est Hilarius, Basilius, Joannes Chrysost., Gregorius Nazianzenus, Beda presbyter, nominatissimi similiter possunt dici, ex eo quod eorum dicta sunt ab Ecclesia approbata, etc.", + "candidate_score": 0.628783, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_37_39", + "bdc_text": "Zikmund Hruby z Jelení) , geb. 1497 in Prag , gest. 13 . April 1554 in Basel ; studierte von 1509 bis 1514 in Italien ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2667", + "psc_text": "viguisse litterarum studia modo probaverimus ex Vitis SS. Gildae, Samsonis et Maglorii, qui ab Eltuto abbate liberales artes didicerunt; et ex Vita S. Maclovii, qui in Brendani abbatis monasterio iisdem in studiis profecit. Idem demonstrari amplius posset tam ex Vita S. Constantini, num. 1, qui ex rege monachus factus, saeculo VI in claustro litteras edoctus, sacerdos ordinatur (Bolland, 11 Martii); tum ex Vita S. Columbani num. 9, qui Silenis abbatis disciplinae se subjiciens (Saec. II Ben.), « omnium divinarum Scripturarum studiis eum imbuit; » tum ex Vita S. Galli abbatis cap. 1, qui in Bencorensi monasterio (Saec. II Ben.), « superna gratia se praeveniente, tanto studio divinas epotavit Scripturas, ut de thesauro suo nova proferre posset et vetera; grammaticae etiam regulas, metrorumque subtilitates capaci consequeretur ingenio, » ut scribit Walfridus. Quam vero in Hiberniae monasteriis S. Columbanus deprehenderat disciplinam, eamdem secum in Gallias transtulit, maxime autem in Luxoviense coenobium (Saec.", + "candidate_score": 0.628098, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_57_59", + "bdc_text": "Die Relektüre der Kirchenväter in den Wissenschaften des 15 . bis 18 . Jahrhunderts , hg. v. Günter Frank , Thomas Leinkauf und Markus Wriedt , Stuttgart / Bad Cannstatt 2006 - Melanchthon- Schriften der Stadt Bretten 10 , S. 65-92 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2395", + "psc_text": "] Id est simul, sive, ut alii legunt, in unum locum, seu in uno loco. De loco ubi facienda sit collatio, diximus in lib. I de Antiq. monach. Ritibus, cap. 11. Et legat unus collationes. ] Quales descripsit Cassianus. Vel vitas Patrum, aut certe aliquid quod aedificet audientes. ] Quod Smaragdus explicat « de homiliis Patrum, in quibus aedificationes pleniter scriptae sunt audientium; vel certe de expositionibus librorum catholicorum, quae ab orthodoxis factae sunt viris, in quibus sancta sufficienter sanctis doctrina redundat monachis. » Similiter Bernardus Cassinensis: « De homiliis sanctorum doctorum, et aliis moralibus et aedificationis documentis. » Et Nicolaus de Fractura: « De homiliis sanctorum Patrum, et aliis moralibus, et de lib. Dialog. B. Gregorii, de vitis Patrum, et aliis similibus. » Ita sanctus Benedictus abbas Anianensis unum « ex sanctorum doctorum homiliis, quae in exhortationem monachorum sunt prolatae conjunxit librum; eumque omni tempore in vespertinis collectis legere", + "candidate_score": 0.627388, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_57_59", + "bdc_text": "Die Relektüre der Kirchenväter in den Wissenschaften des 15 . bis 18 . Jahrhunderts , hg. v. Günter Frank , Thomas Leinkauf und Markus Wriedt , Stuttgart / Bad Cannstatt 2006 - Melanchthon- Schriften der Stadt Bretten 10 , S. 65-92 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_605", + "psc_text": "exsequendo: quid enim prodest multa legere, multaque discere, nisi multa faciamus? Scienti bonum, et non facienti, peccatum est illi. Hic autem non quaslibet S. Benedictus monachis lectiones permittit, sed sanctas, hoc est sacram Scripturam, passiones SS. martyrum, vitas et collationes Patrum, scripta SS. doctorum, quae ad morum aedificationem conducunt, quorum omnium lectio monachis summae est utilitatis, maxime juvenibus, quibus eam commendat Guillelmus abbas S. Theoderici ad fratres de Monte Dei scribens in haec verba De Vit. solit. cap. 14: « Tutius proponuntur legenda et meditanda Redemptoris nostri exteriora, et ostenditur in eis exemplum humilitatis, provocatio charitatis, et affectus pietatis; et de Scripturis sanctis, et SS. tractatibus Patrum moralia quaeque et planiora. Proponenda sunt ei gesta et passiones sanctorum, ubi nec laborandum sit in planitie historiali, et semper aliquid occurrat, quod novitii animum excitet ad amorem Dei et contemptum sui. Porro aliae historiae delectant quidem dum leguntur, sed non aedificant, quin", + "candidate_score": 0.624293, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_32_34", + "bdc_text": "Sabbato ante Laetare 1545 . Basileę . Tuus Gastius .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2519", + "psc_text": "modo hoc, quanquam puerilis, intermittat, sed ut senes, licet nondum tentationibus impugnata, consuete peragat. Qui autem aliis indiguerit diebus, tentatione aliqua animi vel corporis stimulatus, ad confessionis salubre remedium devotus non eo minus venire differat. » Idem ab ipso ordinis sui exordio a Carthusianis observatum fuit, testante Guigone (Stat. c. 7): « Omni sabbato, . . . quia tota hebdomada in cellis silentium tenemus, peccata nostra priori vel quibus ab eo injunctum est, confitemur. » Quod ita tamen explicant antiqua Statuta Carthusiensium (Part. II, cap. 11): « Omni sabbato, nisi capituli festum occurrat, peccata nostra priori vel quibus ab eo injunctum est, confitemur. Occurrente autem capituli festo in sabbato, die praecedenti, qui sine tali festo occurrit, confitemur. » Adduntque: « Semper confitemur in vigilia Natalis Domini, nisi eadem vigilia occurrat in dominica vel feria secunda: in quo casu confitemur in sabbato sequenti. Providendum est enim ut semper in qualibet hebdomada", + "candidate_score": 0.623664, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_57_59", + "bdc_text": "Die Relektüre der Kirchenväter in den Wissenschaften des 15 . bis 18 . Jahrhunderts , hg. v. Günter Frank , Thomas Leinkauf und Markus Wriedt , Stuttgart / Bad Cannstatt 2006 - Melanchthon- Schriften der Stadt Bretten 10 , S. 65-92 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2672", + "psc_text": "multis potest exemplis confirmari, nimirum saeculo VII Theodorus ex monacho Cantuariensis episcopus, et Adrianus abbas (Saec. II Ben.) « quia litteris sacris simul et saecularibus abundanter ambo erant instructi, congregata discipulorum caterva, scientiae salutaris quotidie flumina irrigandis eorum cordibus emanabant, ita ut metricae artis, astronomicae, et arithmeticae, ecclesiasticae disciplinam inter sacrorum apicum volumina suis auditoribus contraderent, » ex Vita sancti Theodori num. 5. Huetbertus etiam abbas (Ibid.) in Wiremuthensi coenobio « a primis pueritiae temporibus non solum regularis observantia disciplinae institutus; sed et scribendi, cantandi, legendi, ac docendi fuerat non parva exercitatus industria, » ex libro II de Vita S. Benedicti Biscopi n. 18. His adjungendus est Beda Venerabilis, qui, ut scribit Cuthbertus ejus discipulus in ejus Vita n. 2 (Saec. III Ben.), in Girwensi monasterio « infantulus bonae spei et divina et saeculari litteratura diligenter imbuitur . . . . . Et cum in Latina erudiretur lingua, Graecae quoque", + "candidate_score": 0.622362, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_57_59", + "bdc_text": "Die Relektüre der Kirchenväter in den Wissenschaften des 15 . bis 18 . Jahrhunderts , hg. v. Günter Frank , Thomas Leinkauf und Markus Wriedt , Stuttgart / Bad Cannstatt 2006 - Melanchthon- Schriften der Stadt Bretten 10 , S. 65-92 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2662", + "psc_text": "Cosmographiae quoque notitiam vobis percurrendam esse non immerito suademus, ut loca singula, quae in libris sanctis legitis, in qua parte mundi sint posita, evidenter agnoscere debeatis. » Inter alios vero Julii oratoris libellum de Cosmographia, Marcellini Constantinopolitanam Hierosolymitanamque descriptionem, et Ptolomei Cosmographiam laudat: alteroque post capite (Cap. 27): « Illud quoque, infit, commonendum esse credidimus, quoniam tam in sacris litteris quam in expositoribus doctissimis multa per schemati, multa per definitiones, multa per artem grammaticam, multa per artem rhetoricam, multa, per dialecticam, multa per disciplinam arithmeticam, multa per musicam, multa per disciplinam geometricam, multa per astronomicam intelligere possumus. » Postea consolatus quorumdam simplicitatem fratrum, qui ad arduum adeo studium haud possunt assurgere, subdit (Cap. 28): « Verumtamen nec illud Patres sanctissimi decreverunt, ut saecularium litterarum studia respuantur, quia exinde non minimum ad sacras Scripturas intelligendas sensus noster instruitur: si tamen divina gratia suffragante, notitia ipsarum rerum sobrie ac rationabiliter inquiratur, non", + "candidate_score": 0.621813, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_22", + "bdc_text": "Über eine Begegnung von Kardinal Otto Truchsess von Waldburg und Gilbert Cousin ist nichts bekannt .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2940", + "psc_text": "Vita, cap. 23; sed S. Fulgentius Ruspensis episcopus « pelliceo cingulo tanquam monachus utebatur, » uti legimus 703 in ejus Vita. De zonae usu et significatione videsis Haeftenum, lib. V, tract. 4, disq. 1, et tract. 10, disq. 7. Nihil quoque de camisiis sive interulis S. Benedictus, quas S. Robertus abbas Molismensis repudiasse legitur apud Ordericum Vitalem in Hist. lib. V, et consequenter Cistercienses, quorum in Institutis, cap. 4, decernitur « vestitus simplex et vilis, absque pelliciis, camisiis, stamineis, qualem denique Regula describit. » Harum loco S. Patrem Benedictum, primosque ejus discipulos cilicium carne tenus gestasse contendit Haeftenus (Lib. V, tract. 3, disq. 7): exemplo esse potest S. Tillo monachus Sollemniacensis (Saec. II Ben.), cujus « indumentum valde erat vilissimum, sola tunica videlicet atque cuculla, et intrinsecus ad carnem cilicium, quod tandiu donec prae nimia vetustate consumptum nulli usui aptum esset portabat, » ut habent ejus acta. Carthusianis etiam duo", + "candidate_score": 0.621391, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_57_59", + "bdc_text": "Die Relektüre der Kirchenväter in den Wissenschaften des 15 . bis 18 . Jahrhunderts , hg. v. Günter Frank , Thomas Leinkauf und Markus Wriedt , Stuttgart / Bad Cannstatt 2006 - Melanchthon- Schriften der Stadt Bretten 10 , S. 65-92 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2643", + "psc_text": "sapit cantare, doceat alium cantum, vel etiam si scit grammaticam, tradat aliis, aut alias artes quae sunt utiles in monasterio; si sapit, doceat alios. » Tandem fratres suos ad sanctorum Patrum doctrinam remittit Regulae cap. 73. Quod autem tam ipse S. Benedictus quam alii veteres monachi laborem prae litterarum studiis commendare visi sunt, tria potissimum faciebant. Primum librorum raritas, quae temporibus illis, quibus nulli nisi manu exarati habebantur, tanta erat, ut aliquando monachorum numerus in coenobiis numerum excederet voluminum; qua in re exemplo esse potest Centulense monasterium, in quo trecenti olim cum pueris centum degebant monachi; cum tamen ibidem non essent codices trecenti, ut patet ex catalogo librorum ejusdem monasterii tempore Ludovici Pii confecto, et ab Hariulfo in Chronico Centulensi relato (In Chron. Centul. lib. III, cap. 3): unde etiam horis secundum Regulam lectioni deputatis, uno legente alii saepius auscultare cogebantur; eoque respexit S. Benedictus cum dicit (Cap. 4) lectiones", + "candidate_score": 0.620838, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_51_53", + "bdc_text": "Centuriae Latinae II . Cent une figures humanistes de la Renaissance aux lumieres . A la mémoire de Marie- Madeleine de la Garanderie , hg. v . Colette Nativel , Genève 2006 - Travaux d'Humanisme et Renaissance 414 , S. 337- 351 ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2680", + "psc_text": "liberali scientia in Thuringorum regione constituebantur magistrae, ex Othloni lib. I, cap. 25. Praeter eas Lioba Bischofheimensi Parthenoni a Bonifacio praefecta, lectionis studio tanta diligentia incumbebat, ut nisi orationi vacaret, nunquam divina pagina de manibus ejus abscederet. Nam cum ab ipsis infantiae rudimentis grammatica et reliquis liberalium artium studiis esset instituta, tanta meditationis instantia spiritualis scientiae perfectionem conabatur assequi, ut consentiente cum ingenio lectione, duplicato naturae et industriae bono, eruditissima redderetur. Atque ut melius scias quibus potissimum studiis animum informaret, audi Rodulfum ipsius Vitae scriptorem hoc modo prosequentem: Sed et dicta SS. Patrum, et decreta canonum, totiusque ecclesiastici ordinis jura plenitudini perfectionis adjecit. Eo in Parthenone non parvus ancillarum Dei numerus collectus est, quae ad exemplum beatae magistrae, coelestis disciplinae studiis instituebantur, et in tantum doctrina ejus proficiebant, ut plures ex illis postmodum magistrae fierent aliarum, ita ut nulla, aut etiam rara in illis regionibus essent monasteria feminarum quae non", + "candidate_score": 0.620726, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_54_56", + "bdc_text": "Pierre Petitmengin , Un ami de Melanchthon : Sigismundus Gelenius , éditeur et traducteur de textes classiques et patristiques , in : Die Patristik in der Frühen Neuzeit .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2650", + "psc_text": "Eodem tempore vivebat alter Ammonius, abbatis Pambo discipulus, vir insigniter doctus (Pallad. in Laus., c. 12) , qui « Vetus et Novum Testamentum dicebat memoriter, et in doctorum virorum Origenis, et Didymi, et Pierii, et Stephani scriptis ita erat versatus, ut sexagies centena millia versuum percurrerit. » Hic magno Athanasio Romam proficiscenti datus est socius, vir, teste Socrate (Lib. IV, cap. 18), adeo « parum curiosus, ut cum Romae una cum Athanasio forte versaretur, nihil ex magnificis urbis operibus, praeter templum Petro et Paulo dicatum, videre omnino desideraret. » Adeo verum est, quod aiunt nonnulli, scientiam in monachis parere curiositatem, eosque ad curas externas plus aequo effundere. Eodem referri debet quod de Theone abbate, qui triginta annis in domuncula seorsum inclusus silentium exercuit, tradunt Rufinus (Ruf. lib. II de Vit. Patr. cap. 6) et Palladius (Pall. Laus. cap. 50), quod scilicet « erat vir eruditus in triplici gratia sermonum, in", + "candidate_score": 0.620507, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_57_59", + "bdc_text": "Die Relektüre der Kirchenväter in den Wissenschaften des 15 . bis 18 . Jahrhunderts , hg. v. Günter Frank , Thomas Leinkauf und Markus Wriedt , Stuttgart / Bad Cannstatt 2006 - Melanchthon- Schriften der Stadt Bretten 10 , S. 65-92 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3731", + "psc_text": "eas quas numero viginti quatuor descripsit Cassianus. Similiter Instituta libros duodecim quos de Institutis renuntiantium composuit. Per Vitas autem Patrum interpretantur aut eos libros qui dicta et facta priscorum monachorum continent, quos vulgo Vitas Patrum appellant, aut etiam acta quorumcunque sanctorum scripta, quorum exempla ad perfectiorem vitam segniores haud parum excitant, uti nos docet S. Joannes Climacus his verbis (Grad. 26): « Religiosorum Patrum vitae et virtutes auditae, seu recitatae, et lectae, mentem nostram ad imitandi studium excitant: doctrinae vero auditio est lucerna quae pellit tenebras, quaeque errantes in viam reducit, caecutientes illustrat. » Certe Gregorius episcopus Turonensis (Lib. de Vit. Pat. cap. ult.) Vitas Patrum, et Institutiones monachorum Leobardo monacho, ad Majus monasterium recluso direxit, ut eum adversus tentationes praemuniret. Sed et Regula S. Patris nostri Basilii. ] Caesariensis nimirum in Cappadocia episcopi, cujus habemus regulas breviores, et fusius disputatas, et alteram ex utrisque conflatam, quam ex Graeco in", + "candidate_score": 0.620199, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_37_39", + "bdc_text": "Zikmund Hruby z Jelení) , geb. 1497 in Prag , gest. 13 . April 1554 in Basel ; studierte von 1509 bis 1514 in Italien ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2680", + "psc_text": "liberali scientia in Thuringorum regione constituebantur magistrae, ex Othloni lib. I, cap. 25. Praeter eas Lioba Bischofheimensi Parthenoni a Bonifacio praefecta, lectionis studio tanta diligentia incumbebat, ut nisi orationi vacaret, nunquam divina pagina de manibus ejus abscederet. Nam cum ab ipsis infantiae rudimentis grammatica et reliquis liberalium artium studiis esset instituta, tanta meditationis instantia spiritualis scientiae perfectionem conabatur assequi, ut consentiente cum ingenio lectione, duplicato naturae et industriae bono, eruditissima redderetur. Atque ut melius scias quibus potissimum studiis animum informaret, audi Rodulfum ipsius Vitae scriptorem hoc modo prosequentem: Sed et dicta SS. Patrum, et decreta canonum, totiusque ecclesiastici ordinis jura plenitudini perfectionis adjecit. Eo in Parthenone non parvus ancillarum Dei numerus collectus est, quae ad exemplum beatae magistrae, coelestis disciplinae studiis instituebantur, et in tantum doctrina ejus proficiebant, ut plures ex illis postmodum magistrae fierent aliarum, ita ut nulla, aut etiam rara in illis regionibus essent monasteria feminarum quae non", + "candidate_score": 0.620041, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_42", + "bdc_text": "Gelenius ' immense philologische Leistung , die in den vielen von ihm betreuten Editionen der Froben'schen Druckerei steckt , ist bisher noch nicht befriedigend untersucht worden .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2622", + "psc_text": "plane, sic verbi Domini poteris fieri taciturnus praedicator, et lingua silente in multorum populorum auribus manus tua clamosis vocibus personabit. » Eumdem laborem singulari opusculo laudavit Joannes Trithemius, etiam post typographiae inventionem fratres suos ad illum invitans. Vide Benedicti ejusdem lib. I de Viris illustribus ordinis S. cap. 6. Denique, aliud laboris genus a nostris frequentatum notat Mabillonius (Praefat. ad saec. I Bened., pag. 60): nimirum qui prae corporis infirmitate operosos labores manibus exercere non poterant, iis pro Regulae indulgentia prolixioribus studiis aliorum operas compensare licebat. Quod probat exemplo Lanfranci, qui, ut loquitur Guillelmus Malmesburiensis (Lib. I de Gestis Pont. Angl.): « Factus monachus, homo qui ne ciret agresti opere victum quaerere, publicas scholas de dialectica professus est, ut egestatem monasterii scholarum liberalitate 627 temperaret, » cum econtra Herluinus abbas coquendis panibus, et fimo tractando occuparetur, et S. Bernardi abbatis Clarevallensis, cui pro manuum labore commissa est cura divini verbi", + "candidate_score": 0.619341, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_37_39", + "bdc_text": "Zikmund Hruby z Jelení) , geb. 1497 in Prag , gest. 13 . April 1554 in Basel ; studierte von 1509 bis 1514 in Italien ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2658", + "psc_text": "cum Polichronio doctrinae scientiis imbuti fuerunt Severus Trevirensis, Albinus Catalaunensis, Aventinus Trecensis episcopi, et S. Aemilianus: omnes vitae merito et sanctitate insignes. Idem de Britanniae monachis asserendum esse constat, tum ex vita S. Gildae abbatis Ruyensis (Saec. I Bened.), qui sub finem saeculi V abbati « Hilduto traditur imbuendus, qui suscipiens sanctum puerulum, sacris litteris coepit instruere illum; et videns eum formae specie fulgentem, ac liberalibus studiis instantissime intentum, benigno amore dilexit, etc. » Sub eodem magistro profecere etiam Samson et Paulus, quorum primus Dolensis, alter Oximensis fuit episcopus ex ejusdem Vitae n. 3. Et quidem de S. Samsone constat ex ejus Vita n. 7, ab auctore subaequali scripta, ubi de Hilduto sive Eltuto magistro sic disserit: « Ille vero Eltutus de totis Scripturis Veteris ac Novi Testamenti, et omnis philosophiae generis, geometriae scilicet ac rhetoricae grammaticae, et arithmeticae, et omnium artium philosophiae omnium Britannorum peritissimus erat. » Additque: «", + "candidate_score": 0.616821, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_52_54", + "bdc_text": "Cent une figures humanistes de la Renaissance aux lumieres . A la mémoire de Marie- Madeleine de la Garanderie , hg. v . Colette Nativel , Genève 2006 - Travaux d'Humanisme et Renaissance 414 , S. 337- 351 ; Pierre Petitmengin , Un ami de Melanchthon :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2680", + "psc_text": "liberali scientia in Thuringorum regione constituebantur magistrae, ex Othloni lib. I, cap. 25. Praeter eas Lioba Bischofheimensi Parthenoni a Bonifacio praefecta, lectionis studio tanta diligentia incumbebat, ut nisi orationi vacaret, nunquam divina pagina de manibus ejus abscederet. Nam cum ab ipsis infantiae rudimentis grammatica et reliquis liberalium artium studiis esset instituta, tanta meditationis instantia spiritualis scientiae perfectionem conabatur assequi, ut consentiente cum ingenio lectione, duplicato naturae et industriae bono, eruditissima redderetur. Atque ut melius scias quibus potissimum studiis animum informaret, audi Rodulfum ipsius Vitae scriptorem hoc modo prosequentem: Sed et dicta SS. Patrum, et decreta canonum, totiusque ecclesiastici ordinis jura plenitudini perfectionis adjecit. Eo in Parthenone non parvus ancillarum Dei numerus collectus est, quae ad exemplum beatae magistrae, coelestis disciplinae studiis instituebantur, et in tantum doctrina ejus proficiebant, ut plures ex illis postmodum magistrae fierent aliarum, ita ut nulla, aut etiam rara in illis regionibus essent monasteria feminarum quae non", + "candidate_score": 0.616529, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_37_39", + "bdc_text": "Zikmund Hruby z Jelení) , geb. 1497 in Prag , gest. 13 . April 1554 in Basel ; studierte von 1509 bis 1514 in Italien ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1454", + "psc_text": "disposui; quia in lectis suis gravi nuditate in hujus hiemis vehementissimo frigore laborant. » Et alibi ad Joannem abbatem de monte Sina scribens (Lib. XII, ep. 16): « Cognovimus lectos vel lectisternia in Gerontocomio, quod illic ab Isauro constructum est, deesse; propterea misimus laenas 15, rachanas 30, lectos 15. » Atque ita Joannes de Precis, abbas S. Germani a Pratis, hunc Regulae locum Gallice reddidit: Et doivent prendre tels draps, et telles couvertures comme l' abbé établira. Utraque expositio proba est et probanda; sed rejicienda videtur utraque Hildemari interpretatio, Smaragdi, Bernardi Cassinensis, Nicolai, et cardinalis Turrecrematae: nam S. Benedictus nec domum in qua multi sternuntur lecti singulis monachis concedit; nec singulis singulas domos, in qua unus lectus sternant indulget; sed omnes uno vult dormire in dormitorio. Pro modo conversationis. ] Obscura locutio, quam diversimode reddunt commentatores. Hildemarus pro modo conversationis intelligit: Secundum qualitatem vitae uniuscujusque; quod clarius exponit Bernardus Cassinensis:", + "candidate_score": 0.615523, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_37_39", + "bdc_text": "Zikmund Hruby z Jelení) , geb. 1497 in Prag , gest. 13 . April 1554 in Basel ; studierte von 1509 bis 1514 in Italien ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3608", + "psc_text": "artes diversae intra monasterium exerceantur. ] Tale erat Fuldense coenobium sub Sturmio abbate, teste Eigile abbate in ejus Vita, num. 20; tale Flaviacense sub S. Geremaro, ex ejus Vita, num. 25; tale Solemniacense ex Vita S. Audoeno in Vita sancti Eligii; tale Lesciense ex Vita S. Hiltrudis, num. 3; tale Centulense ex Hariulfi Chronico, lib. II, cap. 7; tale Talipiacum ex gestis S. Aldrici, num. 28; tale Sanctigallense ex antiqua ejus delineatione; tale denique Divionense S. Benigni ex ejusdem Chronico. Talia etiam construi volebat monasteria Moguntinum sub Carolo Magno concilium, S. Benedicti praeceptum renovans his verbis (Can. 20): « Dignum et necessarium est, ut missi per quaeque loca directi simul cum episcopo uniuscujusque dioecesis perspiciant loca monasteriorum canonicorum pariter et monachorum, similiterque puellarum, si in apto et congruo loco sint posita, ubi necessarium commodum possit acquiri, quod ad utilitatem pertinet monasterii, sicut in S. Regula dicitur: Monasterium autem ita debet", + "candidate_score": 0.614667, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_37", + "bdc_text": "Zikmund Hruby z Jelení) , geb. 1497 in Prag , gest. 13 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1284", + "psc_text": "episcopus his verbis (Lib. IV Sent., c. 13, serm. 2): « Constat non solum apud nos, verum etiam apud saeculi sapientes, septenarium numerum sacratissimum ac perfectissimum esse, quoniam et omnia tempora, et omnes numeri in eo continentur. Constat enim ex pari id est quatuor, et ex primo impari id est tribus: omnis autem numerus aut par est, aut impar. Omnis ergo numerus ex septenarii partibus constituitur, et per hoc alii numeri in hoc uno numero continentur. Hinc est quod Judaei septem diebus comedunt azyma, hinc est quod septem diebus celebrant festivitates, hinc est quod manus sacerdotum quando ordinantur septem diebus unguntur et consecrantur, hinc est quod pontifex tangens in sanguine digitum septies projicit contra propitiatorium et fores tabernaculi, hinc est quod leprosus concluditur septem diebus, hinc est quod Maria soror Moysi septem diebus mansit extra castra, hinc est quod muri Jericho septies circumdantur et corruunt, hinc est quod septies in", + "candidate_score": 0.590016, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_35_37", + "bdc_text": "Sigismundus Gelenius Sigismund Gelenius ( Gelen ; Gelensky ; Zikmund Hruby z Jelení) , geb. 1497 in Prag , gest. 13 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1284", + "psc_text": "episcopus his verbis (Lib. IV Sent., c. 13, serm. 2): « Constat non solum apud nos, verum etiam apud saeculi sapientes, septenarium numerum sacratissimum ac perfectissimum esse, quoniam et omnia tempora, et omnes numeri in eo continentur. Constat enim ex pari id est quatuor, et ex primo impari id est tribus: omnis autem numerus aut par est, aut impar. Omnis ergo numerus ex septenarii partibus constituitur, et per hoc alii numeri in hoc uno numero continentur. Hinc est quod Judaei septem diebus comedunt azyma, hinc est quod septem diebus celebrant festivitates, hinc est quod manus sacerdotum quando ordinantur septem diebus unguntur et consecrantur, hinc est quod pontifex tangens in sanguine digitum septies projicit contra propitiatorium et fores tabernaculi, hinc est quod leprosus concluditur septem diebus, hinc est quod Maria soror Moysi septem diebus mansit extra castra, hinc est quod muri Jericho septies circumdantur et corruunt, hinc est quod septies in", + "candidate_score": 0.589001, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 2, + "cf_id": "cf012", + "work_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate", + "max_score": 0.699753, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_23_25", + "bdc_text": "doctum enim esse et pium virum , qui non abhorreat a vera doctrina . Theodori liber nondum absolutus est , sed crastina die absolvetur Theodor Bibliander , Ad omnium ordinum reip[ublicae ] christianae principes viros , populumque christianum , Relatio fidelis quod a solo Verbo filioque dei tum exacta cognitio praesentium temporum et futurorum , atque ipsius etiam Antichristi , maximae pestis totius orbis , tum recta optimaque moderatio reipublicae et totius vitae christianae petenda sit , Basel , Johannes Oporin , März 1545 VD 16 B 5315 ; Moser , Bibliander Nr. B-10. 1 ;", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_640", + "psc_text": "nisi innocens sit. Non enim apostolicus sermo probitatis honestatisque praeceptis hominem tantum saeculo conformat ad vitam, neque rursum per doctrinae scientiam scribam Synagogae instituit ad legem: sed perfectum Ecclesiae principem perfectis maximarum virtutum bonis instituit, ut et vita ejus ornetur docendo, et doctrina vivendo. Denique ipsum illum, ad quem ei sermo erat, Titum istiusmodi decreto consummandae religionis instruxit: In omnibus te ipsum bonorum factorum praebens exemplum docentem cum veneratione verbum sanum, irreprehensibile; ut adversarius revereatur, nihil habens turpe aut malum de nobis dicere (Tit. II, 7, 8) Non ignoravit doctor hic gentium, et, ex conscientia loquentis atque habitantis in se Christi, Ecclesiae electus magister, morbidi eloquii grassatura esse contagia, et adversum sanitatem verborum fidelium desaevituram doctrinae pestiferae corruptionem, quae impiae intelligentiae suae luem usque ad ipsam sedem animae demergens, profundo serperet malo. Ex his enim ait: Quorum sermo ut cancer serpit (II Tim. II, 17) , latenti semper subrepentique contagio", + "candidate_score": 0.699753, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_22_24", + "bdc_text": "Über eine Begegnung von Kardinal Otto Truchsess von Waldburg und Gilbert Cousin ist nichts bekannt . doctum enim esse et pium virum , qui non abhorreat a vera doctrina . Theodori liber nondum absolutus est , sed crastina die absolvetur Theodor Bibliander , Ad omnium ordinum reip[ublicae ] christianae principes viros , populumque christianum , Relatio fidelis quod a solo Verbo filioque dei tum exacta cognitio praesentium temporum et futurorum , atque ipsius etiam Antichristi , maximae pestis totius orbis , tum recta optimaque moderatio reipublicae et totius vitae christianae petenda sit , Basel , Johannes Oporin , März 1545 VD 16 B 5315 ;", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_640", + "psc_text": "nisi innocens sit. Non enim apostolicus sermo probitatis honestatisque praeceptis hominem tantum saeculo conformat ad vitam, neque rursum per doctrinae scientiam scribam Synagogae instituit ad legem: sed perfectum Ecclesiae principem perfectis maximarum virtutum bonis instituit, ut et vita ejus ornetur docendo, et doctrina vivendo. Denique ipsum illum, ad quem ei sermo erat, Titum istiusmodi decreto consummandae religionis instruxit: In omnibus te ipsum bonorum factorum praebens exemplum docentem cum veneratione verbum sanum, irreprehensibile; ut adversarius revereatur, nihil habens turpe aut malum de nobis dicere (Tit. II, 7, 8) Non ignoravit doctor hic gentium, et, ex conscientia loquentis atque habitantis in se Christi, Ecclesiae electus magister, morbidi eloquii grassatura esse contagia, et adversum sanitatem verborum fidelium desaevituram doctrinae pestiferae corruptionem, quae impiae intelligentiae suae luem usque ad ipsam sedem animae demergens, profundo serperet malo. Ex his enim ait: Quorum sermo ut cancer serpit (II Tim. II, 17) , latenti semper subrepentique contagio", + "candidate_score": 0.690817, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_24_26", + "bdc_text": "Theodori liber nondum absolutus est , sed crastina die absolvetur Theodor Bibliander , Ad omnium ordinum reip[ublicae ] christianae principes viros , populumque christianum , Relatio fidelis quod a solo Verbo filioque dei tum exacta cognitio praesentium temporum et futurorum , atque ipsius etiam Antichristi , maximae pestis totius orbis , tum recta optimaque moderatio reipublicae et totius vitae christianae petenda sit , Basel , Johannes Oporin , März 1545 VD 16 B 5315 ; Moser , Bibliander Nr. B-10. 1 ; Egli , Analecta II 64-68 ;", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_117", + "psc_text": "Relegat, Pater, clarifica me apud temetipsum ea claritate, quam habui apud te prius quam mundus esset (Joan. XVII, 5) ; et, In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum (Joan. I, 1) ; et, Omnia per eum facta sunt (Ibid. 3) ; et, In mundo erat, et mundus per ipsum factus est, et mundus eum non cognovit (Ibid., 10) . Existant novelli apostolatus, sed ab antichristo, praedicatores, omni contumelia Dei filium illudentes: et audiant, Ego de Patre exivi (Joan. XVI, 28) ; et, Filius in Patris sinu (Joan. I, 18) ; et, Ego et Pater unum sumus (Joan. X, 30) ; et Ego in Patre, et Pater in me (Joan. XIV, 11) . Et postremo una cum Judaeis irascantur, quod Christus proprium sibi patrem Deum confitens, aequalem se Deo fecerit: et una cum iis audiant, Vel operibus meis credite, quia Pater in me, et ego", + "candidate_score": 0.670444, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_24_26", + "bdc_text": "Theodori liber nondum absolutus est , sed crastina die absolvetur Theodor Bibliander , Ad omnium ordinum reip[ublicae ] christianae principes viros , populumque christianum , Relatio fidelis quod a solo Verbo filioque dei tum exacta cognitio praesentium temporum et futurorum , atque ipsius etiam Antichristi , maximae pestis totius orbis , tum recta optimaque moderatio reipublicae et totius vitae christianae petenda sit , Basel , Johannes Oporin , März 1545 VD 16 B 5315 ; Moser , Bibliander Nr. B-10. 1 ; Egli , Analecta II 64-68 ;", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_158", + "psc_text": "Pater apud temetipsum claritate quam habui, prius quam mundus esset, apud te. Manifestavi nomen tuum hominibus, quos dedisti mihi (Joan. XVII, 1 et seqq.) . Verbis brevibus et paucis omne opus officii sui et dispensationis exposuit, nihilo minus fidei veritatem 55 adversum omnem inspirationem diabolicae fraudulentiae communiens. Curramus ergo per singulas sermonis sui virtutes. 10. Quid postulet dicens, CLARIFICA FILIUM.--Ait: Pater, venit hora, clarifica filium tuum, ut filius tuus clarificet te. Non diem, non tempus, sed horam venisse dicit. In hora dici portio est. Et quae haec erit hora? Nempe illa, de qua in tempore passionis discipulos confirmans locutus est: Ecce venit hora, ut filius hominis clarificetur (Joan. XII, 23) : Haec ergo hora est, in qua se a Patre clarificari orat, ut Patrem ipse clarificet. Sed quid est istud? Clarificari se clarificaturus exspectat, et honorem redditurus expostulat, et eget hoc quod rursum impertiet? Et hic occurrant sophistae mundi et", + "candidate_score": 0.668247, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_19_21", + "bdc_text": "oben Nr. 2094 , 16f) , wo er am 28 . Oktober 1544 eingetroffen war ; s. RTA JR XVI/1 , aaO. in gratiam caesaris Karl V. , adire et varia de evangelii doctrina cum eo conferre ;", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_1170", + "psc_text": "Ita enim scribitur, Domino dicente: Amen dico vobis, quoniam sunt aliqui de adstantibus istis, qui non gustabunt mortem, donec videant filium hominis venientem in regno suo (Matth. XVI, 28) . Et factum est post dies sex, assumpsit Jesus Petrum et Jacobum et Joannem fratrem ejus, et ducit illos in montem excelsum seorsum, et transfiguratus est Jesus ante eos, et resplenduit facies ejus ut sol, vestimenta autem ejus facta sunt sicut nix (Matth. XVII, 1 et 2) . Gloria itaque venientis in regnum corporis Apostolis demonstrata est: Nam in habitu Dominus gloriosae transformationis suae constitit, regnantis corporis sui claritate patefacta. 38. Consortium illius nobis promissum. --Et hujus quidem gloriae suae consortium Apostolis pollicens, ait: Sic erit in consummatione saeculi. Mittet filius hominis angelos 398 suos, et colligent de regno ejus omnia scandala et qui faciunt iniquitatem, et mittet eos in caminum ignis; ibi erit fletus et stridor dentium. Tunc justi fulgebunt", + "candidate_score": 0.663545, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_56_58", + "bdc_text": "Die Patristik in der Frühen Neuzeit . Die Relektüre der Kirchenväter in den Wissenschaften des 15 . bis 18 .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_117", + "psc_text": "Relegat, Pater, clarifica me apud temetipsum ea claritate, quam habui apud te prius quam mundus esset (Joan. XVII, 5) ; et, In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum (Joan. I, 1) ; et, Omnia per eum facta sunt (Ibid. 3) ; et, In mundo erat, et mundus per ipsum factus est, et mundus eum non cognovit (Ibid., 10) . Existant novelli apostolatus, sed ab antichristo, praedicatores, omni contumelia Dei filium illudentes: et audiant, Ego de Patre exivi (Joan. XVI, 28) ; et, Filius in Patris sinu (Joan. I, 18) ; et, Ego et Pater unum sumus (Joan. X, 30) ; et Ego in Patre, et Pater in me (Joan. XIV, 11) . Et postremo una cum Judaeis irascantur, quod Christus proprium sibi patrem Deum confitens, aequalem se Deo fecerit: et una cum iis audiant, Vel operibus meis credite, quia Pater in me, et ego", + "candidate_score": 0.652355, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_52", + "bdc_text": "Cent une figures humanistes de la Renaissance aux lumieres .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_112", + "psc_text": "ratione non capitur; tenenda igitur fide. --Haec vita lux hominum est, haec lux tenebras illuminans. Et ut impossibilitatem generationis ejus enarrandae secundum prophetam piscator consolaretur (Esa. LIII, 8); adjecit, Et tenebrae eam non comprehenderunt (Joan. I, 4) . Cessit sermo naturae, et non habet quo excurrat; et tamen hoc piscator iste recubans in Domini pectus accepit. Non est iste saeculi sermo; quia de qua agitur, non saeculi res est. Edatur aliquid, si in significatione verborum reperiri potest ultra quam dictum sit: et si qua sunt alia expositae a nobis naturae nomina, proferantur. Quae si non sunt, immo quia non sunt; miremur hanc in piscatore doctrinam, et in eo eloquia Dei sentiamus: confessionemque Patris et Filii, ingeniti et unigeniti inenarrabilem, et excedentem complexum omnem et sermonis et sensus, teneamus atque adoremus: et in Domino Jesu, exemplo Joannis, ut haec possimus sentire et colloqui, accubemus (Joan. XIII, 25). 22. Haereticorum artes contra", + "candidate_score": 0.640035, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_56_58", + "bdc_text": "Die Patristik in der Frühen Neuzeit . Die Relektüre der Kirchenväter in den Wissenschaften des 15 . bis 18 .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_597", + "psc_text": "Pater, et ego vivo per Patrem (Joan. VI, 58) ; docuit vitam in se per viventem Patrem inesse. Dehinc cum dicit, Sicut enim Pater habet vitam in semetipso, sic et Filio dedit vitam habere in semetipso (Joan. V, 26) ; omnia viva sua ex vivente testatus est. Quod autem ex vivo vivum natum est, habet nativitatis profectum sine novitate naturae. Non enim novum est, quod ex vivo generatur in vivum; quia nec ex nihilo ad nativitatem vita quaesita est, et vita, quae nativitatem sumit ex vita, necesse est per naturae unitatem, et perfectae atque inenarrandae nativitatis sacramentum, ut et in vivente vivat, et in se habeat vitam viventem. 28. Qui in Patre sit. Humanae nativitatis comparatio. Nativitatis utriusque discrimen. --Admonuisse nos in exordio sermonis (Lib. I, n. 19; lib. IV, n. 2; et lib. VI, n. 9) 199 nostri meminimus, humanas comparationes divinis non satisfacere exemplis; tamen pro parte intelligentiae", + "candidate_score": 0.626144, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_56_58", + "bdc_text": "Die Patristik in der Frühen Neuzeit . Die Relektüre der Kirchenväter in den Wissenschaften des 15 . bis 18 .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_1239", + "psc_text": "non fuit, aliud ex eo natum esse qui semper est. Infantia enim omnis, cum antea non fuisset, coepit ex tempore. Quae rursum in pueritiam excrescens, post etiam adolescentiam coegit in patrem. Et non semper pater est, qui ante in adolescentiam per pueritiam, et in pueritiam per infantiam coeptam profecerit. Ergo qui non semper pater est, non semper et genuit. Ubi autem semper pater est, semper et filius est. Si itaque habes in cogitatione vel sensu Deum, in cujus cognitionis sacramento proprium est quod pater est, non semper patrem esse filii geniti; habes et in intelligentia et in scientia, non semper filium esse qui genitus est. Quod si semper Patri proprium est quod semper est pater; necesse est semper Filio proprium esse quod semper est Filius. Et quomodo in sermonem nostrum atque intelligentiam cadet, ut non fuerit ante quam nasceretur, cui proprium est semper esse quod natus est? 24. Filius ut", + "candidate_score": 0.622346, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_14", + "bdc_text": "omnia pacata esse , sed populum ingenti omnium fere rerum inopia laborare .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_289", + "psc_text": "salvator. Erubescent et pudebit omnes qui adversantur ei, et ibunt cum confusione (Esai, XLV, 11 et seq.) . Estne adhuc aliquis temeritatis locus? aut ulla relicta est ignorationis occasio: nisi id tantum reliquum sit, ut impietas professa se prodat? Deus ex quo omnia sunt, qui omnia mandando fecit, facti opera sibi assumens, non utique efficienda, nisi dixisset ut fierent, testatur regem per se excitatum justum, et aedificantem sibi Deo civitatem, et plebis captivitatem avertentem, non cum praemio neque cum muneribus; gratia enim omnes salvamur. Deinde ita loquitur, cum post laborem Aegypti, id est, saeculi calamitatem, et mercatus Aethiopum et Sabain viri excelsi ad cum transibunt. Et qui tandem existimandus labor Aegypti, et mercatus Aethiopum et Sabain? Recordemur Orientis Magos adorantes Dominum et munerantes, et laborem veniendi usque in Bethlehem Judae tanti itineris metiamur. In principum enim labore totius Aegypti labor demonstratus est. Magis namque divinae virtutis operationes falsa rerum specie", + "candidate_score": 0.616215, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_50_52", + "bdc_text": "Contemporaries II 84f ( ergänzt und überholt durch Amerbach Korr. IX/I ) ; Centuriae Latinae II . Cent une figures humanistes de la Renaissance aux lumieres .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_112", + "psc_text": "ratione non capitur; tenenda igitur fide. --Haec vita lux hominum est, haec lux tenebras illuminans. Et ut impossibilitatem generationis ejus enarrandae secundum prophetam piscator consolaretur (Esa. LIII, 8); adjecit, Et tenebrae eam non comprehenderunt (Joan. I, 4) . Cessit sermo naturae, et non habet quo excurrat; et tamen hoc piscator iste recubans in Domini pectus accepit. Non est iste saeculi sermo; quia de qua agitur, non saeculi res est. Edatur aliquid, si in significatione verborum reperiri potest ultra quam dictum sit: et si qua sunt alia expositae a nobis naturae nomina, proferantur. Quae si non sunt, immo quia non sunt; miremur hanc in piscatore doctrinam, et in eo eloquia Dei sentiamus: confessionemque Patris et Filii, ingeniti et unigeniti inenarrabilem, et excedentem complexum omnem et sermonis et sensus, teneamus atque adoremus: et in Domino Jesu, exemplo Joannis, ut haec possimus sentire et colloqui, accubemus (Joan. XIII, 25). 22. Haereticorum artes contra", + "candidate_score": 0.614634, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 3, + "cf_id": "cf041", + "work_id": "069_Sozomenus_-Socrates_-Theodoretus_-Cassiodorus-Vivariensis_Historia-tripartita", + "max_score": 0.69469, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_23_25", + "bdc_text": "doctum enim esse et pium virum , qui non abhorreat a vera doctrina . Theodori liber nondum absolutus est , sed crastina die absolvetur Theodor Bibliander , Ad omnium ordinum reip[ublicae ] christianae principes viros , populumque christianum , Relatio fidelis quod a solo Verbo filioque dei tum exacta cognitio praesentium temporum et futurorum , atque ipsius etiam Antichristi , maximae pestis totius orbis , tum recta optimaque moderatio reipublicae et totius vitae christianae petenda sit , Basel , Johannes Oporin , März 1545 VD 16 B 5315 ; Moser , Bibliander Nr. B-10. 1 ;", + "psc_chunk_id": "069_Sozomenus_-Socrates_-Theodoretus_-Cassiodorus-Vivariensis_Historia-tripartita_window_1194", + "psc_text": "tanquam transeuntia contemnere persuadet. Sed haec quidem etiam in alio opere crebrius enarravimus. THEODORETUS, lib. V, cap. 38. Edit. Christ. Vales. cap. 39, p. 247. 365 CAPUT XXXIV. De Theodoro Antiocheno episcopo, et Theodoro Mopsuesteno pontifice. Illo quoque tempore quo sacratissimus Theodotus Antiochenam regebat Ecclesiam, Theodorus Mopsuestiae quidem episcopus, sed totius doctor Ecclesiae, dum contra universam cohortem haereticorum fortiter dimicasset, terminum vitae sortitus est. Is enim Diodori quidem magni doctrina potitus est. Joannis vero sacratissimi fuit socius atque cooperator. Communiter enim Diodori pocula spiritalia sunt adepti; qui sex et triginta annis mansit in praesulatu, et contra Arii Eunomiique acies fortissime praeliatus est, insidiasque latronis Apollinaris exstinxit, optimaque pascua divinis ovibus praeparavit. Cujus frater Polychronius Apamienam rexit Ecclesiam, et gratia sermonis et claritate conversationis ornatus. THEODORETUS, lib. V cap. 39. Edit. Christ. Vales. cap. 40, p. 248. CAPUT XXXV. De fine imperatoris Arcadii. Non multo post tempore quam Joannes defunctus est,", + "candidate_score": 0.69469, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_24_26", + "bdc_text": "Theodori liber nondum absolutus est , sed crastina die absolvetur Theodor Bibliander , Ad omnium ordinum reip[ublicae ] christianae principes viros , populumque christianum , Relatio fidelis quod a solo Verbo filioque dei tum exacta cognitio praesentium temporum et futurorum , atque ipsius etiam Antichristi , maximae pestis totius orbis , tum recta optimaque moderatio reipublicae et totius vitae christianae petenda sit , Basel , Johannes Oporin , März 1545 VD 16 B 5315 ; Moser , Bibliander Nr. B-10. 1 ; Egli , Analecta II 64-68 ;", + "psc_chunk_id": "069_Sozomenus_-Socrates_-Theodoretus_-Cassiodorus-Vivariensis_Historia-tripartita_window_1194", + "psc_text": "tanquam transeuntia contemnere persuadet. Sed haec quidem etiam in alio opere crebrius enarravimus. THEODORETUS, lib. V, cap. 38. Edit. Christ. Vales. cap. 39, p. 247. 365 CAPUT XXXIV. De Theodoro Antiocheno episcopo, et Theodoro Mopsuesteno pontifice. Illo quoque tempore quo sacratissimus Theodotus Antiochenam regebat Ecclesiam, Theodorus Mopsuestiae quidem episcopus, sed totius doctor Ecclesiae, dum contra universam cohortem haereticorum fortiter dimicasset, terminum vitae sortitus est. Is enim Diodori quidem magni doctrina potitus est. Joannis vero sacratissimi fuit socius atque cooperator. Communiter enim Diodori pocula spiritalia sunt adepti; qui sex et triginta annis mansit in praesulatu, et contra Arii Eunomiique acies fortissime praeliatus est, insidiasque latronis Apollinaris exstinxit, optimaque pascua divinis ovibus praeparavit. Cujus frater Polychronius Apamienam rexit Ecclesiam, et gratia sermonis et claritate conversationis ornatus. THEODORETUS, lib. V cap. 39. Edit. Christ. Vales. cap. 40, p. 248. CAPUT XXXV. De fine imperatoris Arcadii. Non multo post tempore quam Joannes defunctus est,", + "candidate_score": 0.681416, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_24", + "bdc_text": "Theodori liber nondum absolutus est , sed crastina die absolvetur Theodor Bibliander , Ad omnium ordinum reip[ublicae ] christianae principes viros , populumque christianum , Relatio fidelis quod a solo Verbo filioque dei tum exacta cognitio praesentium temporum et futurorum , atque ipsius etiam Antichristi , maximae pestis totius orbis , tum recta optimaque moderatio reipublicae et totius vitae christianae petenda sit , Basel , Johannes Oporin , März 1545 VD 16 B 5315 ;", + "psc_chunk_id": "069_Sozomenus_-Socrates_-Theodoretus_-Cassiodorus-Vivariensis_Historia-tripartita_window_1194", + "psc_text": "tanquam transeuntia contemnere persuadet. Sed haec quidem etiam in alio opere crebrius enarravimus. THEODORETUS, lib. V, cap. 38. Edit. Christ. Vales. cap. 39, p. 247. 365 CAPUT XXXIV. De Theodoro Antiocheno episcopo, et Theodoro Mopsuesteno pontifice. Illo quoque tempore quo sacratissimus Theodotus Antiochenam regebat Ecclesiam, Theodorus Mopsuestiae quidem episcopus, sed totius doctor Ecclesiae, dum contra universam cohortem haereticorum fortiter dimicasset, terminum vitae sortitus est. Is enim Diodori quidem magni doctrina potitus est. Joannis vero sacratissimi fuit socius atque cooperator. Communiter enim Diodori pocula spiritalia sunt adepti; qui sex et triginta annis mansit in praesulatu, et contra Arii Eunomiique acies fortissime praeliatus est, insidiasque latronis Apollinaris exstinxit, optimaque pascua divinis ovibus praeparavit. Cujus frater Polychronius Apamienam rexit Ecclesiam, et gratia sermonis et claritate conversationis ornatus. THEODORETUS, lib. V cap. 39. Edit. Christ. Vales. cap. 40, p. 248. CAPUT XXXV. De fine imperatoris Arcadii. Non multo post tempore quam Joannes defunctus est,", + "candidate_score": 0.679743, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_24", + "bdc_text": "Theodori liber nondum absolutus est , sed crastina die absolvetur Theodor Bibliander , Ad omnium ordinum reip[ublicae ] christianae principes viros , populumque christianum , Relatio fidelis quod a solo Verbo filioque dei tum exacta cognitio praesentium temporum et futurorum , atque ipsius etiam Antichristi , maximae pestis totius orbis , tum recta optimaque moderatio reipublicae et totius vitae christianae petenda sit , Basel , Johannes Oporin , März 1545 VD 16 B 5315 ;", + "psc_chunk_id": "069_Sozomenus_-Socrates_-Theodoretus_-Cassiodorus-Vivariensis_Historia-tripartita_window_1193", + "psc_text": "quia illorum ferocitatem et impietatem longanimiter Deus omnium patiatur, quando ante imperium maximi Constantini quicunque fuerunt Romanorum imperatores, contra veritatis ministros [ ms. Lyr., praedicatores] vehementer insanierunt. Diocletianus namque Passionis salutaris die, in omni imperio Romanorum destruxit ecclesias. Sed novem transactis annis istae quidem denuo floruerunt, et multiplicem magnitudinem ac pulchritudinem susceperunt. Ille vero post rabiem suae impietatis exstinctus est. Nam et bella hujusmodi futura Dominus praedixit, et Ecclesiae victoriam praedicavit. Nos tamen ipsae quoque res edocent quia plus nobis utilia sunt bella quam pax: quia pax delicatos nos facit, remissos et timidos; porro bellum et mentem acuit, et praesentia tanquam transeuntia contemnere persuadet. Sed haec quidem etiam in alio opere crebrius enarravimus. THEODORETUS, lib. V, cap. 38. Edit. Christ. Vales. cap. 39, p. 247. 365 CAPUT XXXIV. De Theodoro Antiocheno episcopo, et Theodoro Mopsuesteno pontifice. Illo quoque tempore quo sacratissimus Theodotus Antiochenam regebat Ecclesiam, Theodorus Mopsuestiae quidem episcopus, sed", + "candidate_score": 0.659051, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_2_4", + "bdc_text": "quod ad dies aliquot ob tabellionum inopiam domi meę detinui , et rogat , ut grato animo id suscipere velis ; pro laboribus enim tuis non vult satisfacere , quos habuisti in instituendo et ipsum et alios Nicodemos de cęne dominicę sententia . Dicit enim plusquam centiesIn der Vorlage centum .", + "psc_chunk_id": "069_Sozomenus_-Socrates_-Theodoretus_-Cassiodorus-Vivariensis_Historia-tripartita_window_1123", + "psc_text": "mea petitione contemni. Cui Joannes: Plurima, inquit, praemia, et quae transcendunt tua certamina, percepisti, magister militum factus, consulari toga insuper exornatus. Et oportet te considerare qui dudum fueris, et qualis modo conspiciaris, et quae prisca paupertas, et quae moderna substantia; quibus vestibus utebaris antequam Istrum transisses, et quibus nunc uteris. Considera igitur quia pauci labores maxima tibi praemia contulerunt, et circa honorantem te non sis ingratus. His sermonibus tantus ille doctor obstruxit os Gainae, eumque compulit ut taceret. THEODORETUS, lib. V, cap. 32, p. 237. Igitur dum Gainas adipisci desideraret imperium, qui dudum de sua fide apud beatam martyrem Eufemiam in Chalcedonia imperatori Arcadio promisisset, diversa consilia revolvebat, et in sua intentione semper instabat. Dumque per diem nihil in urbe Constantinopolitana agere potuisset, machinatus est ut nocte barbaros mitteret qui palatium concremarent. Tunc enim aperte monstratum est quomodo Deus custodiat civitatem. Missis enim ab eo barbaris ad incendium atque praedas,", + "candidate_score": 0.65602, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_39_41", + "bdc_text": "studierte von 1509 bis 1514 in Italien ; unternahm von 1514 bis 1524 mehrere Reisen durch Europa . Vermutlich ab 1524 in Basel , \"wo er zuerst als Amanuensis des Erasmus von Rotterdam , dann trotz verschiedener Rufe an auswärtige Universitäten bis zu seinem Tod als Editor , Korrektor und Übersetzer in der Officina Frobeniana tätig war .", + "psc_chunk_id": "069_Sozomenus_-Socrates_-Theodoretus_-Cassiodorus-Vivariensis_Historia-tripartita_window_1277", + "psc_text": "ad alias propter utilitates temporum sunt migrati, nomina eorum qui sunt mutati subdidimus. Perigenes in Petris ordinatur episcopus; et quoniam cives ejus eum suscipere noluerunt, Romanae civitatis episcopus jussit eum inthronizari in Corintho metropoli, defuncto ejus episcopo; eique, donec advixit, Ecclesiae praefuit. Gregorius Nazianzenus, prius unius Cappadociae civitatis fuit episcopus, deinde Nazianzi constitutus est. Meletius in Sebastena prius Ecclesia praefuit, et postea Antiochiae praesul est constitutus. Dositheum Seleuciae episcopum Alexander Antiochenus episcopus in Tarsum Ciliciae demigrare fecit. Reverentius ab Arcis Phoeniciae in Tyrum migratus est [ ms. Lyr., migravit]. Joannes de Gordo Lydiae mutatus est in Proconesum, et in ea praesidet Ecclesia. Palladius ab Hellinopoli mutatur in Asponam. Alexander ab Hellinopoli in Adrianos migratus est. Theosebius ab Apamia Asiae transfertur in Eudoxiopolim, quae dudum Salambria vocabatur. Polycarpus de urbe Antapristena Mysiae in Nicopolim Thraciae mutatus est. Hierophilus de Trapezapoli Phrygiae migratus est in Plutinopolim Thraciae. Optimus ab Argadamia Phrygiae in", + "candidate_score": 0.64769, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_40_42", + "bdc_text": "unternahm von 1514 bis 1524 mehrere Reisen durch Europa . Vermutlich ab 1524 in Basel , \"wo er zuerst als Amanuensis des Erasmus von Rotterdam , dann trotz verschiedener Rufe an auswärtige Universitäten bis zu seinem Tod als Editor , Korrektor und Übersetzer in der Officina Frobeniana tätig war . Gelenius ' immense philologische Leistung , die in den vielen von ihm betreuten Editionen der Froben'schen Druckerei steckt , ist bisher noch nicht befriedigend untersucht worden .", + "psc_chunk_id": "069_Sozomenus_-Socrates_-Theodoretus_-Cassiodorus-Vivariensis_Historia-tripartita_window_1277", + "psc_text": "ad alias propter utilitates temporum sunt migrati, nomina eorum qui sunt mutati subdidimus. Perigenes in Petris ordinatur episcopus; et quoniam cives ejus eum suscipere noluerunt, Romanae civitatis episcopus jussit eum inthronizari in Corintho metropoli, defuncto ejus episcopo; eique, donec advixit, Ecclesiae praefuit. Gregorius Nazianzenus, prius unius Cappadociae civitatis fuit episcopus, deinde Nazianzi constitutus est. Meletius in Sebastena prius Ecclesia praefuit, et postea Antiochiae praesul est constitutus. Dositheum Seleuciae episcopum Alexander Antiochenus episcopus in Tarsum Ciliciae demigrare fecit. Reverentius ab Arcis Phoeniciae in Tyrum migratus est [ ms. Lyr., migravit]. Joannes de Gordo Lydiae mutatus est in Proconesum, et in ea praesidet Ecclesia. Palladius ab Hellinopoli mutatur in Asponam. Alexander ab Hellinopoli in Adrianos migratus est. Theosebius ab Apamia Asiae transfertur in Eudoxiopolim, quae dudum Salambria vocabatur. Polycarpus de urbe Antapristena Mysiae in Nicopolim Thraciae mutatus est. Hierophilus de Trapezapoli Phrygiae migratus est in Plutinopolim Thraciae. Optimus ab Argadamia Phrygiae in", + "candidate_score": 0.644994, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_58_60", + "bdc_text": "bis 18 . Jahrhunderts , hg. v. Günter Frank , Thomas Leinkauf und Markus Wriedt , Stuttgart / Bad Cannstatt 2006 - Melanchthon- Schriften der Stadt Bretten 10 , S. 65-92 . est corrector FrobeniiHieronymus Froben. , qui has literas fert , optimus et pius vir , christianę doctrinę adsertor strenuus , quem tibi commendo .", + "psc_chunk_id": "069_Sozomenus_-Socrates_-Theodoretus_-Cassiodorus-Vivariensis_Historia-tripartita_window_88", + "psc_text": ". Hoc itaque tempore Romanae quidem Ecclesiae Sylvestrius retinacula gubernabat, Melchiadi succedens, qui post Marcellinum clarificatum in persecutione gentilium susceperat jura pontificatus. Antiochiae vero post tyrannum Ecclesiae inchoante pace, Vitalis praesul exstabat ( An. Dom. 314). Qui etiam antiquam ex multis temporibus destructam a tyrannis aedificavit ecclesiam. Post quem Philogonius pontificatum sumens, et reliqua aedificii superaddidit, et zelum pietatis Licinii temporibus demonstravit ( An. Dom. 316). In Hierosolymis autem post Hermonem Macarius ordinatus est, vir nomine suo dignus, et omnibus bonis ornatus. Eodemque tempore Constantinopoli Alexander pontificatum sacri ministerii possidebat, apostolicis donationibus valde clarus. Tunc igitur Alexander Alexandrinus, videns Arium amoris judiciarii aculeo stimulari, et multos ad blasphemias deceptos erigere, conciliaque propria celebrare, Ecclesiarum praesulibus ejus blasphemiam suis litteris indicavit. THEODORETUS, lib. I, cap. 2, p. 7. CAPUT XIII. Epistola Alexandri pontificis Alexandrini ad universas Ecclesias adversus Arium. Dilectissimis atque charissimis ubique catholicae Ecclesiae comministris, Alexander in Domino salutem. Dum", + "candidate_score": 0.642871, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_15_17", + "bdc_text": "Brevi idem mihi retulit se velle episcopum , qui iam in cardinalem creatus est Weder François Bonvalot , bischöflicher Administrator von Besançon ( in dessen Bistum Cousin wohnte ) , noch Claude de La Baume , Bischof von Besançon , da keiner von beiden damals Kardinal geworden war. Ist hier vielleicht Otto Truchsess von Waldburg , Bischof von Augsburg , gemeint , der am 19 . Dezember 1544 Kardinal wurde ?", + "psc_chunk_id": "069_Sozomenus_-Socrates_-Theodoretus_-Cassiodorus-Vivariensis_Historia-tripartita_window_1277", + "psc_text": "ad alias propter utilitates temporum sunt migrati, nomina eorum qui sunt mutati subdidimus. Perigenes in Petris ordinatur episcopus; et quoniam cives ejus eum suscipere noluerunt, Romanae civitatis episcopus jussit eum inthronizari in Corintho metropoli, defuncto ejus episcopo; eique, donec advixit, Ecclesiae praefuit. Gregorius Nazianzenus, prius unius Cappadociae civitatis fuit episcopus, deinde Nazianzi constitutus est. Meletius in Sebastena prius Ecclesia praefuit, et postea Antiochiae praesul est constitutus. Dositheum Seleuciae episcopum Alexander Antiochenus episcopus in Tarsum Ciliciae demigrare fecit. Reverentius ab Arcis Phoeniciae in Tyrum migratus est [ ms. Lyr., migravit]. Joannes de Gordo Lydiae mutatus est in Proconesum, et in ea praesidet Ecclesia. Palladius ab Hellinopoli mutatur in Asponam. Alexander ab Hellinopoli in Adrianos migratus est. Theosebius ab Apamia Asiae transfertur in Eudoxiopolim, quae dudum Salambria vocabatur. Polycarpus de urbe Antapristena Mysiae in Nicopolim Thraciae mutatus est. Hierophilus de Trapezapoli Phrygiae migratus est in Plutinopolim Thraciae. Optimus ab Argadamia Phrygiae in", + "candidate_score": 0.642171, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_18", + "bdc_text": "Karl V . hatte ihn als einen der kaiserlichen Kommissare zum Reichstag nach Worms gesandt ( RTA JR XVI/1 64 ;", + "psc_chunk_id": "069_Sozomenus_-Socrates_-Theodoretus_-Cassiodorus-Vivariensis_Historia-tripartita_window_287", + "psc_text": "fidem, quam etiam propriae epistolae subjecerunt. Haec quidem in Hierosolymis gesta noscuntur. SOZOMEN., lib. II c. 26. Edit. Christ. Vales. c. 27, p. 484. Athanasius autem fugiens de Tyro, Constantinopolim venit, et quae passus est adito imperatore narravit: petens ut quae in Tyro fuerant gesta, examinarentur sub ejus quoque praesentia. Porro Constantinus imperator rationabilem petitionem ejus judicans, haec scripsit episcopis qui in Tyro convenerant. SOZOMEN., lib. II, cap. 27. Edit. Christ. Vales. cap. 28, p. 486. CAPUT VII. Epistola Constantini evocantis episcopos, ut Athanasii causas ipse cognosceret. Igitur imperator directa sacra epistola concilium evocavit, ut in sui praesentia Athanasii examinaret causam, cujus verba sunt haec. Victor Constantinus pius episcopis in Tyriorum urbe collectis. Ego quidem ignoro quae vestro concilio turbulenter atque cum tempestate decreta sunt. Apparet enim quoniam quadam tumultuosa indisciplinatione veritas est oppressa; vobis quippe non considerantibus quae Deo placent, propter jurgia quae contra proximos vestros habetis, et vota", + "candidate_score": 0.639948, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_58_60", + "bdc_text": "bis 18 . Jahrhunderts , hg. v. Günter Frank , Thomas Leinkauf und Markus Wriedt , Stuttgart / Bad Cannstatt 2006 - Melanchthon- Schriften der Stadt Bretten 10 , S. 65-92 . est corrector FrobeniiHieronymus Froben. , qui has literas fert , optimus et pius vir , christianę doctrinę adsertor strenuus , quem tibi commendo .", + "psc_chunk_id": "069_Sozomenus_-Socrates_-Theodoretus_-Cassiodorus-Vivariensis_Historia-tripartita_window_0", + "psc_text": "PRAEFATIO. 203 Utiliter nimis in capite libri praefatio ponitur, ubi, futuri operis qualitas indicatur. Quid enim commodius quam prius per eam aliquid discere, ne dictio possit inopinata confundere? Haec igitur Historia ecclesiastica, quae cunctis Christianis valde necessaria comprobatur, a tribus Graecis auctoribus mirabiliter constat esse conscripta; uno scilicet Theodoreto, venerabili episcopo et duobus disertissimis viris, Sozomeno et Socrate; quos nos per Epiphanium Scholasticum Latino condentes eloquio, necessarium duximus eorum dicta deflorata in unius styli tractum, Domino juvante, perducere, et de tribus auctoribus unam facere dictionem. Sciendum plane quod praedicti scriptores a temporibus divae memoriae principis Constantini usque ad augustae recordationis Theodosii Junioris, quae sunt gesta digesserint. Nos autem eorum relectis operibus, et unumquemque cauta mente tractantes, cognovimus, non aequaliter omnes de unaquaque re luculenter ac subtiliter explanasse; sed modo hunc, modo alterum aliam partem melius expediisse. Et ideo judicavimus de singulis doctoribus [ Ms. Lyr. et Santheod., dictoribus; ed., dictatoribus]", + "candidate_score": 0.637368, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_21", + "bdc_text": "s. RTA JR XVI/1 , aaO. in gratiam caesaris Karl V. , adire et varia de evangelii doctrina cum eo conferre ;", + "psc_chunk_id": "069_Sozomenus_-Socrates_-Theodoretus_-Cassiodorus-Vivariensis_Historia-tripartita_window_299", + "psc_text": "Edit. Christ. Vales. cap. 29, p. 488. Haec igitur Alexander pronus orabat. Imperator autem de Ario experiri volens, eum ad palatium evocavit, percunctatusque est si Nicaeni concilii decreta servaret. Ille vero nihil moratus, repente subscripsit decreta fidei, per subscriptionem arte callida circumveniens. Et imperator quidem miratus, ei intulit jusjurandum. Qui etiam hoc fraudulenter egit, quodammodo jusjurandum arte deludens. Quod autem audivi de hac machinatione conscribo. Fertur enim conscripsisse Arium sectam suam in charta quam sub ala ferebat: unde vere se jurare credidit, dicens sic se sapere sicut scripsisset. Hoc enim ita factum audiens ego conscripsi; quia vero et jusjurandum praebuit, ex epistolis imperatoris agnovi. Credens igitur imperator, suscipi eum ab episcopo Constantinopolitanae urbis Alexandro in communionem praecepit. Erat enim tunc sabbatum. Et sequenti die eos communicare exspectabat alterutris; sed praesumptiones Arii judicia Dei secuta sunt. Nam dum egressus ex imperiali fuisset aula, obsequiis honorabatur satellitum Eusebii, et per mediam tunc", + "candidate_score": 0.63703, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_15", + "bdc_text": "Brevi idem mihi retulit se velle episcopum , qui iam in cardinalem creatus est Weder François Bonvalot , bischöflicher Administrator von Besançon ( in dessen Bistum Cousin wohnte ) , noch Claude de La Baume , Bischof von Besançon , da keiner von beiden damals Kardinal geworden war.", + "psc_chunk_id": "069_Sozomenus_-Socrates_-Theodoretus_-Cassiodorus-Vivariensis_Historia-tripartita_window_1276", + "psc_text": "sua ipsi Ecclesiae praesedisse. Sic igitur apud veteres sine ulla differentia, de civitate ad aliam migrabat episcopus, dum utilitas evocaret. Oportet autem etiam ipsam regulam huic operi copulari, ut ostendatur quia mentiti sunt qui Proclum inthronizare prohibuerunt. Regula XVIII. Si quis episcopus ordinatus ad parochiam in qua ordinatus est minime proficiscitur non sua culpa, sed sive populo respuente, aut propter quamlibet aliam causam non necessitate factam, hunc honore ministerioque participari tantum, nec eum misceri rebus ecclesiae, in qua collectas celebrat Ecclesia; sed sustinere quod provinciae synodus suo judicio terminaverit. Haec itaque regula est. Quia vero plurimi episcoporum ex aliis civitatibus ad alias propter utilitates temporum sunt migrati, nomina eorum qui sunt mutati subdidimus. Perigenes in Petris ordinatur episcopus; et quoniam cives ejus eum suscipere noluerunt, Romanae civitatis episcopus jussit eum inthronizari in Corintho metropoli, defuncto ejus episcopo; eique, donec advixit, Ecclesiae praefuit. Gregorius Nazianzenus, prius unius Cappadociae civitatis fuit episcopus,", + "candidate_score": 0.633307, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_18", + "bdc_text": "Karl V . hatte ihn als einen der kaiserlichen Kommissare zum Reichstag nach Worms gesandt ( RTA JR XVI/1 64 ;", + "psc_chunk_id": "069_Sozomenus_-Socrates_-Theodoretus_-Cassiodorus-Vivariensis_Historia-tripartita_window_299", + "psc_text": "Edit. Christ. Vales. cap. 29, p. 488. Haec igitur Alexander pronus orabat. Imperator autem de Ario experiri volens, eum ad palatium evocavit, percunctatusque est si Nicaeni concilii decreta servaret. Ille vero nihil moratus, repente subscripsit decreta fidei, per subscriptionem arte callida circumveniens. Et imperator quidem miratus, ei intulit jusjurandum. Qui etiam hoc fraudulenter egit, quodammodo jusjurandum arte deludens. Quod autem audivi de hac machinatione conscribo. Fertur enim conscripsisse Arium sectam suam in charta quam sub ala ferebat: unde vere se jurare credidit, dicens sic se sapere sicut scripsisset. Hoc enim ita factum audiens ego conscripsi; quia vero et jusjurandum praebuit, ex epistolis imperatoris agnovi. Credens igitur imperator, suscipi eum ab episcopo Constantinopolitanae urbis Alexandro in communionem praecepit. Erat enim tunc sabbatum. Et sequenti die eos communicare exspectabat alterutris; sed praesumptiones Arii judicia Dei secuta sunt. Nam dum egressus ex imperiali fuisset aula, obsequiis honorabatur satellitum Eusebii, et per mediam tunc", + "candidate_score": 0.632369, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_18_20", + "bdc_text": "Karl V . hatte ihn als einen der kaiserlichen Kommissare zum Reichstag nach Worms gesandt ( RTA JR XVI/1 64 ; oben Nr. 2094 , 16f) , wo er am 28 . Oktober 1544 eingetroffen war ;", + "psc_chunk_id": "069_Sozomenus_-Socrates_-Theodoretus_-Cassiodorus-Vivariensis_Historia-tripartita_window_299", + "psc_text": "Edit. Christ. Vales. cap. 29, p. 488. Haec igitur Alexander pronus orabat. Imperator autem de Ario experiri volens, eum ad palatium evocavit, percunctatusque est si Nicaeni concilii decreta servaret. Ille vero nihil moratus, repente subscripsit decreta fidei, per subscriptionem arte callida circumveniens. Et imperator quidem miratus, ei intulit jusjurandum. Qui etiam hoc fraudulenter egit, quodammodo jusjurandum arte deludens. Quod autem audivi de hac machinatione conscribo. Fertur enim conscripsisse Arium sectam suam in charta quam sub ala ferebat: unde vere se jurare credidit, dicens sic se sapere sicut scripsisset. Hoc enim ita factum audiens ego conscripsi; quia vero et jusjurandum praebuit, ex epistolis imperatoris agnovi. Credens igitur imperator, suscipi eum ab episcopo Constantinopolitanae urbis Alexandro in communionem praecepit. Erat enim tunc sabbatum. Et sequenti die eos communicare exspectabat alterutris; sed praesumptiones Arii judicia Dei secuta sunt. Nam dum egressus ex imperiali fuisset aula, obsequiis honorabatur satellitum Eusebii, et per mediam tunc", + "candidate_score": 0.631209, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_3", + "bdc_text": "pro laboribus enim tuis non vult satisfacere , quos habuisti in instituendo et ipsum et alios Nicodemos de cęne dominicę sententia .", + "psc_chunk_id": "069_Sozomenus_-Socrates_-Theodoretus_-Cassiodorus-Vivariensis_Historia-tripartita_window_241", + "psc_text": "Scripsit enim haec Nicomediensibus: Quis est hic qui ita populum docuit innocentem? Eusebius utique tyrannicae crudelitatis excultor. Quod enim ubique tyranni noscatur esse cliens, ex multis rebus apparet. Hoc namque veracium episcoporum testatur interitus, 234 hoc etiam Christianorum crudelissima persecutio clamat aperte. Nihil enim de injuriis mihi factis nunc aio, per quas quando maxime adversarum partium insidiae discurrebant, iste etiam oculos contra me habebat intentos. Cui hoc defuit solum, quod non et armatum ministerium tyranno licenter exhibuit. Neque me quispiam putet ad horum probationem minus instructum. Judicium namque manifestum est, quia presbyteros et diaconos sequentes Eusebium aperte constat a me deprehensos. Sed haec quidem transeo quae nunc non indignationis gratia, sed ad illorum confusionem a me prolata [ ed., probata] noscuntur. Hoc solum formido, hoc cogito, quod vos ad communionem criminis vocari conspicio. Propter Eusebii namque seductionem et subversionem, conscientiam percepistis a veritate separatam. Sed erit hujus rei non tarda", + "candidate_score": 0.628517, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_18", + "bdc_text": "Karl V . hatte ihn als einen der kaiserlichen Kommissare zum Reichstag nach Worms gesandt ( RTA JR XVI/1 64 ;", + "psc_chunk_id": "069_Sozomenus_-Socrates_-Theodoretus_-Cassiodorus-Vivariensis_Historia-tripartita_window_591", + "psc_text": "quia ei signum foret imperii. Aiunt enim quidam Constantium propterea eum contra barbaros direxisse, ut ibi deficeret. Sed nescio utrum vera suspicio sit; nam qui ei germanam dedit uxorem, si hoc cogitasset, contra se potius insidias excitaret. Cum igitur Julianus apud imperatorem de ducum negligentia quereretur, alter mittitur magister armorum, ejus alacritati conveniens, cujus ministerio cum barbaris est fiducialiter congressus; et dum illi per legatos litteras imperatoris eos ad provincias invitantis ostenderent, tunc ille legatos eorum misit in vincula; factaque congressione vicit, ita ut etiam captum regem Constantio dirigeret. Hac felicitate provectus, a militibus appellatur Augustus. Cumque corona deesset imperialis, unus signa portantium torquem quem habebat in collo, sumens, Juliani capiti circumposuit. Hoc ergo modo Julianus imperator est factus. Quae vero postea gesserit ille philosophus judicent audientes. In ipso namque principio non missa legatione apud Constantium, nec animum benefactoris placans, quaecunque ei videbantur agebat: modo judices mutando provinciales, modo derogando", + "candidate_score": 0.627545, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_18", + "bdc_text": "Karl V . hatte ihn als einen der kaiserlichen Kommissare zum Reichstag nach Worms gesandt ( RTA JR XVI/1 64 ;", + "psc_chunk_id": "069_Sozomenus_-Socrates_-Theodoretus_-Cassiodorus-Vivariensis_Historia-tripartita_window_340", + "psc_text": "deinde cur eum ad synodum suam non vocassent, canonibus quippe jubentibus extra Romanum nihil decerni pontificem; insuper quia latenter corrumperent fidem, et quia Tyri gesta per subreptionem fuerint et arte composita; et quia contra [ ms. Santheod., contraria] jus ex una parte confecerint monimenta gestorum, referens et falsitatem de Arsenio concinnatam. Epistolas ipsas ponere, propter fastidium longae lectionis omisi. Post paucum itaque tempus, Paulus a Thessalonica simulans se habere iter ad Corinthum, in Italiam venit, una cum Athanasio actus suos imperatori Constanti indicavit. SOCRATES, lib. II, edit. Christ. Vales. cap. 17, p. 94. CAPUT XX. De legatis orientalium episcoporum ad Constantem directis pro his quae gesta erant. Imperator autem fratri suo Constantio scripsit ut aliquos orientalium episcoporum satisfacturos de quorumdam damnatione dirigeret. Quapropter eliguntur tres, Narcissus Irenopolites [ ms. et ed. V., Hermipolita], Cilix episcopus, Theodorus Heracliae Thraciae, et Marcus Arethusae Syriacae. Qui venientes in Italiam, facta propria vindicabant, nitentes", + "candidate_score": 0.627531, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_18", + "bdc_text": "Karl V . hatte ihn als einen der kaiserlichen Kommissare zum Reichstag nach Worms gesandt ( RTA JR XVI/1 64 ;", + "psc_chunk_id": "069_Sozomenus_-Socrates_-Theodoretus_-Cassiodorus-Vivariensis_Historia-tripartita_window_424", + "psc_text": "functionibus exhiberi. Cumque in Prusa Bithyniae Britannio moraretur, Constantius scripsit ei, dicens quia multorum bonorum ei causa fuisset, quem a tantis cogitationibus et malis ipsi provenientibus liberasset; nec se bene fecisse, quia quae sibi praestare debuerat, illi potius impendisset. SOCRATES, lib. II, cap. 23. Edit. Christ. Vales. cap. 28, p. 120. CAPUT V. De Gallo Caesare, et de signo crucis quod tunc in coelo apparuit. Tunc igitur imperator Gallum consobrinum suum Caesarem fecit. Cui suum nomen imponens in Syriam Antiochiae destinavit, ut partes per eum custodirentur Orientales. Quo Antiochiam veniente, circa Orientem signum Salvatoris apparuit. Columna namque sub specie crucis in coelo visa maximo miraculo conspicientibus fuit. Alios autem suos duces cum multo exercitu contra Magnentium destinavit. Ipse vero in Sirmio morabatur, et rei sustinebat eventum. Tunc igitur et Photinus Ecclesiae praesul aperte dogma quod ipse compererat exponebat. SOCRATES, lib. II, cap. 24. Edit. Christ. Vales. cap. 28, p. 120.", + "candidate_score": 0.623218, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_18", + "bdc_text": "Karl V . hatte ihn als einen der kaiserlichen Kommissare zum Reichstag nach Worms gesandt ( RTA JR XVI/1 64 ;", + "psc_chunk_id": "069_Sozomenus_-Socrates_-Theodoretus_-Cassiodorus-Vivariensis_Historia-tripartita_window_224", + "psc_text": "dictatae fidei subscripserunt, damnationi vero Arii consentire noluerunt. Ex quo et Arius ante istos revocatus agnoscitur. Sed licet hoc ita se habere videatur, tamen Alexandriam accedere prohibitus est. Hoc autem ostenditur ex ejus cogitationibus, quas postea molitus invenitur, figmento suae poenitentiae, sicut opportune patefiet. SOCRATES, lib. I, cap. 10. Edit. Christoph. Vales. cap. 14, p. 43. 232 CAPUT XVIII. De dedicatione et ornamentis civitatis, et de cultu Jerosolymorum, et ligno crucis, atque clavis quibus transfixus est Dominus. Imperator interea post concilium degebat laetus. Celebrata ergo festivitate publica Vicennalium suorum, mox ad erigendas ecclesias festinus accessit. Hoc itaque faciebat per singulas civitates et in urbe cognominis sui. SOCRATES, lib. I, cap. 12, edit. Christ. Nam cum ei omnia prospere cederent, propriam voluit habitare civitatem. Veniensque ad campum ante Ilium positum juxta Hellespontum super Ajacis tumulum, ubi Achivi contra Trojam pugnantes habuerunt castra, civitatem designavit portasque fecit quae hactenus videntur a navigantibus.", + "candidate_score": 0.622444, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_18", + "bdc_text": "Karl V . hatte ihn als einen der kaiserlichen Kommissare zum Reichstag nach Worms gesandt ( RTA JR XVI/1 64 ;", + "psc_chunk_id": "069_Sozomenus_-Socrates_-Theodoretus_-Cassiodorus-Vivariensis_Historia-tripartita_window_383", + "psc_text": "Christ. Vales. cap. 23, p. 107. CAPUT XXVII. Alia epistola ejusdem pro eadem re. Constantius Victor Augustus Athanasio episcopo. Licet prioribus nostris litteris significaverimus, quatenus sine sollicitudine ad nostrum debeas venire comitatum, eo quod maxime velimus te ad propria destinare; tamen et nunc has litteras ad tuam direximus sanctitatem; per quas invitamus ut sine aliqua incredulitate vel metu ascendens, publicis vehiculis ad nos venire festines, ut quae desideras possis adipisci. SOCRATES, lib. II, cap. 18. Edit. Christ. Vales. cap. 23, p. 108. CAPUT XXVIII. Tertia Constantii epistola pro eodem. Constantius Victor Augustus Athanasio episcopo. Dum in Edessa degeremus, praesentibus presbyteris tuis placuit ut ad te destinatis presbyteris ad nostrum debuisses festinare comitatum; quatenus videns nostros aspectus, repente properares ad Alexandriam. Sed quoniam plurimum praeteriit tempus ex quo suscipiens a nobis litteras non occurristi, propterea etiam nunc commonere te festinavimus, ut vel nunc tuam praesentiam nobis velociter praesentare contendas, et ita", + "candidate_score": 0.621295, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_18", + "bdc_text": "Karl V . hatte ihn als einen der kaiserlichen Kommissare zum Reichstag nach Worms gesandt ( RTA JR XVI/1 64 ;", + "psc_chunk_id": "069_Sozomenus_-Socrates_-Theodoretus_-Cassiodorus-Vivariensis_Historia-tripartita_window_694", + "psc_text": "tormentis corporalibus affligebant eos. Quod imperator audiens, Christianis quippe adeuntibus eum, defendere contemnebat, dicens: Vestrum est ut patientes mala sustineatis; hoc enim est praeceptum vestri Dei. SOCRATES, lib. III, cap. 11. Edit. Christ. Vales. cap. 13 et 14 p. 185. CAPUT XL. Quomodo ab Antiochenis irrisus sit. Igitur imperator pugnaturus contra Persas venit in Antiochiam. Cumque populus quereretur, quia venalia quidem abundarent, sed carius venderentur: volens magnitudinem suae largitatis ostendere, minora quam debuit pretia in foro rerum venalium deputavit. Et cum fugissent tabernarii negotiatoresque diversi, res necessariae defecerunt. Antiocheni vero graviter hoc ferentes, contumelias fecerunt imperatori. SOZOMEN., lib. V, cap. 18. Edit. Christ. Vales. cap. 19, p. 624. Querebantur enim adversus eum, facetias de ejus barba proferentes; erat enim ejus barba valde prolixa. Dicebant ergo: Tondeatur, ut ad funes ejus proficiat barba. Et quoniam superstitionis suae causa taurum idolis frequentius immolabat, aram vel taurum in solido suo formari praecepit. Ob", + "candidate_score": 0.62023, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_51_53", + "bdc_text": "Centuriae Latinae II . Cent une figures humanistes de la Renaissance aux lumieres . A la mémoire de Marie- Madeleine de la Garanderie , hg. v . Colette Nativel , Genève 2006 - Travaux d'Humanisme et Renaissance 414 , S. 337- 351 ;", + "psc_chunk_id": "069_Sozomenus_-Socrates_-Theodoretus_-Cassiodorus-Vivariensis_Historia-tripartita_window_6", + "psc_text": "mihi videris non incongrue talia facere. Nam cum omnes virtutibus 205 eviceris, studiose ad crementum semper quae tua sunt evehis, quoniam rerum olim gestarum apud Romanos et Graecos veritatem integerrime cognovisti. Aiunt etenim te per diem quidem exerceri armis et corpore, subjectorumque negotia disceptare, judicare simul et agere, modo seorsum, modo communiter, quae sunt agenda considerare; noctibus divinis libris incumbere. Fertur autem tibi ad eorum scientiam ministrare candelabrum arte mechanica factum, et sponte fundens oleum in lucernam, ut nullus circa regalia constitutus in laboribus tuis cogatur affligi, et naturae vim faciat somno repugnans. Sic equidem clemens et mansuetus circa proximos, et maxime circa omnes existis, coelestem Regem tuum imitando patronum, cui gratum est super justos et injustos pluere, et solem facere oriri (Matth. V, 45) ; et alia simul invidia recedente largiri. Per multam vero doctrinam audio te etiam lapidum scire naturas potestatesque radicum, effectusque curarum non minus Salomone David", + "candidate_score": 0.620192, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_18_20", + "bdc_text": "Karl V . hatte ihn als einen der kaiserlichen Kommissare zum Reichstag nach Worms gesandt ( RTA JR XVI/1 64 ; oben Nr. 2094 , 16f) , wo er am 28 . Oktober 1544 eingetroffen war ;", + "psc_chunk_id": "069_Sozomenus_-Socrates_-Theodoretus_-Cassiodorus-Vivariensis_Historia-tripartita_window_224", + "psc_text": "dictatae fidei subscripserunt, damnationi vero Arii consentire noluerunt. Ex quo et Arius ante istos revocatus agnoscitur. Sed licet hoc ita se habere videatur, tamen Alexandriam accedere prohibitus est. Hoc autem ostenditur ex ejus cogitationibus, quas postea molitus invenitur, figmento suae poenitentiae, sicut opportune patefiet. SOCRATES, lib. I, cap. 10. Edit. Christoph. Vales. cap. 14, p. 43. 232 CAPUT XVIII. De dedicatione et ornamentis civitatis, et de cultu Jerosolymorum, et ligno crucis, atque clavis quibus transfixus est Dominus. Imperator interea post concilium degebat laetus. Celebrata ergo festivitate publica Vicennalium suorum, mox ad erigendas ecclesias festinus accessit. Hoc itaque faciebat per singulas civitates et in urbe cognominis sui. SOCRATES, lib. I, cap. 12, edit. Christ. Nam cum ei omnia prospere cederent, propriam voluit habitare civitatem. Veniensque ad campum ante Ilium positum juxta Hellespontum super Ajacis tumulum, ubi Achivi contra Trojam pugnantes habuerunt castra, civitatem designavit portasque fecit quae hactenus videntur a navigantibus.", + "candidate_score": 0.619818, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_18_20", + "bdc_text": "Karl V . hatte ihn als einen der kaiserlichen Kommissare zum Reichstag nach Worms gesandt ( RTA JR XVI/1 64 ; oben Nr. 2094 , 16f) , wo er am 28 . Oktober 1544 eingetroffen war ;", + "psc_chunk_id": "069_Sozomenus_-Socrates_-Theodoretus_-Cassiodorus-Vivariensis_Historia-tripartita_window_287", + "psc_text": "fidem, quam etiam propriae epistolae subjecerunt. Haec quidem in Hierosolymis gesta noscuntur. SOZOMEN., lib. II c. 26. Edit. Christ. Vales. c. 27, p. 484. Athanasius autem fugiens de Tyro, Constantinopolim venit, et quae passus est adito imperatore narravit: petens ut quae in Tyro fuerant gesta, examinarentur sub ejus quoque praesentia. Porro Constantinus imperator rationabilem petitionem ejus judicans, haec scripsit episcopis qui in Tyro convenerant. SOZOMEN., lib. II, cap. 27. Edit. Christ. Vales. cap. 28, p. 486. CAPUT VII. Epistola Constantini evocantis episcopos, ut Athanasii causas ipse cognosceret. Igitur imperator directa sacra epistola concilium evocavit, ut in sui praesentia Athanasii examinaret causam, cujus verba sunt haec. Victor Constantinus pius episcopis in Tyriorum urbe collectis. Ego quidem ignoro quae vestro concilio turbulenter atque cum tempestate decreta sunt. Apparet enim quoniam quadam tumultuosa indisciplinatione veritas est oppressa; vobis quippe non considerantibus quae Deo placent, propter jurgia quae contra proximos vestros habetis, et vota", + "candidate_score": 0.61857, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_18", + "bdc_text": "Karl V . hatte ihn als einen der kaiserlichen Kommissare zum Reichstag nach Worms gesandt ( RTA JR XVI/1 64 ;", + "psc_chunk_id": "069_Sozomenus_-Socrates_-Theodoretus_-Cassiodorus-Vivariensis_Historia-tripartita_window_286", + "psc_text": "persuasit ut eos in Ecclesiae communionem susciperet ante judicium atque probationem congruarum personarum secundum Ecclesiae legem; sed destinavit eos ad episcopos tunc Hierosolymis congregatos, scribens ut fidem eorum expositionis examinarent, et clementem super eis deberent proferre sententiam; sive recte credentes invidiae gratia essent injustitiam passi, seu dum non haberent unde judices suos culpare peterent, per poenitentiam revocarentur. Porro sumpta occasione, fautores Arii per scripta imperatoris eos in communionem susceperunt. Et cum hoc fecissent, ipsi imperatori rescripserunt, et Ecclesiae Alexandrinae, et in Aegyptum, et Thebaidam, et Libyam, episcopis universis et clericis praecipientes ut eos alacriter susciperent, imperatore testante rectam eorum esse fidem, quam etiam propriae epistolae subjecerunt. Haec quidem in Hierosolymis gesta noscuntur. SOZOMEN., lib. II c. 26. Edit. Christ. Vales. c. 27, p. 484. Athanasius autem fugiens de Tyro, Constantinopolim venit, et quae passus est adito imperatore narravit: petens ut quae in Tyro fuerant gesta, examinarentur sub ejus quoque praesentia.", + "candidate_score": 0.617896, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_18_20", + "bdc_text": "Karl V . hatte ihn als einen der kaiserlichen Kommissare zum Reichstag nach Worms gesandt ( RTA JR XVI/1 64 ; oben Nr. 2094 , 16f) , wo er am 28 . Oktober 1544 eingetroffen war ;", + "psc_chunk_id": "069_Sozomenus_-Socrates_-Theodoretus_-Cassiodorus-Vivariensis_Historia-tripartita_window_424", + "psc_text": "functionibus exhiberi. Cumque in Prusa Bithyniae Britannio moraretur, Constantius scripsit ei, dicens quia multorum bonorum ei causa fuisset, quem a tantis cogitationibus et malis ipsi provenientibus liberasset; nec se bene fecisse, quia quae sibi praestare debuerat, illi potius impendisset. SOCRATES, lib. II, cap. 23. Edit. Christ. Vales. cap. 28, p. 120. CAPUT V. De Gallo Caesare, et de signo crucis quod tunc in coelo apparuit. Tunc igitur imperator Gallum consobrinum suum Caesarem fecit. Cui suum nomen imponens in Syriam Antiochiae destinavit, ut partes per eum custodirentur Orientales. Quo Antiochiam veniente, circa Orientem signum Salvatoris apparuit. Columna namque sub specie crucis in coelo visa maximo miraculo conspicientibus fuit. Alios autem suos duces cum multo exercitu contra Magnentium destinavit. Ipse vero in Sirmio morabatur, et rei sustinebat eventum. Tunc igitur et Photinus Ecclesiae praesul aperte dogma quod ipse compererat exponebat. SOCRATES, lib. II, cap. 24. Edit. Christ. Vales. cap. 28, p. 120.", + "candidate_score": 0.617266, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_18", + "bdc_text": "Karl V . hatte ihn als einen der kaiserlichen Kommissare zum Reichstag nach Worms gesandt ( RTA JR XVI/1 64 ;", + "psc_chunk_id": "069_Sozomenus_-Socrates_-Theodoretus_-Cassiodorus-Vivariensis_Historia-tripartita_window_324", + "psc_text": "ascendit, et in dextera Patris sedet, venturus judicare vivos et mortuos, et rex permanet in aeternum et Deus. Credimus et in Spiritum sanctum. Si autem adjiciendum est, credimus et carnis resurrectionem et vitam perpetuam. Haec in prima scribentes epistola civitatibus dirigebant. Sed post paululum aliam in Antiochia dictaverunt. Eodem tempore etiam rempublicam contigit valde turbari. Gens namque Francorum circa Gallias constituta Romanis erat infesta. Tunc enim etiam terraemotus maximus in Oriente factus est, et praecipue in Antiochia, quae anno jugiter est commota. SOCRATES, lib. II, cap. 7; edit. Christ. Vales. cap. 10, p. 86. CAPUT XI. Quomodo Gregorius Alexandriam venerit, et fugerit Athanasius, et quae mala per Gregorium gesta sint. Interea Gregorium deducebat in Alexandriam Syrianus magister militiae, et cum eo armati milites numero quinque millia, quibus etiam aderant Arii sectatores ibi morantes. Sed quomodo Athanasius ecclesia pulsus, ne caperetur effugit, arbitror esse dicendum. Erat enim vespera, 247 et populus", + "candidate_score": 0.61699, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_18", + "bdc_text": "Karl V . hatte ihn als einen der kaiserlichen Kommissare zum Reichstag nach Worms gesandt ( RTA JR XVI/1 64 ;", + "psc_chunk_id": "069_Sozomenus_-Socrates_-Theodoretus_-Cassiodorus-Vivariensis_Historia-tripartita_window_443", + "psc_text": "praesentibus. Hoc enim facto, maximum fidei eorum putabatur esse testimonium. Quapropter, sicuti dixi, ex necessitate venit. Et dum eis consentire 263 respueret, tormenta longaevus, plagasque perpessus est; unde etiam necessitate vehementi expositionibus tunc editis consensit atque subscripsit. Hunc ergo terminum habuerunt quae tunc Sirmio gesta noscuntur. Imperator autem Constantius morabatur in Sirmio, et belli, quod gerebatur contra Magnentium, exspectabat eventum. SOCRATES, lib. II, cap. 26. Edit. Christ. Vales. cap. 31, p. 126. CAPUT X. De Magnentio tyranno et de tyrannide Sylvani. Interea Magnentius ad seniorem perveniens Romam, multos peremit senatorum ac populi. Et agnoscens vicinos esse contra se Constantii milites, abscessit ad Gallias partis occidentalis. Cumque illic bellum saepius inter alterutros exercerent, modo isti, modo illi victores esse videbantur. Novissime autem devictus Magnentius, fugit in Mirsam, quod est Galliae castrum; vidensque suos milites quasi de perditione tristes, stans celsiore loco, eos nitebatur allocutionis consuetudine confortare. Tunc illi favorem solitum Magnentio", + "candidate_score": 0.61609, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_37_39", + "bdc_text": "Zikmund Hruby z Jelení) , geb. 1497 in Prag , gest. 13 . April 1554 in Basel ; studierte von 1509 bis 1514 in Italien ;", + "psc_chunk_id": "069_Sozomenus_-Socrates_-Theodoretus_-Cassiodorus-Vivariensis_Historia-tripartita_window_585", + "psc_text": "ab eis fervor imperatoris quievisset, Gallus circa Ephesum apud doctores erat, ubi etiam a progenitoribus nossessiones habebat. Porro Julianus crescens, in auditoriis Constantinopolitanae urbis exercebatur in basilica ubi doctores erant, habitu privato procedens; habebatque paedagogum eunuchum nomine Mardonium, grammaticum Nicoclem Laconensem. Rhetoricam vero legebat apud Eubolum [ ms. Frob. et Niv., Ecebolum] sophistam tunc Christianum. Quod providentia quippe Constantii gestum est: ne apud paganum sophistam legens, ad ejus superstitionis dogmata declinaret. Erat enim Julianus ab initio Christianus. Cumque lectione proficeret, fama per populum volitabat, quia posset etiam Romanam gubernare rempublicam. Quod dum latius panderetur, aestuationes induxit imperatori Constantio. Quamobrem abstulit eum ab urbe regia, et misit in Nicomediam: praecipiens ne conveniret apud Libanium sophistam Syrum. Tunc enim Libanius a paedagogis Constantinopolitanis expulsus, Nicomedia morabatur. Prohibebatur ergo Julianus apud Libanium legere, eo quod paganus esset, verumtamen librorum ejus lectionibus utebatur. Cumque proficeret in rhetorica, supervenit in Nicomediam Maximus philosophus, non ille", + "candidate_score": 0.615988, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_18", + "bdc_text": "Karl V . hatte ihn als einen der kaiserlichen Kommissare zum Reichstag nach Worms gesandt ( RTA JR XVI/1 64 ;", + "psc_chunk_id": "069_Sozomenus_-Socrates_-Theodoretus_-Cassiodorus-Vivariensis_Historia-tripartita_window_442", + "psc_text": "reddi, quoniam celabatur [ ms. Santheod., celebrabatur] a plurimis. Imperator autem edictis quaeri praecepit editionem ipsam, supplicium minatus si quis eam celasse comperiretur. Sed neque terror destruere potuit quod semel fuerat institutum, eo quod apud multos haberetur. Et de his quidem ista dixisse sufficiat. SOCRATES. lib. II, cap. 25, edit. Christ. CAPUT IX. De Osio Hispano. Quia vero et de Osio Hispano, invito illuc veniente, fecimus mentionem, breviter etiam de eo dicendum est. Ante paululum tempus iste vir molimine Arianorum fuerat missus exsilio. Tunc autem studio eorum qui Sirmio convenerunt eum evocavit imperator, volens eum aut suasione aut necessitate concordare praesentibus. Hoc enim facto, maximum fidei eorum putabatur esse testimonium. Quapropter, sicuti dixi, ex necessitate venit. Et dum eis consentire 263 respueret, tormenta longaevus, plagasque perpessus est; unde etiam necessitate vehementi expositionibus tunc editis consensit atque subscripsit. Hunc ergo terminum habuerunt quae tunc Sirmio gesta noscuntur. Imperator autem Constantius morabatur", + "candidate_score": 0.615938, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_18_20", + "bdc_text": "Karl V . hatte ihn als einen der kaiserlichen Kommissare zum Reichstag nach Worms gesandt ( RTA JR XVI/1 64 ; oben Nr. 2094 , 16f) , wo er am 28 . Oktober 1544 eingetroffen war ;", + "psc_chunk_id": "069_Sozomenus_-Socrates_-Theodoretus_-Cassiodorus-Vivariensis_Historia-tripartita_window_442", + "psc_text": "reddi, quoniam celabatur [ ms. Santheod., celebrabatur] a plurimis. Imperator autem edictis quaeri praecepit editionem ipsam, supplicium minatus si quis eam celasse comperiretur. Sed neque terror destruere potuit quod semel fuerat institutum, eo quod apud multos haberetur. Et de his quidem ista dixisse sufficiat. SOCRATES. lib. II, cap. 25, edit. Christ. CAPUT IX. De Osio Hispano. Quia vero et de Osio Hispano, invito illuc veniente, fecimus mentionem, breviter etiam de eo dicendum est. Ante paululum tempus iste vir molimine Arianorum fuerat missus exsilio. Tunc autem studio eorum qui Sirmio convenerunt eum evocavit imperator, volens eum aut suasione aut necessitate concordare praesentibus. Hoc enim facto, maximum fidei eorum putabatur esse testimonium. Quapropter, sicuti dixi, ex necessitate venit. Et dum eis consentire 263 respueret, tormenta longaevus, plagasque perpessus est; unde etiam necessitate vehementi expositionibus tunc editis consensit atque subscripsit. Hunc ergo terminum habuerunt quae tunc Sirmio gesta noscuntur. Imperator autem Constantius morabatur", + "candidate_score": 0.615515, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_18_20", + "bdc_text": "Karl V . hatte ihn als einen der kaiserlichen Kommissare zum Reichstag nach Worms gesandt ( RTA JR XVI/1 64 ; oben Nr. 2094 , 16f) , wo er am 28 . Oktober 1544 eingetroffen war ;", + "psc_chunk_id": "069_Sozomenus_-Socrates_-Theodoretus_-Cassiodorus-Vivariensis_Historia-tripartita_window_340", + "psc_text": "deinde cur eum ad synodum suam non vocassent, canonibus quippe jubentibus extra Romanum nihil decerni pontificem; insuper quia latenter corrumperent fidem, et quia Tyri gesta per subreptionem fuerint et arte composita; et quia contra [ ms. Santheod., contraria] jus ex una parte confecerint monimenta gestorum, referens et falsitatem de Arsenio concinnatam. Epistolas ipsas ponere, propter fastidium longae lectionis omisi. Post paucum itaque tempus, Paulus a Thessalonica simulans se habere iter ad Corinthum, in Italiam venit, una cum Athanasio actus suos imperatori Constanti indicavit. SOCRATES, lib. II, edit. Christ. Vales. cap. 17, p. 94. CAPUT XX. De legatis orientalium episcoporum ad Constantem directis pro his quae gesta erant. Imperator autem fratri suo Constantio scripsit ut aliquos orientalium episcoporum satisfacturos de quorumdam damnatione dirigeret. Quapropter eliguntur tres, Narcissus Irenopolites [ ms. et ed. V., Hermipolita], Cilix episcopus, Theodorus Heracliae Thraciae, et Marcus Arethusae Syriacae. Qui venientes in Italiam, facta propria vindicabant, nitentes", + "candidate_score": 0.615219, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_18", + "bdc_text": "Karl V . hatte ihn als einen der kaiserlichen Kommissare zum Reichstag nach Worms gesandt ( RTA JR XVI/1 64 ;", + "psc_chunk_id": "069_Sozomenus_-Socrates_-Theodoretus_-Cassiodorus-Vivariensis_Historia-tripartita_window_752", + "psc_text": "Fertur enim quia eum pro maxima virtute conversationis sapientiaeque laudaverit. Aiunt quidam, antequam sub Constantio imperatore Ariani tenerent Ecclesias, somnium vidisse Antonium monachum, quasi burdones altare sacrum calcibus evertissent, experrectumque dixisse: quoniam ab adulteris et permixtis hominibus Ecclesia calcaretur. Quae non fuisse mendacia posterior monstravit eventus. SOZOMEN., lib. VI, cap. 5, p. 642. CAPUT VI. De consulatu et fine Joviani. Tunc igitur imperator, impetum retinens haereticorum, discessit ab Antiochia, et venit ad Tarsum Ciliciae, ibique corpus Juliani sepelivit. Et dum cuncta solemnia funeri ejus exhibuisset, consul est designatus ( An. Dom. 364). Dumque Constantinopolim festinaret, venit ad praedium nomine Dadastana inter Galatiam et Bithyniam: quo philosophus Themistius cum aliis senatoribus occurrens, consularem recitavit orationem. Feliciter tunc agi poterant res Romanae publicae et simul ecclesiasticae sub principe benigno dispositae, nisi repentina mors talem virum ab hominibus abstulisset. In praedicto namque praedio hiemis tempore, in phraxis languore constrictus, est mortuus consulatu suo", + "candidate_score": 0.613989, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_18", + "bdc_text": "Karl V . hatte ihn als einen der kaiserlichen Kommissare zum Reichstag nach Worms gesandt ( RTA JR XVI/1 64 ;", + "psc_chunk_id": "069_Sozomenus_-Socrates_-Theodoretus_-Cassiodorus-Vivariensis_Historia-tripartita_window_217", + "psc_text": "23. Edit. Christ. Vales. cap. 25, p. 438. 231 CAPUT XV. Epistola Constantini de Ario et scriptis ejus. Victor Constantinus maximus, Augustus, episcopis et populo. Malignos et impios Arius imitatus, dignum est ut illorum quoque suscipiat ultionem. Sicut ergo Porphyrius divinae pietatis inimicus, iniqua volumina contra religionem proferens, dignam promeruit invenire mercedem, et talem per quam in posterum esset opprobrio, et plurima compleretur infamia. Et nunc placuit Arium et consectatores ejus vocari Porphyrianos; ut quorum mores imitati sunt, eorum vocabulo perfruantur. Super haec autem, si qua conscriptio ab Ario facta reperitur, igni tradatur; ut non solum prava ejus doctrina depereat, sed neque ulla ejus possint remanere commenta. Hoc etiam praecipio, si quis conscriptiones Arii celasse compertus fuerit, et non repente proferens igne consumpserit, mortis supplicio subjacebit. Mox enim ut in hoc fuerit captus, capitalem suscipiet ultionem. Deus vos custodiat. Amen. SOCRATES, lib. I, cap. 6. Edit. Christ. Vales. cap. 15,", + "candidate_score": 0.613681, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_18_20", + "bdc_text": "Karl V . hatte ihn als einen der kaiserlichen Kommissare zum Reichstag nach Worms gesandt ( RTA JR XVI/1 64 ; oben Nr. 2094 , 16f) , wo er am 28 . Oktober 1544 eingetroffen war ;", + "psc_chunk_id": "069_Sozomenus_-Socrates_-Theodoretus_-Cassiodorus-Vivariensis_Historia-tripartita_window_383", + "psc_text": "Christ. Vales. cap. 23, p. 107. CAPUT XXVII. Alia epistola ejusdem pro eadem re. Constantius Victor Augustus Athanasio episcopo. Licet prioribus nostris litteris significaverimus, quatenus sine sollicitudine ad nostrum debeas venire comitatum, eo quod maxime velimus te ad propria destinare; tamen et nunc has litteras ad tuam direximus sanctitatem; per quas invitamus ut sine aliqua incredulitate vel metu ascendens, publicis vehiculis ad nos venire festines, ut quae desideras possis adipisci. SOCRATES, lib. II, cap. 18. Edit. Christ. Vales. cap. 23, p. 108. CAPUT XXVIII. Tertia Constantii epistola pro eodem. Constantius Victor Augustus Athanasio episcopo. Dum in Edessa degeremus, praesentibus presbyteris tuis placuit ut ad te destinatis presbyteris ad nostrum debuisses festinare comitatum; quatenus videns nostros aspectus, repente properares ad Alexandriam. Sed quoniam plurimum praeteriit tempus ex quo suscipiens a nobis litteras non occurristi, propterea etiam nunc commonere te festinavimus, ut vel nunc tuam praesentiam nobis velociter praesentare contendas, et ita", + "candidate_score": 0.612087, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_18_20", + "bdc_text": "Karl V . hatte ihn als einen der kaiserlichen Kommissare zum Reichstag nach Worms gesandt ( RTA JR XVI/1 64 ; oben Nr. 2094 , 16f) , wo er am 28 . Oktober 1544 eingetroffen war ;", + "psc_chunk_id": "069_Sozomenus_-Socrates_-Theodoretus_-Cassiodorus-Vivariensis_Historia-tripartita_window_940", + "psc_text": "et maxime Alexandrini; Petro quippe revertente de Roma cum litteris Damasi Romanae urbis antistitis, confirmantis consubstantialitatis fidem, et Petri episcopi roborantis ordinationem. Quo facto, populus sumpta fiducia, Lucium expulit, et reduxit Petrum. Sed Lucius Constantinopolim navigavit: Petrus cum paucum vixisset tempus, reliquit fratrem suum Timotheum successorem. SOCRATES, lib. IV, cap. 30. Edit. Christ. Vales. cap. 37, p. 254. CAPUT XV. Quomodo Valens contra Gothos pugnando sit devictus et mortuus. Porro Valens imperator cum tricesima die Maii mensis sexto consulatu suo, et Valentiniani junioris secundo ( An. Dom. 378), Constantinopolim venisset, invenit populum in moestitia constitutum. Barbari namque per Thracias discurrentes, etiam Constantinopoleos suburbana vastabant, non existente qui eis resistere fortiter praevaleret. Qui dum usque ad muros venissent urbis, afflicta civitas murmurabat; quasi eos imperator illuc evocasset, dum nec resisteret, et magis bella protraheret. Circenses ludi igitur agebantur, et illic imperatori clamabant: Da arma, et nos pugnabimus. Hinc accensus imperator, undecima", + "candidate_score": 0.61166, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 4, + "cf_id": "cf031", + "work_id": "008_Marius-Victorinus_In-epistolam-Pauli-ad-Ephesios", + "max_score": 0.693518, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_24_26", + "bdc_text": "Theodori liber nondum absolutus est , sed crastina die absolvetur Theodor Bibliander , Ad omnium ordinum reip[ublicae ] christianae principes viros , populumque christianum , Relatio fidelis quod a solo Verbo filioque dei tum exacta cognitio praesentium temporum et futurorum , atque ipsius etiam Antichristi , maximae pestis totius orbis , tum recta optimaque moderatio reipublicae et totius vitae christianae petenda sit , Basel , Johannes Oporin , März 1545 VD 16 B 5315 ; Moser , Bibliander Nr. B-10. 1 ; Egli , Analecta II 64-68 ;", + "psc_chunk_id": "008_Marius-Victorinus_In-epistolam-Pauli-ad-Ephesios_window_0", + "psc_text": "LIBER PRIMUS. Epistola ad Ephesios summam illam tenet, quae totius disciplinae semper esse debet, scilicet ut habeant cognitionem theologiae, id est Dei Christi, mysterii ipsius et adventus, et caeterorum quae ad eam cognitionem pertinent. Item praecepta vivendi Christianis vel omnibus vel singulis convenientia continet: quid dominum apud servum, apud patrem quid filium, quid maritum apud uxorem, oporteat facere. Haec igitur cum duo sint, principio de theologia disponemus universa: deinde de vitae genere et praeceptis ad vivendum. Sane materia illa est similiter, quae in omnibus custoditur; quod etiam Ephesii a pseudoapostolis depravati videbantur judaismum jungere christianae disciplinae. Monendi igitur modo et corrigendi, epistola ista conscripta est; ut illa, quae sunt illis male insinuata, corrigant, emendent; et quod ante illis traditum est, custodiant, atque in codem perseverent. Summa igitur in principio ista est: Christum Dei filium, et ante mundum fuisse, et semper esse, et ipsum venisse, et in eo spem positam esse;", + "candidate_score": 0.693518, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_24", + "bdc_text": "Theodori liber nondum absolutus est , sed crastina die absolvetur Theodor Bibliander , Ad omnium ordinum reip[ublicae ] christianae principes viros , populumque christianum , Relatio fidelis quod a solo Verbo filioque dei tum exacta cognitio praesentium temporum et futurorum , atque ipsius etiam Antichristi , maximae pestis totius orbis , tum recta optimaque moderatio reipublicae et totius vitae christianae petenda sit , Basel , Johannes Oporin , März 1545 VD 16 B 5315 ;", + "psc_chunk_id": "008_Marius-Victorinus_In-epistolam-Pauli-ad-Ephesios_window_0", + "psc_text": "LIBER PRIMUS. Epistola ad Ephesios summam illam tenet, quae totius disciplinae semper esse debet, scilicet ut habeant cognitionem theologiae, id est Dei Christi, mysterii ipsius et adventus, et caeterorum quae ad eam cognitionem pertinent. Item praecepta vivendi Christianis vel omnibus vel singulis convenientia continet: quid dominum apud servum, apud patrem quid filium, quid maritum apud uxorem, oporteat facere. Haec igitur cum duo sint, principio de theologia disponemus universa: deinde de vitae genere et praeceptis ad vivendum. Sane materia illa est similiter, quae in omnibus custoditur; quod etiam Ephesii a pseudoapostolis depravati videbantur judaismum jungere christianae disciplinae. Monendi igitur modo et corrigendi, epistola ista conscripta est; ut illa, quae sunt illis male insinuata, corrigant, emendent; et quod ante illis traditum est, custodiant, atque in codem perseverent. Summa igitur in principio ista est: Christum Dei filium, et ante mundum fuisse, et semper esse, et ipsum venisse, et in eo spem positam esse;", + "candidate_score": 0.692883, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_24", + "bdc_text": "Theodori liber nondum absolutus est , sed crastina die absolvetur Theodor Bibliander , Ad omnium ordinum reip[ublicae ] christianae principes viros , populumque christianum , Relatio fidelis quod a solo Verbo filioque dei tum exacta cognitio praesentium temporum et futurorum , atque ipsius etiam Antichristi , maximae pestis totius orbis , tum recta optimaque moderatio reipublicae et totius vitae christianae petenda sit , Basel , Johannes Oporin , März 1545 VD 16 B 5315 ;", + "psc_chunk_id": "008_Marius-Victorinus_In-epistolam-Pauli-ad-Ephesios_window_15", + "psc_text": "ad plenitudinem redactis, omnia in omnibus unum essent, et id tamen fieret per plenitudinem temporis; nihil enim immaturum, nihil non ordinatum, sed plenitudine temporum gestum est, ut suo loco docebimus. Ad quam plenitudinem specialiter descendens Apostolus, jungit etiam Ephesios evocatos esse, ut et ipsi in plenitudine sint; ut ex hoc eos hortetur ac moneat debere servari fidem, et in Christum, et in Deum fidem, uti nihil aliud sentiant, nisi omne mysterium, et per Christum et in Christo a Deo perfectum. Quod si ita est, nihil adjungant, nihilque existiment esse faciendum: corrigantque illud, quod judaismum associaverant disciplinae purae simplici de fide in Christum et salvatione et liberatione per Christum et ex Dei voluntate. Primum igitur consideremus quod ita locutus est elegit Deus nos utique jam cum essemus elegit; et elegit in Christo: ergo et nos, et Christus ante. Et quid est ante? utique ex aeterno. Hoc enim dixit ante constitutionem mundi:", + "candidate_score": 0.660806, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_56_58", + "bdc_text": "Die Patristik in der Frühen Neuzeit . Die Relektüre der Kirchenväter in den Wissenschaften des 15 . bis 18 .", + "psc_chunk_id": "008_Marius-Victorinus_In-epistolam-Pauli-ad-Ephesios_window_137", + "psc_text": "quod superbiam habere videamur. Denique alio loco: servabit sibi Deus tot millia hominum qui non flexere genua ante Baal. VERS. 15. Ex quo omnis paternitas in coelis et in terra nominatur. Scilicet ex patre Deo, et patre Domini nostri Jesu Christi: ipse enim pater, ipse primus pater, et ab ipso quicumque pater est, pater est nominatus. Et tamen hoc vocabulum vel potestas a primo Deo patre, velut a fonte, defluxit. Nam et Christus pater omnium quae creata sunt: per Christum enim creata sunt omnia. Item et in mysteriis pater. Et Paulus quodam modo pater: siquidem dixit filii mei estis: ego, inquit, in Christo Jesu per evangelium vos genui. Denique paternitas in coelis Christus est: in terra paternitas, vel apostoli, vel quicumque evangelizat, vel qui tradit mysterium. His enim modis atque aliis multis filii dicuntur qui fidem accipiunt, et illi patres qui tradunt. Paternitas igitur omnis a Deo patre proficiscitur. VERS.", + "candidate_score": 0.619564, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 5, + "cf_id": "cf038", + "work_id": "003_Novatianus_De-cibis-Judaicis", + "max_score": 0.692156, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_22_24", + "bdc_text": "Über eine Begegnung von Kardinal Otto Truchsess von Waldburg und Gilbert Cousin ist nichts bekannt . doctum enim esse et pium virum , qui non abhorreat a vera doctrina . Theodori liber nondum absolutus est , sed crastina die absolvetur Theodor Bibliander , Ad omnium ordinum reip[ublicae ] christianae principes viros , populumque christianum , Relatio fidelis quod a solo Verbo filioque dei tum exacta cognitio praesentium temporum et futurorum , atque ipsius etiam Antichristi , maximae pestis totius orbis , tum recta optimaque moderatio reipublicae et totius vitae christianae petenda sit , Basel , Johannes Oporin , März 1545 VD 16 B 5315 ;", + "psc_chunk_id": "003_Novatianus_De-cibis-Judaicis_window_19", + "psc_text": "Fuerit ergo tempus aliquod antiquum, quo istae umbrae vel figurae exercendae, ut abstinendum esset a cibis, quos institutio quidem commendaverat, sed Lex interdixerat. Verum jam (Rom. X, 4) finis legis Christus supervenit, cuncta legis obscura reserans, omnia quae sacramentorum nebulis antiquitas texerat. Magister enim venit insignis, et Doctor coelestis, et Institutor consummatae veritatis, sub quo merito jam dicitur: (Tit. I, 15): Omnia munda mundis, inquinatis autem et infidelibus nihil mundum, sed polluta sunt eorum et mens et conscientia. Item alio loco (I Tim. IV, 4, 5): Quia omnis creatura Dei bona, et nihil rejiciendum quod cum gratiarum actione percipitur: sanctificatur enim per verbum Dei et orationem. Rursum alibi (I Tim. IV, 1, 2, 3): Spiritus manifeste dicit, quod in novissimis diebus recedent quidam a fide attendentes spiritibus seductoribus, doctrinis daemoniorum in hypocrisi mendaciloquorum cauteriatam habentium conscientiam suam, prohibentium nubere, et abstinere a cibis quos Deus creavit ad percipiendum cum gratiarum", + "candidate_score": 0.692156, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 6, + "cf_id": "cf036", + "work_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae", + "max_score": 0.691872, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_23_25", + "bdc_text": "doctum enim esse et pium virum , qui non abhorreat a vera doctrina . Theodori liber nondum absolutus est , sed crastina die absolvetur Theodor Bibliander , Ad omnium ordinum reip[ublicae ] christianae principes viros , populumque christianum , Relatio fidelis quod a solo Verbo filioque dei tum exacta cognitio praesentium temporum et futurorum , atque ipsius etiam Antichristi , maximae pestis totius orbis , tum recta optimaque moderatio reipublicae et totius vitae christianae petenda sit , Basel , Johannes Oporin , März 1545 VD 16 B 5315 ; Moser , Bibliander Nr. B-10. 1 ;", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_24", + "psc_text": "fidelibus insinuare cessavit, ut ad custodiendam vitae bonae regulam prudenter instrueret salubriterque terreret. CAP. X. Continentia a Deo omnibus est expetenda. De regimine familiae, et educatione prolis. Regula profectus et perfectionis in conjugio. --20. Magnum itaque bonum est mulierem non tangere, quod debet omnis fidelis principaliter observare: propter fornicationes tamen, quisquis, sive conjugatus, sive a conjugio liber, si continentiam Deo non vovit, et seipsum ad implendam continentiam cernit invalidum (quamvis ubi plena fuerit continendi voluntas, et ab oratione atque 150 operibus bonis non destiterit vera cordis humilitas, ille qui dixit: Petite, et dabitur vobis; quaerite, et invenietis; pulsate, et aperietur vobis (Matth. VII, 7) ; quia veritas est et mentiri non potest; et bene petenti det, et quaerenti adinventiones suas praeparet, et bene pulsanti ipse aperiat, ut ad penetralia vitae melioris introeat); tamen, si quis adhuc plus est de sua infirmitate sollicitus quam de Domini virtute securus, si continentiam non", + "candidate_score": 0.691872, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_12_14", + "bdc_text": "Probus est vir ac evangelio Christi favens plurimum . In Burgundia dicit Gemeint ist Cousin. omnia pacata esse , sed populum ingenti omnium fere rerum inopia laborare .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_148", + "psc_text": "Christo plurimum venerabili, et cum omni honorificentia nominandae famulae Dei, filiae PROBAE, FULGENTIUS, servorum Christi famulus, in Domino salutem. 177 CAPUT PRIMUM. Humilitas Probae omnibus imitanda. --1. Epistolam sanctitatis tuae, cum tota cordis gratulatione suscepi, non solum studium boni operis, sed etiam humilitatem cordis tui certis indiciis praeferentem. Bene igitur, sancta filia, in laudem Dei, non de bonis operibus superbiae vento extolleris, sed ad implenda Domini praecepta infirmam te invalidamque testaris. Ita debet sentire quisquis verbi Dei non auditor obliviosus, sed factor operis (Jac. I, 25) esse desiderat, qui non hic ab hominibus recipere mercedem suam, sed a Deo in die retributionis exspectat; qui non in praesenti tempore inanis gloriae vanitate raptatur, sed sancto igne divini amoris accenditur. Hunc enim Christus venit mittere in terram (Luc. XII, 49), ut omne superbiae germen exurat, et humiliato cordi fervorem sanctae compunctionis injiciat. Sic fit ut in nostris peccatis nosmetipsos veraciter accusemus, et", + "candidate_score": 0.668627, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_21_23", + "bdc_text": "s. RTA JR XVI/1 , aaO. in gratiam caesaris Karl V. , adire et varia de evangelii doctrina cum eo conferre ; Über eine Begegnung von Kardinal Otto Truchsess von Waldburg und Gilbert Cousin ist nichts bekannt . doctum enim esse et pium virum , qui non abhorreat a vera doctrina .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_562", + "psc_text": "Ubi primum, dilectissimi fratres, debetis agnoscere, imo vos 270 non ambigimus agnovisse, ad hoc divinitus ista permitti, ut hinc divinae gratiae virtus documento possit judicii manifestioris intelligi. Quandoquidem ipsa gratia nullatenus agnoscitur nisi detur: quae quandiu non est in homine, tandiu necesse est ut ei aut sermone repugnet, aut opere. Nam sermone repugnat gratiae Dei, qui sensum gerit fidei Christianae contrarium; repugnat autem opere, qui in moribus suis Christianae vitae non retinet institutum. Hoc quippe in homine agit gratia divinitus data, ut animus, dono fidei caritatisque percepto ( al. praecepto), et sermonem bonum proferat, et studio bonae operationis insistat. Quod fidelibus divinitus dari, beatus et ostendit et poposcit Apostolus dicens: Ipse autem Dominus noster Jesus Christus, et Deus et Pater noster, qui dilexit nos, et dedit consolationem aeternam, et spem bonam in gratia, exhortetur corda vestra, et confirmet in omni opere bono et sermone (II Thess. II, 16, 17) .", + "candidate_score": 0.658996, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_21_23", + "bdc_text": "s. RTA JR XVI/1 , aaO. in gratiam caesaris Karl V. , adire et varia de evangelii doctrina cum eo conferre ; Über eine Begegnung von Kardinal Otto Truchsess von Waldburg und Gilbert Cousin ist nichts bekannt . doctum enim esse et pium virum , qui non abhorreat a vera doctrina .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_732", + "psc_text": "est in homine via ejus, neque viri est ut corrigat viam suam (Jer. X, 23) . Non est itaque in homine via ejus quam habet ex Deo, neque viri est ut corrigat viam suam quam habet ex seipso. Viam ergo suam non habet in se, nec viam suam corrigit, nisi cum rectitudine cordis donum gratiae spiritalis acceperit. Ideo Salomon dicit: Dirigit autem corda Dominus (Prov. XXI, 2) . Beatus quoque apostolus Jacobus testatur quia omne datum optimum et omne donum perfectum desursum est descendens a Patre luminum (Jac. I, 17) : eorum scilicet luminum quibus per Ezechielem novi cordis gratiam repromittit, dicens: Dabo vobis cor novum, et Spiritum novum ponam in medio vestri, et auferetur cor lapideum de carne vestra, et dabo vobis cor carneum, et Spiritum meum dabo in vobis, et faciam ut in justificationibus meis ambuletis, et judicia mea observetis, et faciatis (Ezech. XXXVI, 26) . Beatus quoque", + "candidate_score": 0.652055, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_60_62", + "bdc_text": "est corrector FrobeniiHieronymus Froben. , qui has literas fert , optimus et pius vir , christianę doctrinę adsertor strenuus , quem tibi commendo . [ Adresse auf der Rückseite: ] D. Heinrycho Bullingero , fratri ac domino charissimo .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_318", + "psc_text": "(Joan. VI, 54) . Unde petimus, ut velociori responsione nos instruas: utrum noceat, quantum noceat, an omnino nihil noceat, si quis baptizatus in nomine sanctae Trinitatis sacro cibo potuque fraudetur. Simul ad utraque respondere dignatus, quae praesumptione caritatis interroganda credimus, et quae multis utilissima fore suggerimus. Deus noster paternitatem vestram ad aedificationem nostram custodire dignetur, domine mi semper pater. 216 EPISTOLA XII. Fulgentius Ferrando respondens ad propositas quaestiones de salute Aethiopis moribundi. Domino venerabili et in Christi caritate plurimum desiderabili, sancto fratri et condiacono FERRANDO FULGENTIUS, servorum Christi famulus, in Domino salutem. CAPUT I.--1. Gaudeo, sancte frater, quod in corde tuo flamma caritatis, quae per Spiritum sanctum diffunditur, gratia subinde crescente nutritur: quae facit in his quae videntur plerisque dubia manifestum aliquid de litteris agnoscere; ne dum ambiguitas habetur in ipso sacramento salutis, putetur in vacuum credentibus dari gratia Salvatoris. 2. Dicis itaque, quod religiosi cujusdam viri famulus, aetate adolescens,", + "candidate_score": 0.645366, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_62", + "bdc_text": "] D. Heinrycho Bullingero , fratri ac domino charissimo .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_318", + "psc_text": "(Joan. VI, 54) . Unde petimus, ut velociori responsione nos instruas: utrum noceat, quantum noceat, an omnino nihil noceat, si quis baptizatus in nomine sanctae Trinitatis sacro cibo potuque fraudetur. Simul ad utraque respondere dignatus, quae praesumptione caritatis interroganda credimus, et quae multis utilissima fore suggerimus. Deus noster paternitatem vestram ad aedificationem nostram custodire dignetur, domine mi semper pater. 216 EPISTOLA XII. Fulgentius Ferrando respondens ad propositas quaestiones de salute Aethiopis moribundi. Domino venerabili et in Christi caritate plurimum desiderabili, sancto fratri et condiacono FERRANDO FULGENTIUS, servorum Christi famulus, in Domino salutem. CAPUT I.--1. Gaudeo, sancte frater, quod in corde tuo flamma caritatis, quae per Spiritum sanctum diffunditur, gratia subinde crescente nutritur: quae facit in his quae videntur plerisque dubia manifestum aliquid de litteris agnoscere; ne dum ambiguitas habetur in ipso sacramento salutis, putetur in vacuum credentibus dari gratia Salvatoris. 2. Dicis itaque, quod religiosi cujusdam viri famulus, aetate adolescens,", + "candidate_score": 0.614873, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_53", + "bdc_text": "A la mémoire de Marie- Madeleine de la Garanderie , hg. v . Colette Nativel , Genève 2006 - Travaux d'Humanisme et Renaissance 414 , S. 337- 351 ;", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_62", + "psc_text": "gulae quod poscit indulgeas: refectione tua non voluptas expleatur, sed sustentetur infirmitas. Tales autem convivii debes habere participes, quae non carnis solent delicias laudare, sed cordis, quae angelorum panem interioris hominis aviditate perquirunt, quae post sponsum tuum in odore unguentorum ejus currunt, quae suavitate Deum gustus interioris percipiunt, quae puro affectu esuriunt, sitiuntque justitiam; quae operantur cibum, non qui perit, sed qui permanet in vitam aeternam. Cum talibus et colloquia tibi conserenda, et frequentanda convivia; ut cum eas cibis corporalibus pascis, ad meritum tibi sanctae operationis accedat; et cum earum verbis spiritalibus pasceris, profectus tibi sanctae conversationis accrescat, nec velis talibus nunc mensam tuam replere deliciis, qualibus eam replebas, quando carnali connubio serviebas. Audi Magistrum gentium, quid de vidua dicat: Quae in deliciis est, inquit, vivens mortua est (I Tim. V, 6) . CAP. XIV. Exempla viduarum Judith et Annae. --28. Habes et in Veteri et in Novo Testamento sanctarum", + "candidate_score": 0.612577, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_61_63", + "bdc_text": "[ Adresse auf der Rückseite: ] D. Heinrycho Bullingero , fratri ac domino charissimo . Zurich.", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_318", + "psc_text": "(Joan. VI, 54) . Unde petimus, ut velociori responsione nos instruas: utrum noceat, quantum noceat, an omnino nihil noceat, si quis baptizatus in nomine sanctae Trinitatis sacro cibo potuque fraudetur. Simul ad utraque respondere dignatus, quae praesumptione caritatis interroganda credimus, et quae multis utilissima fore suggerimus. Deus noster paternitatem vestram ad aedificationem nostram custodire dignetur, domine mi semper pater. 216 EPISTOLA XII. Fulgentius Ferrando respondens ad propositas quaestiones de salute Aethiopis moribundi. Domino venerabili et in Christi caritate plurimum desiderabili, sancto fratri et condiacono FERRANDO FULGENTIUS, servorum Christi famulus, in Domino salutem. CAPUT I.--1. Gaudeo, sancte frater, quod in corde tuo flamma caritatis, quae per Spiritum sanctum diffunditur, gratia subinde crescente nutritur: quae facit in his quae videntur plerisque dubia manifestum aliquid de litteris agnoscere; ne dum ambiguitas habetur in ipso sacramento salutis, putetur in vacuum credentibus dari gratia Salvatoris. 2. Dicis itaque, quod religiosi cujusdam viri famulus, aetate adolescens,", + "candidate_score": 0.604887, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 7, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae", + "max_score": 0.689452, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_23_25", + "bdc_text": "doctum enim esse et pium virum , qui non abhorreat a vera doctrina . Theodori liber nondum absolutus est , sed crastina die absolvetur Theodor Bibliander , Ad omnium ordinum reip[ublicae ] christianae principes viros , populumque christianum , Relatio fidelis quod a solo Verbo filioque dei tum exacta cognitio praesentium temporum et futurorum , atque ipsius etiam Antichristi , maximae pestis totius orbis , tum recta optimaque moderatio reipublicae et totius vitae christianae petenda sit , Basel , Johannes Oporin , März 1545 VD 16 B 5315 ; Moser , Bibliander Nr. B-10. 1 ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_4000", + "psc_text": "prophetica jam praecesserat, praecipiens homini breviter et simul, non tantum ut se nihil malit esse quam bonum, verum etiam unde fiat bonus: Diliges, inquit, Dominum Deum tuum ex toto cordo tuo, et ex tota anima tua, et ex tota mente tua (Deut. VI, 5); et, Diliges proximum tuum tanquam teipsum (Lev. XIX, 18). Hoc cui persuasum esset, non ei reliquam facilem, sed eam totam esse doctrinam duntaxat utilem ac salubrem. Multae enim doctrinae sunt, si tamen doctrinae dicendae sunt, vel superfluae, vel noxiae. Veterum Libris Christus attestans: In his, inquit, duobus praeceptis tota lex pendet et Prophetae (Matth. XXII, 40). Proinde, quia mihi videor inspexisse tanquam in speculo sermocinationis mecum tuae, nihil te esse malle quam virum bonum; Deum, quo nihil est melius, et unde humanus animus haurit ut bonus sit, quonam modo colendum credas, audeo percontari: nam quod eum colendum credas, jam teneo. Quaero etiam quid de Christo sentias.", + "candidate_score": 0.689452, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_14_16", + "bdc_text": "omnia pacata esse , sed populum ingenti omnium fere rerum inopia laborare . Brevi idem mihi retulit se velle episcopum , qui iam in cardinalem creatus est Weder François Bonvalot , bischöflicher Administrator von Besançon ( in dessen Bistum Cousin wohnte ) , noch Claude de La Baume , Bischof von Besançon , da keiner von beiden damals Kardinal geworden war. Ist hier vielleicht Otto Truchsess von Waldburg , Bischof von Augsburg , gemeint , der am 19 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_400", + "psc_text": "falsum erat, cum sibi prospexerit. 7. Nam si in ejus corde cogitatio pacis habitaret, non apud Carthaginem postea cum traditoribus, quos praesentes atque confessos Deo dimiserat, damnaret crimine traditionis, quos absentes apud eum nemo convicerat. Tanto magis enim timere debuit ne pax unitatis violaretur, quanto erat Carthago civitas ampla et illustris, unde se per totum Africae corpus malum quod ibi esset exortum, tanquam a vertice effunderet. Erat etiam transmarinis vicina regionibus et fama celeberrima nobilis: unde non mediocris utique auctoritatis habebat episcopum, qui posset non curare conspirantem multitudinem inimicorum, cum se videret et Romanae Ecclesiae, in qua semper apostolicae cathedrae viguit principatus, et caeteris terris, unde Evangelium ad ipsam Africam venit, per communicatorias litteras esse conjunctum, ubi paratus esset causam suam dicere, si adversarii ejus ab eo illas Ecclesias alienare conarentur. Quia ergo venire noluit ad hospitium collegarum, quos a suis inimicis contra veritatem suae causae perversos esse sentiebat vel", + "candidate_score": 0.67558, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_11_13", + "bdc_text": "tantum ocii haberet et fuse scriberet ad illius quęstionem . Probus est vir ac evangelio Christi favens plurimum . In Burgundia dicit Gemeint ist Cousin.", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2380", + "psc_text": "ejus ossa dicant: Domine, quis similis tibi (Psal. XXXIV, 10)? Non enim uberiore fructu legit vel audit me docentem ac disserentem, vel quibuslibet exhortationibus accendentem, quam inspicit te viventem. Resalutant sanctam et sincerissimam Benignitatem tuam conservi mei qui mecum sunt. Condiaconus autem noster Peregrinus, ex quo a me profectus est cum sancto fratre nostro Urbano, quando episcopatus sarcinam subire perrexit, nondum remeavit Hipponem: salvos eos tamen in nomine Christi, et litteris eorum et fama nuntiante cognoscimus. Compresbyterum Paulinum, et omnes qui tua praesentia in Domino perfruuntur, germano salutamus affectu. EPISTOLA CL. Augustinus Probae et Julianae nobilibus viduis gratulatur de filia earum Demetriade, quae virginitatis velum acceperat; agens gratias pro munusculo misso. Dominarum honore dignissimis, merito illustribus et praestantissimis filiabus PROBAE et JULIANAE, AUGUSTINUS, in Domino salutem. Implestis gaudio cor nostrum, tanto jucundius quanto charius, tanto gratius quanto citius. Vestrae namque stirpis sanctimoniam virginalem, quoniam quacumque innotuistis, ac per hoc ubique,", + "candidate_score": 0.671711, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_11_13", + "bdc_text": "tantum ocii haberet et fuse scriberet ad illius quęstionem . Probus est vir ac evangelio Christi favens plurimum . In Burgundia dicit Gemeint ist Cousin.", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2611", + "psc_text": "de Genesi scripsi, versatur haec quaestio vehementer, et ex multis rerum expertarum atque credibiliter auditarum exemplis disputatio illa silvescit. Quid in ea potuerimus vel effecerimus, cum legeris, judicabis; si tamen Dominus dignabitur donare ut eos mihi libros, quantum possum congruenter emendatos, jam liceat edere, et multorum fratrum exspectationem non jam longa disputatione suspendere. 3. Narrabo autem unum aliquid breviter unde cogites. Frater noster Gennadius, notissimus fere omnibus, nobisque charissimus medicus, qui nunc apud Carthaginem degit, et Romae suae artis exercitatione praepolluit, ut hominem religiosum nosti, atque erga pauperum curam impigra misericordia facillimoque animo benignissimum, dubitabat tamen aliquando, ut modo nobis retulit, cum adhuc esset adolescens, et in his eleemosynis ferventissimus, utrum esset ulla vita post mortem. Hujus igitur mentem et opera misericordiae quoniam Deus nullo modo desereret, apparuit illi in somnis conspicuus juvenis et dignus intendi, eique dixit: Sequere me. Quem dum sequeretur, venit ad quamdam civitatem, ubi audire coepit", + "candidate_score": 0.670072, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_14_16", + "bdc_text": "omnia pacata esse , sed populum ingenti omnium fere rerum inopia laborare . Brevi idem mihi retulit se velle episcopum , qui iam in cardinalem creatus est Weder François Bonvalot , bischöflicher Administrator von Besançon ( in dessen Bistum Cousin wohnte ) , noch Claude de La Baume , Bischof von Besançon , da keiner von beiden damals Kardinal geworden war. Ist hier vielleicht Otto Truchsess von Waldburg , Bischof von Augsburg , gemeint , der am 19 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_821", + "psc_text": "vehementissime conaretur, ego autem nullo modo adducerer ei homini, de quo tantum mali existimarem, manus ordinationis imponere, aut per commendationem meam alicui fratri meo eum subintroducere, turbulentius agere coepit, ut si ipse in clericatum non promoveretur, nec presbyter Bonifacius in suo gradu esse permitteretur. In qua ejus provocatione cum viderem Bonifacium nolle quibuslibet infirmis et ad suspicionem propensis de suae vitae dubitatione scandalum fieri, paratumque esse honoris sui apud homines damnum perpeti, potius quam in ea contentione, in qua non posset ignorantibus et dubitantibus vel ad male suspicandum proclivioribus suam demonstrare conscientiam, usque ad Ecclesiae perturbationem inaniter progredi; elegi aliquid medium, ut certo placito se ambo constringerent ad locum sanctum se perrecturos, ubi terribiliora opera Dei non sanam cujuscumque conscientiam multo facilius aperirent, et ad confessionem vel poena vel timore compellerent. Ubique quidem Deus est, et nullo continetur vel includitur loco qui condidit omnia, et eum a veris adoratoribus in", + "candidate_score": 0.667234, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_14_16", + "bdc_text": "omnia pacata esse , sed populum ingenti omnium fere rerum inopia laborare . Brevi idem mihi retulit se velle episcopum , qui iam in cardinalem creatus est Weder François Bonvalot , bischöflicher Administrator von Besançon ( in dessen Bistum Cousin wohnte ) , noch Claude de La Baume , Bischof von Besançon , da keiner von beiden damals Kardinal geworden war. Ist hier vielleicht Otto Truchsess von Waldburg , Bischof von Augsburg , gemeint , der am 19 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_403", + "psc_text": "judici dimittamus: aut si aliqui in vobis sunt qui certa istorum crimina ita noverint, ut ea facile valeant edocere, negantesque convincere, et talibus communicare formidant, pergant ad fratres et collegas nostros transmarinarum Ecclesiarum episcopos, et ibi prius de istorum factis et contumacia conquerantur, quod ad judicium collegarum Afrorum male sibi conscii venire noluerunt, ut inde illis denuntietur ut veniant, ibique objectis respondeant. Quod si non fecerint, ibi etiam eorum pravitas et perversitas innotescet, missaque tractatoria super eorum nomine per totum orbem terrarum, quacumque jam Christi Ecclesia dilata est, ab omnibus Ecclesiis eorum communio praecidetur, ne aliquis error in Cathedra Ecclesiae Carthaginis oriatur. Tum demum securi episcopum alium plebi Carthaginis ordinabimus, cum a tota Ecclesia isti fuerint separati: ne forte cum alius modo fuerit ordinatus, non ei communicetur ab Ecclesia transmarina, quia iste ab honore depositus non videbitur, quem jam ordinatum fama celebravit, et ad eum commeare communicatorias litteras fecit; atque", + "candidate_score": 0.667018, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_14_16", + "bdc_text": "omnia pacata esse , sed populum ingenti omnium fere rerum inopia laborare . Brevi idem mihi retulit se velle episcopum , qui iam in cardinalem creatus est Weder François Bonvalot , bischöflicher Administrator von Besançon ( in dessen Bistum Cousin wohnte ) , noch Claude de La Baume , Bischof von Besançon , da keiner von beiden damals Kardinal geworden war. Ist hier vielleicht Otto Truchsess von Waldburg , Bischof von Augsburg , gemeint , der am 19 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2203", + "psc_text": "corde; nec corporalibus oculis Deus quaeritur, nec circumscribitur visu, nec tactu tenetur, nec auditur affatu, nec sentitur incessu. Et cum absens putatur, videtur; et cum praesens est, non videtur. Denique nec Apostoli omnes Christum videbant; et ideo ait, « Tanto tempore vobiscum sum, et adhuc me non cognovistis » (Joan. XIV, 9)! Qui enim cognovit quae sit latitudo, et longitudo, et altitudo, et profundum, et supereminentem scientiae charitatem Christi, vidit et Christum, vidit et Patrem. Nos enim jam secundum carnem non novimus Christum (II Cor. V, 16), sed secundum spiritum. Spiritus enim ante faciem nostram Christus Dominus (Thren. IV, 20) qui nos in omnem plenitudinem Dei misericordia sua implere dignetur (Eph. III, 18, 19) ut videri possit a nobis (Ambrosius, super Luc. lib 1, c. I, 11). CAPUT VII. 19. Si haec verba intelligis, quid restat quod a me amplius requiratur, cum jam illa quae difficilis videbatur, soluta sit quaestio?", + "candidate_score": 0.66652, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_14_16", + "bdc_text": "omnia pacata esse , sed populum ingenti omnium fere rerum inopia laborare . Brevi idem mihi retulit se velle episcopum , qui iam in cardinalem creatus est Weder François Bonvalot , bischöflicher Administrator von Besançon ( in dessen Bistum Cousin wohnte ) , noch Claude de La Baume , Bischof von Besançon , da keiner von beiden damals Kardinal geworden war. Ist hier vielleicht Otto Truchsess von Waldburg , Bischof von Augsburg , gemeint , der am 19 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3689", + "psc_text": "quis ista vituperet, nisi qui parum attendit nec inulta omnia relinquenda, nec uno modo omnia vindicanda? 9. Quia ergo pastorali vigilique cautela beatissimus Papa Bonifacius in epistola sua posuit, de Antonio loquens episcopo, et ait, Si ordinem rerum nobis fideliter indicavit; accipe nunc ordinem rerum quem ille in suo libello reticuit, ac deinde quae post ejus sanctae memoriae viri in Africa lectas litteras gesta sunt; et subveni hominibus opem tuam in Christi misericordia multo avidius quam ille poscentibus, a cujus inquietudine desiderant liberari. Judicia quippe illis, et publicas potestates, et militares impetus tanquam exsecuturos apostolicae Sedis sententiam, sive ipse, sive rumores creberrimi comminantur, ut miseri homines christiani catholici graviora formident a catholico episcopo, quam, cum essent haeretici, a catholicorum imperatorum legibus formidabant. Non sinas ista fieri, obsecro te per Christi sanguinem, per apostoli Petri memoriam, qui christianorum praepositos populorum monuit ne violenter dominentur in fratres (I Petr. V, 3). Ego", + "candidate_score": 0.663694, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_13_15", + "bdc_text": "In Burgundia dicit Gemeint ist Cousin. omnia pacata esse , sed populum ingenti omnium fere rerum inopia laborare . Brevi idem mihi retulit se velle episcopum , qui iam in cardinalem creatus est Weder François Bonvalot , bischöflicher Administrator von Besançon ( in dessen Bistum Cousin wohnte ) , noch Claude de La Baume , Bischof von Besançon , da keiner von beiden damals Kardinal geworden war.", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_403", + "psc_text": "judici dimittamus: aut si aliqui in vobis sunt qui certa istorum crimina ita noverint, ut ea facile valeant edocere, negantesque convincere, et talibus communicare formidant, pergant ad fratres et collegas nostros transmarinarum Ecclesiarum episcopos, et ibi prius de istorum factis et contumacia conquerantur, quod ad judicium collegarum Afrorum male sibi conscii venire noluerunt, ut inde illis denuntietur ut veniant, ibique objectis respondeant. Quod si non fecerint, ibi etiam eorum pravitas et perversitas innotescet, missaque tractatoria super eorum nomine per totum orbem terrarum, quacumque jam Christi Ecclesia dilata est, ab omnibus Ecclesiis eorum communio praecidetur, ne aliquis error in Cathedra Ecclesiae Carthaginis oriatur. Tum demum securi episcopum alium plebi Carthaginis ordinabimus, cum a tota Ecclesia isti fuerint separati: ne forte cum alius modo fuerit ordinatus, non ei communicetur ab Ecclesia transmarina, quia iste ab honore depositus non videbitur, quem jam ordinatum fama celebravit, et ad eum commeare communicatorias litteras fecit; atque", + "candidate_score": 0.659489, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_13_15", + "bdc_text": "In Burgundia dicit Gemeint ist Cousin. omnia pacata esse , sed populum ingenti omnium fere rerum inopia laborare . Brevi idem mihi retulit se velle episcopum , qui iam in cardinalem creatus est Weder François Bonvalot , bischöflicher Administrator von Besançon ( in dessen Bistum Cousin wohnte ) , noch Claude de La Baume , Bischof von Besançon , da keiner von beiden damals Kardinal geworden war.", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1113", + "psc_text": "sacramento, actum suum disponit et dirigit unusquisque episcopus, rationem propositi sui Domino redditurus (Epist. 52). Quid ad haec dicis, frater Vincenti? Nempe intueris hunc tantum virum, pacificum episcopum, et fortissimum martyrem nihil vehementius sategisse, quam ne unitatis vinculum rumperetur. Vides eum parturientem, non solum ut parvuli in Christo concepti nascantur, verum etiam ne jam nati, de sinu matris excussi, moriantur. 42. Porro autem ipsam rem quam contra impios separatores commemoravit, attende. Si adulteris communicabant, qui poenitentibus adulteris pacem dabant, numquid illi hoc non faciebant, collegio maculabantur istorum? si autem, quod veritas habet, et quod Ecclesia merito tenet, recte poenitentibus adulteris pax dabatur, illi qui in totum locum poenitentiae contra adulteros claudebant, impie utique agebant, qui membris Christi sanitatem negabant, et claves Ecclesiae pulsantibus subtrahebant, et misericordissimae patientiae Dei, quae illos propterea sinebat vivere, ut poenitendo sanarentur sacrificio contriti spiritus et contribulati cordis oblato, dura crudelitate contradicebant. Nec tamen istos misericordes", + "candidate_score": 0.658206, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_13_15", + "bdc_text": "In Burgundia dicit Gemeint ist Cousin. omnia pacata esse , sed populum ingenti omnium fere rerum inopia laborare . Brevi idem mihi retulit se velle episcopum , qui iam in cardinalem creatus est Weder François Bonvalot , bischöflicher Administrator von Besançon ( in dessen Bistum Cousin wohnte ) , noch Claude de La Baume , Bischof von Besançon , da keiner von beiden damals Kardinal geworden war.", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1403", + "psc_text": "colligatos, a vobis divisos, illis sociatos, simul in Africa constitutos, notissimos, amicissimos, conjunctissimos, qui etsi non praesentes eum ordinaverunt, propter eum tamen et absentem Primianum damnaverunt; et inquinasse dicitur surculus Caeciliani orbis terrarum populos christianos numerosissimos, remotissimos, ignotissimos, cujus non dico causam, sed multi nec nomen nosse potuerunt? Non communicant peccatis alienis, qui peccatum Maximiani non solum scierunt, sed et contra Primianum levando erexerunt: et communicant peccatis alienis, qui Caecilianum episcopum factum, aut in longinquis gentibus nescierunt, aut in propinquioribus tantummodo audierunt, aut in ipsa Africa factum simpliciter, et pacifice cognoverunt, aut in ipsa Carthagine contra neminem levaverunt! Nec cum fure concurrebant, qui communicabant ei de quo dicit Nummasius advocatus, loquens pro praesente Restituto episcopo vestro, quod per occultum sacrilegii propemodum furtum, episcopalis nominis invaserit principatum; nec cum adultero portionem suam ponebant, qui communicabant veritatis adultero; nec modico fermento tota eorum massa corrumpebatur, cum ei faverent, cum in ejus parte,", + "candidate_score": 0.657625, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_5_7", + "bdc_text": "epistolam Bullingers verlorene Antwort auf Cousins Brief vom 15 . Juni 1544 ( HBBW XIV , Nr. 1927 ) , die eine Ausführung zur Abendmahlsfrage enthielt. descripsisse ac edidicisse . Omnia autem fusius ex illius literis Cousins Brief an Bullinger vom 12 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_691", + "psc_text": "ad crebrum et dulce colloquium! Sed quia id non est datum, peto ut hoc ipsum, quod in Domino quam possumus simul sumus, conservari studeas, et augeri ac perfici, et rescripta quamvis rara non spernere. Saluta obsequio meo sanctum fratrem Paulinianum, et omnes fratres qui tecum ac de te in Domino gaudent. Memor nostri exaudiaris a Domino in omni sancto desiderio tuo, domine charissime et desideratissime, et honorande in Christo frater. EPISTOLA LXVIII. Hieronymus Augustino, jam accepta epistola quae continet quaestionem de mendacio officioso, sed dubitans etiamnum an sit Augustini, negat se responsurum nisi sit certus de auctore. Meminit et Ruffini ficto nomine. Domino vere sancto, ac beatissimo papae AUGUSTINO, HIERONYMUS, in Christo salutem. 1. In ipso profectionis articulo, sancti filii nostri Asterii hypodiaconi, necessarii mei, Beatitudinis tuae litterae supervenerunt, quibus satisfacis te contra parvitatem meam librum Romam non misisse. Hoc nec ego factum audieram; sed epistolae cujusdam, quasi ad me", + "candidate_score": 0.656144, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_13_15", + "bdc_text": "In Burgundia dicit Gemeint ist Cousin. omnia pacata esse , sed populum ingenti omnium fere rerum inopia laborare . Brevi idem mihi retulit se velle episcopum , qui iam in cardinalem creatus est Weder François Bonvalot , bischöflicher Administrator von Besançon ( in dessen Bistum Cousin wohnte ) , noch Claude de La Baume , Bischof von Besançon , da keiner von beiden damals Kardinal geworden war.", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_400", + "psc_text": "falsum erat, cum sibi prospexerit. 7. Nam si in ejus corde cogitatio pacis habitaret, non apud Carthaginem postea cum traditoribus, quos praesentes atque confessos Deo dimiserat, damnaret crimine traditionis, quos absentes apud eum nemo convicerat. Tanto magis enim timere debuit ne pax unitatis violaretur, quanto erat Carthago civitas ampla et illustris, unde se per totum Africae corpus malum quod ibi esset exortum, tanquam a vertice effunderet. Erat etiam transmarinis vicina regionibus et fama celeberrima nobilis: unde non mediocris utique auctoritatis habebat episcopum, qui posset non curare conspirantem multitudinem inimicorum, cum se videret et Romanae Ecclesiae, in qua semper apostolicae cathedrae viguit principatus, et caeteris terris, unde Evangelium ad ipsam Africam venit, per communicatorias litteras esse conjunctum, ubi paratus esset causam suam dicere, si adversarii ejus ab eo illas Ecclesias alienare conarentur. Quia ergo venire noluit ad hospitium collegarum, quos a suis inimicis contra veritatem suae causae perversos esse sentiebat vel", + "candidate_score": 0.655964, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_13_15", + "bdc_text": "In Burgundia dicit Gemeint ist Cousin. omnia pacata esse , sed populum ingenti omnium fere rerum inopia laborare . Brevi idem mihi retulit se velle episcopum , qui iam in cardinalem creatus est Weder François Bonvalot , bischöflicher Administrator von Besançon ( in dessen Bistum Cousin wohnte ) , noch Claude de La Baume , Bischof von Besançon , da keiner von beiden damals Kardinal geworden war.", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_821", + "psc_text": "vehementissime conaretur, ego autem nullo modo adducerer ei homini, de quo tantum mali existimarem, manus ordinationis imponere, aut per commendationem meam alicui fratri meo eum subintroducere, turbulentius agere coepit, ut si ipse in clericatum non promoveretur, nec presbyter Bonifacius in suo gradu esse permitteretur. In qua ejus provocatione cum viderem Bonifacium nolle quibuslibet infirmis et ad suspicionem propensis de suae vitae dubitatione scandalum fieri, paratumque esse honoris sui apud homines damnum perpeti, potius quam in ea contentione, in qua non posset ignorantibus et dubitantibus vel ad male suspicandum proclivioribus suam demonstrare conscientiam, usque ad Ecclesiae perturbationem inaniter progredi; elegi aliquid medium, ut certo placito se ambo constringerent ad locum sanctum se perrecturos, ubi terribiliora opera Dei non sanam cujuscumque conscientiam multo facilius aperirent, et ad confessionem vel poena vel timore compellerent. Ubique quidem Deus est, et nullo continetur vel includitur loco qui condidit omnia, et eum a veris adoratoribus in", + "candidate_score": 0.654908, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_4_6", + "bdc_text": "Dicit enim plusquam centiesIn der Vorlage centum . epistolam Bullingers verlorene Antwort auf Cousins Brief vom 15 . Juni 1544 ( HBBW XIV , Nr. 1927 ) , die eine Ausführung zur Abendmahlsfrage enthielt. descripsisse ac edidicisse .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_691", + "psc_text": "ad crebrum et dulce colloquium! Sed quia id non est datum, peto ut hoc ipsum, quod in Domino quam possumus simul sumus, conservari studeas, et augeri ac perfici, et rescripta quamvis rara non spernere. Saluta obsequio meo sanctum fratrem Paulinianum, et omnes fratres qui tecum ac de te in Domino gaudent. Memor nostri exaudiaris a Domino in omni sancto desiderio tuo, domine charissime et desideratissime, et honorande in Christo frater. EPISTOLA LXVIII. Hieronymus Augustino, jam accepta epistola quae continet quaestionem de mendacio officioso, sed dubitans etiamnum an sit Augustini, negat se responsurum nisi sit certus de auctore. Meminit et Ruffini ficto nomine. Domino vere sancto, ac beatissimo papae AUGUSTINO, HIERONYMUS, in Christo salutem. 1. In ipso profectionis articulo, sancti filii nostri Asterii hypodiaconi, necessarii mei, Beatitudinis tuae litterae supervenerunt, quibus satisfacis te contra parvitatem meam librum Romam non misisse. Hoc nec ego factum audieram; sed epistolae cujusdam, quasi ad me", + "candidate_score": 0.652513, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_60_62", + "bdc_text": "est corrector FrobeniiHieronymus Froben. , qui has literas fert , optimus et pius vir , christianę doctrinę adsertor strenuus , quem tibi commendo . [ Adresse auf der Rückseite: ] D. Heinrycho Bullingero , fratri ac domino charissimo .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2849", + "psc_text": "Firmum, anno praeterito, ob rem earum Ravennam, et inde Africam Siciliamque direximus, quem putamus jam in Africae partibus commorari. Sanctos tuo adhaerentes lateri, ut meo obsequio salutes, precor. Litteras quoque meas ad sanctum presbyterum Firmum direxi; quae si ad te venerint, ei dirigere non graveris. Incolumem te, et mei memorem, Christus Dominus custodiat, domine vere sancte, et beatissime papa. Et subter: Grandem latini sermonis in ista provincia notariorum patimur penuriam; et idcirco praeceptis tuis parere non possumus, maxime in editione Septuaginta, quae asteriscis verubusque dictincta est: pleraque enim prioris laboris, fraude cujusdam amisimus. EPISTOLA CLXXIII. Augustinus Donato, villae Mutugennae in dioecesi Hipponensi presbytero donatistae, qui jussus comprehendi et adduci ad ecclesiam, conatus est sibi vim inferre, suadet ut re sobrie perpensa resipiscat, docens pravam voluntatem recte cogi ad meliora. Donato presbytero partis Donati, AUGUSTINUS episcopus Ecclesiae catholicae. 1. Si posses videre dolorem cordis mei, et sollicitudinem pro salute tua, fortassis", + "candidate_score": 0.651833, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_2_4", + "bdc_text": "quod ad dies aliquot ob tabellionum inopiam domi meę detinui , et rogat , ut grato animo id suscipere velis ; pro laboribus enim tuis non vult satisfacere , quos habuisti in instituendo et ipsum et alios Nicodemos de cęne dominicę sententia . Dicit enim plusquam centiesIn der Vorlage centum .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3582", + "psc_text": "missos a sancto fratre Eusebio presbytero suscepisse, non ante multum temporis; et exinde vel ingruentibus morbis, vel dormitione sanctae et venerabilis filiae vestrae Eustochii, ita doluisse, ut propemodum contemnendos putarem. In eodem enim luto haesitat, et exceptis verbis tinnulis atque emendicatis, nihil aliud loquitur. Tamen multum egimus; ut dum epistolae meae respondere conatur, apertius se proderet, et blasphemias suas omnibus patefaceret. Quidquid enim in illa miserabili synodo Diospolitana dixisse se denegat, in hoc opere profitetur; nec grande est ineptissimis naeniis respondere. Si autem Dominus vitam tribuerit et notariorum habuerimus copiam, paucis lucubratiunculis respondebimus; non ut convincamus haeresim emortuam, sed ut imperitiam atque blasphemiam ejus, nostris sermonibus confutemus: meliusque hoc faceret Sanctitas vestra; ne compellamur contra haereticum nostra laudare. Sancti filii communes, Albina, Pinianus et Melania, plurimum vos salutant. Has litterulas de sancta Bethlehem sancto presbytero Innocentio dedi perferendas. Neptis vestra Paula miserabiliter precatur ut memores ejus sitis, et multum vos", + "candidate_score": 0.649556, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_6", + "bdc_text": "Juni 1544 ( HBBW XIV , Nr. 1927 ) , die eine Ausführung zur Abendmahlsfrage enthielt. descripsisse ac edidicisse .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_347", + "psc_text": "dies. Jejunium tamen etiam continuatum si in hebdomade solvendum est, nullo congruentius quam dominico die solvitur. Si autem post hebdomadem corpus reficitur, non utique ad jejunandum dies dominicus eligitur; sed in numero, quem voveri placuit, invenitur. 28. Nec illud moveat quod Priscillianistae, Manichaeorum simillimi, ad jejunandum die dominico solent testimonium de Apostolorum Actibus adhibere, cum esset apostolus Paulus in Troade. Sic enim scriptum est: In una autem sabbati congregatis nobis frangere panem, Paulus disputabat illis, exiturus alia die, produxitque sermonem usque ad medium noctis (Act. XX, 7). Deinde cum descendisset de coenaculo, ubi congregati erant, ad resuscitandum adolescentem, qui gravatus somno de fenestra ceciderat et mortuus ferebatur, de ipso Apostolo Scriptura sic loquitur: Ascendens autem, inquit, cum fregisset panem atque gustasset, satisque esset allocutus usque ad diluculum, sic profectus est (Ibid., 11). Absit ut hoc sic accipiatur, tanquam solerent Apostoli dominico die solemniter jejunare. Una enim sabbati tunc appellabatur dies,", + "candidate_score": 0.648936, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_60_62", + "bdc_text": "est corrector FrobeniiHieronymus Froben. , qui has literas fert , optimus et pius vir , christianę doctrinę adsertor strenuus , quem tibi commendo . [ Adresse auf der Rückseite: ] D. Heinrycho Bullingero , fratri ac domino charissimo .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2997", + "psc_text": "et damnandos impios cum angelis malignis, si Deus voluerit, et quibus voluerit credibile fiet. 7. Non itaque ulterius oneranda est haec epistola, dilectissimi. Ubi enim speretis per ministerium nostrum nosse quod vultis, satis diximus; et eosdem libros, si nondum habetis, ut habere possitis, per sanctum fratrem et compresbyterum meum Firmum, qui vos multum diligit, nobisque diligentius intimavit, ut vestrae mutuae dilectioni gratias agat, pro nostrae tenuitatis facultate curavimus. DE EPISTOLA SUBSEQUENTE. (LIB. II RETRACT., CAP. XLVIII.) Eodem tempore scripsi etiam librum de Correctione Donatistarum, propter eos qui nolebant illos legibus imperialibus corrigi. Hic liber sic incipit: « Laudo, et gratulor, et admiror. » DE CORRECTIONE DONATISTARUM LIBER, SEU EPISTOLA CLXXXV . Augustinus Bonifacio (tribuno ac demum comiti in Africa, ex epist. 220), commonstrans illi Donatistarum haeresim nihil habere commune cum Ariana, et qua moderatione per metum legum imperialium haeretici possunt ad Ecclesiae societatem reduci: nonnulla de Donatistarum et Circumcellionum immanitate,", + "candidate_score": 0.648729, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_60_62", + "bdc_text": "est corrector FrobeniiHieronymus Froben. , qui has literas fert , optimus et pius vir , christianę doctrinę adsertor strenuus , quem tibi commendo . [ Adresse auf der Rückseite: ] D. Heinrycho Bullingero , fratri ac domino charissimo .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3768", + "psc_text": "nota per Dei gratiam. Nam ad librum dulcissimum Sanctitatis tuae ita sumus alacriter jucundati, ut sicut Apostoli Dominum post resurrectionem prandentem secum non audebant interrogare quis esset; sciebant enim quia Jesus est (Joan. XXI, 12): ita et nos nec voluimus, nec ausi sumus interrogare de libro, utrum tuae Sanctitatis esset; cum ipsa fidelium gratia quae in eo liberaliter commendatur, nobis tuum, domine sancte papa, eloquiis vivasissimis contestetur. 2. Incipiamus autem, domine beatissime papa, ipsius ordinem perturbationis exponere. Charissimus frater noster Florus servus Paternitatis tuae, cum ad Uzalensem patriam fuisset suadente charitate profectus, eulogias monasterii inter suae civitatis moras, de opusculis nobis tuae attulit Sanctitatis, uno fratre Felice, qui ad tuam Sanctitatem tarde post comites suos venisse dignoscitur, eumdem librum devote dictante; ventum est ad monasterium cum eodem libello, fratre Floro ad Carthaginem de Uzalensi civitate profecto. Mihi non monstrato libro, imperitis fratribus recitare coeperunt; qui quorumdam non intelligentium corda commovit,", + "candidate_score": 0.648696, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_60_62", + "bdc_text": "est corrector FrobeniiHieronymus Froben. , qui has literas fert , optimus et pius vir , christianę doctrinę adsertor strenuus , quem tibi commendo . [ Adresse auf der Rückseite: ] D. Heinrycho Bullingero , fratri ac domino charissimo .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3573", + "psc_text": "Domino illustri et merito praestantissimo, atque in Christi dilectione charissimo filio VALERIO, AUGUSTINUS, in Domino salutem. 1. Cum diu moleste haberem quod aliquoties scripserim, et nulla tuae Sublimitatis rescripta meruerim, repente epistolas tres tuae Benignitatis accepi: unam non ad me solum datam per coepiscopum meum Vindemialem, et non longe post per compresbyterum Firmum duas; qui vir sanctus, nobisque, ut ab illo scire potuisti, familiarissima charitate conjunctus, multa nobiscum de tua excellentia colloquendo, et veraciter insinuando qualem et in Christi visceribus noverit, non solum eas quas memoratus episcopus, vel quas ipse attulit, sed etiam illas quas non accepisse querebamur, litteras vicit. Et ideo de te narratio ejus suavior nobis erat, quia ea dicebat quae ipse non posses, ne quidem me inquirente, rescribere, ne tuarum laudum, quod sancta Scriptura prohibet (Prov. XXVII, 2), fieres praedicator. Quanquam et ego verear haec ad te scribere, ne suspicionem adulantis incurram, domine illustris et merito praestantissime,", + "candidate_score": 0.648468, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_0_2", + "bdc_text": "S [alutem ] in domino . Mittit ad te d. Gilbertus Gilbert Cousin. , hospes meus , munusculum hoc , Siehe oben Nr. 2104 , 17 und Anm. 9 . quod ad dies aliquot ob tabellionum inopiam domi meę detinui , et rogat , ut grato animo id suscipere velis ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3573", + "psc_text": "Domino illustri et merito praestantissimo, atque in Christi dilectione charissimo filio VALERIO, AUGUSTINUS, in Domino salutem. 1. Cum diu moleste haberem quod aliquoties scripserim, et nulla tuae Sublimitatis rescripta meruerim, repente epistolas tres tuae Benignitatis accepi: unam non ad me solum datam per coepiscopum meum Vindemialem, et non longe post per compresbyterum Firmum duas; qui vir sanctus, nobisque, ut ab illo scire potuisti, familiarissima charitate conjunctus, multa nobiscum de tua excellentia colloquendo, et veraciter insinuando qualem et in Christi visceribus noverit, non solum eas quas memoratus episcopus, vel quas ipse attulit, sed etiam illas quas non accepisse querebamur, litteras vicit. Et ideo de te narratio ejus suavior nobis erat, quia ea dicebat quae ipse non posses, ne quidem me inquirente, rescribere, ne tuarum laudum, quod sancta Scriptura prohibet (Prov. XXVII, 2), fieres praedicator. Quanquam et ego verear haec ad te scribere, ne suspicionem adulantis incurram, domine illustris et merito praestantissime,", + "candidate_score": 0.644235, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_60_62", + "bdc_text": "est corrector FrobeniiHieronymus Froben. , qui has literas fert , optimus et pius vir , christianę doctrinę adsertor strenuus , quem tibi commendo . [ Adresse auf der Rückseite: ] D. Heinrycho Bullingero , fratri ac domino charissimo .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_4151", + "psc_text": "XXIV, 13): conjungere Domino, ut crescat in novissimis vita tua. Scio enim non deesse recreationem cordis de fratribus bonis. Huc adjunge promissiones Dei fideles, magnas, certas, sempiternas, ipsiusque tolerantiae imperturbabilem ineffabilemque mercedem: et vide quam verum Domino cantes, Secundum multitudinem dolorum meorum in corde meo, consolationes tuae jucundaverunt animam meam (Psal. XCIII, 19). Mitte fratri Firmo litteras nostras. Sanctitatem tuam et familiam Dei, quae tuo ministerio gubernatur, fratres et sorores quae apud nos sunt nobiscum, in Domino resalutant. ( Et alia manu: ) Incolumes pro nobis oretis, dilectissimi et sancti fratres. Ego Alypius impensissime saluto Sinceritatem tuam, omnesque tibi in Domino conjunctos; atque ut hanc tanquam meam epistolam deputes, peto: etsi enim aliam propriam mittere potuissem, tamen malui huic suscribere, ut unanimitatem nostram una etiam pagina testaretur. EPISTOLA CCXLIX. Augustinus Restituto, quatenus mali tolerandi in Ecclesia. Domino desiderantissimo, et honorifica sinceritate charissimo fratri, et condiacono RESTITUTO, AUGUSTINUS, in Domino salutem.", + "candidate_score": 0.643282, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_60", + "bdc_text": "est corrector FrobeniiHieronymus Froben. , qui has literas fert , optimus et pius vir , christianę doctrinę adsertor strenuus , quem tibi commendo .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2849", + "psc_text": "Firmum, anno praeterito, ob rem earum Ravennam, et inde Africam Siciliamque direximus, quem putamus jam in Africae partibus commorari. Sanctos tuo adhaerentes lateri, ut meo obsequio salutes, precor. Litteras quoque meas ad sanctum presbyterum Firmum direxi; quae si ad te venerint, ei dirigere non graveris. Incolumem te, et mei memorem, Christus Dominus custodiat, domine vere sancte, et beatissime papa. Et subter: Grandem latini sermonis in ista provincia notariorum patimur penuriam; et idcirco praeceptis tuis parere non possumus, maxime in editione Septuaginta, quae asteriscis verubusque dictincta est: pleraque enim prioris laboris, fraude cujusdam amisimus. EPISTOLA CLXXIII. Augustinus Donato, villae Mutugennae in dioecesi Hipponensi presbytero donatistae, qui jussus comprehendi et adduci ad ecclesiam, conatus est sibi vim inferre, suadet ut re sobrie perpensa resipiscat, docens pravam voluntatem recte cogi ad meliora. Donato presbytero partis Donati, AUGUSTINUS episcopus Ecclesiae catholicae. 1. Si posses videre dolorem cordis mei, et sollicitudinem pro salute tua, fortassis", + "candidate_score": 0.636203, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_44", + "bdc_text": "seinem einzigen Originalwerk , stellte er ähnlich klingende Wörter aus dem Griechischen , Lateinischen , dem Deutschen und aus slawischen Idiomen zusammen\".", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2340", + "psc_text": "eodem verbo utrumque dixit Apostolus, qui utique graece illam scripsit epistolam; sed pro eo quod in latino est, Obsecro, ille graece dixit, παρακαλῶ. Pro eo vero quod latinus vester habet, obsecrationes, ille posuit, δεήσεις. Proinde alii codices in quibus et nostri sunt, non habent, obsecrationes, sed, deprecationes. Tria porro quae sequuntur, orationes, interpellationes, gratiarum actiones, plerique latini codices sic habent. 13. Unde si velimus secundum latinae linguae proprietates ista discernere more loquendi, nostram vel qualemcumque sententiam fortasse tenebimus; sed mirum si sententiam graeci sermonis vel consuetudinis obtinebimus. Precationem, et deprecationem, multi nostri hoc idem putant, et hoc quotidiano usu jam omnino praevaluit. Qui autem distinctius latine locuti sunt, precationibus utebantur in optandis bonis, deprecationibus vero in devitandis malis. Precari enim dicebant esse precando bona optare; imprecari mala, quod vulgo jam dicitur, maledicere: deprecari autem, mala precando depellere. Sed usitatum jam loquendi modum potius sequamur; et sive precationes sive deprecationes invenerimus,", + "candidate_score": 0.63457, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_30_32", + "bdc_text": "März 1545. . Vale . Sabbato ante Laetare 1545 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_872", + "psc_text": "Vellem me doceret benigna Sinceritas tua, utrum simulate quisquam sanctus orientalis, cum Romam venerit, jejunet sabbato, excepto illo die paschalis vigiliae: quod si malum esse dixerimus; non solum Romanam Ecclesiam, sed etiam multa ei vicina, et aliquanto remotiora damnabimus, ubi mos idem tenetur et manet. Si autem non jejunare sabbato malum putaverimus; tot ecclesias Orientis, et multo majorem orbis christiani partem qua temeritate criminabimur? Placetne tibi, ut medium quiddam esse dicamus, quod tamen acceptabile sit ei qui hoc non simulate, sed congruenti societate atque observantia fecerit? Et tamen nihil inde legimus in canonicis Libris praeceptum esse Christianis. Quanto magis illud malum dicere non audeo, quod Deum praecepisse ipsa christiana fide negare non possum, qua didici non eo me justificari, sed gratia Dei per Jesum Christum Dominum nostrum? 15. Dico ergo circumcisionem praeputii et caetera hujusmodi, priori populo per Testamentum quod Vetus dicitur, divinitus data ad significationem futurorum quae per Christum", + "candidate_score": 0.633975, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_53_55", + "bdc_text": "A la mémoire de Marie- Madeleine de la Garanderie , hg. v . Colette Nativel , Genève 2006 - Travaux d'Humanisme et Renaissance 414 , S. 337- 351 ; Pierre Petitmengin , Un ami de Melanchthon : Sigismundus Gelenius , éditeur et traducteur de textes classiques et patristiques , in :", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2611", + "psc_text": "de Genesi scripsi, versatur haec quaestio vehementer, et ex multis rerum expertarum atque credibiliter auditarum exemplis disputatio illa silvescit. Quid in ea potuerimus vel effecerimus, cum legeris, judicabis; si tamen Dominus dignabitur donare ut eos mihi libros, quantum possum congruenter emendatos, jam liceat edere, et multorum fratrum exspectationem non jam longa disputatione suspendere. 3. Narrabo autem unum aliquid breviter unde cogites. Frater noster Gennadius, notissimus fere omnibus, nobisque charissimus medicus, qui nunc apud Carthaginem degit, et Romae suae artis exercitatione praepolluit, ut hominem religiosum nosti, atque erga pauperum curam impigra misericordia facillimoque animo benignissimum, dubitabat tamen aliquando, ut modo nobis retulit, cum adhuc esset adolescens, et in his eleemosynis ferventissimus, utrum esset ulla vita post mortem. Hujus igitur mentem et opera misericordiae quoniam Deus nullo modo desereret, apparuit illi in somnis conspicuus juvenis et dignus intendi, eique dixit: Sequere me. Quem dum sequeretur, venit ad quamdam civitatem, ubi audire coepit", + "candidate_score": 0.633813, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_22", + "bdc_text": "Über eine Begegnung von Kardinal Otto Truchsess von Waldburg und Gilbert Cousin ist nichts bekannt .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_690", + "psc_text": "noveris; Deum nostrum testor, hoc me non fecisse. Sed si forte aliqua in aliquibus scriptis meis reperiuntur, in quibus aliter aliquid quam tu sensisse reperiar, non contra te dictum, sed quod mihi videbatur a me scriptum esse, puto te debere cognoscere; aut si cognosci non potest, credere. Ita sane hoc dixerim, ut ego non tantum paratissimus sim, si quid te in meis scriptis moverit, fraterne accipere quid contra sentias, aut de correctione mea, aut de ipsa tua benevolentia gavisurus; verum etiam hoc a te postulem, et flagitem. 3. O si licuisset, etsi non cohabitante, saltem vicino te in Domino perfrui ad crebrum et dulce colloquium! Sed quia id non est datum, peto ut hoc ipsum, quod in Domino quam possumus simul sumus, conservari studeas, et augeri ac perfici, et rescripta quamvis rara non spernere. Saluta obsequio meo sanctum fratrem Paulinianum, et omnes fratres qui tecum ac de te in Domino", + "candidate_score": 0.633333, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_6", + "bdc_text": "Juni 1544 ( HBBW XIV , Nr. 1927 ) , die eine Ausführung zur Abendmahlsfrage enthielt. descripsisse ac edidicisse .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_320", + "psc_text": "est dicere? Quomodo, inquit, pro nobis, aut per nos rata erunt Deo, aut digna, quae nos sanctificata die ad peccatum cogant? Sanctificatam diem sabbati confitetur, et ad peccatum dicit cogi homines, quia prandetur. Ac per hoc secundum istum, aut dies dominicus sanctificatus non est, et incipit esse sabbatum melius; aut si est et dominicus dies sanctificatus, ad peccatum cogimur, quia prandemus. CAP. VII. 15. Et conatur testimoniis probare divinis sabbato jejunandum: sed unde hoc probet omnino non invenit. Manducavit, inquit, et bibit Jacob vinum, et satiatus est, et recessit a Deo salutari suo, et ceciderunt una die viginti tria millia (Exod. XXXII, 6, 8, 28): quasi dictum sit, Prandit sabbato Jacob, et recessit a Deo salutari suo. Et Apostolus quando commemoravit cecidisse tot millia, non ait: Neque prandeamus sabbato, sicut illi pranderunt; sed ait: Neque fornicemur, sicut quidam eorum fornicati sunt, et ceciderunt una die viginti tria millia. Quid sibi", + "candidate_score": 0.632453, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_3_5", + "bdc_text": "pro laboribus enim tuis non vult satisfacere , quos habuisti in instituendo et ipsum et alios Nicodemos de cęne dominicę sententia . Dicit enim plusquam centiesIn der Vorlage centum . epistolam Bullingers verlorene Antwort auf Cousins Brief vom 15 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_701", + "psc_text": "ignominiose cadenti, sed gloriose cedenti succedas. Plebs illa cui per tuam mentem ac linguam donis Dei fecundatam et ornatam uberrima incrementa speramus, in te intelligat fratrem tuum non pro sua desidia, sed pro ejus pace fecisse quod fecit. Haec epistola mandavimus ut tibi non legeretur, nisi cum te jam tenerent quibus es necessarius. Nos enim te spiritualis amoris vinculo tenemus, quia et nostro collegio multum es necessarius. Cur autem etiam corporalem praesentiam non exhibuerimus, postea scies. EPISTOLA LXX. Donatistarum Catholicos traditionis insimulantium temeritas prodit sese in causa Feliciani ab ipsis primum solemniter damnati, ac postea in honore suo recepti. Domino dilectissimo et honorabili fratri NAUCELIONI, ALYPIUS et AUGUSTINUS. 1. Cum retulisses nobis quid a patre nostro Clarentio responsum fuerit, id est, de Feliciano Mustitano non eum negasse, et damnatum ab ipsis, et postea in honore suo receptum, sed innocentem fuisse damnatum, quia absens fuerit, et absentem se fuisse probaverit: hoc", + "candidate_score": 0.632, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_5_7", + "bdc_text": "epistolam Bullingers verlorene Antwort auf Cousins Brief vom 15 . Juni 1544 ( HBBW XIV , Nr. 1927 ) , die eine Ausführung zur Abendmahlsfrage enthielt. descripsisse ac edidicisse . Omnia autem fusius ex illius literis Cousins Brief an Bullinger vom 12 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_688", + "psc_text": "Si autem intelligunt, ambos, ut dixi, audiant, et quod voluerint faciant. Si quae etiam plebes a vobis ad nos transierunt, quas putas a dominis coactas, hoc et ibi fiat; ambos nos audiant, et eligant quod placuerit. Si autem non vis hoc fieri, cui non appareat non vos de veritate praesumere? Sed cavenda est ira Dei, et hic et in futuro saeculo. Adjuro te per Christum, ut ad ista respondeas. EPISTOLA LXVII. Augustinus Hieronymo: negans se scripsisse librum in eum; in hoc falsus, quod aliquis prolixam epistolam librum appellasset. Domino charissimo et desideratissimo, et honorando in Christo fratri et compresbytero HIERONYMO, AUGUSTINUS, in Domino salutem. CAPUT PRIMUM. 1. Audivi pervenisse in manus tuas litteras meas; sed, quod adhuc rescripta non merui, nequaquam imputaverim dilectioni tuae: aliquid procul dubio impedimenti fuit. Unde agnosco a me Dominum potius deprecandum, ut tuae voluntati det facultatem mittendi quod rescripseris: nam rescribendi jam dedit quia, cum", + "candidate_score": 0.630062, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_6", + "bdc_text": "Juni 1544 ( HBBW XIV , Nr. 1927 ) , die eine Ausführung zur Abendmahlsfrage enthielt. descripsisse ac edidicisse .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_352", + "psc_text": "majus malum incurratur in scandalo, quam bonum percipiatur ex verbo. Quidquid tamen causae vel necessitatis exstiterit, cur homo christianus die dominico jejunare cogatur, sicut etiam illud in Actibus Apostolorum invenimus, in naufragii periculo, ubi et ipse Apostolus navigabat, quatuordecim diebus, ac per hoc duobus dominicis jejunatum (Act. XXVII, 33); nullo modo dubitare debemus, dominicum diem, quando non plures dies sine ulla refectione continuandi voventur, inter jejuniorum dies non esse ponendum. CAPUT XIII. 30. Cur autem quarta et sexta maxime jejunet Ecclesia, illa ratio reddi videtur, quod considerato Evangelio, ipsa quarta sabbati, quam vulgo quartam feriam vocant, consilium reperiuntur ad occidendum Dominum fecisse Judaei. Intermisso autem uno die, cujus vespera Dominus Pascha cum discipulis manducavit, qui finis fuit ejus diei quem vocamus quintam sabbati, deinde traditus est ea nocte quae jam ad sextam sabbati, qui dies passionis ejus manifestus est, pertinebat. Hic dies primus azymorum fuit a vespera incipiens. Sed Matthaeus", + "candidate_score": 0.629451, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_44", + "bdc_text": "seinem einzigen Originalwerk , stellte er ähnlich klingende Wörter aus dem Griechischen , Lateinischen , dem Deutschen und aus slawischen Idiomen zusammen\".", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_708", + "psc_text": "haberemus interpretationem, tuam ejusdem prophetae ex graeco eloquio versam in latinum: ubi tamen asteriscis notasti quae in hebraeo sunt, et in graeco desunt; obeliscis autem quae in graeco inveniuntur, et in hebraeo non sunt, tam mirabili diligentia, ut quibusdam in locis ad verba singula, singulas stellas videamus, significantes eadem verba esse in hebraeo, in graeco autem non esse. Porro in hac posteriore interpretatione, quae versa est ex hebraeo, non eadem verborum fides occurrit, nec parum turbat cogitantem, vel cur in illa prima tanta diligentia figantur asterisci, ut minimas etiam particulas orationis indicent deesse codicibus graecis, quae sunt in hebraeis; vel cur in hac altera quae ex hebraeis est, negligentius hoc curatum sit, ut hae eaedem particulae locis suis invenirentur. Aliquid inde, exempli gratia, volui ponere; sed mihi ad horam codex defuit, qui ex hebraeo est. Verumtamen quia praevolas ingenio, non solum quid dixerim, verum etiam quid dicere voluerim, satis, ut", + "candidate_score": 0.6278, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_5", + "bdc_text": "epistolam Bullingers verlorene Antwort auf Cousins Brief vom 15 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_691", + "psc_text": "ad crebrum et dulce colloquium! Sed quia id non est datum, peto ut hoc ipsum, quod in Domino quam possumus simul sumus, conservari studeas, et augeri ac perfici, et rescripta quamvis rara non spernere. Saluta obsequio meo sanctum fratrem Paulinianum, et omnes fratres qui tecum ac de te in Domino gaudent. Memor nostri exaudiaris a Domino in omni sancto desiderio tuo, domine charissime et desideratissime, et honorande in Christo frater. EPISTOLA LXVIII. Hieronymus Augustino, jam accepta epistola quae continet quaestionem de mendacio officioso, sed dubitans etiamnum an sit Augustini, negat se responsurum nisi sit certus de auctore. Meminit et Ruffini ficto nomine. Domino vere sancto, ac beatissimo papae AUGUSTINO, HIERONYMUS, in Christo salutem. 1. In ipso profectionis articulo, sancti filii nostri Asterii hypodiaconi, necessarii mei, Beatitudinis tuae litterae supervenerunt, quibus satisfacis te contra parvitatem meam librum Romam non misisse. Hoc nec ego factum audieram; sed epistolae cujusdam, quasi ad me", + "candidate_score": 0.626273, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_62", + "bdc_text": "] D. Heinrycho Bullingero , fratri ac domino charissimo .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3573", + "psc_text": "Domino illustri et merito praestantissimo, atque in Christi dilectione charissimo filio VALERIO, AUGUSTINUS, in Domino salutem. 1. Cum diu moleste haberem quod aliquoties scripserim, et nulla tuae Sublimitatis rescripta meruerim, repente epistolas tres tuae Benignitatis accepi: unam non ad me solum datam per coepiscopum meum Vindemialem, et non longe post per compresbyterum Firmum duas; qui vir sanctus, nobisque, ut ab illo scire potuisti, familiarissima charitate conjunctus, multa nobiscum de tua excellentia colloquendo, et veraciter insinuando qualem et in Christi visceribus noverit, non solum eas quas memoratus episcopus, vel quas ipse attulit, sed etiam illas quas non accepisse querebamur, litteras vicit. Et ideo de te narratio ejus suavior nobis erat, quia ea dicebat quae ipse non posses, ne quidem me inquirente, rescribere, ne tuarum laudum, quod sancta Scriptura prohibet (Prov. XXVII, 2), fieres praedicator. Quanquam et ego verear haec ad te scribere, ne suspicionem adulantis incurram, domine illustris et merito praestantissime,", + "candidate_score": 0.623698, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_22", + "bdc_text": "Über eine Begegnung von Kardinal Otto Truchsess von Waldburg und Gilbert Cousin ist nichts bekannt .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3322", + "psc_text": "tractandi. Quid enim eos terreri opus est, quos satis territos ipsa taciturnitas monstrat? Nec ideo tanquam sani praetereundi sunt diligentia medicinae, quorum vulnus in abdito est. Etsi enim terrendi non sunt, tamen docendi sunt; et quantum existimo, facilius possunt, dum in eis timor severitatis doctorem adjuvat veritatis, ut opitulante Domino, gratia ejus intellecta atque dilecta etiam loquendo expugnent quod jam loqui non audent. EPISTOLA CXCII. Augustinus Coelestino diacono (postea pontifici Romano), de mutua benevolentia. Domino venerabili nimiumque desiderabili, sancto fratri et condiacono COELESTINO, AUGUSTINUS, in Domino salutem. 1. Quamvis longe absens fuerim, quando per Projectum clericum ad me directa Hipponem Sanctitatis tuae scripta venerunt; tamen posteaquam veni, eisque lectis rescriptorum debitorem me factum esse cognovi, reddendi tempus opperiebar: et ecce subito profecturi a nobis charissimi fratris nostri Albini acolythi gratissima occurrit occasio. De tua igitur quae mihi exoptatissima est salute laetatus, Sanctitati tuae salutationem debitam reddo. Semper autem debeo charitatem,", + "candidate_score": 0.623271, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_52_54", + "bdc_text": "Cent une figures humanistes de la Renaissance aux lumieres . A la mémoire de Marie- Madeleine de la Garanderie , hg. v . Colette Nativel , Genève 2006 - Travaux d'Humanisme et Renaissance 414 , S. 337- 351 ; Pierre Petitmengin , Un ami de Melanchthon :", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2611", + "psc_text": "de Genesi scripsi, versatur haec quaestio vehementer, et ex multis rerum expertarum atque credibiliter auditarum exemplis disputatio illa silvescit. Quid in ea potuerimus vel effecerimus, cum legeris, judicabis; si tamen Dominus dignabitur donare ut eos mihi libros, quantum possum congruenter emendatos, jam liceat edere, et multorum fratrum exspectationem non jam longa disputatione suspendere. 3. Narrabo autem unum aliquid breviter unde cogites. Frater noster Gennadius, notissimus fere omnibus, nobisque charissimus medicus, qui nunc apud Carthaginem degit, et Romae suae artis exercitatione praepolluit, ut hominem religiosum nosti, atque erga pauperum curam impigra misericordia facillimoque animo benignissimum, dubitabat tamen aliquando, ut modo nobis retulit, cum adhuc esset adolescens, et in his eleemosynis ferventissimus, utrum esset ulla vita post mortem. Hujus igitur mentem et opera misericordiae quoniam Deus nullo modo desereret, apparuit illi in somnis conspicuus juvenis et dignus intendi, eique dixit: Sequere me. Quem dum sequeretur, venit ad quamdam civitatem, ubi audire coepit", + "candidate_score": 0.62124, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_62", + "bdc_text": "] D. Heinrycho Bullingero , fratri ac domino charissimo .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_197", + "psc_text": "de suscepto hinc patrocinio mendacii officiosi. Domino dilectissimo, et cultu sincerissimo charitatis obsequendo atque amplectendo fratri et compresbytero HIERONYMO, AUGUSTINUS. CAPUT PRIMUM. 1. Nunquam aeque quisquam tam facie cuilibet innotuit, quam mihi tuorum in Domino studiorum quieta, laeta, et vere exercitatio liberalis. Quanquam ergo percupiam omnino te nosse; tamen exiguum quiddam tui minus habeo, praesentiam videlicet corporis: quam ipsam etiam posteaquam te beatissimus nunc episcopus, tum vero jam episcopatu dignus, frater Alypius vidit, remeansque a me visus est, negare non possum magna ex parte mihi esse relatu ejus impressam; et ante reditum, cum te ille ibi videbat, ego videbam, sed oculis ejus. Non enim animo me atque illum, sed corpore duos, qui noverit, dixerit, concordia duntaxat et familiaritate fidissima, non meritis quibus ille antecellit. Quia ergo me primitus communione spiritus quo in unum nectimur, deinde illius ex ore jam diligis; nequaquam impudenter quasi aliquis ignotus commendo Germanitati tuae fratrem Profuturum,", + "candidate_score": 0.621222, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_53", + "bdc_text": "A la mémoire de Marie- Madeleine de la Garanderie , hg. v . Colette Nativel , Genève 2006 - Travaux d'Humanisme et Renaissance 414 , S. 337- 351 ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1636", + "psc_text": "est in ruinam et resurrectionem multorum in Israel, et in signum cui contradicetur; et tuam ipsius animam pertransibit gladius, ut revelentur multorum cordium cogitationes » (Id. II, 34, 35). Numquid de passione Mariae, quae nusquam scripta est, hoc prophetasse credendus est? an vero de materno ejus affectu, quo postea in tempore passionis assistens cruci, qua hoc erat fixum quod ipsa pepererat, maternorum viscerum dolore confixa est; et animam illius, illa quae ejus secundum carnem filium ipsa spectante confoderat, crucis rhomphaea penetrabat? Video enim et in Psalmis de Joseph ita dictum esse, « Humiliaverunt in compedibus pedes ejus; ferrum pertransiit animam ejus « (Psal. CIV, 18), sicut in Evangelio dixit Simeon, « Et tuam ipsius animam pertransibit gladius (Luc. II, 33). » Non ait, Carnem, sed « animam » , in qua pietatis affectio continetur, et doloris aculeus quasi gladius operatur; cum aut aliqua carnis suae injuria afficitur; ut Joseph, qui", + "candidate_score": 0.620636, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_22", + "bdc_text": "Über eine Begegnung von Kardinal Otto Truchsess von Waldburg und Gilbert Cousin ist nichts bekannt .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_522", + "psc_text": "etiam caecos feriunt, intuere: damnati habent baptismum; et inauditi non habent! Nominatim in scelere schismatis expressi et ejecti habent; et ignoti, longe peregrini, nunquam accusati, nunquam judicati non habent! Qui de praecisa parte Africae rursus praecisi sunt, habent; et unde ipsum Evangelium in Africam venit non habent! Quid pluribus onero? ad ista responde. Attende sacrilegium schismatis vestro concilio Maximianistis exaggeratum; attende persecutiones per judiciarias potestates, quas eis irrogastis; attende baptismum eorum, quem cum eis quos damnastis recepistis; et responde, si potes, utrum habeatis aliquid unde injiciatis nebulas imperitis, cur ab orbe terrarum longe majore scelere schismatis separemini, quam quod in Maximianistis vos damnasse gloriamini. Pax Christi vincat in corde tuo. ΕΥΤΥΧΩΣ . EPISTOLA LII. Augustinus Severino consanguineo suo donatistae, ut deserat schisma scelestum et impudens. Domino multum desiderabili et valde charissimo fratri SEVERINO, AUGUSTINUS. 1. Litteras Fraternitatis tuae etsi valde sero, etsi praeter quod speraveram, tamen laetus accepi, maximeque ampliori", + "candidate_score": 0.61965, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_22", + "bdc_text": "Über eine Begegnung von Kardinal Otto Truchsess von Waldburg und Gilbert Cousin ist nichts bekannt .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_523", + "psc_text": "Maximianistis vos damnasse gloriamini. Pax Christi vincat in corde tuo. ΕΥΤΥΧΩΣ . EPISTOLA LII. Augustinus Severino consanguineo suo donatistae, ut deserat schisma scelestum et impudens. Domino multum desiderabili et valde charissimo fratri SEVERINO, AUGUSTINUS. 1. Litteras Fraternitatis tuae etsi valde sero, etsi praeter quod speraveram, tamen laetus accepi, maximeque ampliori gaudio perfusus sum, cum cognovissem hominem vestrum hac ipsa sola causa venisse Hipponem, ut ad me litteras tuae Fraternitatis afferret. Cogitavi enim non sine causa hoc exortum esse in animo tuo ut recoleres consanguinitatem nostram; nisi quia fortasse perspicis, sicut novi non leve pondus prudentiae tuae, quam sit dolendum, ut qui secundum carnem fratres sumus, in Christi corpore non una societate vivamus, praesertim quia facile tibi est attendere et videre civitatem super montem constitutam, de qua Dominus ait in Evangelio quod abscondi non possit (Matth 5, 14). Ipsa est enim Ecclesia catholica: unde καθολικὴ graece appellatur, quod per totum orbem", + "candidate_score": 0.618771, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_44_46", + "bdc_text": "seinem einzigen Originalwerk , stellte er ähnlich klingende Wörter aus dem Griechischen , Lateinischen , dem Deutschen und aus slawischen Idiomen zusammen\". - Lit. : Ulrich Dill , in :", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_708", + "psc_text": "haberemus interpretationem, tuam ejusdem prophetae ex graeco eloquio versam in latinum: ubi tamen asteriscis notasti quae in hebraeo sunt, et in graeco desunt; obeliscis autem quae in graeco inveniuntur, et in hebraeo non sunt, tam mirabili diligentia, ut quibusdam in locis ad verba singula, singulas stellas videamus, significantes eadem verba esse in hebraeo, in graeco autem non esse. Porro in hac posteriore interpretatione, quae versa est ex hebraeo, non eadem verborum fides occurrit, nec parum turbat cogitantem, vel cur in illa prima tanta diligentia figantur asterisci, ut minimas etiam particulas orationis indicent deesse codicibus graecis, quae sunt in hebraeis; vel cur in hac altera quae ex hebraeis est, negligentius hoc curatum sit, ut hae eaedem particulae locis suis invenirentur. Aliquid inde, exempli gratia, volui ponere; sed mihi ad horam codex defuit, qui ex hebraeo est. Verumtamen quia praevolas ingenio, non solum quid dixerim, verum etiam quid dicere voluerim, satis, ut", + "candidate_score": 0.617193, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_5", + "bdc_text": "epistolam Bullingers verlorene Antwort auf Cousins Brief vom 15 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_702", + "psc_text": "dilectissimo et honorabili fratri NAUCELIONI, ALYPIUS et AUGUSTINUS. 1. Cum retulisses nobis quid a patre nostro Clarentio responsum fuerit, id est, de Feliciano Mustitano non eum negasse, et damnatum ab ipsis, et postea in honore suo receptum, sed innocentem fuisse damnatum, quia absens fuerit, et absentem se fuisse probaverit: hoc dicimus, ut ad hoc respondeat, quia non licuit damnari inauditum, quem innocentem fuisse ipsi modo dicunt, qui eum damnaverunt. Aut ergo innocens damnari non debuit, aut nocens recipi damnatus non debuit. Si innocens receptus est, innocens damnatus est; si nocens damnatus est, nocens receptus est. Si nesciebant, qui illum damnaverunt, utrum innocens fuerit, arguendi sunt temeritatis, quia inauditum, innocentem, de quo nesciebant, damnare ausi sunt; et de praesenti facto intelligimus eadem temeritate illos damnasse etiam superiores quos traditionis crimine infamaverunt. Si enim potuit ab ipsis innocens damnari, potuerunt ab ipsis traditores etiam dici qui non erant traditores. 2. Deinde idem", + "candidate_score": 0.616986, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_53", + "bdc_text": "A la mémoire de Marie- Madeleine de la Garanderie , hg. v . Colette Nativel , Genève 2006 - Travaux d'Humanisme et Renaissance 414 , S. 337- 351 ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1640", + "psc_text": "ea virgine natus esset, nec habuisse filium, nec habere; quia nec Salvator tantopere curam de solatio habuisset ejus, si illi unicus non fuisset. 18. Sed redeamus ad verba Simeonis, in quorum clausula intellectum meum caligare fateor: « Et tuam, » inquit, « animam pertransibit framea » vel « gladius, ut revelentur multorum cordium cogitationes. » Secundum litteram hoc mihi penitus obscurum est; quia nec Mariam beatissimam usquam legimus occisam, ut de corporali gladio sanctus ille ei futuram passionem prophetasse videatur. Sed et quod subjecit, « Ut revelentur multorum cordium cogitationes. Scrutans » enim, inquit, « corda et renes Deus » (Psal. VII, 10). Et de futuro judicio Apostolus ait, quia tunc « manifestabit Deus operta cordium et occulta tenebrarum » (I Cor. IV, 5). Itidem Apostolus, spiritualiter exprimens arma coelestia, quibus in interiori nostro debeamus armari, gladium spiritus dicit verbum Dei (Ephes. VI, 17); de quo ad Hebraeos ait, «", + "candidate_score": 0.615339, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_5", + "bdc_text": "epistolam Bullingers verlorene Antwort auf Cousins Brief vom 15 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_523", + "psc_text": "Maximianistis vos damnasse gloriamini. Pax Christi vincat in corde tuo. ΕΥΤΥΧΩΣ . EPISTOLA LII. Augustinus Severino consanguineo suo donatistae, ut deserat schisma scelestum et impudens. Domino multum desiderabili et valde charissimo fratri SEVERINO, AUGUSTINUS. 1. Litteras Fraternitatis tuae etsi valde sero, etsi praeter quod speraveram, tamen laetus accepi, maximeque ampliori gaudio perfusus sum, cum cognovissem hominem vestrum hac ipsa sola causa venisse Hipponem, ut ad me litteras tuae Fraternitatis afferret. Cogitavi enim non sine causa hoc exortum esse in animo tuo ut recoleres consanguinitatem nostram; nisi quia fortasse perspicis, sicut novi non leve pondus prudentiae tuae, quam sit dolendum, ut qui secundum carnem fratres sumus, in Christi corpore non una societate vivamus, praesertim quia facile tibi est attendere et videre civitatem super montem constitutam, de qua Dominus ait in Evangelio quod abscondi non possit (Matth 5, 14). Ipsa est enim Ecclesia catholica: unde καθολικὴ graece appellatur, quod per totum orbem", + "candidate_score": 0.615067, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_37_39", + "bdc_text": "Zikmund Hruby z Jelení) , geb. 1497 in Prag , gest. 13 . April 1554 in Basel ; studierte von 1509 bis 1514 in Italien ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_335", + "psc_text": "iste dicit, Simon magus figura erat diaboli, non plane sabbatarius aut dominicarius, sed quotidianus est ille tentator; nec tamen adversus eum quotidie jejunatur, quando et diebus dominicis omnibus, e quinquaginta post Pascha, et per diversa loca diebus solemnibus martyrum et festis quibusque prandetur: et tamen diabolus vincitur, si oculi nostri sint semper ad Dominum, ut ipse evellat de laqueo pedes nostros (Psal. XXIV, 15); et sive manducamus sive bibimus, sive quodcumque facimus, omnia in gloriam Dei faciamus; et quantum in nobis est, sine offensione simus Judaeis et Graecis et Ecclesiae Dei (I Cor. X, 31, 32). Quod parum cogitant, qui cum offensione manducant, vel cum offensione jejunant, et per utramlibet intemperantiam scandala concitant, quibus non superatur diabolus, sed laetatur. 22. Quod si respondetur, hoc docuisse Jacobum Jerosolymis, Ephesi Joannem, caeterosque aliis locis, quod docuit Romae Petrus, id est ut sabbato jejunetur, sed ab hac doctrina terras caeteras deviasse, atque in", + "candidate_score": 0.61481, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_37_39", + "bdc_text": "Zikmund Hruby z Jelení) , geb. 1497 in Prag , gest. 13 . April 1554 in Basel ; studierte von 1509 bis 1514 in Italien ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_336", + "psc_text": "cum offensione manducant, vel cum offensione jejunant, et per utramlibet intemperantiam scandala concitant, quibus non superatur diabolus, sed laetatur. 22. Quod si respondetur, hoc docuisse Jacobum Jerosolymis, Ephesi Joannem, caeterosque aliis locis, quod docuit Romae Petrus, id est ut sabbato jejunetur, sed ab hac doctrina terras caeteras deviasse, atque in ea Romam stetisse: et e contrario refertur Occidentis potius aliqua loca in quibus Roma est, non servasse quod Apostoli tradiderunt; Orientis vero terras, unde coepit ipsum Evangelium praedicari, in eo quod ab omnibus simul cum ipso Petro Apostolis traditum est, ne sabbato jejunetur, sine aliqua varietate mansisse: interminabilis est ista contentio, generans lites, non finiens quaestiones. Sit ergo una fides universae quae ubique dilatatur Ecclesiae, tanquam intus in membris, etiamsi ipsa fidei unitas quibusdam diversis observationibus celebratur, quibus nullo modo quod in fide verum est impeditur. Omnis enim pulchritudo filiae regis intrinsecus (Psal. XLIV, 14): illae autem observationes quae variae", + "candidate_score": 0.614586, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_61_63", + "bdc_text": "[ Adresse auf der Rückseite: ] D. Heinrycho Bullingero , fratri ac domino charissimo . Zurich.", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_197", + "psc_text": "de suscepto hinc patrocinio mendacii officiosi. Domino dilectissimo, et cultu sincerissimo charitatis obsequendo atque amplectendo fratri et compresbytero HIERONYMO, AUGUSTINUS. CAPUT PRIMUM. 1. Nunquam aeque quisquam tam facie cuilibet innotuit, quam mihi tuorum in Domino studiorum quieta, laeta, et vere exercitatio liberalis. Quanquam ergo percupiam omnino te nosse; tamen exiguum quiddam tui minus habeo, praesentiam videlicet corporis: quam ipsam etiam posteaquam te beatissimus nunc episcopus, tum vero jam episcopatu dignus, frater Alypius vidit, remeansque a me visus est, negare non possum magna ex parte mihi esse relatu ejus impressam; et ante reditum, cum te ille ibi videbat, ego videbam, sed oculis ejus. Non enim animo me atque illum, sed corpore duos, qui noverit, dixerit, concordia duntaxat et familiaritate fidissima, non meritis quibus ille antecellit. Quia ergo me primitus communione spiritus quo in unum nectimur, deinde illius ex ore jam diligis; nequaquam impudenter quasi aliquis ignotus commendo Germanitati tuae fratrem Profuturum,", + "candidate_score": 0.6117, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_61_63", + "bdc_text": "[ Adresse auf der Rückseite: ] D. Heinrycho Bullingero , fratri ac domino charissimo . Zurich.", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_691", + "psc_text": "ad crebrum et dulce colloquium! Sed quia id non est datum, peto ut hoc ipsum, quod in Domino quam possumus simul sumus, conservari studeas, et augeri ac perfici, et rescripta quamvis rara non spernere. Saluta obsequio meo sanctum fratrem Paulinianum, et omnes fratres qui tecum ac de te in Domino gaudent. Memor nostri exaudiaris a Domino in omni sancto desiderio tuo, domine charissime et desideratissime, et honorande in Christo frater. EPISTOLA LXVIII. Hieronymus Augustino, jam accepta epistola quae continet quaestionem de mendacio officioso, sed dubitans etiamnum an sit Augustini, negat se responsurum nisi sit certus de auctore. Meminit et Ruffini ficto nomine. Domino vere sancto, ac beatissimo papae AUGUSTINO, HIERONYMUS, in Christo salutem. 1. In ipso profectionis articulo, sancti filii nostri Asterii hypodiaconi, necessarii mei, Beatitudinis tuae litterae supervenerunt, quibus satisfacis te contra parvitatem meam librum Romam non misisse. Hoc nec ego factum audieram; sed epistolae cujusdam, quasi ad me", + "candidate_score": 0.611241, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_61_63", + "bdc_text": "[ Adresse auf der Rückseite: ] D. Heinrycho Bullingero , fratri ac domino charissimo . Zurich.", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_841", + "psc_text": "PAULINO et THERASIAE, AUGUSTINUS, in Domino salutem. 1. Charissimus frater Celsus cum rescripta repeteret, debitum reddere festinavi; sed vere festinavi. Cum enim eum putarem adhuc aliquot dies nobiscum moraturum, repente comperta occasione navigii, mihi pridianam suam profectionem jam nocte suggessit. Quid facerem cum eum tenere non possem, et quia ad vos, cum quibus ei melius esset, properabat, nec si possem, deberem. Proinde pauca illico haec arripui dictanda atque mittenda, prolixioris epistolae me confitens debitorem, cum post reditum venerabilium fratrum nostrorum collegarum meorum Theasii et Evodii, primum vestri ex parte satiatus fuero. Uberius enim ad nos in eorum pectoribus et oribus vos esse venturos jamjamque, in Christi nomine atque adjutorio speramus. Cum haec scriberem, etiam per unanimem filium nostrum Thagastensis Ecclesiae presbyterum Fortunatianum, Romam navigaturum, aliam epistolam paucis ante diebus jam dederam. Nunc ergo quod soleo rogo, ut quod soletis faciatis. Oretis pro nobis, ut videat Deus humilitatem nostram et laborem", + "candidate_score": 0.61115, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_61_63", + "bdc_text": "[ Adresse auf der Rückseite: ] D. Heinrycho Bullingero , fratri ac domino charissimo . Zurich.", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2849", + "psc_text": "Firmum, anno praeterito, ob rem earum Ravennam, et inde Africam Siciliamque direximus, quem putamus jam in Africae partibus commorari. Sanctos tuo adhaerentes lateri, ut meo obsequio salutes, precor. Litteras quoque meas ad sanctum presbyterum Firmum direxi; quae si ad te venerint, ei dirigere non graveris. Incolumem te, et mei memorem, Christus Dominus custodiat, domine vere sancte, et beatissime papa. Et subter: Grandem latini sermonis in ista provincia notariorum patimur penuriam; et idcirco praeceptis tuis parere non possumus, maxime in editione Septuaginta, quae asteriscis verubusque dictincta est: pleraque enim prioris laboris, fraude cujusdam amisimus. EPISTOLA CLXXIII. Augustinus Donato, villae Mutugennae in dioecesi Hipponensi presbytero donatistae, qui jussus comprehendi et adduci ad ecclesiam, conatus est sibi vim inferre, suadet ut re sobrie perpensa resipiscat, docens pravam voluntatem recte cogi ad meliora. Donato presbytero partis Donati, AUGUSTINUS episcopus Ecclesiae catholicae. 1. Si posses videre dolorem cordis mei, et sollicitudinem pro salute tua, fortassis", + "candidate_score": 0.608595, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_61_63", + "bdc_text": "[ Adresse auf der Rückseite: ] D. Heinrycho Bullingero , fratri ac domino charissimo . Zurich.", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_367", + "psc_text": "fratrem nostrum Asterium hypodiaconum Dignationi tuae epistolam miseram, promptum reddens salutationis officium; quam tibi arbitror redditam. Nunc quoque per sanctum fratrem meum Praesidium diaconum, obsecro primum ut memineris mei: deinde ut bajulum litterarum habeas commendatum, et mihi scias germanissimum, et in quibuscumque necessitas postulaverit, foveas atque sustentes; non quo aliqua re (Christo tribuente) indigeat, sed quo bonorum amicitias avidissime expetat, et se in his conjungendis maximum putet beneficium consecutum. Cur autem ad Occidentem navigaverit, ipso poteris narrante cognoscere. CAP. II. 2. Nos in monasterio constituti, variis hinc inde fluctibus quatimur, et peregrinationis molestias sustinemus. Sed credimus in eo qui dixit, « Confidite; ego vici mundum » (Joan. XVI, 33), quod ipso tribuente et praesule, contra hostem diabolum victoriam consequamur. Sanctum et venerabilem fratrem nostrum papam Alypium, ut meo obsequio salutes, obsecro. Sancti fratres, qui nobiscum in monasterio Domino servire festinant, oppido te salutant. Incolumem te et memorem mei, Christus Deus", + "candidate_score": 0.608175, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_61_63", + "bdc_text": "[ Adresse auf der Rückseite: ] D. Heinrycho Bullingero , fratri ac domino charissimo . Zurich.", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_847", + "psc_text": "vere sancto et beatissimo papae AUGUSTINO, HIERONYMUS, in Christo salutem. Cum a sancto fratre nostro Firmo sollicite quaererem quid ageres, sospitem te laetus audivi. Rursum cum tuas litteras non dico sperarem, sed exigerem; nesciente te, de Africa se profectum esse dixit. Itaque reddo tibi per eum salutationis officia, qui te unico amore complectitur: simulque obsecro ut ignoscas pudori meo, quod diu praecipienti ut rescriberem, negare non potui. Nec ego tibi, sed causae causa respondit. Et si culpa est respondisse, quaeso ut patienter audias, multo major est provocasse. Sed facessant istiusmodi querimoniae: sit inter nos pura germanitas; et deinceps non quaestionum, sed charitatis ad nos scripta mittamus. Sancti fratres, qui nobiscum Domino serviunt, affatim te salutant. Sanctos qui tecum Christi leve trahunt jugum, praecipue sanctum et suscipiendum papam Alypium, ut meo obsequio solutes, precor. Incolumem te et memorem mei, Christus Deus noster tueatur omnipotens, domine vere sancte et beatissime papa. Si", + "candidate_score": 0.603055, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_36_38", + "bdc_text": "Gelensky ; Zikmund Hruby z Jelení) , geb. 1497 in Prag , gest. 13 . April 1554 in Basel ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_615", + "psc_text": "Dicit enim, Corpus quidem mortuum est propter peccatum; spiritus autem vita est propter justitiam. Si autem Spiritus ejus qui suscitavit Jesum Christum a mortuis habitat in vobis; qui suscitavit Jesum Christum a mortuis, vivificabit et mortalia corpora vestra per inhabitantem Spiritum ejus in vobis (Id. VIII, 10, 11). 27. Haec et ex autoritate divinarum Scripturarum et universae Ecclesiae, quae toto orbe diffunditur, consensione, per anniversarium Pascha celebrantur. CAPUT XV. In magno utique sicut jam intelligis, sacramento. Et in Scripturis quidem veteribus ad agendum Pascha non est praeceptum tempus, nisi ex mense novorum, a luna quarta decima usque ad vicesimam primam: ex Evangelio tamen, quia manifestum est, quo etiam die Dominus crucifixus sit, et in sepultura fuerit, et resurrexerit, adjuncta est etiam ipsorum dierum observatio per patrum concilia, et orbi universo christiano persuasum est eo modo Pascha celebrari oportere. 28. Quadragesima sane jejuniorum habet auctoritatem, et in veteribus Libris ex jejunio", + "candidate_score": 0.594003, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 8, + "cf_id": "cf037", + "work_id": "058_Gennadius-Massiliensis_De-scriptoribus-ecclesiasticis", + "max_score": 0.688489, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_23_25", + "bdc_text": "doctum enim esse et pium virum , qui non abhorreat a vera doctrina . Theodori liber nondum absolutus est , sed crastina die absolvetur Theodor Bibliander , Ad omnium ordinum reip[ublicae ] christianae principes viros , populumque christianum , Relatio fidelis quod a solo Verbo filioque dei tum exacta cognitio praesentium temporum et futurorum , atque ipsius etiam Antichristi , maximae pestis totius orbis , tum recta optimaque moderatio reipublicae et totius vitae christianae petenda sit , Basel , Johannes Oporin , März 1545 VD 16 B 5315 ; Moser , Bibliander Nr. B-10. 1 ;", + "psc_chunk_id": "058_Gennadius-Massiliensis_De-scriptoribus-ecclesiasticis_window_42", + "psc_text": "Altercationem Simonis Judaei, et Theophili Christiani, quae pene omnibus nota est. CAPUT LI. VIGILIUS diaconus composuit ex traditione Patrum, Monachorum Regulam, quae in coenobio ad profectum fratrum in conventu legitur, breviato et aperto sermone totius monasticae professionis in se tenentem disciplinam. CAPUT LII. ATTICUS, Constantinopolitanus episcopus, scripsit ad reginas, Arcadii imperatoris filias, de Fide et Virginitate librum valde egregium, in quo praeveniens Nestorianum dogma impugnat. CAPUT LIII. NESTORIUS, haeresiarches, cum in Antiochena Ecclesia presbyter, in docendo insignis ex tempore declamator haberetur, composuit infinitos tractatus diversarum hypothescon: in quibus etiam tum subtili nequitia infudit postea proditae impietatis venena, quae moralis interdum occultabat suadela. Postquam vero, eloquentia ejus et abstinentia commendante, Constantinopolitanae Ecclesiae pontificatu donatus est, apertum se hostem Ecclesiae, quem diu celarat, ostendens, scripsit librum quasi de Incarnatione Domini, sexaginta et duobus divinae Scripturae testimoniis pravo sensu suo constructum: in quo quid asseveraverit, in catalogo haereticorum monstrabitur. CAPUT LIV. COELESTINUS, urbis", + "candidate_score": 0.688489, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_24_26", + "bdc_text": "Theodori liber nondum absolutus est , sed crastina die absolvetur Theodor Bibliander , Ad omnium ordinum reip[ublicae ] christianae principes viros , populumque christianum , Relatio fidelis quod a solo Verbo filioque dei tum exacta cognitio praesentium temporum et futurorum , atque ipsius etiam Antichristi , maximae pestis totius orbis , tum recta optimaque moderatio reipublicae et totius vitae christianae petenda sit , Basel , Johannes Oporin , März 1545 VD 16 B 5315 ; Moser , Bibliander Nr. B-10. 1 ; Egli , Analecta II 64-68 ;", + "psc_chunk_id": "058_Gennadius-Massiliensis_De-scriptoribus-ecclesiasticis_window_42", + "psc_text": "Altercationem Simonis Judaei, et Theophili Christiani, quae pene omnibus nota est. CAPUT LI. VIGILIUS diaconus composuit ex traditione Patrum, Monachorum Regulam, quae in coenobio ad profectum fratrum in conventu legitur, breviato et aperto sermone totius monasticae professionis in se tenentem disciplinam. CAPUT LII. ATTICUS, Constantinopolitanus episcopus, scripsit ad reginas, Arcadii imperatoris filias, de Fide et Virginitate librum valde egregium, in quo praeveniens Nestorianum dogma impugnat. CAPUT LIII. NESTORIUS, haeresiarches, cum in Antiochena Ecclesia presbyter, in docendo insignis ex tempore declamator haberetur, composuit infinitos tractatus diversarum hypothescon: in quibus etiam tum subtili nequitia infudit postea proditae impietatis venena, quae moralis interdum occultabat suadela. Postquam vero, eloquentia ejus et abstinentia commendante, Constantinopolitanae Ecclesiae pontificatu donatus est, apertum se hostem Ecclesiae, quem diu celarat, ostendens, scripsit librum quasi de Incarnatione Domini, sexaginta et duobus divinae Scripturae testimoniis pravo sensu suo constructum: in quo quid asseveraverit, in catalogo haereticorum monstrabitur. CAPUT LIV. COELESTINUS, urbis", + "candidate_score": 0.680635, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_24_26", + "bdc_text": "Theodori liber nondum absolutus est , sed crastina die absolvetur Theodor Bibliander , Ad omnium ordinum reip[ublicae ] christianae principes viros , populumque christianum , Relatio fidelis quod a solo Verbo filioque dei tum exacta cognitio praesentium temporum et futurorum , atque ipsius etiam Antichristi , maximae pestis totius orbis , tum recta optimaque moderatio reipublicae et totius vitae christianae petenda sit , Basel , Johannes Oporin , März 1545 VD 16 B 5315 ; Moser , Bibliander Nr. B-10. 1 ; Egli , Analecta II 64-68 ;", + "psc_chunk_id": "058_Gennadius-Massiliensis_De-scriptoribus-ecclesiasticis_window_43", + "psc_text": "occultabat suadela. Postquam vero, eloquentia ejus et abstinentia commendante, Constantinopolitanae Ecclesiae pontificatu donatus est, apertum se hostem Ecclesiae, quem diu celarat, ostendens, scripsit librum quasi de Incarnatione Domini, sexaginta et duobus divinae Scripturae testimoniis pravo sensu suo constructum: in quo quid asseveraverit, in catalogo haereticorum monstrabitur. CAPUT LIV. COELESTINUS, urbis Romae episcopus, decretum synodi adversum supradictum Nestorium habitum volumine describens º ad Orientis et Occidentis Ecclesias dedit, confirmans, duabus in Christo manentibus perfecte naturis, unam Filii Dei credendam esse personam. Huic enim sententiae supradictus Nestorius ostensus est esse contrarius. Similiter etiam Xystus, successor Coelestini, pro eadem re et ad ipsum Nestorium et ad Orientis episcopos, adversum errorem ejus succidendum sententias direxit. CAPUT LV. THEODORUS, Ancyranus Galatiae episcopus, scripsit adversum Nestorium, adhuc Ephesi positus, librum redargutionis et confutationis, dialectica quidem arte ordinatum, sed auctoritate sacrarum Scripturarum detextum. Multis enim assertionibus usus est, antequam Scripturarum testimonia poneret. CAPUT LVI. FASTIDIUS, Britannorum episcopus,", + "candidate_score": 0.675125, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_10_12", + "bdc_text": "Velim , si d. Theodorus Theodor Bibliander . tantum ocii haberet et fuse scriberet ad illius quęstionem . Probus est vir ac evangelio Christi favens plurimum .", + "psc_chunk_id": "058_Gennadius-Massiliensis_De-scriptoribus-ecclesiasticis_window_0", + "psc_text": "De scriptoribus ecclesiasticis HIERONYMUS noster litteris Graecis ac Latinis Romae apprime eruditus, presbyter quoque ibidem ordinatus est. Porro ad Bethleem oppidum juvenis advenit: ubi prudens animal ad praesepe Domini sese obtulit permansurum. Inter caetera operum suorum opuscula, usque ad Theodosii XIV imperii annum a beato Petro sumens exordium, usque in semetipsum de Viris illustribus scripsit. Innumeris praeterea libris apostolorum prophetarumque constructionibus editis, immobilem catholicae turrim Ecclesiae contra perfidorum jacula consummavit. Litteris quoque Hebraicis atque Chaldaicis ita edoctus, ut omnes Testamenti Veteris libros, ex Hebraeorum scilicet codicibus, verteret in Latinum. Danielem quoque prophetam Chaldaico stylo locutum, et Job justum Arabico, in Romanam linguam utrumque auctorem perfecta interpretatione mutaverit. Matthaei nihilominus Evangelium ex Hebraeo fecit esse Romanum. Namque mentis corporisque virginitatem et delictorum poenitentiam praedicans atque custodiens, solus omnium Romanorum omnes 16 prophetarum commentatus est libros. In sanctis praeterea librorum suorum prologis, ita se luculentissimum interpretem, et immensis epistolarum suarum voluminibus nervosum", + "candidate_score": 0.674276, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_24", + "bdc_text": "Theodori liber nondum absolutus est , sed crastina die absolvetur Theodor Bibliander , Ad omnium ordinum reip[ublicae ] christianae principes viros , populumque christianum , Relatio fidelis quod a solo Verbo filioque dei tum exacta cognitio praesentium temporum et futurorum , atque ipsius etiam Antichristi , maximae pestis totius orbis , tum recta optimaque moderatio reipublicae et totius vitae christianae petenda sit , Basel , Johannes Oporin , März 1545 VD 16 B 5315 ;", + "psc_chunk_id": "058_Gennadius-Massiliensis_De-scriptoribus-ecclesiasticis_window_42", + "psc_text": "Altercationem Simonis Judaei, et Theophili Christiani, quae pene omnibus nota est. CAPUT LI. VIGILIUS diaconus composuit ex traditione Patrum, Monachorum Regulam, quae in coenobio ad profectum fratrum in conventu legitur, breviato et aperto sermone totius monasticae professionis in se tenentem disciplinam. CAPUT LII. ATTICUS, Constantinopolitanus episcopus, scripsit ad reginas, Arcadii imperatoris filias, de Fide et Virginitate librum valde egregium, in quo praeveniens Nestorianum dogma impugnat. CAPUT LIII. NESTORIUS, haeresiarches, cum in Antiochena Ecclesia presbyter, in docendo insignis ex tempore declamator haberetur, composuit infinitos tractatus diversarum hypothescon: in quibus etiam tum subtili nequitia infudit postea proditae impietatis venena, quae moralis interdum occultabat suadela. Postquam vero, eloquentia ejus et abstinentia commendante, Constantinopolitanae Ecclesiae pontificatu donatus est, apertum se hostem Ecclesiae, quem diu celarat, ostendens, scripsit librum quasi de Incarnatione Domini, sexaginta et duobus divinae Scripturae testimoniis pravo sensu suo constructum: in quo quid asseveraverit, in catalogo haereticorum monstrabitur. CAPUT LIV. COELESTINUS, urbis", + "candidate_score": 0.668908, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_58_60", + "bdc_text": "bis 18 . Jahrhunderts , hg. v. Günter Frank , Thomas Leinkauf und Markus Wriedt , Stuttgart / Bad Cannstatt 2006 - Melanchthon- Schriften der Stadt Bretten 10 , S. 65-92 . est corrector FrobeniiHieronymus Froben. , qui has literas fert , optimus et pius vir , christianę doctrinę adsertor strenuus , quem tibi commendo .", + "psc_chunk_id": "058_Gennadius-Massiliensis_De-scriptoribus-ecclesiasticis_window_0", + "psc_text": "De scriptoribus ecclesiasticis HIERONYMUS noster litteris Graecis ac Latinis Romae apprime eruditus, presbyter quoque ibidem ordinatus est. Porro ad Bethleem oppidum juvenis advenit: ubi prudens animal ad praesepe Domini sese obtulit permansurum. Inter caetera operum suorum opuscula, usque ad Theodosii XIV imperii annum a beato Petro sumens exordium, usque in semetipsum de Viris illustribus scripsit. Innumeris praeterea libris apostolorum prophetarumque constructionibus editis, immobilem catholicae turrim Ecclesiae contra perfidorum jacula consummavit. Litteris quoque Hebraicis atque Chaldaicis ita edoctus, ut omnes Testamenti Veteris libros, ex Hebraeorum scilicet codicibus, verteret in Latinum. Danielem quoque prophetam Chaldaico stylo locutum, et Job justum Arabico, in Romanam linguam utrumque auctorem perfecta interpretatione mutaverit. Matthaei nihilominus Evangelium ex Hebraeo fecit esse Romanum. Namque mentis corporisque virginitatem et delictorum poenitentiam praedicans atque custodiens, solus omnium Romanorum omnes 16 prophetarum commentatus est libros. In sanctis praeterea librorum suorum prologis, ita se luculentissimum interpretem, et immensis epistolarum suarum voluminibus nervosum", + "candidate_score": 0.667576, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_24", + "bdc_text": "Theodori liber nondum absolutus est , sed crastina die absolvetur Theodor Bibliander , Ad omnium ordinum reip[ublicae ] christianae principes viros , populumque christianum , Relatio fidelis quod a solo Verbo filioque dei tum exacta cognitio praesentium temporum et futurorum , atque ipsius etiam Antichristi , maximae pestis totius orbis , tum recta optimaque moderatio reipublicae et totius vitae christianae petenda sit , Basel , Johannes Oporin , März 1545 VD 16 B 5315 ;", + "psc_chunk_id": "058_Gennadius-Massiliensis_De-scriptoribus-ecclesiasticis_window_43", + "psc_text": "occultabat suadela. Postquam vero, eloquentia ejus et abstinentia commendante, Constantinopolitanae Ecclesiae pontificatu donatus est, apertum se hostem Ecclesiae, quem diu celarat, ostendens, scripsit librum quasi de Incarnatione Domini, sexaginta et duobus divinae Scripturae testimoniis pravo sensu suo constructum: in quo quid asseveraverit, in catalogo haereticorum monstrabitur. CAPUT LIV. COELESTINUS, urbis Romae episcopus, decretum synodi adversum supradictum Nestorium habitum volumine describens º ad Orientis et Occidentis Ecclesias dedit, confirmans, duabus in Christo manentibus perfecte naturis, unam Filii Dei credendam esse personam. Huic enim sententiae supradictus Nestorius ostensus est esse contrarius. Similiter etiam Xystus, successor Coelestini, pro eadem re et ad ipsum Nestorium et ad Orientis episcopos, adversum errorem ejus succidendum sententias direxit. CAPUT LV. THEODORUS, Ancyranus Galatiae episcopus, scripsit adversum Nestorium, adhuc Ephesi positus, librum redargutionis et confutationis, dialectica quidem arte ordinatum, sed auctoritate sacrarum Scripturarum detextum. Multis enim assertionibus usus est, antequam Scripturarum testimonia poneret. CAPUT LVI. FASTIDIUS, Britannorum episcopus,", + "candidate_score": 0.666184, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_59_61", + "bdc_text": "Jahrhunderts , hg. v. Günter Frank , Thomas Leinkauf und Markus Wriedt , Stuttgart / Bad Cannstatt 2006 - Melanchthon- Schriften der Stadt Bretten 10 , S. 65-92 . est corrector FrobeniiHieronymus Froben. , qui has literas fert , optimus et pius vir , christianę doctrinę adsertor strenuus , quem tibi commendo . [ Adresse auf der Rückseite:", + "psc_chunk_id": "058_Gennadius-Massiliensis_De-scriptoribus-ecclesiasticis_window_0", + "psc_text": "De scriptoribus ecclesiasticis HIERONYMUS noster litteris Graecis ac Latinis Romae apprime eruditus, presbyter quoque ibidem ordinatus est. Porro ad Bethleem oppidum juvenis advenit: ubi prudens animal ad praesepe Domini sese obtulit permansurum. Inter caetera operum suorum opuscula, usque ad Theodosii XIV imperii annum a beato Petro sumens exordium, usque in semetipsum de Viris illustribus scripsit. Innumeris praeterea libris apostolorum prophetarumque constructionibus editis, immobilem catholicae turrim Ecclesiae contra perfidorum jacula consummavit. Litteris quoque Hebraicis atque Chaldaicis ita edoctus, ut omnes Testamenti Veteris libros, ex Hebraeorum scilicet codicibus, verteret in Latinum. Danielem quoque prophetam Chaldaico stylo locutum, et Job justum Arabico, in Romanam linguam utrumque auctorem perfecta interpretatione mutaverit. Matthaei nihilominus Evangelium ex Hebraeo fecit esse Romanum. Namque mentis corporisque virginitatem et delictorum poenitentiam praedicans atque custodiens, solus omnium Romanorum omnes 16 prophetarum commentatus est libros. In sanctis praeterea librorum suorum prologis, ita se luculentissimum interpretem, et immensis epistolarum suarum voluminibus nervosum", + "candidate_score": 0.66073, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_60_62", + "bdc_text": "est corrector FrobeniiHieronymus Froben. , qui has literas fert , optimus et pius vir , christianę doctrinę adsertor strenuus , quem tibi commendo . [ Adresse auf der Rückseite: ] D. Heinrycho Bullingero , fratri ac domino charissimo .", + "psc_chunk_id": "058_Gennadius-Massiliensis_De-scriptoribus-ecclesiasticis_window_0", + "psc_text": "De scriptoribus ecclesiasticis HIERONYMUS noster litteris Graecis ac Latinis Romae apprime eruditus, presbyter quoque ibidem ordinatus est. Porro ad Bethleem oppidum juvenis advenit: ubi prudens animal ad praesepe Domini sese obtulit permansurum. Inter caetera operum suorum opuscula, usque ad Theodosii XIV imperii annum a beato Petro sumens exordium, usque in semetipsum de Viris illustribus scripsit. Innumeris praeterea libris apostolorum prophetarumque constructionibus editis, immobilem catholicae turrim Ecclesiae contra perfidorum jacula consummavit. Litteris quoque Hebraicis atque Chaldaicis ita edoctus, ut omnes Testamenti Veteris libros, ex Hebraeorum scilicet codicibus, verteret in Latinum. Danielem quoque prophetam Chaldaico stylo locutum, et Job justum Arabico, in Romanam linguam utrumque auctorem perfecta interpretatione mutaverit. Matthaei nihilominus Evangelium ex Hebraeo fecit esse Romanum. Namque mentis corporisque virginitatem et delictorum poenitentiam praedicans atque custodiens, solus omnium Romanorum omnes 16 prophetarum commentatus est libros. In sanctis praeterea librorum suorum prologis, ita se luculentissimum interpretem, et immensis epistolarum suarum voluminibus nervosum", + "candidate_score": 0.655578, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_39_41", + "bdc_text": "studierte von 1509 bis 1514 in Italien ; unternahm von 1514 bis 1524 mehrere Reisen durch Europa . Vermutlich ab 1524 in Basel , \"wo er zuerst als Amanuensis des Erasmus von Rotterdam , dann trotz verschiedener Rufe an auswärtige Universitäten bis zu seinem Tod als Editor , Korrektor und Übersetzer in der Officina Frobeniana tätig war .", + "psc_chunk_id": "058_Gennadius-Massiliensis_De-scriptoribus-ecclesiasticis_window_0", + "psc_text": "De scriptoribus ecclesiasticis HIERONYMUS noster litteris Graecis ac Latinis Romae apprime eruditus, presbyter quoque ibidem ordinatus est. Porro ad Bethleem oppidum juvenis advenit: ubi prudens animal ad praesepe Domini sese obtulit permansurum. Inter caetera operum suorum opuscula, usque ad Theodosii XIV imperii annum a beato Petro sumens exordium, usque in semetipsum de Viris illustribus scripsit. Innumeris praeterea libris apostolorum prophetarumque constructionibus editis, immobilem catholicae turrim Ecclesiae contra perfidorum jacula consummavit. Litteris quoque Hebraicis atque Chaldaicis ita edoctus, ut omnes Testamenti Veteris libros, ex Hebraeorum scilicet codicibus, verteret in Latinum. Danielem quoque prophetam Chaldaico stylo locutum, et Job justum Arabico, in Romanam linguam utrumque auctorem perfecta interpretatione mutaverit. Matthaei nihilominus Evangelium ex Hebraeo fecit esse Romanum. Namque mentis corporisque virginitatem et delictorum poenitentiam praedicans atque custodiens, solus omnium Romanorum omnes 16 prophetarum commentatus est libros. In sanctis praeterea librorum suorum prologis, ita se luculentissimum interpretem, et immensis epistolarum suarum voluminibus nervosum", + "candidate_score": 0.647352, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_39_41", + "bdc_text": "studierte von 1509 bis 1514 in Italien ; unternahm von 1514 bis 1524 mehrere Reisen durch Europa . Vermutlich ab 1524 in Basel , \"wo er zuerst als Amanuensis des Erasmus von Rotterdam , dann trotz verschiedener Rufe an auswärtige Universitäten bis zu seinem Tod als Editor , Korrektor und Übersetzer in der Officina Frobeniana tätig war .", + "psc_chunk_id": "058_Gennadius-Massiliensis_De-scriptoribus-ecclesiasticis_window_1", + "psc_text": "Romanam linguam utrumque auctorem perfecta interpretatione mutaverit. Matthaei nihilominus Evangelium ex Hebraeo fecit esse Romanum. Namque mentis corporisque virginitatem et delictorum poenitentiam praedicans atque custodiens, solus omnium Romanorum omnes 16 prophetarum commentatus est libros. In sanctis praeterea librorum suorum prologis, ita se luculentissimum interpretem, et immensis epistolarum suarum voluminibus nervosum catholicis exhibet lectoribus, ut nec perfidis quandoque pepercisse, nec invidis cessisse videatur. Nonagenarius ferme, ut perhibent, postea in Domino requievit. Quem Stridon oppidum genuit, Roma inclyta erudivit, Bethleem alma tenet, spiritum aula coelestis suscepit. Claruit maxime sub Theodosio principe et filiis ejus Arcadio et Honorio. CAPUT PRIMUM. JACOBUS, cognomento Sapiens, Nisibenae nobilis Persarum modo civitatis episcopus, unus ex numero sub Maximino persecutore confessorum, et eorum qui in Nicaena synodo Arianam perversitatem, homousii oppositione damnarunt. Hunc virum beatus Hieronymus in libro Chronicon velut magnarum virtutum hominem nominans in Catalogo cur non posuerit, facile excusabitur, si consideremus quod ipsos tres vel quatuor", + "candidate_score": 0.647152, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_58_60", + "bdc_text": "bis 18 . Jahrhunderts , hg. v. Günter Frank , Thomas Leinkauf und Markus Wriedt , Stuttgart / Bad Cannstatt 2006 - Melanchthon- Schriften der Stadt Bretten 10 , S. 65-92 . est corrector FrobeniiHieronymus Froben. , qui has literas fert , optimus et pius vir , christianę doctrinę adsertor strenuus , quem tibi commendo .", + "psc_chunk_id": "058_Gennadius-Massiliensis_De-scriptoribus-ecclesiasticis_window_12", + "psc_text": "in Graeco inveni, jussus in Latinum transtuli. Composuit et anachoretis simpliciter viventibus Librum centum sententiarum, per capitula digestum; et eruditis ac studiosis quinquaginta sententiarum, quem ego Latinum primus feci. Nam superiorem olim translatum, quia vitiatum et per tempus confusum vidi, partim reinterpretando, partim emendando, auctoris veritati restitui. Composuit et coenobitis et synoditis Doctrinam aptam vitae communis; et ad virgines Deo sacratas libellum competentem religioni et sexui. Edidit et paucas sententiolas valde obscuras, et, ut ipse in his ait, solis monachorum cordibus cognoscibiles: quas similiter ego Latinas edidi. Vixit longa aetate, signis et virtutibus pollens. CAPUT XII. THEODORUS Antiochenae Ecclesiae presbyter, vir scientia cautus, et lingua disertus scripsit Adversum Apollinaristas et Eunomianos de Incarnatione Domini libros quindecim, ad quindecim millia versuum continentes. In quibus ratione purissima et testimoniis Scripturarum ostendit Dominum Jesum sicut plenitudinem deitatis, ita plenitudinem humanitatis habuisse. Docet et hominem duabus tantum substantiis constare, id est, anima et corpore;", + "candidate_score": 0.646358, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_60", + "bdc_text": "est corrector FrobeniiHieronymus Froben. , qui has literas fert , optimus et pius vir , christianę doctrinę adsertor strenuus , quem tibi commendo .", + "psc_chunk_id": "058_Gennadius-Massiliensis_De-scriptoribus-ecclesiasticis_window_0", + "psc_text": "De scriptoribus ecclesiasticis HIERONYMUS noster litteris Graecis ac Latinis Romae apprime eruditus, presbyter quoque ibidem ordinatus est. Porro ad Bethleem oppidum juvenis advenit: ubi prudens animal ad praesepe Domini sese obtulit permansurum. Inter caetera operum suorum opuscula, usque ad Theodosii XIV imperii annum a beato Petro sumens exordium, usque in semetipsum de Viris illustribus scripsit. Innumeris praeterea libris apostolorum prophetarumque constructionibus editis, immobilem catholicae turrim Ecclesiae contra perfidorum jacula consummavit. Litteris quoque Hebraicis atque Chaldaicis ita edoctus, ut omnes Testamenti Veteris libros, ex Hebraeorum scilicet codicibus, verteret in Latinum. Danielem quoque prophetam Chaldaico stylo locutum, et Job justum Arabico, in Romanam linguam utrumque auctorem perfecta interpretatione mutaverit. Matthaei nihilominus Evangelium ex Hebraeo fecit esse Romanum. Namque mentis corporisque virginitatem et delictorum poenitentiam praedicans atque custodiens, solus omnium Romanorum omnes 16 prophetarum commentatus est libros. In sanctis praeterea librorum suorum prologis, ita se luculentissimum interpretem, et immensis epistolarum suarum voluminibus nervosum", + "candidate_score": 0.64504, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_40_42", + "bdc_text": "unternahm von 1514 bis 1524 mehrere Reisen durch Europa . Vermutlich ab 1524 in Basel , \"wo er zuerst als Amanuensis des Erasmus von Rotterdam , dann trotz verschiedener Rufe an auswärtige Universitäten bis zu seinem Tod als Editor , Korrektor und Übersetzer in der Officina Frobeniana tätig war . Gelenius ' immense philologische Leistung , die in den vielen von ihm betreuten Editionen der Froben'schen Druckerei steckt , ist bisher noch nicht befriedigend untersucht worden .", + "psc_chunk_id": "058_Gennadius-Massiliensis_De-scriptoribus-ecclesiasticis_window_0", + "psc_text": "De scriptoribus ecclesiasticis HIERONYMUS noster litteris Graecis ac Latinis Romae apprime eruditus, presbyter quoque ibidem ordinatus est. Porro ad Bethleem oppidum juvenis advenit: ubi prudens animal ad praesepe Domini sese obtulit permansurum. Inter caetera operum suorum opuscula, usque ad Theodosii XIV imperii annum a beato Petro sumens exordium, usque in semetipsum de Viris illustribus scripsit. Innumeris praeterea libris apostolorum prophetarumque constructionibus editis, immobilem catholicae turrim Ecclesiae contra perfidorum jacula consummavit. Litteris quoque Hebraicis atque Chaldaicis ita edoctus, ut omnes Testamenti Veteris libros, ex Hebraeorum scilicet codicibus, verteret in Latinum. Danielem quoque prophetam Chaldaico stylo locutum, et Job justum Arabico, in Romanam linguam utrumque auctorem perfecta interpretatione mutaverit. Matthaei nihilominus Evangelium ex Hebraeo fecit esse Romanum. Namque mentis corporisque virginitatem et delictorum poenitentiam praedicans atque custodiens, solus omnium Romanorum omnes 16 prophetarum commentatus est libros. In sanctis praeterea librorum suorum prologis, ita se luculentissimum interpretem, et immensis epistolarum suarum voluminibus nervosum", + "candidate_score": 0.641931, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_42", + "bdc_text": "Gelenius ' immense philologische Leistung , die in den vielen von ihm betreuten Editionen der Froben'schen Druckerei steckt , ist bisher noch nicht befriedigend untersucht worden .", + "psc_chunk_id": "058_Gennadius-Massiliensis_De-scriptoribus-ecclesiasticis_window_2", + "psc_text": "Nisibenae nobilis Persarum modo civitatis episcopus, unus ex numero sub Maximino persecutore confessorum, et eorum qui in Nicaena synodo Arianam perversitatem, homousii oppositione damnarunt. Hunc virum beatus Hieronymus in libro Chronicon velut magnarum virtutum hominem nominans in Catalogo cur non posuerit, facile excusabitur, si consideremus quod ipsos tres vel quatuor Syros, quos posuit, et interpretatos in Graecum se legisse testetur. Unde constat eum illo tempore ignorasse. Syram linguam vel litteras, et ideo hunc, qui necdum versus est in aliam linguam, nescisse scriptorem. Comprehendit autem omne opus suum in viginti sex libris, id est, de fide; contra omnes haereses; de charitate generali; de jejunio; de oratione; de dilectione erga proximum speciali; de resurrectione; de vita post mortem; de humilitate; de patientia; de poenitentia; de satisfactione; de virginitate; de sensu animae; de circumcisione; de acino benedicto, pro quo in Isaia (LXV, 8) legitur, Non est exterminandus botrus; de Christo, quod Filius Dei", + "candidate_score": 0.6274, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_55_57", + "bdc_text": "Sigismundus Gelenius , éditeur et traducteur de textes classiques et patristiques , in : Die Patristik in der Frühen Neuzeit . Die Relektüre der Kirchenväter in den Wissenschaften des 15 .", + "psc_chunk_id": "058_Gennadius-Massiliensis_De-scriptoribus-ecclesiasticis_window_0", + "psc_text": "De scriptoribus ecclesiasticis HIERONYMUS noster litteris Graecis ac Latinis Romae apprime eruditus, presbyter quoque ibidem ordinatus est. Porro ad Bethleem oppidum juvenis advenit: ubi prudens animal ad praesepe Domini sese obtulit permansurum. Inter caetera operum suorum opuscula, usque ad Theodosii XIV imperii annum a beato Petro sumens exordium, usque in semetipsum de Viris illustribus scripsit. Innumeris praeterea libris apostolorum prophetarumque constructionibus editis, immobilem catholicae turrim Ecclesiae contra perfidorum jacula consummavit. Litteris quoque Hebraicis atque Chaldaicis ita edoctus, ut omnes Testamenti Veteris libros, ex Hebraeorum scilicet codicibus, verteret in Latinum. Danielem quoque prophetam Chaldaico stylo locutum, et Job justum Arabico, in Romanam linguam utrumque auctorem perfecta interpretatione mutaverit. Matthaei nihilominus Evangelium ex Hebraeo fecit esse Romanum. Namque mentis corporisque virginitatem et delictorum poenitentiam praedicans atque custodiens, solus omnium Romanorum omnes 16 prophetarum commentatus est libros. In sanctis praeterea librorum suorum prologis, ita se luculentissimum interpretem, et immensis epistolarum suarum voluminibus nervosum", + "candidate_score": 0.624015, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_55", + "bdc_text": "Sigismundus Gelenius , éditeur et traducteur de textes classiques et patristiques , in :", + "psc_chunk_id": "058_Gennadius-Massiliensis_De-scriptoribus-ecclesiasticis_window_0", + "psc_text": "De scriptoribus ecclesiasticis HIERONYMUS noster litteris Graecis ac Latinis Romae apprime eruditus, presbyter quoque ibidem ordinatus est. Porro ad Bethleem oppidum juvenis advenit: ubi prudens animal ad praesepe Domini sese obtulit permansurum. Inter caetera operum suorum opuscula, usque ad Theodosii XIV imperii annum a beato Petro sumens exordium, usque in semetipsum de Viris illustribus scripsit. Innumeris praeterea libris apostolorum prophetarumque constructionibus editis, immobilem catholicae turrim Ecclesiae contra perfidorum jacula consummavit. Litteris quoque Hebraicis atque Chaldaicis ita edoctus, ut omnes Testamenti Veteris libros, ex Hebraeorum scilicet codicibus, verteret in Latinum. Danielem quoque prophetam Chaldaico stylo locutum, et Job justum Arabico, in Romanam linguam utrumque auctorem perfecta interpretatione mutaverit. Matthaei nihilominus Evangelium ex Hebraeo fecit esse Romanum. Namque mentis corporisque virginitatem et delictorum poenitentiam praedicans atque custodiens, solus omnium Romanorum omnes 16 prophetarum commentatus est libros. In sanctis praeterea librorum suorum prologis, ita se luculentissimum interpretem, et immensis epistolarum suarum voluminibus nervosum", + "candidate_score": 0.612326, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_55", + "bdc_text": "Sigismundus Gelenius , éditeur et traducteur de textes classiques et patristiques , in :", + "psc_chunk_id": "058_Gennadius-Massiliensis_De-scriptoribus-ecclesiasticis_window_2", + "psc_text": "Nisibenae nobilis Persarum modo civitatis episcopus, unus ex numero sub Maximino persecutore confessorum, et eorum qui in Nicaena synodo Arianam perversitatem, homousii oppositione damnarunt. Hunc virum beatus Hieronymus in libro Chronicon velut magnarum virtutum hominem nominans in Catalogo cur non posuerit, facile excusabitur, si consideremus quod ipsos tres vel quatuor Syros, quos posuit, et interpretatos in Graecum se legisse testetur. Unde constat eum illo tempore ignorasse. Syram linguam vel litteras, et ideo hunc, qui necdum versus est in aliam linguam, nescisse scriptorem. Comprehendit autem omne opus suum in viginti sex libris, id est, de fide; contra omnes haereses; de charitate generali; de jejunio; de oratione; de dilectione erga proximum speciali; de resurrectione; de vita post mortem; de humilitate; de patientia; de poenitentia; de satisfactione; de virginitate; de sensu animae; de circumcisione; de acino benedicto, pro quo in Isaia (LXV, 8) legitur, Non est exterminandus botrus; de Christo, quod Filius Dei", + "candidate_score": 0.605322, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 9, + "cf_id": "cf009", + "work_id": "026_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-XXXIX-Homiliarum", + "max_score": 0.687478, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_10_12", + "bdc_text": "Velim , si d. Theodorus Theodor Bibliander . tantum ocii haberet et fuse scriberet ad illius quęstionem . Probus est vir ac evangelio Christi favens plurimum .", + "psc_chunk_id": "026_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-XXXIX-Homiliarum_window_4", + "psc_text": "et Joannes, et Lucas non sunt conati scribere; sed Spiritu sancto pleni scripserunt Evangelia. Multi igitur conati sunt ordinare narrationem de his rebus, quae manifestissime cognitae sunt in nobis. Ecclesia quatuor habet Evangelia, haereses plurima: e quibus quoddam scribitur secundum Aegyptios, aliud juxta duodecim Apostolos. Ausus fuit et Basilides scribere Evangelium, et suo illud nomine titulare. Multi conati sunt scribere: sed et multi conati sunt ordinare. Quatuor tantum Evangelia sunt probata, e quibus sub persona Domini et Salvatoris nostri proferenda sunt dogmata. Scio quoddam Evangelium, quod appellatur secundum Thomam, et juxta Matthiam, et alia plura legimus, ne quid ignorare videremur, propter eos qui se putant aliquid scire, si ista cognoverint. Sed in his omnibus nihil aliud probamus, nisi quod Ecclesia, id est quatuor tantum Evangelia recipienda. Haec idcirco, quia 249 250 in principio lectum est: Multi conati sunt ordinare narrationem de his rebus, quae confirmatae sunt in nobis. Illi tentaverunt", + "candidate_score": 0.687478, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_11_13", + "bdc_text": "tantum ocii haberet et fuse scriberet ad illius quęstionem . Probus est vir ac evangelio Christi favens plurimum . In Burgundia dicit Gemeint ist Cousin.", + "psc_chunk_id": "026_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-XXXIX-Homiliarum_window_3", + "psc_text": "filius Agot: alii vero prophetae; et erat gratia in populo discernendorum spirituum, per quem alii inter prophetas recipiebantur, nonnulli quasi ab exercitatissimis trapezitis reprobabantur: ita et nunc in novo Testamento multi conati sunt scribere Evangelia; sed non omnes recepti. Et ut sciatis, non solum quatuor Evangelia, sed plurima esse conscripta, e quibus haec, quae habemus, electa sunt, et tradita Ecclesiis, ex ipso prooemio Lucae, quod ita contexitur, cognoscamus: Quoniam quidem multi conati sunt ordinare narrationem (Luc. I) . Hoc quod ait: Conati sunt, latentem habet accusationem eorum, qui absque gratia Spiritus sancti ad scribenda Evangelia prosilierunt. Matthaeus quippe, et Marcus, et Joannes, et Lucas non sunt conati scribere; sed Spiritu sancto pleni scripserunt Evangelia. Multi igitur conati sunt ordinare narrationem de his rebus, quae manifestissime cognitae sunt in nobis. Ecclesia quatuor habet Evangelia, haereses plurima: e quibus quoddam scribitur secundum Aegyptios, aliud juxta duodecim Apostolos. Ausus fuit et Basilides scribere", + "candidate_score": 0.674272, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_11_13", + "bdc_text": "tantum ocii haberet et fuse scriberet ad illius quęstionem . Probus est vir ac evangelio Christi favens plurimum . In Burgundia dicit Gemeint ist Cousin.", + "psc_chunk_id": "026_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-XXXIX-Homiliarum_window_4", + "psc_text": "et Joannes, et Lucas non sunt conati scribere; sed Spiritu sancto pleni scripserunt Evangelia. Multi igitur conati sunt ordinare narrationem de his rebus, quae manifestissime cognitae sunt in nobis. Ecclesia quatuor habet Evangelia, haereses plurima: e quibus quoddam scribitur secundum Aegyptios, aliud juxta duodecim Apostolos. Ausus fuit et Basilides scribere Evangelium, et suo illud nomine titulare. Multi conati sunt scribere: sed et multi conati sunt ordinare. Quatuor tantum Evangelia sunt probata, e quibus sub persona Domini et Salvatoris nostri proferenda sunt dogmata. Scio quoddam Evangelium, quod appellatur secundum Thomam, et juxta Matthiam, et alia plura legimus, ne quid ignorare videremur, propter eos qui se putant aliquid scire, si ista cognoverint. Sed in his omnibus nihil aliud probamus, nisi quod Ecclesia, id est quatuor tantum Evangelia recipienda. Haec idcirco, quia 249 250 in principio lectum est: Multi conati sunt ordinare narrationem de his rebus, quae confirmatae sunt in nobis. Illi tentaverunt", + "candidate_score": 0.669864, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_10_12", + "bdc_text": "Velim , si d. Theodorus Theodor Bibliander . tantum ocii haberet et fuse scriberet ad illius quęstionem . Probus est vir ac evangelio Christi favens plurimum .", + "psc_chunk_id": "026_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-XXXIX-Homiliarum_window_3", + "psc_text": "filius Agot: alii vero prophetae; et erat gratia in populo discernendorum spirituum, per quem alii inter prophetas recipiebantur, nonnulli quasi ab exercitatissimis trapezitis reprobabantur: ita et nunc in novo Testamento multi conati sunt scribere Evangelia; sed non omnes recepti. Et ut sciatis, non solum quatuor Evangelia, sed plurima esse conscripta, e quibus haec, quae habemus, electa sunt, et tradita Ecclesiis, ex ipso prooemio Lucae, quod ita contexitur, cognoscamus: Quoniam quidem multi conati sunt ordinare narrationem (Luc. I) . Hoc quod ait: Conati sunt, latentem habet accusationem eorum, qui absque gratia Spiritus sancti ad scribenda Evangelia prosilierunt. Matthaeus quippe, et Marcus, et Joannes, et Lucas non sunt conati scribere; sed Spiritu sancto pleni scripserunt Evangelia. Multi igitur conati sunt ordinare narrationem de his rebus, quae manifestissime cognitae sunt in nobis. Ecclesia quatuor habet Evangelia, haereses plurima: e quibus quoddam scribitur secundum Aegyptios, aliud juxta duodecim Apostolos. Ausus fuit et Basilides scribere", + "candidate_score": 0.660728, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_41_43", + "bdc_text": "Vermutlich ab 1524 in Basel , \"wo er zuerst als Amanuensis des Erasmus von Rotterdam , dann trotz verschiedener Rufe an auswärtige Universitäten bis zu seinem Tod als Editor , Korrektor und Übersetzer in der Officina Frobeniana tätig war . Gelenius ' immense philologische Leistung , die in den vielen von ihm betreuten Editionen der Froben'schen Druckerei steckt , ist bisher noch nicht befriedigend untersucht worden . Im 'Lexicum symphonum' ( 1537 , 21544 )", + "psc_chunk_id": "026_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-XXXIX-Homiliarum_window_0", + "psc_text": "Prologus. 245-246 Ante paucos dies quorumdam in Matthaeum et in Lucam Commentarios vos legisse dixistis, e quibus alter et sensibus hebes esset, et verbis; alter in verbis luderet, in sententiis dormitaret. Quamobrem petistis, ut contemptis istiusmodi nugis, saltem triginta et novem Adamantii nostri in Lucam homilias, sicut in Graeco habentur, interpreter: molestam rem et tormento similem, alieno, ut ait Tullius, stomacho et non suo scribere: quam tamen idcirco nunc faciam, quia sublimiora non poscitis. Siquidem illud quod olim Romae sancta Blaesilla flagitaverat, ut viginti quinque tomos illius in Matthaeum, et quinque alios in Lucam, et triginta duos in Joannem, nostrae linguae traderem, nec virium mearum, nec otii, nec laboris est. Perspicitis enim, quantum apud me et auctoritas vestra, et voluntas valet. Praetermisi paululum Hebraicarum Quaestionum libros, ut ad arbitrium vestrum lucrativis operis haec, qualiacumque sunt, non mea, sed aliena dictarem: praesertim 247 248 cum a sinistro oscinem corvum audiam crocitantem,", + "candidate_score": 0.655217, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_41", + "bdc_text": "Vermutlich ab 1524 in Basel , \"wo er zuerst als Amanuensis des Erasmus von Rotterdam , dann trotz verschiedener Rufe an auswärtige Universitäten bis zu seinem Tod als Editor , Korrektor und Übersetzer in der Officina Frobeniana tätig war .", + "psc_chunk_id": "026_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-XXXIX-Homiliarum_window_0", + "psc_text": "Prologus. 245-246 Ante paucos dies quorumdam in Matthaeum et in Lucam Commentarios vos legisse dixistis, e quibus alter et sensibus hebes esset, et verbis; alter in verbis luderet, in sententiis dormitaret. Quamobrem petistis, ut contemptis istiusmodi nugis, saltem triginta et novem Adamantii nostri in Lucam homilias, sicut in Graeco habentur, interpreter: molestam rem et tormento similem, alieno, ut ait Tullius, stomacho et non suo scribere: quam tamen idcirco nunc faciam, quia sublimiora non poscitis. Siquidem illud quod olim Romae sancta Blaesilla flagitaverat, ut viginti quinque tomos illius in Matthaeum, et quinque alios in Lucam, et triginta duos in Joannem, nostrae linguae traderem, nec virium mearum, nec otii, nec laboris est. Perspicitis enim, quantum apud me et auctoritas vestra, et voluntas valet. Praetermisi paululum Hebraicarum Quaestionum libros, ut ad arbitrium vestrum lucrativis operis haec, qualiacumque sunt, non mea, sed aliena dictarem: praesertim 247 248 cum a sinistro oscinem corvum audiam crocitantem,", + "candidate_score": 0.649791, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_40_42", + "bdc_text": "unternahm von 1514 bis 1524 mehrere Reisen durch Europa . Vermutlich ab 1524 in Basel , \"wo er zuerst als Amanuensis des Erasmus von Rotterdam , dann trotz verschiedener Rufe an auswärtige Universitäten bis zu seinem Tod als Editor , Korrektor und Übersetzer in der Officina Frobeniana tätig war . Gelenius ' immense philologische Leistung , die in den vielen von ihm betreuten Editionen der Froben'schen Druckerei steckt , ist bisher noch nicht befriedigend untersucht worden .", + "psc_chunk_id": "026_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-XXXIX-Homiliarum_window_0", + "psc_text": "Prologus. 245-246 Ante paucos dies quorumdam in Matthaeum et in Lucam Commentarios vos legisse dixistis, e quibus alter et sensibus hebes esset, et verbis; alter in verbis luderet, in sententiis dormitaret. Quamobrem petistis, ut contemptis istiusmodi nugis, saltem triginta et novem Adamantii nostri in Lucam homilias, sicut in Graeco habentur, interpreter: molestam rem et tormento similem, alieno, ut ait Tullius, stomacho et non suo scribere: quam tamen idcirco nunc faciam, quia sublimiora non poscitis. Siquidem illud quod olim Romae sancta Blaesilla flagitaverat, ut viginti quinque tomos illius in Matthaeum, et quinque alios in Lucam, et triginta duos in Joannem, nostrae linguae traderem, nec virium mearum, nec otii, nec laboris est. Perspicitis enim, quantum apud me et auctoritas vestra, et voluntas valet. Praetermisi paululum Hebraicarum Quaestionum libros, ut ad arbitrium vestrum lucrativis operis haec, qualiacumque sunt, non mea, sed aliena dictarem: praesertim 247 248 cum a sinistro oscinem corvum audiam crocitantem,", + "candidate_score": 0.648642, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_53", + "bdc_text": "A la mémoire de Marie- Madeleine de la Garanderie , hg. v . Colette Nativel , Genève 2006 - Travaux d'Humanisme et Renaissance 414 , S. 337- 351 ;", + "psc_chunk_id": "026_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-XXXIX-Homiliarum_window_47", + "psc_text": "impleverit mundum, id est, coelestia, terrestria, et infernalia, quomodo et coelum ipsum penetravit, et in superna ascenderit. Legimus enim, quod pertransierit coelos Filius Dei (Hebr. IV). Si haec videris, pariter intueberis non transitorie dictum: Magnus erit; sed verbum opere completum. Magnus est Dominus noster Jesus, et praesens, et absens, tribuitque consortium fortitudinis suae huic coetui nostro atque conventui: quod ut et singuli mereamur accipere; deprecemur Dominum Deum, cui est gloria et imperium in saecula saeculorum, Amen. HOMILIA VII. De eo quod scriptum est: Exsurgens autem Maria cum festinatione venit in montana, usque ad eum locum ubi ait; Erit consummatio eorum quae dicta sunt. Cap. I. Meliores ad deteriores veniunt, ut eis ex adventu suo aliquid tribuant emolumenti. Sic et Salvator venit ad Joannem, ut sanctificaret baptisma illius: et Maria statim ut audivit angelum nuntiantem, quod conceperit Salvatorem, et quod cognata illius Elizabeth haberet in utero, consurgens cum festinatione venit in", + "candidate_score": 0.620308, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 10, + "cf_id": "cf020", + "work_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Dialogus-contra-Pelagianos", + "max_score": 0.687049, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_23_25", + "bdc_text": "doctum enim esse et pium virum , qui non abhorreat a vera doctrina . Theodori liber nondum absolutus est , sed crastina die absolvetur Theodor Bibliander , Ad omnium ordinum reip[ublicae ] christianae principes viros , populumque christianum , Relatio fidelis quod a solo Verbo filioque dei tum exacta cognitio praesentium temporum et futurorum , atque ipsius etiam Antichristi , maximae pestis totius orbis , tum recta optimaque moderatio reipublicae et totius vitae christianae petenda sit , Basel , Johannes Oporin , März 1545 VD 16 B 5315 ; Moser , Bibliander Nr. B-10. 1 ;", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Dialogus-contra-Pelagianos_window_226", + "psc_text": "Deus, nunc praecepit hominibus 764 ubique poenitentiam agere (Act. XVII, 30) . Significanter praeterita in Lege tempora, tempora ignorantiae demonstravit. Rursum ait: Veniam ad vos, Deo volente. Cur interposuit voluntatem Dei, si habebat sui arbitrii potestatem? Jacobus Apostolus: Si quis, ait, servaverit totam legem, offenderit autem in uno, reus est omnium factus (Jacob. II, 10) . Quis nostrum in nullo aliquando peccavit? Si autem peccavit (quod negari non potest) et per unum peccatum, omnium est reus peccatorum, non suis viribus, sed Dei misericordia salvatur. Si quis in verbo non peccavit, hic perfectus est vir (Jacob. III, 2) . Si aliquando in sermone peccasti, ubi est apud te praesumpta perfectio, maxime cum sequatur: Linguam autem hominum nullus potest domare, incontinens malum, plena veneni mortiferi (Ibid., 8) . Rogo te ut mihi respondeas, si lingua incontinens est malum, et plena veneni mortiferi, et nullus potest domare linguam mortalium, et tanti criminis reus", + "candidate_score": 0.687049, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_59_61", + "bdc_text": "Jahrhunderts , hg. v. Günter Frank , Thomas Leinkauf und Markus Wriedt , Stuttgart / Bad Cannstatt 2006 - Melanchthon- Schriften der Stadt Bretten 10 , S. 65-92 . est corrector FrobeniiHieronymus Froben. , qui has literas fert , optimus et pius vir , christianę doctrinę adsertor strenuus , quem tibi commendo . [ Adresse auf der Rückseite:", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Dialogus-contra-Pelagianos_window_1", + "psc_text": "Posse homines sine peccato esse si velint: Divinae gratiae necessitatem arbitrii libertati officere: et, quod minori studio videtur tunc saltem jactatum, Non esse traducem peccati. Hieronymus in libris, quos ab eo tempore elaboravit, maxime Commentariis in Jeremiam detestandam superbiam suggillare arrepta occasione non destitit; sed nominibus continuo pepercit, quos eos mallet corripi, quam infamari. Verum post ferme biennium, et vix primo libro in laudatum Prophetam expleto, stylum contra haereticum acuit, deditque Ctesiphonti epistolam, quam in priori tomo excudimus sub numero 133, in qua natam e veterum Stoicorum fontibus ἀπαθείαν ita jugulat, ut tamen nisi velitatione illa haeretici resipiscerent, conditurum se libros minitetur, quibus impiae factionis cuniculos omnes subverteret. Re ipsa haud multo post rogatus a fratribus tres hosce libros evulgavit, in quibus Socratico more ex utraque parte quid pro haeresi vel contra dici posset exponens, Attici et Critobuli personas induxit secum invicem disceptantes, ut et orthodoxum dogma clarius exponeret, et", + "candidate_score": 0.647364, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_60_62", + "bdc_text": "est corrector FrobeniiHieronymus Froben. , qui has literas fert , optimus et pius vir , christianę doctrinę adsertor strenuus , quem tibi commendo . [ Adresse auf der Rückseite: ] D. Heinrycho Bullingero , fratri ac domino charissimo .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Dialogus-contra-Pelagianos_window_7", + "psc_text": "ut diximus verno tempore, litteras dedit Hieronymus in nostra recensione 134, ad Augustinum perferendas, in quibus ipsum alloquens Hipponensem episcopum num. I, Certe, inquit, et in Dialogo, quem NUPER edidi, tuae beatitudinis, ut dignum fuerat, sum recordatus. Hoc autem sub tertii libri finem, atque adeo opere jam absoluto, scripsit, ut nulli dubium sit exeunti anno quadringentesimo decimo quinto illud esse ascribendum. 3. Contra editos a S. Doctore libros primum Anianus Celedensis, ut vulgo scribitur, diaconus, deinde Pelagius ipse haud multo post, cum Diospolitanam miserabilem synodum fefellisset, denique Theodorus Mopsuestenus episcopus, traduntur stylum acuisse. Verum Anniani et Pelagii, non duo, ut communis fert opinio, sed unum atque idem scriptum, quod collata opera elaboraverint, ex veterum, qui ejus meminerunt, testimoniis colligi posse videatur. Annianum Pelagii armigerum vocat Orosius: Stat, inquit, superbia immanissimus Goliath (Pelagius) habens post se armigerum suum, qui etsi ipse non dimicat, cuncta tamen aeris et ferri suffragia subministrat: Hieronymus", + "candidate_score": 0.644683, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_53_55", + "bdc_text": "A la mémoire de Marie- Madeleine de la Garanderie , hg. v . Colette Nativel , Genève 2006 - Travaux d'Humanisme et Renaissance 414 , S. 337- 351 ; Pierre Petitmengin , Un ami de Melanchthon : Sigismundus Gelenius , éditeur et traducteur de textes classiques et patristiques , in :", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Dialogus-contra-Pelagianos_window_11", + "psc_text": "tantummodo quibusdam abjectae sortis in disciplinam se tradidisse, atque hinc propriam sibi editionem scribere aggressum. Conviciator haereticus Hieronymum suppresso nomine describere clarius vix potuisset; quod enim Aramum vocat, non aliunde videtur esse, quam quod homo Pannonius degeret in Orientem. Verum neque hisce libris S. Doctor respondit, immo ne vidisse quidem illos, aut scivisse contra se scriptos videatur. Rursum non nisi quaedam ex illis supersunt excerpta, quae Marius Mercator contra Augustinum scripta arbitratus est, ac Latine a se reddita inseruit Commonitorio. 4. Porro inter caetera, quae ad Hieronymiani hujus operis augendam pro modulo nostro dignitatem praestitimus, ipsa illa ἀποσπασμάτια ex Mario Mercatore Baluzianae editionis huc duximus transferenda post Dialogum, ut videas quid contra Pelagianae sectae debellatorem (cur enim hoc ornare Hieronymum elogio dubitem?) homo qui sibi solus scire videbatur obstreperet. Totum vero opus exegimus ad veterum librorum fidem, maxime vero manuscriptorum Vaticani 4985 et antiquissimi Reginae Suecorum 286, quorum ope vitiosae", + "candidate_score": 0.644572, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_52_54", + "bdc_text": "Cent une figures humanistes de la Renaissance aux lumieres . A la mémoire de Marie- Madeleine de la Garanderie , hg. v . Colette Nativel , Genève 2006 - Travaux d'Humanisme et Renaissance 414 , S. 337- 351 ; Pierre Petitmengin , Un ami de Melanchthon :", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Dialogus-contra-Pelagianos_window_11", + "psc_text": "tantummodo quibusdam abjectae sortis in disciplinam se tradidisse, atque hinc propriam sibi editionem scribere aggressum. Conviciator haereticus Hieronymum suppresso nomine describere clarius vix potuisset; quod enim Aramum vocat, non aliunde videtur esse, quam quod homo Pannonius degeret in Orientem. Verum neque hisce libris S. Doctor respondit, immo ne vidisse quidem illos, aut scivisse contra se scriptos videatur. Rursum non nisi quaedam ex illis supersunt excerpta, quae Marius Mercator contra Augustinum scripta arbitratus est, ac Latine a se reddita inseruit Commonitorio. 4. Porro inter caetera, quae ad Hieronymiani hujus operis augendam pro modulo nostro dignitatem praestitimus, ipsa illa ἀποσπασμάτια ex Mario Mercatore Baluzianae editionis huc duximus transferenda post Dialogum, ut videas quid contra Pelagianae sectae debellatorem (cur enim hoc ornare Hieronymum elogio dubitem?) homo qui sibi solus scire videbatur obstreperet. Totum vero opus exegimus ad veterum librorum fidem, maxime vero manuscriptorum Vaticani 4985 et antiquissimi Reginae Suecorum 286, quorum ope vitiosae", + "candidate_score": 0.617708, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 11, + "cf_id": "cf026", + "work_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-viris-illustribus", + "max_score": 0.686283, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_23_25", + "bdc_text": "doctum enim esse et pium virum , qui non abhorreat a vera doctrina . Theodori liber nondum absolutus est , sed crastina die absolvetur Theodor Bibliander , Ad omnium ordinum reip[ublicae ] christianae principes viros , populumque christianum , Relatio fidelis quod a solo Verbo filioque dei tum exacta cognitio praesentium temporum et futurorum , atque ipsius etiam Antichristi , maximae pestis totius orbis , tum recta optimaque moderatio reipublicae et totius vitae christianae petenda sit , Basel , Johannes Oporin , März 1545 VD 16 B 5315 ; Moser , Bibliander Nr. B-10. 1 ;", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-viris-illustribus_window_33", + "psc_text": "non modo illi in praesentibus temporibus quisquam doctorum, sed nec in praeteritis quidem par fuerit unquam. Hic in exordio episcopatus edidit librum Regulae pastoralis, directum ad Joannem Constantinopolitanae sedis episcopum. In quo docet qualis quisque 160 ad officium regiminis veniat, vel qualiter, dum venerit, vivere, vel docere subjectos studeat. 54. Idem etiam, efflagitante Leandro episcopo, librum beati Job mystico ac morali sensu disseruit, totamque ejus propheticam historiam triginta quinque voluminibus largo eloquentiae fonte explicuit. In quibus quidem quanta mysteria sacramentorum aperiantur, quantaque sint in amorem vitae aeternae praecepta, vel quanta clareant ornamenta verborum, nemo sapiens explicare valebit, etiam si omnes artus ejus vertantur in linguas. 55. Scripsit etiam, et quasdam epistolas ad praedictum Leandrum, e quibus una in eisdem libris Job titulo praefationis annectitur; altera eloquitur de mersione baptismatis, in qua inter caetera ita scriptum est: Reprehensibile, inquit, esse nullatenus potest infantem in baptismate mergere, vel semel, vel ter, quando", + "candidate_score": 0.686283, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_23_25", + "bdc_text": "doctum enim esse et pium virum , qui non abhorreat a vera doctrina . Theodori liber nondum absolutus est , sed crastina die absolvetur Theodor Bibliander , Ad omnium ordinum reip[ublicae ] christianae principes viros , populumque christianum , Relatio fidelis quod a solo Verbo filioque dei tum exacta cognitio praesentium temporum et futurorum , atque ipsius etiam Antichristi , maximae pestis totius orbis , tum recta optimaque moderatio reipublicae et totius vitae christianae petenda sit , Basel , Johannes Oporin , März 1545 VD 16 B 5315 ; Moser , Bibliander Nr. B-10. 1 ;", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-viris-illustribus_window_4", + "psc_text": "sive quae in populo Judaeorum ante incarnationem Christi fuerunt, quas viginti octo enumerat, sive quae post Domini adventum Salvatoris, adversus catholicam fidem exortae sunt, quas idem centum viginti octo esse describit, sicut de eo idem vir magnae gloriae Augustinus, et doctor clarissimus, meminit. 141 CAPUT IV. 5. Theodorus, Mopsuestenae urbis episcopus, ita clare, copioseque scientiae doctrina refulsisse refertur, ut praedicaretur (si referre fas est) mille voluminum summam in Graeco conscripsisse, adversus omnium haereticorum errores. Hunc Acephalorum episcopi in praejudicio Chalcedonensis concilii, Justiniano 142 principe compellente, damnare post mortem cum Iba et Theodoreto episcopis censuerunt. Dum constet eum laudabilium virorum testimoniis clarissimae Ecclesiae doctorem fuisse. Vixit usque ad imperium senioris Leonis. CAPUT V. 6. Osius, Cordubensis ecclesiae civitatis Hispaniarum episcopus, eloquentiae viribus exercitatus. Scripsit ad sororem suam de laude virginitatis epistolam pulchro ac diserto comptam eloquio; composuitque et aliud opus de interpretatione vestium sacerdotalium quae sunt in Veteri Testamento, egregio quidem", + "candidate_score": 0.684918, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_22_24", + "bdc_text": "Über eine Begegnung von Kardinal Otto Truchsess von Waldburg und Gilbert Cousin ist nichts bekannt . doctum enim esse et pium virum , qui non abhorreat a vera doctrina . Theodori liber nondum absolutus est , sed crastina die absolvetur Theodor Bibliander , Ad omnium ordinum reip[ublicae ] christianae principes viros , populumque christianum , Relatio fidelis quod a solo Verbo filioque dei tum exacta cognitio praesentium temporum et futurorum , atque ipsius etiam Antichristi , maximae pestis totius orbis , tum recta optimaque moderatio reipublicae et totius vitae christianae petenda sit , Basel , Johannes Oporin , März 1545 VD 16 B 5315 ;", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-viris-illustribus_window_33", + "psc_text": "non modo illi in praesentibus temporibus quisquam doctorum, sed nec in praeteritis quidem par fuerit unquam. Hic in exordio episcopatus edidit librum Regulae pastoralis, directum ad Joannem Constantinopolitanae sedis episcopum. In quo docet qualis quisque 160 ad officium regiminis veniat, vel qualiter, dum venerit, vivere, vel docere subjectos studeat. 54. Idem etiam, efflagitante Leandro episcopo, librum beati Job mystico ac morali sensu disseruit, totamque ejus propheticam historiam triginta quinque voluminibus largo eloquentiae fonte explicuit. In quibus quidem quanta mysteria sacramentorum aperiantur, quantaque sint in amorem vitae aeternae praecepta, vel quanta clareant ornamenta verborum, nemo sapiens explicare valebit, etiam si omnes artus ejus vertantur in linguas. 55. Scripsit etiam, et quasdam epistolas ad praedictum Leandrum, e quibus una in eisdem libris Job titulo praefationis annectitur; altera eloquitur de mersione baptismatis, in qua inter caetera ita scriptum est: Reprehensibile, inquit, esse nullatenus potest infantem in baptismate mergere, vel semel, vel ter, quando", + "candidate_score": 0.676042, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_11_13", + "bdc_text": "tantum ocii haberet et fuse scriberet ad illius quęstionem . Probus est vir ac evangelio Christi favens plurimum . In Burgundia dicit Gemeint ist Cousin.", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-viris-illustribus_window_16", + "psc_text": "triplici intelligentiae genere librum satis succincta brevitate 149 compositum. Idem etiam, petente Augustino, conscripsit Ambrosii vitam signis florentem, atque doctrinis et meritis apostolorum non imparem. Siquidem et Constantius episcopus Germani vitam contexuit, obitumque Paulini Oranius edidit. CAPUT XVIII. 22. Proba, uxor Adelphii proconsulis, femina, idcirco inter viros ecclesiasticos posita sola, pro eo quod in laude Christi versata est, componens centonem de Christo, Virgilianis coaptatum versiculis. Cujus quidem non miramur studium, sed laudamus ingenium. Quod tamen opusculum inter apocryphas Scripturas inseritur. 150 CAPUT XIX. 23. Joannes, sanctissimus Constantinopolitanae sedis episcopus, cognomento Chrysostomus; cujus oratio, et plurimam cordis compunctionem, et magnam suaviloquentiam tribuit, condidit Graeco eloquio multa et praeclara opuscula. E quibus utitur Latinitas, duobus ejus de lapsis libellis, scriptis ad quemdam Theodorum, lamentis et exhortationibus plenis, utpote illum a bona conversatione dejectum. Et quia monachi vitam cum eo in uno eodemque monasterio exercuerat, ideo conversationis ibi factae eum in libris ipsis", + "candidate_score": 0.668715, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_58_60", + "bdc_text": "bis 18 . Jahrhunderts , hg. v. Günter Frank , Thomas Leinkauf und Markus Wriedt , Stuttgart / Bad Cannstatt 2006 - Melanchthon- Schriften der Stadt Bretten 10 , S. 65-92 . est corrector FrobeniiHieronymus Froben. , qui has literas fert , optimus et pius vir , christianę doctrinę adsertor strenuus , quem tibi commendo .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-viris-illustribus_window_25", + "psc_text": "quosdam vero in suis reprobis moribus occulto quodam judicio derelinquit. 37. Est et liber altercationis ejus, quo de fide cum Thrasamundo rege idem beatus Fulgentius disputavit. Ad Ferrandum quoque, ecclesiae Carthaginiensis diaconum, unum de interrogatis Quaestionibus scripsit ibellum. Inter haec composuit multos tractatus 155, quibus sacerdotes in ecclesiis uterentur. Plurima quoque feruntur ingenii ejus monumenta. Haec tantum ex pretiosis doctrinae ejus floribus carpsimus. Sors melior, cui delicias omnium librorum ejus praestiterit Dominus. Claruit sub Thrasamundo rege Vandalorum, Anastasio imperatore regnante. CAPUT XXVIII. 38. Eucherius, Franciae episcopus, elegans sententiis, ornatus in verbis, edidit ad Hilarium Arelatensem antistitem eremi deserta petentem unum opusculum de Laude ejusdem eremi luculentissimum, et dulci sermone dictatum, in quo opere laudamus doctorem, et si pauca, tamen pulchra dicentem. Brevitas, ut ait quidam, laus est interdum in aliqua parte dicendi, in universa eloquentia laudem non habet. CAPUT XXIX. 39. Hilarius, Arelatensis episcopus, scripsit Vitam parentis et praedecessoris sui,", + "candidate_score": 0.649772, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_3_5", + "bdc_text": "pro laboribus enim tuis non vult satisfacere , quos habuisti in instituendo et ipsum et alios Nicodemos de cęne dominicę sententia . Dicit enim plusquam centiesIn der Vorlage centum . epistolam Bullingers verlorene Antwort auf Cousins Brief vom 15 .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-viris-illustribus_window_36", + "psc_text": "Exstat et aliud laudabile ejus opusculum adversus instituta Arianorum, in quo, propositis eorum dictis, suas responsiones opponit. Praeterea edidit unum ad Florentinam sororem de Institutione virginum et contemptu mundi libellum, titulorum distinctionibus praenotatum. Siquidem, et in Ecclesiasticis Officiis idem non parvo laboravit studio; in toto enim Psalterio duplici editione orationes conscripsit; in sacrificio quoque, laudibus atque psalmis, multa dulci sono composuit. 59. Scripsit et epistolas multas: ad papam Gregorium de baptismo unam, alteram ad fratrem, in qua praemonet cuique mortem non esse timendam. Ad caeteros quoque episcopos plurimas promulgavit familiares epistolas, et si non satis splendidas verbis, acutas tamen sententiis. 162 Floruit sub Recaredo viro religioso, ac principe glorioso, cujus etiam temporibus mirabili obitu vitae terminum clausit. CAPUT XLII. 60. Lucinianus, Carthaginis Spartariae episcopus, in Scripturis doctus: cujus quidem multas epistolas legimus, de sacramento denique baptismatis unam, et ad Eutropium abbatem, qui postea Valentiae episcopus fuit, plurimas. Reliqua vero industriae", + "candidate_score": 0.646887, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_60_62", + "bdc_text": "est corrector FrobeniiHieronymus Froben. , qui has literas fert , optimus et pius vir , christianę doctrinę adsertor strenuus , quem tibi commendo . [ Adresse auf der Rückseite: ] D. Heinrycho Bullingero , fratri ac domino charissimo .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-viris-illustribus_window_25", + "psc_text": "quosdam vero in suis reprobis moribus occulto quodam judicio derelinquit. 37. Est et liber altercationis ejus, quo de fide cum Thrasamundo rege idem beatus Fulgentius disputavit. Ad Ferrandum quoque, ecclesiae Carthaginiensis diaconum, unum de interrogatis Quaestionibus scripsit ibellum. Inter haec composuit multos tractatus 155, quibus sacerdotes in ecclesiis uterentur. Plurima quoque feruntur ingenii ejus monumenta. Haec tantum ex pretiosis doctrinae ejus floribus carpsimus. Sors melior, cui delicias omnium librorum ejus praestiterit Dominus. Claruit sub Thrasamundo rege Vandalorum, Anastasio imperatore regnante. CAPUT XXVIII. 38. Eucherius, Franciae episcopus, elegans sententiis, ornatus in verbis, edidit ad Hilarium Arelatensem antistitem eremi deserta petentem unum opusculum de Laude ejusdem eremi luculentissimum, et dulci sermone dictatum, in quo opere laudamus doctorem, et si pauca, tamen pulchra dicentem. Brevitas, ut ait quidam, laus est interdum in aliqua parte dicendi, in universa eloquentia laudem non habet. CAPUT XXIX. 39. Hilarius, Arelatensis episcopus, scripsit Vitam parentis et praedecessoris sui,", + "candidate_score": 0.645545, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_59_61", + "bdc_text": "Jahrhunderts , hg. v. Günter Frank , Thomas Leinkauf und Markus Wriedt , Stuttgart / Bad Cannstatt 2006 - Melanchthon- Schriften der Stadt Bretten 10 , S. 65-92 . est corrector FrobeniiHieronymus Froben. , qui has literas fert , optimus et pius vir , christianę doctrinę adsertor strenuus , quem tibi commendo . [ Adresse auf der Rückseite:", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-viris-illustribus_window_25", + "psc_text": "quosdam vero in suis reprobis moribus occulto quodam judicio derelinquit. 37. Est et liber altercationis ejus, quo de fide cum Thrasamundo rege idem beatus Fulgentius disputavit. Ad Ferrandum quoque, ecclesiae Carthaginiensis diaconum, unum de interrogatis Quaestionibus scripsit ibellum. Inter haec composuit multos tractatus 155, quibus sacerdotes in ecclesiis uterentur. Plurima quoque feruntur ingenii ejus monumenta. Haec tantum ex pretiosis doctrinae ejus floribus carpsimus. Sors melior, cui delicias omnium librorum ejus praestiterit Dominus. Claruit sub Thrasamundo rege Vandalorum, Anastasio imperatore regnante. CAPUT XXVIII. 38. Eucherius, Franciae episcopus, elegans sententiis, ornatus in verbis, edidit ad Hilarium Arelatensem antistitem eremi deserta petentem unum opusculum de Laude ejusdem eremi luculentissimum, et dulci sermone dictatum, in quo opere laudamus doctorem, et si pauca, tamen pulchra dicentem. Brevitas, ut ait quidam, laus est interdum in aliqua parte dicendi, in universa eloquentia laudem non habet. CAPUT XXIX. 39. Hilarius, Arelatensis episcopus, scripsit Vitam parentis et praedecessoris sui,", + "candidate_score": 0.644363, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_58_60", + "bdc_text": "bis 18 . Jahrhunderts , hg. v. Günter Frank , Thomas Leinkauf und Markus Wriedt , Stuttgart / Bad Cannstatt 2006 - Melanchthon- Schriften der Stadt Bretten 10 , S. 65-92 . est corrector FrobeniiHieronymus Froben. , qui has literas fert , optimus et pius vir , christianę doctrinę adsertor strenuus , quem tibi commendo .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-viris-illustribus_window_4", + "psc_text": "sive quae in populo Judaeorum ante incarnationem Christi fuerunt, quas viginti octo enumerat, sive quae post Domini adventum Salvatoris, adversus catholicam fidem exortae sunt, quas idem centum viginti octo esse describit, sicut de eo idem vir magnae gloriae Augustinus, et doctor clarissimus, meminit. 141 CAPUT IV. 5. Theodorus, Mopsuestenae urbis episcopus, ita clare, copioseque scientiae doctrina refulsisse refertur, ut praedicaretur (si referre fas est) mille voluminum summam in Graeco conscripsisse, adversus omnium haereticorum errores. Hunc Acephalorum episcopi in praejudicio Chalcedonensis concilii, Justiniano 142 principe compellente, damnare post mortem cum Iba et Theodoreto episcopis censuerunt. Dum constet eum laudabilium virorum testimoniis clarissimae Ecclesiae doctorem fuisse. Vixit usque ad imperium senioris Leonis. CAPUT V. 6. Osius, Cordubensis ecclesiae civitatis Hispaniarum episcopus, eloquentiae viribus exercitatus. Scripsit ad sororem suam de laude virginitatis epistolam pulchro ac diserto comptam eloquio; composuitque et aliud opus de interpretatione vestium sacerdotalium quae sunt in Veteri Testamento, egregio quidem", + "candidate_score": 0.644212, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 12, + "cf_id": "cf013", + "work_id": "103_Athanasius-Alexandrinus_De-observationibus-monachorum", + "max_score": 0.684526, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_22_24", + "bdc_text": "Über eine Begegnung von Kardinal Otto Truchsess von Waldburg und Gilbert Cousin ist nichts bekannt . doctum enim esse et pium virum , qui non abhorreat a vera doctrina . Theodori liber nondum absolutus est , sed crastina die absolvetur Theodor Bibliander , Ad omnium ordinum reip[ublicae ] christianae principes viros , populumque christianum , Relatio fidelis quod a solo Verbo filioque dei tum exacta cognitio praesentium temporum et futurorum , atque ipsius etiam Antichristi , maximae pestis totius orbis , tum recta optimaque moderatio reipublicae et totius vitae christianae petenda sit , Basel , Johannes Oporin , März 1545 VD 16 B 5315 ;", + "psc_chunk_id": "103_Athanasius-Alexandrinus_De-observationibus-monachorum_window_6", + "psc_text": "Cujus rei cura in canonicis ponenda est monimentis: non quod apocrypha debeamus praesertim ignorata damnare; sed quod ad scientiam Dei digestam canonis seriem putemus posse sufficere. Illa enim si consentiunt, supervacua sunt; si dissentiunt, vitanda sunt. Sine legendi autem studio nemo ad Deum valebit esse intentus. Primum, quod hujusmodi opera ab aliis actibus caducae occupationis abducunt: et diversorum exemplorum insinuata cognitio vel bonorum appetentiam, vel malorum facit esse cautelam. Neque enim alias Petrus apostolus admoneret: Praeparati semper estote ad rationem reddendam ad omnes poscentes vos de verbo fidei vestrae et spei vestrae (I Petr. III, 16) . Et Apostolus: Non cessamus pro vobis orantes, ut impleamini agnitione ejus in omni sapientia et intellectu spiritali (Col. I, 9) . Et rursus; Verbum Christi habitet in vobis abundanter in omni sapientia (Col. III, 16) . Nam et in Veteri Testamento similem hominibus curam sacrae praeceptionis inculcavit eloquium. Sic enim David ait: Beatus", + "candidate_score": 0.684526, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 13, + "cf_id": "cf016", + "work_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam", + "max_score": 0.683914, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_10_12", + "bdc_text": "Velim , si d. Theodorus Theodor Bibliander . tantum ocii haberet et fuse scriberet ad illius quęstionem . Probus est vir ac evangelio Christi favens plurimum .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_14", + "psc_text": "Unum autem tantummodo in quatuor libros digestum ex omnibus arbitrati sunt intelligendum. 2. Et aliud quidem fertur Evangelium, quod duodecim scripsisse dicuntur. Ausus est etiam Basilides Evangelium scribere, quod dicitur secundum Basilidem. Fertur etiam aliud Evangelium, quod scribitur secundum Thomam. Novi aliud scriptum secundum Matthiam. Legimus aliqua (Dist. 37, cap. Legimus aliqua), ne legantur: legimus, ne ignoremus: legimus non ut teneamus, sed ut repudiemus, et ut sciamus qualia sint in quibus magnifici isti cor exaltant suum. Sed Ecclesia, cum quatuor Evangelii libros habeat, per universum mundum Evangelistis redundat: haereses, cum multa habeant, unum non habent. Multi enim conati, sed Dei gratia destituti sunt. Plerique etiam ex quatuor Evangelii libris in unum ea quae venenatis putaverunt assertionibus convenientia, referserunt. 1266 Ita Ecclesia quae unum Evangelium habet, unum Deum docet: illi autem qui alium Deum veteris Testamenti, alium novi asserunt, ex multis Evangeliis non unum Deum, sed plures fecerunt. 3. Quoniam multi,", + "candidate_score": 0.683914, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_11_13", + "bdc_text": "tantum ocii haberet et fuse scriberet ad illius quęstionem . Probus est vir ac evangelio Christi favens plurimum . In Burgundia dicit Gemeint ist Cousin.", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_29", + "psc_text": "Non enim voluntate tantum humana visum est: sed sicut placuit ei qui in me, inquit, loquitur Christus; qui ut id quod bonum est, nobis quoque bonum videri possit, operatur; quem enim miseratur, et vocat (II Cor. XIII, 3). Et ideo qui Christum sequitur, potest interrogatus cur esse voluerit Christianus, respondere: Visum est mihi. Quod cum dicit, non negat Deo visum; a Deo enim praeparatur voluntas hominum. Ut enim Deus honorificetur a sancto, Dei gratia est. Denique plurimi voluerunt scribere Evangelium: sed quatuor tantummodo, qui divinam meruerunt gratiam, sunt recepti. Visum est, inquit, et mihi assecuto a principio omnia diligenter ex ordine. . 11. Prolixiorem hunc Evangelii librum quam caeteros esse nemo dubitaverit. Non ideo non ea quae falsa sunt, sed quae vera, sibi vindicat. Denique etiam a sancto apostolo Paulo testimonium meruit diligentiae. Sic enim laudat Lucam: Cujus laus, inquit, est in Evangelio per omnes Ecclesias (II Cor. VIII, 18)", + "candidate_score": 0.672812, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_11_13", + "bdc_text": "tantum ocii haberet et fuse scriberet ad illius quęstionem . Probus est vir ac evangelio Christi favens plurimum . In Burgundia dicit Gemeint ist Cousin.", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_14", + "psc_text": "Unum autem tantummodo in quatuor libros digestum ex omnibus arbitrati sunt intelligendum. 2. Et aliud quidem fertur Evangelium, quod duodecim scripsisse dicuntur. Ausus est etiam Basilides Evangelium scribere, quod dicitur secundum Basilidem. Fertur etiam aliud Evangelium, quod scribitur secundum Thomam. Novi aliud scriptum secundum Matthiam. Legimus aliqua (Dist. 37, cap. Legimus aliqua), ne legantur: legimus, ne ignoremus: legimus non ut teneamus, sed ut repudiemus, et ut sciamus qualia sint in quibus magnifici isti cor exaltant suum. Sed Ecclesia, cum quatuor Evangelii libros habeat, per universum mundum Evangelistis redundat: haereses, cum multa habeant, unum non habent. Multi enim conati, sed Dei gratia destituti sunt. Plerique etiam ex quatuor Evangelii libris in unum ea quae venenatis putaverunt assertionibus convenientia, referserunt. 1266 Ita Ecclesia quae unum Evangelium habet, unum Deum docet: illi autem qui alium Deum veteris Testamenti, alium novi asserunt, ex multis Evangeliis non unum Deum, sed plures fecerunt. 3. Quoniam multi,", + "candidate_score": 0.671826, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_8_10", + "bdc_text": "März 1545 , oben Nr. 2104 . percipies . Velim , si d. Theodorus Theodor Bibliander .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_618", + "psc_text": "XXXIV, 30, et seq.): sed velamen accepit, sed in montem non ascendit. Et ideo 1414 erravit, quia solum Moysen vidit, Dei Verbum simul videre non potuit. 12. Revelemus igitur nos faciem nostram; ut revelata facie gloriam Dei speculantes, in eamdem imaginem reformemur. Ascendamus in montem, deprecemur Dei Verbum; ut in specie et pulchritudine sua nobis appareat, et confortetur, et prospere procedat, et regnet. Et haec enim mysteria sunt, et altius referuntur; etenim pro tua possibilitate aut minuitur tibi Verbum, aut crescit, ac nisi altioris prudentiae cacumen ascendas, non tibi apparet sapientia, non tibi apparet mysteriorum cognitio, non tibi apparet quanta sit gloria, quanta sit species in Dei Verbo: sed Dei Verbum quasi quodam apparet in corpore, non habens suam speciem, neque decorem, et apparet quasi homo in plaga, qui ferre possit infirmitates nostras: apparet tibi quasi quidam sermo natus ex homine, litterarum opertus involucris, virtute spiritus non refulgens. Sed si", + "candidate_score": 0.667999, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_11_13", + "bdc_text": "tantum ocii haberet et fuse scriberet ad illius quęstionem . Probus est vir ac evangelio Christi favens plurimum . In Burgundia dicit Gemeint ist Cousin.", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_30", + "psc_text": "ordine. . 11. Prolixiorem hunc Evangelii librum quam caeteros esse nemo dubitaverit. Non ideo non ea quae falsa sunt, sed quae vera, sibi vindicat. Denique etiam a sancto apostolo Paulo testimonium meruit diligentiae. Sic enim laudat Lucam: Cujus laus, inquit, est in Evangelio per omnes Ecclesias (II Cor. VIII, 18) . Et vere laudabilis est, qui meruit a tanto gentium doctore laudari. Assecutum itaque se non pauca dicit, sed omnia: et assecuto omnia visum est scribere non omnia, sed ex omnibus. Non enim scripsit omnia, sed assecutus est omnia; quia quae fecit, inquit, Jesus, si scribantur omnia, nec ipsum capere mundum arbitror (Joan. XXI, 25). Advertis enim quod consulto etiam ea quae ab aliis sunt scripta praeteriit, ut diversa in Evangelio gratia refulgeret, et propriis quibusdam singuli 1270 libri mysteriorum gestorumque miraculis eminerent. Diviserunt enim sibi vestimenta Domini milites Christi, quod suo loco plenius explanabitur (Infra lib. X, in cap.", + "candidate_score": 0.664385, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_10_12", + "bdc_text": "Velim , si d. Theodorus Theodor Bibliander . tantum ocii haberet et fuse scriberet ad illius quęstionem . Probus est vir ac evangelio Christi favens plurimum .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_29", + "psc_text": "Non enim voluntate tantum humana visum est: sed sicut placuit ei qui in me, inquit, loquitur Christus; qui ut id quod bonum est, nobis quoque bonum videri possit, operatur; quem enim miseratur, et vocat (II Cor. XIII, 3). Et ideo qui Christum sequitur, potest interrogatus cur esse voluerit Christianus, respondere: Visum est mihi. Quod cum dicit, non negat Deo visum; a Deo enim praeparatur voluntas hominum. Ut enim Deus honorificetur a sancto, Dei gratia est. Denique plurimi voluerunt scribere Evangelium: sed quatuor tantummodo, qui divinam meruerunt gratiam, sunt recepti. Visum est, inquit, et mihi assecuto a principio omnia diligenter ex ordine. . 11. Prolixiorem hunc Evangelii librum quam caeteros esse nemo dubitaverit. Non ideo non ea quae falsa sunt, sed quae vera, sibi vindicat. Denique etiam a sancto apostolo Paulo testimonium meruit diligentiae. Sic enim laudat Lucam: Cujus laus, inquit, est in Evangelio per omnes Ecclesias (II Cor. VIII, 18)", + "candidate_score": 0.664125, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_10_12", + "bdc_text": "Velim , si d. Theodorus Theodor Bibliander . tantum ocii haberet et fuse scriberet ad illius quęstionem . Probus est vir ac evangelio Christi favens plurimum .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_30", + "psc_text": "ordine. . 11. Prolixiorem hunc Evangelii librum quam caeteros esse nemo dubitaverit. Non ideo non ea quae falsa sunt, sed quae vera, sibi vindicat. Denique etiam a sancto apostolo Paulo testimonium meruit diligentiae. Sic enim laudat Lucam: Cujus laus, inquit, est in Evangelio per omnes Ecclesias (II Cor. VIII, 18) . Et vere laudabilis est, qui meruit a tanto gentium doctore laudari. Assecutum itaque se non pauca dicit, sed omnia: et assecuto omnia visum est scribere non omnia, sed ex omnibus. Non enim scripsit omnia, sed assecutus est omnia; quia quae fecit, inquit, Jesus, si scribantur omnia, nec ipsum capere mundum arbitror (Joan. XXI, 25). Advertis enim quod consulto etiam ea quae ab aliis sunt scripta praeteriit, ut diversa in Evangelio gratia refulgeret, et propriis quibusdam singuli 1270 libri mysteriorum gestorumque miraculis eminerent. Diviserunt enim sibi vestimenta Domini milites Christi, quod suo loco plenius explanabitur (Infra lib. X, in cap.", + "candidate_score": 0.661013, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_21_23", + "bdc_text": "s. RTA JR XVI/1 , aaO. in gratiam caesaris Karl V. , adire et varia de evangelii doctrina cum eo conferre ; Über eine Begegnung von Kardinal Otto Truchsess von Waldburg und Gilbert Cousin ist nichts bekannt . doctum enim esse et pium virum , qui non abhorreat a vera doctrina .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_30", + "psc_text": "ordine. . 11. Prolixiorem hunc Evangelii librum quam caeteros esse nemo dubitaverit. Non ideo non ea quae falsa sunt, sed quae vera, sibi vindicat. Denique etiam a sancto apostolo Paulo testimonium meruit diligentiae. Sic enim laudat Lucam: Cujus laus, inquit, est in Evangelio per omnes Ecclesias (II Cor. VIII, 18) . Et vere laudabilis est, qui meruit a tanto gentium doctore laudari. Assecutum itaque se non pauca dicit, sed omnia: et assecuto omnia visum est scribere non omnia, sed ex omnibus. Non enim scripsit omnia, sed assecutus est omnia; quia quae fecit, inquit, Jesus, si scribantur omnia, nec ipsum capere mundum arbitror (Joan. XXI, 25). Advertis enim quod consulto etiam ea quae ab aliis sunt scripta praeteriit, ut diversa in Evangelio gratia refulgeret, et propriis quibusdam singuli 1270 libri mysteriorum gestorumque miraculis eminerent. Diviserunt enim sibi vestimenta Domini milites Christi, quod suo loco plenius explanabitur (Infra lib. X, in cap.", + "candidate_score": 0.659857, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_24", + "bdc_text": "Theodori liber nondum absolutus est , sed crastina die absolvetur Theodor Bibliander , Ad omnium ordinum reip[ublicae ] christianae principes viros , populumque christianum , Relatio fidelis quod a solo Verbo filioque dei tum exacta cognitio praesentium temporum et futurorum , atque ipsius etiam Antichristi , maximae pestis totius orbis , tum recta optimaque moderatio reipublicae et totius vitae christianae petenda sit , Basel , Johannes Oporin , März 1545 VD 16 B 5315 ;", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_30", + "psc_text": "ordine. . 11. Prolixiorem hunc Evangelii librum quam caeteros esse nemo dubitaverit. Non ideo non ea quae falsa sunt, sed quae vera, sibi vindicat. Denique etiam a sancto apostolo Paulo testimonium meruit diligentiae. Sic enim laudat Lucam: Cujus laus, inquit, est in Evangelio per omnes Ecclesias (II Cor. VIII, 18) . Et vere laudabilis est, qui meruit a tanto gentium doctore laudari. Assecutum itaque se non pauca dicit, sed omnia: et assecuto omnia visum est scribere non omnia, sed ex omnibus. Non enim scripsit omnia, sed assecutus est omnia; quia quae fecit, inquit, Jesus, si scribantur omnia, nec ipsum capere mundum arbitror (Joan. XXI, 25). Advertis enim quod consulto etiam ea quae ab aliis sunt scripta praeteriit, ut diversa in Evangelio gratia refulgeret, et propriis quibusdam singuli 1270 libri mysteriorum gestorumque miraculis eminerent. Diviserunt enim sibi vestimenta Domini milites Christi, quod suo loco plenius explanabitur (Infra lib. X, in cap.", + "candidate_score": 0.658235, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_30_32", + "bdc_text": "März 1545. . Vale . Sabbato ante Laetare 1545 .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_1123", + "psc_text": "maria transmearit, ubi littori coeperit appropinquare, latentia cautium cursu perstringit infracto. Ergo ne tamquam inerti gubernatori in arenis littoris mihi haereat sermo, tamquam in vada caeca lentandum iter quam praecipitandum arbitror; quo minus rimosa nobis patescat oratio. . 150. Primum igitur illud spectandum est, quod scriptum est: Vespere autem sabbati, quae lucescit in prima sabbati (Matth. XXVIII, 1) , resurrexisse Dominum. Sic enim habes: quia Vespere sabbati venit Maria Magdalene et altera Maria videre sepulcrum. Et ecce terrae motus factus est magnus. Non enim die sabbati (nam siluerunt sabbato secundum mandatum ) (Luc. XXIII, 56); sed post sabbati diem, nocte utique resurrexit. Denique quae mane venerunt, licet valde tempore, tamen jam Dominum resurrexisse cognoverunt. 151. Sic igitur temperandum est, ut neque mane Dominica, quae est prima post sabbatum, neque sabbato resurrectio facta credatur. Nam quomodo triduum compleretur? non ergo vesperascente die, sed noctis vespere resurrexit. 1537 Denique Graecus sero dixit,", + "candidate_score": 0.643778, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_8_10", + "bdc_text": "März 1545 , oben Nr. 2104 . percipies . Velim , si d. Theodorus Theodor Bibliander .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_51", + "psc_text": "in Deo habitat plenitudinem divinitatis nemo conspexit, nemo mente aut oculis comprehendit. Vidit enim ad utrumque 1275 referendum est. Denique cum additur: Unigenitus Filius ipse enarravit, mentium magis quam oculorum visio declaratur; species enim videtur, virtus vero narratur: illa oculis, haec mente comprehenditur. 26. Sed quid de Trinitate dicam? Seraphim quando voluit, apparuit, et vocem ejus Esaias solus audivit (Esai. VI, 6). Apparuit angelus, et nunc praesto est, sed non videtur; neque etiam in potestate nostra est videre, sed in potestate illius apparere. Tamen, etsi potestas non est videndi, est gratia promerendi ut videre possimus. Et ideo qui habuit gratiam, meruit copiam: nos copiam non meremur, quia Deum videndi gratiam non habemus. 27. Et quid mirum si in praesenti saeculo, nisi quando vult, Dominus non videtur? In ipsa quoque resurrectione non facile est Deum videre, nisi iis qui corde sunt mundo. Et ideo ait: Beati mundo corde; ipsi enim Deum", + "candidate_score": 0.642626, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_8_10", + "bdc_text": "März 1545 , oben Nr. 2104 . percipies . Velim , si d. Theodorus Theodor Bibliander .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_617", + "psc_text": "sed etiam nos quotidie videmus Moysen cum Dei Filio; videmus enim Legem in Evangelio cum legimus: Diliges Dominum Deum tuum (Deut. VI, 5) . Videmus Eliam cum Dei Verbo, cum legimus: Ecce virgo in utero accipiet (Esai. VII, 14) . Unde bene Lucas addidit, quia: (Vers. 31.) Dicebant excessum ejus quem completurus erat in Hierusalem. . 11. Docent enim te de excessu ejus mysteria. Et hodie Moyses docet, et hodie Elias loquitur, et hodie in majore gloria videre possumus Moysen. Quis enim non potest, quando et populus Judaeorum eum videre potuit, immo vidit? Vidit enim in gloria faciem Moysi (Exod. XXXIV, 30, et seq.): sed velamen accepit, sed in montem non ascendit. Et ideo 1414 erravit, quia solum Moysen vidit, Dei Verbum simul videre non potuit. 12. Revelemus igitur nos faciem nostram; ut revelata facie gloriam Dei speculantes, in eamdem imaginem reformemur. Ascendamus in montem, deprecemur Dei Verbum; ut in", + "candidate_score": 0.641531, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_20_22", + "bdc_text": "Oktober 1544 eingetroffen war ; s. RTA JR XVI/1 , aaO. in gratiam caesaris Karl V. , adire et varia de evangelii doctrina cum eo conferre ; Über eine Begegnung von Kardinal Otto Truchsess von Waldburg und Gilbert Cousin ist nichts bekannt .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_1141", + "psc_text": "locat, tropaea nostrae salutis amplectens: tales illic martyres nobis cicatricis suae corona monstrabit. 171. Et quoniam sermo huc usque noster evasit, consideremus qua gratia secundum Joannem crediderint apostoli, qui gavisi sunt (Joan. XX, 20): secundum 1541 Lucam quasi increduli redarguantur (Vers. 25): ibi Spiritum sanctum acceperint, hic sedere in civitate jubeantur, quoadusque induantur virtute ex alto (Vers. 49). Et videtur mihi ille quasi apostolus majora et altiora tetigisse, hic sequentia, et humanis proxima: hic historico usus circuitu, ille compendio, quia et de illo dubitari non potest, qui testimonium perhibet de his quibus ipse interfuit (Joan. XIX, 35), et verum est testimonium ejus. Ab hoc quoque, qui evangelista esse meruit, vel negligentiae, vel mendacii suspicionem aequum est propulsari. Et ideo verum utrumque putamus, non sententiarum varietate, nec personarum diversitate distinctum. Nam etsi in primo Lucas eos non credidisse dicat, postea tamen credidisse demonstrat: et si prima consideremus, contraria sunt: si sequentia,", + "candidate_score": 0.637736, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_21", + "bdc_text": "s. RTA JR XVI/1 , aaO. in gratiam caesaris Karl V. , adire et varia de evangelii doctrina cum eo conferre ;", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_30", + "psc_text": "ordine. . 11. Prolixiorem hunc Evangelii librum quam caeteros esse nemo dubitaverit. Non ideo non ea quae falsa sunt, sed quae vera, sibi vindicat. Denique etiam a sancto apostolo Paulo testimonium meruit diligentiae. Sic enim laudat Lucam: Cujus laus, inquit, est in Evangelio per omnes Ecclesias (II Cor. VIII, 18) . Et vere laudabilis est, qui meruit a tanto gentium doctore laudari. Assecutum itaque se non pauca dicit, sed omnia: et assecuto omnia visum est scribere non omnia, sed ex omnibus. Non enim scripsit omnia, sed assecutus est omnia; quia quae fecit, inquit, Jesus, si scribantur omnia, nec ipsum capere mundum arbitror (Joan. XXI, 25). Advertis enim quod consulto etiam ea quae ab aliis sunt scripta praeteriit, ut diversa in Evangelio gratia refulgeret, et propriis quibusdam singuli 1270 libri mysteriorum gestorumque miraculis eminerent. Diviserunt enim sibi vestimenta Domini milites Christi, quod suo loco plenius explanabitur (Infra lib. X, in cap.", + "candidate_score": 0.633158, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_17_19", + "bdc_text": "Dezember 1544 Kardinal wurde ? Karl V . hatte ihn als einen der kaiserlichen Kommissare zum Reichstag nach Worms gesandt ( RTA JR XVI/1 64 ; oben Nr. 2094 , 16f) , wo er am 28 .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_760", + "psc_text": "(Psal. XLI, 3) ? Hic enim magistratus tradet reum judici, ei scilicet cui vivorum et mortuorum tribuit potestatem: et tribuit per naturam, non per gratiam; non enim 1448 quam non habebat accepit, sed quam ex substantia Patris cum generaretur, assumpsit. Hunc magistratum tibi et judicem monstrat, qui monstravit accusatorem, et ostendit quando sit revelandus: In die, inquit, qua judicabit Deus occulta hominum secundum Evangelium meum per Jesum Christum Dominum nostrum (Rom. II, 16) . Hic igitur est judex Jesus Christus, per quem occulta redarguuntur, et improbi operis poena mandatur. 155. Vis scire Christum esse judicem qui exactori tradit, et in carcerem mittit? Ipsum interroga, immo ipsum lege in Evangelio dicentem: Tollite et mittite illum in tenebras exteriores (Matth. XXII, 13) . Exactores quoque suos ipse monstravit alio loco ubi dicit: Sic erit in consummatione saeculi, exibunt Angeli, et separabunt malos de medio justorum, et mittent eos in caminum ignis: ibi", + "candidate_score": 0.630256, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_22", + "bdc_text": "Über eine Begegnung von Kardinal Otto Truchsess von Waldburg und Gilbert Cousin ist nichts bekannt .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_50", + "psc_text": "(Joan. I, 18) ? Et addidit, quod ultra coelestes est potestates: Unigenitus Filius qui est in sinu Patris, ipse enarravit (Ibid.) . Aut adquiescatur igitur necesse est, si Deum Patrem nemo vidit umquam, Filium visum esse in veteri Testamento; et desinant haeretici ex Virgine ei principium dare, qui antequam nasceretur ex Virgine, videbatur: aut certe refelli non potest, vel Patrem, vel Filium, vel certe Spiritum sanctum, si tamen est Spiritus sancti visio (Aug. loco citato), ea specie videri, quam voluntas elegerit, non natura formaverit; quoniam Spiritum quoque visum accepimus in columba. Et ideo Deum nemo vidit umquam; quia eam quae in Deo habitat plenitudinem divinitatis nemo conspexit, nemo mente aut oculis comprehendit. Vidit enim ad utrumque 1275 referendum est. Denique cum additur: Unigenitus Filius ipse enarravit, mentium magis quam oculorum visio declaratur; species enim videtur, virtus vero narratur: illa oculis, haec mente comprehenditur. 26. Sed quid de Trinitate dicam? Seraphim", + "candidate_score": 0.622884, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_32_34", + "bdc_text": "Sabbato ante Laetare 1545 . Basileę . Tuus Gastius .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_780", + "psc_text": "nullam ferentes sarcinam delictorum, nec bonorum jejuni operum sabbata post mortem futura celebremus. Unde Dominus spiritaliter videtur respondere, cum dicit: (Vers. 15.) Hypocritae, unusquisque vestrum sabbato non solvit bovem suum aut asinum, et ducit adaquare? . 175. Cur non aliud animal indicavit, nisi ut ostenderet, adversantibus licet Synagogae principibus, futurum tamen ut Judaicus et gentilis populus sitim corporis, aestusque mundi istius Dominici fontis ubertate deponat? Agnovit enim bos possessorem suum, et asinus praesepe Domini sui (Esai. I, 3) . Itaque ille populus qui antea feni vilis quod priusquam evellatur arescit, alimonia pascebatur, panem illum qui e coelo descendit accepit. Et ideo per vocationem duorum populorum Ecclesiam dicit salvam futuram, quae tempore Legis impleto, et Dominicae resurrectionis aetate, tempus suae absolutionis acceperat. Quam clemens ergo 1453 Dominus, quam pius in utroque, cum aut miseretur, aut vindicat! In Synagogae typo arborem excidi jubet, in typo Ecclesiae feminam salvat. Quam dulcis parabola! facilis", + "candidate_score": 0.621748, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_18", + "bdc_text": "Karl V . hatte ihn als einen der kaiserlichen Kommissare zum Reichstag nach Worms gesandt ( RTA JR XVI/1 64 ;", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_760", + "psc_text": "(Psal. XLI, 3) ? Hic enim magistratus tradet reum judici, ei scilicet cui vivorum et mortuorum tribuit potestatem: et tribuit per naturam, non per gratiam; non enim 1448 quam non habebat accepit, sed quam ex substantia Patris cum generaretur, assumpsit. Hunc magistratum tibi et judicem monstrat, qui monstravit accusatorem, et ostendit quando sit revelandus: In die, inquit, qua judicabit Deus occulta hominum secundum Evangelium meum per Jesum Christum Dominum nostrum (Rom. II, 16) . Hic igitur est judex Jesus Christus, per quem occulta redarguuntur, et improbi operis poena mandatur. 155. Vis scire Christum esse judicem qui exactori tradit, et in carcerem mittit? Ipsum interroga, immo ipsum lege in Evangelio dicentem: Tollite et mittite illum in tenebras exteriores (Matth. XXII, 13) . Exactores quoque suos ipse monstravit alio loco ubi dicit: Sic erit in consummatione saeculi, exibunt Angeli, et separabunt malos de medio justorum, et mittent eos in caminum ignis: ibi", + "candidate_score": 0.621453, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_53", + "bdc_text": "A la mémoire de Marie- Madeleine de la Garanderie , hg. v . Colette Nativel , Genève 2006 - Travaux d'Humanisme et Renaissance 414 , S. 337- 351 ;", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_800", + "psc_text": "Thess. V, 23) . Quod per saecularia quidem tentamenta non provenit, nisi fermentum illud cui comparatur regnum coelorum, mulier illa Evangelica abscondat in farinae mensuris tribus, donec fermentetur totum (Matth. XIII, 33); tres enim mensurae sunt, ut dixi, carnis, animae, et spiritus, sed spiritus quo vivimus omnes in hoc corpore siti: hoc verius quando carnis lascivia non redundat, et anima corporalibus non incurvatur erroribus, ac mensura vivendi in toto homine inoffensa servatur. Sed quia mensurarum aequalitas sine adjumento Ecclesiae atque doctrinae difficile perseverat; idcirco mulier illa, quae figuram Ecclesiae gerit, tamdiu virtutem illis doctrinae spiritalis admiscet, donec fermentetur totus ille interior homo cordis absconditus, et in gratiam panis coelestis assurgat. Bene enim fermentum doctrina dicitur Christi, quia panis est Christus, et Apostolus ait: Quia unus panis unum corpus multi sumus (I Cor. X, 17) . 192. Fit ergo unum fermentum, quando caro non concupiscit adversus spiritum, nec spiritus adversus carnem:", + "candidate_score": 0.619135, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_37_39", + "bdc_text": "Zikmund Hruby z Jelení) , geb. 1497 in Prag , gest. 13 . April 1554 in Basel ; studierte von 1509 bis 1514 in Italien ;", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_876", + "psc_text": "dierum, sed etiam mensium est; et ideo septimi mensis decima die sabbata sabbatorum (Levit. XXV, 9): nec solum mensium, sed annorum quoque: neque annorum tantum, sed etiam generationum, postremo ipsius mundi, 1476 cujus typus est sabbatum magnum; sicut in Lege est hebdomada septima, post quam celebratur annus Jubilaeus. Quod mysterium nobis Dominus voluit revelare, cum dicit: Non solum septies, sed etiam septuagies septies (Matth. XVIII, 22) . Quia septima generatione, ut habes secundum Lucam (Luc. III, 37), Enoch raptus est, ne malitia immutaret cor ejus (Sap. IV, 11); et in eo aculeus doloris quievit. Septuagesima autem et septima generatione Dominus natus ex Maria, humani generis in se peccata suscipiens, remissionem tribuit omnium delictorum. 24. Ergo quamvis secundum litteram discas frequenter ignoscere, nec indignationem tenere (nihil enim est quo possit offendi, cui ignoscendi est consuetudo), tamen agnosce mysterium; neque enim otiose sabbato dixit Dominus mulieri: Dimissa es ab infirmitate tua (Luc.", + "candidate_score": 0.615431, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_37_39", + "bdc_text": "Zikmund Hruby z Jelení) , geb. 1497 in Prag , gest. 13 . April 1554 in Basel ; studierte von 1509 bis 1514 in Italien ;", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_270", + "psc_text": "Jezabel (III Reg. XVI, 31): et de Jechonia de quo satis idoneus auctor est Hieremias, maximi reum esse delicti: cui etiam quod habuit nomen, eripuit. Et ideo qui Joachim in Regnorum libris dicitur (IV Reg. XXIV, 1), Jechonias ab Hieremia est nominatus, dicente eo, Abjectus est Jechonias ut vas, non est usus in eo; propter quod 1329 projectus est ipse, et semen ejus. Terra, terra, audi verbum Domini, scribe virum istum abdicatum; quia non exsurget ex semine ejus sedens in throno David, princeps adhuc in Juda (Jerem. XXII, 28-30) . Eo enim regnante, Judaeam Babylonii vastaverunt, neque postea umquam de semine ejus regnum quisquam in Judaea potuit obtinere. Postea enim populus de captivitate dimissus, sub sacerdotibus et tetrarchis fuit. Unde etiam usque ad Christi generationem mansere tetrarchae, ne ipsi quidem, quantum historia docet, regalis dignitatem generis reservantes. 41. Fertur enim ab his, qui sive argumentati, sive simpliciter docentes, sive vere", + "candidate_score": 0.614305, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_18_20", + "bdc_text": "Karl V . hatte ihn als einen der kaiserlichen Kommissare zum Reichstag nach Worms gesandt ( RTA JR XVI/1 64 ; oben Nr. 2094 , 16f) , wo er am 28 . Oktober 1544 eingetroffen war ;", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_760", + "psc_text": "(Psal. XLI, 3) ? Hic enim magistratus tradet reum judici, ei scilicet cui vivorum et mortuorum tribuit potestatem: et tribuit per naturam, non per gratiam; non enim 1448 quam non habebat accepit, sed quam ex substantia Patris cum generaretur, assumpsit. Hunc magistratum tibi et judicem monstrat, qui monstravit accusatorem, et ostendit quando sit revelandus: In die, inquit, qua judicabit Deus occulta hominum secundum Evangelium meum per Jesum Christum Dominum nostrum (Rom. II, 16) . Hic igitur est judex Jesus Christus, per quem occulta redarguuntur, et improbi operis poena mandatur. 155. Vis scire Christum esse judicem qui exactori tradit, et in carcerem mittit? Ipsum interroga, immo ipsum lege in Evangelio dicentem: Tollite et mittite illum in tenebras exteriores (Matth. XXII, 13) . Exactores quoque suos ipse monstravit alio loco ubi dicit: Sic erit in consummatione saeculi, exibunt Angeli, et separabunt malos de medio justorum, et mittent eos in caminum ignis: ibi", + "candidate_score": 0.612985, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_36_38", + "bdc_text": "Gelensky ; Zikmund Hruby z Jelení) , geb. 1497 in Prag , gest. 13 . April 1554 in Basel ;", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_130", + "psc_text": "gerentis, diem, locum, causam. Testes quoque abhiberi solent: hos quoque nativitati suae, et generationi secundum carnem Christus adhibuit, qui signarent Evangelium, dicens: Vos eritis mihi testes in Hierusalem (Act. 1, 8) (Vers. 6, 7.) Factum est autem, cum essent ibi, impleti sunt dies ut pareret. Et peperit filium primogenitum, et pannis eum involvit, et posuit in praesepio; quia non erat locus in eo diversorio. 1295 . 40. Breviter sanctus Lucas et quomodo, et quo tempore, et quo loco secundum carnem Christus natus sit, explicavit. At vero de coelesti generatione si quaeris, lege Evangelium sancti Joannis, qui a coelestibus exorsus ad terrena descendit. Illic invenies et quando erat, et quomodo erat, et quid erat, quid egerat, quid agebat, et ubi erat, et quo venerit, et quomodo venerit, quo tempore venerit, qua causa venerit. In principio, inquit, erat Verbum (Joan. I, 1) ; habes quando erat: Et Verbum erat apud Deum; habes", + "candidate_score": 0.599579, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_37", + "bdc_text": "Zikmund Hruby z Jelení) , geb. 1497 in Prag , gest. 13 .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_471", + "psc_text": "Cum autem venerint ad Evangelium, et cognoverint illuminari caecos, ambulare claudos, audisse surdos, mundatos esse leprosos, mortuos resurrexisse, tunc dicunt: Vidimus eum, et oculis nostris perspeximus, et in vestigia clavorum ejus digitos nostros inseruimus. Videmur enim nobis vidisse quem legimus, spectasse pendentem, et vulnera ejus, spiritu Ecclesiae scrutante, tentasse; si enim digito Dei ejiciuntur daemonia, fides quoque digito Ecclesiae reperitur. Aut fortasse in parte quadam operatrice corporis nostri omnes videmur investigasse Dominicae seriem passionis; fides enim per paucos ad plures pervenit. Lex ergo Christum venturum annuntiat: Evangelii scriptura venisse confirmat. 98. Nonnulli etiam de ipso Joanne sic intelligunt, magnum quidem ita prophetam, ut Christum agnosceret, annuntiaret remissionem peccatorum futuram: sed tamen non tamquam dubium, sed tamquam pium vatem, quem venturum crediderat, non credidisse moriturum. Non 1379 igitur fide, sed pietate dubitavit. Dubitavit et Petrus dicens: Propitius esto, Domine, non fiet hoc (Matth. XVI, 22) . Ille fidei princeps (cui se", + "candidate_score": 0.598868, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_35_37", + "bdc_text": "Sigismundus Gelenius Sigismund Gelenius ( Gelen ; Gelensky ; Zikmund Hruby z Jelení) , geb. 1497 in Prag , gest. 13 .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_876", + "psc_text": "dierum, sed etiam mensium est; et ideo septimi mensis decima die sabbata sabbatorum (Levit. XXV, 9): nec solum mensium, sed annorum quoque: neque annorum tantum, sed etiam generationum, postremo ipsius mundi, 1476 cujus typus est sabbatum magnum; sicut in Lege est hebdomada septima, post quam celebratur annus Jubilaeus. Quod mysterium nobis Dominus voluit revelare, cum dicit: Non solum septies, sed etiam septuagies septies (Matth. XVIII, 22) . Quia septima generatione, ut habes secundum Lucam (Luc. III, 37), Enoch raptus est, ne malitia immutaret cor ejus (Sap. IV, 11); et in eo aculeus doloris quievit. Septuagesima autem et septima generatione Dominus natus ex Maria, humani generis in se peccata suscipiens, remissionem tribuit omnium delictorum. 24. Ergo quamvis secundum litteram discas frequenter ignoscere, nec indignationem tenere (nihil enim est quo possit offendi, cui ignoscendi est consuetudo), tamen agnosce mysterium; neque enim otiose sabbato dixit Dominus mulieri: Dimissa es ab infirmitate tua (Luc.", + "candidate_score": 0.598516, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_36_38", + "bdc_text": "Gelensky ; Zikmund Hruby z Jelení) , geb. 1497 in Prag , gest. 13 . April 1554 in Basel ;", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_876", + "psc_text": "dierum, sed etiam mensium est; et ideo septimi mensis decima die sabbata sabbatorum (Levit. XXV, 9): nec solum mensium, sed annorum quoque: neque annorum tantum, sed etiam generationum, postremo ipsius mundi, 1476 cujus typus est sabbatum magnum; sicut in Lege est hebdomada septima, post quam celebratur annus Jubilaeus. Quod mysterium nobis Dominus voluit revelare, cum dicit: Non solum septies, sed etiam septuagies septies (Matth. XVIII, 22) . Quia septima generatione, ut habes secundum Lucam (Luc. III, 37), Enoch raptus est, ne malitia immutaret cor ejus (Sap. IV, 11); et in eo aculeus doloris quievit. Septuagesima autem et septima generatione Dominus natus ex Maria, humani generis in se peccata suscipiens, remissionem tribuit omnium delictorum. 24. Ergo quamvis secundum litteram discas frequenter ignoscere, nec indignationem tenere (nihil enim est quo possit offendi, cui ignoscendi est consuetudo), tamen agnosce mysterium; neque enim otiose sabbato dixit Dominus mulieri: Dimissa es ab infirmitate tua (Luc.", + "candidate_score": 0.598122, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_37", + "bdc_text": "Zikmund Hruby z Jelení) , geb. 1497 in Prag , gest. 13 .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_472", + "psc_text": "ita prophetam, ut Christum agnosceret, annuntiaret remissionem peccatorum futuram: sed tamen non tamquam dubium, sed tamquam pium vatem, quem venturum crediderat, non credidisse moriturum. Non 1379 igitur fide, sed pietate dubitavit. Dubitavit et Petrus dicens: Propitius esto, Domine, non fiet hoc (Matth. XVI, 22) . Ille fidei princeps (cui se Christus nondum Dei Filium dixerat, et tamen ille (Ibid., 16) crediderat de morte Christi nec Christo credidit. Pietatis affectus, non indevotionis est lapsus. Denique alibi lavari sibi pedes recusat, ubi mysterium non agnoscit, dum Dominico gravatur obsequio (Joan. XIII, 8). Ergo moriturum Christum nec sancti crediderunt: Quod enim oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit, haec praeparavit Deus diligentibus eum (I Cor. II, 9) . Religiosis itaque lapsus amoris fidem non impedit. 99. Denique Dominus sciens neminem sine Evangelio plene credere posse; quia sicut fides a veteri incipit Testamento, ita impletur in novo: interrogatus de se,", + "candidate_score": 0.59174, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_37", + "bdc_text": "Zikmund Hruby z Jelení) , geb. 1497 in Prag , gest. 13 .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_953", + "psc_text": "operum velut fecunda altitudine arboris eminebat. Et quoniam de typo ad moralia defleximus, inter tot credentium voluntates Dominica die relaxare animum, festivitatem admiscere delectat. Zachaeus in sycomoro, novum videlicet novi temporis pomum, ut in hoc quoque compleretur illud: Arbor fici produxit grossos suos (Cant. II, 13) ; ad hoc enim Christus advenit, ut ex lignis non poma, sed homines nascerentur. Legimus alibi: Cum esses sub arbore fici, vidi te (Joan. I, 48) . Ergo non Nathanael sub arbore, hoc est, supra radicem, quia justus; radix enim sancta: sub arbore tamen Nathanael, quia sub Lege: Zachaeus supra arborem, quia supra Legem: ille domini occultus defensor, hic publicus praedicator: ille adhuc Christum ex Lege quaerebat, iste jam supra Legem, relinquebat sua, et Dominum sequebatur. 1494 (Vers. 16.) Ecce mna tua decem mnas acquisivit. . 91. Bonus ordo, ut vocaturus gentes, et Judaeos jussurus interfici, qui noluerunt regnare supra se Christum, hanc praemitteret", + "candidate_score": 0.589672, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_35_37", + "bdc_text": "Sigismundus Gelenius Sigismund Gelenius ( Gelen ; Gelensky ; Zikmund Hruby z Jelení) , geb. 1497 in Prag , gest. 13 .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_504", + "psc_text": "fide; an vero aliquam in dictorum diversitate diversitatem signare voluisse mysterii? Habes enim in Evangelio secundum Matthaeum quia Jesus cum venisset in Bethaniam, in domum Simonis leprosi, accessit ad eum mulier habens alabastrum unguenti pretiosi, et recumbente illo, fudit super caput ejus (Matth. XXVI, 6 et 7) . Deinde istic: Pharisaeus intra se dicit, quod si esset propheta, sciret peccatricem, et unguentum ejus vitare deberet (Ibid., 8) . Illic unguento effuso discipuli conqueruntur. Utrumque igitur explicandum est, sed ante quod scriptorum ordine prius est, priorem quoque ordinem interpretationis accipiat. 13. Venit ergo Dominus Jesus in domum Simonis leprosi. Apparet oeconomia, quod leprosum non refugit, non vitat immundum, ut maculas humani corporis possit abolere. Domus autem 1387 leprosi erat in Bethania, quae per interpretationem domus obeditionis dicitur. Omnis igitur locus Bethania, portio autem totius loci domus Simonis. Nonne tibi videtur Bethania mundus hic esse, in quo servitii obedientis debemus obsequium, domus", + "candidate_score": 0.58868, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 14, + "cf_id": "cf052", + "work_id": "045_Prosper-Aquitanus_Sententiae-delibatae-ex-Augustino", + "max_score": 0.683149, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_23_25", + "bdc_text": "doctum enim esse et pium virum , qui non abhorreat a vera doctrina . Theodori liber nondum absolutus est , sed crastina die absolvetur Theodor Bibliander , Ad omnium ordinum reip[ublicae ] christianae principes viros , populumque christianum , Relatio fidelis quod a solo Verbo filioque dei tum exacta cognitio praesentium temporum et futurorum , atque ipsius etiam Antichristi , maximae pestis totius orbis , tum recta optimaque moderatio reipublicae et totius vitae christianae petenda sit , Basel , Johannes Oporin , März 1545 VD 16 B 5315 ; Moser , Bibliander Nr. B-10. 1 ;", + "psc_chunk_id": "045_Prosper-Aquitanus_Sententiae-delibatae-ex-Augustino_window_9", + "psc_text": "De amore legis. Qui legem Dei diligit, probat se in hominibus iniquis id quod contra legem est odisse, non homines . XXVI. De scrutandis mandatis Dei. Mandata Dei scrutari, nisi quieta mens, non potest. Ut ergo religiosum exerceatur studium, abigenda sunt jurgia malignorum. XXVII. De proficiendo. Nemo tam eruditus, nemo tam doctus est, qui superna illustratione non egeat. Non enim ita ulla divinorum bonorum augmenta sufficiunt, ut non semper supersit quod mens rationalis et intelligendum desideret, et gerendum. XXVIII. De duplici opere Dei. Si omnes homines simul consideremus, quorum alii misericordia salvi fiunt, alii veritate damnantur; universae viae Domini, id est misericordia et veritas, suo fine distinctae sunt. Si autem solos sanctos intueamur, non discernuntur hae viae Domini: individua enim ibi est et a misericordia veritas, et averita te misericordia; quia beatitudo sanctorum et de munere gratiae est, et de retributione justitiae. XXIX. De observantia pacis. Christianae perfectionis est, pacificum", + "candidate_score": 0.683149, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 15, + "cf_id": "cf020", + "work_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Ephesios", + "max_score": 0.678614, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_24_26", + "bdc_text": "Theodori liber nondum absolutus est , sed crastina die absolvetur Theodor Bibliander , Ad omnium ordinum reip[ublicae ] christianae principes viros , populumque christianum , Relatio fidelis quod a solo Verbo filioque dei tum exacta cognitio praesentium temporum et futurorum , atque ipsius etiam Antichristi , maximae pestis totius orbis , tum recta optimaque moderatio reipublicae et totius vitae christianae petenda sit , Basel , Johannes Oporin , März 1545 VD 16 B 5315 ; Moser , Bibliander Nr. B-10. 1 ; Egli , Analecta II 64-68 ;", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Ephesios_window_269", + "psc_text": "Membra quippe alterutrum non sunt, nisi fideles fidelium, et Christiani Christianorum, et perfecti, eorum qui sunt plenae, consummataeque virtutis. Propter quod Paulus ipse perfectus, in 628 Epistola alia loquebatur: Sapientiam autem loquimur inter perfectos (I Cor. II, 6) . Ergo hoc jubet, ut unusquisque mystica quaeque atque secreta, et ea quae Dei veritate sunt plena, loquatur cum proximo suo, et dies diei eructet verbum, et nox nocti indicet scientiam (Psal. XVIII), hoc est, clara quaeque et lucentia his indicet, qui merentur audire: Vos estis lumen mundi (Matt. V, 14) . Porro tenebrosa et involuta, et omni sacramentorum nocte velata, his referat, qui et ipsi nox, tenebrae, vel caligo sunt, de quibus dicitur: Et caligo sub pedibus ejus (Ps. XVII, 10) : haud dubium quin Dei. Nam et in monte Sina Moyses ingreditur in turbinem et caliginem, ubi erat Deus (Exod. XIX), et de ipso Deo scriptum est: Posuit tenebras latibulum", + "candidate_score": 0.678614, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_14", + "bdc_text": "omnia pacata esse , sed populum ingenti omnium fere rerum inopia laborare .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Ephesios_window_161", + "psc_text": "et idcirco major. 593 Omnibus enim, inquit, illis plus laboravi, non autem ego, sed gratia Dei, quae mecum est. Propter quam humilitatem dum omnium sanctorum est infimus, data est ei gratia haec in gentibus, ut evangelizaret ininvestigabiles divitias Christi, et doceret dispensationem mysterii absconditi a saeculis in Deo, qui universa creavit. Si ininvestigabiles divitiae Christi sunt, quomodo evangelizantur in populo? Si absconditum est a saeculis mysterium in Deo, qua ratione per Paulum profertur in gentes? Sed ininvestigabiles et absconditum dupliciter sentiendum. Quod ininvestigabiles ante divitiae fuerint, et nunc post Domini apertae sint passionem. Aut certe quae natura sua homini ininvestigabiles erant, hae, Deo revelante, sunt cognitae. Quia aliud est ad secretum curiositate propria pervenire, quod postquam inventum fuerit, desinit esse ininvestigabile. Aliud propria diligentia illud nequaquam posse comprehendere, sed per gratiam cognoscere Dei, quod cum scieris, et caeteris quoque ostenderis, nihilominus ininvestigabile perseverat, dum tibi quantum in te est, fuit", + "candidate_score": 0.621323, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 16, + "cf_id": "cf020", + "work_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam", + "max_score": 0.677236, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_12_14", + "bdc_text": "Probus est vir ac evangelio Christi favens plurimum . In Burgundia dicit Gemeint ist Cousin. omnia pacata esse , sed populum ingenti omnium fere rerum inopia laborare .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_832", + "psc_text": "ululabunt: habitatoribus autem Deseth meditaberis: et non confunderis: campi Esebon lugebunt vineam Sabama. Quantis obscuritatibus locus iste juxta LXX Interpretes involutus sit, ex eo perspicuum est, quod legi vix potest. Dicamus ergo juxta Hebraicum, Moris est Scripturarum, ut postquam desperationem mentis humanae, laeto nuntio sublevaverint, rursum negligentes et nolentes agere poenitentiam comminatione deterreant, ne bonitas Dei induret cor nostrum. Cujus rei unum tantum ponamus exemplum. In centesimo quadragesimo quarto psalmo legimus: Suavis Dominus universis, et miserationes ejus super omnia opera illius (Psal. CXLIV, 9) . Et post paululum: Sustentat Dominus omnes qui corruunt, et erigit omnes elisos. Oculi omnium in te sperant, Domine, et tu das escam eorum in tempore opportuno [Al. suo ]. Cumque praemisisset, custodit Dominus omnes diligentes se; ne negligentem faceret auditorem, intulit: Et omnes peccatores disperdet. Quia igitur consummato Antichristo et parente ejus diabolo, qui conculcabat universam terram, praeparandum esse vaticinatus est 272 solium in misericordia,", + "candidate_score": 0.677236, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_24_26", + "bdc_text": "Theodori liber nondum absolutus est , sed crastina die absolvetur Theodor Bibliander , Ad omnium ordinum reip[ublicae ] christianae principes viros , populumque christianum , Relatio fidelis quod a solo Verbo filioque dei tum exacta cognitio praesentium temporum et futurorum , atque ipsius etiam Antichristi , maximae pestis totius orbis , tum recta optimaque moderatio reipublicae et totius vitae christianae petenda sit , Basel , Johannes Oporin , März 1545 VD 16 B 5315 ; Moser , Bibliander Nr. B-10. 1 ; Egli , Analecta II 64-68 ;", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_2603", + "psc_text": "? Denique ad Scribas dicitur et ad Pharisaeos: Vos estis qui justificatis vosmetipsos coram hominibus: Deus autem cognoscit corda vestra (Luc. XVI, 15) . In quo considerandum, quod non dixerit, Pater, juxta haereticorum blasphemias, ne Filium videretur excludere, sed Deus: quod Patri Filioque commune est. In principio enim erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum: hoc erat in principio apud Deum (Joan. I, 1, 2) . De quo idem Joannes scribit: Ipse autem Jesus non credebat se eis, quia sciebat omnes, et non habebat necesse, ut aliquis testimonium daret ei de homine: ipse enim noverat quid esset in homine (Joan. II, 24, 25) . Cui et illud congruit: Sciens autem Jesus cogitationes eorum (Luc. VI, 8) . Et in alio loco: Sciens autem Jesus malitiam eorum (Matth. XXII, 18) . Ac ne aliqua sit dubitatio, haereticis calumniam facientibus de Verbo Dei, quod noverit omnia, in Epistola", + "candidate_score": 0.671839, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_12_14", + "bdc_text": "Probus est vir ac evangelio Christi favens plurimum . In Burgundia dicit Gemeint ist Cousin. omnia pacata esse , sed populum ingenti omnium fere rerum inopia laborare .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1149", + "psc_text": "nonum: non absque morsu et obtrectationibus invidorum, qui ignorantes quid audiant, quid loquantur, de eo audent judicare quod nesciunt, et ante despiciunt quam probent, eruditosque se aestimant et disertos, si de cunctis Scriptoribus detrahant. Quorum livorem et mussitationem garrulam contemnentes, Dei poscamus auxilium, et Psalmistae imprecatione dicamus: Dissipa gentes quae bella volunt (Ps. LXVII, 32) . Domini enim locus in pace est, quae exsuperat omnem sensum. Quam et Propheta desiderat clamitans: Domine Deus noster, pacem da nobis: omnia enim reddidisti nobis (Isai. XXVI, 12) . Sed jam proponamus Isaiae capitulum, et cum Moyse ingrediamur nubem et caliginem, ut clarificetur vultus noster, et, juxta Hebraicum, cornuta sit facies: audianturque et rutilent tonitrua et fulgura, quae plebs vilior videre non potuit (Exod. XIX). Cap. XXVIII 371 (Cap. XXVIII.--Vers. 1.) Vae coronae superbiae ebriis Ephraim, et flori decidenti gloriae exsultationis ejus, qui erant in vertice vallis pinguissimae, errantes a vino. Ecce validus et", + "candidate_score": 0.650864, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_52", + "bdc_text": "Cent une figures humanistes de la Renaissance aux lumieres .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_2274", + "psc_text": "Hierosolymis commoratur, centesimum vicesimum efficit numerum, qui primi in Christum fuere credentes et cum Apostolis coenaculum fidei conscenderunt (Act. V): descenditque super eos Spiritus sanctus (Galat. I). Postque usque ad septimum decimum numerum ordine gradiens, et Evangelicam possidens dignitatem, praecipiente Domino de dextris partibus, centum quinquaginta tres pisces magnos capit, et in Ecclesia collocat (Joan. XXI). Cui et nunc Isaias propheta loquitur. Cap. LX (Cap. LX.--Vers. 1 seqq.) 717 Surge, illuminare: quia venit lumen tuum, et gloria Domini super te orta est. Quia ecce tenebrae operient terram, et caligo populos: super te autem orietur Dominus, et gloria ejus in te videbitur. Et ambulabunt gentes in lumine tuo, et reges in splendore ortus tui. LXX: Illuminare, illuminare ÷ Jerusalem ** venit enim lumen tuum, et gloria Domini super te orta est. Ecce tenebrae operient terram; et caligo super gentes. Super te autem apparebit Dominus, et gloria illius in te videbitur. Et", + "candidate_score": 0.6419, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_8_10", + "bdc_text": "März 1545 , oben Nr. 2104 . percipies . Velim , si d. Theodorus Theodor Bibliander .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1234", + "psc_text": "oculi caecorum videbunt: ut ostenderent gentium populo, qui prius caecus erat, Christi sacramenta pandenda, juxta illud quod dicitur: Tenebrosa aqua in nubibus aeris (Ps. XVII, 12) . Et in eodem psalmo de Deo scriptum est: 398 Posuit tenebras latibulum suum (Ibid. XII) . Et in Proverbiis legimus: Haec audiens sapiens sapientior erit: et prudens gubernationem possidebit: et intelliget parabolam et tenebrosum sermonem, dicta sapientium et aenigmata (Prov. I, 5, 6) . Denique et Moyses ut intelligeret et videret Deum (Exod. XX), in nubem ingressus est et in caliginem, de qua in Psalmo dicitur: Caligo sub pedibus ejus (Ps. XVII, 10) . Cum autem prius caeci vel mystica quaeque conspexerint, vel de caecitate et tenebris oculos levaverint ad videndum, ut sedentibus in tenebris et umbra mortis oriatur lumen verum: tunc mites de quibus scriptum est: Beati mites, quoniam ipsi possidebunt terram (Matt. V, 4) : sive pauperes, quorum princeps in psalmis", + "candidate_score": 0.639055, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_3", + "bdc_text": "pro laboribus enim tuis non vult satisfacere , quos habuisti in instituendo et ipsum et alios Nicodemos de cęne dominicę sententia .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_2216", + "psc_text": "facere voluntatem tuam in die sancto meo: et vocaveris sabbatum delicatum, et sanctum Domini gloriosum, et glorificaveris eum dum non facit vias tuas, et non invenietur [Vulg. invenitur] voluntas tua, ut loquaris sermonem. LXX: Si averteris in sabbatis pedem tuum: ut non facias voluntates tuas in die sancta. Et vocabis sabbata delicata sancta Domino: non tolles pedem tuum ad opus, neque loqueris verbum ÷ in ira de ore tuo **. Cui supra dixerat: Nonne hoc est jejunium magis quod elegi, dissolve colligationem impietatis, solve fasciculos deprimentes, et caetera: etiam nunc praemia repromittit, si facere voluerit quae sequuntur (Exod. XX); ut hic scilicet cohibeat pedem suum in sabbatis, nec faciat voluntates suas, et diem sanctum Domini suis commaculet voluntatibus [ Al. voluptatibus]. Lege praeceptum est, ne in sabbatis opus servile faciamus, ne accendamus ignem, ut in uno sedeamus loco, ut illa tantum faciamus opera quae ad animae salutem pertinent. Quod si", + "candidate_score": 0.635732, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_14", + "bdc_text": "omnia pacata esse , sed populum ingenti omnium fere rerum inopia laborare .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_832", + "psc_text": "ululabunt: habitatoribus autem Deseth meditaberis: et non confunderis: campi Esebon lugebunt vineam Sabama. Quantis obscuritatibus locus iste juxta LXX Interpretes involutus sit, ex eo perspicuum est, quod legi vix potest. Dicamus ergo juxta Hebraicum, Moris est Scripturarum, ut postquam desperationem mentis humanae, laeto nuntio sublevaverint, rursum negligentes et nolentes agere poenitentiam comminatione deterreant, ne bonitas Dei induret cor nostrum. Cujus rei unum tantum ponamus exemplum. In centesimo quadragesimo quarto psalmo legimus: Suavis Dominus universis, et miserationes ejus super omnia opera illius (Psal. CXLIV, 9) . Et post paululum: Sustentat Dominus omnes qui corruunt, et erigit omnes elisos. Oculi omnium in te sperant, Domine, et tu das escam eorum in tempore opportuno [Al. suo ]. Cumque praemisisset, custodit Dominus omnes diligentes se; ne negligentem faceret auditorem, intulit: Et omnes peccatores disperdet. Quia igitur consummato Antichristo et parente ejus diabolo, qui conculcabat universam terram, praeparandum esse vaticinatus est 272 solium in misericordia,", + "candidate_score": 0.622958, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_14", + "bdc_text": "omnia pacata esse , sed populum ingenti omnium fere rerum inopia laborare .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1149", + "psc_text": "nonum: non absque morsu et obtrectationibus invidorum, qui ignorantes quid audiant, quid loquantur, de eo audent judicare quod nesciunt, et ante despiciunt quam probent, eruditosque se aestimant et disertos, si de cunctis Scriptoribus detrahant. Quorum livorem et mussitationem garrulam contemnentes, Dei poscamus auxilium, et Psalmistae imprecatione dicamus: Dissipa gentes quae bella volunt (Ps. LXVII, 32) . Domini enim locus in pace est, quae exsuperat omnem sensum. Quam et Propheta desiderat clamitans: Domine Deus noster, pacem da nobis: omnia enim reddidisti nobis (Isai. XXVI, 12) . Sed jam proponamus Isaiae capitulum, et cum Moyse ingrediamur nubem et caliginem, ut clarificetur vultus noster, et, juxta Hebraicum, cornuta sit facies: audianturque et rutilent tonitrua et fulgura, quae plebs vilior videre non potuit (Exod. XIX). Cap. XXVIII 371 (Cap. XXVIII.--Vers. 1.) Vae coronae superbiae ebriis Ephraim, et flori decidenti gloriae exsultationis ejus, qui erant in vertice vallis pinguissimae, errantes a vino. Ecce validus et", + "candidate_score": 0.622686, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_52_54", + "bdc_text": "Cent une figures humanistes de la Renaissance aux lumieres . A la mémoire de Marie- Madeleine de la Garanderie , hg. v . Colette Nativel , Genève 2006 - Travaux d'Humanisme et Renaissance 414 , S. 337- 351 ; Pierre Petitmengin , Un ami de Melanchthon :", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1139", + "psc_text": "lamentationis carmina discere; sicut reprehensio fuit populi Israel, quando in Judicum libro (Judic. IV), in manu mulieris Debborae fecit salutem Dominus, et tempore vicinae captivitatis, tacentibus viris, Holda mulier prophetavit (IV Reg. XXII). Propterea 367 autem mulieres longo conterentur itinere, imbecillitate, fame et squalore confectae, et docebunt populum miserabilem, quia non est populus sapiens, nec intellexit Creatorem suum, qui neglectus ab eis atque contemptus non miserebitur facturae, et non parcet creaturae suae. Juxta LXX, de Maria dicitur Magdalene, et alia Maria, et caeteris mulieribus, quae primum viderunt Dominum resurgentem, et tenuerunt pedes ejus, et ab eo audire meruerunt: Nolite timere: Ite, nuntiate fratribus meis ut vadant in Galilaeam, et ibi me videbunt (Matt. XXVIII, 10) . De istis mulieribus multo priusquam nascerentur, propheticus sermo praenuntiat, et vocat eas a spectaculo Dominicae Passionis et Resurrectionis, ut Evangelium praedicent, et, juxta Hebraicum, doceant Jerusalem sive terram Israel, quod iste sit Dominus et", + "candidate_score": 0.619568, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_35_37", + "bdc_text": "Sigismundus Gelenius Sigismund Gelenius ( Gelen ; Gelensky ; Zikmund Hruby z Jelení) , geb. 1497 in Prag , gest. 13 .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_89", + "psc_text": "Venite, ascendamus ad montem Domini, et caetera quae sequuntur: Quia de Sion egredietur lex, et verbum Domini de Jerusalem: nequaquam de Sinai, et de solitudine, et de monte Oreb: sed de monte Sion, in quo aedificata est Jerusalem: et de Jerusalem, in qua Templum est et religio Dei. Legimus quod saepe Dominus docuerit in Templo (Matth. 13): et quod non oportuerit mori Prophetam extra Jurusalem: et supra verbum et legem pariter nominata. Verbum principes jubentur audire: legem populus auribus percipere. Qui enim prius legem fecerit, postea venit ad sermonem Dei. Sed et in Jerusalem primum fundata Ecclesia totius orbis Ecclesias seminavit. Et hoc dicendum quod quicumque in specula et in visione pacis fuerit, in hoc et lex et verbum Domini constitutum sit. Et pulchre non dixit: in Sion et in Jerusalem erit, et manebit verbum et lex Domini; sed egredietur, ut de illo fonte omnes nationes doctrina Dei significet irrigandas.", + "candidate_score": 0.594452, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_37", + "bdc_text": "Zikmund Hruby z Jelení) , geb. 1497 in Prag , gest. 13 .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1716", + "psc_text": "qui perdidistis cor, qui longe estis a justitia. Adduxi justitiam meam, et salutem quae a me est, tardare non faciam. Dedi in Sion salutem et Israeli gloriam. Quibus supra dixerat: Audite me, domus Jacob, et omne residuum domus Israel. Et iterum: Redite, praevaricatores, ad cor, etiam nunc juxta Hebraicum propter incredulitatem appellat eos duro corde, et juxta Septuaginta, qui cor mentemque perdiderunt. Quod secutus vir eruditissimus, et dignus nomine suo Stephanus martyr in Judaeorum loquitur concione: Dura cervice et incircumcisi cordibus auribusque, vos semper Spiritui sancto restitistis, sicut patres vestri (Act. VII, 51) . Hi igitur longe sunt a justitia Dei, quia non crediderunt in eam, quam pro sua clementia Deus fecit esse vicinam, et venire ad terras, nequaquam vult tardare nec procul fieri. Dedit enim Sion salutare suum, et Israeli gloriam suam. Hoc de vaticinio dictum sit futurorum, et de adventu Domini Salvatoris. Caeterum juxta historiam datur Sion salus,", + "candidate_score": 0.589808, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 17, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum", + "max_score": 0.675666, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_11_13", + "bdc_text": "tantum ocii haberet et fuse scriberet ad illius quęstionem . Probus est vir ac evangelio Christi favens plurimum . In Burgundia dicit Gemeint ist Cousin.", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_845", + "psc_text": "Christo deditos capiant. Deus ergo miratus est, cum Christus miratus est: sic enim scriptum est in Evangelio, quod audita fide cujusdam Centurionis miratus est, et ait discipulis suis, Amen dico vobis, non inveni tantam fidem in Israel (Matth. VIII, 10) . Ecce nos ut potuimus, exposuimus, Vidit Deus quia bonum est; et melius fortassis exponunt ista meliores: exponant et isti quare sit miratus Jesus, quod antequam fieret, praesciebat; et antequam audiret, utique noverat. Quanquam enim plurimum intersit, utrum videat aliquis quia bonum est, an etiam miretur: in hoc tamen est nonnulla similitudo, quia etiam Jesus lucem fidei miratus est, quam in corde illius Centurionis ipse fecerat, qui verum est lumen, quod illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum (Joan. I, 9) ? CAPUT XIV. Quem posset certe aliquis impius paganus ita calumniari et reprehendere in Evangelio, sicut Deum Faustus in vetere Testamento. Diceret enim et ille improvidum Christum, non solum", + "candidate_score": 0.675666, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_11_13", + "bdc_text": "tantum ocii haberet et fuse scriberet ad illius quęstionem . Probus est vir ac evangelio Christi favens plurimum . In Burgundia dicit Gemeint ist Cousin.", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_319", + "psc_text": "Faustus magnis angustiis coarctatus, transeunter attigit, ne scilicet aut eos libros proferre cogeretur, quorum auctoritas nulla est, aut ad eos ligaretur, quorum auctoritas ei contraria est: ergo si de Christo famae credidistis, videte utrum fama idonea testis sit, diligenter considerate quo vos praecipitetis. Mala enim multa de vobis fama disseminat, cui credi non vultis. Quae igitur ratio est, hanc de Christo velle veracem, quam de vobis vultis esse mendacem? Quid quod etiam famae Christi contradicitis? Ea quippe clarior, ea praepollentior, aures et mentes et linguas omnium gentium tenet, quae Christo ex semine David secundum Scripturas Hebraeas disseminato, implet, quod ibi scriptum est, promissum Abrahae, et Isaac, et Jacob, In semine tuo benedicentur omnes gentes (Gen. 22, 18, XXVI, 4, et XXVIII, 14) . Quid ergo respondetis, cuinam de Christo credideritis, quibus testes alienigenae non placent? Nostrorum porro Librorum auctoritas, tot gentium consensione, per successiones Apostolorum, episcoporum, conciliorumque roborata, vobis adversa", + "candidate_score": 0.667848, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_0_2", + "bdc_text": "S [alutem ] in domino . Mittit ad te d. Gilbertus Gilbert Cousin. , hospes meus , munusculum hoc , Siehe oben Nr. 2104 , 17 und Anm. 9 . quod ad dies aliquot ob tabellionum inopiam domi meę detinui , et rogat , ut grato animo id suscipere velis ;", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_501", + "psc_text": "in monte Domino assistere (Matth. XVII, 1-5). Nam, ut in veteribus legimus Libris, etiam post ipsum peccatum, quantum sit apud Deum meritum ejus apparet. Sed quid causae fuerit, ut de peccato ejus tali morte vindicando Deus loqueretur? Quoniam pollicitus sum ea ipsa demonstrare ad praenuntiandum Christum pertinere, quae tu reprehendenda delegeris; faciam sicut possum, Domino adjuvante, ut hoc etiam quod in Moysi morte reprehendisti, prophetiam fuisse de Christo recte intelligentibus doceam. CAPUT XVII. Sicut enim mos est divinorum in Scripturis sanctis mysteriorum, ut idem homo alias aliam atque aliam pro re aliqua significanda personam gerat; tunc Moyses populi Judaeorum sub Lege positi personam gerebat, eumque in prophetica praenuntiatione figurabat. Sicut ergo Moyses petram virga percutiens de Dei virtute dubitavit; ita ille populus, qui sub Lege per Moysen data tenebatur, Christum ligno crucis affigens, eum Virtutem Dei esse non credidit. Sed sicut percussa petra manavit aqua sitientibus; sic plaga dominicae passionis", + "candidate_score": 0.645733, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_6", + "bdc_text": "Juni 1544 ( HBBW XIV , Nr. 1927 ) , die eine Ausführung zur Abendmahlsfrage enthielt. descripsisse ac edidicisse .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_119", + "psc_text": "carnes ad cibum datas, cum omnes natura mundae essent, quasdam tamen nonnulla significatione immundas illo tempore non ederunt, quo eas non edi praeceptum erat, ut talibus significationibus futura rerum manifestatio praefiguraretur: sed et azymum panem, et caetera hujusmodi, in quibus fuisse umbram futurorum dicit Apostolus (Hebr. X, 1), tam rei essent illius temporis et illius populi homines, si observare contemnerent, quando sic illa fieri, et ista quae nunc revelata sunt, tunc sic praenuntiari oportebat; quam nos desipientes essemus, si nunc jam manifestato Novo Testamento, illas praenuntiativas observationes, aliquid nobis prodesse putaremus. Sicut sacrilegi et impii, si eosdem Libros qui propter nos scripti sunt, ut ea quae jam nobis revelata et in manifestatione annuntiata sunt, tanto ante illis figuris praenuntiata cognoscentes, fideliter et firmiter teneremus, ideo putaremus abjiciendos, quia ea quae ibi scripta sunt, non jam observare corporaliter, sed intelligere et facere spiritualiter nos Dominus jubet. Scripta sunt enim propter nos,", + "candidate_score": 0.634482, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_6_8", + "bdc_text": "Juni 1544 ( HBBW XIV , Nr. 1927 ) , die eine Ausführung zur Abendmahlsfrage enthielt. descripsisse ac edidicisse . Omnia autem fusius ex illius literis Cousins Brief an Bullinger vom 12 . März 1545 , oben Nr. 2104 .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_119", + "psc_text": "carnes ad cibum datas, cum omnes natura mundae essent, quasdam tamen nonnulla significatione immundas illo tempore non ederunt, quo eas non edi praeceptum erat, ut talibus significationibus futura rerum manifestatio praefiguraretur: sed et azymum panem, et caetera hujusmodi, in quibus fuisse umbram futurorum dicit Apostolus (Hebr. X, 1), tam rei essent illius temporis et illius populi homines, si observare contemnerent, quando sic illa fieri, et ista quae nunc revelata sunt, tunc sic praenuntiari oportebat; quam nos desipientes essemus, si nunc jam manifestato Novo Testamento, illas praenuntiativas observationes, aliquid nobis prodesse putaremus. Sicut sacrilegi et impii, si eosdem Libros qui propter nos scripti sunt, ut ea quae jam nobis revelata et in manifestatione annuntiata sunt, tanto ante illis figuris praenuntiata cognoscentes, fideliter et firmiter teneremus, ideo putaremus abjiciendos, quia ea quae ibi scripta sunt, non jam observare corporaliter, sed intelligere et facere spiritualiter nos Dominus jubet. Scripta sunt enim propter nos,", + "candidate_score": 0.631235, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_6", + "bdc_text": "Juni 1544 ( HBBW XIV , Nr. 1927 ) , die eine Ausführung zur Abendmahlsfrage enthielt. descripsisse ac edidicisse .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_592", + "psc_text": "carnis peccati, ut de peccato damnaret peccatum (Rom. VIII, 3): et si quod aliud sacrificii genus expressius commemoraveris, in eo quoque tibi Christum prophetatum esse monstrabo. Quocirca sive circumcisio, sive sabbatum, sive differentia ciborum, sive immolatio sacrificiorum, omnia haec figurae nostrae fuerunt et prophetiae: quas Christus non solvere, sed adimplere venit, cum ea quae his praenuntiabantur, implevit. Attende cui contradicas: cum Apostolo, ex Apostolo dico, Omnia haec figurae nostrae fuerunt (I Cor. X, 6) . CAPUT VII. Nam sicut te Manichaeus impiam docuit perversitatem, ut ex Evangelio, quod haeresim tuam non impedit, hoc accipias; quod autem impedit, non accipias: sic nos Apostolus docuit piam provisionem, ut quisquis nobis annuntiaverit praeter id quod accepimus, anathema sit (Galat. I, 8, 9). Unde Christiani catholici et vos inter zizania numerant, quia Dominus exposuit quid sint zizania, non aliqua falsa veris scripturis immissa, sicut tu interpretaris; sed homines filios maligni, id est, imitatores diabolicae", + "candidate_score": 0.628458, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_55_57", + "bdc_text": "Sigismundus Gelenius , éditeur et traducteur de textes classiques et patristiques , in : Die Patristik in der Frühen Neuzeit . Die Relektüre der Kirchenväter in den Wissenschaften des 15 .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_157", + "psc_text": "Falsus est. Quid ages? quo te convertes? quam libri a te prolati originem, quam vetustatem, quam seriem successionis testem citabis? Nam si hoc facere conaberis, et nihil valebis: et vides in hac re quid Ecclesiae catholicae valeat auctoritas, quae ab ipsis fundatissimis sedibus Apostolorum usque ad hodiernum diem succedentium sibimet episcoporum serie, et tot populorum consensione firmatur. Itaque si de fide exemplarium quaestio verteretur, sicut in nonnullis, quae et paucae sunt, et sacrarum Litterarum studiosis notissimae sententiarum varietates; vel ex aliarum regionum codicibus, unde ipsa doctrina commeavit, nostra dubitatio dijudicaretur, vel si ibi quoque codices variarent, plures paucioribus, aut vetustiores recentioribus praeferrentur: et si adhuc esset incerta varietas, praecedens lingua, unde illud interpretatum est, consuleretur. Hoc modo quaerunt, qui quod eos movet in Scripturis sanctis, tanta auctoritate firmatis, invenire volunt, ut habeant unde instruantur, non unde rixentur. CAPUT III. Hoc autem quod adversus impietatem vestram ex apostoli Pauli Epistola profertur,", + "candidate_score": 0.615738, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 18, + "cf_id": "cf016", + "work_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1", + "max_score": 0.675549, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_10_12", + "bdc_text": "Velim , si d. Theodorus Theodor Bibliander . tantum ocii haberet et fuse scriberet ad illius quęstionem . Probus est vir ac evangelio Christi favens plurimum .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_26", + "psc_text": "cognosceret quos referre deberet in numerum prophetarum, quos autem quasi bonus nummularius inprobaret, in quibus materia magis corrupta sorderet quam ueri splendor luminis resultaret — sic et nunc in nouo testamento multi euangelia scribere conati sunt, quae boni nummularii non probarunt, unum autem tantummodo in quattuor libros D digestum ex omnibus arbitrati sunt eligendum. § 2 et aliud quidem fertur euangelium, quod duodecim scripsisse dicuntur. ausus etiam Basilides euangelium scribere, quod dicitur secundum Basilidem. fertur etiam aliud euangelium, quod scribitur 6 sqq. Origenes hom. in Lucam I (XIII 1801 sqq. M.) 10 Hier. 35 (28), 1 11 Dent 18, 21 sqq. 16 cf. enarr. pa. 40 s. 38 2 inquitj quidem OKV, om. F 3 plerique αγ et (i ex e) T 5 exemplorum (em 8. u.) P uisu E et (8. 1 orau) T 6 sicuti B 7 prophetauerunt LX prophetarum G autcm] etiam se (om. deinde se) B", + "candidate_score": 0.675549, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_11_13", + "bdc_text": "tantum ocii haberet et fuse scriberet ad illius quęstionem . Probus est vir ac evangelio Christi favens plurimum . In Burgundia dicit Gemeint ist Cousin.", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_52", + "psc_text": "Christum sequitur potest interrogatus cur esse uoluerit Christianus respondere: uisum est mihi. quod cum dicit, non negat deo uisum; a deo enim praeparatur uoluntas hominum. ut enim deus honorificetur a sancto, dei gratia est. denique plurimi uoluerunt scribere euangelium, sed quattuor tantummodo qui diuinam meruerunt gratiam sunt recepti. E § 11 uisum est inquit etmihi adsecuto aprincipio omnia 1,3 diligenter ex ordine. prolixiorem hunc euangelii librum quam ceteros esse nemo dubitauerit. et ideo non ea quae falsa sunt, sed quae uera sibi uindicat. denique etiam a sancto apostolo Paulo testimonium meruit diligentiae. sic enim laudat Lucan: cuius laus inquit est in euangelio per omnes F ecclesias. et uere laudabilis est qui meruit a tanto gentium doctore laudari. adsecutum itaque se non pauca dicit, sed omnia et adsecuto omnia uisum est scribere non omnia, sed 7 Aagustinus de natura et gratia 63, 75 et de dono perseu. 19, 49 (uisum est", + "candidate_score": 0.664573, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_25_27", + "bdc_text": "Moser , Bibliander Nr. B-10. 1 ; Egli , Analecta II 64-68 ; HBBW XIV [Nr. 1980 ] 390f , Anm. 11;", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_436", + "psc_text": "FGrLT et (e ex i) V adligamur P ml allegemur (e alt. ex a) E alligamur α0 et (e 8. a alt.) π 10 betlehé (e alt. 8. u. ml; ê ex e m3) P bethlehem ET bethlcm aBG bethel π iuda LX iudae y indaea ΡαΒC 11 colligere aBCX et (in ras. m2) E moab in agro X 12 elimelech LX aimelech (n in ras.) V abimelech F (el a. ab m2) cet. noemin P m2 C F ϒ π T et (n alt. eras.) EV noomin P ml a noomi B (corr. noemi) G noemi L tt (i ex en m2) 0 14 et nomen BX habitauerunt ET ibi C 15 relicta G a om. PL 17 parans (s 8. u.) P 18 peterent X concessit (con 8. u.) P consensit L 19 remansit C 21 conspoosa (con 8. u. m3) P consponsata LX 22 contingat (t alt.", + "candidate_score": 0.650229, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_0_2", + "bdc_text": "S [alutem ] in domino . Mittit ad te d. Gilbertus Gilbert Cousin. , hospes meus , munusculum hoc , Siehe oben Nr. 2104 , 17 und Anm. 9 . quod ad dies aliquot ob tabellionum inopiam domi meę detinui , et rogat , ut grato animo id suscipere velis ;", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_1573", + "psc_text": "dg y 16 dominusj ihs y 17 honorificabit / (honorificauerit G ml) autj et C 19 quapropter P (t quo m2 s. qua) oB quopropter Ux (s. o pr. est ras. E) quod propter X 20 sccuntur BEGKT 21 dni / 24 alium X 25 xpc H. u. P lauerit ecclesia, non habet necesse iterum lauare ergo mysterio intendebant discipuli non sui munditiam corporis sed animae requirentes. hoc re'prehendebant Iudaei, sed argute redarguuntur a domino, quod inania obseruent, profutura despiciant. et ideo illis dicit: uos quare dicitis patri aut matri, quos lex praecipit honorari: munus quodcumque est ex me tibi proderit? id est: cum petit aliquid ad sumptum egens pater aut mater a filio, quia legem timens Iudaeus excusationem D non dandi requirit, dicere solet: munus [estjest quod ex me tibi proderit, ut dicatam deo pecuniam pater religiosus accipere reformidet. sed haec traditio hominum excusationes obtexentium auaritiae suae, ceterum dei", + "candidate_score": 0.649262, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_19_21", + "bdc_text": "oben Nr. 2094 , 16f) , wo er am 28 . Oktober 1544 eingetroffen war ; s. RTA JR XVI/1 , aaO. in gratiam caesaris Karl V. , adire et varia de evangelii doctrina cum eo conferre ;", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_1923", + "psc_text": "fine noster quoque sermo claudatur! § 182 Cur secundum Matthaeum et Marcum mandat discipulis: praecedam uos in Galilaeam, ibi me uidebitis, 24,36 secundum Lucan uero et Iohannem etiam intra conclaue obtulit se uidendum? et quidem quod se uidendum frequenter obtulerit et plus quam quingentis fratribus et Petro et JacoboIacobo etiam c apoatolico probauimus testimonio et Lucas in Actibus apostolorum docuit quod discipulis manifestauerit se uiuere post passionem suam in multis argumentis apparens his et disputans deregno dei. ergo quia saepius et diuersis apparuit, cum in Galilaea quando sit uisus nequaquam praescriptum ac 24,36 definitum tempus scriptura signauerit, in Hierusalem quando se obtulerit, et diem et horam expresserit, timidiores intra conclauia 1 loh. 201 22 sq. 8 Act. 2, 4 5 Matth. 28. 2 sq. Marc. 16. 5 lob. 20, 12 7 lob. 1, 51 10 Euseb. Quaest. euang. 295, 28 (301, 27) 11 Matth. 26, 32 Marc. 14, 28; cr.", + "candidate_score": 0.649174, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_19_21", + "bdc_text": "oben Nr. 2094 , 16f) , wo er am 28 . Oktober 1544 eingetroffen war ; s. RTA JR XVI/1 , aaO. in gratiam caesaris Karl V. , adire et varia de evangelii doctrina cum eo conferre ;", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_214", + "psc_text": "suae et E generationi secundum carnem Christus adhibuit, qui signarent euangelium, dicens: uos eritis mihi testes in Hierusalem. 2,6 sq. Factum est autem, cum essent ibi, inpleti sunt dies ut pareret. et peperit filium primogenitum et pannis eum inuoluit et posuit in praesaepio, quia non erat locus in eo deuersorio. § 40 breuiter sanctus 12901 Lucas et quomodo et quo tempore et quo loco secundum carnem Christus natus sit explicauit. at uero de caelesti generatione si quaeris, lege euangelium sancti Iohannis, qui a caelestibus exorsus ad terrena descendit. illic inuenies et quando erat et quomodo erat et quid erat, quid egerat, quid agebat et ubi erat et quo uenerit, quomodo uenerit, quo tempore uenerit, qua causa uenerit. in principio inquit erat B uerbum: habes quando erat, et uerbum erat apud deum: 11 Act. 1, 8 22 sqq. Ioh. 1, 1 2 siriae P, om. cet. 3 cyrino PaBC quirino X", + "candidate_score": 0.647478, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_9_11", + "bdc_text": "percipies . Velim , si d. Theodorus Theodor Bibliander . tantum ocii haberet et fuse scriberet ad illius quęstionem .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_88", + "psc_text": "uero narratur; illa oculis, haec mente conprehenditur. § 26 Sed quid de trinitate dicam? Seraphin quando uoluit apparuit et uocem eius Esaias solus audiuit. apparuit angelus et nunc praesto est, sed non uidetur; neque enim in potestate nostra est uidere, sed in potestate illius apparere. tamen, etsi B potestas non est uidendi, est gratia promerendi, ut uidere possimus. et ideo qui habuit gratiam meruit copiam; nos copiam non meremur, quia deum uidendi gratiam non habemus. § 27 et quid mirum si in praesenti saeculo nisi quando uult dominus non uidetur? in ipsa quoque resurrectione non facile est deum uidere nisi his qui corde sint mundo. et ideo beati mundo corde; ipsi enim deum uidebunt quantos beatos iam numerauerat et tamen uidendi his deum non C promiserat facultatem! si ergo hi qui mundo sunt corde deum uidebunt, utique alii non uidebunt; neque enim indigni deum uidebunt, neque is qui deum uidere", + "candidate_score": 0.647121, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_8_10", + "bdc_text": "März 1545 , oben Nr. 2104 . percipies . Velim , si d. Theodorus Theodor Bibliander .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_88", + "psc_text": "uero narratur; illa oculis, haec mente conprehenditur. § 26 Sed quid de trinitate dicam? Seraphin quando uoluit apparuit et uocem eius Esaias solus audiuit. apparuit angelus et nunc praesto est, sed non uidetur; neque enim in potestate nostra est uidere, sed in potestate illius apparere. tamen, etsi B potestas non est uidendi, est gratia promerendi, ut uidere possimus. et ideo qui habuit gratiam meruit copiam; nos copiam non meremur, quia deum uidendi gratiam non habemus. § 27 et quid mirum si in praesenti saeculo nisi quando uult dominus non uidetur? in ipsa quoque resurrectione non facile est deum uidere nisi his qui corde sint mundo. et ideo beati mundo corde; ipsi enim deum uidebunt quantos beatos iam numerauerat et tamen uidendi his deum non C promiserat facultatem! si ergo hi qui mundo sunt corde deum uidebunt, utique alii non uidebunt; neque enim indigni deum uidebunt, neque is qui deum uidere", + "candidate_score": 0.643594, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_47", + "bdc_text": "HLS V 182 ( Quelle des angeführten Zitats ) ;", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_828", + "psc_text": "11, 12 12 Luc. 17, 21 19 cf. Cie. Tnsc. I 118 1 potiorem (in mg. m3 al. posteriorem) A 3 sciret V (t 8. v.) scires a et (s alt. 8. u. m2) it scire FO 6 elocutio aL et (e 8. u.) m2 A, ml P loquutio FOV de 8. u. m3 A diriuandam AELTX 7 a om. PL 8 sint (n 8. w. m2) A 9 denseri scripsi deseri APBEyLT desere aCX (m2 in mg. i densari V) densari G est s. u. m3 A 10 a om. PLx (s. u. ml P, m2 E) 14 exploso (in mg. m2 expulso) A exemplo C mundani (i in ras. ex is) P 16 inlecebrą.a P (i s. ? m2) L delinita (i pr. ex e) P 17 uoluntatem AX 18 se s. u. P se ipsa ay eunclatis BC exanglatis PL ex inclitis (in mg. m3 al. exantalatis,", + "candidate_score": 0.64124, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_8_10", + "bdc_text": "März 1545 , oben Nr. 2104 . percipies . Velim , si d. Theodorus Theodor Bibliander .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_36", + "psc_text": "(b eras.) C non uox, sed illndillud quod uoce praestantius est uerbum uidetur. C unde et sanctus Iohannes euangelista quod erat inquit ab initio, quod audiuimus et quod uidimus, oculis nostris perspeximus et manus nostrae scrutatae sunt de uerbo uitae: et uita apparuit, et uidimus et testamur et adnuntiamus uobis de uita, quae erat aput patrem et apparuit nobis. uides ergo quod uerbum dei et uisum est apostolis et auditum. non solum enim secundum corpus uiderunt dominum, sed etiam secundum uerbum; uiderunt enim uerbum qui cum Moyse et Helia uiderunt gloiiamgloriam uerbi. isti enim aideruntuiderunt Iesum, qui in sua D uiderunt gloria, alii non uiderunt, qui corpus tantummodo uidere potuerunt; non enim corporalibus, sed spiritalibus oculis Iesus uidetur. § 6 denique Iudaei non uiderunt eum, qui uidebant. uidit eum Abraham, quia scriptum est: Abraham diem meum uidit et gauisus est. uidit ergo eum Abraham, qui dominum utique in corpore non", + "candidate_score": 0.639516, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_19", + "bdc_text": "oben Nr. 2094 , 16f) , wo er am 28 .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_1782", + "psc_text": "27 18 Matth. 16, 13; 12, 82 1 quam] super aquam X 2 natat X (item u. 3) nullus PBL titubat (e s. a m3) P titubet C 3 cadet Χχ fluctuat X fiuit PL 4 sed felicius ille quem xps leuauit quam alii steterunt (cet. om.) PBL 6 iohannis (-es m3) P 8 loquuti αFO et (quYex c) V 9 quod (d add. m2) P et hoc ed. Bom. 10 diriuatur libri praeter PE m2 G nuncupatis (is in ras. ut uidetur) P 16 lucan P lucam eet. 21 dicis (is ex as) P 22 ille r satis P (is eras.) X 24 ante quid add. uis denegas (to s. s m2; exp. m3) PL quid... denegasse om. L prode (e eras.) est P uideris uis P (uis eras.) n (dicis 8. uis m2) uidere uis CFO (corr. m2) 25 de om. X indicitur P (in del. m2) L", + "candidate_score": 0.636458, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_30_32", + "bdc_text": "März 1545. . Vale . Sabbato ante Laetare 1545 .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_1866", + "psc_text": "EGπΤV que loca P que loco 0 21 consito P (c 8. s m2) L 22 infracto (c s. u.) P infrat L 24 in uada PET legam om. PL lentalldum PBL laetandum eet. 25 patescat P (s. m3 x fatiscat) B (e ex i) eet. § 150 Primum igitur illud spectandum est, quid est quod scriptum est uespere sabbati quae lucescit in prima sabbati, resurrexisse dominum. sic enim habes quia uespere sabbati uenit Maria Magdalene et altera Maria uidere sepulchrum. et ecce terrae motus factus est 29,56 magnus. non enim die sabbati - nam siluerunt sabbato secundum mandatum - sed post sabbati diem nocte utique resurrexit. 24,1 denique quae mane uenerunt licet ualde tempore tamen iam F dominum resurrexisse cognouerunt. § 151 sic igitur temperandum est, ut neque mane dominica, quae est prima post sabbatum neque sabbato resurrectio facta credatur. nam quomodo triduum conpletur? non ergo uesperascente die, sed", + "candidate_score": 0.636221, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_30_32", + "bdc_text": "März 1545. . Vale . Sabbato ante Laetare 1545 .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_705", + "psc_text": "sabbatum ВrT perpetuae ΑαΒΕFGπΤV perpetua cet. 18 uel] unde L 19 futuro x 20 sollemnitate (1 pr. 8. u. m3) P celebrantes (n 8. u.) P 21 manducauimus a et (-bimus corr.) AG 23 lucan AP lucam cet. sabbato P XXXII. Ambr. para 4. 13 δευτερόπρωτον enim scriptum est - praeferri enim debuit quod D praecellit. secundum ideo, quia primum ante ex lege praecessit, in quo etiam poena praescripta est, si quis operetur; primum autem ideo, quia sabbatum illud ex lege solutum est, quod erat primum, et hoc primum factum est, quod secundo est constitutum. nam et cum operari sabbato liceat et operantis nulla sit poena, sabbati utique ex lege, cuius uis soluta est, nec nomen haerebat, sed tamen fuerit illud primum ordine, hoc primum munere, nec ideo minus hoc, quia secundum. naIDnam E et Adam primus nec conparandus secundo Adam; primus enim Adam in animam uiuentem, nouissimus Adam in", + "candidate_score": 0.636122, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_32_34", + "bdc_text": "Sabbato ante Laetare 1545 . Basileę . Tuus Gastius .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_1707", + "psc_text": "§ 35 orandum etiam ne sabbato te, hoc est ab operibus otiantem ueniens dominus deprehendat, et D ideo iuxta legem operare diem in diem et esto spiritu feruenti et labore peruigili. nec otiosum illud quia scriptum est: sabbato humiliabis animam tuam, et quia septuaginta annis populus in captiuitate durauit, tunc uiolata religio, obtrita libertas, pudicitia uulnerata. ergo tunc tibi emigrandum ex hac uita, quando uirtutes uigent, uitia captiua sunt, non quando captiua est anima, uigor eius et uirtus uacat, corporis peccata dominantur. E § 36 Et erunt signa ins ole et luna et stellis. et 21,25 prophetiae uera series et integra causa mysterii quod et captiui Iudaei secundo in Babyloniam Assyriamque ducentur, 21,24 captiui in toto erunt orbe, qui negauerunt Christum, et Hierusalem quae uidetur-ab hostili exercitu calcabitur cadentibus Iudaeis in ore gladii et Iudaea omnis a nationibus credituris subicietur in ore gladii sphitalisspiritalis, qui est sermo F bis acutus,", + "candidate_score": 0.62951, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_19", + "bdc_text": "oben Nr. 2094 , 16f) , wo er am 28 .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_1865", + "psc_text": "16, 2, Matth. 28, 11 loh. 20, 1 4 Luc. 24, 4, Marc. 16, 5, Matth. 28, 2 sq., rob. 201 12 8 loh. 20, 17 10 Matth. 28, 9 15 Marc. 16, 2, Matth. 28, 1 17 Matth. 28, 1, Marc. 16, 2 23 Uerg. Aen. I 112 24 Uerg. Aen. I 536 25 Uerg. Aen. I 123 2 uespera X 7 memorauerunt PBCL 8 noli... 10 magdalenae om. PL 10 scripsit mariae r alterae Xx alteri PBCL altera a 13 IIII PL putas X dixissent (nt eras.) P 15 uisiones (i alt. postea add.) P 17 quo loci EGπΤV que loca P que loco 0 21 consito P (c 8. s m2) L 22 infracto (c s. u.) P infrat L 24 in uada PET legam om. PL lentalldum PBL laetandum eet. 25 patescat P (s. m3 x fatiscat) B (e ex i) eet. § 150 Primum igitur", + "candidate_score": 0.628892, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_32_34", + "bdc_text": "Sabbato ante Laetare 1545 . Basileę . Tuus Gastius .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_1869", + "psc_text": "die sabbato G 7 dies P (-em m3) L noctS JI 8 uerunt M tempore tamen iam dnnl αCΧϰdum iam tempere tamen PB et (tempore) L tempore iam dum(om. tamen) M 9 ante cognouerllnt add. dum̅Μcognorunt B cognouerant C 12 uespere noctis M13 dixit sero T sermo dixit X et m2 T οψεa CX OTE BM wTa G wTE ΕγΤ tote P tote L 14 hora X hora GM significat C occasum X occassum M cuiusque G huiusce αFOV 16 qui del. Maurini 17 aduenerit M 18 emissum LX est est aCMx est ei X est PBL sero om. X 19 post lucubrandum add. e M (sed rursusdel. m1) surrexi P m1 αΒCγLsuuexit cet. hoc] id Μϰ 20 surrexi αΒϰ surrexit cet. 21 habe facultatem M utique custodibus quiescentibus, et ipsi custodes terrentur amplius, quod usu uenit somno excitis. postremo etiam pnncipesprincipes sacerdotum congregati cum senioribus nocte id factum esse", + "candidate_score": 0.628807, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_32_34", + "bdc_text": "Sabbato ante Laetare 1545 . Basileę . Tuus Gastius .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_705", + "psc_text": "sabbatum ВrT perpetuae ΑαΒΕFGπΤV perpetua cet. 18 uel] unde L 19 futuro x 20 sollemnitate (1 pr. 8. u. m3) P celebrantes (n 8. u.) P 21 manducauimus a et (-bimus corr.) AG 23 lucan AP lucam cet. sabbato P XXXII. Ambr. para 4. 13 δευτερόπρωτον enim scriptum est - praeferri enim debuit quod D praecellit. secundum ideo, quia primum ante ex lege praecessit, in quo etiam poena praescripta est, si quis operetur; primum autem ideo, quia sabbatum illud ex lege solutum est, quod erat primum, et hoc primum factum est, quod secundo est constitutum. nam et cum operari sabbato liceat et operantis nulla sit poena, sabbati utique ex lege, cuius uis soluta est, nec nomen haerebat, sed tamen fuerit illud primum ordine, hoc primum munere, nec ideo minus hoc, quia secundum. naIDnam E et Adam primus nec conparandus secundo Adam; primus enim Adam in animam uiuentem, nouissimus Adam in", + "candidate_score": 0.621934, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_53", + "bdc_text": "A la mémoire de Marie- Madeleine de la Garanderie , hg. v . Colette Nativel , Genève 2006 - Travaux d'Humanisme et Renaissance 414 , S. 337- 351 ;", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_1337", + "psc_text": "om. αΕGγΧ 26 peruenit P BLX conparatur regnum caelorum, mulier illa euangelica C abscondit in farinae mensuris tribus, donec fermentetur totum; tres enim mensurae sunt, ut dixi, carnis animae et spiritus, sed spiritus quo uiuimus omnes in hoc corpore siti hoc ueliusuerius, quando carnis lasciuia non redundat et anima corporalibus non incuruatur erroribus ac mensura uiuendi in toto homine inoffensa seruatur. sed quia mensurarum aequalitas sine adiumento ecclesiae atque doctrinae difficile perseuerat, idcirco mulier illa, quae figuram ecclesiae gerit, tamdiu D uirtutem illis doctrinae spiritalis admiscet, donec fermentetur totus ille interior homo cordis absconditus et in gratiam panis caelestis adsurgat. bene enim fermentum doctrina dicitur Christi, quia panis est Christus et apostolus ait: quia unus panis, unum corpus multi sumus. § 192 fit ergo unum fermentum, quando caro non concupiscit aduersus spiritum nec spiritus aduersus carnem, sed facta carnis mortificamus et anima ex adflatu dei flatum uitae sumsisse se conscia", + "candidate_score": 0.621145, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_50_52", + "bdc_text": "Contemporaries II 84f ( ergänzt und überholt durch Amerbach Korr. IX/I ) ; Centuriae Latinae II . Cent une figures humanistes de la Renaissance aux lumieres .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_32", + "psc_text": "ras.) 0 locupletiori (iori in ras.) L locupletare « (tiori m2 8. -tare) FV 20 non negeat (n vlt. eras.) P 21 ėst pr. 8. u. P 22 iohannis X (-es m2 n) 24 conplerunt Pa.BG conpleuerunt cet. conati sunt ordinare narrationem rerum quae in nobis conpletae sunt uel quae in nobis redundant. § 4 quod enim redundat nulli deficit et de conpleto nemo dubitat, cum fidem effectus adstruat, exitus prodat. itaque euangelium conpletum est et redundat omnibus per uniuersum orbem fidelibus et mentes omnium rigat animumque confirmat. ergo fundatus in petra et qui omnem fidei sumserit plenitudinem firmamentumque constantiae recte dicit: quae in nobis E conpletae sunt, quoniam non signis et prodigiis, sed uerbo uera et falsa discriminant qui salutaria domini gesta describunt uel qui animum mirabilibus eius intendunt. quid enim tam rationabile quam ut credas, cum legis ea gesta quae supra hominem sunt, potioris esse naturae, at uero", + "candidate_score": 0.617021, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_45_47", + "bdc_text": "- Lit. : Ulrich Dill , in : HLS V 182 ( Quelle des angeführten Zitats ) ;", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_828", + "psc_text": "11, 12 12 Luc. 17, 21 19 cf. Cie. Tnsc. I 118 1 potiorem (in mg. m3 al. posteriorem) A 3 sciret V (t 8. v.) scires a et (s alt. 8. u. m2) it scire FO 6 elocutio aL et (e 8. u.) m2 A, ml P loquutio FOV de 8. u. m3 A diriuandam AELTX 7 a om. PL 8 sint (n 8. w. m2) A 9 denseri scripsi deseri APBEyLT desere aCX (m2 in mg. i densari V) densari G est s. u. m3 A 10 a om. PLx (s. u. ml P, m2 E) 14 exploso (in mg. m2 expulso) A exemplo C mundani (i in ras. ex is) P 16 inlecebrą.a P (i s. ? m2) L delinita (i pr. ex e) P 17 uoluntatem AX 18 se s. u. P se ipsa ay eunclatis BC exanglatis PL ex inclitis (in mg. m3 al. exantalatis,", + "candidate_score": 0.611552, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_37", + "bdc_text": "Zikmund Hruby z Jelení) , geb. 1497 in Prag , gest. 13 .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_484", + "psc_text": "rationem (m eras.) A duodecim . aBFOVx . Ioseph numerantur, non usque ad Christum, tertius decimus est Christus ex Ioseph. sed nihil refert utrum in duabus generationibus an una mendacium sit; tamen ne hic quidem Capareum aliquem scopulum et naufragium inuenies ueritatis. duos enim JoachimIoachim, hoc est duos IecboniasIechonias fuisse historia indicat, unum ante transmigrationem, alterum in ipsa transmigratione E generatum, id est patrem et filium. ergo pater inter generationes superiores est conputatus; qui successit Iosiae, filius inter posteriores, qui successit patri, id est nepos Ioaiae. duos autem fuisse Regnorum libri indicant. sic enim scriptum est: et imperauit Pharao super Israhel Ioachim filio Iosiae regnante in rudaeaIudaea pro rosiaIosia patre suo et conuertit nomen Ioachim in regnando et XI annos regnauit in 1332 A Hierusalem. quibus subiecit: et reliqua uerborum Ioachim et omnia quae fecit nonne scripta sunt in libro uerborum et in diebus eorum, qui regnauerunt in Iudaea? et", + "candidate_score": 0.587976, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_36_38", + "bdc_text": "Gelensky ; Zikmund Hruby z Jelení) , geb. 1497 in Prag , gest. 13 . April 1554 in Basel ;", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_214", + "psc_text": "suae et E generationi secundum carnem Christus adhibuit, qui signarent euangelium, dicens: uos eritis mihi testes in Hierusalem. 2,6 sq. Factum est autem, cum essent ibi, inpleti sunt dies ut pareret. et peperit filium primogenitum et pannis eum inuoluit et posuit in praesaepio, quia non erat locus in eo deuersorio. § 40 breuiter sanctus 12901 Lucas et quomodo et quo tempore et quo loco secundum carnem Christus natus sit explicauit. at uero de caelesti generatione si quaeris, lege euangelium sancti Iohannis, qui a caelestibus exorsus ad terrena descendit. illic inuenies et quando erat et quomodo erat et quid erat, quid egerat, quid agebat et ubi erat et quo uenerit, quomodo uenerit, quo tempore uenerit, qua causa uenerit. in principio inquit erat B uerbum: habes quando erat, et uerbum erat apud deum: 11 Act. 1, 8 22 sqq. Ioh. 1, 1 2 siriae P, om. cet. 3 cyrino PaBC quirino X", + "candidate_score": 0.587883, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 19, + "cf_id": "cf006", + "work_id": "002_Tertullianus_De-resurrectione-carnis", + "max_score": 0.675235, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_24", + "bdc_text": "Theodori liber nondum absolutus est , sed crastina die absolvetur Theodor Bibliander , Ad omnium ordinum reip[ublicae ] christianae principes viros , populumque christianum , Relatio fidelis quod a solo Verbo filioque dei tum exacta cognitio praesentium temporum et futurorum , atque ipsius etiam Antichristi , maximae pestis totius orbis , tum recta optimaque moderatio reipublicae et totius vitae christianae petenda sit , Basel , Johannes Oporin , März 1545 VD 16 B 5315 ;", + "psc_chunk_id": "002_Tertullianus_De-resurrectione-carnis_window_91", + "psc_text": "Etiam in Apocalypsi Joannis, ordo temporum sternitur, quem martyrum quoque animae sub altari ultionem et judicium flagitantes sustinere didicerunt; ut prius et orbis de pateris angelorum plagas suas ebibat, et prostituta illa civitas a decem regibus dignos exitus referat, et bestia Antichristus cum suo pseudopropheta certamen Ecclesiae Dei inferat, atque ita diabolo in abyssum interim relegato, primae resurrectionis praerogativa de soliis ordinetur, dehinc et igne dato, universalis resurrectionis censura de libris judicetur. Cum igitur et status temporum ultimorum Scripturae notent, et totam Christianae spei frugem in exodio saeculi collocent; apparet, aut tunc adimpleri totum quodcumque nobis a Deo repromittitur; et vacat quod hic jam ab haereticis vindicatur; aut si et agnitio sacramenti, resurrectio est, salva utique illa creditur, quae in ultimo praedicatur; et sequitur, ut eo ipso, quo haec spiritalis vindicetur, illa corporalis praejudicetur: quia si nulla tunc annuntiaretur, merito sola haec, et tantummodo spiritalis, vindicaretur; cum vero et in", + "candidate_score": 0.675235, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_24_26", + "bdc_text": "Theodori liber nondum absolutus est , sed crastina die absolvetur Theodor Bibliander , Ad omnium ordinum reip[ublicae ] christianae principes viros , populumque christianum , Relatio fidelis quod a solo Verbo filioque dei tum exacta cognitio praesentium temporum et futurorum , atque ipsius etiam Antichristi , maximae pestis totius orbis , tum recta optimaque moderatio reipublicae et totius vitae christianae petenda sit , Basel , Johannes Oporin , März 1545 VD 16 B 5315 ; Moser , Bibliander Nr. B-10. 1 ; Egli , Analecta II 64-68 ;", + "psc_chunk_id": "002_Tertullianus_De-resurrectione-carnis_window_91", + "psc_text": "Etiam in Apocalypsi Joannis, ordo temporum sternitur, quem martyrum quoque animae sub altari ultionem et judicium flagitantes sustinere didicerunt; ut prius et orbis de pateris angelorum plagas suas ebibat, et prostituta illa civitas a decem regibus dignos exitus referat, et bestia Antichristus cum suo pseudopropheta certamen Ecclesiae Dei inferat, atque ita diabolo in abyssum interim relegato, primae resurrectionis praerogativa de soliis ordinetur, dehinc et igne dato, universalis resurrectionis censura de libris judicetur. Cum igitur et status temporum ultimorum Scripturae notent, et totam Christianae spei frugem in exodio saeculi collocent; apparet, aut tunc adimpleri totum quodcumque nobis a Deo repromittitur; et vacat quod hic jam ab haereticis vindicatur; aut si et agnitio sacramenti, resurrectio est, salva utique illa creditur, quae in ultimo praedicatur; et sequitur, ut eo ipso, quo haec spiritalis vindicetur, illa corporalis praejudicetur: quia si nulla tunc annuntiaretur, merito sola haec, et tantummodo spiritalis, vindicaretur; cum vero et in", + "candidate_score": 0.674677, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 20, + "cf_id": "cf011", + "work_id": "pta0003.pta007.pta-grc1", + "max_score": 0.674521, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_39_41", + "bdc_text": "studierte von 1509 bis 1514 in Italien ; unternahm von 1514 bis 1524 mehrere Reisen durch Europa . Vermutlich ab 1524 in Basel , \"wo er zuerst als Amanuensis des Erasmus von Rotterdam , dann trotz verschiedener Rufe an auswärtige Universitäten bis zu seinem Tod als Editor , Korrektor und Übersetzer in der Officina Frobeniana tätig war .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_50", + "psc_text": "Pamphilii Caesareae Palaestinae episcopi, de demonstratione evangelica libri decem. quibus accessere nondum bactenus editi nee visi contra Marcelum Ancyrae episcopum libri duo: de ecclesiastica theologia tres. omnia studio R. Μ. latine facta, notis illustrata: et indicibus loco suo necessariis locupletata. Parisiis 1628., in dem sie »mit leidlicher Sorgfalt in Bezug auf den Text, mit schlechter, ungleichmäßiger lateinischer Übersetzung, aber mit gelehrten Anmerkungen von Richard Montagu (Mo) herausgegeben wurdenZahn a. a. Ο. S. 2. Die Schreibung des Namens Montacutius schwankt nach Allibones Dictionary of English literature II s. v. zwischen Montagu, Montague und Mountagu. Die Gelehrsamkeit M.’s versagt selten, wie in der Note zu p. 37, c 7 »ἐγὼ ἐκ τοῦ πατρὸς ἐξῆλθον καὶ ἥκω] hoc ubi dictum sit a servatore, nescio etc.««. Jedenfalls war es vor allem ein nicht gewöhnliches Maß von philologischer Begabung, was Montagu zur Herstellung eines leidlichen Textes befähigte. Denn seine handschriftlichen Mittel waren durchaus nicht hervorragend.", + "candidate_score": 0.674521, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_40_42", + "bdc_text": "unternahm von 1514 bis 1524 mehrere Reisen durch Europa . Vermutlich ab 1524 in Basel , \"wo er zuerst als Amanuensis des Erasmus von Rotterdam , dann trotz verschiedener Rufe an auswärtige Universitäten bis zu seinem Tod als Editor , Korrektor und Übersetzer in der Officina Frobeniana tätig war . Gelenius ' immense philologische Leistung , die in den vielen von ihm betreuten Editionen der Froben'schen Druckerei steckt , ist bisher noch nicht befriedigend untersucht worden .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_50", + "psc_text": "Pamphilii Caesareae Palaestinae episcopi, de demonstratione evangelica libri decem. quibus accessere nondum bactenus editi nee visi contra Marcelum Ancyrae episcopum libri duo: de ecclesiastica theologia tres. omnia studio R. Μ. latine facta, notis illustrata: et indicibus loco suo necessariis locupletata. Parisiis 1628., in dem sie »mit leidlicher Sorgfalt in Bezug auf den Text, mit schlechter, ungleichmäßiger lateinischer Übersetzung, aber mit gelehrten Anmerkungen von Richard Montagu (Mo) herausgegeben wurdenZahn a. a. Ο. S. 2. Die Schreibung des Namens Montacutius schwankt nach Allibones Dictionary of English literature II s. v. zwischen Montagu, Montague und Mountagu. Die Gelehrsamkeit M.’s versagt selten, wie in der Note zu p. 37, c 7 »ἐγὼ ἐκ τοῦ πατρὸς ἐξῆλθον καὶ ἥκω] hoc ubi dictum sit a servatore, nescio etc.««. Jedenfalls war es vor allem ein nicht gewöhnliches Maß von philologischer Begabung, was Montagu zur Herstellung eines leidlichen Textes befähigte. Denn seine handschriftlichen Mittel waren durchaus nicht hervorragend.", + "candidate_score": 0.672383, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_41_43", + "bdc_text": "Vermutlich ab 1524 in Basel , \"wo er zuerst als Amanuensis des Erasmus von Rotterdam , dann trotz verschiedener Rufe an auswärtige Universitäten bis zu seinem Tod als Editor , Korrektor und Übersetzer in der Officina Frobeniana tätig war . Gelenius ' immense philologische Leistung , die in den vielen von ihm betreuten Editionen der Froben'schen Druckerei steckt , ist bisher noch nicht befriedigend untersucht worden . Im 'Lexicum symphonum' ( 1537 , 21544 )", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_50", + "psc_text": "Pamphilii Caesareae Palaestinae episcopi, de demonstratione evangelica libri decem. quibus accessere nondum bactenus editi nee visi contra Marcelum Ancyrae episcopum libri duo: de ecclesiastica theologia tres. omnia studio R. Μ. latine facta, notis illustrata: et indicibus loco suo necessariis locupletata. Parisiis 1628., in dem sie »mit leidlicher Sorgfalt in Bezug auf den Text, mit schlechter, ungleichmäßiger lateinischer Übersetzung, aber mit gelehrten Anmerkungen von Richard Montagu (Mo) herausgegeben wurdenZahn a. a. Ο. S. 2. Die Schreibung des Namens Montacutius schwankt nach Allibones Dictionary of English literature II s. v. zwischen Montagu, Montague und Mountagu. Die Gelehrsamkeit M.’s versagt selten, wie in der Note zu p. 37, c 7 »ἐγὼ ἐκ τοῦ πατρὸς ἐξῆλθον καὶ ἥκω] hoc ubi dictum sit a servatore, nescio etc.««. Jedenfalls war es vor allem ein nicht gewöhnliches Maß von philologischer Begabung, was Montagu zur Herstellung eines leidlichen Textes befähigte. Denn seine handschriftlichen Mittel waren durchaus nicht hervorragend.", + "candidate_score": 0.66938, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_9_11", + "bdc_text": "percipies . Velim , si d. Theodorus Theodor Bibliander . tantum ocii haberet et fuse scriberet ad illius quęstionem .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_241", + "psc_text": "τρόπον τινὰ ἐξομολογούμενος ὅτι μηδὲν ἠπίστατο ὧν ἔλεγεν· διὸ ἐπάγει λέγων εἰ δέ τις περὶ τῆς σαρκὸς ταύτης τῆς ἐν τῷ λόγῳ ἀθανάτου γεγονυίας πυνθάνοιτο, τί φαμεν πρὸς αὐτόν; ὅτι δογματίζειν μὲν ἡμεῖς περὶ ὧν μὴ ἀκριβῶς παρὰ τῶν θείων μεμαθήκαμεν γραφῶν οὐκ ἀσφαλὲς εἶναι νομίζομεν. πῶς γὰρ τοῦτο πράττειν δυνατὸν τοῖς καὶ τὰ ἑτέρων ἀνατρέπουσιν δόγματα; ἀλλ’ ἐροῦμεν πρὸς τοὺς τὸν ἀκριβῆ περὶ τούτου μαθεῖν παρ’ ἡμῶν βουλομένους λόγον, ὅτι πειθόμενοι τῷ ἱερῷ ἀποστόλῳ ἴσμεν ὅτι οὕτως ἡμᾶς ὁρᾶν τὰ ἀποκεκρυμμένα μυστήρια προσήκει, ὡς αὐτὸς ἔφη »βλέπομεν γὰρ ἄρτι« φησὶν » δι’ ἐσόπτρου ἐν αἰνίγματι, τότε δὲ πρόσωπον πρὸς πρόσωπον· ἄρτι γινώσκομεν ἐκ μέρους, τότε δὲ ἐπιγνωσόμεθα καθὼς καὶ ἐπεγνώσθημεν« . ὥ��τε μή μου πυνθάνου περὶ ὧν σαφῶς παρὰ τῆς θείας γραφῆς μὴ μεμάθηκα. διὰ τοῦτο τοίνυν οὐδὲ περὶ τῆς θείας ἐκείνης τῆς τῷ θείῳ λόγῳ κοινωνησάσης σαρκὸς σαφῶς εἰπεῖν δυνήσομαι. νυνὶ δὲ πιστεύω ταῖς θείαις γραφαῖς, ὅτι εἷς", + "candidate_score": 0.659956, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_41", + "bdc_text": "Vermutlich ab 1524 in Basel , \"wo er zuerst als Amanuensis des Erasmus von Rotterdam , dann trotz verschiedener Rufe an auswärtige Universitäten bis zu seinem Tod als Editor , Korrektor und Übersetzer in der Officina Frobeniana tätig war .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_50", + "psc_text": "Pamphilii Caesareae Palaestinae episcopi, de demonstratione evangelica libri decem. quibus accessere nondum bactenus editi nee visi contra Marcelum Ancyrae episcopum libri duo: de ecclesiastica theologia tres. omnia studio R. Μ. latine facta, notis illustrata: et indicibus loco suo necessariis locupletata. Parisiis 1628., in dem sie »mit leidlicher Sorgfalt in Bezug auf den Text, mit schlechter, ungleichmäßiger lateinischer Übersetzung, aber mit gelehrten Anmerkungen von Richard Montagu (Mo) herausgegeben wurdenZahn a. a. Ο. S. 2. Die Schreibung des Namens Montacutius schwankt nach Allibones Dictionary of English literature II s. v. zwischen Montagu, Montague und Mountagu. Die Gelehrsamkeit M.’s versagt selten, wie in der Note zu p. 37, c 7 »ἐγὼ ἐκ τοῦ πατρὸς ἐξῆλθον καὶ ἥκω] hoc ubi dictum sit a servatore, nescio etc.««. Jedenfalls war es vor allem ein nicht gewöhnliches Maß von philologischer Begabung, was Montagu zur Herstellung eines leidlichen Textes befähigte. Denn seine handschriftlichen Mittel waren durchaus nicht hervorragend.", + "candidate_score": 0.655347, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_47_49", + "bdc_text": "HLS V 182 ( Quelle des angeführten Zitats ) ; Amerbach Korr. IV 48 , Anm. 1 ; Amerbach Korr. IX/I 335-339 ( Vorbemerkung). 345-353 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_43", + "psc_text": "4. 155, 9. 160, 1. 171, 25. 174, 8Hinzu kommen noch im kritischen Apparat nicht notierte Stellen, wie z. B. 4, 33 (ἀγέννητον V2), 23, 25 (γεγεννῆσθαι V2, ebenso 24, 2), 131, 19 εἰδωλολατρίαν V2, ebenso 132, 34), 34), 16 (γεννώμενος V2).. Besonders wichtig sind aber die Lücken in V* (V1) S. 54, 19. und 55, 27—29, von denen V2 die beiden letzten überhaupt nicht und die erste ganz falsch ausgefüllt hat. Hatte er wirklich einen von unabhängigen Codex zur Hand, so mußte er mindestens S. 54, 21 aus ihm herstellen können, da diese Zeilen auch im Venetus vorhanden waren und in ihm erst später durch Zufall zerstört sindVgl. Νachträge und Berichtigungen zu d. St.. Hiernach scheint es ausgeschlossen, daß V2 bei aus einer andern handschriftlichen Quelle schörfte. Aus Eigenen würde er dann aber auch die auf ihn entfallenden hinzugefügt haben, nämlich: S. 33, 5f ὅρα τὸν εὐσέβιον ὅπως καὶ", + "candidate_score": 0.655253, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_48_50", + "bdc_text": "Amerbach Korr. IV 48 , Anm. 1 ; Amerbach Korr. IX/I 335-339 ( Vorbemerkung). 345-353 ; Contemporaries II 84f ( ergänzt und überholt durch Amerbach Korr. IX/I ) ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_69", + "psc_text": "9 10 11 12 13 14 15 Nr. Re 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 12 13 c. Marc. II 8.9,11.19.12,31 11, 10 19, 30 c. Marc. II 45, 11 45, 15 45, 18 45, 25 44, 18 46, 12 46, 18 46, 23 d. e. th. I d. e. th. II d. e. th III 144,14. 145, 7. 151,11 145, 1 145, 20 145, 23 145, 25 1) Fortsetzung zu Nr. 85, nur aus Acacius erhalten bei Epiphanius haer. 72, 6. Schlusswort Den Codex Venetus habe ich verglichen im Herbst 1902, das Manuscript der Ausgabe war fertig im Herbst 1904, der Druck dauerte von da bis zum Winter 1905. Zu ganz besonderem Danke bin ich P. Wendland verpflichtet, der meine Ausgabe im Manuscript durchgearbeitet, weiter Ad. Harnack, F. Loofs und Th. Zahn, die die Druckbogen durchgesehn, und K. Gelshorn, der in manchen Fällen", + "candidate_score": 0.654964, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_48_50", + "bdc_text": "Amerbach Korr. IV 48 , Anm. 1 ; Amerbach Korr. IX/I 335-339 ( Vorbemerkung). 345-353 ; Contemporaries II 84f ( ergänzt und überholt durch Amerbach Korr. IX/I ) ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_39", + "psc_text": "zu haben (V1) Allerdings betreifen diese Verbesserungen meist nur unbedeutende Dinge, Verwechselungen von ai ε η ι εἰ oder ο ου ω, offenbare Verschreibungen und dergleichen, mit denen ich den kritischen Apparat nur selten belastet habe. Eine weitere Auswahl von Stellen, an denen erst V1 das Richtige bietet, mag hier stehnich setze dabei meist nur die uncorrigierte Lesart von V* her; nur wo es die Deutlichkeit verlangte, füge ich hinter einem Kolon die V1 hinzu: 3, 30 εὐαγγελίζεται. 7, 28 διασαφῆ? 13, 26 ἐπιβάλλον. 14, 19 ἐπεὶ: ἐπὶ (ebenso 152, 13; umgekehrt 89, 14). 19, 9 ἐπαρχηαι? 27,13 ἐντυγχάνοντες: (??) a. R. 30, 16 δὲδὲν: δὲ οὐδὲν. 41, 32 παραδήγματι? 48, 9 ἐπιδήτερ. 52, 10 ταῦττa: ταῦτα πάντα. 53, 5 κεχωρῆσθαι. 57, 25 ἰηρεμίαν. 63, 14 R τὴν ἐκκλησίαν. 68, 18 γενᾶ . κτίζει. 70,32 χώρει 71, 34 ἔχει. 86, 21 τῆς τοῦ ݲπρςݲ τῆς τοῦ ݲπρςݲ. 123, 1 ηὑροσεν.", + "candidate_score": 0.65357, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_48_50", + "bdc_text": "Amerbach Korr. IV 48 , Anm. 1 ; Amerbach Korr. IX/I 335-339 ( Vorbemerkung). 345-353 ; Contemporaries II 84f ( ergänzt und überholt durch Amerbach Korr. IX/I ) ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_62", + "psc_text": "und ἰερεμίας. Zu Ἁβραάμ vgl. die Nachträge und Berichtigungen.. Dann ist energisch emendiert worden. Schon die mehrfach überlieferten Marcellstücke weisen Abweichungen unter einander auf, die auszugleichen waren. Weiter aber sind die Vorschläge Montagus gründlicher ausgenutzt worden als bei und zu den selteneren Besserungen von Rettberg, Gaisford selbst, Zahn und anderen kamen zahlreiche neue von mir (KI)Ich habe meine Emendationen dieses Mal so bezeichnet, anders als bei Gelegenheit von Origenes III und Eusebius III 1. und Wendland (We). Zu der in der Handschrift überlieferten Einteilung in Bücher und Capitel habe ich die Gaisfordschen Paragraphen in verbesserter Gestalt (vgl, S, XXIV Anm. 3) hinzugefügt. Sonst stehn noch am Rande links die Seiten der Handschrift, rechts die der Montaguschen Ausgabe, und im Text vor den Marcellfragmenten ihre Nummern bei Rettberg. Im Stellenapparat sind außer den sehr vermehrten BibelcitatenNatürlich ist der ἐπὶ πάντων θεός nicht stets auf Röm. 9, 5 zurückgeführt usw. Bei den", + "candidate_score": 0.652187, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_41_43", + "bdc_text": "Vermutlich ab 1524 in Basel , \"wo er zuerst als Amanuensis des Erasmus von Rotterdam , dann trotz verschiedener Rufe an auswärtige Universitäten bis zu seinem Tod als Editor , Korrektor und Übersetzer in der Officina Frobeniana tätig war . Gelenius ' immense philologische Leistung , die in den vielen von ihm betreuten Editionen der Froben'schen Druckerei steckt , ist bisher noch nicht befriedigend untersucht worden . Im 'Lexicum symphonum' ( 1537 , 21544 )", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_32", + "psc_text": "in Roeskri Bibl. PP. Τ. V. p. 282sq.]« besaß einst Thomas GaleVgl. Fabricius-Harles, Bibliotheca graeca VIl, 395 u. Catal. codd. Angliae et Hibern. II p. 186 Nr. 5888.. Dies ist wahrscheinlich der jetzige cod. Cantabrigiensis Trinity College O. 4. 41, enthaltend neben dem 1613 von Petrus Goldmannus Scotus in der Bodleiana abgeschriebenen Adamantius auch die beiden Eusebiusschriften mit dem Datum »Prid. non. Mart. 1695 (nach einer Mitteilung von Swete). In bezug auf den Adamantius ist die Handschrift erwiesenermaßen nur eine Copie des Bodleianus Ε. 1. 11Vgl. van de Sande Bakhuyzen a. a. Ο. S. XXXVI f.. Verschollen ist eine siebente Handschrift, die sich einst in der Bibliothek des kaiserlichen Gesandten in Venedig Don Diego Hurtado de Mendoza daselbst befand und an erster Stelle die 5 Bücher Eusebius gegen Marcell enthalten zu haben scheintVgl. C. Gesner in der Bibliotheca universalis 1545; Graux, Essai sur les origines du fonds grec de l’Escurial.", + "candidate_score": 0.652134, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_41_43", + "bdc_text": "Vermutlich ab 1524 in Basel , \"wo er zuerst als Amanuensis des Erasmus von Rotterdam , dann trotz verschiedener Rufe an auswärtige Universitäten bis zu seinem Tod als Editor , Korrektor und Übersetzer in der Officina Frobeniana tätig war . Gelenius ' immense philologische Leistung , die in den vielen von ihm betreuten Editionen der Froben'schen Druckerei steckt , ist bisher noch nicht befriedigend untersucht worden . Im 'Lexicum symphonum' ( 1537 , 21544 )", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_51", + "psc_text": "der Note zu p. 37, c 7 »ἐγὼ ἐκ τοῦ πατρὸς ἐξῆλθον καὶ ἥκω] hoc ubi dictum sit a servatore, nescio etc.««. Jedenfalls war es vor allem ein nicht gewöhnliches Maß von philologischer Begabung, was Montagu zur Herstellung eines leidlichen Textes befähigte. Denn seine handschriftlichen Mittel waren durchaus nicht hervorragend. Die von GaisfordVgl. oben und Zahn a. a. O. S. 5, Anm. 3. ausgesprochene Meinung, Montagu habe den Codex Venetus selbst benutzt, ist unbegründet. Das geht aus einer Reihe von Noten Montagus aufs deutlichste hervor. Z. B. zu p. 2 (Montagus) b5 »μόνον] erat in margine ὅλον et tolerari postest« etc., V hat aber ὅλον i. Τ.; p. 4 b 1 »διδασκόμενος] in margine codicis erat διαστελλόμενος«, so V i. Τ.; p. 43 c 2 »εἰς αὐτὸν ἀσεβῶντα] satis liquet legend, εἰς αὐτὸν ἀσεβῶν τὸν«, so V i. Τ.; 53 ab »διὸ ἐπανάγει] hiatus erat in exemplari, forte sie supplendus:", + "candidate_score": 0.651618, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_49_51", + "bdc_text": "Amerbach Korr. IX/I 335-339 ( Vorbemerkung). 345-353 ; Contemporaries II 84f ( ergänzt und überholt durch Amerbach Korr. IX/I ) ; Centuriae Latinae II .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_62", + "psc_text": "und ἰερεμίας. Zu Ἁβραάμ vgl. die Nachträge und Berichtigungen.. Dann ist energisch emendiert worden. Schon die mehrfach überlieferten Marcellstücke weisen Abweichungen unter einander auf, die auszugleichen waren. Weiter aber sind die Vorschläge Montagus gründlicher ausgenutzt worden als bei und zu den selteneren Besserungen von Rettberg, Gaisford selbst, Zahn und anderen kamen zahlreiche neue von mir (KI)Ich habe meine Emendationen dieses Mal so bezeichnet, anders als bei Gelegenheit von Origenes III und Eusebius III 1. und Wendland (We). Zu der in der Handschrift überlieferten Einteilung in Bücher und Capitel habe ich die Gaisfordschen Paragraphen in verbesserter Gestalt (vgl, S, XXIV Anm. 3) hinzugefügt. Sonst stehn noch am Rande links die Seiten der Handschrift, rechts die der Montaguschen Ausgabe, und im Text vor den Marcellfragmenten ihre Nummern bei Rettberg. Im Stellenapparat sind außer den sehr vermehrten BibelcitatenNatürlich ist der ἐπὶ πάντων θεός nicht stets auf Röm. 9, 5 zurückgeführt usw. Bei den", + "candidate_score": 0.650573, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_49_51", + "bdc_text": "Amerbach Korr. IX/I 335-339 ( Vorbemerkung). 345-353 ; Contemporaries II 84f ( ergänzt und überholt durch Amerbach Korr. IX/I ) ; Centuriae Latinae II .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_69", + "psc_text": "9 10 11 12 13 14 15 Nr. Re 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 12 13 c. Marc. II 8.9,11.19.12,31 11, 10 19, 30 c. Marc. II 45, 11 45, 15 45, 18 45, 25 44, 18 46, 12 46, 18 46, 23 d. e. th. I d. e. th. II d. e. th III 144,14. 145, 7. 151,11 145, 1 145, 20 145, 23 145, 25 1) Fortsetzung zu Nr. 85, nur aus Acacius erhalten bei Epiphanius haer. 72, 6. Schlusswort Den Codex Venetus habe ich verglichen im Herbst 1902, das Manuscript der Ausgabe war fertig im Herbst 1904, der Druck dauerte von da bis zum Winter 1905. Zu ganz besonderem Danke bin ich P. Wendland verpflichtet, der meine Ausgabe im Manuscript durchgearbeitet, weiter Ad. Harnack, F. Loofs und Th. Zahn, die die Druckbogen durchgesehn, und K. Gelshorn, der in manchen Fällen", + "candidate_score": 0.646528, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_57_59", + "bdc_text": "Die Relektüre der Kirchenväter in den Wissenschaften des 15 . bis 18 . Jahrhunderts , hg. v. Günter Frank , Thomas Leinkauf und Markus Wriedt , Stuttgart / Bad Cannstatt 2006 - Melanchthon- Schriften der Stadt Bretten 10 , S. 65-92 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_0", + "psc_text": "Einleitung εἰ μὲν οὖν αὐταρκῶς ἔχει τὰ γραφέντα, κρίνειας ἂν αὐτὸς ἐντυγχάνων· εἰ δέ τινα λείποι, καὶ ταῦτα ἂν ἀναπληρώσειας, δηλαδὴ ἀδελφὸς ἀδελφοῦ τὰ ὑστερήματα, εἴπου καὶ θεραπείας δέοιτο, δι’ ἐπανορθώσεως ἐξιώμενος. Euseb. ep. ad Flacillum. Verfasser und Zeit der beiden Schriften Zweifellos rühren die zwei Schriften κατὰ Μαρκέλλου (S. 1, 2) ἐκκλησιαστικὴ θεολογία (S. 98, 13f vgl. 60, 16f 62, 10. 18)Die Bucheinteilung der Schriften stammt sicher von ihrem Verfasser (vgl. S. 60,6.9), von der Einteilung in Capitel und deren Inhaltsangaben ist das nicht gewiß. von einem und demselben Verfasser her. Nicht nur bringen beide z. Τ. identische Excerpte aus Marcell, sondern die Verwandtschaft erstreckt sich auch auf den Wortlaut der eigenen SätzeVgl. S. 42, 24. 32 mit S. 107, 23. 31.. Daß aber hier nicht etwa ein jüngerer Autor einen älteren benutzt, beweisen aufs deutlichste die Stellen: S. 60, 3—10: εἰ πρὸς τὴν ἀδόλεσχον καὶ πολυεπῆ Μαρκέλλου γραφὴν", + "candidate_score": 0.643526, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_40_42", + "bdc_text": "unternahm von 1514 bis 1524 mehrere Reisen durch Europa . Vermutlich ab 1524 in Basel , \"wo er zuerst als Amanuensis des Erasmus von Rotterdam , dann trotz verschiedener Rufe an auswärtige Universitäten bis zu seinem Tod als Editor , Korrektor und Übersetzer in der Officina Frobeniana tätig war . Gelenius ' immense philologische Leistung , die in den vielen von ihm betreuten Editionen der Froben'schen Druckerei steckt , ist bisher noch nicht befriedigend untersucht worden .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_32", + "psc_text": "in Roeskri Bibl. PP. Τ. V. p. 282sq.]« besaß einst Thomas GaleVgl. Fabricius-Harles, Bibliotheca graeca VIl, 395 u. Catal. codd. Angliae et Hibern. II p. 186 Nr. 5888.. Dies ist wahrscheinlich der jetzige cod. Cantabrigiensis Trinity College O. 4. 41, enthaltend neben dem 1613 von Petrus Goldmannus Scotus in der Bodleiana abgeschriebenen Adamantius auch die beiden Eusebiusschriften mit dem Datum »Prid. non. Mart. 1695 (nach einer Mitteilung von Swete). In bezug auf den Adamantius ist die Handschrift erwiesenermaßen nur eine Copie des Bodleianus Ε. 1. 11Vgl. van de Sande Bakhuyzen a. a. Ο. S. XXXVI f.. Verschollen ist eine siebente Handschrift, die sich einst in der Bibliothek des kaiserlichen Gesandten in Venedig Don Diego Hurtado de Mendoza daselbst befand und an erster Stelle die 5 Bücher Eusebius gegen Marcell enthalten zu haben scheintVgl. C. Gesner in der Bibliotheca universalis 1545; Graux, Essai sur les origines du fonds grec de l’Escurial.", + "candidate_score": 0.642013, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_16", + "bdc_text": "Ist hier vielleicht Otto Truchsess von Waldburg , Bischof von Augsburg , gemeint , der am 19 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_25", + "psc_text": "19 auch in die zweite, sogenannte lucianische Formel der antiochenischen Synode von 341 gelangtVgl. Hahn a. a. Ο. S. 185.. Dieses arianische Schibboleth könne man aber dem Eusebius von Caesarea nicht zutrauenSie sollen in sein Glaubensbekenntnis nicht passen, »for in the second clause of his creed that father gave prominence not to the Son but to the Word«. Aber der Begrifi: υἱὸν μονογενῆ hat in ihm doch auch seine Stelle, so daß das υἱὸν ἀληθῶς υἱὸν durchaus anschließt.. Also der Schlußpassus seines angeführten Briefes für contra Marcellum gerade auch wegen der mit jenem Briefstück übereinstimmenden Worte S. 18, 30 ff ταῦτα ὁ Μάρκελλος πρὸς Ἀστέριον, οὐκ ἀρεσκόμενος τῷ τὸν πατέρα δεῖν ἀληθῶς πατέρα εἶναι ὁμολογεῖν καὶ τὸν υἱὸν ἀληθῶς υἱὸν καὶ τὸ ἅγιον πνεῦμα ὡσαύτως (vgl. auch S. 4, 10. 12 u. ö.) für nicht von Eusebius Pamphili stammend anzusehn. Die Kühnheit dieser ganzen Kritik wird es gerechtfertigt lassen, wenn", + "candidate_score": 0.640361, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_57_59", + "bdc_text": "Die Relektüre der Kirchenväter in den Wissenschaften des 15 . bis 18 . Jahrhunderts , hg. v. Günter Frank , Thomas Leinkauf und Markus Wriedt , Stuttgart / Bad Cannstatt 2006 - Melanchthon- Schriften der Stadt Bretten 10 , S. 65-92 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_50", + "psc_text": "Pamphilii Caesareae Palaestinae episcopi, de demonstratione evangelica libri decem. quibus accessere nondum bactenus editi nee visi contra Marcelum Ancyrae episcopum libri duo: de ecclesiastica theologia tres. omnia studio R. Μ. latine facta, notis illustrata: et indicibus loco suo necessariis locupletata. Parisiis 1628., in dem sie »mit leidlicher Sorgfalt in Bezug auf den Text, mit schlechter, ungleichmäßiger lateinischer Übersetzung, aber mit gelehrten Anmerkungen von Richard Montagu (Mo) herausgegeben wurdenZahn a. a. Ο. S. 2. Die Schreibung des Namens Montacutius schwankt nach Allibones Dictionary of English literature II s. v. zwischen Montagu, Montague und Mountagu. Die Gelehrsamkeit M.’s versagt selten, wie in der Note zu p. 37, c 7 »ἐγὼ ἐκ τοῦ πατρὸς ἐξῆλθον καὶ ἥκω] hoc ubi dictum sit a servatore, nescio etc.««. Jedenfalls war es vor allem ein nicht gewöhnliches Maß von philologischer Begabung, was Montagu zur Herstellung eines leidlichen Textes befähigte. Denn seine handschriftlichen Mittel waren durchaus nicht hervorragend.", + "candidate_score": 0.6386, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_21", + "bdc_text": "s. RTA JR XVI/1 , aaO. in gratiam caesaris Karl V. , adire et varia de evangelii doctrina cum eo conferre ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_206", + "psc_text": "ἐγέ��ετο « . διὰ τοῦτο τοίνυν τοῦ λόγου μνημονεύων φαίνεται μόνου· εἴτε γὰρ Ἰησοῦ εἴτε Χριστοῦ ὀνόματος μνημονεύει ἡ θεία γραφή, τὸν μετὰ τὸν τῆς ἀνθρωπίνης ὄντα σαρκὸς τοῦ θεοῦ λόγον ὀνομάζειν φαίνεται. εἰ δέ τις καὶ πρὸ τῆς νέας διαθήκης τὸ τοῦ Χριστοῦ ἢ Ἰησοῦ ὄνομα ἐπὶ τοῦ λόγου μόνου δεικνύναι δύνασθαι ἐπαγγέλλοιτο, εὑρήσει τοῦτο προφητικῶς εἰρημένον, ὥσπερ καὶ ἀπὸ τούτου δῆλον· »παρέστησαν« γάρ φησιν »οἱ βασιλεῖς τῆς γῆς καὶ οἱ ἄρχοντες συνήχθησαν ἐπὶ τὸ αὐτὸ κατὰ τοῦ κυρίου καὶ κατὰ τοῦ Χριστοῦ αὐτοῦ« . καὶ μεθ’ ἕτερα ἐπάγει εἰκότως οὖν πρὸ τῆς καθόδου τοῦτο ἦν, ὅπερ πολλάκις ἔφαμεν, λόγος· μετὰ δὲ τὴν κάθοδον καὶ τὴν τῆς σαρκὸς ἀνάληψιν διαφόρων καὶ τῶν ἐπηγοριῶν τετύχηκεν, ἐπειδὴ »ὁ λόγος σὰρξ ἐγένετο« . τήρει ὅπως διὰ τούτων Μάρκελλος τὸ Ἰησοῦ καὶ Χριστοῦ ὄνομα καὶ τὰς λοιπὰς προσηγορίας οὐ βούλεται κεῖσθαι ἐπὶ τοῦ λόγου, ἀλλ’ ἐπὶ τῆς σαρκὸς ἧς ἀνείληφεν. ἀναγκαία δὲ ἡ", + "candidate_score": 0.63697, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_4_6", + "bdc_text": "Dicit enim plusquam centiesIn der Vorlage centum . epistolam Bullingers verlorene Antwort auf Cousins Brief vom 15 . Juni 1544 ( HBBW XIV , Nr. 1927 ) , die eine Ausführung zur Abendmahlsfrage enthielt. descripsisse ac edidicisse .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_10", + "psc_text": "mehr am Leben gewesen.. etwas spätere Schrift de ecclesiastica theologia müsse aber, weil Herbst 343 nicht mehr lebenden Flacillus gewidmet, spätestens auf gesetzt werden. Für beide komme also der 338/39 gestorbene von Caesarea als Verfasser nicht in Betracht; und so werde, da ein Eusebius nötig sei, und wegen der Widmung an Flacillus, von Emesa als Autor anzusehn seinAlso ähnlich, wie bei den beiden Eusebius von Caesarea zugeschriebenen Homilien gegen Marcell, vgl. Harnack LG, I, 2, 584 f. (ZNTW 1903 S. 330–333 S. 250–259. 265). Aber selbst wenn man die Datierungen Conybeares zunächst annimmtDagegen hält z. B. Harnack LG, II, 2 S. 544 f. die Gründe für denen Caspari den Brief Marcells auf 337/38 datiert hat., bleibt seine wichtigste Aufstellung unerwiesen, nämlich die, daß der Verfasser von contra Marcellum den Brief Marcells Julius anführe. Sein erster Beweis dafür (ZNTW 1903 S 330 verfehlt; denn die Worte (S. 18, 14 f): ἄρξομαι", + "candidate_score": 0.636583, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_4_6", + "bdc_text": "Dicit enim plusquam centiesIn der Vorlage centum . epistolam Bullingers verlorene Antwort auf Cousins Brief vom 15 . Juni 1544 ( HBBW XIV , Nr. 1927 ) , die eine Ausführung zur Abendmahlsfrage enthielt. descripsisse ac edidicisse .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_53", + "psc_text": "ab, 148b 10 usw.). Er hat aber gar nicht eine einzige Handschrift gehabt, sondern neben der eigentlich seinen, die sich besonders daraus müßte feststelleu lassen, daß in ihr auch das ganze Stück meiner Ausgabe S. 104, 33 (καὶ) — 105 21 (μείζων μού ἐστιν) fehlte (vgl. zu p. 110 a 10)Der Cantabrigiensis ist zu jung, um als Vorlage für den Druck gedient zu haben, vgl. oben S. XVII, und die Bodleiani enthalten beide S. 104, 33—105, 21., noch eine zweite (vgl. zu p. 94 c 7,118 b 10); und zwar war diese ein cod. Bodleianus (vgl. zu p. 149 a 3), der andere von den beiden in Oxford schon damals vorhandenen (vgl. zu p. 110 a 10). Nach dem oben über die Handschriften Gesagten ist aber klar, daß sein Text ein durchaus befriedigender selbst dann nicht geworden wäre, wenn der Druck sorgfältiger corrigiert, die Bibelstellen und Marcellfragmente reinlicher herausgestellt wären.", + "candidate_score": 0.635707, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_4_6", + "bdc_text": "Dicit enim plusquam centiesIn der Vorlage centum . epistolam Bullingers verlorene Antwort auf Cousins Brief vom 15 . Juni 1544 ( HBBW XIV , Nr. 1927 ) , die eine Ausführung zur Abendmahlsfrage enthielt. descripsisse ac edidicisse .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_13", + "psc_text": "60,10), hier ein weiteres Schriftstück von ihm einführte und das mit einer so ungenügenden Bezeichnung wie ἡ Man wird die Möglichkeit nicht von der Hand weisen können ZNTW 1905 S. 255), daß unser Verfasser hier entweder dieselbe Marcells, die er sonst γράμμα, γραφή oder σύγγραμμα nennt, als ἐπιστολή bezeichnetDas konnte er, da sie Konstantin anredete, vgl. S. 190, 15. 212, 20 (auch 186, 21. 194, 17. usw.? vgl. Register Β unter σύ)., oder vielleicht einen einleitenden Dedicationsbrief an KonstantinVgl. S. 58, 20 und Zahn a. a. Ο. S. 46; er hätte dann etwa die gegen den Kaiser (S. 58, 6 f. 21) und die Aufforderung, die Schrift zu lesen (S. 58, 20) enthalten, nebst einer Betonung von Marcells Rechtgläubigkeit, gegen die nun unser Autor S. 31, 26 ff richtet.. Daß ferner Sätze wie S. 58. 14 ff: μάλιστα δέ μοι ἀναγκαῖον ἡγοῦμαι γεγενῆσθαι τὸ γράμμα διὰ τοὺς ἠδικῆσθαι τὸν ἄνδρα", + "candidate_score": 0.635539, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_41", + "bdc_text": "Vermutlich ab 1524 in Basel , \"wo er zuerst als Amanuensis des Erasmus von Rotterdam , dann trotz verschiedener Rufe an auswärtige Universitäten bis zu seinem Tod als Editor , Korrektor und Übersetzer in der Officina Frobeniana tätig war .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_32", + "psc_text": "in Roeskri Bibl. PP. Τ. V. p. 282sq.]« besaß einst Thomas GaleVgl. Fabricius-Harles, Bibliotheca graeca VIl, 395 u. Catal. codd. Angliae et Hibern. II p. 186 Nr. 5888.. Dies ist wahrscheinlich der jetzige cod. Cantabrigiensis Trinity College O. 4. 41, enthaltend neben dem 1613 von Petrus Goldmannus Scotus in der Bodleiana abgeschriebenen Adamantius auch die beiden Eusebiusschriften mit dem Datum »Prid. non. Mart. 1695 (nach einer Mitteilung von Swete). In bezug auf den Adamantius ist die Handschrift erwiesenermaßen nur eine Copie des Bodleianus Ε. 1. 11Vgl. van de Sande Bakhuyzen a. a. Ο. S. XXXVI f.. Verschollen ist eine siebente Handschrift, die sich einst in der Bibliothek des kaiserlichen Gesandten in Venedig Don Diego Hurtado de Mendoza daselbst befand und an erster Stelle die 5 Bücher Eusebius gegen Marcell enthalten zu haben scheintVgl. C. Gesner in der Bibliotheca universalis 1545; Graux, Essai sur les origines du fonds grec de l’Escurial.", + "candidate_score": 0.635327, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_21", + "bdc_text": "s. RTA JR XVI/1 , aaO. in gratiam caesaris Karl V. , adire et varia de evangelii doctrina cum eo conferre ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_77", + "psc_text": "ὃ οὐκ ἦν εὐαγγελίζεσθαι ἄλλο εὐαγγέλιον, ἤ που πάντως αὐτὸ ἐκεῖνο ὃ δὴ τοῖς αὐτοῦ παραδιδοὺς μαθηταῖς ὁ σωτὴρ ἀναγέγραπται εἰρηκὼς » πορευθέντες μαθητεύσατε πάντα τὰ ἔθνη, βαπτίζοντες αὐτοὺς εἰς τὸ ὄνομα τοῦ πατρὸς καὶ τοῦ υἱοῦ καὶ τοῦ ἁγίου πνεύματος« ; ταύτην γὰρ ἡμῖν τὴν χάριν τῆς γνώσεως τῆς ἁγίας τριάδος μόνος αὐτὸς διὰ τῆς μυστικῆς δεδώρηται ἀναγεννήσεως, οὕτε Μωσέως οὔτε προφητῶν τινος τῷ προτέρῳ λαῷ ταύτην διακονησαμένου· μόνῳ γὰρ ἔπρεπεν τῷ υἱῷ τοῦ θεοῦ τὴν πατρικὴν ἅπασιν ἀνθρώποις εὐαγγελίσασθαι χάριν, ἐπειδήπερ » ὁ νόμος διὰ Μωσέως ἐδόθη « , διὰ δὲ μόνου » Ἰησοῦ Χριστοὺ «, ὡς διὰ » μονογενοῦς υἱοῦ « Ἰησοῦ, » ἡ χάρις καὶ ἡ ἀλήθεια « ἐγένετο. ἔνθεν εἰκότως ὁ μὲν παιδαγωγοῦ τρόπου νηπιάζοντι τῷ προτέρῳ λαῷ »στοιχεῖα τῆς ἀρχῆς τῶν τοῦ θεοῦ « παρεδίδου » λογίων« , πολυθέου μὲν ἀπείργων πλάνης, θεὸν δὲ κηρύττων ἕνα μόνον εἰδέναι. ἡ δὲ σωτήριος χάρις, ὑπερκόσμιόν τινα", + "candidate_score": 0.634919, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_16_18", + "bdc_text": "Ist hier vielleicht Otto Truchsess von Waldburg , Bischof von Augsburg , gemeint , der am 19 . Dezember 1544 Kardinal wurde ? Karl V . hatte ihn als einen der kaiserlichen Kommissare zum Reichstag nach Worms gesandt ( RTA JR XVI/1 64 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_30", + "psc_text": "eine seit 1604 in Bodleiana befindliche, im Jahre 1543 von Georgios Tryphon Epidaurius geschriebene Papierhandschrift. Auch HarnackLG I, 2, 497, vgl. auch v. Otto a. a. Ο. S. XVIII ff. erklärt sie, was den Text des Theophilus anlangt, für eine bloße Abschrift aus Die Bedenken, die van de Sande Bakhuyzen für den Text des Adamautius äussertA. a. Ο. S. XXX f., machen nichts aus; denn wenn Bodl. auct. Ε. I. 11 auch nur »Abschrift einer revidierten Abschrift« des Venetus wäre, so einer auf Grund unabhängigen handschriftlichen Materials revidierten. Eine vierte Handschrift ist der cod. Vaticanus gr. 1089 chart. saec. XVI — so sicher nach einer Nachricht Mercatis, nicht saec. XIV, wie van de Sande Bakhuyzen angibtA. a. Ο. S. XXVII f.. Des letzteren Vermutung aber, daß Handschrift »wahrscheinlich eine Abschrift« der venezianischen ist, steht auch in Bezug auf unseren Text zu Recht. Als fünfte käme eine Handschrift der Nationalbibliothek zu", + "candidate_score": 0.634494, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_21", + "bdc_text": "s. RTA JR XVI/1 , aaO. in gratiam caesaris Karl V. , adire et varia de evangelii doctrina cum eo conferre ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_249", + "psc_text": "συνημμένου ἐκινεῖτο. ἀλλ’ οὐδὲ τὰ ἴσα τοῖς προφήταις φέρειν δίδωσιν Μάρκελλος τῷ Χριστῷ τοῦ θεοῦ. οἱ μὲν γὰρ ζωῆς αἰωνίου ἀθανάτου τε καὶ ἀτελευτήτου τεύξονται, εἰς τοὺς ἅπαντας αἰῶνας ἐν τῇ κατηγγελμένῃ τῶν οὐρανῶν βασιλείᾳ βιωσόμενοι ἀγαθῶν τε ἀπολαύσοντες »ἃ ὀφθαλμὸς οὐκ εἶδεν καὶ οὖς οὐκ ἤκουσεν καὶ ἐπὶ καρδίαν ἀνθρώπου οὐκ ἀνέβη« · ὁ δὲ Χριστὸς τοῦ θεοῦ αὐτὸς ὁ κοινὸς ἁπάντων σωτήρ, »ὁ πρωτότοκος τῶν νεκρῶν« , ἡ ἐλπὶς τῆς τῶν ἁγίων ἀναστάσεως, μόνος ἄρα τότε ἀπολειφθήσεται, παυθησομένης αὐτοῦ τῆς βασιλείας καὶ τῆς ζωοποιοῦ σαρκὸς ἐρήμου καὶ ἀλόγου καταλειφθησομένης, ὡς μήτε προϋπάρχειν αὐτὸν υἱὸν θεοῦ ὄντα μήτε διαρκεῖν εἰς ἄπειρον κατὰ τὴν τοῦ Μαρκέλλου διδασκαλίαν. εἰκότως ἄρα ταῦτα βασιλέα τὸν ὡς ἀληθῶς θεοφιλῆ καὶ τρισμακάριον κατὰ τοῦ ἀνδρὸς ἐκίνει, καίτοι μυρία κολακεύσαντος καὶ πολλὰ βασιλέως ἐγκώμια αὐτοῦ ἐν συγγράμματι διελθόντος. ταῦτα δὲ καὶ τὴν ἁγίαν σύνοδον ἐν τῇ βασιλικῇ συνελθοῦσαν πόλει ἐξ ἐπαρχιῶν διαφόρων Πόντου καὶ Καππαδοκίας Ἀσίας", + "candidate_score": 0.631797, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_28_30", + "bdc_text": "441 , 13-15 und Anm. 11 ) . Gasts Worten zufolge erschien das Buch also am 15 . März 1545. .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_55", + "psc_text": "Montaguschen Ausgabe. Eine neue Ausgabe des ganzen Textes erschien erst wieder im Jahre 1852, und zwar von Thomas Gaisford (Ga)Vgl. oben S. XVI, Anm. 1.. Dieser stützte sich, in richtiger Erkenntnis der Sachlage, allein, oder doch so gut wie allein, auf die venezianische Handschrift, von der er eine Collation Th. Heyses besaßVgl. a. a. Ο. p. III und die Anmerkungen auf S. 105 — 107 usw. in Gaisfords Ausgabe.. Er hat infolge dessen unter Benutzung von Vorschlägen Montagus und Rettbergs und Hinzufügung einiger eigener Emendatiouen einen wesentlich besseren Text liefern können. Eine ParagrapheneinteilungLeider ist sie etwas flüchtig gemacht oder corrigiert; so fehlt in Gaisfords Ausgabe S. 27/28 § 28, S. 47 kommt zweimal § 25 vor, S. 49—62 steht ἐξ 1955 statt 29—65 (d. h. noch richtiger 30—66), S, 74/75 kommt zweimal § 13 vor, S. 221/222 zählt §§ 6—9 statt 9—12! und die Hervorhebung der Marcellfragmente durch besondern Druck", + "candidate_score": 0.630421, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_21", + "bdc_text": "s. RTA JR XVI/1 , aaO. in gratiam caesaris Karl V. , adire et varia de evangelii doctrina cum eo conferre ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_182", + "psc_text": "περὶ τοῦ προστακτικοῦ λόγου ῥητὰ Μάρκελλος τοιοῦτόν τινα εἶναί φησιν καὶ τὸν » ἐν ἀρχῇ πρὸς τὸν θεὸν « θεὸν λόγον. διὸ ἐπάγει φάσκων ὁ δὲ ἱερὸς ἀπόστολός τε καὶ μαθητὴς ��οῦ κυρίου Ἰωάννης σαφῶς καὶ διαρρήδην ἐν ἀρχῇ τοῦ εὐαγγελίου διδάσκων, ὡς ἀγνοούμενον ἐν ἀνθρώποις πρότερον, λόγον αὐτὸν τοῦ παντοκράτορος ὀνομάζων. οὕτως ἔφη » ἐν ἀρχῇ ἦν ὁ λόγος, καὶ ὁ λόγος ἦν πρὸς τὸν θεόν, καὶ θεὸς ἦν ὁ λόγος «. οὐ μιᾷ μαρτυρία χρώμενος τὴν ἀιδιότητα τοῦ λόγου σημαίνει. καὶ προστίθησιν τούτοις ἐπιλέγων ἑξῆς ἵν’ ἐν μὲν τῷ φῆσαι » ἐν ἀρχῇ ἦν ὁ λόγος « δείξῃ δυνάμει ἐν τῷ πατρὶ εἶναι τὸν λόχον (ἐν ἀρχὴ γὰρ ἁπάντων τῶν γεγονότων ὁ θεὸς » ἐξ οὗ τὰ πάντα «), ἐν δὲ τῷ » καὶ ὁ λόγος ἦν πρὸς τὸν θεὸν « ἐνεργείᾳ πρὸς τὸν θεὸν εἶναι τὸν λόγον (» πάντα « γὰρ » δι’ αὐτοῦ ἐγένετο, καὶ χωρὶς", + "candidate_score": 0.630249, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_28_30", + "bdc_text": "441 , 13-15 und Anm. 11 ) . Gasts Worten zufolge erschien das Buch also am 15 . März 1545. .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_11", + "psc_text": "S. 544 f. die Gründe für denen Caspari den Brief Marcells auf 337/38 datiert hat., bleibt seine wichtigste Aufstellung unerwiesen, nämlich die, daß der Verfasser von contra Marcellum den Brief Marcells Julius anführe. Sein erster Beweis dafür (ZNTW 1903 S 330 verfehlt; denn die Worte (S. 18, 14 f): ἄρξομαι τοίνυν ἀπὸ τῆς ὑπ’ αὐτοῦ γραφείσης ἐπιστολῆς πρὸς ἕκαστον τῶν μὴ ὀρθῶς γραφέντων ἀντιλέγειν sind gar nicht Worte des Verfassers von contra Marcellum über einen Brief Marcells, sondern hier spricht Marcell selbst über einen Brief des AsteriusVgl. Harnack a. a. Ο. und meine Ausgabe zu S. 18, 14ff. Conybeare denn auch in ZNTW 1905 S. 250 f diese Instanz zurückgezogen.. Aber auch die weitere Stelle (S. 31, 22 22ff): τὴν τοῦ Γαλάτου πίστιν, ἢ καὶ μᾶλλον τὴν ἀπιστίαν τὴν εἰς τὸν υἱὸν τοῦ θεοῦ, καιρὸς ἤδη καλεῖ . . . εἰς φῶς ἀγαγεῖν, καὶ τὴν χρόνοις μακροῖς ἐνδομυχήσασαν τῴ ἀνδρὶ", + "candidate_score": 0.630146, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_28_30", + "bdc_text": "441 , 13-15 und Anm. 11 ) . Gasts Worten zufolge erschien das Buch also am 15 . März 1545. .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_31", + "psc_text": "— so sicher nach einer Nachricht Mercatis, nicht saec. XIV, wie van de Sande Bakhuyzen angibtA. a. Ο. S. XXVII f.. Des letzteren Vermutung aber, daß Handschrift »wahrscheinlich eine Abschrift« der venezianischen ist, steht auch in Bezug auf unseren Text zu Recht. Als fünfte käme eine Handschrift der Nationalbibliothek zu Paris, cod. Paris, gr. 949 (nicht 969, früher Reg. 2985, 2) chart, 1581 Pantaleon Mamukas von Chios geschriebenVgl. Omont, Inventaire sommaire etc. Ι, 182, auch Catal. Par. Reg. II, 185. Zu dem Schreiber Gardthausen, Griechische Palaeographie S. 335.. Eine sechste Handschrift »adscriptis etiam ex alio codice emendationibus [Excerpta ex iis in Roeskri Bibl. PP. Τ. V. p. 282sq.]« besaß einst Thomas GaleVgl. Fabricius-Harles, Bibliotheca graeca VIl, 395 u. Catal. codd. Angliae et Hibern. II p. 186 Nr. 5888.. Dies ist wahrscheinlich der jetzige cod. Cantabrigiensis Trinity College O. 4. 41, enthaltend neben dem 1613 von Petrus Goldmannus Scotus in der", + "candidate_score": 0.628312, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_16_18", + "bdc_text": "Ist hier vielleicht Otto Truchsess von Waldburg , Bischof von Augsburg , gemeint , der am 19 . Dezember 1544 Kardinal wurde ? Karl V . hatte ihn als einen der kaiserlichen Kommissare zum Reichstag nach Worms gesandt ( RTA JR XVI/1 64 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_31", + "psc_text": "— so sicher nach einer Nachricht Mercatis, nicht saec. XIV, wie van de Sande Bakhuyzen angibtA. a. Ο. S. XXVII f.. Des letzteren Vermutung aber, daß Handschrift »wahrscheinlich eine Abschrift« der venezianischen ist, steht auch in Bezug auf unseren Text zu Recht. Als fünfte käme eine Handschrift der Nationalbibliothek zu Paris, cod. Paris, gr. 949 (nicht 969, früher Reg. 2985, 2) chart, 1581 Pantaleon Mamukas von Chios geschriebenVgl. Omont, Inventaire sommaire etc. Ι, 182, auch Catal. Par. Reg. II, 185. Zu dem Schreiber Gardthausen, Griechische Palaeographie S. 335.. Eine sechste Handschrift ��adscriptis etiam ex alio codice emendationibus [Excerpta ex iis in Roeskri Bibl. PP. Τ. V. p. 282sq.]« besaß einst Thomas GaleVgl. Fabricius-Harles, Bibliotheca graeca VIl, 395 u. Catal. codd. Angliae et Hibern. II p. 186 Nr. 5888.. Dies ist wahrscheinlich der jetzige cod. Cantabrigiensis Trinity College O. 4. 41, enthaltend neben dem 1613 von Petrus Goldmannus Scotus in der", + "candidate_score": 0.626733, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_27_29", + "bdc_text": "HBBW XIV [Nr. 1980 ] 390f , Anm. 11; 441 , 13-15 und Anm. 11 ) . Gasts Worten zufolge erschien das Buch also am 15 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_31", + "psc_text": "— so sicher nach einer Nachricht Mercatis, nicht saec. XIV, wie van de Sande Bakhuyzen angibtA. a. Ο. S. XXVII f.. Des letzteren Vermutung aber, daß Handschrift »wahrscheinlich eine Abschrift« der venezianischen ist, steht auch in Bezug auf unseren Text zu Recht. Als fünfte käme eine Handschrift der Nationalbibliothek zu Paris, cod. Paris, gr. 949 (nicht 969, früher Reg. 2985, 2) chart, 1581 Pantaleon Mamukas von Chios geschriebenVgl. Omont, Inventaire sommaire etc. Ι, 182, auch Catal. Par. Reg. II, 185. Zu dem Schreiber Gardthausen, Griechische Palaeographie S. 335.. Eine sechste Handschrift »adscriptis etiam ex alio codice emendationibus [Excerpta ex iis in Roeskri Bibl. PP. Τ. V. p. 282sq.]« besaß einst Thomas GaleVgl. Fabricius-Harles, Bibliotheca graeca VIl, 395 u. Catal. codd. Angliae et Hibern. II p. 186 Nr. 5888.. Dies ist wahrscheinlich der jetzige cod. Cantabrigiensis Trinity College O. 4. 41, enthaltend neben dem 1613 von Petrus Goldmannus Scotus in der", + "candidate_score": 0.62663, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_16_18", + "bdc_text": "Ist hier vielleicht Otto Truchsess von Waldburg , Bischof von Augsburg , gemeint , der am 19 . Dezember 1544 Kardinal wurde ? Karl V . hatte ihn als einen der kaiserlichen Kommissare zum Reichstag nach Worms gesandt ( RTA JR XVI/1 64 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_53", + "psc_text": "ab, 148b 10 usw.). Er hat aber gar nicht eine einzige Handschrift gehabt, sondern neben der eigentlich seinen, die sich besonders daraus müßte feststelleu lassen, daß in ihr auch das ganze Stück meiner Ausgabe S. 104, 33 (καὶ) — 105 21 (μείζων μού ἐστιν) fehlte (vgl. zu p. 110 a 10)Der Cantabrigiensis ist zu jung, um als Vorlage für den Druck gedient zu haben, vgl. oben S. XVII, und die Bodleiani enthalten beide S. 104, 33—105, 21., noch eine zweite (vgl. zu p. 94 c 7,118 b 10); und zwar war diese ein cod. Bodleianus (vgl. zu p. 149 a 3), der andere von den beiden in Oxford schon damals vorhandenen (vgl. zu p. 110 a 10). Nach dem oben über die Handschriften Gesagten ist aber klar, daß sein Text ein durchaus befriedigender selbst dann nicht geworden wäre, wenn der Druck sorgfältiger corrigiert, die Bibelstellen und Marcellfragmente reinlicher herausgestellt wären.", + "candidate_score": 0.626245, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_16_18", + "bdc_text": "Ist hier vielleicht Otto Truchsess von Waldburg , Bischof von Augsburg , gemeint , der am 19 . Dezember 1544 Kardinal wurde ? Karl V . hatte ihn als einen der kaiserlichen Kommissare zum Reichstag nach Worms gesandt ( RTA JR XVI/1 64 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_54", + "psc_text": "3), der andere von den beiden in Oxford schon damals vorhandenen (vgl. zu p. 110 a 10). Nach dem oben über die Handschriften Gesagten ist aber klar, daß sein Text ein durchaus befriedigender selbst dann nicht geworden wäre, wenn der Druck sorgfältiger corrigiert, die Bibelstellen und Marcellfragmente reinlicher herausgestellt wären. Dennoch begnügte man sich lange mit Montagus TextEin schlechter Nachdruck existiert von 1688, vgl. Fabricius-Harles a. a. Ο VII, 394, Zahn a. a. Ο. S. 2, Anm. 3., und einzig Christian Heinrich Georg Rettberg (Re) lieferte in seinen MarcellianaGottingae 1794. schätzenswerte Beiträge zur Textkritik, wenn auch nur auf Grund der Montaguschen Ausgabe. Eine neue Ausgabe des ganzen Textes erschien erst wieder im Jahre 1852, und zwar von Thomas Gaisford (Ga)Vgl. oben S. XVI, Anm. 1.. Dieser stützte sich, in richtiger Erkenntnis der Sachlage, allein, oder doch so gut wie allein, auf die venezianische Handschrift, von der er eine Collation Th.", + "candidate_score": 0.625689, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_28_30", + "bdc_text": "441 , 13-15 und Anm. 11 ) . Gasts Worten zufolge erschien das Buch also am 15 . März 1545. .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_56", + "psc_text": "so fehlt in Gaisfords Ausgabe S. 27/28 § 28, S. 47 kommt zweimal § 25 vor, S. 49—62 steht ἐξ 1955 statt 29—65 (d. h. noch richtiger 30—66), S, 74/75 kommt zweimal § 13 vor, S. 221/222 zählt §§ 6—9 statt 9—12! und die Hervorhebung der Marcellfragmente durch besondern Druck erhöhen die Brauchbarkeit der Ausgabe. Die lateinische Übersetzung ist allerdings einfach nach Montagu wieder ab- gedruckt. Aber die Gaisfordsche Ausgabe kann doch nicht für abschließend angesehn werden. Einmal nämlich hat sie den Codex Venetus nicht völlig ausgenutzt; vielleicht z. Τ. nicht durch Schuld der Collation, sondern durch eigentümliche Mißgriffe bei ihrer Benutzung durch den Herausgeber. Z. B. gehörte Anm. r S. 12 (Gaisfords) nicht zu Z. sondern zu Z. 7; Anm. r S. 25 nicht zu Z. 3, sondern zu Z. 4; Anm. q S. 55 zu Z. 15, nicht Z. 11; Anm. r S. 102 zu S. 103, 2;", + "candidate_score": 0.625366, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_29_31", + "bdc_text": "Gasts Worten zufolge erschien das Buch also am 15 . März 1545. . Vale .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_31", + "psc_text": "— so sicher nach einer Nachricht Mercatis, nicht saec. XIV, wie van de Sande Bakhuyzen angibtA. a. Ο. S. XXVII f.. Des letzteren Vermutung aber, daß Handschrift »wahrscheinlich eine Abschrift« der venezianischen ist, steht auch in Bezug auf unseren Text zu Recht. Als fünfte käme eine Handschrift der Nationalbibliothek zu Paris, cod. Paris, gr. 949 (nicht 969, früher Reg. 2985, 2) chart, 1581 Pantaleon Mamukas von Chios geschriebenVgl. Omont, Inventaire sommaire etc. Ι, 182, auch Catal. Par. Reg. II, 185. Zu dem Schreiber Gardthausen, Griechische Palaeographie S. 335.. Eine sechste Handschrift »adscriptis etiam ex alio codice emendationibus [Excerpta ex iis in Roeskri Bibl. PP. Τ. V. p. 282sq.]« besaß einst Thomas GaleVgl. Fabricius-Harles, Bibliotheca graeca VIl, 395 u. Catal. codd. Angliae et Hibern. II p. 186 Nr. 5888.. Dies ist wahrscheinlich der jetzige cod. Cantabrigiensis Trinity College O. 4. 41, enthaltend neben dem 1613 von Petrus Goldmannus Scotus in der", + "candidate_score": 0.624397, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_46_48", + "bdc_text": "Ulrich Dill , in : HLS V 182 ( Quelle des angeführten Zitats ) ; Amerbach Korr. IV 48 , Anm. 1 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_43", + "psc_text": "4. 155, 9. 160, 1. 171, 25. 174, 8Hinzu kommen noch im kritischen Apparat nicht notierte Stellen, wie z. B. 4, 33 (ἀγέννητον V2), 23, 25 (γεγεννῆσθαι V2, ebenso 24, 2), 131, 19 εἰδωλολατρίαν V2, ebenso 132, 34), 34), 16 (γεννώμενος V2).. Besonders wichtig sind aber die Lücken in V* (V1) S. 54, 19. und 55, 27—29, von denen V2 die beiden letzten überhaupt nicht und die erste ganz falsch ausgefüllt hat. Hatte er wirklich einen von unabhängigen Codex zur Hand, so mußte er mindestens S. 54, 21 aus ihm herstellen können, da diese Zeilen auch im Venetus vorhanden waren und in ihm erst später durch Zufall zerstört sindVgl. Νachträge und Berichtigungen zu d. St.. Hiernach scheint es ausgeschlossen, daß V2 bei aus einer andern handschriftlichen Quelle schörfte. Aus Eigenen würde er dann aber auch die auf ihn entfallenden hinzugefügt haben, nämlich: S. 33, 5f ὅρα τὸν εὐσέβιον ὅπως καὶ", + "candidate_score": 0.623985, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_57_59", + "bdc_text": "Die Relektüre der Kirchenväter in den Wissenschaften des 15 . bis 18 . Jahrhunderts , hg. v. Günter Frank , Thomas Leinkauf und Markus Wriedt , Stuttgart / Bad Cannstatt 2006 - Melanchthon- Schriften der Stadt Bretten 10 , S. 65-92 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_64", + "psc_text": "leisten lassen. Socrates, Epiphanius, Origenes usw. sind mit den wichtigsten Varianten aus ihren brauchbarsten Ausgaben angeführtZum Epiphanius konnte ich Notizen über die Handschriften benutzen.. Der kritische Apparat enthält die wichtigsten Lesungen der Handschrift, sowie die beachtenswerten Verbesserungsvorschläge der KritikerMit Mo Re Ga habe ich die ausdrücklich von Montagu, Rettberg und Gaisford vorgeschlagenen Änderungen bezeichnet, mit m r g die in ihrem Text stillschweigend gemachten; m r bedeutet die Randnoten der Montaguschen Ausgabe da, wo nicht feststeht, ob eine Conjectur von Mo oder eine Randlesart seiner Handschrift vorliegt.. Bei den mehrfach überlieferten Marcellfragmenten sind die Parallelstellen verglichen und als Zeuge mit der Sigle »and. St.« eingeführtWo »and. St.« oder LXX und NT eine Emendation nötig machten, habe ich in der Regel nicht erst angemerkt, ob die Correctur auch von Mo Re oder andern vorgeschlagen war.. Die Register zum Eusebius sind wegen der Echtheitsfrage besonders ausführlich gestaltet. Vom Wortlaut des Textes mußte", + "candidate_score": 0.623865, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_28_30", + "bdc_text": "441 , 13-15 und Anm. 11 ) . Gasts Worten zufolge erschien das Buch also am 15 . März 1545. .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_54", + "psc_text": "3), der andere von den beiden in Oxford schon damals vorhandenen (vgl. zu p. 110 a 10). Nach dem oben über die Handschriften Gesagten ist aber klar, daß sein Text ein durchaus befriedigender selbst dann nicht geworden wäre, wenn der Druck sorgfältiger corrigiert, die Bibelstellen und Marcellfragmente reinlicher herausgestellt wären. Dennoch begnügte man sich lange mit Montagus TextEin schlechter Nachdruck existiert von 1688, vgl. Fabricius-Harles a. a. Ο VII, 394, Zahn a. a. Ο. S. 2, Anm. 3., und einzig Christian Heinrich Georg Rettberg (Re) lieferte in seinen MarcellianaGottingae 1794. schätzenswerte Beiträge zur Textkritik, wenn auch nur auf Grund der Montaguschen Ausgabe. Eine neue Ausgabe des ganzen Textes erschien erst wieder im Jahre 1852, und zwar von Thomas Gaisford (Ga)Vgl. oben S. XVI, Anm. 1.. Dieser stützte sich, in richtiger Erkenntnis der Sachlage, allein, oder doch so gut wie allein, auf die venezianische Handschrift, von der er eine Collation Th.", + "candidate_score": 0.623551, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_29", + "bdc_text": "Gasts Worten zufolge erschien das Buch also am 15 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_36", + "psc_text": "περὶ τῆς εἰς θεὸν ὀρθῆς πίστεως κτλ. 5) fol. 125b ζαχαρίου σχολαστικοῦ χριστιανοῦ τοῦ γενομένου μετὰ ταῦτα ἐπισκόπου μιτθλήνης ὁ διάλογος ἀμμώνιος ὅτι οὐ συναΐδιος τῶ θεῶ ὁ κόσμος κτλ. 6) fol. 143a αἰνείου σοφιστοῦ διάλογος θεόφραστος ὅτι οὐκ ἔστιν ἀνθρώπων προβιοτὴ καὶ ὅτι ἀθάνατος ἡ ψυχή. 7) fol. 160b θεοφίλου πρὸς αὐτόλθκον. Die Handschrift, die Gaisford auf das X. Jahrhundert datiert, ist von V. Otto ins XL, von Zanetti-Bongiovanni und van de Sande Bakhuyzen sogar ins XII. Jahrhundert gesetzt werden. Ein Specimen bei v. Otto zu S. XVI. Der erste Schreiber (V*) schrieb mit gelbbrauner Tinte den ganzen Text, unter fast regelmäßiger Setzung des beweglichen ν (dagegen ist ι adseriptum selten). Er bezeichnete dabei mitunter biblische Citate durch > > , Marcellcitate durch — — am Rande; beides aber ganz unregelmäßig. Er rückte öfter, namentlich gegen Ende unseres Textes, den ersten Buchstaben einer Zeile etwas an den Rand vor;", + "candidate_score": 0.623328, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_28_30", + "bdc_text": "441 , 13-15 und Anm. 11 ) . Gasts Worten zufolge erschien das Buch also am 15 . März 1545. .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_36", + "psc_text": "περὶ τῆς εἰς θεὸν ὀρθῆς πίστεως κτλ. 5) fol. 125b ζαχαρίου σχολαστικοῦ χριστιανοῦ τοῦ γενομένου μετὰ ταῦτα ἐπισκόπου μιτθλήνης ὁ διάλογος ἀμμώνιος ὅτι οὐ συναΐδιος τῶ θεῶ ὁ κόσμος κτλ. 6) fol. 143a αἰνείου σοφιστοῦ διάλογος θεόφραστος ὅτι οὐκ ἔστιν ἀνθρώπων προβιοτὴ καὶ ὅτι ἀθάνατος ἡ ψυχή. 7) fol. 160b θεοφίλου πρὸς αὐτόλθκον. Die Handschrift, die Gaisford auf das X. Jahrhundert datiert, ist von V. Otto ins XL, von Zanetti-Bongiovanni und van de Sande Bakhuyzen sogar ins XII. Jahrhundert gesetzt werden. Ein Specimen bei v. Otto zu S. XVI. Der erste Schreiber (V*) schrieb mit gelbbrauner Tinte den ganzen Text, unter fast regelmäßiger Setzung des beweglichen ν (dagegen ist ι adseriptum selten). Er bezeichnete dabei mitunter biblische Citate durch > > , Marcellcitate durch — — am Rande; beides aber ganz unregelmäßig. Er rückte öfter, namentlich gegen Ende unseres Textes, den ersten Buchstaben einer Zeile etwas an den Rand vor;", + "candidate_score": 0.622681, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_28_30", + "bdc_text": "441 , 13-15 und Anm. 11 ) . Gasts Worten zufolge erschien das Buch also am 15 . März 1545. .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_30", + "psc_text": "eine seit 1604 in Bodleiana befindliche, im Jahre 1543 von Georgios Tryphon Epidaurius geschriebene Papierhandschrift. Auch HarnackLG I, 2, 497, vgl. auch v. Otto a. a. Ο. S. XVIII ff. erklärt sie, was den Text des Theophilus anlangt, für eine bloße Abschrift aus Die Bedenken, die van de Sande Bakhuyzen für den Text des Adamautius äussertA. a. Ο. S. XXX f., machen nichts aus; denn wenn Bodl. auct. Ε. I. 11 auch nur »Abschrift einer revidierten Abschrift« des Venetus wäre, so einer auf Grund unabhängigen handschriftlichen Materials revidierten. Eine vierte Handschrift ist der cod. Vaticanus gr. 1089 chart. saec. XVI — so sicher nach einer Nachricht Mercatis, nicht saec. XIV, wie van de Sande Bakhuyzen angibtA. a. Ο. S. XXVII f.. Des letzteren Vermutung aber, daß Handschrift »wahrscheinlich eine Abschrift« der venezianischen ist, steht auch in Bezug auf unseren Text zu Recht. Als fünfte käme eine Handschrift der Nationalbibliothek zu", + "candidate_score": 0.622553, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_29", + "bdc_text": "Gasts Worten zufolge erschien das Buch also am 15 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_12", + "psc_text": "auch in ZNTW 1905 S. 250 f diese Instanz zurückgezogen.. Aber auch die weitere Stelle (S. 31, 22 22ff): τὴν τοῦ Γαλάτου πίστιν, ἢ καὶ μᾶλλον τὴν ἀπιστίαν τὴν εἰς τὸν υἱὸν τοῦ θεοῦ, καιρὸς ἤδη καλεῖ . . . εἰς φῶς ἀγαγεῖν, καὶ τὴν χρόνοις μακροῖς ἐνδομυχήσασαν τῴ ἀνδρὶ κακοδοξίαν βραχὺ περιελθόντας τοῦ τῆς ἐπιστολῆς προσχήματος ἀπογυμνῶσαι, so gewiß sie auf einen Brief Marcells geht meint doch sicher den Rechtfertigungsbrief, den er am Ende seines römischen Aufenthalts an Julius verfaßte. Im Gegenteil, es wäre unser Verfasser, der sonst immer nur mit einer Schrift Marcells zutun hat (S. 1,14. 2,10. 60,10), hier ein weiteres Schriftstück von ihm einführte und das mit einer so ungenügenden Bezeichnung wie ἡ Man wird die Möglichkeit nicht von der Hand weisen können ZNTW 1905 S. 255), daß unser Verfasser hier entweder dieselbe Marcells, die er sonst γράμμα, γραφή oder σύγγραμμα nennt, als ἐπιστολή bezeichnetDas konnte", + "candidate_score": 0.622446, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_27_29", + "bdc_text": "HBBW XIV [Nr. 1980 ] 390f , Anm. 11; 441 , 13-15 und Anm. 11 ) . Gasts Worten zufolge erschien das Buch also am 15 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_11", + "psc_text": "S. 544 f. die Gründe für denen Caspari den Brief Marcells auf 337/38 datiert hat., bleibt seine wichtigste Aufstellung unerwiesen, nämlich die, daß der Verfasser von contra Marcellum den Brief Marcells Julius anführe. Sein erster Beweis dafür (ZNTW 1903 S 330 verfehlt; denn die Worte (S. 18, 14 f): ἄρξομαι τοίνυν ἀπὸ τῆς ὑπ’ αὐτοῦ γραφείσης ἐπιστολῆς πρὸς ἕκαστον τῶν μὴ ὀρθῶς γραφέντων ἀντιλέγειν sind gar nicht Worte des Verfassers von contra Marcellum über einen Brief Marcells, sondern hier spricht Marcell selbst über einen Brief des AsteriusVgl. Harnack a. a. Ο. und meine Ausgabe zu S. 18, 14ff. Conybeare denn auch in ZNTW 1905 S. 250 f diese Instanz zurückgezogen.. Aber auch die weitere Stelle (S. 31, 22 22ff): τὴν τοῦ Γαλάτου πίστιν, ἢ καὶ μᾶλλον τὴν ἀπιστίαν τὴν εἰς τὸν υἱὸν τοῦ θεοῦ, καιρὸς ἤδη καλεῖ . . . εἰς φῶς ἀγαγεῖν, καὶ τὴν χρόνοις μακροῖς ἐνδομυχήσασαν τῴ ἀνδρὶ", + "candidate_score": 0.621494, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_29_31", + "bdc_text": "Gasts Worten zufolge erschien das Buch also am 15 . März 1545. . Vale .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_55", + "psc_text": "Montaguschen Ausgabe. Eine neue Ausgabe des ganzen Textes erschien erst wieder im Jahre 1852, und zwar von Thomas Gaisford (Ga)Vgl. oben S. XVI, Anm. 1.. Dieser stützte sich, in richtiger Erkenntnis der Sachlage, allein, oder doch so gut wie allein, auf die venezianische Handschrift, von der er eine Collation Th. Heyses besaßVgl. a. a. Ο. p. III und die Anmerkungen auf S. 105 — 107 usw. in Gaisfords Ausgabe.. Er hat infolge dessen unter Benutzung von Vorschlägen Montagus und Rettbergs und Hinzufügung einiger eigener Emendatiouen einen wesentlich besseren Text liefern können. Eine ParagrapheneinteilungLeider ist sie etwas flüchtig gemacht oder corrigiert; so fehlt in Gaisfords Ausgabe S. 27/28 § 28, S. 47 kommt zweimal § 25 vor, S. 49—62 steht ἐξ 1955 statt 29—65 (d. h. noch richtiger 30—66), S, 74/75 kommt zweimal § 13 vor, S. 221/222 zählt §§ 6—9 statt 9—12! und die Hervorhebung der Marcellfragmente durch besondern Druck", + "candidate_score": 0.620827, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_29_31", + "bdc_text": "Gasts Worten zufolge erschien das Buch also am 15 . März 1545. . Vale .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_51", + "psc_text": "der Note zu p. 37, c 7 »ἐγὼ ἐκ τοῦ πατρὸς ἐξῆλθον καὶ ἥκω] hoc ubi dictum sit a servatore, nescio etc.««. Jedenfalls war es vor allem ein nicht gewöhnliches Maß von philologischer Begabung, was Montagu zur Herstellung eines leidlichen Textes befähigte. Denn seine handschriftlichen Mittel waren durchaus nicht hervorragend. Die von GaisfordVgl. oben und Zahn a. a. O. S. 5, Anm. 3. ausgesprochene Meinung, Montagu habe den Codex Venetus selbst benutzt, ist unbegründet. Das geht aus einer Reihe von Noten Montagus aufs deutlichste hervor. Z. B. zu p. 2 (Montagus) b5 »μόνον] erat in margine ὅλον et tolerari postest« etc., V hat aber ὅλον i. Τ.; p. 4 b 1 »διδασκόμενος] in margine codicis erat διαστελλόμενος«, so V i. Τ.; p. 43 c 2 »εἰς αὐτὸν ἀσεβῶντα] satis liquet legend, εἰς αὐτὸν ἀσεβῶν τὸν«, so V i. Τ.; 53 ab »διὸ ἐπανάγει] hiatus erat in exemplari, forte sie supplendus:", + "candidate_score": 0.620301, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_57_59", + "bdc_text": "Die Relektüre der Kirchenväter in den Wissenschaften des 15 . bis 18 . Jahrhunderts , hg. v. Günter Frank , Thomas Leinkauf und Markus Wriedt , Stuttgart / Bad Cannstatt 2006 - Melanchthon- Schriften der Stadt Bretten 10 , S. 65-92 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_54", + "psc_text": "3), der andere von den beiden in Oxford schon damals vorhandenen (vgl. zu p. 110 a 10). Nach dem oben über die Handschriften Gesagten ist aber klar, daß sein Text ein durchaus befriedigender selbst dann nicht geworden wäre, wenn der Druck sorgfältiger corrigiert, die Bibelstellen und Marcellfragmente reinlicher herausgestellt wären. Dennoch begnügte man sich lange mit Montagus TextEin schlechter Nachdruck existiert von 1688, vgl. Fabricius-Harles a. a. Ο VII, 394, Zahn a. a. Ο. S. 2, Anm. 3., und einzig Christian Heinrich Georg Rettberg (Re) lieferte in seinen MarcellianaGottingae 1794. schätzenswerte Beiträge zur Textkritik, wenn auch nur auf Grund der Montaguschen Ausgabe. Eine neue Ausgabe des ganzen Textes erschien erst wieder im Jahre 1852, und zwar von Thomas Gaisford (Ga)Vgl. oben S. XVI, Anm. 1.. Dieser stützte sich, in richtiger Erkenntnis der Sachlage, allein, oder doch so gut wie allein, auf die venezianische Handschrift, von der er eine Collation Th.", + "candidate_score": 0.620107, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_28_30", + "bdc_text": "441 , 13-15 und Anm. 11 ) . Gasts Worten zufolge erschien das Buch also am 15 . März 1545. .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_12", + "psc_text": "auch in ZNTW 1905 S. 250 f diese Instanz zurückgezogen.. Aber auch die weitere Stelle (S. 31, 22 22ff): τὴν τοῦ Γαλάτου πίστιν, ἢ καὶ μᾶλλον τὴν ἀπιστίαν τὴν εἰς τὸν υἱὸν τοῦ θεοῦ, καιρὸς ἤδη καλεῖ . . . εἰς φῶς ἀγαγεῖν, καὶ τὴν χρόνοις μακροῖς ἐνδομυχήσασαν τῴ ἀνδρὶ κακοδοξίαν βραχὺ περιελθόντας τοῦ τῆς ἐπιστολῆς προσχήματος ἀπογυμνῶσαι, so gewiß sie auf einen Brief Marcells geht meint doch sicher den Rechtfertigungsbrief, den er am Ende seines römischen Aufenthalts an Julius verfaßte. Im Gegenteil, es wäre unser Verfasser, der sonst immer nur mit einer Schrift Marcells zutun hat (S. 1,14. 2,10. 60,10), hier ein weiteres Schriftstück von ihm einführte und das mit einer so ungenügenden Bezeichnung wie ἡ Man wird die Möglichkeit nicht von der Hand weisen können ZNTW 1905 S. 255), daß unser Verfasser hier entweder dieselbe Marcells, die er sonst γράμμα, γραφή oder σύγγραμμα nennt, als ἐπιστολή bezeichnetDas konnte", + "candidate_score": 0.619968, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_29", + "bdc_text": "Gasts Worten zufolge erschien das Buch also am 15 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_55", + "psc_text": "Montaguschen Ausgabe. Eine neue Ausgabe des ganzen Textes erschien erst wieder im Jahre 1852, und zwar von Thomas Gaisford (Ga)Vgl. oben S. XVI, Anm. 1.. Dieser stützte sich, in richtiger Erkenntnis der Sachlage, allein, oder doch so gut wie allein, auf die venezianische Handschrift, von der er eine Collation Th. Heyses besaßVgl. a. a. Ο. p. III und die Anmerkungen auf S. 105 — 107 usw. in Gaisfords Ausgabe.. Er hat infolge dessen unter Benutzung von Vorschlägen Montagus und Rettbergs und Hinzufügung einiger eigener Emendatiouen einen wesentlich besseren Text liefern können. Eine ParagrapheneinteilungLeider ist sie etwas flüchtig gemacht oder corrigiert; so fehlt in Gaisfords Ausgabe S. 27/28 § 28, S. 47 kommt zweimal § 25 vor, S. 49—62 steht ἐξ 1955 statt 29—65 (d. h. noch richtiger 30—66), S, 74/75 kommt zweimal § 13 vor, S. 221/222 zählt §§ 6—9 statt 9—12! und die Hervorhebung der Marcellfragmente durch besondern Druck", + "candidate_score": 0.619483, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_29", + "bdc_text": "Gasts Worten zufolge erschien das Buch also am 15 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_13", + "psc_text": "60,10), hier ein weiteres Schriftstück von ihm einführte und das mit einer so ungenügenden Bezeichnung wie ἡ Man wird die Möglichkeit nicht von der Hand weisen können ZNTW 1905 S. 255), daß unser Verfasser hier entweder dieselbe Marcells, die er sonst γράμμα, γραφή oder σύγγραμμα nennt, als ἐπιστολή bezeichnetDas konnte er, da sie Konstantin anredete, vgl. S. 190, 15. 212, 20 (auch 186, 21. 194, 17. usw.? vgl. Register Β unter σύ)., oder vielleicht einen einleitenden Dedicationsbrief an KonstantinVgl. S. 58, 20 und Zahn a. a. Ο. S. 46; er hätte dann etwa die gegen den Kaiser (S. 58, 6 f. 21) und die Aufforderung, die Schrift zu lesen (S. 58, 20) enthalten, nebst einer Betonung von Marcells Rechtgläubigkeit, gegen die nun unser Autor S. 31, 26 ff richtet.. Daß ferner Sätze wie S. 58. 14 ff: μάλιστα δέ μοι ἀναγκαῖον ἡγοῦμαι γεγενῆσθαι τὸ γράμμα διὰ τοὺς ἠδικῆσθαι τὸν ἄνδρα", + "candidate_score": 0.619061, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_29_31", + "bdc_text": "Gasts Worten zufolge erschien das Buch also am 15 . März 1545. . Vale .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_36", + "psc_text": "περὶ τῆς εἰς θεὸν ὀρθῆς πίστεως κτλ. 5) fol. 125b ζαχαρίου σχολαστικοῦ χριστιανοῦ τοῦ γενομένου μετὰ ταῦτα ἐπισκόπου μιτθλήνης ὁ διάλογος ἀμμώνιος ὅτι οὐ συναΐδιος τῶ θεῶ ὁ κόσμος κτλ. 6) fol. 143a αἰνείου σοφιστοῦ διάλογος θεόφραστος ὅτι οὐκ ἔστιν ἀνθρώπων προβιοτὴ καὶ ὅτι ἀθάνατος ἡ ψυχή. 7) fol. 160b θεοφίλου πρὸς αὐτόλθκον. Die Handschrift, die Gaisford auf das X. Jahrhundert datiert, ist von V. Otto ins XL, von Zanetti-Bongiovanni und van de Sande Bakhuyzen sogar ins XII. Jahrhundert gesetzt werden. Ein Specimen bei v. Otto zu S. XVI. Der erste Schreiber (V*) schrieb mit gelbbrauner Tinte den ganzen Text, unter fast regelmäßiger Setzung des beweglichen ν (dagegen ist ι adseriptum selten). Er bezeichnete dabei mitunter biblische Citate durch > > , Marcellcitate durch — — am Rande; beides aber ganz unregelmäßig. Er rückte öfter, namentlich gegen Ende unseres Textes, den ersten Buchstaben einer Zeile etwas an den Rand vor;", + "candidate_score": 0.618735, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_29_31", + "bdc_text": "Gasts Worten zufolge erschien das Buch also am 15 . März 1545. . Vale .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_56", + "psc_text": "so fehlt in Gaisfords Ausgabe S. 27/28 § 28, S. 47 kommt zweimal § 25 vor, S. 49—62 steht ἐξ 1955 statt 29—65 (d. h. noch richtiger 30—66), S, 74/75 kommt zweimal § 13 vor, S. 221/222 zählt §§ 6—9 statt 9—12! und die Hervorhebung der Marcellfragmente durch besondern Druck erhöhen die Brauchbarkeit der Ausgabe. Die lateinische Übersetzung ist allerdings einfach nach Montagu wieder ab- gedruckt. Aber die Gaisfordsche Ausgabe kann doch nicht für abschließend angesehn werden. Einmal nämlich hat sie den Codex Venetus nicht völlig ausgenutzt; vielleicht z. Τ. nicht durch Schuld der Collation, sondern durch eigentümliche Mißgriffe bei ihrer Benutzung durch den Herausgeber. Z. B. gehörte Anm. r S. 12 (Gaisfords) nicht zu Z. sondern zu Z. 7; Anm. r S. 25 nicht zu Z. 3, sondern zu Z. 4; Anm. q S. 55 zu Z. 15, nicht Z. 11; Anm. r S. 102 zu S. 103, 2;", + "candidate_score": 0.618102, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_42", + "bdc_text": "Gelenius ' immense philologische Leistung , die in den vielen von ihm betreuten Editionen der Froben'schen Druckerei steckt , ist bisher noch nicht befriedigend untersucht worden .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_54", + "psc_text": "3), der andere von den beiden in Oxford schon damals vorhandenen (vgl. zu p. 110 a 10). Nach dem oben über die Handschriften Gesagten ist aber klar, daß sein Text ein durchaus befriedigender selbst dann nicht geworden wäre, wenn der Druck sorgfältiger corrigiert, die Bibelstellen und Marcellfragmente reinlicher herausgestellt wären. Dennoch begnügte man sich lange mit Montagus TextEin schlechter Nachdruck existiert von 1688, vgl. Fabricius-Harles a. a. Ο VII, 394, Zahn a. a. Ο. S. 2, Anm. 3., und einzig Christian Heinrich Georg Rettberg (Re) lieferte in seinen MarcellianaGottingae 1794. schätzenswerte Beiträge zur Textkritik, wenn auch nur auf Grund der Montaguschen Ausgabe. Eine neue Ausgabe des ganzen Textes erschien erst wieder im Jahre 1852, und zwar von Thomas Gaisford (Ga)Vgl. oben S. XVI, Anm. 1.. Dieser stützte sich, in richtiger Erkenntnis der Sachlage, allein, oder doch so gut wie allein, auf die venezianische Handschrift, von der er eine Collation Th.", + "candidate_score": 0.617736, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_29", + "bdc_text": "Gasts Worten zufolge erschien das Buch also am 15 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_57", + "psc_text": "ihrer Benutzung durch den Herausgeber. Z. B. gehörte Anm. r S. 12 (Gaisfords) nicht zu Z. sondern zu Z. 7; Anm. r S. 25 nicht zu Z. 3, sondern zu Z. 4; Anm. q S. 55 zu Z. 15, nicht Z. 11; Anm. r S. 102 zu S. 103, 2; Anm. c S. 183 zu S. 184, 1; Anm. q S. 209 zu Z. 7, nicht Z. 8; Anm. g S. 228 zu Z. 14, nicht Z. 17; Anm, a S. 319 zu S. 320 Z. 5. Aber auch sonst liest V doch häufig anders als Gaisfords Text, z. B. S. 1, 12 (meiner Ausgabe) δὴ V: δὲ Gaisford. 2,25 κενοφωνία: κενολογίᾳ. 4,17 δῆλος: δῆλον. 18, 14 ἀπὸ τῆς: ἀπ’ αὐτῆς. 31 εἶναι: om. 19, 31 γάρ: om. 22,4 τὴν: om. 24,34 γενέσεως: γεννήσεως. 28,28 οὕτως: om. 29,30 μεμψάμενος: μεμφόμενος. 32, 14 τότε: ποτὲ. 15 δὴ . . τέλους: δὲ", + "candidate_score": 0.617498, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_29_31", + "bdc_text": "Gasts Worten zufolge erschien das Buch also am 15 . März 1545. . Vale .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_12", + "psc_text": "auch in ZNTW 1905 S. 250 f diese Instanz zurückgezogen.. Aber auch die weitere Stelle (S. 31, 22 22ff): τὴν τοῦ Γαλάτου πίστιν, ἢ καὶ μᾶλλον τὴν ἀπιστίαν τὴν εἰς τὸν υἱὸν τοῦ θεοῦ, καιρὸς ἤδη καλεῖ . . . εἰς φῶς ἀγαγεῖν, καὶ τὴν χρόνοις μακροῖς ἐνδομυχήσασαν τῴ ἀνδρὶ κακοδοξίαν βραχὺ περιελθόντας τοῦ τῆς ἐπιστολῆς προσχήματος ἀπογυμνῶσαι, so gewiß sie auf einen Brief Marcells geht meint doch sicher den Rechtfertigungsbrief, den er am Ende seines römischen Aufenthalts an Julius verfaßte. Im Gegenteil, es wäre unser Verfasser, der sonst immer nur mit einer Schrift Marcells zutun hat (S. 1,14. 2,10. 60,10), hier ein weiteres Schriftstück von ihm einführte und das mit einer so ungenügenden Bezeichnung wie ἡ Man wird die Möglichkeit nicht von der Hand weisen können ZNTW 1905 S. 255), daß unser Verfasser hier entweder dieselbe Marcells, die er sonst γράμμα, γραφή oder σύγγραμμα nennt, als ἐπιστολή bezeichnetDas konnte", + "candidate_score": 0.617489, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_29_31", + "bdc_text": "Gasts Worten zufolge erschien das Buch also am 15 . März 1545. . Vale .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_32", + "psc_text": "in Roeskri Bibl. PP. Τ. V. p. 282sq.]« besaß einst Thomas GaleVgl. Fabricius-Harles, Bibliotheca graeca VIl, 395 u. Catal. codd. Angliae et Hibern. II p. 186 Nr. 5888.. Dies ist wahrscheinlich der jetzige cod. Cantabrigiensis Trinity College O. 4. 41, enthaltend neben dem 1613 von Petrus Goldmannus Scotus in der Bodleiana abgeschriebenen Adamantius auch die beiden Eusebiusschriften mit dem Datum »Prid. non. Mart. 1695 (nach einer Mitteilung von Swete). In bezug auf den Adamantius ist die Handschrift erwiesenermaßen nur eine Copie des Bodleianus Ε. 1. 11Vgl. van de Sande Bakhuyzen a. a. Ο. S. XXXVI f.. Verschollen ist eine siebente Handschrift, die sich einst in der Bibliothek des kaiserlichen Gesandten in Venedig Don Diego Hurtado de Mendoza daselbst befand und an erster Stelle die 5 Bücher Eusebius gegen Marcell enthalten zu haben scheintVgl. C. Gesner in der Bibliotheca universalis 1545; Graux, Essai sur les origines du fonds grec de l’Escurial.", + "candidate_score": 0.617411, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_27_29", + "bdc_text": "HBBW XIV [Nr. 1980 ] 390f , Anm. 11; 441 , 13-15 und Anm. 11 ) . Gasts Worten zufolge erschien das Buch also am 15 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_30", + "psc_text": "eine seit 1604 in Bodleiana befindliche, im Jahre 1543 von Georgios Tryphon Epidaurius geschriebene Papierhandschrift. Auch HarnackLG I, 2, 497, vgl. auch v. Otto a. a. Ο. S. XVIII ff. erklärt sie, was den Text des Theophilus anlangt, für eine bloße Abschrift aus Die Bedenken, die van de Sande Bakhuyzen für den Text des Adamautius äussertA. a. Ο. S. XXX f., machen nichts aus; denn wenn Bodl. auct. Ε. I. 11 auch nur »Abschrift einer revidierten Abschrift« des Venetus wäre, so einer auf Grund unabhängigen handschriftlichen Materials revidierten. Eine vierte Handschrift ist der cod. Vaticanus gr. 1089 chart. saec. XVI — so sicher nach einer Nachricht Mercatis, nicht saec. XIV, wie van de Sande Bakhuyzen angibtA. a. Ο. S. XXVII f.. Des letzteren Vermutung aber, daß Handschrift »wahrscheinlich eine Abschrift« der venezianischen ist, steht auch in Bezug auf unseren Text zu Recht. Als fünfte käme eine Handschrift der Nationalbibliothek zu", + "candidate_score": 0.617312, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_29_31", + "bdc_text": "Gasts Worten zufolge erschien das Buch also am 15 . März 1545. . Vale .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_54", + "psc_text": "3), der andere von den beiden in Oxford schon damals vorhandenen (vgl. zu p. 110 a 10). Nach dem oben über die Handschriften Gesagten ist aber klar, daß sein Text ein durchaus befriedigender selbst dann nicht geworden wäre, wenn der Druck sorgfältiger corrigiert, die Bibelstellen und Marcellfragmente reinlicher herausgestellt wären. Dennoch begnügte man sich lange mit Montagus TextEin schlechter Nachdruck existiert von 1688, vgl. Fabricius-Harles a. a. Ο VII, 394, Zahn a. a. Ο. S. 2, Anm. 3., und einzig Christian Heinrich Georg Rettberg (Re) lieferte in seinen MarcellianaGottingae 1794. schätzenswerte Beiträge zur Textkritik, wenn auch nur auf Grund der Montaguschen Ausgabe. Eine neue Ausgabe des ganzen Textes erschien erst wieder im Jahre 1852, und zwar von Thomas Gaisford (Ga)Vgl. oben S. XVI, Anm. 1.. Dieser stützte sich, in richtiger Erkenntnis der Sachlage, allein, oder doch so gut wie allein, auf die venezianische Handschrift, von der er eine Collation Th.", + "candidate_score": 0.615117, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_29_31", + "bdc_text": "Gasts Worten zufolge erschien das Buch also am 15 . März 1545. . Vale .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_30", + "psc_text": "eine seit 1604 in Bodleiana befindliche, im Jahre 1543 von Georgios Tryphon Epidaurius geschriebene Papierhandschrift. Auch HarnackLG I, 2, 497, vgl. auch v. Otto a. a. Ο. S. XVIII ff. erklärt sie, was den Text des Theophilus anlangt, für eine bloße Abschrift aus Die Bedenken, die van de Sande Bakhuyzen für den Text des Adamautius äussertA. a. Ο. S. XXX f., machen nichts aus; denn wenn Bodl. auct. Ε. I. 11 auch nur »Abschrift einer revidierten Abschrift« des Venetus wäre, so einer auf Grund unabhängigen handschriftlichen Materials revidierten. Eine vierte Handschrift ist der cod. Vaticanus gr. 1089 chart. saec. XVI — so sicher nach einer Nachricht Mercatis, nicht saec. XIV, wie van de Sande Bakhuyzen angibtA. a. Ο. S. XXVII f.. Des letzteren Vermutung aber, daß Handschrift »wahrscheinlich eine Abschrift« der venezianischen ist, steht auch in Bezug auf unseren Text zu Recht. Als fünfte käme eine Handschrift der Nationalbibliothek zu", + "candidate_score": 0.614016, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_27_29", + "bdc_text": "HBBW XIV [Nr. 1980 ] 390f , Anm. 11; 441 , 13-15 und Anm. 11 ) . Gasts Worten zufolge erschien das Buch also am 15 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_13", + "psc_text": "60,10), hier ein weiteres Schriftstück von ihm einführte und das mit einer so ungenügenden Bezeichnung wie ἡ Man wird die Möglichkeit nicht von der Hand weisen können ZNTW 1905 S. 255), daß unser Verfasser hier entweder dieselbe Marcells, die er sonst γράμμα, γραφή oder σύγγραμμα nennt, als ἐπιστολή bezeichnetDas konnte er, da sie Konstantin anredete, vgl. S. 190, 15. 212, 20 (auch 186, 21. 194, 17. usw.? vgl. Register Β unter σύ)., oder vielleicht einen einleitenden Dedicationsbrief an KonstantinVgl. S. 58, 20 und Zahn a. a. Ο. S. 46; er hätte dann etwa die gegen den Kaiser (S. 58, 6 f. 21) und die Aufforderung, die Schrift zu lesen (S. 58, 20) enthalten, nebst einer Betonung von Marcells Rechtgläubigkeit, gegen die nun unser Autor S. 31, 26 ff richtet.. Daß ferner Sätze wie S. 58. 14 ff: μάλιστα δέ μοι ἀναγκαῖον ἡγοῦμαι γεγενῆσθαι τὸ γράμμα διὰ τοὺς ἠδικῆσθαι τὸν ἄνδρα", + "candidate_score": 0.613876, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_29", + "bdc_text": "Gasts Worten zufolge erschien das Buch also am 15 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_58", + "psc_text": "S. 1, 12 (meiner Ausgabe) δὴ V: δὲ Gaisford. 2,25 κενοφωνία: κενολογί��. 4,17 δῆλος: δῆλον. 18, 14 ἀπὸ τῆς: ἀπ’ αὐτῆς. 31 εἶναι: om. 19, 31 γάρ: om. 22,4 τὴν: om. 24,34 γενέσεως: γεννήσεως. 28,28 οὕτως: om. 29,30 μεμψάμενος: μεμφόμενος. 32, 14 τότε: ποτὲ. 15 δὴ . . τέλους: δὲ . . τέλος. 24 ἐπισφραγιζομένου: σφραγιζομένου usw. Sodann fehlt es an der nötigen Durcharbeitung des Textes, der doch an vielen Stellen noch ganz unerständlich war und namentlich bei den mehr als einmal vorkommenden Marcellfragmenten viel öfter zur Emendation hätte zwingen müssen. Die Marcellfragmente sind oft weniger richtig als bei Rettberg abgegrenzt, die Bibelcitate ebenso ungenügend wie bei Montagu notiert, es sind keine Namen-, Wort- und Sachregister beigegeben, und es ist, wenn man das erwähnen soll, eine unverhältnismäßige Menge falscher Accente stehn geblieben. Eine meist übersehene Ausgabe ist dann noch von Johann Heinrich Nolte für Mignes Patrologie besorgt wordenMigne PG 24,", + "candidate_score": 0.612564, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_29", + "bdc_text": "Gasts Worten zufolge erschien das Buch also am 15 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_41", + "psc_text": "ist, es sei die Hand des Franciscus Turrianus, vermag ich nicht zu sagen. Die des ersten Herausgebers kann es nicht seinvgl. S. XXIII.. Richtig sagt aber Gaisford, daß die Correcturen dieses Schreibers nicht auf Vergleichung andern Manuscripts, sondern lediglich auf dem eignen Wissen zu beruhen scheinen2) Das Gegenteil behaupten v. Otto und van de Sande Bakhuyzen, der sich nur dann erklären kann, daß die zweite Hand »andere Wörter« hat Als ob erst die Holländer die Conjectur erfanden hätten! Übrigens ist seine Collation von V ungenügend (vgl. GGA 1905 S. 674 Anm. 1).. Zu seinen unzähligen Verbesserungen der von V* V1 überlieferten leichten Irrtümer und Eigenheiten brauchte er jeden- GewichtAbgesehen von S. 11, 5, wo V2 zu πρὸ τῶν a. R. zweifelnd anmerkt: ἴσως· πρῶτον. die vielen unzweifelhaft falschen Emendationen von V2, vgl. den kritischen Apparat zu S. 2, 1. 4, 29. 5, 22. 9, 10. 17, 10Füge hinzu: S. 20,", + "candidate_score": 0.612319, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_59", + "bdc_text": "Jahrhunderts , hg. v. Günter Frank , Thomas Leinkauf und Markus Wriedt , Stuttgart / Bad Cannstatt 2006 - Melanchthon- Schriften der Stadt Bretten 10 , S. 65-92 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_0", + "psc_text": "Einleitung εἰ μὲν οὖν αὐταρκῶς ἔχει τὰ γραφέντα, κρίνειας ἂν αὐτὸς ἐντυγχάνων· εἰ δέ τινα λείποι, καὶ ταῦτα ἂν ἀναπληρώσειας, δηλαδὴ ἀδελφὸς ἀδελφοῦ τὰ ὑστερήματα, εἴπου καὶ θεραπείας δέοιτο, δι’ ἐπανορθώσεως ἐξιώμενος. Euseb. ep. ad Flacillum. Verfasser und Zeit der beiden Schriften Zweifellos rühren die zwei Schriften κατὰ Μαρκέλλου (S. 1, 2) ἐκκλησιαστικὴ θεολογία (S. 98, 13f vgl. 60, 16f 62, 10. 18)Die Bucheinteilung der Schriften stammt sicher von ihrem Verfasser (vgl. S. 60,6.9), von der Einteilung in Capitel und deren Inhaltsangaben ist das nicht gewiß. von einem und demselben Verfasser her. Nicht nur bringen beide z. Τ. identische Excerpte aus Marcell, sondern die Verwandtschaft erstreckt sich auch auf den Wortlaut der eigenen SätzeVgl. S. 42, 24. 32 mit S. 107, 23. 31.. Daß aber hier nicht etwa ein jüngerer Autor einen älteren benutzt, beweisen aufs deutlichste die Stellen: S. 60, 3—10: εἰ πρὸς τὴν ἀδόλεσχον καὶ πολυεπῆ Μαρκέλλου γραφὴν", + "candidate_score": 0.610655, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_59", + "bdc_text": "Jahrhunderts , hg. v. Günter Frank , Thomas Leinkauf und Markus Wriedt , Stuttgart / Bad Cannstatt 2006 - Melanchthon- Schriften der Stadt Bretten 10 , S. 65-92 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_31", + "psc_text": "— so sicher nach einer Nachricht Mercatis, nicht saec. XIV, wie van de Sande Bakhuyzen angibtA. a. Ο. S. XXVII f.. Des letzteren Vermutung aber, daß Handschrift »wahrscheinlich eine Abschrift« der venezianischen ist, steht auch in Bezug auf unseren Text zu Recht. Als fünfte käme eine Handschrift der Nationalbibliothek zu Paris, cod. Paris, gr. 949 (nicht 969, früher Reg. 2985, 2) chart, 1581 Pantaleon Mamukas von Chios geschriebenVgl. Omont, Inventaire sommaire etc. Ι, 182, auch Catal. Par. Reg. II, 185. Zu dem Schreiber Gardthausen, Griechische Palaeographie S. 335.. Eine sechste Handschrift »adscriptis etiam ex alio codice emendationibus [Excerpta ex iis in Roeskri Bibl. PP. Τ. V. p. 282sq.]« besaß einst Thomas GaleVgl. Fabricius-Harles, Bibliotheca graeca VIl, 395 u. Catal. codd. Angliae et Hibern. II p. 186 Nr. 5888.. Dies ist wahrscheinlich der jetzige cod. Cantabrigiensis Trinity College O. 4. 41, enthaltend neben dem 1613 von Petrus Goldmannus Scotus in der", + "candidate_score": 0.600775, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12156_sent_59", + "bdc_text": "Jahrhunderts , hg. v. Günter Frank , Thomas Leinkauf und Markus Wriedt , Stuttgart / Bad Cannstatt 2006 - Melanchthon- Schriften der Stadt Bretten 10 , S. 65-92 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_50", + "psc_text": "Pamphilii Caesareae Palaestinae episcopi, de demonstratione evangelica libri decem. quibus accessere nondum bactenus editi nee visi contra Marcelum Ancyrae episcopum libri duo: de ecclesiastica theologia tres. omnia studio R. Μ. latine facta, notis illustrata: et indicibus loco suo necessariis locupletata. Parisiis 1628., in dem sie »mit leidlicher Sorgfalt in Bezug auf den Text, mit schlechter, ungleichmäßiger lateinischer Übersetzung, aber mit gelehrten Anmerkungen von Richard Montagu (Mo) herausgegeben wurdenZahn a. a. Ο. S. 2. Die Schreibung des Namens Montacutius schwankt nach Allibones Dictionary of English literature II s. v. zwischen Montagu, Montague und Mountagu. Die Gelehrsamkeit M.’s versagt selten, wie in der Note zu p. 37, c 7 »ἐγὼ ἐκ τοῦ πατρὸς ἐξῆλθον καὶ ἥκω] hoc ubi dictum sit a servatore, nescio etc.««. Jedenfalls war es vor allem ein nicht gewöhnliches Maß von philologischer Begabung, was Montagu zur Herstellung eines leidlichen Textes befähigte. Denn seine handschriftlichen Mittel waren durchaus nicht hervorragend.", + "candidate_score": 0.59958, + "ce_score": null + } + ] + } + ], + "biblical_hits": [] +} \ No newline at end of file