diff --git "a/10/10074.json" "b/10/10074.json" new file mode 100644--- /dev/null +++ "b/10/10074.json" @@ -0,0 +1,3282 @@ +{ + "letter_id": "10074", + "bd_url": "https://www.bullinger-digital.ch/letter/10074", + "dominant_topic": 1, + "topic_dist": [ + 0.058688, + 0.059372, + 0.0468, + 0.054048, + 0.052678, + 0.046411, + 0.04676, + 0.051353, + 0.048037, + 0.047443, + 0.04606, + 0.047719, + 0.045876, + 0.052551, + 0.053233, + 0.051426, + 0.045719, + 0.048637, + 0.050873, + 0.046314 + ], + "citations": [ + { + "rank": 1, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "039_Augustinus-Hipponensis_Fragmenta-sermonum", + "max_score": 0.702335, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_25_27", + "bdc_text": "In summa : precamur , speramus , immo volumus Bullingerum nostrę vocationi indulgere ; respondeat nec aliud quam quod velit noster esse .", + "psc_chunk_id": "039_Augustinus-Hipponensis_Fragmenta-sermonum_window_6", + "psc_text": "Attendistis, audistis, accepistis; et quia manifestissimum est, sine dubio intellexistis quid oravit Apostolus. Oramus, inquit, ad Deum, ne quid faciatis mali. Poterat dicere: Monemus vos, ne quid faciatis mali; docemus vos, ne quid faciatis mali; jubemus vobis, praecipimus vobis. Quod quidem si diceret, certum diceret, quia et voluntas nostra agit aliquid: non enim voluntas nostra nihil agit, sed sola non sufficit. Maluit tamen dicere, Oramus, ut ipsam gratiam commendaret: ut intelligerent illi, quando non faciunt aliquid mali, non sola sua voluntate se vitare malum, sed adjutorio Dei implere quod jussum est. 4. Praecepto liberum arbitrium, oratione auxilium gratiae necessarium ostenditur. Ergo, fratres, quando praecipitur, agnoscite voluntatis arbitrium: quando oratur quod praecipitur, agnoscite gratiae beneficium. Utrumque enim in Scripturis habes: et praecipitur, et oratur; quod praecipitur, hoc oratur. Videte quod dico. Praecipitur ut intelligamus. Quomodo praecipitur ut intelligamus? Nolite esse sicut equus et mulus, non habentes intellectum (Psal. XXXI, 9) .", + "candidate_score": 0.702335, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_25_27", + "bdc_text": "In summa : precamur , speramus , immo volumus Bullingerum nostrę vocationi indulgere ; respondeat nec aliud quam quod velit noster esse .", + "psc_chunk_id": "039_Augustinus-Hipponensis_Fragmenta-sermonum_window_7", + "psc_text": "Ergo, fratres, quando praecipitur, agnoscite voluntatis arbitrium: quando oratur quod praecipitur, agnoscite gratiae beneficium. Utrumque enim in Scripturis habes: et praecipitur, et oratur; quod praecipitur, hoc oratur. Videte quod dico. Praecipitur ut intelligamus. Quomodo praecipitur ut intelligamus? Nolite esse sicut equus et mulus, non habentes intellectum (Psal. XXXI, 9) . Audisti quia jussum est; pete, ut possis implere quod jussum est. Quomodo, inquis, peto? Audi Scripturam. Quid tibi jussum est? Nolite esse sicut equus et mulus, non habentes intellectum. Quia jussum est, agnovisti voluntatem: audi quia oratur, ut agnoscas gratiam. Da mihi intellectum, ut discam mandata tua (Psal. CXVIII, 73) . Jussum est ut habeamus sapientiam: quia jussum est lego. Ubi legis, inquit? Audite: Qui insipientes estis in populo et stulti, aliquando sapite (Psal. XCIII, 8) . Jam ille quid dicit? Vides quomodo nobis praecepit Deus ut sapiamus. Ergo sapientia in nostra est potestate? Jam dixi, praeceptum audivi, voluntatem cognovi:", + "candidate_score": 0.672336, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_26_28", + "bdc_text": "precamur , speramus , immo volumus Bullingerum nostrę vocationi indulgere ; respondeat nec aliud quam quod velit noster esse . Interim ubi animum tuum intellexerimus , senatus noster te legittimo nuncio et litteris vocabit , ut et Tigurinis et omnibus commodius satisfacere possis .", + "psc_chunk_id": "039_Augustinus-Hipponensis_Fragmenta-sermonum_window_7", + "psc_text": "Ergo, fratres, quando praecipitur, agnoscite voluntatis arbitrium: quando oratur quod praecipitur, agnoscite gratiae beneficium. Utrumque enim in Scripturis habes: et praecipitur, et oratur; quod praecipitur, hoc oratur. Videte quod dico. Praecipitur ut intelligamus. Quomodo praecipitur ut intelligamus? Nolite esse sicut equus et mulus, non habentes intellectum (Psal. XXXI, 9) . Audisti quia jussum est; pete, ut possis implere quod jussum est. Quomodo, inquis, peto? Audi Scripturam. Quid tibi jussum est? Nolite esse sicut equus et mulus, non habentes intellectum. Quia jussum est, agnovisti voluntatem: audi quia oratur, ut agnoscas gratiam. Da mihi intellectum, ut discam mandata tua (Psal. CXVIII, 73) . Jussum est ut habeamus sapientiam: quia jussum est lego. Ubi legis, inquit? Audite: Qui insipientes estis in populo et stulti, aliquando sapite (Psal. XCIII, 8) . Jam ille quid dicit? Vides quomodo nobis praecepit Deus ut sapiamus. Ergo sapientia in nostra est potestate? Jam dixi, praeceptum audivi, voluntatem cognovi:", + "candidate_score": 0.669944, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_26_28", + "bdc_text": "precamur , speramus , immo volumus Bullingerum nostrę vocationi indulgere ; respondeat nec aliud quam quod velit noster esse . Interim ubi animum tuum intellexerimus , senatus noster te legittimo nuncio et litteris vocabit , ut et Tigurinis et omnibus commodius satisfacere possis .", + "psc_chunk_id": "039_Augustinus-Hipponensis_Fragmenta-sermonum_window_6", + "psc_text": "Attendistis, audistis, accepistis; et quia manifestissimum est, sine dubio intellexistis quid oravit Apostolus. Oramus, inquit, ad Deum, ne quid faciatis mali. Poterat dicere: Monemus vos, ne quid faciatis mali; docemus vos, ne quid faciatis mali; jubemus vobis, praecipimus vobis. Quod quidem si diceret, certum diceret, quia et voluntas nostra agit aliquid: non enim voluntas nostra nihil agit, sed sola non sufficit. Maluit tamen dicere, Oramus, ut ipsam gratiam commendaret: ut intelligerent illi, quando non faciunt aliquid mali, non sola sua voluntate se vitare malum, sed adjutorio Dei implere quod jussum est. 4. Praecepto liberum arbitrium, oratione auxilium gratiae necessarium ostenditur. Ergo, fratres, quando praecipitur, agnoscite voluntatis arbitrium: quando oratur quod praecipitur, agnoscite gratiae beneficium. Utrumque enim in Scripturis habes: et praecipitur, et oratur; quod praecipitur, hoc oratur. Videte quod dico. Praecipitur ut intelligamus. Quomodo praecipitur ut intelligamus? Nolite esse sicut equus et mulus, non habentes intellectum (Psal. XXXI, 9) .", + "candidate_score": 0.667494, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_26_28", + "bdc_text": "precamur , speramus , immo volumus Bullingerum nostrę vocationi indulgere ; respondeat nec aliud quam quod velit noster esse . Interim ubi animum tuum intellexerimus , senatus noster te legittimo nuncio et litteris vocabit , ut et Tigurinis et omnibus commodius satisfacere possis .", + "psc_chunk_id": "039_Augustinus-Hipponensis_Fragmenta-sermonum_window_8", + "psc_text": ". Jussum est ut habeamus sapientiam: quia jussum est lego. Ubi legis, inquit? Audite: Qui insipientes estis in populo et stulti, aliquando sapite (Psal. XCIII, 8) . Jam ille quid dicit? Vides quomodo nobis praecepit Deus ut sapiamus. Ergo sapientia in nostra est potestate? Jam dixi, praeceptum audivi, voluntatem cognovi: audi orationem, ut gratiam tu possis agnoscere. De sapientia igitur, quae jussa est nobis, audiamus quid dicat apostolus Jacobus: Si quis autem vestrum indiget sapientia, postulet a Deo, qui dat omnibus affluenter (Jacobi I, 5) . Jubetur nobis continentia. Ubi jubetur? Apostolus ad Timotheum, Contine te ipsum (I Tim. V, 22) . Jussio est, praeceptio est; audiendum est, faciendum est: sed nisi Deus adjuvet, remanemus. Conamur quidem facere voluntate, et nititur aliquid voluntas: non praesumat potestas, nisi adjuvetur infirmitas. Certe enim jussum est: Contine te ipsum. Audi alium locum Scripturae: Et cum scirem, inquit, quia nemo esse potest continens, nisi", + "candidate_score": 0.66318, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_26", + "bdc_text": "precamur , speramus , immo volumus Bullingerum nostrę vocationi indulgere ;", + "psc_chunk_id": "039_Augustinus-Hipponensis_Fragmenta-sermonum_window_6", + "psc_text": "Attendistis, audistis, accepistis; et quia manifestissimum est, sine dubio intellexistis quid oravit Apostolus. Oramus, inquit, ad Deum, ne quid faciatis mali. Poterat dicere: Monemus vos, ne quid faciatis mali; docemus vos, ne quid faciatis mali; jubemus vobis, praecipimus vobis. Quod quidem si diceret, certum diceret, quia et voluntas nostra agit aliquid: non enim voluntas nostra nihil agit, sed sola non sufficit. Maluit tamen dicere, Oramus, ut ipsam gratiam commendaret: ut intelligerent illi, quando non faciunt aliquid mali, non sola sua voluntate se vitare malum, sed adjutorio Dei implere quod jussum est. 4. Praecepto liberum arbitrium, oratione auxilium gratiae necessarium ostenditur. Ergo, fratres, quando praecipitur, agnoscite voluntatis arbitrium: quando oratur quod praecipitur, agnoscite gratiae beneficium. Utrumque enim in Scripturis habes: et praecipitur, et oratur; quod praecipitur, hoc oratur. Videte quod dico. Praecipitur ut intelligamus. Quomodo praecipitur ut intelligamus? Nolite esse sicut equus et mulus, non habentes intellectum (Psal. XXXI, 9) .", + "candidate_score": 0.662377, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_26", + "bdc_text": "precamur , speramus , immo volumus Bullingerum nostrę vocationi indulgere ;", + "psc_chunk_id": "039_Augustinus-Hipponensis_Fragmenta-sermonum_window_7", + "psc_text": "Ergo, fratres, quando praecipitur, agnoscite voluntatis arbitrium: quando oratur quod praecipitur, agnoscite gratiae beneficium. Utrumque enim in Scripturis habes: et praecipitur, et oratur; quod praecipitur, hoc oratur. Videte quod dico. Praecipitur ut intelligamus. Quomodo praecipitur ut intelligamus? Nolite esse sicut equus et mulus, non habentes intellectum (Psal. XXXI, 9) . Audisti quia jussum est; pete, ut possis implere quod jussum est. Quomodo, inquis, peto? Audi Scripturam. Quid tibi jussum est? Nolite esse sicut equus et mulus, non habentes intellectum. Quia jussum est, agnovisti voluntatem: audi quia oratur, ut agnoscas gratiam. Da mihi intellectum, ut discam mandata tua (Psal. CXVIII, 73) . Jussum est ut habeamus sapientiam: quia jussum est lego. Ubi legis, inquit? Audite: Qui insipientes estis in populo et stulti, aliquando sapite (Psal. XCIII, 8) . Jam ille quid dicit? Vides quomodo nobis praecepit Deus ut sapiamus. Ergo sapientia in nostra est potestate? Jam dixi, praeceptum audivi, voluntatem cognovi:", + "candidate_score": 0.646896, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 2, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "031_Augustinus-Hipponensis_Confessiones", + "max_score": 0.695765, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_40_42", + "bdc_text": "Zsindely 668). , quod nihil verearis . Modestia dominus plus per me egit quam acerbitate . Vale et pro votis nostris rescribe , quod si non fęceris , certe me moriturum brevi mallem quam ita destitutum , quod etiam spero .", + "psc_chunk_id": "031_Augustinus-Hipponensis_Confessiones_window_739", + "psc_text": "Veritas; quando si ipse Moyses apparuisset nobis atque dixisset, Hoc cogitavi; nec sic eam videremus, sed crederemus? Non itaque supra quam scriptum est, unus pro altero infletur adversus alterum (I Cor. IV, 6). Diligamus Dominum Deum nostrum ex toto corde, et ex tota anima, et ex tota mente nostra, et proximum nostrum sicut nosmetipsos (Deut. VI, 5; Matth. XXII, 37). Propter quae duo praecepta charitatis sensisse Moysen, quidquid in illis Libris sensit, nisi crediderimus; mendacem faciemus Dominum, cum de animo conservi aliter quam ille docuit opinamur. Jam vide quam stultum sit in tanta copia verissimarum sententiarum, quae de illis verbis erui possunt temere affirmare, quam earum Moyses potissimum senserit; et perniciosis contentionibus ipsam offendere charitatem, propter quam dixit omnia, cujus dicta conamur exponere. CAPUT XXVI. Qui sermo deceat Scripturam. 36. Et tamen ego, Deus meus celsitudo humilitatis meae, et requies laboris mei, qui audis confessiones meas, et dimittis peccata mea;", + "candidate_score": 0.695765, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_36_38", + "bdc_text": "Nec deerit senatus , quorum [ ! ] magna pars , etiam quos papistas credimus , te maxime cupit . Exacerbati sunt exacerbatione , quam proculdubio didicisti a FranciscoKolb ( s. oben S. 215 , Anm. 54 )", + "psc_chunk_id": "031_Augustinus-Hipponensis_Confessiones_window_379", + "psc_text": "plures tenet. Plus autem superbos tenet nomine nobilitatis, et de his plures nomine auctoritatis. Quanto igitur gratius cogitabatur Victorini pectus, quod tanquam inexpugnabile receptaculum diabolus obtinuerat, et Victorini lingua, quo telo grandi et acuto multos peremerat; tanto abundantius exsultare oportuit filios tuos, quia Rex noster alligavit fortem, et videbant vasa ejus erepta (Matth. XII, 29) mundari, et aptari in honorem tuum, et fieri utilia Domino ad omne opus bonum (II Tim. II, 21). CAPUT V. Quae remorabantur eum a conversione. 10. Sed ubi mihi homo tuus Simplicianus de Victorino ista narravit, exarsi ad imitandum: ad hoc enim et ille narraverat. Posteaquam vero et illud addidit, quod imperatoris Juliani temporibus lege data prohibiti sunt Christiani docere litteraturam et oratoriam; quem legem ille amplexus, loquacem scholam deserere maluit, quam verbum tuum, quo linguas infantium facis disertas (Sap. X, 21): non mihi fortior quam felicior visus est, quia invenit occasionem vacandi tibi. Cui", + "candidate_score": 0.636829, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_42", + "bdc_text": "Vale et pro votis nostris rescribe , quod si non fęceris , certe me moriturum brevi mallem quam ita destitutum , quod etiam spero .", + "psc_chunk_id": "031_Augustinus-Hipponensis_Confessiones_window_471", + "psc_text": "tacebat. Neque enim decere arbitrabamur funus illud questibus lacrymosis gemitibusque celebrare; quia his plerumque solet deplorari quaedam miseria morientium, aut quasi omnimodo exstinctio. At illa nec misere moriebatur, nec omnino moriebatur. Hoc et documentis morum ejus, et fide non ficta, rationibusque certis tenebamus. 30. Quid ergo erat quod intus mihi graviter dolebat, nisi ex consuetudine simul vivendi dulcissima et charissima repente disrupta vulnus recens? Gratulabar quidem testimonio ejus, quod in ea ipsa ultima aegritudine, obsequiis meis interblandiens, appellabat me pium, et commemorabat grandi dilectionis affectu nunquam se audisse ex ore meo jaculatum in se durum aut contumeliosum sonum. Sed tamen quid tale, Deus meus, qui fecisti nos, quid comparabile habebat honor a me delatus illi, et servitus ab illa mihi? Quoniam itaque deserebar tam magno ejus solatio, sauciabatur anima mea, et quasi dilaniabatur vita, quae una facta erat ex mea et illius. 31. Cohibito ergo a fletu illo puero, Psalterium", + "candidate_score": 0.633227, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_29", + "bdc_text": "Hec vero , quae scribo , cordi tuo scripsero , que volebam ante bellicum hunc tumultum tecum contulisse .", + "psc_chunk_id": "031_Augustinus-Hipponensis_Confessiones_window_259", + "psc_text": "Cogitabam haec, et aderas mihi; suspirabam, et audiebas me: fluctuabam, et gubernabas me; ibam per viam saeculi latam, nec deserebas. CAPUT VI. De miseria ambitiosorum, adducto exemplo mendici laetantis. 9. Inhiabam honoribus, lucris, conjugio; et tu irridebas. Patiebar in eis cupiditatibus amarissimas difficultates, te propitio tanto magis, quanto minus sinebas mihi dulcescere quod non eras tu. Vide cor meum, Domine, qui voluisti ut hoc recordarer et confiterer tibi. Nunc tibi inhaereat anima mea, quam de visco tam tenaci mortis exuisti. Quam misera erat! et sensum vulneris tu pungebas, ut relictis omnibus converteretur ad te qui es super omnia, et sine quo nulla essent omnia; converteretur, et sanaretur. Quam ergo miser eram, et quomodo egisti ut sentirem miseriam meam, die illo quo cum pararem recitare Imperatori laudes, quibus plura mentirer, et mentienti faveretur ab scientibus, easque curas anhelaret cor meum, et cogitationum tabificarum febribus aestuaret; transiens per quemdam vicum Mediolanensem, animadverti", + "candidate_score": 0.612263, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_46", + "bdc_text": "] Heinrico Bullingero docto iuxta atque pio , fratri suo semper charissimodarunter von fremder Hand:", + "psc_chunk_id": "031_Augustinus-Hipponensis_Confessiones_window_173", + "psc_text": "quomodo. CAPUT XIV. Libri de Apto et Pulchro Hierio nuncupati. Unde hunc amaverat. 21. Quid est autem quod me movit, Domine Deus meus, ut ad Hierium Romanae urbis oratorem scriberem illos libros, quem non noveram facie, sed amaveram hominem ex doctrinae fama quae illi clara erat, et quaedam verba ejus audieram, et placuerant mihi? Sed magis quia placebat aliis, et efferebant eum laudibus, stupentes quod ex homine syro, docto prius graecae facundiae, postea in latina etiam dictor mirabilis exstitisset, et esset scientissimus rerum ad studium sapientiae pertinentium; mihi placebat. Laudatur homo, et amatur absens. Utrumnam ab ore laudantis intrat in cor audientis amor ille? Absit: sed ex amante alio accenditur alius. Hinc enim amatur qui laudatur, dum non fallaci corde laudatoris praedicari creditur; id est, cum amans eum laudat. 22. Sic enim tunc amabam homines ex hominum judicio; non enim ex tuo, Deus meus, in quo nemo fallitur. Sed tamen,", + "candidate_score": 0.605496, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_45", + "bdc_text": "Tuus ex animo minimum nummisma Bercht. H. [ Adresse auf der Rückseite :", + "psc_chunk_id": "031_Augustinus-Hipponensis_Confessiones_window_168", + "psc_text": "amentur; et rape ad eum tecum quas potes, et dic eis: Hunc amemus, hunc amemus; ipse fecit haec, et non est longe. Non enim fecit atque abiit, sed ex illo in illo sunt. Ecce ubi est, ubi sapit veritas. Intimus cordi est; sed cor erravit ab eo. Redite, praevaricatores, ad cor, et inhaerete illi qui fecit vos. State cum eo, et stabitis: requiescite in eo, et quieti eritis. Quo itis in aspera? quo itis? Bonum quod amatis, ab illo est: sed quantum est ad illum, bonum est et suave; sed amarum erit juste, quia injuste amatur deserto illo, quidquid ab illo est. Quo vobis adhuc et adhuc ambulare vias difficiles et laboriosas? Non est requies ubi quaeritis eam. Quaerite quod quaeritis: sed ibi non est ubi quaeritis. Beatam vitam quaeritis in regione mortis; non est illic. Quomodo enim beata vita, ubi nec vita? 19. Et descendit huc ipsa Vita nostra,", + "candidate_score": 0.594631, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 3, + "cf_id": "cf020", + "work_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae", + "max_score": 0.69319, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_40_42", + "bdc_text": "Zsindely 668). , quod nihil verearis . Modestia dominus plus per me egit quam acerbitate . Vale et pro votis nostris rescribe , quod si non fęceris , certe me moriturum brevi mallem quam ita destitutum , quod etiam spero .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2985", + "psc_text": "ut propemodum contemnendos putarem. In eodem enim luto haesitat, et exceptis verbis tinnulis atquo emendicatis, nihil aliud loquitur. Tamen multum egimus; ut dum epistolae meae respondere conatur, apertius se proderet, et blasphemias suas omnibus patefaceret. Quidquid enim in illa miserabili Synodo Diospolitana dixisse se denegat, in, hoc opere confitetur; nec grande est ineptissimis naeniis respondere. Si autem Dominus vitam 1068 tribuerit, et notariorum habuerimus copiam, paucis lucubratiunculis respondebimus: non ut convincamus haeresim emortuam [al. mortuam ]; sed ut imperitiam atque blasphemiam ejus, nostris sermonibus confutemus. Meliusque hoc faceret sanctitas vestra; ne compellamur contra haereticum nostra laudare. Sancti filii communes Albina, Pinianus et Melania plurimum vos salutant. Has litteras de sancta Bethleem, sancto Presbytero Innocentio dedi perferendas. Neptis vestra Paula miserabiliter deprecatur, ut memores ejus sitis, et multum vos salutat. Incolumes vos et memores mei, Domini nostri Jesu Christi tueatur clementia, Domini vere sancti atque omnium affectione venerabiles patres. EPISTOLA CXLIV.", + "candidate_score": 0.69319, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_40_42", + "bdc_text": "Zsindely 668). , quod nihil verearis . Modestia dominus plus per me egit quam acerbitate . Vale et pro votis nostris rescribe , quod si non fęceris , certe me moriturum brevi mallem quam ita destitutum , quod etiam spero .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1991", + "psc_text": "dormitas, Domine (Matth. 8. 25) ? excitemusque illum, et navicula fluctuante, clamemus: Magister, salvos nos fac, perimus. 4. Plura dictare volueram, si non Epistolaris brevitas pudorem nobis tacendi imponeret: et si tu librorum ipsius ad nos voluisses mittere cantilenas, ut scire possemus ad quae [al. ea quae ] rescribere deberemus. Nunc autem aerem verberavimus, et non tam illius infidelitatem, quae omnibus patet, quam nostram fidem aperuimus. Caeterum si volueris, longiorem nos adversum eum librum scribere, mitte naenias illius et ineptias, ut Joannem Baptistam audiat praedicantem: Jam securis ad radices arborum posita est. Omnis arbor, quae non facit fructum bonum, excidetur, et in ignem mittetur (Ibid. 3. 10) . 729 EPISTOLA CX. AUGUSTINI AD HIERONYMUM. Hieronymum litteris suis nonnihil offensum demulcere studet Augustinus. Apologiam illius contra Ruffinum accepisse se testatur, deplorans tantos inter viros quondam amicissimos tam amarulentam discordiam incidisse. Domino venarando, et desideratissimo fratri compresbytero HIERONYMO, AUGUSTINUS in Domino salutem.", + "candidate_score": 0.680397, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_41_43", + "bdc_text": "Modestia dominus plus per me egit quam acerbitate . Vale et pro votis nostris rescribe , quod si non fęceris , certe me moriturum brevi mallem quam ita destitutum , quod etiam spero . Rursum vale. 6 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_59", + "psc_text": "sermonem brevi spatio coarctavi; quia et vobiscum volebam prolixius loqui, et angustia schedulae cogebat tacere. Nunc igitur ingenio est victa pauperies. Minutae quidem litterae, sed confabulatio longa est. Et tamen in hoc necessitatis articulo animadvertite caritatem, cum me nec penuria scriptionis valuerit prohibere, ne scriberem. Vos autem, ignoscite, obsecro, dolenti; dico enim laesus, dico lacrymans et irascens: ne unum quidem apicem, toties vobis tribuenti officium, praestitistis. Scio quia nulla communio luci et tenebris est: nulla cum ancillis Dei, peccatori societas. Attamen et meretrix Domino pedes lacrymis lavit (Luc. 7), et de dominorum micis canes edunt (Matth. 15). Et ipse Salvator non venit justos vocare, sed peccatores. Non enim egent sani medico (Ibid. 5. 31) . Et magis vult poenitentiam peccatoris, quam mortem. Et errantem oviculam suis humeris refert. 26 Et prodigum filium revertentem, excipit laetus pater (Luc. 15). Quin potius Apostolus ait: Nolite judicare ante tempus (1. Cor. 4. 5)", + "candidate_score": 0.677704, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_16_18", + "bdc_text": "senio indiem deficit , Bertoldus Haller. podagra , hernia et mole corporea sic gravatur , ut plus satis . Proinde in tota ditione nullos ferme habemus , qui vel lectione vel linguarum vel scripturę cognitione aliquid possint . Cum itaque tantam gentem et lucrifacere et Christo servare per dominum possis , nisi nolis esse christianus , te nobis non negabis .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1756", + "psc_text": "caeteris qui vobiscum Domino serviunt, HIERONYMUS. 1. Vere in vobis Apostolicus et Propheticus sermo completus est: In omnem terram exiit sonus eorum, et in fines orbis terrae verba eorum (Ps. 18. 5; et Rom. 10. 18) . Quis hoc crederet, ut barbara Getarum lingua Hebraicam quaereret Veritatem; et dormitantibus, imo contendentibus Graecis, ipsa Germania Spiritus Sancti eloquia scrutaretur? In veritate cognovi, quod non est personarum acceptor Deus; sed in omni gente qui timet Deum, et operatur justitiam, acceptus est illi (Act. 10. 34 et 35) . Dudum callosa tenendo capulum manus, et digiti tractandis sagittis aptiores, ad stylum calamumque mollescunt; et bellicosa pectora 642 vertuntur in mansuetudinem Christianam. Nunc et Isaiae vaticinium cernimus opere completum: Concident gladios suos in aratra, et lanceas suas in falces; et non sumet gens contra gentem gladium, et non discent ultra pugnare (Isai. 2. 4) . Rursum in eodem: Pascetur lupus cum agno; et pardus", + "candidate_score": 0.66514, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_12_14", + "bdc_text": "a contionibus quiescere iussus est ; causam proculdubio accępistiDie Ursache der Spannung zwischen dem Zürcher Megander und der Berner Obrigkeit lag in dessen heftiger Agitation gegen die V Orte sowie in der scharfen Kritik an der Haltung Berns im Zweiten Kappeler Krieg begründet , s. ebenda. . Quod si admittatur , ut opto , nihilominus certissima et paratissima est tua vocatio .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1498", + "psc_text": "vexillum crucis, et adversus haeresim trophaea fulgentia, gaudens populorum turba prospectet. Macte virtute, macte zelo fidei: OSTENDISTI, quod hucusque taciturnitas dispensatio fuit, non consensus. Libere enim Reverentiae tuae loquor. Dolebamus te nimium esse patientem, et ignorantes magistri gubernacula, gestiebamus in interitum perditorum. Sed, ut video, exaltasti manum diu, et suspendisti plagam, ut ferires fortius. Super susceptione cujusdam non debes contra urbis hujus dolere Pontificem: quia nihil tuis litteris praecepisti, et temerarium fuit de eo quod nesciebat, ferre sententiam: tamen reor illum, nec audere, nec velle te in aliquo laedere. EPISTOLA LXXXVII THEOPHILI AD HIERONYMUM. Nuntiat expulsos e Nitriae monasteriis Origenistas, hortaturque, si qui alii decepti sunt, ut emendet. Dilectissimo et amantissimo fratri HIERONYMO Presbytero THEOPHILUS Episcopus. « Sanctus Episcopus Agatho, cum dilectissimo Diacono Athanasio in ecclesiastica directus est causa: quam cum didiceris, non ambigo quin nostrum studium probes, et in Ecclesiae victoria glorieris. Namque Origenis haeresim in monasteriis Nitriae quidam", + "candidate_score": 0.658196, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_26_28", + "bdc_text": "precamur , speramus , immo volumus Bullingerum nostrę vocationi indulgere ; respondeat nec aliud quam quod velit noster esse . Interim ubi animum tuum intellexerimus , senatus noster te legittimo nuncio et litteris vocabit , ut et Tigurinis et omnibus commodius satisfacere possis .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1126", + "psc_text": "« Habeo gratiam, quod pro subscripta salutatione, plenam mihi Epistolam reddidisti, sed breviorem multo quam ex te vellem suscipere, tali viro, a quo, tempora quantalibet occupet, nullus sermo prolixus est. Quanquam itaque nos negotiorum alienorum, eorumque saecularium, curis circumstemur ingentibus: tamen Epistolae tuae brevitati facile non ignoscerem, nisi cogitarem quam paucioribus verbis meis redderetur. Quare aggredere, quaeso, istam nobiscum litterariam collocutionem, ne multum ad nos disjungendos liceat absentiae corporali; quanquam simus in Domino spiritus unitate conjuncti, etiamsi ab stilo quiescamus, atque taceamus. Et libri quidem quos de horreo Dominico elaborasti, pene totum nobis te exhibent. Si enim propterea te non novimus, quia faciem corporis tui non vidimus, hoc modo nec ipse te nosti: nam tu quoque non vides eam. Si autem tibi non ob aliud notus es, nisi quia nosti animum tuum: et nos eum non mediocriter novimus in litteris tuis, in quibus benedicimus Domino, quod tibi, et nobis, omnibusque", + "candidate_score": 0.656386, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_30_32", + "bdc_text": "Nihil dubites de me ; officiosissimum habebis suppedaneum Bertoldum tuum , immo si libet fratrem germanum . Habebis etiam propiciam plebem in urbe , quae te pleraque novit et audivit Nach Bullingers eigenem Zeugnis hat er in Bern während der Disputation 1528 nicht gepredigt ( s. HBRG I 436f) .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2097", + "psc_text": "quoniam quae de te audierunt, falsa sunt (Act. 21. 24) , praesertim quia in ipsis Jerosolymis Apostoli jam decreverant, ne quisquam gentes cogeret judaizare: non autem decreverant ne quisquam tunc Judaeos judaizare prohiberet: quamvis etiam ipsos jam doctrina Christiana non cogeret. Proinde si post hoc Apostolorum decretum, Petrus habuit illam in Antiochia simulationem, qua gentes cogeret judaizare, quod jam nec ipse cogebatur, quamvis propter commendanda eloquia Dei, quae Judaeis sunt credita, non prohibebatur; quid mirum si constringebat eum Paulus 767 libere asserere, quod cum caeteris Apostolis se Jerosolymis decrevisse meminerat. » 11. « Si autem hoc, quod magis arbitror, ante illud Jerosolymitanum concilium Petrus fecit: nec sic mirum est, quod eum volebat Paulus non timide obtegere, sed fidenter asserere, quod eum pariter sentire jam noverat, sive quod cum eo contulerat Evangelium, sive quod in Cornelii Centurionis vocatione, etiam divinitus eum de hac re admonitum acceperat, sive quod antequam illi quos", + "candidate_score": 0.656046, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_12_14", + "bdc_text": "a contionibus quiescere iussus est ; causam proculdubio accępistiDie Ursache der Spannung zwischen dem Zürcher Megander und der Berner Obrigkeit lag in dessen heftiger Agitation gegen die V Orte sowie in der scharfen Kritik an der Haltung Berns im Zweiten Kappeler Krieg begründet , s. ebenda. . Quod si admittatur , ut opto , nihilominus certissima et paratissima est tua vocatio .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1449", + "psc_text": "causam dicit esse discordiae 518: hominem, qui quiescit in Monasterii cellula; et Clericatum non honorem interpretatur, sed onus. Cumque nos usque ad praesentem diem ficta pacis ostensione lactaverit, Occidentalium Sacerdotum commovit aures, dicens eum adolescentulum et pene puerum in paroecia sua Bethleem Presbyterum constitutum. Si hoc verum est, cuncti Palaestini Episcopi non ignorant. Monasterium enim sancti papae Epiphanii nomine Vetus dictum, in quo frater meus ordinatus est Presbyter, in Eleutheropolitano territorio, et non in Aeliensi situm est. Porro aetas ejus et Beatitudini tuae nota est, et cum ad triginta annorum spatia jam pervenerit, puto eam in hoc non esse reprehendendam, quae juxta mysterium assumpti hominis in Christo perfecta est. Recordetur legis antiquae, et post viginti quinque annos a Levitica tribu eligi in Sacerdotium pervidebit (Num. 8). Aut si in hoc testimonio solo Hebraicam sequitur Veritatem, noverit triginta annorum fieri Sacerdotem. Ac ne forsitan dicat, Vetera transierunt, et facta sunt omnia", + "candidate_score": 0.654687, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_32", + "bdc_text": "Habebis etiam propiciam plebem in urbe , quae te pleraque novit et audivit Nach Bullingers eigenem Zeugnis hat er in Bern während der Disputation 1528 nicht gepredigt ( s. HBRG I 436f) .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2097", + "psc_text": "quoniam quae de te audierunt, falsa sunt (Act. 21. 24) , praesertim quia in ipsis Jerosolymis Apostoli jam decreverant, ne quisquam gentes cogeret judaizare: non autem decreverant ne quisquam tunc Judaeos judaizare prohiberet: quamvis etiam ipsos jam doctrina Christiana non cogeret. Proinde si post hoc Apostolorum decretum, Petrus habuit illam in Antiochia simulationem, qua gentes cogeret judaizare, quod jam nec ipse cogebatur, quamvis propter commendanda eloquia Dei, quae Judaeis sunt credita, non prohibebatur; quid mirum si constringebat eum Paulus 767 libere asserere, quod cum caeteris Apostolis se Jerosolymis decrevisse meminerat. » 11. « Si autem hoc, quod magis arbitror, ante illud Jerosolymitanum concilium Petrus fecit: nec sic mirum est, quod eum volebat Paulus non timide obtegere, sed fidenter asserere, quod eum pariter sentire jam noverat, sive quod cum eo contulerat Evangelium, sive quod in Cornelii Centurionis vocatione, etiam divinitus eum de hac re admonitum acceperat, sive quod antequam illi quos", + "candidate_score": 0.654685, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_13_15", + "bdc_text": "causam proculdubio accępistiDie Ursache der Spannung zwischen dem Zürcher Megander und der Berner Obrigkeit lag in dessen heftiger Agitation gegen die V Orte sowie in der scharfen Kritik an der Haltung Berns im Zweiten Kappeler Krieg begründet , s. ebenda. . Quod si admittatur , ut opto , nihilominus certissima et paratissima est tua vocatio . Franciscus Franz Kolb , s. oben , S. 215 , Anm. 54 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1523", + "psc_text": "causae videremus eventum. Neque enim fas erat, eam Ecclesiae opibus sustentari, quae tantum crimen aut dixisset temere, aut tacuisset. Iste est signifer haereticae factionis. Hoc utuntur duce vel locupletissimo si, quos in exordio epistolae descripsimus: qui possit praebere cibos, et peregrinationis eorum incommoda sustentare. Ubi furor, et caedes necessariae sunt, nullius alterius indigent auxilio; ubi expensae et sumptus varii, nihil largitore accommodatius. 4. Dolent contra me, atque insaniunt, quare solitudines, et habitacula Monachorum, in quibus sancta conversatio est, non permiserim impiis Origenis dogmatibus pollui. E quibus ut caetera praetermittam in libris Resurrectionis, quos [Ms. quod ] scripsit ad Ambrosium, dialecticum morem imitans disputandi, in quo sciscitatio est, atque responsio, artis magicae praedicator his verbis est. Ars magica non mihi videtur alicujus rei subsistentis vocabulum [Ms. vocabulo ], sed etsi sit, nequaquam est operis mali, nec quod haberi possit contemptui. Quae dicens, perspicue Domino contradicit, qui loquitur per Prophetam, Sta nunc", + "candidate_score": 0.652093, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_35_37", + "bdc_text": "Auch die bernischen Truppen , die zum Schutze Bremgartens im November 1531 dort stationiert waren , hatten Gelegenheit genug , den Prediger Bullinger zu hören und kennenzulernen ( s. HBRG III 230. 256f. 292 ) . . Nec deerit senatus , quorum [ ! ] magna pars , etiam quos papistas credimus , te maxime cupit . Exacerbati sunt exacerbatione , quam proculdubio didicisti a FranciscoKolb ( s.", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2033", + "psc_text": "potuimus? Sed per gratiam Domini nostri Jesu Christi credimus salvari, quemadmodum et illi. Tacuit autem omnis multitudo, et in sententiam ejus Jacobus Apostolus, et omnes simul Presbyteri transierunt. 8. Haec non debent molesta esse lectori, sed et mihi et illi utilia, ut probemus ante Apostolum Paulum non ignorasse Petrum imo principem hujus esse [al. fuisse ] decreti, Legem post Evangelium non esse servandam. Denique tantae auctoritatis Petrus fuit, ut Paulus in epistola sua scripserit: Deinde post annos tres veni Jerosolymam videre Petrum, et mansi apud eum diebus quindecim (Gal. 1. 18) . Rursumque in consequentibus: Post annos quatuordecim ascendi iterum Jerosolymam cum Barnaba, assumpto et Tito. Ascendi autem secundum revelationem, et exposui cum eis Evangelium quod praedico in gentibus (Gal. 2. 1) , ostendens 743 se non habuisse securitatem praedicandi Evangelii, nisi Petri et caeterorum Apostolorum qui cum eo erant, fuisset sententia roboratus. Statimque sequitur: Separatim autem his, qui videbantur", + "candidate_score": 0.651547, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_44_46", + "bdc_text": "decembris anno 31 . Tuus ex animo minimum nummisma Bercht. H. [ Adresse auf der Rückseite : ] Heinrico Bullingero docto iuxta atque pio , fratri suo semper charissimodarunter von fremder Hand:", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_833", + "psc_text": "te nosse, tamen exiguum quiddam tui minus habeo, praesentiam videlicet corporis: quam ipsam etiam postea quam te beatissimus nunc Episcopus, tunc vero jam Episcopatu dignus, frater Alypius vidit, remeansque a me visus est, negare non possum, magna ex parte mihi esse relatu ejus impressam: et ante reditum cum te ille ibi videbat, et ego videbam, sed oculis ejus. Non enim animo me atque illum, sed corpore duos, qui noverit, dixerit, concordia dumtaxat et familiaritate fidissima, non meritis, quibus ille antecellit. Quia ergo me primitus communione spiritus, quo in unum nectimur: deinde illius ex ore jam diligis, nequaquam impudenter, quasi aliquis ignotus, commendo germanitati tuae fratrem Profuturum, quem nostris conatibus, deinde adjutorio tuo vere profuturum speramus: nisi forte quod talis est, ut ipse tibi per eum fiam commendatior, quam ille per me. Hactenus fortasse scribere debuerim, si esse vellem epistolarum solemnium more contentus: sed scatet animus in loquelas communicandas tecum de", + "candidate_score": 0.649923, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_29_31", + "bdc_text": "Hec vero , quae scribo , cordi tuo scripsero , que volebam ante bellicum hunc tumultum tecum contulisse . Nihil dubites de me ; officiosissimum habebis suppedaneum Bertoldum tuum , immo si libet fratrem germanum .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_843", + "psc_text": "non dicam nulla, certe non magna culpa, meus error veritati favet: si recte in te veritas potest favere mendacio. 5. Multa alia cum sincerissimo corde tuo loqui cuperem, et de Christiano studio conferre: sed huic desiderio meo nulla epistola satis est. Uberius idipsum possum per fratrem Profuturum, quem miscendum et alendum dulcibus atque utilibus sermocinationibus tuis misisse me gaudeo. Et tamen quantum vellem, nec ipse (quod ejus pace dixerim) forsitan capit, quanquam in nihilo me illi praetulerim. Ego enim me fateor tui capaciorem; sed ipsum video fieri pleniorem, quo me sine dubitatione antecellit, et postea quam redierit, quod Domino adjuvante prosperato fiat cursu, cum ejus pectoris abs te cumulati particeps fuero: non est impleturus, quod in me adhuc vacuum erit, atque avidum sensuum tuorum. Ita fiet, ut et ego etiam tunc egentior sim, ille copiosior. Sane idem frater aliqua scripta nostra fert secum, quibus legendis, si dignationem adhibueris, etiam sinceram", + "candidate_score": 0.647088, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_45_47", + "bdc_text": "Tuus ex animo minimum nummisma Bercht. H. [ Adresse auf der Rückseite : ] Heinrico Bullingero docto iuxta atque pio , fratri suo semper charissimodarunter von fremder Hand: 6 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_833", + "psc_text": "te nosse, tamen exiguum quiddam tui minus habeo, praesentiam videlicet corporis: quam ipsam etiam postea quam te beatissimus nunc Episcopus, tunc vero jam Episcopatu dignus, frater Alypius vidit, remeansque a me visus est, negare non possum, magna ex parte mihi esse relatu ejus impressam: et ante reditum cum te ille ibi videbat, et ego videbam, sed oculis ejus. Non enim animo me atque illum, sed corpore duos, qui noverit, dixerit, concordia dumtaxat et familiaritate fidissima, non meritis, quibus ille antecellit. Quia ergo me primitus communione spiritus, quo in unum nectimur: deinde illius ex ore jam diligis, nequaquam impudenter, quasi aliquis ignotus, commendo germanitati tuae fratrem Profuturum, quem nostris conatibus, deinde adjutorio tuo vere profuturum speramus: nisi forte quod talis est, ut ipse tibi per eum fiam commendatior, quam ille per me. Hactenus fortasse scribere debuerim, si esse vellem epistolarum solemnium more contentus: sed scatet animus in loquelas communicandas tecum de", + "candidate_score": 0.646411, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_34_36", + "bdc_text": "Blanke 150f ) . Auch die bernischen Truppen , die zum Schutze Bremgartens im November 1531 dort stationiert waren , hatten Gelegenheit genug , den Prediger Bullinger zu hören und kennenzulernen ( s. HBRG III 230. 256f. 292 ) . . Nec deerit senatus , quorum [ ! ] magna pars , etiam quos papistas credimus , te maxime cupit .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2033", + "psc_text": "potuimus? Sed per gratiam Domini nostri Jesu Christi credimus salvari, quemadmodum et illi. Tacuit autem omnis multitudo, et in sententiam ejus Jacobus Apostolus, et omnes simul Presbyteri transierunt. 8. Haec non debent molesta esse lectori, sed et mihi et illi utilia, ut probemus ante Apostolum Paulum non ignorasse Petrum imo principem hujus esse [al. fuisse ] decreti, Legem post Evangelium non esse servandam. Denique tantae auctoritatis Petrus fuit, ut Paulus in epistola sua scripserit: Deinde post annos tres veni Jerosolymam videre Petrum, et mansi apud eum diebus quindecim (Gal. 1. 18) . Rursumque in consequentibus: Post annos quatuordecim ascendi iterum Jerosolymam cum Barnaba, assumpto et Tito. Ascendi autem secundum revelationem, et exposui cum eis Evangelium quod praedico in gentibus (Gal. 2. 1) , ostendens 743 se non habuisse securitatem praedicandi Evangelii, nisi Petri et caeterorum Apostolorum qui cum eo erant, fuisset sententia roboratus. Statimque sequitur: Separatim autem his, qui videbantur", + "candidate_score": 0.64622, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_35_37", + "bdc_text": "Auch die bernischen Truppen , die zum Schutze Bremgartens im November 1531 dort stationiert waren , hatten Gelegenheit genug , den Prediger Bullinger zu hören und kennenzulernen ( s. HBRG III 230. 256f. 292 ) . . Nec deerit senatus , quorum [ ! ] magna pars , etiam quos papistas credimus , te maxime cupit . Exacerbati sunt exacerbatione , quam proculdubio didicisti a FranciscoKolb ( s.", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2041", + "psc_text": "Utique respondebis, ne scandalizarentur qui ex Judaeis crediderunt. Simulasti ergo te [al. abest te ] Judaeum, ut Judaeos lucrifaceres; et hanc ipsam simulationem Jacobus, et caeteri te docuere Presbyteri: sed tamen evadere non potuisti. Orta enim seditione, cum occidendus esses, raptus es a tribuno, et ab eo missus Caesaream, sub custodia militum diligenti (Act. 23. 23), ne te Judaei quasi simulatorem ac destructorem Legis occiderent. Atque inde Romam perveniens, in hospitio quod tibi conduxeras, Christum et Judaeis et gentibus praedicasti (Actor. 28. 14. 30), et sententia tua Neronis gladio confirmata est. 11. Didicimus, quod propter metum Judaeorum et Petrus et Paulus aequaliter finxerint se Legis praecepta servare. Qua igitur fronte, qua audacia Paulus in altero reprehendit [al. reprehendat ], quod ipse commisit? Ego, imo alii ante me exposuerunt causam quam putaverant, non officiosum mendacium defendentes, sicut tu scribis: sed ostendentes [al. docentes ] honestam dispensationem, ut et Apostolorum prudentiam demonstrarent,", + "candidate_score": 0.645373, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_29_31", + "bdc_text": "Hec vero , quae scribo , cordi tuo scripsero , que volebam ante bellicum hunc tumultum tecum contulisse . Nihil dubites de me ; officiosissimum habebis suppedaneum Bertoldum tuum , immo si libet fratrem germanum .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_833", + "psc_text": "te nosse, tamen exiguum quiddam tui minus habeo, praesentiam videlicet corporis: quam ipsam etiam postea quam te beatissimus nunc Episcopus, tunc vero jam Episcopatu dignus, frater Alypius vidit, remeansque a me visus est, negare non possum, magna ex parte mihi esse relatu ejus impressam: et ante reditum cum te ille ibi videbat, et ego videbam, sed oculis ejus. Non enim animo me atque illum, sed corpore duos, qui noverit, dixerit, concordia dumtaxat et familiaritate fidissima, non meritis, quibus ille antecellit. Quia ergo me primitus communione spiritus, quo in unum nectimur: deinde illius ex ore jam diligis, nequaquam impudenter, quasi aliquis ignotus, commendo germanitati tuae fratrem Profuturum, quem nostris conatibus, deinde adjutorio tuo vere profuturum speramus: nisi forte quod talis est, ut ipse tibi per eum fiam commendatior, quam ille per me. Hactenus fortasse scribere debuerim, si esse vellem epistolarum solemnium more contentus: sed scatet animus in loquelas communicandas tecum de", + "candidate_score": 0.644847, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_29_31", + "bdc_text": "Hec vero , quae scribo , cordi tuo scripsero , que volebam ante bellicum hunc tumultum tecum contulisse . Nihil dubites de me ; officiosissimum habebis suppedaneum Bertoldum tuum , immo si libet fratrem germanum .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2081", + "psc_text": "inter vos exstitisse discordiam, de quorum tanta amicitia, quaquaversum eam fama diffuderat, caritas fraterna gaudebat. Quod non feci reprehendendo in aliquo germanitatem tuam, cujus in ea re aliquam culpam me cognovisse, 762 non ausus sum dicere: sed dolendo humanam miseriam, cujus in amicitiis mutua caritate retinendis, quantalibet illa sit, incerta permansio est. Verum illud malueram tuis nosse rescriptis, utrum mihi veniam, quam poposceram, dederis. Quod apertius mihi intimari cupio, quamvis hilarior quidam vultus litterarum tuarum, etiam hoc me impetrasse significare videatur: si tamen post lectam illam missae sunt; quod in eis minime apparet. » 2. « Petis, vel potius fiducia caritatis jubes, ut in Scripturarum campo sine nostro invicem dolore ludamus. Equidem quantum ad me attinet, serio nos ista, quam ludo agere mallem. Quod si hoc verbum tibi propter facilitatem ponere placuit, ego fateor majus aliquid ex peto a benignitate virium tuarum, prudentiaque tam docta, et otiosa, annosa, studiosa, ingeniosa", + "candidate_score": 0.643303, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_44_46", + "bdc_text": "decembris anno 31 . Tuus ex animo minimum nummisma Bercht. H. [ Adresse auf der Rückseite : ] Heinrico Bullingero docto iuxta atque pio , fratri suo semper charissimodarunter von fremder Hand:", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1730", + "psc_text": "saltem vicino te in Domino perfrui ad crebrum et dulce colloquium! Sed quia id non est datum, peto ut hoc ipsum, quod in Domino quam possumus simul sumus, conservari studeas, et augeri ac perfici; et rescripta quamvis rara non spernere. Saluta obsequio meo sanctum fratrem Paulinianum, 632 et omnes fratres qui tecum ac de te in Domino gloriantur. Memor nostri exaudiaris a Domino in omni sancto desiderio tuo, domine carissime, et desideratissime, et honorande in Christo frater. » EPISTOLA CII HIERONYMI AD AUGUSTINUM. Acceptis Augustini epistolis quae continent quaestionem de mendacio officioso, dubitans etiamnum an ejus sit, negat se responsurum, nisi sit certius de auctore. Meminit et Ruffini ficto nomine. Domino vere Sancto, ac beatissimo Papae AUGUSTINO HIERONYMUS in Domino salutem. 1. In ipso profectionis articulo sancti filii nostri Asterii Hypodiaconi, necessarii mei, beatitudinis tuae litterae ad me pervenerunt, quibus satisfacis, te contra parvitatem meam librum Romam non misisse. Hoc", + "candidate_score": 0.642676, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_15_17", + "bdc_text": "Franciscus Franz Kolb , s. oben , S. 215 , Anm. 54 . senio indiem deficit , Bertoldus Haller. podagra , hernia et mole corporea sic gravatur , ut plus satis . Proinde in tota ditione nullos ferme habemus , qui vel lectione vel linguarum vel scripturę cognitione aliquid possint .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_757", + "psc_text": "te in Scripturis sanctis, sine praevio et monstrante semitam, non posse ingredi. Taceo de Grammaticis, Rhetoribus, Philosophis, Geometris, Dialecticis, Musicis, Astronomis, Astrologis, Medicis, quorum scientia mortalibus vel utilissima est, et in tres partes scinditur, τό δὸγμα, τὴν μέθοδον, τὴν ἐμπειριαν. Ad minores artes veniam, et quae non tam λογῳ, quam manu administrantur. Agricolae, caementarii, fabri, metallorum, lignorumve caesores, lanarii quoque et fullones, et caeteri qui variam supellectilem et vilia opuscula fabricantur, absque doctore non possunt esse quod cupiunt. « Quod Medicorum est, » Promittunt Medici, tractant fabrilia fabri. (Horat. Epist. lib. 1. Epist. 1). 7. Sola Scripturarum ars est, quam sibi omnes passim vindicant. Scribimus indocti, doctique poemata passim. (Ibid.). Hanc garrula anus, hanc delirus senex, hanc sophista verbosus, hanc universi praesumunt, lacerant, docent, antequam discant. Alii adducto supercilio, grandia verba trutinantes, inter mulierculas de sacris litteris philosophantur. Alii discunt, proh pudor, a feminis, quod viros doceant: et ne parum", + "candidate_score": 0.642056, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_42", + "bdc_text": "Vale et pro votis nostris rescribe , quod si non fęceris , certe me moriturum brevi mallem quam ita destitutum , quod etiam spero .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_505", + "psc_text": "vestri sortem doleo, quos adhuc saeculi carcer includit; quos quotidie in acie praeliantes, nunc ira, nunc avaritia, nunc libido, nunc variorum incentiva vitiorum pertrabunt ad ruinam. Si vis, ut mater mea sis, cura placere Christo. Non agnosco matrem, meo Domino displicentem. Loquitur illa et alia multa, quae taceo, et pro te Dominum rogat; mihique ut de ejus mente securus sum (al. sim ), veniam impetrat peccatorum: quod monui, quod hortatus sum, quod invidiam propinquorum, ut salva esset, excepi. 7. Itaque dum spiritus hos artus regit, dum vitae hujus fruimur commeatu, spondeo, promitto, polliceor, illam mea lingua resonabit, illi mei dedicabuntur 186 labores, illi meum sudabit ingenium. Nulla erit pagina, quae non Blaesillam sonet. Quocumque sermonis nostri monumenta pervenerint, illa cum meis opusculis peregrinabitur. Hanc in mea mente defixam legent Virgines, Viduae, Monachi, sacerdotes. Brevis vitae spatium, aeterna memoria compensabit. Quae cum Christo vivit in coelis, in hominum quoque ore victura", + "candidate_score": 0.639882, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_42_44", + "bdc_text": "Vale et pro votis nostris rescribe , quod si non fęceris , certe me moriturum brevi mallem quam ita destitutum , quod etiam spero . Rursum vale. 6 . decembris anno 31 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_505", + "psc_text": "vestri sortem doleo, quos adhuc saeculi carcer includit; quos quotidie in acie praeliantes, nunc ira, nunc avaritia, nunc libido, nunc variorum incentiva vitiorum pertrabunt ad ruinam. Si vis, ut mater mea sis, cura placere Christo. Non agnosco matrem, meo Domino displicentem. Loquitur illa et alia multa, quae taceo, et pro te Dominum rogat; mihique ut de ejus mente securus sum (al. sim ), veniam impetrat peccatorum: quod monui, quod hortatus sum, quod invidiam propinquorum, ut salva esset, excepi. 7. Itaque dum spiritus hos artus regit, dum vitae hujus fruimur commeatu, spondeo, promitto, polliceor, illam mea lingua resonabit, illi mei dedicabuntur 186 labores, illi meum sudabit ingenium. Nulla erit pagina, quae non Blaesillam sonet. Quocumque sermonis nostri monumenta pervenerint, illa cum meis opusculis peregrinabitur. Hanc in mea mente defixam legent Virgines, Viduae, Monachi, sacerdotes. Brevis vitae spatium, aeterna memoria compensabit. Quae cum Christo vivit in coelis, in hominum quoque ore victura", + "candidate_score": 0.637484, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_35_37", + "bdc_text": "Auch die bernischen Truppen , die zum Schutze Bremgartens im November 1531 dort stationiert waren , hatten Gelegenheit genug , den Prediger Bullinger zu hören und kennenzulernen ( s. HBRG III 230. 256f. 292 ) . . Nec deerit senatus , quorum [ ! ] magna pars , etiam quos papistas credimus , te maxime cupit . Exacerbati sunt exacerbatione , quam proculdubio didicisti a FranciscoKolb ( s.", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3026", + "psc_text": "14) . Sed et Petrus in prima Epistola: Presbyteros, inquit, in vobis precor Compresbyter, et testis passionum Christi, et futurae gloriae quae revelanda est, particeps, regere gregem Christi, et inspicere 1082 non ex necessitate, sed voluntarie juxta Deum (1. Petr. 5) . Quod quidem Graece significantius dicitur ἐπισκοποῦντες id est, super intendentes, unde et nomen Episcopi tractum est. Parva tibi videntur tantorum virorum testimonia? Clangat tuba Evangelica, filius tonitrui, quem Jesus amavit plurimum, qui de pectore Salvatoris doctrinarum fluenta potavit (Joan. 21): Presbyter, Electae dominae et filiis ejus, quos ego diligo in veritate (2. Joan. 1) . Et in alia Epistola: Presbyter, Gaio carissimo, quem ego diligo in veritate (3. Joan. 1) . Quod autem postea unus electus est, qui caeteris praeponeretur, in schismatis remedium factum est: ne unusquisque ad se trahens Christi Ecclesiam rumperet. Nam et Alexandriae a Marco Evangelista usque ad Heraclam et Dionysium Episcopos, Presbyteri semper unum", + "candidate_score": 0.63531, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_45_47", + "bdc_text": "Tuus ex animo minimum nummisma Bercht. H. [ Adresse auf der Rückseite : ] Heinrico Bullingero docto iuxta atque pio , fratri suo semper charissimodarunter von fremder Hand: 6 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1730", + "psc_text": "saltem vicino te in Domino perfrui ad crebrum et dulce colloquium! Sed quia id non est datum, peto ut hoc ipsum, quod in Domino quam possumus simul sumus, conservari studeas, et augeri ac perfici; et rescripta quamvis rara non spernere. Saluta obsequio meo sanctum fratrem Paulinianum, 632 et omnes fratres qui tecum ac de te in Domino gloriantur. Memor nostri exaudiaris a Domino in omni sancto desiderio tuo, domine carissime, et desideratissime, et honorande in Christo frater. » EPISTOLA CII HIERONYMI AD AUGUSTINUM. Acceptis Augustini epistolis quae continent quaestionem de mendacio officioso, dubitans etiamnum an ejus sit, negat se responsurum, nisi sit certius de auctore. Meminit et Ruffini ficto nomine. Domino vere Sancto, ac beatissimo Papae AUGUSTINO HIERONYMUS in Domino salutem. 1. In ipso profectionis articulo sancti filii nostri Asterii Hypodiaconi, necessarii mei, beatitudinis tuae litterae ad me pervenerunt, quibus satisfacis, te contra parvitatem meam librum Romam non misisse. Hoc", + "candidate_score": 0.633967, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_28", + "bdc_text": "Interim ubi animum tuum intellexerimus , senatus noster te legittimo nuncio et litteris vocabit , ut et Tigurinis et omnibus commodius satisfacere possis .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2254", + "psc_text": "in Epistola ad Thessalonicenses prima: Ipse autem Deus pacis sanctificet vos per omnia, et integer spiritus vester, et anima et corpus sine querela, in adventu Domini nostri Jesu Christi servetur. Expliciunt Capitula Quaestionum. HIERONYMUS AD HEDIBIAM. DE QUAESTIONIBUS XII. 818 PRAEFATIO.--Ignota vultu, fidei mihi ardore notissima es. Et de extremis Galliae finibus in Bethleemitico rure latitantem, ad respondendum provocas, de sanctarum quaestiunculis Scripturarum, per hominem Dei, filium meum Apodemium, Commonitoriolum dirigens; quasi vero non habeas, in tua provincia disertos viros, et in Lege Dei perfectos: nisi forte experimentum magis nostri, quam doctrinam flagitas, et vis scire, quid de his quae ab aliis audisti, nos quoque sentiamus. Majores tui Patera, atque Delphidius, quorum alter antequam ego nascerer, Rhetoricam Romae 819 docuit: alter me jam adolescentulo omnes Gallias prosa versuque, suo illustravit ingenio, jam dormientes et taciti me jure reprehendunt, quod audeam ad stirpem generis sui quippiam mussitare: licet concedens eis eloquentiae", + "candidate_score": 0.633851, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_0_2", + "bdc_text": "Gratiam et pacem a domino . Quod temporum nostrorum calamitatem conquerar , Heinrice charissime , epistola non patitur . Ex amicorum et in senatu nostro primatum iussu nuncium hunc ad te amandavimus , cum patriam deserere coactus sis - dominus novit , cuius culpa factum - et nunc a Basiliensibus Siehe oben Nr. 42 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1140", + "psc_text": "hoc tempus, vel imprudentia, vel imperitia, vel pervicacia depravare conati sunt, uno libello breviter digesta edas, in notitiam eorum, quibus aut non vacat propter alia negotia, aut non valent propter alienam linguam tam multa legere atque cognoscere. Diu te rogarem, nisi hoc soleret esse indicium minus de caritate praesumentis. Hunc interea fratrem nostrum in Christo Paulum multum commendo benignitati tuae, cujus in nostris regionibus existimationi bonum coram Deo testimonium perhibemus. » EPISTOLA LXVIII. AD CASTRUTIUM. Castrutio e Pannonia, qui ut Hieronymum inviseret, navigare constituerat, gratias agit, eumque consolatur de caecitate oculorum, docens eam aliquoties a Deo propitio immitti. 1. Sanctus filius meus Heraclius diaconus mihi retulit, quod cupiditate 409 nostri Cissam usque venisses: et homo Pannonius, id est, terrenum animal, non timueris Adriatici maris aestus [al. Syrtes ], et Aegei atque lonii subire discrimina. Et nisi te pius fratrum retinuisset affectus, voluntatem opere complesses. Habeo itaque gratias, et in acceptum", + "candidate_score": 0.633732, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_26", + "bdc_text": "precamur , speramus , immo volumus Bullingerum nostrę vocationi indulgere ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2075", + "psc_text": "ingrediens, Domini misericordia et tuis precibus reservatus sum. Ad hoc forsitan ut implerem praeceptum tuum, et volumen disertissimum, quod Scripturarum floribus texuisti, eadem qua a te scriptum est gratia verterem; licet imbecillitas corporis et animi moeror, ingenii quoque acumen obtuderit, et verba prono cursu labentia velut quibusdam obicibus retardarit. 2. Mirati sumus in opere tuo utilitatem omnium Ecclesiarum, ut discant qui ignorant, eruditi testimoniis Scripturarum, qua debeant veneratione Sancta suscipere, et altaris Christi ministerio deservire; sacrosque calices, et sancta velamina, et caetera, quae ad cultum Dominicae pertinent Passionis, non quasi inania, et sensu carentia sanctimoniam non habere; sed ex consortio Corporis et Sanguinis Domini eadem qua Corpus ejus et Sanguis majestate veneranda. 3. Suscipe igitur Librum tuum, imo meum, et ut verius loquar, nostrum: cumque mihi faveris, tuus fautor eris. Tibi enim meum sudavit ingenium, et facundiam graecam latinae linguae volui paupertate pensare. Neque vero ut diserti interpretes faciunt, verbum", + "candidate_score": 0.631681, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_10_12", + "bdc_text": "Berna sola , quę tamen est populosissima , 187 parrochiarum , neminem habet . MeganderSiehe oben S. 214f , Anm. 53 . a contionibus quiescere iussus est ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_722", + "psc_text": "providentes non coacte, sed spontanec secundum Deum: neque turpis lucri gratia, sed voluntarie: neque ut dominantes in clerum, sed forma facti gregis ex animo: ut cum apparuerit princeps pastorum, percipiatis immarcescibilem gloriae coronam » (1. Petr. 5. 2. et seqq.). Pessimae consuetudinis est in quibusdam Ecclesiis, tacere 263 Presbyteros, et praesentibus Episcopis non loqui, quasi aut invideant, aut non dignentur audire. « Et si alii, » inquit Apostolus Paulus, « fuerit revelatum sedenti, prior taceat. Potestis enim per singulos prophetare, ut omnes discant, et omnes consolentur: et spiritus Prophetarum Prophetis subjectus est. Non enim est dissensionis Deus, sed pacis » (1. Cor. 14. 30. et seqq.). « Gloria patris est filius sapiens » (Prov. 10. 1). Gaudeat Episcopus judicio suo, cum tales Christo elegerit Sacerdotes. 8. Conciones in Ecclesia. --Docente te in Ecclesia, non clamor populi, sed gemitus suscitetur. Lacrymae auditorum, laudes tuae sint. Sermo Presbyteri, Scripturarum lectione conditus sit.", + "candidate_score": 0.631345, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_36", + "bdc_text": "Nec deerit senatus , quorum [ ! ] magna pars , etiam quos papistas credimus , te maxime cupit .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1108", + "psc_text": "30). Alii hoc intelligant de futuro, quando moeror vertetur in gaudium, et transeunte mundo, Sanctorum corona non transit: Ego et in praesentiarum video Sanctorum promissa compleri. Antequam 398 Christo tota mente serviret, notus erat in Senatu, sed multi alii habebant insulas Proconsulares. Totus orbis hujuscemodi honoribus plenus est. Primus erat, sed inter primos. Praecedebat alios dignitate; sed et alios sequebatur. QUAMVIS CLARUS honor vilescit in turba: et apud viros bonos indignior fit ipsa dignitas, quam multi indigni possident. Unde egregie de Caesare Tullius, cum quosdam, ait, ornare voluit, non illos honestavit, sed ornamenta ipsa turbavit. At nunc omnes Christi Ecclesiae Pammachium loquuntur. Miratur orbis pauperem, quem hucusque divitem nesciebat. Quid Consulatu illustrius? Annuus honor est, et postquam alius successerit, prior desinit. Latent in multitudine laureae, et triumphi interdum triumphantium sordibus polluuntur. Quod ante per manus patritias tradebatur, et sola nobilitas possidebat, quo Consul Marius, victor Numidiae et Theutonum, atque Cimbrorum,", + "candidate_score": 0.628516, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_19_21", + "bdc_text": "Volunt itaque et primates ex senatu et civibus item et plebe certi esse , Bullingerum futurum Bernatem , quare hoc nuncio certiores tui reddas , ut speramus omnes . Audio ab adversariis bibliothecam tuam devastatamDies entsprach nicht der Wahrheit ; Bullinger berichtet selbst , daß ihm an seinem in Bremgarten zurückgelassenen Eigentum durch die fünförtischen Besatzungstruppen «kein schad beschah , onet das er umm allen wyn kamm» ( HBRG III 268 ) .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1610", + "psc_text": "communione laetari. Scriptum est enim, Si bestia tetigerit montem, lapidabitur (Hebr. 12. 20) . Neque coelestium possunt recipere sacramenta verborum, qui divinis Ecclesiae dogmatibus contradicunt. Totis itaque viribus animas nostras ab omni contagione purgantes, dignas celebritati, quae imminet, praeparemus, ut possimus cum sanctis canere: Deus Dominus, et 586 illuxit nobis (Psal. 117) . De qua et alius Propheta conscius futurorum mystica voce testatur: Apparebit Dominus in eis, et disperdet omnes deos Gentium (Soph. 2. 11) . Quando verba in opera commutata sunt, et ambigentium oculis rerum veritas demonstratur, ut per efficientiam eorum, quae praedicta sunt, verborum veritas comprobaretur, victoriae suae nos Deo faciente participes, ut et solemnitatis possimus cum sanctis habere consortium, et illustris ejus adventus praeconia frequentare. Etenim quod omnis terra variis fuerat illecebris depravata, virtutes aestimans vitia, et e contrario vitia virtutes, dum inolescente tempore, consuetudinem legem putaret [al. putat ] esse naturae, et tyrannica superbia iniqui praecesserant,", + "candidate_score": 0.628094, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_8_10", + "bdc_text": "en enim tibi iam dudum parata est . Habet Basilęa doctos innumeros , quos et Tigurum ; Berna sola , quę tamen est populosissima , 187 parrochiarum , neminem habet .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1240", + "psc_text": "sed oppidum metropoleos Sichem, in itinere fuerit: de quo in Evangelio quoque legimus: Erat autem Joannes baptizans in Ennon, juxta Salim, quia aquae erant multae ibi (Joan. 3) . Nec refert, utrum Salem, an Salim nominetur, cum vocalibus in medio litteris perraro utantur Hebraei, et pro voluntate lectorum, ac varietate, regionem eadem verba diversis sonis atque accentibus proferantur. 9. Haec ab eruditissimis gentis illius didicimus, qui intantum non recipiunt Spiritum sanctum, vel Angelum fuisse Melchisedech, ut etiam certissimum hominis nomen adscribant. Et revera stultum est, id quod in typo dicitur: eo quod Christi sacerdotium finem non habeat; et ipse rex et sacerdos nobis utrumque donaverit, ut simus genus regale et sacerdotale (1. Petr. 2. 9), et quasi angularis lapis (Isai.) parietem utrumque conjunxerit, et 446 de duobus gregibus bonus pastor unum effecerit gregem (Eph. 2. 16); sic quosdam referre ad ἀναγωγην, ut historiae auferant veritatem, et dicant non fuisse regem,", + "candidate_score": 0.628093, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_45_47", + "bdc_text": "Tuus ex animo minimum nummisma Bercht. H. [ Adresse auf der Rückseite : ] Heinrico Bullingero docto iuxta atque pio , fratri suo semper charissimodarunter von fremder Hand: 6 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1125", + "psc_text": "quadrigae vestrae, et proposito quintam deesse Blaesillam, pene oblitus de ea loqui, quae prima de vobis praecesserit ad Dominum. Vere nunc quinque in tres, ac duas videmus esse divisas, illa cum sorore Paulina dulci somno fruitur, tu duarum medius, ad Christum levius subvolabis. EPISTOLA LXVII AUGUSTINI AD HIERONYMUM. Hieronymum 404 sciscitatur de titulo vulgati ab ipso libri de Scriptoribus Ecclesiasticis; tum de Petro reprehenso non mendaciter a Paulo, quod etiam superiori epist. 56. quaesierat. Postremo petit, ut quae sint Origenis aliorumque haereticorum errata, sibi indicet. Domino dilectissimo, et cultu sincerissimo caritatis observando atque amplectendo fratri et Compresbytero HIERONYMO, AUGUSTINUS. 1. « Habeo gratiam, quod pro subscripta salutatione, plenam mihi Epistolam reddidisti, sed breviorem multo quam ex te vellem suscipere, tali viro, a quo, tempora quantalibet occupet, nullus sermo prolixus est. Quanquam itaque nos negotiorum alienorum, eorumque saecularium, curis circumstemur ingentibus: tamen Epistolae tuae brevitati facile non ignoscerem, nisi cogitarem quam", + "candidate_score": 0.627514, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_44_46", + "bdc_text": "decembris anno 31 . Tuus ex animo minimum nummisma Bercht. H. [ Adresse auf der Rückseite : ] Heinrico Bullingero docto iuxta atque pio , fratri suo semper charissimodarunter von fremder Hand:", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1127", + "psc_text": "novimus, quia faciem corporis tui non vidimus, hoc modo nec ipse te nosti: nam tu quoque non vides eam. Si autem tibi non ob aliud notus es, nisi quia nosti animum tuum: et nos eum non mediocriter novimus in litteris tuis, in quibus benedicimus Domino, quod tibi, et nobis, omnibusque fratribus qui tua legunt, te talem dedit. » 2. « Liber quidam tuus, inter caetera non diu est, quod venit in manus nostras: quae sit ejus inscriptio, nescimus adhuc. Non enim hoc codex ipse, ut assolet, in liminari pagina praetendebat. Epitaphium tamen appellari dicebat frater, apud quem inventus est, quod ei nomen tibi placuisse ut inderetur, crederemus, si eorum tantum 405 hominum vel vitas, vel scripta ibi legissemus, qui jam defuncti essent. Cum vero multorum et eo tempore quo scribebatur, et nunc usque viventium, ibi commemorentur opuscula, miramur cur hunc ei titulum vel imposueris, vel imposuisse credaris. Tamen [al. Sane", + "candidate_score": 0.626437, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_17", + "bdc_text": "Proinde in tota ditione nullos ferme habemus , qui vel lectione vel linguarum vel scripturę cognitione aliquid possint .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_755", + "psc_text": "dederis homini scienti litteras, ut legat, respondebit tibi: Non possum, signatus est enim. Quanti hodie putant se nosse litteras, et tenent signatum librum; nec aperire possunt, nisi ille reseraverit « qui habet clavem David: qui aperit, et nemo claudit, claudit et nemo aperit? » (Ibid. 3. 7.) In Actis Apostolorum sanctus eunuchus, imo vir (sic enim eum Scriptura cognominat), cum legeret Isaiam, interrogatus a Philippo: « Putasne intelligis quae legis? » respondit, « Quomodo possum, nisi aliquis me docuerit? » (Act. 8.) Ego, ut de me interim loquar, nec sanctior sum hoc eunucho, nec studiosior; qui de Aethiopia, id est, de extremis mundi finibus venit ad Templum, reliquit aulam regiam: et tantus amator Legis, divinaeque scientiae fuit, ut etiam in vehiculo sacras litteras legeret: et tamen cum librum teneret, et verba Domini cogitatione conciperet, lingua volveret, labiis personaret, ignorabat eum, quem in libro nesciens venerabatur. Venit Philippus, ostendit ei Jesum,", + "candidate_score": 0.626274, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_9_11", + "bdc_text": "Habet Basilęa doctos innumeros , quos et Tigurum ; Berna sola , quę tamen est populosissima , 187 parrochiarum , neminem habet . MeganderSiehe oben S. 214f , Anm. 53 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1240", + "psc_text": "sed oppidum metropoleos Sichem, in itinere fuerit: de quo in Evangelio quoque legimus: Erat autem Joannes baptizans in Ennon, juxta Salim, quia aquae erant multae ibi (Joan. 3) . Nec refert, utrum Salem, an Salim nominetur, cum vocalibus in medio litteris perraro utantur Hebraei, et pro voluntate lectorum, ac varietate, regionem eadem verba diversis sonis atque accentibus proferantur. 9. Haec ab eruditissimis gentis illius didicimus, qui intantum non recipiunt Spiritum sanctum, vel Angelum fuisse Melchisedech, ut etiam certissimum hominis nomen adscribant. Et revera stultum est, id quod in typo dicitur: eo quod Christi sacerdotium finem non habeat; et ipse rex et sacerdos nobis utrumque donaverit, ut simus genus regale et sacerdotale (1. Petr. 2. 9), et quasi angularis lapis (Isai.) parietem utrumque conjunxerit, et 446 de duobus gregibus bonus pastor unum effecerit gregem (Eph. 2. 16); sic quosdam referre ad ἀναγωγην, ut historiae auferant veritatem, et dicant non fuisse regem,", + "candidate_score": 0.624347, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_44_46", + "bdc_text": "decembris anno 31 . Tuus ex animo minimum nummisma Bercht. H. [ Adresse auf der Rückseite : ] Heinrico Bullingero docto iuxta atque pio , fratri suo semper charissimodarunter von fremder Hand:", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2079", + "psc_text": "vere sancte et beatissime papa. Si legisti librum explanationum in Jonam, puto quod ridiculam cucurbitae non recipias quaestionem. Sin autem amicus qui me primus gladio petiit, stylo repulsus est; sit humanitatis tuae atque justitiae accusantem reprehendere, non respondentem. In Scripturarum si placet campo sine nostro invicem dolore ludamus. EPISTOLA CXVI. AUGUSTINI AD HIERONYMUM. Respondet accuratius epistolis Hieronymi, 105. 112. et 115. de interpretatione loci Epistolae ad Galatos, confirmans quod Petrus merito veraciterque reprehensus fuerit a Paulo. Caeterum deprecatur veniam, si dictis forte incautioribus Hieronymi animum offenderit, excusans, quod nulla sua culpa per multorum manus obambularit epistola, priusquam ad eum, cui scripta erat, perveniret. Domino dilectissimo et in Christi visceribus honorando, sancto fratri et compresbytero HIERONYMO, AUGUSTINUS in Domino salutem. 1. « Jampridem caritati tuae prolixam epistolam misi, respondens illi tuae, quam per sanctum filium tuum Asterium, nunc jam non solum fratrem, verum etiam collegam meum, misisse te recolis. Quae utrum", + "candidate_score": 0.624268, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_44_46", + "bdc_text": "decembris anno 31 . Tuus ex animo minimum nummisma Bercht. H. [ Adresse auf der Rückseite : ] Heinrico Bullingero docto iuxta atque pio , fratri suo semper charissimodarunter von fremder Hand:", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2775", + "psc_text": "jungo principio: nec semel monuisse contentus sum. Ama Scripturas sanctas, et amabit te sapientia: dilige eam, et servabit te: honora illam, et amplexabitur te. Haec monilia in pectore, et in auribus tuis haereant. Nihil aliud noverit lingua, nisi Christum. Nihil possit sonare, nisi quod sancctum est. Aviae tuae tibi semper ac matris in ore dulcedo versetur: quarum imitatio forma virtutis est. EPISTOLA CXXXI AUGUSTINI AD HIERONYMUM SIVE LIBER DE ORIGINE ANIMAE HOMINIS. Recensens varias de animae origine sententias, cupit doceri quae potissimum tenenda sit, et quomodo adversus Pelagianorum dogma defendi possit ea, quam Hieron. in superiore epistola 126 suam esse fere insinuavit, « singulas animas novas nascentibus fieri. » 1. « Deum nostrum, qui nos vocavit in suum regnum et gloriam, et 998 rogavi et rogo, ut hoc quod ad te scribo, sancte frater Hieronyme, consulens te de his quae nescio, fructuosum esse nobis velit [al. velis ]. Quanquam enim", + "candidate_score": 0.624081, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_8_10", + "bdc_text": "en enim tibi iam dudum parata est . Habet Basilęa doctos innumeros , quos et Tigurum ; Berna sola , quę tamen est populosissima , 187 parrochiarum , neminem habet .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1919", + "psc_text": "terram vertice tangere, suspensisque pede feminis, vestes non defluere in faciem. Miserebatur omnium, et per singulos effusis lacrymis, Christi clementiam deprecabatur. Et sicut erat invalida, ascendit pedibus montem; in cujus duabus speluncis, persecutionis et famis tempore, Abdias propheta centum prophetas aluit pane et aqua (3. Reg. 18. 4). Inde cito itinere percucurrit Nazareth, nutriculam Domini; Cana [Mss. Chanaam ] et Capharnaum, signorum ejus familiares: lacum Tyberiadis, 704 navigante Domino sanctificatum; solitudinem, in qua multa populorum millia paucis saturata sunt panibus, et de reliquis vescentium repleti sunt cophini duodecim tribuum Israel. Scandebat montem Thabor, in quo transfiguratus est Dominus. Aspiciebat procul montes Hermon et Hermoniim, et campos latissimos Galilaeae, in quibus Sisara et omnis exercitus ejus, Barach vincente, prostratus est (Judic. 4) torrens Cison, qui mediam planitiem dividebat; et oppidum juxta Naim, in quo viduae suscitatus est filius, monstrabatur. Dies me prius quam sermo deficiet, si voluero cuncta percurrere, quae Paula", + "candidate_score": 0.622947, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_1", + "bdc_text": "Quod temporum nostrorum calamitatem conquerar , Heinrice charissime , epistola non patitur .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_344", + "psc_text": "In die urebar aestu, et gelu nocte (Gen. 31. 40) . Amemus et nos Christum, ejusque semper quaeramus amplexus, et facile videbitur omne difficile; brevia putabimus universa quae longa sunt; et jaculo illius vulnerati, per horarum momenta dicemus: « Heu me, quia peregrinatio mea prolongata est a me. (Ps. 119. 2). Non sunt enim condignae passiones hujus temporis ad futuram gloriam, quae revelabitur in nobis (Rom. 8. 18). Quia tribulatio patientiam operatur, patientia autem probationem, probatio autem spem, spes autem non confundit » (Ibid. 5. 3. 4). Quando tibi grave videtur esse quod sustines, Pauli secundam Epistolam ad Corinthios lege: « In laboribus plurimum; in carceribus abundantius; in plagis supra modum; in mortibus frequenter. A Judaeis quinquies quadragenas una minus accepi: ter virgis caesus sum: semel lapidatus sum: ter naufragium feci: nocte et die in profundo maris fui. In itineribus saepius, periculis fluminum, periculis latronum, periculis ex genere, periculis ex", + "candidate_score": 0.622318, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_1", + "bdc_text": "Quod temporum nostrorum calamitatem conquerar , Heinrice charissime , epistola non patitur .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_814", + "psc_text": "HIERONYMUS. 1. Brevis Epistola longas explanare non valet quaestiones, et in arctum multa concludens, stringere verbis, quod sensibus dilatatum est. Interrogas, quid significet illud in Evangelio juxta Matthaeum: « Nolite solliciti esse de crastino; sufficit enim diei malitia sua » (Matth. 6. 34). Crastinum, in Scripturis sanctis, futurum tempus significat: sicut et Jacob in Genesi loquitur: « Exaudiet me cras justitia mea » (Gen. 30. 33). Et ubi altare exstruitur a duabus tribubus Ruben et Gad, et dimidia tribu Manasse, a cuncto Israele ad eas legatio mittitur, cum Phinees Pontifici respondissent, idcirco se altare fecisse, ne cras filiis suis colendi Deum possessio denegaretur (Josue 22. 24). Et multa istiusmodi in veteri reperies Instrumento. Qui ergo de futuris nos cogitare prohibuit, concessit de praesentibus, propter humanae vitae fragilitatem. Quod autem adjicit, « sufficit diei malitia sua » (Matth. 6. 34), hoc modo intellige: Sufficit nobis de praesentibus hujus saeculi cogitare angustiis.", + "candidate_score": 0.622068, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_9_11", + "bdc_text": "Habet Basilęa doctos innumeros , quos et Tigurum ; Berna sola , quę tamen est populosissima , 187 parrochiarum , neminem habet . MeganderSiehe oben S. 214f , Anm. 53 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2703", + "psc_text": "postquam reversus est ex Aegypto, quantum possederit; utique a Dan usque Bersabee, quae vix centum sexaginta millium in longum spatio tenditur. Neque enim David et Salomon potentissimos reges, exceptis iis quos post victoriam in amicitiam receperunt, plus tenuisse Scriptura testatur (2. Reg. 17). Et hoc dico, ut taceam quinque Palestinae civitates, 972 Gazam, Ascalonem, Geth, Accaron, et Azotum: Idumaeos quoque a meridiana plaga vix septuaginta quinque millibus ab Jerosolyma separatos, Arabas et Agarenos, quos nunc Sarracenos vocant, in vicinia urbis Jerusalem. Pudet dicere latitudinem terrae repromissionis, ne ethnicis occasionem blasphemandi dedisse videamur. Ab Joppe usque ad viculum nostrum Bethleem, quadraginta sex millia sunt, cui succedit vastissima solitudo, plena ferocium barbarorum de quibus dicitur, Contra faciem omnium fratrum suorum habitabit (Gen. 16. 12) ; et quorum facit Poeta eloquentissimus mentionem. Lateque vagantes Barcaei, a Barca oppido, quod in solitudine situm est; quos nunc corrupto sermone, Afri Baricianos vocant. Hi sunt qui", + "candidate_score": 0.622003, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_20_22", + "bdc_text": "Audio ab adversariis bibliothecam tuam devastatamDies entsprach nicht der Wahrheit ; Bullinger berichtet selbst , daß ihm an seinem in Bremgarten zurückgelassenen Eigentum durch die fünförtischen Besatzungstruppen «kein schad beschah , onet das er umm allen wyn kamm» ( HBRG III 268 ) . Die Rückgabe und Überführung seiner Bücher nach Zürich erfolgte nach Verhandlungen mit Bremgarten gegen Ende 1531 ( HBD 21 , 15-18 ) . ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2555", + "psc_text": "Pammachius ad me cujusdam schedulas misit, quae Origenis περὶ ἀρχῶν interpretata volumina continerent, imo vitiata; hoc magnopere postulans, ut Graecam veritatem Latina servaret translatio, et in utramque partem seu bene, seu male dixisset ille, qui scripsit, absque interpretis patrocinio, Romana lingua cognosceret. Feci ut voluit, misique ei libros, quos cum legisset, exhorruit, et reclusit scrinio, ne prolati in vulgus, multorum animos vulnerarent. A quodam fratre qui habebat zelum Dei, sed non secundum scientiam, rogatus ut traderet ad legendum, quasi statim reddituro, propter angustiam temporis, fraudem non potuit suspicari. Qui acceperat legendos, adhibitis notariis opus omne descripsit, et multo celerius quam promiserat, codicem reddidit. Eademque temeritate, et (ut levius dicam) ineptia, quod male surripuerat, pejus aliis credidit. Et quia difficile grandes libri de 917 rebus mysticis disputantes, notarum possunt servare compendia, praesertim qui furtim celeriterque dictantur; ita in illis confusa sunt omnia, ut et ordine in plerisque, et sensu careant. Quamobrem", + "candidate_score": 0.621758, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_8_10", + "bdc_text": "en enim tibi iam dudum parata est . Habet Basilęa doctos innumeros , quos et Tigurum ; Berna sola , quę tamen est populosissima , 187 parrochiarum , neminem habet .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2703", + "psc_text": "postquam reversus est ex Aegypto, quantum possederit; utique a Dan usque Bersabee, quae vix centum sexaginta millium in longum spatio tenditur. Neque enim David et Salomon potentissimos reges, exceptis iis quos post victoriam in amicitiam receperunt, plus tenuisse Scriptura testatur (2. Reg. 17). Et hoc dico, ut taceam quinque Palestinae civitates, 972 Gazam, Ascalonem, Geth, Accaron, et Azotum: Idumaeos quoque a meridiana plaga vix septuaginta quinque millibus ab Jerosolyma separatos, Arabas et Agarenos, quos nunc Sarracenos vocant, in vicinia urbis Jerusalem. Pudet dicere latitudinem terrae repromissionis, ne ethnicis occasionem blasphemandi dedisse videamur. Ab Joppe usque ad viculum nostrum Bethleem, quadraginta sex millia sunt, cui succedit vastissima solitudo, plena ferocium barbarorum de quibus dicitur, Contra faciem omnium fratrum suorum habitabit (Gen. 16. 12) ; et quorum facit Poeta eloquentissimus mentionem. Lateque vagantes Barcaei, a Barca oppido, quod in solitudine situm est; quos nunc corrupto sermone, Afri Baricianos vocant. Hi sunt qui", + "candidate_score": 0.621165, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_9_11", + "bdc_text": "Habet Basilęa doctos innumeros , quos et Tigurum ; Berna sola , quę tamen est populosissima , 187 parrochiarum , neminem habet . MeganderSiehe oben S. 214f , Anm. 53 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1919", + "psc_text": "terram vertice tangere, suspensisque pede feminis, vestes non defluere in faciem. Miserebatur omnium, et per singulos effusis lacrymis, Christi clementiam deprecabatur. Et sicut erat invalida, ascendit pedibus montem; in cujus duabus speluncis, persecutionis et famis tempore, Abdias propheta centum prophetas aluit pane et aqua (3. Reg. 18. 4). Inde cito itinere percucurrit Nazareth, nutriculam Domini; Cana [Mss. Chanaam ] et Capharnaum, signorum ejus familiares: lacum Tyberiadis, 704 navigante Domino sanctificatum; solitudinem, in qua multa populorum millia paucis saturata sunt panibus, et de reliquis vescentium repleti sunt cophini duodecim tribuum Israel. Scandebat montem Thabor, in quo transfiguratus est Dominus. Aspiciebat procul montes Hermon et Hermoniim, et campos latissimos Galilaeae, in quibus Sisara et omnis exercitus ejus, Barach vincente, prostratus est (Judic. 4) torrens Cison, qui mediam planitiem dividebat; et oppidum juxta Naim, in quo viduae suscitatus est filius, monstrabatur. Dies me prius quam sermo deficiet, si voluero cuncta percurrere, quae Paula", + "candidate_score": 0.615487, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_20_22", + "bdc_text": "Audio ab adversariis bibliothecam tuam devastatamDies entsprach nicht der Wahrheit ; Bullinger berichtet selbst , daß ihm an seinem in Bremgarten zurückgelassenen Eigentum durch die fünförtischen Besatzungstruppen «kein schad beschah , onet das er umm allen wyn kamm» ( HBRG III 268 ) . Die Rückgabe und Überführung seiner Bücher nach Zürich erfolgte nach Verhandlungen mit Bremgarten gegen Ende 1531 ( HBD 21 , 15-18 ) . ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_880", + "psc_text": "addiderint, quanta dimiserint, quae in exemplaribus Ecclesiae, obelis, asteriscisque distincta sunt. Illud enim quod legimus in Isaia: « Beatus qui habet semen in Sion, et domesticos in Jerusalem » (Isai. 31. sec. LXX), solent Hebraei deridere, cum audierint. Nec non et in Amos post descriptionem luxuriae: « Stantia putaverunt haec, et non fugientia » (Amos 6. sec. LXX). Revera sensus rhetoricus et declamatio Tulliana. Sed quid faciemus ad authenticos libros, in quibus haec non feruntur adscripta, et caetera his similia, quae si proferre nitamur, infinitis libris opus est. Porro quanta dimiserint, vel asterisci testes, ut dixi, sunt, vel nostra interpretatio, si a diligenti lectore Translationi veteri conferatur: et tamen jure Septuaginta Editio obtinuit in Ecclesiis, vel quia prima est, et ante Christi facta adventum, vel quia ab Apostolis (in quibus tamen ab Hebraico non discrepat) usurpata. Aquila autem proselytus et contentiosus interpres, qui non solum verba, sed etymologias quoque verborum", + "candidate_score": 0.612598, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_43_45", + "bdc_text": "Rursum vale. 6 . decembris anno 31 . Tuus ex animo minimum nummisma Bercht. H. [ Adresse auf der Rückseite :", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1913", + "psc_text": "6. Gen. 43. 16) Revertar Jerosolymam, et per Thecuam atque Amos, rutilantem montis Oliveti Crucem aspiciam, de quo Salvator ascendit ad Patrem. In quo per annos singulos Vacca rufa in holocaustum Domino cremabatur, et cujus cinis expiabat populum Israel (Num. 19): in quo, juxta Ezechielem, Cherubim de Templo transmigrantes, Ecclesiam Domini fundaverunt. Post ingressa sepulcrum Lazari, Mariae et Marthae vidit hospitium; et Bethphage, villam sacerdotalium maxillarum; et locum in quo pullus lasciviens gentium, Dei frena suscepit, Apostolorumque stratus vestibus, mollia terga praebuit ad sedendum. Rectoque itinere descendebat Jericho, recogitans illum de Evangelio vulneratum, ac Sacerdotibus et Levitis, mentis feritate praetereuntibus, clementiam Samaritae, id est, custodis; qui seminecem [al. semivivum ] suo jumento impositum, ad stabulum Ecclesiae deportavit (Luc. 10). Et locum Adomim quod interpretur sanguinum, quia multus in eo sanguis crebris latronum fundebatur incursibus. Et arborem sycomorum Zachaei, id est, bona poenitentiae opera, quibus cruenta dudum et noxia rapinis, peccata", + "candidate_score": 0.611235, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_43_45", + "bdc_text": "Rursum vale. 6 . decembris anno 31 . Tuus ex animo minimum nummisma Bercht. H. [ Adresse auf der Rückseite :", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1323", + "psc_text": "scriptum est pro ea, quod de mari Rubro venerint ad desertum Sin, quod est inter Elim et Sinai, quinta decima die mensis secundi egressionis eorum ex Aegypto (Exod. 16. 1) , id est, tricesima prima postquam egressi sunt de Ramesse. VIII. MANSIO. Et profecti de mari Rubro, castra metati sunt in solitudine Sin (Num. 33. 11) . Octava Mansio, licet juxta ordinem Exodi septima sit. Sed sciendum, quod omnis usque ad montem Sinai eremus Sin vocetur, et ex tota provincia etiam locus unius Mansionis nomen acceperit: sicut et Moab tam urbis quam provinciae nomen est. In hac solitudine quinque Mansiones sunt: Jam suph, de qua supra diximus, et eremus Sin, et Dephca, et Alus, et Raphidim, de quibus loquemur in consequentibus. SIN autem, interpretatur rubus, vel odium, quorum utrumque facit ad mysticos intellectus, quod postquam venerimus ad eum locum, de quo sit nobis Dominus locuturus [al. locutus ], grande odium", + "candidate_score": 0.60456, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_43_45", + "bdc_text": "Rursum vale. 6 . decembris anno 31 . Tuus ex animo minimum nummisma Bercht. H. [ Adresse auf der Rückseite :", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1330", + "psc_text": "propter sanatum Israel. Sin autem remissionem manuum juxta Syros RAPHIDIM sonat, dicemus, propter offensam populi: quia contra Dominum murmuravit, istud loco nomen impositum. Haec tangimus potius quam exponimus, breviter indicasse contenti, quod post fermentum Alus, et Messam Ecclesiae, soleant multiplicia daemonum adversum nos tentamenta consurgere. 478 XII. MANSIO. Et profecti de Raphidim, castra metati sunt in solitudine Sinai (Num. 33. 15) . Duodecima Mansio est. Statim tibi veniat in mentem Apostolorum numerus. Una de pluribus, sed major omnibus, non separatur in ordine: et praecellit in merito. Ad hunc locum quadragesima septima die perveniunt, Scriptura dicente: « Mense tertio egressionis filiorum Israel de Aegypto, in die hac transierunt in solitudine Sinai, profectique de Raphidim, venerunt in desertum Sinai, et castra metati sunt in eremo, seditque ibi Israel e regione montis; et Moyses ascendit ad Deum: vocavitque eum Dominus de monte dicens » (Exod. 19. 1. et seqq.): et reliqua. Et rursum:", + "candidate_score": 0.603463, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_45", + "bdc_text": "Tuus ex animo minimum nummisma Bercht. H. [ Adresse auf der Rückseite :", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1381", + "psc_text": "Quadragesima prima Mansio vertitur in montes transeuntium, et est contra faciem montis Nabo, ubi moritur et sepelitur Moyses, terra repromissionis ante conspecta (Deuter. 34). Nabo interpretatur, conclusio, in qua finitur Lex, et non invenitur ejus memoria. Porro gratia Evangelii absque ullo fine tenditur. In omnem terram exivit sonus ejus: et in fines 495 orbis terrae verba ipsius (Psal. 18). Simulque considera, quod habitatio transeuntium in montibus sita sit, et adhuc profectu indigeat. Post montes enim plurimos ad campestria Moab et Jordanis fluenta descendimus, qui Interpretatur, descensio. NIHIL ENIM, ut crebro diximus, tam periculosum est, quam gloriae cupiditas et jactantia, et animus conscientia virtutum tumens. XLII. MANSIO. Et profecti de montibus Abarim, castra metati sunt in campestribus Moab super Jordanem juxta Jericho, ibique fixerunt tentoria. Ab domo solitudinis usque Abel Sitim, in planitie Moab (Num. 33. 48. et 49) . In quadragesima secunda, quae et extrema Mansio est, cursim quae sint", + "candidate_score": 0.602725, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_43_45", + "bdc_text": "Rursum vale. 6 . decembris anno 31 . Tuus ex animo minimum nummisma Bercht. H. [ Adresse auf der Rückseite :", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1344", + "psc_text": "nusquam alibi in Scripturis sanctis apud Hebraeos invenisse me novi, absque libro apocrypho, qui a Graecis λεπτὴ, id est parva Genesis, appellatur: ibi in aedificatione turris, pro stadio ponitur, in quo exercentur pugiles et athletae, et cursorum velocitas comprobatur. Dicit et Psalmista: In freno et chamo maxillas eorum constringe, qui non approximant ad te (Ps. 31. 9) . Et Apostolus: Nescitis quod qui in stadio currunt, omnes quidem currunt; sed unus accipit palmam? Sic currite, ut comprehendatis (1. Cor. 9. 24) . XIX. MANSIO. Et profecti de Ressa, castra metati sunt in Caaltha (Num. 33. 22) . Nona decima Mansio interpretatur Ecclesia. Vagi currentium gressus frenis ad Ecclesiam retrahuntur: et fores, quas ante reliquerant, rursum intrare festinant. XX. MANSIO. Et profecti de Caaltha, castra metati sunt in monte Sapher (Num. 33. 23) . Vigesima Mansio interpretatur pulchritudo, et in monte decoris est constituta, de qua et quarti decimi Psalmi principium", + "candidate_score": 0.60141, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_45", + "bdc_text": "Tuus ex animo minimum nummisma Bercht. H. [ Adresse auf der Rückseite :", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1330", + "psc_text": "propter sanatum Israel. Sin autem remissionem manuum juxta Syros RAPHIDIM sonat, dicemus, propter offensam populi: quia contra Dominum murmuravit, istud loco nomen impositum. Haec tangimus potius quam exponimus, breviter indicasse contenti, quod post fermentum Alus, et Messam Ecclesiae, soleant multiplicia daemonum adversum nos tentamenta consurgere. 478 XII. MANSIO. Et profecti de Raphidim, castra metati sunt in solitudine Sinai (Num. 33. 15) . Duodecima Mansio est. Statim tibi veniat in mentem Apostolorum numerus. Una de pluribus, sed major omnibus, non separatur in ordine: et praecellit in merito. Ad hunc locum quadragesima septima die perveniunt, Scriptura dicente: « Mense tertio egressionis filiorum Israel de Aegypto, in die hac transierunt in solitudine Sinai, profectique de Raphidim, venerunt in desertum Sinai, et castra metati sunt in eremo, seditque ibi Israel e regione montis; et Moyses ascendit ad Deum: vocavitque eum Dominus de monte dicens » (Exod. 19. 1. et seqq.): et reliqua. Et rursum:", + "candidate_score": 0.601105, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_43_45", + "bdc_text": "Rursum vale. 6 . decembris anno 31 . Tuus ex animo minimum nummisma Bercht. H. [ Adresse auf der Rückseite :", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1328", + "psc_text": "35) . XI. MANSIO. Profecti de Alus, castra metati sunt in Raphidim: et non erat ibi aqua populo (Num. 33. 14) . Undecima Mansio est, quam violenter interpretatam in libro Hebraicorum Nominum reperi, vidit os sufficiens eis, aut certe, visio oris fortium: meliusque transfertur, dissolutio fortium, vel sanitas fortium, sive juxta proprietatem linguae Syrae, remissio manuum. Haec et in Exodo legitur (Cap. 17. 1) post profectionem de eremo Sin. Queritur in ea populus ob ardorem sitis: fons de petra Oreb erumpit, et profluit: et quia tentaverunt Deum, locus Raphidim, tentationis quoque, id est, MESSE [al. Masa ], sortitus est nomen. Moyses ascendit in montem: Jesus contra Amalec militat: ad crucis signum superatur inimicus: remissis orantis manibus, hostis victor insequitur. Sedet Moyses super lapidem dictum a Zacharia (Cap. 2. v. 5), qui septem habebat oculos: et in Samuelis volumine appellatur ABEN EZER, id est, lapis adjutorii (1. Reg. 4. 1) :", + "candidate_score": 0.600507, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_10", + "bdc_text": "Berna sola , quę tamen est populosissima , 187 parrochiarum , neminem habet .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2623", + "psc_text": "Pax quaerenda, ut bella fugiamus. Nec sufficit eam quaerere, nisi inventam fugientemque omni studio persequamur, quae exsuperat omnem sensum: 942 in qua habitatio Dei est, dicente Propheta: Et factus est in pace locus ejus (75. 2) . Pulchreque persecutio pacis dicitur, juxta illud Apostoli: Hospitalitatem persequentes [Rom. 12. 13], ut non levi usitatoque sermone, et (ut ita loquar) summis labiis hospites invitemus; sed toto mentis ardore teneamus, quasi auferentes secum de lucro nostro atque compendio. 15. Nulla ars absque magistro discitur. Etiam muta animalia, et ferarum greges, ductores sequuntur suos. In apibus principes sunt: grues unam sequuntur ordine litterato. Imperator unus: Judex unus provinciae. Roma ut condita est, duos fratres simul habere reges non potuit, et parricidio dedicatur. Iu Rebeccae utero, Esau, et Jacob bella gesserunt (Gen. 25. 22). Singuli Ecclesiarum Episcopi, singuli Archipresbyteri, singuli Archidiaconi: et omnis ordo Ecclesiasticus suis rectoribus nititur. In navi unus gubernator: in domo unus", + "candidate_score": 0.600492, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_43_45", + "bdc_text": "Rursum vale. 6 . decembris anno 31 . Tuus ex animo minimum nummisma Bercht. H. [ Adresse auf der Rückseite :", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1912", + "psc_text": "stetit in supercilio Caphar Barucha, id est, villae benedictionis: quem ad locum Abraham Dominum prosecutus est. Unde latam despiciens solitudinem, ac terram quondam 701 Sodomae et Gomorrhae, Adamae, et Seboim, contemplata est balsami vineas in Engaddi, et Segor, vitulam consternantem (Isai. 15), quae prius Bala vocabatur; et in Zoaram, id est, parvulam, Syro sermone translata est. Recordabatur speluncae Lot, et versa in lacrymas, virgines socias admonebat, cavenda esse vinum, in quo est luxuria, cujus opus Moabitae sunt, et Ammonitae (Gen. 19). 12. Diu haereo in meridie, ubi sponsa cubantem reperit sponsum, et Joseph inebriatus est cum fratribus suis (Cant. 1. 6. Gen. 43. 16) Revertar Jerosolymam, et per Thecuam atque Amos, rutilantem montis Oliveti Crucem aspiciam, de quo Salvator ascendit ad Patrem. In quo per annos singulos Vacca rufa in holocaustum Domino cremabatur, et cujus cinis expiabat populum Israel (Num. 19): in quo, juxta Ezechielem, Cherubim de Templo transmigrantes, Ecclesiam", + "candidate_score": 0.599645, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_10", + "bdc_text": "Berna sola , quę tamen est populosissima , 187 parrochiarum , neminem habet .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_669", + "psc_text": "Cypri, quae juxta se erant, ad 244 meae autem paroeciae videbantur ecclesiam pertinere, eo quod grandis esset, et late patens provincia, ordina rent Presbyteros, et Christi Ecclesiae providerent. Nunquam autem ego ordinavi Diaconissas, et ad alienas misi provincias, neque feci quicquam ut ecclesiam scinderem. Quid ergo tibi visum est, sic graviter intumescere et jactari contra nos pro opere Dei, quod in aedificationem, et non in destructionem fratrum factum est? Sed et illud vehementer admiratus sum, quod meis locutus es Clericis, asserens te per sanctum Presbyterum et Abbatem monachorum Gregorium mandasse mihi, ne quemquam ordinarem: et ego hoc pollicitus sim, dicens: Nunquid juvenis sum, aut canones ignoro? Audi igitur veritatem in sermone Dei, me hoc nec audisse, nec nosse, nec istius sermonis penitus recordari. Suspicatus autem sum, ne forsitan inter multa, quasi homo oblitus essem: et ob hanc causam sanctum Gregorium sciscitatus sum, et Zenonem Presbyterum, qui cum eo est. E", + "candidate_score": 0.595742, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_45", + "bdc_text": "Tuus ex animo minimum nummisma Bercht. H. [ Adresse auf der Rückseite :", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1338", + "psc_text": "Prophetam: Numquid qui cadit, non resurget? (Jerem. 8. 4.) XV. MANSIO. Et profecti de Aseroth, castra metati sunt in Rethma (Num. 33. 18) ; pro quo supra in hoc eodem libro legimus: Postquam profectus est populus de Aseroth, castra metati sunt in solitudine Pharan. 481 Haec est autem quinta decima Mansio. Et notandum quod reliquae Mansiones decem et octo, quarum nunc breviter catologus describitur, a Rethma usque ad Asiongaber, id est, usque ad tricesimam secundam Mansionem, sub Pharan solitudinis nomine contineantur, in quibus universa quae scripta sunt, diversis temporibus gesta sentimus: quae quia non sunt per Mansiones singulas distributa, a nobis quoque in commune dicentur, ut postea veniamus ad reliqua. RETHMA transfertur, sonitus, aut juniperus, quanquam plerique, ἄρκευθον apud Graecos aliud genus arboris significare contendant. Juniperum autem et primus Graduum Psalmus, juxta Veritatem Hebraicam sonat, ubi scriptum est: Quid detur tibi, aut quid apponatur tibi ad linguam dolosam? (Ps. 119.", + "candidate_score": 0.595585, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_45", + "bdc_text": "Tuus ex animo minimum nummisma Bercht. H. [ Adresse auf der Rückseite :", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1344", + "psc_text": "nusquam alibi in Scripturis sanctis apud Hebraeos invenisse me novi, absque libro apocrypho, qui a Graecis λεπτὴ, id est parva Genesis, appellatur: ibi in aedificatione turris, pro stadio ponitur, in quo exercentur pugiles et athletae, et cursorum velocitas comprobatur. Dicit et Psalmista: In freno et chamo maxillas eorum constringe, qui non approximant ad te (Ps. 31. 9) . Et Apostolus: Nescitis quod qui in stadio currunt, omnes quidem currunt; sed unus accipit palmam? Sic currite, ut comprehendatis (1. Cor. 9. 24) . XIX. MANSIO. Et profecti de Ressa, castra metati sunt in Caaltha (Num. 33. 22) . Nona decima Mansio interpretatur Ecclesia. Vagi currentium gressus frenis ad Ecclesiam retrahuntur: et fores, quas ante reliquerant, rursum intrare festinant. XX. MANSIO. Et profecti de Caaltha, castra metati sunt in monte Sapher (Num. 33. 23) . Vigesima Mansio interpretatur pulchritudo, et in monte decoris est constituta, de qua et quarti decimi Psalmi principium", + "candidate_score": 0.595156, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 4, + "cf_id": "cf016", + "work_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1", + "max_score": 0.692031, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_3_5", + "bdc_text": "simul et Tigurinis , ut certo apud nos fertur , vocationem paratam habeasDazu s. Zsindely 668ff. . Precantur te fratres cordatissimi , qui sunt Bernę , quominus [ ?", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_1156", + "psc_text": "cursu ac uitae huius anfractu grauiter fatigatis panis refectionis deesse non possit, qui hominis corda confirmet? § 89 Nec solum media nocte dominus, sed omnibus prope docet 1431 A uigilandum esse momentis; uenit enim et uespertmauespertina et secunda. et tertia uigilia et pulsare conaueuitconsueuit. beati itaque Berni illi, quos cum uenerit dominus inueniet uigilantes. si ergo desideras ut uirtus dei praecingat se et ministret tibi, 7 Ps. 118, 62 9 Ps. 6, 7 11 Ps. 7, 19; Hier. 1, 11 14 Ps. 118, 164 19 Pa. 103, 15 23 Luc. 12, 37 (cf. 17, 8) 1 qui s. u. A III P (ex 1111) L 2 in s. M. m2 F, et in ipsa in ras. L defraudetur A (a s. M. m3) / (tM y a &. M. m2) CX defrMdatnr PaBL 3 oratii P (ł is s. i alt. m3; in mg. m3 t orationis) L orans ET", + "candidate_score": 0.692031, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_3_5", + "bdc_text": "simul et Tigurinis , ut certo apud nos fertur , vocationem paratam habeasDazu s. Zsindely 668ff. . Precantur te fratres cordatissimi , qui sunt Bernę , quominus [ ?", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_1155", + "psc_text": "petiit enim quando dicebat: media nocte surgebam ad confitendum tibi; ideo meruit hos panes quos adposuit nobis edendos. petiit cum dicit: lauabo per singulas noctes lectum meum; neque enim timuit ne excitaret dormientem quem scit semper uibrare uigilanteiBuigilantem. § 88 et ideo F scriptorum memores noctibus ac diebus orationibus insistentes peccatis nostris ueniam postulemus. nam si ille tam sanctus et qui regni erat necessitatibus occupatus septies in die laudem domino dicebat matutinis et uespertinis sacrificiis sompersemper intentus, quid Dosnos facere oportet, qui eo amplius rogare debemus quo frequentius carnis ac mentis fragilitate delinquimus. ut de uia lassis et istius aeui cursu ac uitae huius anfractu grauiter fatigatis panis refectionis deesse non possit, qui hominis corda confirmet? § 89 Nec solum media nocte dominus, sed omnibus prope docet 1431 A uigilandum esse momentis; uenit enim et uespertmauespertina et secunda. et tertia uigilia et pulsare conaueuitconsueuit. beati itaque Berni illi, quos cum", + "candidate_score": 0.676118, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_40_42", + "bdc_text": "Zsindely 668). , quod nihil verearis . Modestia dominus plus per me egit quam acerbitate . Vale et pro votis nostris rescribe , quod si non fęceris , certe me moriturum brevi mallem quam ita destitutum , quod etiam spero .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_1797", + "psc_text": "18 Matth. 27, 12 et 14' 28 Sus. (Dan. 13) 85 2 reformatur y 4 enim om. X 6 consepultus α FOV consepultis C 8 omnia ETX (-es corr. V) et (is ex es) P 12 memores estote a m. estis x 14 hi om. PBGL 15 nunc om. X aduena P (corr. -ae) L 16 sanctorum esse x 17 quod P 18 accusator (v 8. o) P 21 timendo PL 22 omnibus P prodidit PBL π 23 adquireret x 26 speciale (i in raa.) P iudices magis uideretur noluisse quam non potuisse defendi. § 98 cur autem dominus tacuerit ipse praemisit dicens: s i uobis 22,67 sq. dixero, non creditis mihi; si uos interrogauero, non respondebitis mihi. illud tamen praestantissimum, quod maluit regem se probare quam dicere, ut condemnandi causam habere non possent qui quod obiciunt hoc fatentur. D § 99 Herode autem cupiente aliqua mirabilia eius uidere tacuit", + "candidate_score": 0.674621, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_16_18", + "bdc_text": "senio indiem deficit , Bertoldus Haller. podagra , hernia et mole corporea sic gravatur , ut plus satis . Proinde in tota ditione nullos ferme habemus , qui vel lectione vel linguarum vel scripturę cognitione aliquid possint . Cum itaque tantam gentem et lucrifacere et Christo servare per dominum possis , nisi nolis esse christianus , te nobis non negabis .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_1733", + "psc_text": "eoque se dominus proponit imitandum. egebamus omnium, ipse nullo, et tamen praebuit se humilitatis auctorem, cum discipulis ministraret. quod utique faciebat non studio utilitatis, sed exercitatione uirtutis. § 52 Petrus autem etsi 22,34 spiritu promtus, corporis tamen adhuc infirmus adfectu denuntiatur dominum negaturus; neque enim poterat diuinae constantiam intentionis aequare. passio domini aemulos habet, D pares non habet. ita non reprehendo quod negauit, laudo quod 22,54-62 Beuitfleuit. aliud commune condicionis est, aliud speciale uirtutis. et ideo instruitur ad cauendum, non cogitur ad negandum. § 53 Qui [non] habet inquit sacculum tollat, similiter 22,36 et peram et qui non habet uendat tunicam suam 8 cf. Matth. 13, 15; Marc. 4, 12 4 Matth. 4, 19 sq. 7 Luc. 18, 28 14 Ps. 15, 2 1 ne in perditione aliqua ΡαΒCL et (perditionem aliquam) X impendio ne qua ϰ 2 excusatione P (-ni m2) aLX 4 qui ad P (ad e. u.", + "candidate_score": 0.673246, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_16_18", + "bdc_text": "senio indiem deficit , Bertoldus Haller. podagra , hernia et mole corporea sic gravatur , ut plus satis . Proinde in tota ditione nullos ferme habemus , qui vel lectione vel linguarum vel scripturę cognitione aliquid possint . Cum itaque tantam gentem et lucrifacere et Christo servare per dominum possis , nisi nolis esse christianus , te nobis non negabis .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_661", + "psc_text": "diximus unusquisque aeger E petendae precatores salutis debet adhibere, per quos nostrae uitae conpago resoluta actuumque nostrorum clauda uestigia uerbi caelestis remedio reformentur. sint igitur aliqui monitores mentis, qui animum hominis quamuis exterioris corporis debilitate torpentem ad superiora eliganterigant. quorum rursus adminiculis et adtollere et humiliare se facilis ante Iesum locetur dominico uideri dignus aspectu; humilitatem enim respicit dominus, quia respexit humilitatem ancillae F suae. § 11 Quorum fidem inquit ut uidit. magnus dominus, qui 5,20 aliorum merito ignoscit aliis et dum alios probat aliis relaxat errata. cur aput te, homo, collega non ualeat, cum aput 20 Lnc. 1, 48 1 qui erat X 2 paraleticus (y 8. e m2) P paraliticus CLOicy 3 eum] illum X partem (m eras.) P 5 submiserunt ax medio ABG 6 paralitici LOrex et (-lytici corr.) V 9 impetrandum (um corr. in o m1, i 8. o scr. m2; m3 8. petrandi siglum /•", + "candidate_score": 0.662555, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_33_35", + "bdc_text": "Fest steht jedoch , daß die bernischen Abgeordneten an der Tagsatzung vom Juni , Juli und August 1531 in Bremgarten Bullingers zum Frieden mahnenden Predigten oft beigewohnt hatten ( HBRG III 292 ; Blanke 150f ) . Auch die bernischen Truppen , die zum Schutze Bremgartens im November 1531 dort stationiert waren , hatten Gelegenheit genug , den Prediger Bullinger zu hören und kennenzulernen ( s. HBRG III 230. 256f. 292 ) . .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_1156", + "psc_text": "cursu ac uitae huius anfractu grauiter fatigatis panis refectionis deesse non possit, qui hominis corda confirmet? § 89 Nec solum media nocte dominus, sed omnibus prope docet 1431 A uigilandum esse momentis; uenit enim et uespertmauespertina et secunda. et tertia uigilia et pulsare conaueuitconsueuit. beati itaque Berni illi, quos cum uenerit dominus inueniet uigilantes. si ergo desideras ut uirtus dei praecingat se et ministret tibi, 7 Ps. 118, 62 9 Ps. 6, 7 11 Ps. 7, 19; Hier. 1, 11 14 Ps. 118, 164 19 Pa. 103, 15 23 Luc. 12, 37 (cf. 17, 8) 1 qui s. u. A III P (ex 1111) L 2 in s. M. m2 F, et in ipsa in ras. L defraudetur A (a s. M. m3) / (tM y a &. M. m2) CX defrMdatnr PaBL 3 oratii P (ł is s. i alt. m3; in mg. m3 t orationis) L orans ET", + "candidate_score": 0.660053, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_39_41", + "bdc_text": "war Feldprediger der bernischen Truppen und verhandelte bereits im November mit Bullinger in Bremgarten über die Möglichkeiten einer Amtsübernahme in Bern ( s. Zsindely 668). , quod nihil verearis . Modestia dominus plus per me egit quam acerbitate .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_725", + "psc_text": "eligitur et Iudas, non per inprudentiam, sed per D 6,16 prouidentiam. quanta est ueritas, quam nec aduersarius minister infirmat! quanta moralitas domini, qui periclitari magis aput nos iudicium suum quam adfectum maluit! susceperat enim hominis fragilitatem et ideo nec has partes recusauit infirmitatis humanae. uoluit deseri, uoluit prodi. uoluit ab apostolo suo tradi, ut tu a socio desertus, a socio proditus moderate feras tuum errasse iudicium, perisse beneficium. § 46 Et descendit inquit cum illis et stetit in loco E 6,17 pede plano. aduerte omnia diligenter, quomodo et cum apostolis ascendat et descendat ad turbas; quomodo enim turba nisi in humili Christum uideret? non sequitur ad excelsa, non ascendit ad sublimia. denique ubi descendit, inuenit infirmos; in excelsis enim infirmi esse non possunt. sic etiam Matthaeus 1 Esai. 40, 13 8 Matth. 4, 18; 10, 8 25 Matth. 8, 1 3 xpo V (-i m2), E (f i s. o)", + "candidate_score": 0.653367, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_39_41", + "bdc_text": "war Feldprediger der bernischen Truppen und verhandelte bereits im November mit Bullinger in Bremgarten über die Möglichkeiten einer Amtsübernahme in Bern ( s. Zsindely 668). , quod nihil verearis . Modestia dominus plus per me egit quam acerbitate .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_1733", + "psc_text": "eoque se dominus proponit imitandum. egebamus omnium, ipse nullo, et tamen praebuit se humilitatis auctorem, cum discipulis ministraret. quod utique faciebat non studio utilitatis, sed exercitatione uirtutis. § 52 Petrus autem etsi 22,34 spiritu promtus, corporis tamen adhuc infirmus adfectu denuntiatur dominum negaturus; neque enim poterat diuinae constantiam intentionis aequare. passio domini aemulos habet, D pares non habet. ita non reprehendo quod negauit, laudo quod 22,54-62 Beuitfleuit. aliud commune condicionis est, aliud speciale uirtutis. et ideo instruitur ad cauendum, non cogitur ad negandum. § 53 Qui [non] habet inquit sacculum tollat, similiter 22,36 et peram et qui non habet uendat tunicam suam 8 cf. Matth. 13, 15; Marc. 4, 12 4 Matth. 4, 19 sq. 7 Luc. 18, 28 14 Ps. 15, 2 1 ne in perditione aliqua ΡαΒCL et (perditionem aliquam) X impendio ne qua ϰ 2 excusatione P (-ni m2) aLX 4 qui ad P (ad e. u.", + "candidate_score": 0.652854, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_33", + "bdc_text": "Fest steht jedoch , daß die bernischen Abgeordneten an der Tagsatzung vom Juni , Juli und August 1531 in Bremgarten Bullingers zum Frieden mahnenden Predigten oft beigewohnt hatten ( HBRG III 292 ;", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_1156", + "psc_text": "cursu ac uitae huius anfractu grauiter fatigatis panis refectionis deesse non possit, qui hominis corda confirmet? § 89 Nec solum media nocte dominus, sed omnibus prope docet 1431 A uigilandum esse momentis; uenit enim et uespertmauespertina et secunda. et tertia uigilia et pulsare conaueuitconsueuit. beati itaque Berni illi, quos cum uenerit dominus inueniet uigilantes. si ergo desideras ut uirtus dei praecingat se et ministret tibi, 7 Ps. 118, 62 9 Ps. 6, 7 11 Ps. 7, 19; Hier. 1, 11 14 Ps. 118, 164 19 Pa. 103, 15 23 Luc. 12, 37 (cf. 17, 8) 1 qui s. u. A III P (ex 1111) L 2 in s. M. m2 F, et in ipsa in ras. L defraudetur A (a s. M. m3) / (tM y a &. M. m2) CX defrMdatnr PaBL 3 oratii P (ł is s. i alt. m3; in mg. m3 t orationis) L orans ET", + "candidate_score": 0.64608, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_15_17", + "bdc_text": "Franciscus Franz Kolb , s. oben , S. 215 , Anm. 54 . senio indiem deficit , Bertoldus Haller. podagra , hernia et mole corporea sic gravatur , ut plus satis . Proinde in tota ditione nullos ferme habemus , qui vel lectione vel linguarum vel scripturę cognitione aliquid possint .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_1733", + "psc_text": "eoque se dominus proponit imitandum. egebamus omnium, ipse nullo, et tamen praebuit se humilitatis auctorem, cum discipulis ministraret. quod utique faciebat non studio utilitatis, sed exercitatione uirtutis. § 52 Petrus autem etsi 22,34 spiritu promtus, corporis tamen adhuc infirmus adfectu denuntiatur dominum negaturus; neque enim poterat diuinae constantiam intentionis aequare. passio domini aemulos habet, D pares non habet. ita non reprehendo quod negauit, laudo quod 22,54-62 Beuitfleuit. aliud commune condicionis est, aliud speciale uirtutis. et ideo instruitur ad cauendum, non cogitur ad negandum. § 53 Qui [non] habet inquit sacculum tollat, similiter 22,36 et peram et qui non habet uendat tunicam suam 8 cf. Matth. 13, 15; Marc. 4, 12 4 Matth. 4, 19 sq. 7 Luc. 18, 28 14 Ps. 15, 2 1 ne in perditione aliqua ΡαΒCL et (perditionem aliquam) X impendio ne qua ϰ 2 excusatione P (-ni m2) aLX 4 qui ad P (ad e. u.", + "candidate_score": 0.644815, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_32_34", + "bdc_text": "Habebis etiam propiciam plebem in urbe , quae te pleraque novit et audivit Nach Bullingers eigenem Zeugnis hat er in Bern während der Disputation 1528 nicht gepredigt ( s. HBRG I 436f) . Fest steht jedoch , daß die bernischen Abgeordneten an der Tagsatzung vom Juni , Juli und August 1531 in Bremgarten Bullingers zum Frieden mahnenden Predigten oft beigewohnt hatten ( HBRG III 292 ; Blanke 150f ) .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_204", + "psc_text": "prophetam sua uerba conuertit, ut hoc quoque beneficIUmbeneficium esse domini designaret, ne cum publice numeraret sua quasi ingratus tacuisse quae acceperat beneficia uideretur, quae agnoscebat in filiofilios. sed fortasse aliqui quasi inrationabilem mentis excessum putent, quod octo dierum adloquitur infantem. uerum si teneamus. intellegimus profecto quod potuit uocem patris natus audire, qui Mariae salutationem, antequam 1293 A nasceretur, audiuit. sciebat propheta alias esse aures prophetae, quae spiritu dei, non corporis aetate reserantur, habebat intellegendi sensum, qui exsultandi habebat adfectum. § 35 simul illud aduerte quam paucis Elisabet, quam multis Zaccharias prophetet. et uterque sancto inpletus spiritu loquebatur, sed disciplina seruatur, ut mulier discere magis quae diuina sunt studeat quam docere. nec facile ullam prophetasse uberius B quam matrem domini repperimus. prophetissa ipsa Maria 7 Ps. 72, 2 2? I Cor. 14, 35 29 Exod. 15, 20 sq. 12 dns LZ 14 de domo P 15 conuertitur P (eonuertit ut m3)", + "candidate_score": 0.644216, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_35", + "bdc_text": "Auch die bernischen Truppen , die zum Schutze Bremgartens im November 1531 dort stationiert waren , hatten Gelegenheit genug , den Prediger Bullinger zu hören und kennenzulernen ( s. HBRG III 230. 256f. 292 ) . .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_1156", + "psc_text": "cursu ac uitae huius anfractu grauiter fatigatis panis refectionis deesse non possit, qui hominis corda confirmet? § 89 Nec solum media nocte dominus, sed omnibus prope docet 1431 A uigilandum esse momentis; uenit enim et uespertmauespertina et secunda. et tertia uigilia et pulsare conaueuitconsueuit. beati itaque Berni illi, quos cum uenerit dominus inueniet uigilantes. si ergo desideras ut uirtus dei praecingat se et ministret tibi, 7 Ps. 118, 62 9 Ps. 6, 7 11 Ps. 7, 19; Hier. 1, 11 14 Ps. 118, 164 19 Pa. 103, 15 23 Luc. 12, 37 (cf. 17, 8) 1 qui s. u. A III P (ex 1111) L 2 in s. M. m2 F, et in ipsa in ras. L defraudetur A (a s. M. m3) / (tM y a &. M. m2) CX defrMdatnr PaBL 3 oratii P (ł is s. i alt. m3; in mg. m3 t orationis) L orans ET", + "candidate_score": 0.637411, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_35_37", + "bdc_text": "Auch die bernischen Truppen , die zum Schutze Bremgartens im November 1531 dort stationiert waren , hatten Gelegenheit genug , den Prediger Bullinger zu hören und kennenzulernen ( s. HBRG III 230. 256f. 292 ) . . Nec deerit senatus , quorum [ ! ] magna pars , etiam quos papistas credimus , te maxime cupit . Exacerbati sunt exacerbatione , quam proculdubio didicisti a FranciscoKolb ( s.", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_1900", + "psc_text": "(corr. m3) G (corr. m1) 0 21,49 acceperint sanctum, hic sedere in ciuitate iubeantur, quoadusque induantur uirtute ex alto. et uidetur mihi quasi apostolus maiora et altiora tetigisse hic sequentia et humanis proxima: hic historico usus circuitu, ille conpendio, quia et de illo dubitari non potest qui testimonium perhibet de his quibus ipse interfuit, et uerum est testimonium eius. ab hoc quoque, qui euangelista esse meruit, uel neglegentiae B uel mendacii suspicionem aequum est propulsari. et ideo utrumque uerum putamus, non sententiarum uarietate nec personarum diuersitate distinctum. nam etsi in primo Lucas eos non credidisse dicat, postea tamen credidisse demonstrat. et si prima consideremus, contraria sunt, si sequentia, certum eat conuenire. ipsa igitur scripturae uerba consideremus. § 172 Iohannes sic ait: et gauisi sunt discipuli uiso domino. dicitergohis iterum:pax uobiscum; sicut misitmemisit u pater, et ego mitto uos. et cum hoc dixisset, insufflauit his et dixit: accipite spiritum sanctumsanctam. quorum", + "candidate_score": 0.634484, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_1", + "bdc_text": "Quod temporum nostrorum calamitatem conquerar , Heinrice charissime , epistola non patitur .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_1739", + "psc_text": "X salutaris PBL tempus infirmitatis inclinant et naturalis sensum cupiunt detorquere sententiae. ego autem non solum excusandum non puto, sed etiam nusquam magis pietatem eius maiestatemque demiror; minus enim contulerat mihi, nisi meum suscepisset affectum. ergo pro me doluit, qui pro se nihil habuit quod doleret, et sequestrata delectatione diuinitatis aeternae c taedio meae infirmitatis adficitur. suscepit enim tristitiam meam, ut mihi suam laetitiam largiretur, et uestigiis nostris descendit usque ad mortis aerumnam, ut nos suis uestigiis reuocaret ad uitam. confidenter ergo tristitiam nomino, quia crucem praedico; neque enim speciem incarnationis suscepit, sed ueritatem. debuit ergo et dolorem suscipere, ut uinceret tristitiam, non excluderet. neque enim habent fortitudinis laudem, qui stuporem magis uulnerum tulerint quam dolorem; D homo enim in plaga et sciens inquit ferre infirmitates. § 57 nos uoluit erudire, ut quia in Ioseph didiceramus carcerem non timere, mortem uincere disceremus in Christo et quod est amplius quemadmodum futurae", + "candidate_score": 0.626628, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_8_10", + "bdc_text": "en enim tibi iam dudum parata est . Habet Basilęa doctos innumeros , quos et Tigurum ; Berna sola , quę tamen est populosissima , 187 parrochiarum , neminem habet .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_627", + "psc_text": "A inquit hoc magnum est, ego autem dico in Christo e tinin ecclesia. in quo ergo superni dei, in eo multo magis animi nostri potest esse mysterium. § 67 sed haeret, suffixus est, captus est et corporeis succensus febribus conpassione carnis D aegrescit. quaerendus est medicus. sed quis iste tantus est, qui sauciae mentis medeatur ulceribus? quis tantus est homo, qui possit aliis subuenire, cum sibi ipse non possit? quis aliis possit uitam reddere, cum ipse mortem non possit euadere? omnes enim in Adam mortui, quia per unum hominem in hunc mundum peccatum introiuit et per peccatum mors et ita in omnes homines pertransiuit, in quo omnes peccauerunt. illius igitur culpa mors E omnium est. denique missi sunt sancti, missi sunt et prophetae, qui oracula diuina loquerentur, nec quicquam promouere potuerunt. quaeramus ergo aliquem de angelis aut archangelis medicammedicum. sed quemadmodum mihi possunt praesidium ferre. ne peccem, cum ipse archangelus", + "candidate_score": 0.622528, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_1", + "bdc_text": "Quod temporum nostrorum calamitatem conquerar , Heinrice charissime , epistola non patitur .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_1740", + "psc_text": "uinceret tristitiam, non excluderet. neque enim habent fortitudinis laudem, qui stuporem magis uulnerum tulerint quam dolorem; D homo enim in plaga et sciens inquit ferre infirmitates. § 57 nos uoluit erudire, ut quia in Ioseph didiceramus carcerem non timere, mortem uincere disceremus in Christo et quod est amplius quemadmodum futurae mortis maestitiam uinceremus. quomodo enim te imitaremur, domine Iesu, nisi sequeremur ut hominem, nisi mortuum crederemus, nisi uulnera uidissemus? quemadmodum discipuli crederent fuisse E 22,45 moriturum, nisi morituri tristitiam conperissent? sic adhuc dormiunt et nesciunt dolere, pro quibus ChlistusChristus dolebat; ita enim legimus quia peccata nostra portat et pro nobis dolet. doles ergo, domine, non tua, sed mea uulnera, non tuam mortem, sed nostram infirmitatem: et nos aestimauimus te esse in doloribus, cum tu non pro te, sed pro me doleres; 15 Esai. 53, 3 16 Gen. 39, 20 sqq. 24 Esai. 53, 4 25 concil. Constantinop. 3 act. 10", + "candidate_score": 0.622223, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_23_25", + "bdc_text": "nihil turberis : apud nos omnia reperies necessaria , nec quippiam de conditione diffidas . In summa :", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_32", + "psc_text": "ras.) 0 locupletiori (iori in ras.) L locupletare « (tiori m2 8. -tare) FV 20 non negeat (n vlt. eras.) P 21 ėst pr. 8. u. P 22 iohannis X (-es m2 n) 24 conplerunt Pa.BG conpleuerunt cet. conati sunt ordinare narrationem rerum quae in nobis conpletae sunt uel quae in nobis redundant. § 4 quod enim redundat nulli deficit et de conpleto nemo dubitat, cum fidem effectus adstruat, exitus prodat. itaque euangelium conpletum est et redundat omnibus per uniuersum orbem fidelibus et mentes omnium rigat animumque confirmat. ergo fundatus in petra et qui omnem fidei sumserit plenitudinem firmamentumque constantiae recte dicit: quae in nobis E conpletae sunt, quoniam non signis et prodigiis, sed uerbo uera et falsa discriminant qui salutaria domini gesta describunt uel qui animum mirabilibus eius intendunt. quid enim tam rationabile quam ut credas, cum legis ea gesta quae supra hominem sunt, potioris esse naturae, at uero", + "candidate_score": 0.610488, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 5, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis", + "max_score": 0.691172, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_40_42", + "bdc_text": "Zsindely 668). , quod nihil verearis . Modestia dominus plus per me egit quam acerbitate . Vale et pro votis nostris rescribe , quod si non fęceris , certe me moriturum brevi mallem quam ita destitutum , quod etiam spero .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_215", + "psc_text": "minatur judicium in futuro saeculo. Verba quae dixi scripta sunt, et divinis auctoritatibus continentur, quia, Misericors et miserator Dominus, longanimis et multum misericors, et verax (Psal. CI, 8, et CXLIV, 8) . Multum delectat omnes peccatores et amatores saeculi hujus, quia misericors et miserator Dominus, quia longanimis et multum misericors. Sed si amas tam multa mitia, time ibi et ultimum quod ait, Et verax. Si enim nihil aliud diceret, nisi, Misericors et miserator Dominus, longanimis et multum misericors; quasi jam converteres te ad securitatem et impunitatem, et ad licentiam peccatorum; faceres quod velles, utereris saeculo, vel quantum tibi permitteretur, vel quantum tibi libido jussisset: et si quis te bene admonendo objurgaret atque terreret, ut cohiberes te ab immoderato fluxu eundo post concupiscentias tuas, et deserendo Deum tuum; inter medias voces objurgantis obsisteres, impudenti quidem fronte, veluti audita divina auctoritate, et legeres de libro dominico: Quid me terres de Deo nostro?", + "candidate_score": 0.691172, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_17_19", + "bdc_text": "Proinde in tota ditione nullos ferme habemus , qui vel lectione vel linguarum vel scripturę cognitione aliquid possint . Cum itaque tantam gentem et lucrifacere et Christo servare per dominum possis , nisi nolis esse christianus , te nobis non negabis . Volunt itaque et primates ex senatu et civibus item et plebe certi esse , Bullingerum futurum Bernatem , quare hoc nuncio certiores tui reddas , ut speramus omnes .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1330", + "psc_text": "omnes gentes (Gen. XXII, 18) . Quod credidit unus de sua singularitate, exhibitum est multis de seminis multitudine. Tunc non videbatur, et credebatur; nunc videtur, et impugnatur: et quod uni tunc dicebatur et ab uno credebatur; nunc oppugnatur a paucis, quando exhibetur in multis. Ille qui discipulos suos fecit piscatores hominum, intra retia sua omne genus auctoritatis inclusit. Si multitudini credendum est; quid copiosius Ecclesia toto orbe diffusa? Si divitibus credendum est; attendant quot divites cepit: si pauperibus credendum est, attendant pauperum millia: si nobilibus; intus est jam pene tota nobilitas: si regibus; videant omnes subditos Christo: si eloquentioribus, doctioribus, prudentioribus; intueantur quanti oratores; quanti periti, quanti philosophi hujus mundi ab illis piscatoribus irretiti sint, ut ad salutem de profundo attraherentur; cogitantes eum qui magnum malum animae humanae, id est, superbiam, suae humilitatis exemplo sanare descendens, infirma mundi elegit, ut confunderet fortia; et stulta hujus mundi elegit, ut confunderet sapientes;", + "candidate_score": 0.668049, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_25_27", + "bdc_text": "In summa : precamur , speramus , immo volumus Bullingerum nostrę vocationi indulgere ; respondeat nec aliud quam quod velit noster esse .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1519", + "psc_text": "Quando ergo rogas, pietate opus est, non verbositate. Scit enim Pater vester quid vobis necessarium sit, priusquam petatis ab eo. Nolite ergo multum loqui: quia novit quid vobis necessarium sit. Sed ne forte hic aliquis dicat: Si novit quid nobis sit necessarium, utquid vel pauca verba dicimus? utquid oramus? Ipse scit: det quod scit nobis necessarium. Sed ideo voluit ut ores, ut desideranti det, ne vilescat quod dederit: quia et ipsum desiderium ipse insinuavit. Verba ergo quae Dominus noster Jesus Christus in Oratione docuit, forma est desideriorum. Non tibi licet petere aliud, quam quod ibi scriptum est. CAPUT IV. 5. Prima petitio.--Vos ergo, inquit, dicite: Pater noster, qui es in coelis. Ubi vos (videtis) Deum Patrem habere coepistis. Sed habebitis, cum nati fueritis. Quanquam et modo antequam nascamini, illius semine concepti estis, tanquam utero Ecclesiae in fonte pariendi. Pater noster, qui es in coelis. Mementote, vos Patrem habere in coelis.", + "candidate_score": 0.661309, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_32", + "bdc_text": "Habebis etiam propiciam plebem in urbe , quae te pleraque novit et audivit Nach Bullingers eigenem Zeugnis hat er in Bern während der Disputation 1528 nicht gepredigt ( s. HBRG I 436f) .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3005", + "psc_text": "Habes pro capite; dicat et pro corpore: Et praedicari in nomine ejus poenitentiam et remissionem peccatorum per omnes gentes, incipientibus ab Jerusalem (Luc. XXIV, 45, etc.) . Dicat ergo Ecclesia inimicis suis, dicat. Dicit plane, non tacet: sed illi audiant. Fratres, audistis testimonia, jam noscite me. Scrutamini Scripturas, in quibus vos speratis vitam aeternam habere; ipsae testimonium perhibent de me. Quae dixi, non sunt de meo, sed de Domini mei, et tamen adhuc aversamini, adhuc tergiversamini. Quomodo potestis mihi credere, gloriam ab invicem exspectantes, et gloriam quae a solo Deo est, non quaerentes? Quia ignorantes Dei justitiam, zelum Dei habetis, sed non secundum scientiam. Ignorantes enim Dei justitiam, et vestram volentes constituere, justitiae Dei non estis subjecti. Quid est aliud, ignorare Dei justitiam, et suam velle constituere, nisi dicere: Ego sanctifico, ego justifico; quod ego dedero, hoc sanctum est? Dimitte Deo quod Dei est: agnosce, homo, quod hominis est. Ignoras", + "candidate_score": 0.661295, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_30_32", + "bdc_text": "Nihil dubites de me ; officiosissimum habebis suppedaneum Bertoldum tuum , immo si libet fratrem germanum . Habebis etiam propiciam plebem in urbe , quae te pleraque novit et audivit Nach Bullingers eigenem Zeugnis hat er in Bern während der Disputation 1528 nicht gepredigt ( s. HBRG I 436f) .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3005", + "psc_text": "Habes pro capite; dicat et pro corpore: Et praedicari in nomine ejus poenitentiam et remissionem peccatorum per omnes gentes, incipientibus ab Jerusalem (Luc. XXIV, 45, etc.) . Dicat ergo Ecclesia inimicis suis, dicat. Dicit plane, non tacet: sed illi audiant. Fratres, audistis testimonia, jam noscite me. Scrutamini Scripturas, in quibus vos speratis vitam aeternam habere; ipsae testimonium perhibent de me. Quae dixi, non sunt de meo, sed de Domini mei, et tamen adhuc aversamini, adhuc tergiversamini. Quomodo potestis mihi credere, gloriam ab invicem exspectantes, et gloriam quae a solo Deo est, non quaerentes? Quia ignorantes Dei justitiam, zelum Dei habetis, sed non secundum scientiam. Ignorantes enim Dei justitiam, et vestram volentes constituere, justitiae Dei non estis subjecti. Quid est aliud, ignorare Dei justitiam, et suam velle constituere, nisi dicere: Ego sanctifico, ego justifico; quod ego dedero, hoc sanctum est? Dimitte Deo quod Dei est: agnosce, homo, quod hominis est. Ignoras", + "candidate_score": 0.658613, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_16_18", + "bdc_text": "senio indiem deficit , Bertoldus Haller. podagra , hernia et mole corporea sic gravatur , ut plus satis . Proinde in tota ditione nullos ferme habemus , qui vel lectione vel linguarum vel scripturę cognitione aliquid possint . Cum itaque tantam gentem et lucrifacere et Christo servare per dominum possis , nisi nolis esse christianus , te nobis non negabis .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2508", + "psc_text": "III, 16) . Sit ergo obedientia, non subrepat superba duritia. Ego, inquit, Evangelium impleo, quia nudo pede ambulo. Tu potes, ego non possum. Quod simul accipimus, custodiamus. Quomodo? Charitate flagremus, invicem diligamus: ac sic fit ut ego amem fortitudinem tuam, et tu portes infirmitatem meam. 8. De salute nemini dicenda in via. Expositio primo obvia. Quid autem tibi videtur, qui non vis intelligere quemadmodum ista dicta sint, et cogeris praviter ipsi Domino calumniari de loculis et calceamentis? quid tibi videtur? Itane placet ut iter agentes occurramus charis nostris, et eos non salutemus majores, non resalutemus minores? Jamne Evangelium imples, quia salutaris et taces? Si vero non viatori iter agenti, sed milliario similis eris iter ostendenti. Ergo stoliditatem deponamus, et verba Domini intelligamus, et in via neminem salutemus. Non enim sine causa hoc jubemur, aut nollet nos facere quod juberet. CAPUT VII. Quid ergo est, Neminem salutaveritis in via? Potest quidem", + "candidate_score": 0.65828, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_5_7", + "bdc_text": "Precantur te fratres cordatissimi , qui sunt Bernę , quominus [ ? ]Die unklare Abbreviatur könnte möglicher weise auch quorum bedeuten . et eorum quoque , etsi nihil de te meriti , vocationem minime contemnas ;", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3839", + "psc_text": "post: post paulum, post modicum. Quare ergo Paulus? Quia modicus. Modicus, quia novissimus. Ego enim sum, inquit, novissimus Apostolorum, qui non sum dignus vocari apostolus, quia persecutus sum Ecclesiam Dei. Bene dicis: unde debuisti damnari, ab eo accepisti unde debeas coronari. A quo accepisti, unde debeas coronari? A quo accepit, vultis audire? Nolite me, ipsum audite: Non sum, inquit, dignus vocari Apostolus, quia persecutus sum Ecclesiam Dei; sed gratia Dei sum id quod sum. Ergo quod eras, iniquitate tua eras: quod es, gratia Dei es. Et gratia ejus, inquit, vacua in me non fuit. Ecce evangelizat fidem quam aliquando vastabat: nec gratia ipsa vacat in illo, qui ait, In me vacua non fuit, sed plus omnibus illis laboravi. Observa, erigere te coepisti. Ubi es, Paule? Certe modicus eras. Plus omnibus illis laboravi. Dic unde? Quid enim habes quod non accepisti? Statim respexit: et cum dixisset, Plus omnibus illis laboravi; quasi", + "candidate_score": 0.657356, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_6_8", + "bdc_text": "]Die unklare Abbreviatur könnte möglicher weise auch quorum bedeuten . et eorum quoque , etsi nihil de te meriti , vocationem minime contemnas ; en enim tibi iam dudum parata est .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3317", + "psc_text": "nisi ex fermento vetere? hoc unde nisi ex lege in membris, repugnante legi mentis? Fastigium quaerebant: enimvero cupiebant; quis major esset cogitabant: ideo altitudo eorum de puero confunditur. Vocat ad se Jesus humilem aetatem, ut domet tumidam cupiditatem (Marc. IX, 33-36). Merito ergo et quando redierunt, et dixerunt, Domine, ecce daemonia subjecta sunt nobis in nomine tuo: (Gaudebant de nihilo: quantum erat, quid erat, ad illud quod Deus promittebat)? Dominus ergo, magister bonus, sedans timorem, aedificans firmitatem, ait illis: Nolite in hoc gaudere, quia daemonia vobis subjecta sunt. Quare hoc? Quia multi venient in nomine meo dicentes, Ecce in nomine tuo daemonia ejecimus; et dicam eis, Non novi vos (Matth. VII, 22, 23) . Nolite in hoc gaudere, sed gaudete quia nomina vestra scripta sunt in coelis. Adhuc ibi esse non potestis, et tamen jam ibi scripti estis, Gaudete ergo. Et illud, Adhuc nihil petiistis in nomine meo. Quod enim", + "candidate_score": 0.650862, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_32_34", + "bdc_text": "Habebis etiam propiciam plebem in urbe , quae te pleraque novit et audivit Nach Bullingers eigenem Zeugnis hat er in Bern während der Disputation 1528 nicht gepredigt ( s. HBRG I 436f) . Fest steht jedoch , daß die bernischen Abgeordneten an der Tagsatzung vom Juni , Juli und August 1531 in Bremgarten Bullingers zum Frieden mahnenden Predigten oft beigewohnt hatten ( HBRG III 292 ; Blanke 150f ) .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3005", + "psc_text": "Habes pro capite; dicat et pro corpore: Et praedicari in nomine ejus poenitentiam et remissionem peccatorum per omnes gentes, incipientibus ab Jerusalem (Luc. XXIV, 45, etc.) . Dicat ergo Ecclesia inimicis suis, dicat. Dicit plane, non tacet: sed illi audiant. Fratres, audistis testimonia, jam noscite me. Scrutamini Scripturas, in quibus vos speratis vitam aeternam habere; ipsae testimonium perhibent de me. Quae dixi, non sunt de meo, sed de Domini mei, et tamen adhuc aversamini, adhuc tergiversamini. Quomodo potestis mihi credere, gloriam ab invicem exspectantes, et gloriam quae a solo Deo est, non quaerentes? Quia ignorantes Dei justitiam, zelum Dei habetis, sed non secundum scientiam. Ignorantes enim Dei justitiam, et vestram volentes constituere, justitiae Dei non estis subjecti. Quid est aliud, ignorare Dei justitiam, et suam velle constituere, nisi dicere: Ego sanctifico, ego justifico; quod ego dedero, hoc sanctum est? Dimitte Deo quod Dei est: agnosce, homo, quod hominis est. Ignoras", + "candidate_score": 0.64832, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_18", + "bdc_text": "Cum itaque tantam gentem et lucrifacere et Christo servare per dominum possis , nisi nolis esse christianus , te nobis non negabis .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1494", + "psc_text": "haec est, testimonium conscientiae nostrae (II Cor. I, 12) : et illud quod nihil est manifestius, Si adhuc, inquit, hominibus placerem, Christi servus non essent (Galat. I, 10) . Sed ne quisquam eorum qui de praeceptis quasi repugnantibus ipsius Domini moventur, multo magis Apostolo ejus ingerat quaestionem, et dicat, Quomodo tu dicis, Placete omnibus per omnia, sicut et ego omnibus per omnia placeo: et tu idem dicis, Si adhuc hominibus placerem, Christi servus non essem? Adsit ipse Dominus, qui etiam in servo suo et Apostolo loquebatur, et aperiat nobis voluntatem suam, et tribuat obediendi facultatem. 3. Conciliantur duo illa praecepta. Ipsa quippe verba evangelica secum portant expositiones suas; nec intercludunt ora esurientium, quia pascunt corda pulsantium. Intentio quippe cordis humani quo dirigatur, et quo spectet, intuendum est. Si enim qui vult videri ab hominibus bona opera sua, gloriam et utilitatem suam ponit ante homines, et hanc in conspectu hominum quaerit;", + "candidate_score": 0.645982, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_6_8", + "bdc_text": "]Die unklare Abbreviatur könnte möglicher weise auch quorum bedeuten . et eorum quoque , etsi nihil de te meriti , vocationem minime contemnas ; en enim tibi iam dudum parata est .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3839", + "psc_text": "post: post paulum, post modicum. Quare ergo Paulus? Quia modicus. Modicus, quia novissimus. Ego enim sum, inquit, novissimus Apostolorum, qui non sum dignus vocari apostolus, quia persecutus sum Ecclesiam Dei. Bene dicis: unde debuisti damnari, ab eo accepisti unde debeas coronari. A quo accepisti, unde debeas coronari? A quo accepit, vultis audire? Nolite me, ipsum audite: Non sum, inquit, dignus vocari Apostolus, quia persecutus sum Ecclesiam Dei; sed gratia Dei sum id quod sum. Ergo quod eras, iniquitate tua eras: quod es, gratia Dei es. Et gratia ejus, inquit, vacua in me non fuit. Ecce evangelizat fidem quam aliquando vastabat: nec gratia ipsa vacat in illo, qui ait, In me vacua non fuit, sed plus omnibus illis laboravi. Observa, erigere te coepisti. Ubi es, Paule? Certe modicus eras. Plus omnibus illis laboravi. Dic unde? Quid enim habes quod non accepisti? Statim respexit: et cum dixisset, Plus omnibus illis laboravi; quasi", + "candidate_score": 0.645505, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_42_44", + "bdc_text": "Vale et pro votis nostris rescribe , quod si non fęceris , certe me moriturum brevi mallem quam ita destitutum , quod etiam spero . Rursum vale. 6 . decembris anno 31 .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_118", + "psc_text": "quia necessarium est, liberet me; si autem scit quia debeo exire de hac vita, sive contrister, sive laeter, sequar voluntatem Domini. Ecce enim post parvum tempus qua fronte exiturus sum ad Dominum? Non enim hoc mihi praestant remedia diaboli, quod praestat Deus, vitam aeternam. Quare ergo damno animae meae emo paucos dies corpori meo? Qui haec dicit, et non it, nec applicat cor suum ut faciat mala remedia, utique vincit. Unam rem dixi exempli gratia; videtis certe jam quanta diabolus suggerit. Vides illum certe languere, vides anhelantem in lecto, vides vix moventem membra, vix moventem linguam, lassus iste diabolum vincit. Multi coronati sunt in amphitheatro pugnantes ad bestias: multi in lecto vincentes diabolum coronantur: videntur non se movere posse, et intus in corde tantas vires habent, tantam pugnam exercent. Sed ubi est occulta pugna, ibi occulta victoria. CAPUT XXXIV. 37. Martyres imitandi. Quare ista diximus, fratres? Ut quando celebratis natalitia", + "candidate_score": 0.636172, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_45_47", + "bdc_text": "Tuus ex animo minimum nummisma Bercht. H. [ Adresse auf der Rückseite : ] Heinrico Bullingero docto iuxta atque pio , fratri suo semper charissimodarunter von fremder Hand: 6 .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_810", + "psc_text": "Diligis quippe iniquitatem acerrimam inimicam, non tibi extrinsecus admotam, sed abs te tibi intrinsecus factam: quae ut facilius vincat te, faves ei contra te. Ita quod te oderis aperte convinceris, cum eam diligis, a qua turpiter vinceris. Neque enim divinum eloquium falsetur, quo dictum est, Qui autem diligit iniquitatem, odit animam suam (Psal. X, 6) . 3. Hinc est ergo, quod bonus eo bono quo bonus est, et bono alterius gratulatur, et malo alterius contristatur. Ac per hoc tali proximo; quoniam ipse verius dicitur proximus, qui te de proximo attendit, hoc est misericorditer respicit; tali ergo proximo utique, si sapiens fueris, et tibi et illi eris: non quia bono tuo bonus erit, sed quia bono suo boni tui dilector erit. Si autem malus evaseris, non cum illo, sed solus hauries mala. Neque enim malo tuo malus erit, sed in tuo misericors erit. Moestificat eum malitia, sed non sequitur poena sua:", + "candidate_score": 0.632952, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_1", + "bdc_text": "Quod temporum nostrorum calamitatem conquerar , Heinrice charissime , epistola non patitur .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2194", + "psc_text": "aut ignosci possunt; quare ergo non satisfacimus cupiditatibus nostris? Impleamus saltem praesentis temporis voluptatem, quia nullam habemus in futuro mercedem. Faciamus quidquid libet, etsi non licet; ut habeamus suavitatem vel temporalem, quia percipere non meremur aeternam. Talia dicentes desperando pereunt, sive antequam omnino credant, sive jam christiani et in aliqua peccata et scelera male vivendo prolapsi. Procedit ad eos Dominus vineae, et tanquam desperantes et vocanti tergum dantes, pulsat et clamat per prophetam Ezechielem: In quacumque die conversus fuerit homo a via sua pessima, omnes iniquitates ejus obliviscar (Ezech. XVIII, 21-22) . Hac voce audita et credita, a desperatione recreantur, et ab illa altissima et profunda voragine, qua submersi fuerant, emergunt. CAPUT IX. 11. Spes perversa qua differtur conversio. Diem crastinum Deus nemini promisit. Sed his timendum est, ne in aliam voraginem incurrant, et perverse sperando moriantur, qui desperando mori non potuerunt. Mutant enim cogitationes longe quidem diversas, sed non", + "candidate_score": 0.624232, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 6, + "cf_id": "cf006", + "work_id": "001_Tertullianus_De-poenitentia", + "max_score": 0.69064, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_41_43", + "bdc_text": "Modestia dominus plus per me egit quam acerbitate . Vale et pro votis nostris rescribe , quod si non fęceris , certe me moriturum brevi mallem quam ita destitutum , quod etiam spero . Rursum vale. 6 .", + "psc_chunk_id": "001_Tertullianus_De-poenitentia_window_45", + "psc_text": "quantum non peperceris tibi, in tantum tibi Deus, crede, parcet. CAPUT X. Plerosque tamen hoc opus, ut publicationem sui, aut suffugere, aut de die in diem differre, praesumo; pudoris magis memores quam salutis: velut illi, qui in partibus verecundioribus corporis contracta vexatione, conscientiam medentium vitant, et ita cum erubescentia sua pereunt. Intolerandum scilicet pudori, Domino offenso satisfacere, saluti prodactae reformari. Nae tu verecunda bonus, ad delinquendum expandens frontem, ad deprecandum vero subducens. Ego rubori locum non facio, cum plus de detrimento ejus acquiro, cum ipse hominem quodammodo exhortatur, Ne me respexeris, dicens, per te mihi melius est perire. Certe periculum ejus tunc, si forte, onerosum est, cum penes insultaturos in risiloquio consistit, ubi de alterius ruina alter attollitur, ubi prostrato superscenditur. Caeterum inter fratres atque conservos, ubi communis spes, metus, gaudium, dolor, passio (quia communis spiritus de communi Domino et Patre), quid tu hos aliud quam te opinaris? Quid consortes", + "candidate_score": 0.69064, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 7, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum", + "max_score": 0.686804, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_17_19", + "bdc_text": "Proinde in tota ditione nullos ferme habemus , qui vel lectione vel linguarum vel scripturę cognitione aliquid possint . Cum itaque tantam gentem et lucrifacere et Christo servare per dominum possis , nisi nolis esse christianus , te nobis non negabis . Volunt itaque et primates ex senatu et civibus item et plebe certi esse , Bullingerum futurum Bernatem , quare hoc nuncio certiores tui reddas , ut speramus omnes .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_515", + "psc_text": "discere homo Gentilis, cum tanta devotione et tanta celebritate omnes gentes istorum Librorum fieri discipulas cernat: eo ipso nimirum fortius atque firmius, quod ex manibus inimicorum tanta de Christo testimonia proferuntur; in quibus ideo Gentes quae credunt, nihil de illo ad tempus possunt putare confictum, quia in eis Libris inveniunt Christum, quibus a tot saeculis serviunt, qui crucifixerunt Christum, et quos in tanto apice auctoritatis habent qui quotidie blasphemant Christum. Si enim ab eis proferrentur prophetiae de Christo qui praedicant Christum, ab eis ipsis confictae putarentur: nunc vero id exponit qui praedicat, quod recitat qui blasphemat. Ad aliquem namque usum sanctorum ordinatur omnis caecitas impiorum a summo Deo, qui pro sui regiminis aequitate bene utitur etiam malis, ut qui suo arbitrio injuste vivunt, illius judicio juste disponantur. Ergo ne testimonia prophetiae Christi nascituri, mira facturi, indigna passuri, morituri, resurrecturi, ascensuri, per omnes gentes Evangelium vitae aeternae disseminaturi, illi finxisse crederentur,", + "candidate_score": 0.686804, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_18_20", + "bdc_text": "Cum itaque tantam gentem et lucrifacere et Christo servare per dominum possis , nisi nolis esse christianus , te nobis non negabis . Volunt itaque et primates ex senatu et civibus item et plebe certi esse , Bullingerum futurum Bernatem , quare hoc nuncio certiores tui reddas , ut speramus omnes . Audio ab adversariis bibliothecam tuam devastatamDies entsprach nicht der Wahrheit ;", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_515", + "psc_text": "discere homo Gentilis, cum tanta devotione et tanta celebritate omnes gentes istorum Librorum fieri discipulas cernat: eo ipso nimirum fortius atque firmius, quod ex manibus inimicorum tanta de Christo testimonia proferuntur; in quibus ideo Gentes quae credunt, nihil de illo ad tempus possunt putare confictum, quia in eis Libris inveniunt Christum, quibus a tot saeculis serviunt, qui crucifixerunt Christum, et quos in tanto apice auctoritatis habent qui quotidie blasphemant Christum. Si enim ab eis proferrentur prophetiae de Christo qui praedicant Christum, ab eis ipsis confictae putarentur: nunc vero id exponit qui praedicat, quod recitat qui blasphemat. Ad aliquem namque usum sanctorum ordinatur omnis caecitas impiorum a summo Deo, qui pro sui regiminis aequitate bene utitur etiam malis, ut qui suo arbitrio injuste vivunt, illius judicio juste disponantur. Ergo ne testimonia prophetiae Christi nascituri, mira facturi, indigna passuri, morituri, resurrecturi, ascensuri, per omnes gentes Evangelium vitae aeternae disseminaturi, illi finxisse crederentur,", + "candidate_score": 0.677857, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_17_19", + "bdc_text": "Proinde in tota ditione nullos ferme habemus , qui vel lectione vel linguarum vel scripturę cognitione aliquid possint . Cum itaque tantam gentem et lucrifacere et Christo servare per dominum possis , nisi nolis esse christianus , te nobis non negabis . Volunt itaque et primates ex senatu et civibus item et plebe certi esse , Bullingerum futurum Bernatem , quare hoc nuncio certiores tui reddas , ut speramus omnes .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_295", + "psc_text": "? CAPUT XLIV. Quis non eumdem Salvatorem agnoscat apud Danielem, cum antiquo dierum offertur filius hominis, et accipit regnum sine fine, ut serviant ei omnes gentes (Dan. VII, 13, 14)? Jam vero si locum illum quem commemoravit Dominus ex ejusdem Danielis prophetia, Cum videritis abominationem vastationis quae dicta est a Daniele, stantem in loco sancto; qui legit, intelligat (Id. IX, 27; Matth. XXIV, 15) , si supputatis etiam temporibus hebdomadum, ille numerus pertractetur; non solum Christus, sed etiam tempus reperitur, quo eum oportuit venire passurum. Quanquam, et sine computatione temporum, manifestis rerum effectibus Judaeos urgere soleamus, cum quibus nobis, non utrum in Christo sit salus nostra, sed utrum jam venerit, passusque fuerit disceptatio est. Convincuntur autem rebus ipsis apertissimis, non solum de fide omnium gentium, quas ei servituras eadem, cui cedere coguntur, Scriptura praedixit, quae ita clarescit toto orbe terrarum, ut omnium tergiversantium oculos feriat; verum etiam de iis quae", + "candidate_score": 0.673328, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_39_41", + "bdc_text": "war Feldprediger der bernischen Truppen und verhandelte bereits im November mit Bullinger in Bremgarten über die Möglichkeiten einer Amtsübernahme in Bern ( s. Zsindely 668). , quod nihil verearis . Modestia dominus plus per me egit quam acerbitate .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_98", + "psc_text": "Dominus autem Jesus in ea crudelis fuit, cum daemones in gregem porcorum, cum id ab eo peterent, ire permisit (Matth. VIII, 32). Qui etiam nondum demonstrato per passionem sacrificio corporis sui, cuidam leproso, quem mundaverat, ait: Vade, ostende te sacerdoti, et offer munus tuum, quod praecepit Moyses, in testimonium illis (Luc. V, 14) . Magis enim, quia et per Prophetas Deus saepe testatur, nullius se talis muneris indigere, et facile est ratione perspicere quod nec ejus rei egeat, qui nullius eget; compellitur animus humanus inquirere quid nos per haec docere voluerit, qui utique non frustra ea, quibus non indiget, sibi juberet offerri, nisi aliquid in eis ostenderet, quod nobis et nosse prodesset, et talibus signis praefigurari oporteret. Vos autem quanto melius et honestius istis, quamvis jam nostro tempori non necessariis, tamen significantibus aliquid et docentibus, sacrificiis subderemini, quam vobis ab Auditoribus vestris vivas escarum victimas offerri juberetis et crederetis? Nam", + "candidate_score": 0.662169, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_18_20", + "bdc_text": "Cum itaque tantam gentem et lucrifacere et Christo servare per dominum possis , nisi nolis esse christianus , te nobis non negabis . Volunt itaque et primates ex senatu et civibus item et plebe certi esse , Bullingerum futurum Bernatem , quare hoc nuncio certiores tui reddas , ut speramus omnes . Audio ab adversariis bibliothecam tuam devastatamDies entsprach nicht der Wahrheit ;", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_320", + "psc_text": "scriptum est, promissum Abrahae, et Isaac, et Jacob, In semine tuo benedicentur omnes gentes (Gen. 22, 18, XXVI, 4, et XXVIII, 14) . Quid ergo respondetis, cuinam de Christo credideritis, quibus testes alienigenae non placent? Nostrorum porro Librorum auctoritas, tot gentium consensione, per successiones Apostolorum, episcoporum, conciliorumque roborata, vobis adversa est: vestrorum autem nulla est, quia et a tam paucis profertur, et ab iis qui Deum et Christum mendacem colunt. Unde contra eorum mendacem doctrinam fit, nisi et ipsi tanquam imitatores Dei et Christi sui mendaces habeantur. Fama vero etiam ipsa consulta, et vos pessimos jactat, et Christum ex semine David contra vos praedicare non cessat. Vocem Patris de coelo non audistis (Matth. III, 17, et XVII, 5), opera Christi quibus de seipso testificabatur, non vidistis: codices in quibus haec scripta sunt, ut specie christiana fallatis, velut accipitis; ne tamen contra vos legantur, infalsatos dicitis. Profertis inde Christum dicentem, Si", + "candidate_score": 0.659069, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_14", + "bdc_text": "Quod si admittatur , ut opto , nihilominus certissima et paratissima est tua vocatio .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_1310", + "psc_text": "refutatas, duntaxat horum ejus capitulorum quibus hoc opere, quantum Dominus adjuvare dignatus est, sufficienter, ut arbitror, prolixeque respondi; breviter vos admoneo, qui illo tam nefando et exsecrabili errore tenemini, ut si auctoritatem Scripturarum omnibus praeferendam sequi vultis, eam sequamini quae ab ipsius praesentiae Christi temporibus per dispensationes Apostolorum, et certas ab eorum sedibus successiones episcoporum, usque ad haec tempora toto orbe terrarum custodita, commendata, clarificata pervenit. Ibi enim videbitis etiam Veteris Testamenti et obscura revelari, et praedicta compleri. Si autem quasi ratione movemini; primum cogitetis quinam sitis, quam minus idonei ad comprehendendam naturam, non dicam Dei, sed animae vestrae: comprehendendam sane, quemadmodum velle aut voluisse vos dicitis, certissima ratione, non vanissima credulitate: quod cum minime potueritis (sine dubio enim quamdiu tales estis, nullo modo poteritis), illud saltem quod omni humanae menti est naturaliter insitum, si modo id perversae opinionis pravitate non turbetur, Dei naturam atque substantiam incommutabilem omnino, omnino incorruptibilem", + "candidate_score": 0.657305, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_20", + "bdc_text": "Audio ab adversariis bibliothecam tuam devastatamDies entsprach nicht der Wahrheit ;", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_156", + "psc_text": "linguae praecedentis unde hoc in aliam linguam interpretatum est: sed dicas, Inde probo hoc illius esse, illud non esse, quia hoc pro me sonat, illud contra me. Tu es ergo regula veritatis? quidquid contra te fuerit, non est verum? Quid, si alius simili insania, sed tamen qua tua duritia confringatur, existat et dicat, Imo illud quod pro te sonat, falsum est; hoc autem quod contra te est, verum est? quid acturus es, nisi forte alium librum prolaturus, ubi quidquid legeris, secundum tuam sententiam possit intelligi? Hoc si feceris, non de aliqua ejus particula, sed de toto audies contradicentem et clamantem, Falsus est. Quid ages? quo te convertes? quam libri a te prolati originem, quam vetustatem, quam seriem successionis testem citabis? Nam si hoc facere conaberis, et nihil valebis: et vides in hac re quid Ecclesiae catholicae valeat auctoritas, quae ab ipsis fundatissimis sedibus Apostolorum usque ad hodiernum diem succedentium sibimet", + "candidate_score": 0.627935, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_20", + "bdc_text": "Audio ab adversariis bibliothecam tuam devastatamDies entsprach nicht der Wahrheit ;", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_154", + "psc_text": "ut obsessi dilucidis verbis sanctarum Scripturarum, exitum in eis fallaciae suae reperire non possint, id testimonium quod prolatum est, falsum esse respondent. O vocem a veritate fugacem, in amentia pertinacem! Usque adeo invicta sunt, quae adversus vos de divinis codicibus proferuntur, ut non sit aliud quod dicatis, nisi eos esse falsatos. Quae jam auctoritas litterarum aperiri, quis sacer liber evolvi, quod documentum cujuslibet scripturae ad convincendos errores vestros exseri potest, si haec vox admittitur, si alicujus ponderis aestimatur? Aliud est ipsos libros non accipere, et nullo eorum vinculo detineri, quod Pagani de omnibus Libris nostris, quod Judaei de Novo Testamento faciunt, quod denique nos ipsi de vestris et aliorum haereticorum, si quos suos et proprios habent, vel de iis qui appellantur apocryphi: non quod habendi sint in aliqua auctoritate secreta, sed quia nulla testificationis luce declarati, de nescio quo secreto, nescio quorum praesumptione prolati sunt: aliud est ergo auctoritate aliquorum", + "candidate_score": 0.62219, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_20", + "bdc_text": "Audio ab adversariis bibliothecam tuam devastatamDies entsprach nicht der Wahrheit ;", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_1173", + "psc_text": "Absit, Domine, non fiet istud; et unde meruit audire, Redi retro, satanas (Matth. XVI, 22, 23) . Et ille quidem non hoc infructuose audivit, qui eam postea veritatem mortis Christi usque ad suam mortem correctus perfectusque praedicavit. Verum si ille, quia tantum putavit Christum non moriturum, audire meruit, Satanas; tu quid mereris audire, qui non negas mortuum, sed etiam dicis mortem fuisse mentitum? Sed ideo, inquis, mortem quoque simulasse credendus est, quia omnes humanae conditionis simulavit affectus. Quis enim tibi hoc contra Evangelium concessurus est, quod omnes humanae conditionis simulavit affectus? Prorsus si dixit evangelista, Dormivit Jesus (Id. VIII, 24); si dixit, Esurivit (Id. IV, 2), sitivit (Joan. XIX), contristatus est (Matth. XXVI, 37), exhilaratus est, et si qua talia; omnia vera sunt, quae ita narrata sunt, ut non eum simulasse, sed plane fecisse vel exhibuisse conscripta sint, sane non necessitate conditionis, sed magisterii voluntate, et divina etiam potestate. Nam", + "candidate_score": 0.613769, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_47_49", + "bdc_text": "6 . decembris 1531 , Bullingerus vocatur Bernam ; B. Halleri manus .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_590", + "psc_text": "tertium mensem Maium, quod Maiam Mercurii matrem deam colant. Inde quartum Junium a Junone. Inde caeteros usque ad Decembrem a numeris nominarunt. Sed ex eis Quintilis atque Sextilis nominibus hominum, quibus divinos honores decreverant, appellati sunt, Julius et Augustus: nam septimus September, et caeteri, ut dixi, usque de Decembrem, numerorum ex ordine nominibus enuntiantur. Porro Januarius a Jano appellatus est, Februarius a Februis sacris Lupercorum. Vultis ergo ut et vos dicamini in mense Martio Martem colere? Illo enim mense Bema vestrum cum magna festivitate celebratis. Si autem vobis in mense Martio licere arbitramini aliud considerare, non Martem; cur ex die septimo, quod sabbatum a requie nominatum est, divinis Scripturis Saturnum importare conamini, quia eum diem Saturni Gentes appellaverunt? Nempe jam videtis cum quanta impietate deliretis. CAPUT VI. De sacrificiis autem animalium quis nostrum nesciat, magis ea perverso populo congruenter imposita, quam Deo desideranti oblata? Sed tamen etiam in his figurae", + "candidate_score": 0.611116, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 8, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "stoa0040.stoa055.opp-lat1", + "max_score": 0.683184, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_3_5", + "bdc_text": "simul et Tigurinis , ut certo apud nos fertur , vocationem paratam habeasDazu s. Zsindely 668ff. . Precantur te fratres cordatissimi , qui sunt Bernę , quominus [ ?", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa055.opp-lat1_window_102", + "psc_text": "uobis euacuetur in bachac parte, ut, sicut dixi, parati sitis, ne cum uenerint mecum Macedones et inuenerint uos inparatos, confundamur nos, ut non dicam uos, in hac substantia. necessarium ergo existimaui rogare fratres, ut praecedant ad uos et praeparent iam pridem repromissam hanc benedictionem uestram, ut sit parata, sic quasi benedictionem, non quasi auaritiam. hoc autem: qui parce seminat, parce et metet. et qui seminat in benedictione. in benedictione et metet. unusquisque secundum quod proposuit corde, non ex tristitia aut ex necessitate: hilarem enim datorem diligit deus. potens est autem deus omnem gratiam abundantem facere in uobis, ut in omnibus semper omnem sufficientiam habentes abundetis in omne opus bonum — sicut scriptum est: dispersit, dedit pauperibus, iustitia eius manet in 4 II Cor. 9, 1—15 17 Gal. 6, 7 21 Prou. 22, 8 25 Ps. 112. 9 1 sinus suos Fbd suos usus NL2 et] uel PVf ab impiis A", + "candidate_score": 0.683184, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_3_5", + "bdc_text": "simul et Tigurinis , ut certo apud nos fertur , vocationem paratam habeasDazu s. Zsindely 668ff. . Precantur te fratres cordatissimi , qui sunt Bernę , quominus [ ?", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa055.opp-lat1_window_82", + "psc_text": "isti, qui tamquam multum negotiosi et occupati de tempore operationis inquirantinquirunt, quid agunt? numquid ipsi ab Hierusalem per circuitum usque ad Illyricum terras euangelio repleuerunt? aut quidquid gentium barbararum remansit adhuc obeundum et inplendum de pace ecclesiae susceperunt? nouimuanouimus eos in quandam sanctam societatem otiosissime congregatos. mirandam rem fecit apostolus, qui reuera in tanta sollicitudine omnium ecclesiarum, et propagatarum et propagandarum, ad eius curam laboremque pertinentium etiam manibus operabatur; propterea tamen, cum apud Corinthios esset et egeret, nemini quidem eorum, apud quos erat, grauis fuit, sed plane quod illi deerat. suppleuerunt fratres, qui uenerunt ex Macedonia. § 16 Nam et ipse propter eius modi necessitates sanctorum, qui quamuis praeceptis eius obtemperent, ut cum silentio operantes suum panem manducent, possunt tamen multis ex causis indigere supplemento aliquo talium sustentationum, cum dixisset talia docens et praemonens: his autem qui eius modi sunt praecipimus et obsecramus in 5 cf. I Thess. 2, 9;", + "candidate_score": 0.673192, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_3_5", + "bdc_text": "simul et Tigurinis , ut certo apud nos fertur , vocationem paratam habeasDazu s. Zsindely 668ff. . Precantur te fratres cordatissimi , qui sunt Bernę , quominus [ ?", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa055.opp-lat1_window_98", + "psc_text": "multum, non abundauit, et qui modicum, non defuit illi. gratias autem deo, qui dedit idem studium pro nobis in corde Titi, quia consolationem quidem suscepit; studiosior autem cum esset, sponte exiit ad uos. misimus autem cum eo fratrem, cuius laus in euangelio est per omnes ecclesias, non solum autem, sed et ordinatus ab ecclesiis comes peregrinationis nostrae cum hac gratia quae ministratur a nobis ad domini gloriam et promptum animum nostrum, deuitantes hoc, ne quis nos reprehendat in hac plenitudine, quae ministratur a nobis. prouidemus enim bona non solum coram deo, sed etiam coram hominibus. in his uerbis adparet, quantum non solum curam sanctarum plebium esse uoluerit ministrare necessaria sanctis dei seruis, consilium in hoc dans, quia hoc magis ipsis qui hoc faciebant proderat quam illis erga quos faciebant — illis enim aliud proderat, id est hoc erga se obsequio fratrum suorum sancte uti nec propter hoc deo seruire nec", + "candidate_score": 0.665131, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_5_7", + "bdc_text": "Precantur te fratres cordatissimi , qui sunt Bernę , quominus [ ? ]Die unklare Abbreviatur könnte möglicher weise auch quorum bedeuten . et eorum quoque , etsi nihil de te meriti , vocationem minime contemnas ;", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa055.opp-lat1_window_39", + "psc_text": "nolunt intellegere, quod omnibus patet, accepisse illos quidem potestatem non operandi, sed opera corporalia, quibus uictum quaererent, quia dignus est operarius cibo suo et mercede sua, sicut euangelium loquitur? non ergo soli Paulus et BarnabusBarnabas non habebant potestatem non operandi, sed omnes pariter habebant hanc potestatem, qua isti non utebantur, amplius inpendendo ecclesiae, sicut in illis locis, ubi euangelizabant, infirmis congruere iudicabant. et ideo, ne coapostolos suos reprehendisse uideretur, subiungit et dicit: quis militat suis stipendiis 17 Matth. 10, 10, Luc. 10, 7 24 I Cor. 9, 7-10. 2 enim] - (S er.) A. 3 non operandi] operandi ea PVDMf 5 acceptam om. A operarentur (ra s. I.) C suis om. Mf 7 aedificationem fidei et pacis P Vi aedificatione fidei et pacis DM 9 solus ego CLOF 10 non operandi] operandi ea PVDMr 11 dicant D 12 conantur D sententia sua PVDMf 13 subuertere T dicant D audent D", + "candidate_score": 0.654113, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_24_26", + "bdc_text": "apud nos omnia reperies necessaria , nec quippiam de conditione diffidas . In summa : precamur , speramus , immo volumus Bullingerum nostrę vocationi indulgere ;", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa055.opp-lat1_window_103", + "psc_text": "semper omnem sufficientiam habentes abundetis in omne opus bonum — sicut scriptum est: dispersit, dedit pauperibus, iustitia eius manet in 4 II Cor. 9, 1—15 17 Gal. 6, 7 21 Prou. 22, 8 25 Ps. 112. 9 1 sinus suos Fbd suos usus NL2 et] uel PVf ab impiis A putarentur PVDAf, 2 qui N accipiebant PVDMf se adferendaj ea ferenda 7 5 habundanti B 6 enim om. CFAB uestram] nostrum L 7 machedonas PV et achaia (et s. I.) D praeparata PVDr 9 irritauit (i prouocauit 8. I.) D plurimos in ras. A gloria uestra B 15 promissam PVDMf repromissQ B benedictio M 17 auaritia M autem] autem dico PVBDAaFaMfb qui] quoniam qui PMy quia qui D 18 et qui—metet om. VDM in fin.] de A 20 in corde M 21 potens est] potest P est OtR. M 22 habundantem LV 24 habundetis VM aeternum. qui autem subministrat semen", + "candidate_score": 0.640531, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_7_9", + "bdc_text": "et eorum quoque , etsi nihil de te meriti , vocationem minime contemnas ; en enim tibi iam dudum parata est . Habet Basilęa doctos innumeros , quos et Tigurum ;", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa055.opp-lat1_window_98", + "psc_text": "multum, non abundauit, et qui modicum, non defuit illi. gratias autem deo, qui dedit idem studium pro nobis in corde Titi, quia consolationem quidem suscepit; studiosior autem cum esset, sponte exiit ad uos. misimus autem cum eo fratrem, cuius laus in euangelio est per omnes ecclesias, non solum autem, sed et ordinatus ab ecclesiis comes peregrinationis nostrae cum hac gratia quae ministratur a nobis ad domini gloriam et promptum animum nostrum, deuitantes hoc, ne quis nos reprehendat in hac plenitudine, quae ministratur a nobis. prouidemus enim bona non solum coram deo, sed etiam coram hominibus. in his uerbis adparet, quantum non solum curam sanctarum plebium esse uoluerit ministrare necessaria sanctis dei seruis, consilium in hoc dans, quia hoc magis ipsis qui hoc faciebant proderat quam illis erga quos faciebant — illis enim aliud proderat, id est hoc erga se obsequio fratrum suorum sancte uti nec propter hoc deo seruire nec", + "candidate_score": 0.637791, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_26", + "bdc_text": "precamur , speramus , immo volumus Bullingerum nostrę vocationi indulgere ;", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa055.opp-lat1_window_8", + "psc_text": "4 iubet dominus A 5 nostro] nostro non B nostro esse securos] non esse sollicitos PVDMi 6 dominum om. PVMy nos om. VDM praeciperetl diceret M debere ease PVDMf ita sollicitos esse debere A 7 et] aut N quid om. A et] aut MN nnde] quo bd 8 operiamur PVDFMfbd etiam om. A opificium C artificum Y artis V 9 oneraretur r 10 spiritualia M 11 dicit Abd 12 appollo D rogauit (0 in ras.) L 13 deus] dns PVDMf 15 cooperarii] adiutores PVDMf agricultura est PVDy agricultura estis M 16 estis] est PVDf gratiam dei PVMy 18 rigando operando aedi. ficando A 20 prode est P manducando CBLOFNbd id est om. Bbd 21 uerbo dei pasci DM uerba F1 ad aliorum PVBMr 22 seruo pigro PVDf et abscondere nec operari lucra dominica? an ut ei auferretur in fine et ipse in exteriores tenebras mitteretur? sic, inquiunt, et nos facimus:", + "candidate_score": 0.635504, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_26", + "bdc_text": "precamur , speramus , immo volumus Bullingerum nostrę vocationi indulgere ;", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa055.opp-lat1_window_2", + "psc_text": "de opere monachorum fol. 1 B fol. 45 M fol. 1 N 3 sancte om. PVMNT 4 optemperare C me om. y mihi s. 1. C; mihi ante iusserit pos. in PVMf 5 ius*serit L habitans] orbitans L 6 interiori FAbd tibiquel ubique VDM et fraternae om. PVDMy 7 nostris] nomine N 8 paulo apostolo PBDbd Paulo om. L obedire C 9 nec alt. DM 11 hinc] <'IebD *. c L 12 assit ADMN paream ex peream y 13 intelligam L intellegamus T 16 nolunt operari A 34* inuenerimus, ad eorum correctionem et ad inplendum nostri episcopatus officium contra disserendum. non, inquiunt, de hoc opere corporali, in quo uel agricolae uel opifices laborant, praecepit apostolus, cum diceret: qui non unIt operari, non manducet. neque enim euangelio posset esse contrarius, ubi ait ipse dominus: ideo dico nobisuobis, ne solliciti sitis animae uestrae quid manducetis neque corpori uestro quid induamini. nonne anima", + "candidate_score": 0.631021, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_35", + "bdc_text": "Auch die bernischen Truppen , die zum Schutze Bremgartens im November 1531 dort stationiert waren , hatten Gelegenheit genug , den Prediger Bullinger zu hören und kennenzulernen ( s. HBRG III 230. 256f. 292 ) . .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa055.opp-lat1_window_191", + "psc_text": "cognoscite y audite (3 praecepimus Sj 23 minime (e 8. I. 2) QF1 pro minimo N 24 diudicemur N iudicemur p humano die] huiusmodi PDMr 25 nobis cura sit PDMj nobis L qui dedit inspiciat A qui dedit quod inspiciendum eius oculis offeramus. postremo quod uultis sentite de nobis: Paulus apostolus uobis praecipit et obsecrat in domino, ut cum silentio, id est quieti et oboedienter ordinati, operantes uestrum panem manducetis. nec de illo, ut arbitror, aliquid mali creditis et in illum, qui per eum loquitur, credidistis. § 38 Haec, mi carissime et in Christi uisceribus uenerande frater Aureli, quantum donauit ut possem, qui per te mihi iussit ut facerem, de opere monachorum non distuli scribere, maxime curans, ne boni fratres apostolicis praeceptis oboedientes a pigris et inoboedientibus etiam praeuaricatores euangelii dicerentur: ut qui non operantur, saltem illos qui operantur sibi anteponendos esse non dubitent. ceteramceterum quis ferat homines contumaces saluberrimis", + "candidate_score": 0.618075, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_23_25", + "bdc_text": "nihil turberis : apud nos omnia reperies necessaria , nec quippiam de conditione diffidas . In summa :", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa055.opp-lat1_window_103", + "psc_text": "semper omnem sufficientiam habentes abundetis in omne opus bonum — sicut scriptum est: dispersit, dedit pauperibus, iustitia eius manet in 4 II Cor. 9, 1—15 17 Gal. 6, 7 21 Prou. 22, 8 25 Ps. 112. 9 1 sinus suos Fbd suos usus NL2 et] uel PVf ab impiis A putarentur PVDAf, 2 qui N accipiebant PVDMf se adferendaj ea ferenda 7 5 habundanti B 6 enim om. CFAB uestram] nostrum L 7 machedonas PV et achaia (et s. I.) D praeparata PVDr 9 irritauit (i prouocauit 8. I.) D plurimos in ras. A gloria uestra B 15 promissam PVDMf repromissQ B benedictio M 17 auaritia M autem] autem dico PVBDAaFaMfb qui] quoniam qui PMy quia qui D 18 et qui—metet om. VDM in fin.] de A 20 in corde M 21 potens est] potest P est OtR. M 22 habundantem LV 24 habundetis VM aeternum. qui autem subministrat semen", + "candidate_score": 0.614792, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_24", + "bdc_text": "apud nos omnia reperies necessaria , nec quippiam de conditione diffidas .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa055.opp-lat1_window_103", + "psc_text": "semper omnem sufficientiam habentes abundetis in omne opus bonum — sicut scriptum est: dispersit, dedit pauperibus, iustitia eius manet in 4 II Cor. 9, 1—15 17 Gal. 6, 7 21 Prou. 22, 8 25 Ps. 112. 9 1 sinus suos Fbd suos usus NL2 et] uel PVf ab impiis A putarentur PVDAf, 2 qui N accipiebant PVDMf se adferendaj ea ferenda 7 5 habundanti B 6 enim om. CFAB uestram] nostrum L 7 machedonas PV et achaia (et s. I.) D praeparata PVDr 9 irritauit (i prouocauit 8. I.) D plurimos in ras. A gloria uestra B 15 promissam PVDMf repromissQ B benedictio M 17 auaritia M autem] autem dico PVBDAaFaMfb qui] quoniam qui PMy quia qui D 18 et qui—metet om. VDM in fin.] de A 20 in corde M 21 potens est] potest P est OtR. M 22 habundantem LV 24 habundetis VM aeternum. qui autem subministrat semen", + "candidate_score": 0.602562, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 9, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "047_Augustinus-Hipponensis_Sermo-in-circumcisione-Domini", + "max_score": 0.682956, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_41_43", + "bdc_text": "Modestia dominus plus per me egit quam acerbitate . Vale et pro votis nostris rescribe , quod si non fęceris , certe me moriturum brevi mallem quam ita destitutum , quod etiam spero . Rursum vale. 6 .", + "psc_chunk_id": "047_Augustinus-Hipponensis_Sermo-in-circumcisione-Domini_window_0", + "psc_text": "Sermo in circumcisione Domini Incarnationis divinae mysterium, nostraeque recordationis egregium sacramentum ob hoc a nobis annua revolutione celebratur et colitur, ut tanti commemoratio beneficii quod nobis indignis fuerit impensum ostendat, et quid tantae gloriae debeamus admoneat. Proinde, fratres, quantum audivimus Dominum Jesum Christum pro nobis misericorditer humiliatum, tanto magis agnoscamus ineffabiliter gloriosum, in quo namque suam circa nos insuperabilem charitatem Dei unigenitus evidenter ostendit, in quo pro nobis humilitatem verae carnis, veraeque mortis, non coactus necessitate sed bonitate miseratus assumpsit. Quid enim boni feceramus, fratres, ut tantum nobis beneficium praestaretur? Quae nostra bona merita fuerunt ut unigenitus Dei homo fieri dignaretur, ut Altissimus immolaretur, ut indeficiens Angelorum panis foemineis uberibus lactaretur, ut saeculorum rex contumeliis afficeretur, ut vita aeterna mori patientissime dignaretur? Attende igitur, homo, tantae benignitatis dignationem, ut gratiarum persolvas humiliter actionem. Scito autem te non honorificentiam, sed contumeliam divinae gratiae reddere si coeperis de tanti beneficii magnitudine dubitare;", + "candidate_score": 0.682956, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 10, + "cf_id": "cf033", + "work_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis", + "max_score": 0.682122, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_39_41", + "bdc_text": "war Feldprediger der bernischen Truppen und verhandelte bereits im November mit Bullinger in Bremgarten über die Möglichkeiten einer Amtsübernahme in Bern ( s. Zsindely 668). , quod nihil verearis . Modestia dominus plus per me egit quam acerbitate .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_965", + "psc_text": "furca redimitur (exemplum est Hildemari), si ab eo a quo redemptus est domino vilis ei aliqua opera injungatur, non audet respondere se nolle adeo vili se non occupandum labore, majoribus dignum, sed cum omni animi demissione mandatum suscipit: ita et monachus a saeculi vinculis divina benignitate ereptus, quodcunque jusserit abbas in nomine Domini, cujus vices gerit, quodcunque opus humile injunxerit, non secus ac magnum favorem suspiciat. Dicens sibi cum propheta: Ad nihilum redactus sum et nescivi. ] « Id est nescientem me esse cognovi, stultum et parvulum deputavi, et velut insipientem despexi, » inquit Smaragdus. Vel ut loquitur Turrecremata, Nescivi, « id est abscondi, quia vera humilitas bona sua sibi abscondit. » Ut jumentum factus sum apud te. ] Quaecunque vel vilissima suscipiens et deferens onera. Pulchra equidem comparatio jumenti et monachi: « Es quidem et tu jumentum Domini, inquiebat olim Petrus Venerabilis ad Gislebertum Inclusum scribens (Lib. I, ep.", + "candidate_score": 0.682122, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_31_33", + "bdc_text": "officiosissimum habebis suppedaneum Bertoldum tuum , immo si libet fratrem germanum . Habebis etiam propiciam plebem in urbe , quae te pleraque novit et audivit Nach Bullingers eigenem Zeugnis hat er in Bern während der Disputation 1528 nicht gepredigt ( s. HBRG I 436f) . Fest steht jedoch , daß die bernischen Abgeordneten an der Tagsatzung vom Juni , Juli und August 1531 in Bremgarten Bullingers zum Frieden mahnenden Predigten oft beigewohnt hatten ( HBRG III 292 ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3650", + "psc_text": "consurgit camerarius, etc. » Denique Joannes Trithemius (Praefat. ad lib. Region. claustr.): « Sicut moris est observationibus Bursfeldensibus, cujus unionis et observantiae secundum regulam S. Benedicti sumus, paragraphum unum de eadem Regula, quae nobis capitulariter ter in anno legi consuevit, fratribus meis 875 singulis diebus compellor declarare: super qua subit animum colligere, et de sanctorum promptuariis mendicare, ut loquens habeam ad manum quod placeat audientibus. » His adde summorum pontificum constitutiones. Gregorius IX: « Quia, inquit, in multis monasteriis a paucis intelligitur Regula cum legitur, praecipimus ut lectio Regulae, quae legitur in capitulo, propter minores statim in vulgari exponatur ab ipso qui capitulum tenet, vel ab illo cui duxerit injungendum. » Idem habent Clemens V in sua decretali, et Benedictus XII in sua constitutione. Hinc Cistercienses Congregationis Reformatae in Hispania, in capitulo generali anni 1557, Ludovico de Estrada injunxerunt ut commentarios super Regulam S. Benedicti scriberet, « quibus abbates in", + "candidate_score": 0.677158, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_3_5", + "bdc_text": "simul et Tigurinis , ut certo apud nos fertur , vocationem paratam habeasDazu s. Zsindely 668ff. . Precantur te fratres cordatissimi , qui sunt Bernę , quominus [ ?", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_634", + "psc_text": "tenentur fratres obedire. Ita docet Petrus Venerabilis ad S. Bernardum scribens in haec verba Lib. I, ep. 28, sub finem: « Sicut eos qui, oblectamenta mundi fugientes, ejus aspera ob majus meritum discrete amplectuntur, omnino scimus esse laudandos; sic illos qui alios ad id quod non proposuerunt, et quod non expedit, violenter cogere volunt, dicimus non esse prorsus 149 audiendos. » Et S. Bernardus in epistola ad Simonem abbatem S. Nicolai Epist. 84: « Invitandi sunt ad arctiorem vitam, non cogendi, quibus utique semel in ordine Cluniacensi praeesse consensisti. » Rationem alibi hanc reddit S. doctor De Praec. et disp. c. 4 : « Non parum praelati praescribitur voluntati, quod is qui profitetur, spondet quidem obedientiam, non tamen omnimodam, sed determinate secundum Regulam, nec aliam quam S. Benedicti, ut oporteat eum qui praeest non frena suae laxare voluntati super subditos, sed praefixam ex Regula sibi scire mensuram, et sic sua", + "candidate_score": 0.676333, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_31_33", + "bdc_text": "officiosissimum habebis suppedaneum Bertoldum tuum , immo si libet fratrem germanum . Habebis etiam propiciam plebem in urbe , quae te pleraque novit et audivit Nach Bullingers eigenem Zeugnis hat er in Bern während der Disputation 1528 nicht gepredigt ( s. HBRG I 436f) . Fest steht jedoch , daß die bernischen Abgeordneten an der Tagsatzung vom Juni , Juli und August 1531 in Bremgarten Bullingers zum Frieden mahnenden Predigten oft beigewohnt hatten ( HBRG III 292 ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_387", + "psc_text": "per edictum publicum in ecclesia, vel loco ubi morari consueverunt; nisi tamen consuetudo habeat ipsos ad capitulum non vocari. Et quod sic vocandi sunt, verum intellige, cum praemissae receptiones, creationes, sive collationes simul spectant ad abbatem et conventum. » Convocabantur autem sonitu alicujus instrumenti, puta crepitaculi aut campanulae, quae apud Bursfeldenses Caerem. Bursfeld. dist. 1, cap. 15 cum hoc pulsatur discrimine, « ut pro capitulo tractatuum duo fiant signa; pro capitulo vero quotidiano unum tantum. » De notione autem capituli in quo fiebant hujusmodi convocationes, videsis Bened. Haeftenum lib. VIII, tract. 1, disq. 1. Et dicat ipse unde agitur. ] Convocatis fratribus, abbas rem cujus causa congregavit eos, exponit; quia, ut ait Plato ( In Phaedro ), « in omni re consulendi principium, nosse id de quo consilium institutum; aut tota via aberrare necessum est. » Antequam vero tractandum negotium exponat, ex Hildemaro, « oculis corporeis fixis in terra, et", + "candidate_score": 0.673899, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_3_5", + "bdc_text": "simul et Tigurinis , ut certo apud nos fertur , vocationem paratam habeasDazu s. Zsindely 668ff. . Precantur te fratres cordatissimi , qui sunt Bernę , quominus [ ?", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1722", + "psc_text": "praecipiat, quod sit damnum ecclesiae. » Horum omnium officia descripta habes tum in praedictis Consuetudinibus, tum apud Udalricum. Horis competentibus, etc.] Horae competentes Smaragdo sunt « horae convenientes, et congruentes, quando utrumque licet utrisque, id est, et petenti petere, et dare donanti. Nam quando vel lectioni, vel orationi debent vacare, silentiumque tenere (inquit) nisi causa necessitatis nec petere uni, nec donare licebit alteri. » Simili fere modo Bernardus Cassinensis horas competentes vocat, « quando fratres non sunt in aliis valde necessarius occupati; non enim sunt 413 horae competentes ad petenda necessaria de nocte; vel quando fratres psalmodiae vel lectioni vacant; unde illis horis, nisi necessitas urgeat, non debet cellerarius aut alii officiales inquietari. » Additque: « Dicunt antiqui Patres nostri quod cellerarius debet habere certam sedem, et ibi debent eum invenire subofficiales sui, ut non quaeratur per monasterium. » Ubi respicere videtur ad illa verba Hildemari: « Ferunt quia apud", + "candidate_score": 0.673415, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_3_5", + "bdc_text": "simul et Tigurinis , ut certo apud nos fertur , vocationem paratam habeasDazu s. Zsindely 668ff. . Precantur te fratres cordatissimi , qui sunt Bernę , quominus [ ?", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3456", + "psc_text": "voluerit fratres, ita explicat Hildemarus: « Bene fratres jussit appellari, quia uno sacro fonte baptismatis sunt renati, et uno Spiritu sanctificati, et unam professionem professi sunt, et unam remunerationem adipisci desiderant, et una matre, id est sancta Ecclesia editi sunt. » Aliquid simile habet Bernardus Cassinensis. Vide Haeftenum, lib. III, tract. 4, disq. 2. Juniores autem priores suos nonnos vocent, quod intelligitur paterna reverentia. ] « Idem ergo significat nonnus quod Pater reverendus. Vox antiqua, et apud monachos honoris ac reverentiae causa usurpari solita, ut patet tum ex hoc loco, tum ex concilio Aquisgranensi, decernente (Can. 54), « ut qui praeponuntur nonni vocentur, id est paterna reverentia. » Ita etiam Papias: « Nonnos vocamus majores ob reverentiam: nam intelligitur paterna reverentia. » Ea voce S. Columbanus Petrum apostolum nuncupat; « Privilegium dedit claviculario, communi omnium nonno. » Porro cum synodus Aquisgranensis decernat ut praepositi nonni vocentur, suspicabitur forte non nemo", + "candidate_score": 0.673257, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_31_33", + "bdc_text": "officiosissimum habebis suppedaneum Bertoldum tuum , immo si libet fratrem germanum . Habebis etiam propiciam plebem in urbe , quae te pleraque novit et audivit Nach Bullingers eigenem Zeugnis hat er in Bern während der Disputation 1528 nicht gepredigt ( s. HBRG I 436f) . Fest steht jedoch , daß die bernischen Abgeordneten an der Tagsatzung vom Juni , Juli und August 1531 in Bremgarten Bullingers zum Frieden mahnenden Predigten oft beigewohnt hatten ( HBRG III 292 ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3649", + "psc_text": "Et Alcuinus ad fratres Wiremutensis et Girwensis ecclesiae scribens (Epist. 49): « Vos vero qui estis patres et pastores sanctae congregationis, docete diligentissime fraterno amore familiam, quam accepistis regendam, omneque bonitatis exemplum in vobismetipsis ostendite; saepiusque Regula S. Benedicti in conventu fratrum propria exponatur lingua, ut intelligi possit ab omnibus. » Similiter S. Dunstanus (In Concord. cap. 1): « Residentibus legatur Regula, vel si dies festus fuerit, evangelium ipsius diei, de qua lectione a priore, prout Dominus dederit, dicatur. » Et Udalricus de capitulo feriae 5 in Coena Domini (Lib. I, c. 12): « Exposita Regulae sententia, jubente domno abbate, consurgit camerarius, etc. » Denique Joannes Trithemius (Praefat. ad lib. Region. claustr.): « Sicut moris est observationibus Bursfeldensibus, cujus unionis et observantiae secundum regulam S. Benedicti sumus, paragraphum unum de eadem Regula, quae nobis capitulariter ter in anno legi consuevit, fratribus meis 875 singulis diebus compellor declarare: super qua subit", + "candidate_score": 0.671693, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_3_5", + "bdc_text": "simul et Tigurinis , ut certo apud nos fertur , vocationem paratam habeasDazu s. Zsindely 668ff. . Precantur te fratres cordatissimi , qui sunt Bernę , quominus [ ?", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3351", + "psc_text": "si pro hoc ad nos te adjungere festinasti. Simul omnes nos satiabit Christi Dei gratia, idemque pastor bonus, qui tradidit animam suam pro nostra redemptione, vocavitque oves suas nominatim. » Quae cum ille perorasset, Zosimas faciem humi inclinavit, orantesque pariter. celebrata oratione, dixerunt, Amen; sicque remansit. Ut ejus exemplo alii erudiantur: quia in omni loco uni Domino servitur, etc.] Duplicem S. Pater subjungit rationem cur peregrinus monachus sit retinendus: unam, quae monasterium respicit, ut ejus exemplo alii erudiantur; alteram, quae peregrinum monachum, quia in omni loco Domino servitur, et uni Regi militatur; « ne forte enim prioris sui monasterii memor, remordente, ut assolet, conscientia, incipiat denuo de rupta stabilitate causari, inquit S. Bernardus (De Praec. et disp., c. 16), generalem super hujuscemodi scrupulo consolatoriam profert sententiam, dicens: Ubique enim uni Deo servitur, et uni Regi militatur. » Quem etiam si talem esse perspexerit abbas, liceat eum in superiore aliquantulum constituere", + "candidate_score": 0.670681, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_3_5", + "bdc_text": "simul et Tigurinis , ut certo apud nos fertur , vocationem paratam habeasDazu s. Zsindely 668ff. . Precantur te fratres cordatissimi , qui sunt Bernę , quominus [ ?", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3319", + "psc_text": "observatione regulae, vel de gradibus probationis. Atque ita « cum clericus aliquis ad S. Pachomium, ut monachis ascriberetur, accedebat, ordini quidem ejus deferebatur reverentia, quemadmodum divina lex praescribit nobis: quantum vero ad observationem canonis fratres obligantis, praestabat illam aeque ac caeteri, » ut habent acta S. Pachemii, n. 18. Ut sit sicut scriptum est: Amice, ad quid venisti? ] Subaudiendum est, hoc age, quibus verbis se ipse excitare solebat S. Bernardus, qui, referente Guillelmo abbate (Lib. I de ejus Vita, c. 4), « hoc semper in corde, frequenter etiam in ore habebat: Bernarde, Bernarde, ad quid venisti? » Et S. Arsenius: « Arseni, propter quid existi? » Observat autem hic Hildemarus haec Christi Domini ad proditorem discipulum verba duobus modis sumi posse; nam « alii dicunt quia dolentis vox est, quasi dolenter dixisset Dominus: Amice, ad quid venisti? id est ad quod scelus dillapsus es? Venisti discipulus tradere magistrum, servus", + "candidate_score": 0.66864, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_37_39", + "bdc_text": "Exacerbati sunt exacerbatione , quam proculdubio didicisti a FranciscoKolb ( s. oben S. 215 , Anm. 54 ) war Feldprediger der bernischen Truppen und verhandelte bereits im November mit Bullinger in Bremgarten über die Möglichkeiten einer Amtsübernahme in Bern ( s.", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3313", + "psc_text": "presbyteris textum hunc intelligendum esse docet ac probat antiqua monasteriorum nostrorum praxis; nam, ut scribit Petrus Venerabilis (Lib. II, epist. 11), « solebant clerici diversorum ordinum, canonici diversarum professionum, et ipsa Ecclesiae cacumina, episcopi dico, pontificalem dignitatem pro abjecta monachorum vilitate commutare, et de summis ecclesiasticorum honorum gradibus, ad humilem se hujus propositi ordinem inclinare. » Cui exemplo esse possunt S. Arnulfus Metensis, S. Claudius Bisuntinus, SS. Wulframnus et Amatus Senonenses, S. Hidulfus Trevirensis, Leydradus Lugdunensis, Adalbertus Bohemorum apostolus, Leo Ravennensis, Petrus Damiani Ostiensis, Brunus Signiensis, et alii quamplurimi, qui dimissis pontificalibus insignibus, humilem in claustro monachorum habitum gestare non dubitarunt. In monasterio se suscipi rogaverit. ] Acute observat Haeftenus S. P. Benedictum non, ut superius, dixisse converti voluerit, sed se suspici rogaverit; quia censentur clerici jam a saeculo conversi, cum clericalem statum arripiunt: quod probat ex concilio Cabillonensi, c. 5, quo prohibetur, « ne saeculares, qui nondum sunt ad", + "candidate_score": 0.668046, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_14_16", + "bdc_text": "Quod si admittatur , ut opto , nihilominus certissima et paratissima est tua vocatio . Franciscus Franz Kolb , s. oben , S. 215 , Anm. 54 . senio indiem deficit , Bertoldus Haller. podagra , hernia et mole corporea sic gravatur , ut plus satis .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_353", + "psc_text": "fratrum multitudine vix abbas omnium spiritalibus necessitatibus sufficere possit, cum praesertim eas per se cognoscere sibi haudquaquam vacet. Signanter vero S. Benedictus dixit, gregis sibi commissi, quia, inquit Hildemarus, « non est suus ille grex, sed Domini et sibi commissus; unde quia suus non est, sed sibi commissus, ideo debet diligenti cura illum tractare. » Ante omnia ne dissimulans. ] Id est negligens; nam, ut dicit Boherius, in multis locis ponitur dissimulatio pro negligentia. Aut parvipendens. ] Hoc est contemnens. Magnum noveris esse quod sequitur; nam, ut aiunt Smaragdus et Hildemarus parvipendere 85 idem est ac magnum aliquid animo superbo despicere, seu parum aestimare. Salutem animarum sibi commissarum. ] Magnum utique salus animae, pro qua Christus mortuus est. Plus gerat sollicitudinem de rebus terrenis ac transitoriis, atque caducis. ] Supple, quam de animabus. Non omnem omnino curam rerum temporalium abbati S. Pater adimit, sed nimiam tantum ac superfluam; de qua", + "candidate_score": 0.667595, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_3_5", + "bdc_text": "simul et Tigurinis , ut certo apud nos fertur , vocationem paratam habeasDazu s. Zsindely 668ff. . Precantur te fratres cordatissimi , qui sunt Bernę , quominus [ ?", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1078", + "psc_text": "in claustro sese recipiebant, ex cap. 84; unde S. Bernardus singularem monachum describens (De Grad. humil.), aliis in claustro quiescentibus, inquit, solus remanet in oratorio: ubi quod dicit quiescentibus non de corporea, sed de spiritali quiete intelligendum est, ut patet ex Aelredo abbate hom. de duobus discipulis euntibus in Emmaus, et ex Gilberto de Hoillandia Serm. 23, in Cant. Denique apud primos B. Stephani abbatis Obazinensis discipulos (Tom. IV Misc. Baluz.), « illud quod post vigilias intervallum restabat, non quieti aut somno deputabatur sed peculiaribus orationibus aut operibus manuum inserviebat, » ut legitur in ejus Vita, n. 7. Istud autem institutum antiquis monachis, ut vidimus hactenus, inviolabile 254 duplici ex causa commendat Joannes Cassianus: 1º ne purificationem nostram nocturnis orationibus acquisitam invidus hostis illusione somni contaminet; 2º ne somnus ille inertiam in monacho parturiat, ac per totum diem vigorem ejus obtundat, cordis pinguedinem exhauriat, et debilem reddat eum adversus insidias", + "candidate_score": 0.667105, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_14_16", + "bdc_text": "Quod si admittatur , ut opto , nihilominus certissima et paratissima est tua vocatio . Franciscus Franz Kolb , s. oben , S. 215 , Anm. 54 . senio indiem deficit , Bertoldus Haller. podagra , hernia et mole corporea sic gravatur , ut plus satis .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2623", + "psc_text": "Angl.): « Factus monachus, homo qui ne ciret agresti opere victum quaerere, publicas scholas de dialectica professus est, ut egestatem monasterii scholarum liberalitate 627 temperaret, » cum econtra Herluinus abbas coquendis panibus, et fimo tractando occuparetur, et S. Bernardi abbatis Clarevallensis, cui pro manuum labore commissa est cura divini verbi docendi et praedicandi, uti ipse testatur in quodam sermone his verbis (Serm. 10, in psal. XC): « Quod aliquoties vobis loquimur praeter consuetudinem ordinis nostri, non nostra id agimus praesumptione, sed de voluntate venerabilium fratrum et coabbatum nostrorum, qui id nobis etiam injungunt, quod tamen sibi passim nolunt omnino licere. Nempe aliam mihi rationem et singularem necessitatem esse noverunt; neque enim modo loquerer vobis, si possem laborare vobiscum. Illud forte vobis efficacius verbum fieret, sed et conscientiae meae magis acceptum. Caeterum quando id mihi peccatis meis exigentibus, et onerosi hujus, ut ipsi scitis, tam multiplici infirmitate corporis, et ipsa quoque", + "candidate_score": 0.666745, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_3_5", + "bdc_text": "simul et Tigurinis , ut certo apud nos fertur , vocationem paratam habeasDazu s. Zsindely 668ff. . Precantur te fratres cordatissimi , qui sunt Bernę , quominus [ ?", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3334", + "psc_text": "et professionis emiserint votum; nec enim antea sunt nisi cum novitiis et sub magistro novitiorum, » inquit Bernardus Cassinensis. Hujusmodi autem promissio fieri debet et verbo et scripto, sicut ab aliis. Atque ita S. Ursmarus (Saec. III Ben., part. I) in Laubiensi monasterio Erminonem 799 presbyterum recipiens, « secundum morem ibidem degentium fecit spondere observare regulam, et obedientiam exhibere majoribus, » quemadmodum auctor est Anso in Vita S. Erminonis, n. 4. CAPUT LXI. De monachis peregrinis, qualiter suscipiantur. Si quis monachus peregrinus de longinquis provinciis supervenerit, si pro hospite voluerit habitare in monasterio, et contentus fuerit consuetudine loci quam invenerit, et non forte superfluitate sua perturbat monasterium, sed simpliciter contentus est quod invenerit, suscipiatur quanto tempore cupit. Si qua sane rationabiliter et cum humilitate charitatis reprehendit aut ostendit, tractet abbas prudenter; ne forte eum pro hoc ipso Dominus direxerit. Si vero postea voluerit stabilitatem suam firmare, non renuatur talis voluntas:", + "candidate_score": 0.666327, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_3_5", + "bdc_text": "simul et Tigurinis , ut certo apud nos fertur , vocationem paratam habeasDazu s. Zsindely 668ff. . Precantur te fratres cordatissimi , qui sunt Bernę , quominus [ ?", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2422", + "psc_text": "curam episcopalem committens; idcirco a tuis vocatus nuntiis, Omnipotentis servitium intermittere inconveniens judicavi. At mox divino peracto obsequio, paratior ad regis imperium veni. Quod responsum ejus imperator optimus veneratus: Gratias, ait, habeto, episcope, quia talem te modo reperio qualem antea aestimabam. Fuerunt aliqui qui facta bonitatis tuae malevole apud me interpretati sunt; sed hos deinceps minus gratos habebo. » Eadem erat mens Bernardi abbatis Tironensis piissimi, cui, ut scribit Gaufredus in ejus Vita, num. 105 (Boll., April. 14), « Canonicas horas tam diei quam noctis quaelibet saecularis causa, alicujusve potentissima persona, licet hac frequentissime, quoad vixit, inquietaretur, non abstulit; sed nec aliqua corporis molestia tardiorem reddidit: hanc solam excipe, qua felix felicem cursum complevit. » Hic non ea repeto quae scripsi in lib. V de Antiquis monachorum Ritibus de fratribus in viam directis, qui etiam equo ascenso, si audito ad opus Dei signo, pedem e monasterio nondum extulissent, protinus desilientes,", + "candidate_score": 0.66626, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_14_16", + "bdc_text": "Quod si admittatur , ut opto , nihilominus certissima et paratissima est tua vocatio . Franciscus Franz Kolb , s. oben , S. 215 , Anm. 54 . senio indiem deficit , Bertoldus Haller. podagra , hernia et mole corporea sic gravatur , ut plus satis .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3507", + "psc_text": "V de Antiq. monachorum Ritibus. Cogitet semper quale onus suscepit. ] In quem locum Hildemarus: « Sciendum est enim quia non dicit honor, sed onus, id est pondus, et bene pondus dicit illum suscepisse, et non honorem, quia qui hoc pondus suscipit, non ut honoretur suscipere illud debet, sed ut laboret, et aliis proficiat. » Sciatque sibi oportere prodesse magis quam praeesse. Ita quoque S. Bernardus (Serm. 36 de diversis): « Puritatem quidem cordis in eo praelatus habeat, ut prodesse desideret, non praeesse, ut scilicet proprium commodum, vel honorem saeculi, seu aliud quidpiam in praelatione non quaerat, praeter solum beneplacitum Dei, et animarum salutem. » Et alibi: « Improbe satis praeesse affectas, quibus prodesse non curas; et 841 quorum non zelas salutem, subjectionem nimis ambitiose vindicas tibi. » Et iterum ad Eugenium papam (Lib. III de Consid., c. 1): « Ita et tu praesis, ut provideas, ut consulas, ut procures,", + "candidate_score": 0.665479, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_3_5", + "bdc_text": "simul et Tigurinis , ut certo apud nos fertur , vocationem paratam habeasDazu s. Zsindely 668ff. . Precantur te fratres cordatissimi , qui sunt Bernę , quominus [ ?", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2623", + "psc_text": "Angl.): « Factus monachus, homo qui ne ciret agresti opere victum quaerere, publicas scholas de dialectica professus est, ut egestatem monasterii scholarum liberalitate 627 temperaret, » cum econtra Herluinus abbas coquendis panibus, et fimo tractando occuparetur, et S. Bernardi abbatis Clarevallensis, cui pro manuum labore commissa est cura divini verbi docendi et praedicandi, uti ipse testatur in quodam sermone his verbis (Serm. 10, in psal. XC): « Quod aliquoties vobis loquimur praeter consuetudinem ordinis nostri, non nostra id agimus praesumptione, sed de voluntate venerabilium fratrum et coabbatum nostrorum, qui id nobis etiam injungunt, quod tamen sibi passim nolunt omnino licere. Nempe aliam mihi rationem et singularem necessitatem esse noverunt; neque enim modo loquerer vobis, si possem laborare vobiscum. Illud forte vobis efficacius verbum fieret, sed et conscientiae meae magis acceptum. Caeterum quando id mihi peccatis meis exigentibus, et onerosi hujus, ut ipsi scitis, tam multiplici infirmitate corporis, et ipsa quoque", + "candidate_score": 0.664131, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_3_5", + "bdc_text": "simul et Tigurinis , ut certo apud nos fertur , vocationem paratam habeasDazu s. Zsindely 668ff. . Precantur te fratres cordatissimi , qui sunt Bernę , quominus [ ?", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3170", + "psc_text": "Ex chartulario Bellilocensi. Ego frater Geraldus promitto stabilitatem meam loci istius secundum Regulam S. Benedicti et SS. apostolorum Petri et Pauli, in praesentia Domini Geraldi abbatis, et caeterorum fratrum: et cedo aliquid de rebus meis ad istud monasterium quod est constructum in honorem S. Petri, ubi vir venerabilis Geraldus abbas praeesse videtur. Ex Smaragdo. Ego ille in hoc monasterio sancti illius promitto stabilitatem meam, et conversionem morum meorum, et obedientiam secundum Regulam S. Benedicti coram Deo et sanctis ejus. Ex Udalrico, lib. II, cap. 27. 757 Ego frater promitto stabilitatem monachi, et conversionem morum meorum, et obedientiam secundum Regulam S. Benedicti coram Deo et sanctis ejus, in hoc monasterio, quod est constructum in honore BB. apostolorum Petri et Pauli, in praesentia domni N. abbatis. Ex ms. codice S. Dionysii in Francia. Ego frater N. humilis monachus monasterii S. Dionysii in Francia, Parisiensis dioecesis, voveo et promitto Deo, B. Mariae, B.", + "candidate_score": 0.663955, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_16_18", + "bdc_text": "senio indiem deficit , Bertoldus Haller. podagra , hernia et mole corporea sic gravatur , ut plus satis . Proinde in tota ditione nullos ferme habemus , qui vel lectione vel linguarum vel scripturę cognitione aliquid possint . Cum itaque tantam gentem et lucrifacere et Christo servare per dominum possis , nisi nolis esse christianus , te nobis non negabis .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3509", + "psc_text": "doctum lege divina. ] Etsi « constet neminem prorsus ob imperitiam litterarum a perfectione cordis excludi, nec rusticitatem obesse ad capessendam cordis atque animae puritatem, » ut loquitur Cassianus (Collat. 10, cap. 14); imo cum saepe « scientia saecularis, teste S. Bernardo (Serm. 9, in Cant.), inebriet curiositate, non charitate, impleus, non nutriens, inflans, non aedificans, ingurgitans, non confortans; » necessariam esse nihilominus abbati, et omni animarum pastori, si non saecularem, saltem divinae legis scientiam nemo jure dubitaverit: quin et saecularem, si ea recte utatur, omnino perutilem. Divinae vero legis scientiam Hildemarus interpretatur Veteris et Novi Testamenti cognitionem: ego autem praeterea sanctiones tam ecclesiasticas quam monasticas, sanctorumque Patrum scripta. Ut sciat et sit unde proferat nova et vetera. ] Quod Richardus de S. Angelo exponit dicta Novi et Veteris Testamenti. Verum Hildemaro « ille scit nova et vetera proferre, qui cognoscit dicere poenam perpetuam, et gaudium patriae coelestis. Quid enim,", + "candidate_score": 0.663206, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_10_12", + "bdc_text": "Berna sola , quę tamen est populosissima , 187 parrochiarum , neminem habet . MeganderSiehe oben S. 214f , Anm. 53 . a contionibus quiescere iussus est ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_781", + "psc_text": "Et sane S. Benedictus qui illo 183 capite omne cum excommunicatis colloquium prohibet, capitis titulum ita effert: De his qui sine jussione abbatis junguntur excommunicatis; non dicit junguntur vel loquuntur; quia utrumque sub verbo junguntur intelligitur. Addet aliquis locum ex cap. 49 de observatione Quadragesimae, in qua S. Pater praecipit aliquid subtrahi de loquacitate aliorum temporum; confirmaturque ex perpetua ordinis praxi, cujus exemplum videre est in Vita S. Frodoberti abbatis Cellensis Saec. II Bened., p. 630 , ubi quandoque cum discipulis colloquium familiare habuisse dicitur. Hinc fit ut taedio non afficiantur monachi, et severius post haec silentium observetur, ut docet S. Hildegardis. Pertimescendumque est ne si diutius aut silentio, aut orationi occupetur animus, tandem deficiat, sicut arcus, qui, cum nimis aut diutius distenditur, vel debilitatur, vel frangitur. Nec refert quod Regula cap. 42 jubet omni tempore silentio studere monachos; nam multum differunt semper silere, et omni tempore silentio studere; semper", + "candidate_score": 0.663011, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_33_35", + "bdc_text": "Fest steht jedoch , daß die bernischen Abgeordneten an der Tagsatzung vom Juni , Juli und August 1531 in Bremgarten Bullingers zum Frieden mahnenden Predigten oft beigewohnt hatten ( HBRG III 292 ; Blanke 150f ) . Auch die bernischen Truppen , die zum Schutze Bremgartens im November 1531 dort stationiert waren , hatten Gelegenheit genug , den Prediger Bullinger zu hören und kennenzulernen ( s. HBRG III 230. 256f. 292 ) . .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3650", + "psc_text": "consurgit camerarius, etc. » Denique Joannes Trithemius (Praefat. ad lib. Region. claustr.): « Sicut moris est observationibus Bursfeldensibus, cujus unionis et observantiae secundum regulam S. Benedicti sumus, paragraphum unum de eadem Regula, quae nobis capitulariter ter in anno legi consuevit, fratribus meis 875 singulis diebus compellor declarare: super qua subit animum colligere, et de sanctorum promptuariis mendicare, ut loquens habeam ad manum quod placeat audientibus. » His adde summorum pontificum constitutiones. Gregorius IX: « Quia, inquit, in multis monasteriis a paucis intelligitur Regula cum legitur, praecipimus ut lectio Regulae, quae legitur in capitulo, propter minores statim in vulgari exponatur ab ipso qui capitulum tenet, vel ab illo cui duxerit injungendum. » Idem habent Clemens V in sua decretali, et Benedictus XII in sua constitutione. Hinc Cistercienses Congregationis Reformatae in Hispania, in capitulo generali anni 1557, Ludovico de Estrada injunxerunt ut commentarios super Regulam S. Benedicti scriberet, « quibus abbates in", + "candidate_score": 0.662981, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_14_16", + "bdc_text": "Quod si admittatur , ut opto , nihilominus certissima et paratissima est tua vocatio . Franciscus Franz Kolb , s. oben , S. 215 , Anm. 54 . senio indiem deficit , Bertoldus Haller. podagra , hernia et mole corporea sic gravatur , ut plus satis .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1582", + "psc_text": "opus sanis medicus, sed male habentibus. ] Hic ostendit S. P. Benedictus abbates aliosque praelatos non tam propter bonos quam propter perversos imperfectosque monachos, imo fere unice propter tales esse superiores; et in hoc praecipuum eorum onus esse, quod talibus praefecti sint, uti egregie docet S. Bernardus ad Rainaldum abbatem de praelationis munere nimis anxium scribens in haec verba (Epist. 73): « Hoc autem onus animarum est et infirmarum; nam quae sanae sunt portari non indigent, ac per hoc nec onus sunt. Quoscunque igitur de tuis inveneris tristes, pusillanimes, murmurosos, ipsorum te patrem, ipsorum te noveris esse abbatem. Consolando, exhortando, increpando agis opus tuum, portas onus 378 tuum, et portando sanas quos sanando portas. Si quis vero ita sanus est, ut magis juvet te quam juvetur a te, hujus te non patrem, sed parem; comitem, non abbatem cognoscas. Quid igitur causaris te aliquorum qui tecum sunt magis gravari consortio quam", + "candidate_score": 0.662384, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_31_33", + "bdc_text": "officiosissimum habebis suppedaneum Bertoldum tuum , immo si libet fratrem germanum . Habebis etiam propiciam plebem in urbe , quae te pleraque novit et audivit Nach Bullingers eigenem Zeugnis hat er in Bern während der Disputation 1528 nicht gepredigt ( s. HBRG I 436f) . Fest steht jedoch , daß die bernischen Abgeordneten an der Tagsatzung vom Juni , Juli und August 1531 in Bremgarten Bullingers zum Frieden mahnenden Predigten oft beigewohnt hatten ( HBRG III 292 ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1016", + "psc_text": "S. Bernardi auctoritas (Serm. 64, in Cant.): « Publice praedicare nec monacho convenit, nec novitio expedit, nec non misso licet. » Gilberti de Hoillandia (Serm. 18 in Cant.): « Nemo praedicationis officium assumat, nemo sibi sumat honorem nisi vocatus a Deo. » Et certe recte argumentatur auctor Sermonum ad Fratres in eremo, cum dicit (Serm. 23): « Officium vestrum est non solum carnem jejuniis, abstinentia escae et potus affligere, quantum valetudo naturae permittit; sed etiam mundum contemnere, et non doctoris 239 appetere cathedram, sed in cilicio et cinere perseverare in eremo debemus. » Vide Petri Blesensis epist. 13. Caeterum quam hic tradit hujus loci Regulae explanationem Petrus Boherius, eamdem sequitur Julianus Warnier in eo quem conscripsit libro de Antiqua et vera Regulae S. Benedicti praxi, cap. 35. Monstrante Scriptura quia in multiloquio non effugitur peccatum. ] Hanc sententiam supra exposuimus. Et quia vir linguosus. ] Vir linguosus ex S. Augustino", + "candidate_score": 0.662244, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_14_16", + "bdc_text": "Quod si admittatur , ut opto , nihilominus certissima et paratissima est tua vocatio . Franciscus Franz Kolb , s. oben , S. 215 , Anm. 54 . senio indiem deficit , Bertoldus Haller. podagra , hernia et mole corporea sic gravatur , ut plus satis .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1441", + "psc_text": "Tertium, partiatur onera sua, inquit S. Benedictus, non honores; quia revera plus onerantur quam honorantur, infit Bernardus; aliisque praeesse pondus est oneris, non honoris, ut cum Hildemaro loquar. Et non eligantur per ordinem, ] scilicet quo ingressi sunt monasterium. Idem olim legibus civilibus prohibitum est in electione abbatis, C. l. 46, De episcopis et clericis, etc. Igitur etiamsi ultimi omnium sint, modo digni, possunt eligi; nam et abbates fieri possunt. Debent tamen annum aetatis vigesimum quintum attigisse, et sacerdotium suscepisse, ex Benedicti XII Constitut. c. 29. Sed secundum vitae meritum, et sapientiae doctrinam. ] Debet ergo decanus litterarum scientia esse instructus, nec minori forte quam abbas, cujus idem fere pondus sustinet; et hac forte ratione Magister decanos a laboris parte eximit Regul. c. 11. Quique decani si ex eis aliqua forte quis inflatus superbia repertus fuerit reprehensibilis. ] Sed si tales eligantur quales descripsimus et requirit S. Benedictus, quomodo aliquis", + "candidate_score": 0.661757, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_14_16", + "bdc_text": "Quod si admittatur , ut opto , nihilominus certissima et paratissima est tua vocatio . Franciscus Franz Kolb , s. oben , S. 215 , Anm. 54 . senio indiem deficit , Bertoldus Haller. podagra , hernia et mole corporea sic gravatur , ut plus satis .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1817", + "psc_text": "verbo vel significatione appareat. Quod si deprehensus fuerit, districtiori disciplinae subdatur. COMMENTARIUS. Sicut scriptum est: Dividebatur singulis prout cuique opus erat, etc.] Eamdem Regulam ducem sequuntur S. Basilius in Regulis brevior., interrog. 135, S. Augustinus in Regula cap. 1, Regula Tarnatensis, c. 14, et S. Leander in lib. de Institut. Virg., cap. 13. Ubi non dicimus ut personarum, quod absit, acceptio sit, sed infirmitatum consideratio. ] Huc respexit Gregorius IX in sua pro monachis Benedictinis Constitutione praescribens, ut « abbas det singulis et unicuique prout opus fuerit, ut non sit personarum acceptio, sed infirmitatis consideratio habeatur. » Isthaec vero consideratio, ut scribit Boherius, debet attendi in omni infirmitate naturae, juventutis, senectutis, vitae, morum. Et recte quidem. Nam, ut dicit Grimlaicus (In reg. Solit., c. 47), « habenda est inter nobiles et ignobiles, inter sanos et infirmos, inter senes et juvenes magna discretio: non enim possunt hi qui de deliciis veniunt,", + "candidate_score": 0.661641, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_31_33", + "bdc_text": "officiosissimum habebis suppedaneum Bertoldum tuum , immo si libet fratrem germanum . Habebis etiam propiciam plebem in urbe , quae te pleraque novit et audivit Nach Bullingers eigenem Zeugnis hat er in Bern während der Disputation 1528 nicht gepredigt ( s. HBRG I 436f) . Fest steht jedoch , daß die bernischen Abgeordneten an der Tagsatzung vom Juni , Juli und August 1531 in Bremgarten Bullingers zum Frieden mahnenden Predigten oft beigewohnt hatten ( HBRG III 292 ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2891", + "psc_text": "Rufino (Lib. II de Vit. Pat., c. 1): « Cumque salutassemus eum . . . , regatus est a nobis, ut orationem simul et benedictionem daret. » Hancque iterum, cum recederent, resumebant: « Ut autem, addit idem Rufinus, coepimus ab eo velle proficisci, datis nobis benedictionibus, Pergite, inquit, filii. » Et de S. Apollonio loquens (Cap. 7): « Benedicens ergo nos dimisit, atque in haec verba benedictionem dedit, Benedicat vos Dominus ex Sion, et videatis quae bona sunt Jerusalem omnibus diebus vitae vestrae. » Ita etiam Marculfus monachus (Saec. II Ben.), qui S. Columbanum convenerat, « accepta ab eo benedictione, calle quo venerat repedavit » ut scribit Jonas in ejus Vita, n. 14. CAPUT LIV. Si debeat monachus litteras vel aliquid suscipere. Nullatenus liceat monacho nec a parentibus suis, nec a quoquam hominum, nec sibi invicem 691 litteras, eulogias, vel quaelibet munuscula accipere aut dare, sine praecepto abbatis. Quod si", + "candidate_score": 0.660959, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_31_33", + "bdc_text": "officiosissimum habebis suppedaneum Bertoldum tuum , immo si libet fratrem germanum . Habebis etiam propiciam plebem in urbe , quae te pleraque novit et audivit Nach Bullingers eigenem Zeugnis hat er in Bern während der Disputation 1528 nicht gepredigt ( s. HBRG I 436f) . Fest steht jedoch , daß die bernischen Abgeordneten an der Tagsatzung vom Juni , Juli und August 1531 in Bremgarten Bullingers zum Frieden mahnenden Predigten oft beigewohnt hatten ( HBRG III 292 ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1910", + "psc_text": "11 S. Benedictus appellat orationem seu collectam, quae nocturnas vigilias terminat: ita hic benedictionem vocat preces et orationes quae super hebdomadarios recitantur, quaeque ex Boherio proferri debent ab abbate, priore, vel hebdomadario: ex Udalrico. lib. II, cap. 35, Consuet. S. Germani a Pratis, Nicolao de Fractura, et Caerem. Bursfeldensium, a sacerdote hebdomadario. Qualis autem esset illa benedictio non liquet. Hildemarus hanc profert: Concede, quaesumus, omnipotens Deus, ut huic famulo tuo pro hujus hebdomadae expleto officio merces tribuatur aeterna. Per Christum. Aliam ex ms. codice S. Victoris affert Menardus, his verbis contentam: V\\ Mirifica misericordias tuas. R\\ Qui salvos facis sperantes in te a resistentibus dexterae tuae. V\\ Mitte ei, Domine, auxilium de Sancto. R\\ Et de Sion tuere eum. V\\ Salvum fac servum tuum, R\\ Deus meus, sperantem in te. Sequitur oratio: Deus, qui dixisti, Venite omnes qui laboratis et onerati estis; hunc famulum tuum ministrationum suarum praemio refice sempiterno.", + "candidate_score": 0.660097, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_31_33", + "bdc_text": "officiosissimum habebis suppedaneum Bertoldum tuum , immo si libet fratrem germanum . Habebis etiam propiciam plebem in urbe , quae te pleraque novit et audivit Nach Bullingers eigenem Zeugnis hat er in Bern während der Disputation 1528 nicht gepredigt ( s. HBRG I 436f) . Fest steht jedoch , daß die bernischen Abgeordneten an der Tagsatzung vom Juni , Juli und August 1531 in Bremgarten Bullingers zum Frieden mahnenden Predigten oft beigewohnt hatten ( HBRG III 292 ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1412", + "psc_text": "meum intende, Domine, ad adjuvandum me festina; quem versiculum postquam ter in oratione decantaverint, aequaliter a flexione orationis surgant. » 3º Addere posset quod in antiquis Psalteriis mss. in fine singulorum psalmorum habentur etiam orationes descriptae. Exstat hujusmodi Psalterium in nostro Parisiensi S. Germani monasterio: tale etiam erat quod Molismo Cistercium detulit S. Robertus, servaturque hactenus in monasterio Cisterciensi. 4º Quod narrat S. Gregorius papa (Lib. II Dialog., cap. 4) de negligenti illo monacho, quem castigavit S. Benedictus, qui quotidie cum constituta hora expleta psalmodia sese fratres in orationem dedissent, exibat ab opere Dei, forasque vagabatur. Hic enim locus non potest intelligi de integro opere Dei, ut vult Haeftenus, nam expleto opere Dei omnes cum summo silentio egredi oratorio jubentur infra c. 52. Sed aut de singulis psalmis quibus subjungebatur oratio, ut ad nocturnos et laudes, aut de omnibus quidem psalmis in quorum fine S. Benedictus orationes rejecerit, quae totum", + "candidate_score": 0.659331, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_4_6", + "bdc_text": "Zsindely 668ff. . Precantur te fratres cordatissimi , qui sunt Bernę , quominus [ ? ]Die unklare Abbreviatur könnte möglicher weise auch quorum bedeuten .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_223", + "psc_text": "Marinianus abbas praeesse cognoscitur. 7º Tandem pro parvo monasterio, quod majori subest, et vulgo prioratus seu praepositura nuncupatur, de quibus est canon 44 concilii 54 Aquisgranensis: Ut abbatibus liceat habere cellas, in quibus aut monachi sint aut canonici, et abbas provideat ne minus de monachis habitare permittat quam sex. » Hic vero cellae vocabulum potest intelligi tribus posterioribus acceptionibus; certum est enim gyrovagos illos et anachoretas visitasse, et coenobitas, sive in majoribus monasteriis, sive in minoribus egissent, quin et urbes circuivisse patet ex can. 42 sextae synodi. Ternis aut quaternis diebus hospitantur, ] id est quandiu laute, ut hospites pertractantur, ut exponit Boherius. Sciunt nimirum eam esse monasteriorum consuetudinem, ut hospites aliquantis post adventum diebus, humanius et solito lautius excipiantur; quibus evolutis ad communem fratrum vivendi rationem rediguntur, ut de Nitriensibus narrat Palladius, apud quos « prope ecclesiam positum est xenodochium, in quo venientem hospitem toto tempore accipiunt, etiamsi biennium", + "candidate_score": 0.659293, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_31_33", + "bdc_text": "officiosissimum habebis suppedaneum Bertoldum tuum , immo si libet fratrem germanum . Habebis etiam propiciam plebem in urbe , quae te pleraque novit et audivit Nach Bullingers eigenem Zeugnis hat er in Bern während der Disputation 1528 nicht gepredigt ( s. HBRG I 436f) . Fest steht jedoch , daß die bernischen Abgeordneten an der Tagsatzung vom Juni , Juli und August 1531 in Bremgarten Bullingers zum Frieden mahnenden Predigten oft beigewohnt hatten ( HBRG III 292 ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3168", + "psc_text": "cap. 2. Vide Petri Blesensis epist. 13. Nec collum excutere de sub jugo regulae, quam sub tam morosa deliberatione licuit excusare aut suscipere. ] Ad hunc locum respicere videtur Petrus Blesensis ad E. priorem de monasteriolo scribens in haec verba (Epist. 131): « Quandoque in arbitrio fuit jugum Domini non recipere, semel autem acceptum non licebit abjicere: Deus ergo nunc exigit oblatum, qui non exegerat offerendum: voluntas in necessitatem translata est, et vinculo professionis arctaris reddere vota, quae distinxerunt labia tua. » Suscipiendus autem in oratorio coram omnibus promittat de stabilitate sua et conversione morum suorum, et obedientia coram Deo et sanctis ejus. ] Formam hic substantiamque professionis monasticae S. P. Benedictus exprimit; cujus varias et ab antiquis nobis relictas hic referre haud erit fortassis abs re. Ex epistola Theodemari abbatis Cassinensis ad Carolum Magnum. In nomine Domini. Promitto me ego ille in sacro monasterio B. martyris, sive confessoris ill.,", + "candidate_score": 0.659059, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_31_33", + "bdc_text": "officiosissimum habebis suppedaneum Bertoldum tuum , immo si libet fratrem germanum . Habebis etiam propiciam plebem in urbe , quae te pleraque novit et audivit Nach Bullingers eigenem Zeugnis hat er in Bern während der Disputation 1528 nicht gepredigt ( s. HBRG I 436f) . Fest steht jedoch , daß die bernischen Abgeordneten an der Tagsatzung vom Juni , Juli und August 1531 in Bremgarten Bullingers zum Frieden mahnenden Predigten oft beigewohnt hatten ( HBRG III 292 ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2028", + "psc_text": "Hanc porro lectionem ad mensam adeo necessariam existimavit S. P. Benedictus, ut ad omnes omnino mensas eam frequentari voluerit; ut indicat absoluta et indeterminata ejus locutio mensis edentium fratrum lectio deesse non debet. Hinc synodus Aquisgranensis (Can. 28): « Servitores non ad unam mensam, sed in propriis locis post refectionem fratrum reficiantur, quibus eadem lectio quae fratribus recitata est, recitetur. » Cujus statuti praxim videre est apud Cluniacenses, quibus « tempore refectionis nunquam deerat lectio utrisque mensis, » ut loquitur Joannes Monachus in Vita S. Odonis, lib. I, num. 30: unde et Udalricus agens de lectore hebdomadario (Lib. II, cap. 34), « librum, inquit, in quo legendum est, in refectorium portat et reportat qui legit ad servitores. » Idem habent Divionenses S. Benigni Consuetudines mss., cap. 37. Idem etiam ex recentioribus Congregationibus institutum amplexi sunt Cassinenses, ubi major est congregatio, Coelestini, Olivetani, et Fulienses, ut in eorum Declarationibus sive Constitutionibus", + "candidate_score": 0.658828, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_31_33", + "bdc_text": "officiosissimum habebis suppedaneum Bertoldum tuum , immo si libet fratrem germanum . Habebis etiam propiciam plebem in urbe , quae te pleraque novit et audivit Nach Bullingers eigenem Zeugnis hat er in Bern während der Disputation 1528 nicht gepredigt ( s. HBRG I 436f) . Fest steht jedoch , daß die bernischen Abgeordneten an der Tagsatzung vom Juni , Juli und August 1531 in Bremgarten Bullingers zum Frieden mahnenden Predigten oft beigewohnt hatten ( HBRG III 292 ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_797", + "psc_text": "consuetudinibus, de bonis et aedificationis eloquiis. » Apud Bursfeldenses et Carthusianos non ultimus, sed ipse qui colloquio praeerat, Benedicite dicebat. Hi etiam antequam quidquam loqui inciperent, aliquam lectionem praemittebant. « Quando post nonam in ecclesia dictam diebus capituli in claustro convenimus, inquiunt in nova Collectione Statutorum, tunc antequam sedeamus, qui praeest conventui dicit: Benedicite. Deinde sequitur lectio de Statutis vel Evangeliis; qua finita, colloquium habemus, in quo nullus consulere debet secreto, vel susurrare, vel dicere aliquid quod nolit ab omnibus intelligi vel audiri. Eamdem disciplinam observare videntur sanctimoniales Strictioris Observantiae ordinis Cisterciensis in Hispania, quarum Constitutiones volunt Cap. 11, ut « ubi abbatissa licentiam recreandi vel colloquendi dederit, sint colloquia religiosa, ad quod servire poterit pius aliquis liber. » Data autem semel loquendi licentia, duo, vel tres, pluresve simul a superiore jungebantur; quibuscum, non cum aliis, de rebus honestis et piis sermonem invicem miscebant. Ita praescribunt antiqua S. Adalardi Statuta", + "candidate_score": 0.658324, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_25_27", + "bdc_text": "In summa : precamur , speramus , immo volumus Bullingerum nostrę vocationi indulgere ; respondeat nec aliud quam quod velit noster esse .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_112", + "psc_text": "nam, ut dicit Venerabilis Beda Serm. 18 de Sanctis: « Res ista, o homo, id est regnum coelorum; aliud non quaerit pretium, nisi teipsum: tantum valet, quantum es tu, da te, et illud habebis. » 28 Sanctae praeceptorum obedientiae. ] Obedientiam vocat sanctam, quia sanctos nos efficit, sanctis similes, sanctorumque participes. Militatura. ] Militatura, inquit, ad exprimendum obedientiae laborem. Et quod minus habet in nobis natura possibile. ] Illud quod potest hic sumi adverbialiter, ut sensus sit: et quia ad regni coelestis consecutionem, et ad praeparanda corda et corpora nostra sanctae praeceptorum obedientiae militatura, in nobis natura humana per peccatum depravata et corrupta minus habet possibile, id est ex se nihil potest; nam, ut observat ad hunc locum Menardus noster, minus apud Tullium saepe significat non. Rogemus Dominum ut gratiae suae jubeat. ] Id est velit, ut explicat Menardus, adjutorium ministrare, quod a nobis quidem habere non possumus, sed tamen", + "candidate_score": 0.658243, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_31_33", + "bdc_text": "officiosissimum habebis suppedaneum Bertoldum tuum , immo si libet fratrem germanum . Habebis etiam propiciam plebem in urbe , quae te pleraque novit et audivit Nach Bullingers eigenem Zeugnis hat er in Bern während der Disputation 1528 nicht gepredigt ( s. HBRG I 436f) . Fest steht jedoch , daß die bernischen Abgeordneten an der Tagsatzung vom Juni , Juli und August 1531 in Bremgarten Bullingers zum Frieden mahnenden Predigten oft beigewohnt hatten ( HBRG III 292 ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3652", + "psc_text": "Dirigendi fratres in viam, omnium fratrum, vel abbatis orationi se commendent: et semper ad orationem ultimam operis Dei, commemoratio omnium absentium fiat. Revertentes autem de via fratres in ipso die quo redeunt, per omnes canonicas horas, dum expletur opus Dei, prostrati solo oratorii ab omnibus petant orationem, propter excessus: ne quid forte subripuerit in via visus, aut auditus malae rei, aut otiosi sermonis. Nec praesumat quisquam alio referre quaecunque foris monasterium viderit aut audierit: quia plurima destructio est. Quod si quis praesumpserit, vindictae regulari subjaceat. Similiter et qui praesumpserit claustra monasterii egredi, vel quocunque ire, vel quidpiam quamvis parvum sine abbatis jussione facere COMMENTARIUS. 876 Dirigendi fratres in via. ] Acute Petrus Boherius in utroque commentario hunc locum exponens, et post eum Haeftenus observant, non sine causa pluralem hic a S. Benedicto usurpatum esse numerum, quo tacite saltem innueret solos extra coenobium monachos sine socio fratre progredi non debere. Et", + "candidate_score": 0.658156, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_10_12", + "bdc_text": "Berna sola , quę tamen est populosissima , 187 parrochiarum , neminem habet . MeganderSiehe oben S. 214f , Anm. 53 . a contionibus quiescere iussus est ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_212", + "psc_text": "in civitatibus minime. Turrecremata vero In cap. 17 Reg. S. Bened. congregationem non esse dicendam, ubi minus quam duodecim monachi habitant. Caeterum concilium Epaonense vetat Cap. 10 « cellas novas aut congregatiunculas monachorum absque episcopi notitia institui. » Porro si tantum sit periculum ubi tres quatuorve soli habitant monachi, quanto majus ubi solus aliquis sine socio, sine teste, sine priore, suis relictus voluntatibus conversatur? Plane existimari vix potest: quare, ut huic malo remedium aliquod afferrent summi pontifices, Gregorius IX in bulla ad monachos Benedictinos, quae exstat apud Matthaeum Parisium, et nominatim in alia ad Cluniacenses, quam non multo post renovavit Nicolaus IV. decernit ut « nec in prioratu aliquo unus solus monachus commoretur; sed ei qui solus est unus vel plures socii adjungantur, si loci suppeditant facultates: alioquin monachus revocetur ad claustrum, proviso quod in eo divina celebrentur honeste; » et iterum post eos Benedictus XII in sua Constitutione: «", + "candidate_score": 0.657295, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_31_33", + "bdc_text": "officiosissimum habebis suppedaneum Bertoldum tuum , immo si libet fratrem germanum . Habebis etiam propiciam plebem in urbe , quae te pleraque novit et audivit Nach Bullingers eigenem Zeugnis hat er in Bern während der Disputation 1528 nicht gepredigt ( s. HBRG I 436f) . Fest steht jedoch , daß die bernischen Abgeordneten an der Tagsatzung vom Juni , Juli und August 1531 in Bremgarten Bullingers zum Frieden mahnenden Predigten oft beigewohnt hatten ( HBRG III 292 ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_799", + "psc_text": "Carthusiensium, imo et Cisterciensium, ut supra collegimus ex S. Bernardo, consuetudo. Tunc qui aliqua re indigebant, hanc potissimum eo tempore petebant, ut de Cluniacensibus scribit Udalricus, et Carthusiensibus suis praescribit Guido his verbis: « Post nonam convenimus in claustro de utilibus locuturi: in hoc spatio incaustum, pergamenum, pennas, cretam, libros seu legendos seu transcribendos a sacrista; a coquinario vero legumina, sal, et caetera hujusmodi poscimus, et accipimus. » Vel denique omnes uno in loco residentes, se invicem loquentes auscultabant, ut velle videtur S. Hildegardis. Atque ad hos potissimum spectat praeclara illa S. Basilii admonitio Serm. 2 de Instit. monach. : « Inutilis sermo, et quae ex mutuis colloquiis oritur importuna elatio non proferatur, sed si quid utile ad aedificationem animarum, hoc solum convenit loqui; et haec ipsa quae utilia sunt, cum ordine, et decenti tempore, et ab his a quibus dici oportet. Si quis de inferioribus sit, exspectet donec invitetur", + "candidate_score": 0.65729, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_31_33", + "bdc_text": "officiosissimum habebis suppedaneum Bertoldum tuum , immo si libet fratrem germanum . Habebis etiam propiciam plebem in urbe , quae te pleraque novit et audivit Nach Bullingers eigenem Zeugnis hat er in Bern während der Disputation 1528 nicht gepredigt ( s. HBRG I 436f) . Fest steht jedoch , daß die bernischen Abgeordneten an der Tagsatzung vom Juni , Juli und August 1531 in Bremgarten Bullingers zum Frieden mahnenden Predigten oft beigewohnt hatten ( HBRG III 292 ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_20", + "psc_text": "faciendum didiceris; non enim auditores legis justi erunt, sed factores legis justificabuntur; » et S. Benedictus: efficaciter comple. At forte movebit aliquem quod omnes hic S. P. Benedictus alloquens, qui exstiterunt Regulae sanctae profitentes, quasi tamen ad unum duntaxat sermonem dirigeret, dicit: Ausculta, o fili, praecepta magistri, etc. Sed individuam hac loquendi ratione sanctos inter monachos commendat unitatem, quorum cor unum et anima una, quorum, inquam, etsi multa sint corpora, non tamen multa sunt corda; et de quibus, ut dicit S. Augustinus In Psal. CXXXII, egregie Psaltes regius cecinit: Ecce quam bonum et quam jucundum habitare fratres in unum! et S. Basilius Const. monast. cap. 19 : « Homines ex variis generibus et locis moti ad tantam similitudinis perfectionem conglutinati sunt, ut anima una in multis corporibus consideretur, et multa corpora unius animi organa spectanda exhibeantur. » Atque hanc nobis expositionem subministrat S. Odo Cluniacensis abbas, cujus haec verba (", + "candidate_score": 0.657234, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_31_33", + "bdc_text": "officiosissimum habebis suppedaneum Bertoldum tuum , immo si libet fratrem germanum . Habebis etiam propiciam plebem in urbe , quae te pleraque novit et audivit Nach Bullingers eigenem Zeugnis hat er in Bern während der Disputation 1528 nicht gepredigt ( s. HBRG I 436f) . Fest steht jedoch , daß die bernischen Abgeordneten an der Tagsatzung vom Juni , Juli und August 1531 in Bremgarten Bullingers zum Frieden mahnenden Predigten oft beigewohnt hatten ( HBRG III 292 ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3596", + "psc_text": "Cistercienses utrumque usurpabant, et Deo gratias, et benedicite: primum, audito pulsantis sed clamantis voce aut signo; secundum, cum ad eum accederent: « Cum hospes pulsaverit, inquit liber Usuum (Cap. 120), responso Deo gratias januam aperiat; et postquam benedicite dixerit, humiliter quis sit vel quid velit ab eo requirat. » Et infra: « Quod si dum hora in ecclesia celebratur hospes ad portam pulsaverit, more solito Deo gratias, et benedicite dicat. » Eadem exstitit etiam Bursfeldensium consuetudo. Posset etiam aliter intelligi istud benedicat, ut scilicet ostiarius venienti benedictionem tribueret: solebant quippe veteres monachi ad aliquod monasterium hospitaturi venientes, in ipso accessu de foris benedictionem petere dicentes benedic, vel aliquid hujusmodi, ut patet ex citata Vita S. Eudociae, et ex Regula Magistri, cap. 1. Cui expositiodi favet antiqua versio Gallica Joannis de Précis, ita reddens, ou dogne beneisson; et alia recentior, ou qu' il donne quelque parole de bénédiction. At prior expositio,", + "candidate_score": 0.65708, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_31_33", + "bdc_text": "officiosissimum habebis suppedaneum Bertoldum tuum , immo si libet fratrem germanum . Habebis etiam propiciam plebem in urbe , quae te pleraque novit et audivit Nach Bullingers eigenem Zeugnis hat er in Bern während der Disputation 1528 nicht gepredigt ( s. HBRG I 436f) . Fest steht jedoch , daß die bernischen Abgeordneten an der Tagsatzung vom Juni , Juli und August 1531 in Bremgarten Bullingers zum Frieden mahnenden Predigten oft beigewohnt hatten ( HBRG III 292 ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2617", + "psc_text": "molendinum, pistrinum, hortum, aliaque id genus; id quod Fuldenses monachi, porrecto ad Carolum Magnum libello, enixe flagitaverunt, postulantes (Num. 16) « ut ipsa monasterii ministeria per fratres ordinentur, id est, pistrinum, hortus, braciatorium, coquina, agricultura, et caetera ministeria, sicut apud decessores nostros fuerunt. » Insuper, cum ad agros excolendos, ligna aliaque ad vitam necessaria in monasterium afferenda, omniaque monasterii ministeria obeunda, nonnulla viderentur animalia necessaria, horum cura etiam in agris pascendorum alicui committebatur, ut patet ex Vita S. Benedicti abbatis Anianensis, in qua haec lego (Num. 38, saec. IV Ben.): « In montibus autem in quibus fratres soliti erant alendarum ovium curam habentes habitare, sibi ad orandum exiguum oratorium exstruxerunt. » Tandem, cum varias in monasteriis artes exerceri S. Benedicti Regula permittat, qui aliquam callebant, huic potissimum applicabantur. Camaldulenses, ut docet Petrus Damiani ( In Vita S. Romualdi, cap. 26), « faciebant omnes opera manuum, alii scilicet cochlearia, alii nebant,", + "candidate_score": 0.657037, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_31_33", + "bdc_text": "officiosissimum habebis suppedaneum Bertoldum tuum , immo si libet fratrem germanum . Habebis etiam propiciam plebem in urbe , quae te pleraque novit et audivit Nach Bullingers eigenem Zeugnis hat er in Bern während der Disputation 1528 nicht gepredigt ( s. HBRG I 436f) . Fest steht jedoch , daß die bernischen Abgeordneten an der Tagsatzung vom Juni , Juli und August 1531 in Bremgarten Bullingers zum Frieden mahnenden Predigten oft beigewohnt hatten ( HBRG III 292 ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2743", + "psc_text": "in Vita S. Kentigerni, cap. 3 (Saec. II Ben., Bolland. 13 Januar.), idque de S. Aethelvoldo narrat Willelmus Malmesburiensis lib. IV de Pontif. Angl., in fine. Ergo his diebus augeamus nobis aliquid ad solitum pensum servitutis nostrae. ] Quod ait ad solitum pensum duobus modis intelligi potest. 1º Ad solitam aliorum temporum vivendi rationem; « superius enim definierat, inquit Hildemarus, quantum panem, quanta pulmenta, vel quantum dormire. Nunc vero, ut augeamus ad istum pensum, hoc est mensuram aliquid suadet. » Quam explicationem confirmare possunt praecedentia verba, quibus hortatur aliorum temporum negligentias his sanctis diebus diluere. 2º Ad solitum pensum, id est, ad praescriptam etiam in Quadragesima a regula mensuram; qui sensus connaturalior videtur: nam quae quadragesimali tempore facienda regula praescribit, omnes aequaliter servare tenentur: quae autem hic addenda suadet, non ita, sed pro cujusque voluntate, et abbatis benedictione: quae vero illa sint docent subsequentia. Orationes peculiares. ] Orationes peculiares Hildemaro", + "candidate_score": 0.657024, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_4_6", + "bdc_text": "Zsindely 668ff. . Precantur te fratres cordatissimi , qui sunt Bernę , quominus [ ? ]Die unklare Abbreviatur könnte möglicher weise auch quorum bedeuten .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1880", + "psc_text": "quod sub silentio fratres se calefacerent, ex Hildemaro supra citato, 3º Honeste, et non nudis pedibus praesente aliquo, ut scribit liber Usuum Cisterc., cap. 72. Septimanarii autem ante unam horam refectionis. ] Haec verba, ante unam horam, ita intelligit Bernardus Cassinensis, « ut si fratres reficiant ad sextam, isti debent recipere mixtum post tertiam; si fratres ad nonam, isti ad sextam; si fratres ad vesperas, isti ad nonam. » Cujus sententiam exponens Benedictus Haeftenus (Lib. X, tr. 4, disq. 9): « Ne autem, inquit, nimium anticipetur haec mixti sumptio, tam Bernardum Cassinensem quam S. legislatorem praedictis locis intelligendum arbitror labente aut fere finita hora ultima ex tribus aequinoctialibus respondentibus uni horae canonicae; ita ut qui post tertiam jubetur mixtum sumere reficientibus fratribus hora sexta, illud sumat sub finem horae quintae; et qui ad sextam, aliis comedentibus nona, mixtum sumat circa finem horae octavae, sive paulo ante nonam; et sic de", + "candidate_score": 0.656819, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_31_33", + "bdc_text": "officiosissimum habebis suppedaneum Bertoldum tuum , immo si libet fratrem germanum . Habebis etiam propiciam plebem in urbe , quae te pleraque novit et audivit Nach Bullingers eigenem Zeugnis hat er in Bern während der Disputation 1528 nicht gepredigt ( s. HBRG I 436f) . Fest steht jedoch , daß die bernischen Abgeordneten an der Tagsatzung vom Juni , Juli und August 1531 in Bremgarten Bullingers zum Frieden mahnenden Predigten oft beigewohnt hatten ( HBRG III 292 ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3646", + "psc_text": "in capitulo 874 pronuntietur, ut videre est in concilio Aquisgranensi, canone 69, in libello Supplici monachorum Fuldensium, num. 1, in Vita S. Benedicti Animensis, in Vita S. Odonis, in mss. Germaniae Consuetudinibus, in Historia Relationis S. Walarici, et apud Bernardum Cassinensem, in hunc locum sic scribentem: « Hoc in consuetudinem est conversum apud nos, quod quolibet die unum Regulae capitulum legatur. Imo debet diligenter exponi ad ignorantiam crassam tollendam omnino. Novitii vero totiens debent ruminare legendo, ut totam ex integro sicut psalterium mente perfecte sciant. » Sed et Boherius: « Apud nos, inquit, in capitulo consuevit legi quotidie, et qualibet die infra capitulum istius Regulae, exceptis diebus XII lectionum, et vigiliis festivitatum, quibus pronuntiatur evangelium homiliae, ut in vigilia Paschae, Pentecostes, et similibus. Dividuntur tamen ad instar psalmorum prolixiorum, prooemium hujus Regulae, cap. 2, 43, 48, 63, 64, 65. Constitutiones vero papales bis in anno legi debent, et semel in", + "candidate_score": 0.656619, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_31_33", + "bdc_text": "officiosissimum habebis suppedaneum Bertoldum tuum , immo si libet fratrem germanum . Habebis etiam propiciam plebem in urbe , quae te pleraque novit et audivit Nach Bullingers eigenem Zeugnis hat er in Bern während der Disputation 1528 nicht gepredigt ( s. HBRG I 436f) . Fest steht jedoch , daß die bernischen Abgeordneten an der Tagsatzung vom Juni , Juli und August 1531 in Bremgarten Bullingers zum Frieden mahnenden Predigten oft beigewohnt hatten ( HBRG III 292 ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2622", + "psc_text": "plane, sic verbi Domini poteris fieri taciturnus praedicator, et lingua silente in multorum populorum auribus manus tua clamosis vocibus personabit. » Eumdem laborem singulari opusculo laudavit Joannes Trithemius, etiam post typographiae inventionem fratres suos ad illum invitans. Vide Benedicti ejusdem lib. I de Viris illustribus ordinis S. cap. 6. Denique, aliud laboris genus a nostris frequentatum notat Mabillonius (Praefat. ad saec. I Bened., pag. 60): nimirum qui prae corporis infirmitate operosos labores manibus exercere non poterant, iis pro Regulae indulgentia prolixioribus studiis aliorum operas compensare licebat. Quod probat exemplo Lanfranci, qui, ut loquitur Guillelmus Malmesburiensis (Lib. I de Gestis Pont. Angl.): « Factus monachus, homo qui ne ciret agresti opere victum quaerere, publicas scholas de dialectica professus est, ut egestatem monasterii scholarum liberalitate 627 temperaret, » cum econtra Herluinus abbas coquendis panibus, et fimo tractando occuparetur, et S. Bernardi abbatis Clarevallensis, cui pro manuum labore commissa est cura divini verbi", + "candidate_score": 0.656014, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_31_33", + "bdc_text": "officiosissimum habebis suppedaneum Bertoldum tuum , immo si libet fratrem germanum . Habebis etiam propiciam plebem in urbe , quae te pleraque novit et audivit Nach Bullingers eigenem Zeugnis hat er in Bern während der Disputation 1528 nicht gepredigt ( s. HBRG I 436f) . Fest steht jedoch , daß die bernischen Abgeordneten an der Tagsatzung vom Juni , Juli und August 1531 in Bremgarten Bullingers zum Frieden mahnenden Predigten oft beigewohnt hatten ( HBRG III 292 ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3645", + "psc_text": "Bernardus Cassinensis. Et certe antiquiores monachorum Patres suam in conventu fratrum Regulam frequenter legi decernunt. Regula S. Augustini, ex cap. 24, et Tarnatensis singulis hebdomadis in conventu legebantur. Regula S. Aureliani et S. Ferreoli semel in mense, scilicet in calendis. Magister suam quotidie in refectorio legi jubet. Similiter et Regula Cujusdam ad virgines (Cap. 9): « Ante mensam vero semper capitulum Regulae unum aut amplius, si abbatissae placuerit, legatur. » S. Benedictus autem nullum determinate tempus assignavit ad lectionem Regulae, contentus dicere ut saepius in congregatione legatur. Sed antiquus ordinis nostri usus obtinuit ut aliquid ex ea quotidie, saltem semel in capitulo 874 pronuntietur, ut videre est in concilio Aquisgranensi, canone 69, in libello Supplici monachorum Fuldensium, num. 1, in Vita S. Benedicti Animensis, in Vita S. Odonis, in mss. Germaniae Consuetudinibus, in Historia Relationis S. Walarici, et apud Bernardum Cassinensem, in hunc locum sic scribentem: « Hoc in consuetudinem", + "candidate_score": 0.655952, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_31_33", + "bdc_text": "officiosissimum habebis suppedaneum Bertoldum tuum , immo si libet fratrem germanum . Habebis etiam propiciam plebem in urbe , quae te pleraque novit et audivit Nach Bullingers eigenem Zeugnis hat er in Bern während der Disputation 1528 nicht gepredigt ( s. HBRG I 436f) . Fest steht jedoch , daß die bernischen Abgeordneten an der Tagsatzung vom Juni , Juli und August 1531 in Bremgarten Bullingers zum Frieden mahnenden Predigten oft beigewohnt hatten ( HBRG III 292 ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_796", + "psc_text": "responso: Dominus. » De colloquii loco variae fuerunt monasteriorum consuetudines; nam S. Adalardus in Statutis lib. II, cap. 6, dormitorium assignat; Clunianenses, Divionenses, Parisienses, Beccenses, et alii communiter monachi cum Carthusiensibus loquebantur in claustro; Camaldulenses in viridario. At raro extra monasterium recreationis gratia deambulantes monachos veteres offendes. Quod spectat ad modum sive ordinem in colloquio tenendum, 1º illud non incipiebant nisi praemisso: Benedicite. « Post capitulum, inquit ms. S. Petri supra Divam Ordinarium, sedeant omnes in claustro ad colloquium. Audito itaque tympano pergant ad sextam; qua cantata, revertantur ad colloquium, dicatque ultimus in ordine novitius: Benedicite, et sic loquantur de consuetudinibus, de bonis et aedificationis eloquiis. » Apud Bursfeldenses et Carthusianos non ultimus, sed ipse qui colloquio praeerat, Benedicite dicebat. Hi etiam antequam quidquam loqui inciperent, aliquam lectionem praemittebant. « Quando post nonam in ecclesia dictam diebus capituli in claustro convenimus, inquiunt in nova Collectione Statutorum, tunc antequam sedeamus, qui", + "candidate_score": 0.655444, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_32_34", + "bdc_text": "Habebis etiam propiciam plebem in urbe , quae te pleraque novit et audivit Nach Bullingers eigenem Zeugnis hat er in Bern während der Disputation 1528 nicht gepredigt ( s. HBRG I 436f) . Fest steht jedoch , daß die bernischen Abgeordneten an der Tagsatzung vom Juni , Juli und August 1531 in Bremgarten Bullingers zum Frieden mahnenden Predigten oft beigewohnt hatten ( HBRG III 292 ; Blanke 150f ) .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2844", + "psc_text": "Tertio, haec olim lectio fiebat in auditorio, ut patet ex Vita sancti Guillelmi ducis et monachi Gellonensis (Saec. IV Ben.), ubi narratur quomodo suo susceptus fuerit in monasterio. Ac primo quidem num. 21, longe occurritur ei a fratribus, ducitur ad orationem, ecclesiaeque dona confert. Et postea, num. 22: « Completa oratione, factaque cunctis altaribus 680 sua cuique digna veneratione . . . . itur in auditorium, et osculatis fratribus, lectaque ex more lectione, factoque pro tempore brevi sermone de animae aedificatione, mox vir Dei subinfert, et indicat manifeste cur ipse venerit. » Idem videre est apud Ekkehardum in lib. de Casibus S. Galli cap. 11, ubi referens qua ratione episcopi et abbates ad visitandum S. Galli asceterium missi ab Ottone imperatore recepti fuerint: « Adveniunt omnes, inquit, festive receptis Cives apostolorum responsorium canitur. Abbas in auditorio debilis residens, introductis quidem eis assurgit. Legitur considentibus lectio de charitate et de pedisequa", + "candidate_score": 0.655281, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_32_34", + "bdc_text": "Habebis etiam propiciam plebem in urbe , quae te pleraque novit et audivit Nach Bullingers eigenem Zeugnis hat er in Bern während der Disputation 1528 nicht gepredigt ( s. HBRG I 436f) . Fest steht jedoch , daß die bernischen Abgeordneten an der Tagsatzung vom Juni , Juli und August 1531 in Bremgarten Bullingers zum Frieden mahnenden Predigten oft beigewohnt hatten ( HBRG III 292 ; Blanke 150f ) .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1535", + "psc_text": "Cluniacensis monasterii apud Udalricum l. II, c. 18, et ms. S. Benigni Divionensis c. 32, solum habent: « Non offert, non osculatur textum evangelii, non accedit ad pacem. » Sed ab hac poenitentia abstinebant in festis duodecim lectionum, ex praedictis Lanfranci statutis, Cons. Cluniac. et S. Benigni, donec privati dies redirent; in quibus privatis diebus etiam privatim missas celebrare poterant, ut habet Caerem. Bursfeldensium, et docet Petrus Boherius in primo commentario. Usque ad satisfactionem. ] Id est donec ab excommunicatione solvatur; quomodo autem solveretur dicemus postea ad cap. 44. Refectionem autem cibi post fratrum refectionem solus accipiat. ] Id est, sine servitore sibi ministrante, sine consortio fratris secum comedentis, in aliquo diversorio a communi fratrum refectorio separato, vel in communi refectorio post fratrum refectionem, uti exponit Bernardus Cassinensis. Ex antiquis etiam definitionibus Cisterc. (Dist. 7, c. 5): « Extra refectorium ubi abbati visum fuerit secundum regulam comedant. Nec post refectionem", + "candidate_score": 0.654633, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_4_6", + "bdc_text": "Zsindely 668ff. . Precantur te fratres cordatissimi , qui sunt Bernę , quominus [ ? ]Die unklare Abbreviatur könnte möglicher weise auch quorum bedeuten .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3648", + "psc_text": "Instit., dist. 6, cap. 1. Ne quis fratrum de ignorantia se excuset. ] Ex his postremis hujus capituli verbis recte omnino Bernardus Cassinensis infert, non modo legendam, sed insuper exponendam esse Regulam; alioquin de ejus ignorantia posset se aliquis excusare. Et certe nonnulla occurrunt in textu Regulae loca quae varios possunt sortiri sensus, nec facile, ni exponantur, intelligi queunt. Bernardo lucem praetulerat Hildemarus, « quia, inquit, nihil valet illa lectio, nisi fuerit ejus traditio adhibita. » Hinc congregata Aquisgrani synodus decernit (Can. 70). « ut ad capitulum lectio tradatur (id est exponatur). Similiter ad collationem, si tempus fuerit opportunum. » Et Alcuinus ad fratres Wiremutensis et Girwensis ecclesiae scribens (Epist. 49): « Vos vero qui estis patres et pastores sanctae congregationis, docete diligentissime fraterno amore familiam, quam accepistis regendam, omneque bonitatis exemplum in vobismetipsis ostendite; saepiusque Regula S. Benedicti in conventu fratrum propria exponatur lingua, ut intelligi possit ab omnibus.", + "candidate_score": 0.654238, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_4_6", + "bdc_text": "Zsindely 668ff. . Precantur te fratres cordatissimi , qui sunt Bernę , quominus [ ? ]Die unklare Abbreviatur könnte möglicher weise auch quorum bedeuten .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2744", + "psc_text": "est, ad praescriptam etiam in Quadragesima a regula mensuram; qui sensus connaturalior videtur: nam quae quadragesimali tempore facienda regula praescribit, omnes aequaliter servare tenentur: quae autem hic addenda suadet, non ita, sed pro cujusque voluntate, et abbatis benedictione: quae vero illa sint docent subsequentia. Orationes peculiares. ] Orationes peculiares Hildemaro et Bernardo Cassinensi sunt orationes privatae, « ad differentiam communium et regularium, quae in conventu se habent ab omnibus statutis temporibus, » inquit Bernardus Cassinensis. Additque: « Et possunt etiam dici peculiares quae adduntur et fiunt ultra illas quae praeter Quadragesimam fecit vel facere neglexit. » Istud porro sanctae Regulae statutum quo liberius adimpleret alter Bernardus, abbas Clarevallensis, etiam a scribendis libris abstinebat; unde provocanti amico Guillelmo abbati, ut Petro Abaelardo sese opponens, illius refutaret errores, hunc in modum rescripsit (Epist. 392): « Operae pretium puto, praesertim considerata 656 opportunitate, me atque eos pariter alicubi convenire et conferre de omnibus;", + "candidate_score": 0.654163, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_4_6", + "bdc_text": "Zsindely 668ff. . Precantur te fratres cordatissimi , qui sunt Bernę , quominus [ ? ]Die unklare Abbreviatur könnte möglicher weise auch quorum bedeuten .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2062", + "psc_text": "ea auditores agnoscant, quae vos factis oportet adimplere; et ut si qua sunt ambigua aut obscura, et apertius ea non intelligant fratres, aut interrogatus a fratribus, aut ultro aliqua abbas exponat. » Id quod in nonnullis Franciae monasteriis suo tempore observatum fuisse testatur Boherius his verbis: « Ubi vero sunt fratres idiotae, bene facit si verba notabiliter aedificativa eis breviter explicet; sicque vidi licet raro apud nos, et in quibusdam coenobiis Franciae observari: et ita intelligo paragraphum istum: Bernardus tamen dicit quod non recolit unquam hoc factum fuisse in monasterio Cassinensi. » Ubi vero fratres intelligentes sunt, ait solo sonitu abbatem eis significare posse, ut ad aedificationis verba attendant; et lectori, si ita expediat, ut eadem verba repetat, ut memoriae amplius inhaereant. 3º Aut lectorem errantem corrigendo, per se quidem, vel per alium. Ex Hildemaro enim, Bernardo Cassin. et Boherio convenit, ut abbas eruditum aliquem fratrem constituat, qui coram lectore", + "candidate_score": 0.653882, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_35_37", + "bdc_text": "Auch die bernischen Truppen , die zum Schutze Bremgartens im November 1531 dort stationiert waren , hatten Gelegenheit genug , den Prediger Bullinger zu hören und kennenzulernen ( s. HBRG III 230. 256f. 292 ) . . Nec deerit senatus , quorum [ ! ] magna pars , etiam quos papistas credimus , te maxime cupit . Exacerbati sunt exacerbatione , quam proculdubio didicisti a FranciscoKolb ( s.", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3650", + "psc_text": "consurgit camerarius, etc. » Denique Joannes Trithemius (Praefat. ad lib. Region. claustr.): « Sicut moris est observationibus Bursfeldensibus, cujus unionis et observantiae secundum regulam S. Benedicti sumus, paragraphum unum de eadem Regula, quae nobis capitulariter ter in anno legi consuevit, fratribus meis 875 singulis diebus compellor declarare: super qua subit animum colligere, et de sanctorum promptuariis mendicare, ut loquens habeam ad manum quod placeat audientibus. » His adde summorum pontificum constitutiones. Gregorius IX: « Quia, inquit, in multis monasteriis a paucis intelligitur Regula cum legitur, praecipimus ut lectio Regulae, quae legitur in capitulo, propter minores statim in vulgari exponatur ab ipso qui capitulum tenet, vel ab illo cui duxerit injungendum. » Idem habent Clemens V in sua decretali, et Benedictus XII in sua constitutione. Hinc Cistercienses Congregationis Reformatae in Hispania, in capitulo generali anni 1557, Ludovico de Estrada injunxerunt ut commentarios super Regulam S. Benedicti scriberet, « quibus abbates in", + "candidate_score": 0.653853, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_34_36", + "bdc_text": "Blanke 150f ) . Auch die bernischen Truppen , die zum Schutze Bremgartens im November 1531 dort stationiert waren , hatten Gelegenheit genug , den Prediger Bullinger zu hören und kennenzulernen ( s. HBRG III 230. 256f. 292 ) . . Nec deerit senatus , quorum [ ! ] magna pars , etiam quos papistas credimus , te maxime cupit .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3650", + "psc_text": "consurgit camerarius, etc. » Denique Joannes Trithemius (Praefat. ad lib. Region. claustr.): « Sicut moris est observationibus Bursfeldensibus, cujus unionis et observantiae secundum regulam S. Benedicti sumus, paragraphum unum de eadem Regula, quae nobis capitulariter ter in anno legi consuevit, fratribus meis 875 singulis diebus compellor declarare: super qua subit animum colligere, et de sanctorum promptuariis mendicare, ut loquens habeam ad manum quod placeat audientibus. » His adde summorum pontificum constitutiones. Gregorius IX: « Quia, inquit, in multis monasteriis a paucis intelligitur Regula cum legitur, praecipimus ut lectio Regulae, quae legitur in capitulo, propter minores statim in vulgari exponatur ab ipso qui capitulum tenet, vel ab illo cui duxerit injungendum. » Idem habent Clemens V in sua decretali, et Benedictus XII in sua constitutione. Hinc Cistercienses Congregationis Reformatae in Hispania, in capitulo generali anni 1557, Ludovico de Estrada injunxerunt ut commentarios super Regulam S. Benedicti scriberet, « quibus abbates in", + "candidate_score": 0.652874, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_35_37", + "bdc_text": "Auch die bernischen Truppen , die zum Schutze Bremgartens im November 1531 dort stationiert waren , hatten Gelegenheit genug , den Prediger Bullinger zu hören und kennenzulernen ( s. HBRG III 230. 256f. 292 ) . . Nec deerit senatus , quorum [ ! ] magna pars , etiam quos papistas credimus , te maxime cupit . Exacerbati sunt exacerbatione , quam proculdubio didicisti a FranciscoKolb ( s.", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_351", + "psc_text": "sed quot haberent monachos curabunt, assignarit Mabillonius noster, quod erratum anno imperii 11 in edito brevi Capitularium reprehendit Carolus Magnus his verbis Praef. ad saec. IV, part. I, n. 140 : « Quam utilitatem conferat Ecclesiae Christi, quod is qui pastor vel magister, cujuscunque venerabilis loci esse debet, magis studet in sua conversatione habere multos quam bonos, et non tam probis quam multitudine delectatur? » Non multitudo hominum, sed multitudo bene viventium coenobia sanctificat: imo, sicut paucitas monachorum obest quominus exacte regulae disciplina custodiatur, ita non minus multitudo monasticae observantiae nocet; vix enim in tanta multitudine fieri potest ut aliqui non reperiantur mali, quorum perversis moribus boni et religiosi corrumpuntur. Deinde ubi multi sunt, nonnulli existunt quibus justis licet de causis aliquae exemptiones sunt concedendae, ex quibus sensim et sine sensu rigor observantiae regularis enervatur. Quod praesensisse videtur auctor Vitae S. Stephani Obazinensis abbatis libro I n. 16 Tom. IV", + "candidate_score": 0.652798, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_33_35", + "bdc_text": "Fest steht jedoch , daß die bernischen Abgeordneten an der Tagsatzung vom Juni , Juli und August 1531 in Bremgarten Bullingers zum Frieden mahnenden Predigten oft beigewohnt hatten ( HBRG III 292 ; Blanke 150f ) . Auch die bernischen Truppen , die zum Schutze Bremgartens im November 1531 dort stationiert waren , hatten Gelegenheit genug , den Prediger Bullinger zu hören und kennenzulernen ( s. HBRG III 230. 256f. 292 ) . .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3649", + "psc_text": "Et Alcuinus ad fratres Wiremutensis et Girwensis ecclesiae scribens (Epist. 49): « Vos vero qui estis patres et pastores sanctae congregationis, docete diligentissime fraterno amore familiam, quam accepistis regendam, omneque bonitatis exemplum in vobismetipsis ostendite; saepiusque Regula S. Benedicti in conventu fratrum propria exponatur lingua, ut intelligi possit ab omnibus. » Similiter S. Dunstanus (In Concord. cap. 1): « Residentibus legatur Regula, vel si dies festus fuerit, evangelium ipsius diei, de qua lectione a priore, prout Dominus dederit, dicatur. » Et Udalricus de capitulo feriae 5 in Coena Domini (Lib. I, c. 12): « Exposita Regulae sententia, jubente domno abbate, consurgit camerarius, etc. » Denique Joannes Trithemius (Praefat. ad lib. Region. claustr.): « Sicut moris est observationibus Bursfeldensibus, cujus unionis et observantiae secundum regulam S. Benedicti sumus, paragraphum unum de eadem Regula, quae nobis capitulariter ter in anno legi consuevit, fratribus meis 875 singulis diebus compellor declarare: super qua subit", + "candidate_score": 0.652382, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_13_15", + "bdc_text": "causam proculdubio accępistiDie Ursache der Spannung zwischen dem Zürcher Megander und der Berner Obrigkeit lag in dessen heftiger Agitation gegen die V Orte sowie in der scharfen Kritik an der Haltung Berns im Zweiten Kappeler Krieg begründet , s. ebenda. . Quod si admittatur , ut opto , nihilominus certissima et paratissima est tua vocatio . Franciscus Franz Kolb , s. oben , S. 215 , Anm. 54 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3313", + "psc_text": "presbyteris textum hunc intelligendum esse docet ac probat antiqua monasteriorum nostrorum praxis; nam, ut scribit Petrus Venerabilis (Lib. II, epist. 11), « solebant clerici diversorum ordinum, canonici diversarum professionum, et ipsa Ecclesiae cacumina, episcopi dico, pontificalem dignitatem pro abjecta monachorum vilitate commutare, et de summis ecclesiasticorum honorum gradibus, ad humilem se hujus propositi ordinem inclinare. » Cui exemplo esse possunt S. Arnulfus Metensis, S. Claudius Bisuntinus, SS. Wulframnus et Amatus Senonenses, S. Hidulfus Trevirensis, Leydradus Lugdunensis, Adalbertus Bohemorum apostolus, Leo Ravennensis, Petrus Damiani Ostiensis, Brunus Signiensis, et alii quamplurimi, qui dimissis pontificalibus insignibus, humilem in claustro monachorum habitum gestare non dubitarunt. In monasterio se suscipi rogaverit. ] Acute observat Haeftenus S. P. Benedictum non, ut superius, dixisse converti voluerit, sed se suspici rogaverit; quia censentur clerici jam a saeculo conversi, cum clericalem statum arripiunt: quod probat ex concilio Cabillonensi, c. 5, quo prohibetur, « ne saeculares, qui nondum sunt ad", + "candidate_score": 0.652073, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_39", + "bdc_text": "war Feldprediger der bernischen Truppen und verhandelte bereits im November mit Bullinger in Bremgarten über die Möglichkeiten einer Amtsübernahme in Bern ( s.", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3170", + "psc_text": "Ex chartulario Bellilocensi. Ego frater Geraldus promitto stabilitatem meam loci istius secundum Regulam S. Benedicti et SS. apostolorum Petri et Pauli, in praesentia Domini Geraldi abbatis, et caeterorum fratrum: et cedo aliquid de rebus meis ad istud monasterium quod est constructum in honorem S. Petri, ubi vir venerabilis Geraldus abbas praeesse videtur. Ex Smaragdo. Ego ille in hoc monasterio sancti illius promitto stabilitatem meam, et conversionem morum meorum, et obedientiam secundum Regulam S. Benedicti coram Deo et sanctis ejus. Ex Udalrico, lib. II, cap. 27. 757 Ego frater promitto stabilitatem monachi, et conversionem morum meorum, et obedientiam secundum Regulam S. Benedicti coram Deo et sanctis ejus, in hoc monasterio, quod est constructum in honore BB. apostolorum Petri et Pauli, in praesentia domni N. abbatis. Ex ms. codice S. Dionysii in Francia. Ego frater N. humilis monachus monasterii S. Dionysii in Francia, Parisiensis dioecesis, voveo et promitto Deo, B. Mariae, B.", + "candidate_score": 0.651152, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_37_39", + "bdc_text": "Exacerbati sunt exacerbatione , quam proculdubio didicisti a FranciscoKolb ( s. oben S. 215 , Anm. 54 ) war Feldprediger der bernischen Truppen und verhandelte bereits im November mit Bullinger in Bremgarten über die Möglichkeiten einer Amtsübernahme in Bern ( s.", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3217", + "psc_text": "cap. Significatum, et cap. Cum virum de Regularibus. Sed tandem concilium Tridentinum (Sess. 25, de Regul., c. 15) invalidam irritamque professionem omnem religiosam infra annos 16 factam declaravit. Vide Petri Damiani opusc. 16, cap. 6. Res si quas habet aut eroget prius pauperibus, etc.] Quam periculosa sit et noxia monachis rerum terrenarum possessio S. Benedictus agnoscens, atque antiquiorum Patrum vestigiis insistens, nullum ante voluit ad solemnem vitae religiosae professionem admittere, quam rebus omnibus ac possessionibus omnino renuntiaret. Sic veteres illi Tabennenses Aegyptiique monachi summa diligentia, ut ait Cassianus, perquirebant, ne suscepto tironi de pristinis facultatibus suis vel unius nummi contagio inhaereret: « Sciunt enim, inquit (Lib. IV, c. 3), eum sub monasterii disciplina diuturnum esse non posse; sed ne humilitatis quidem aut obedientiae apprehensurum esse virtutem, nec illa coenobii paupertate ac districtione contentum fore, si in conscientia ejus pecuniae quantulumcunque latitaverit; sed ubi primum exorta fuerit qualibet occasione commotio, fiducia", + "candidate_score": 0.650841, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_32_34", + "bdc_text": "Habebis etiam propiciam plebem in urbe , quae te pleraque novit et audivit Nach Bullingers eigenem Zeugnis hat er in Bern während der Disputation 1528 nicht gepredigt ( s. HBRG I 436f) . Fest steht jedoch , daß die bernischen Abgeordneten an der Tagsatzung vom Juni , Juli und August 1531 in Bremgarten Bullingers zum Frieden mahnenden Predigten oft beigewohnt hatten ( HBRG III 292 ; Blanke 150f ) .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3650", + "psc_text": "consurgit camerarius, etc. » Denique Joannes Trithemius (Praefat. ad lib. Region. claustr.): « Sicut moris est observationibus Bursfeldensibus, cujus unionis et observantiae secundum regulam S. Benedicti sumus, paragraphum unum de eadem Regula, quae nobis capitulariter ter in anno legi consuevit, fratribus meis 875 singulis diebus compellor declarare: super qua subit animum colligere, et de sanctorum promptuariis mendicare, ut loquens habeam ad manum quod placeat audientibus. » His adde summorum pontificum constitutiones. Gregorius IX: « Quia, inquit, in multis monasteriis a paucis intelligitur Regula cum legitur, praecipimus ut lectio Regulae, quae legitur in capitulo, propter minores statim in vulgari exponatur ab ipso qui capitulum tenet, vel ab illo cui duxerit injungendum. » Idem habent Clemens V in sua decretali, et Benedictus XII in sua constitutione. Hinc Cistercienses Congregationis Reformatae in Hispania, in capitulo generali anni 1557, Ludovico de Estrada injunxerunt ut commentarios super Regulam S. Benedicti scriberet, « quibus abbates in", + "candidate_score": 0.650726, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_15_17", + "bdc_text": "Franciscus Franz Kolb , s. oben , S. 215 , Anm. 54 . senio indiem deficit , Bertoldus Haller. podagra , hernia et mole corporea sic gravatur , ut plus satis . Proinde in tota ditione nullos ferme habemus , qui vel lectione vel linguarum vel scripturę cognitione aliquid possint .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2218", + "psc_text": "Quartam sententiam tradit Boherius in primo comment., ubi sic discurrit: « Nota si vis verum capere intellectum. Magister ponit tres hominum conditiones in hac Regula. Primi sunt sani, et hi nullis omnino debent vesci carnibus. Secundi sunt debiles et a groti, quibus pro sustentatione naturae solum conceditur esus carnium quadrupedum, ut hic; et intelligo hic debiles, decrepitos, vel praecedentibus infirmitatibus debilitatos; aegrotos vero patientes, sed non continue, ut capite, ventre, aut renibus; sicque expone hic omnino, id est secundum veritatem, vel id est non ficte. Tertii vero status infirmi, in quibus simpliciter conceditur pro reparatione naturae esus carnium; unde nedum quadrupedalibus, imo et carnibus bipedalibus quae sunt magis reparativae et nutritivae, vesci possunt. » Idem docuisse videtur Guido Juvenalis in sua versione Gallica: quanquam ex eodem Guidone, aut ejus correctore monacho Clarevallensi quintam sententiam proferat Haeftenus, quae censet (Lib. X, tract. 6, disq. 2) « vegetis ac sanis omnem carnis", + "candidate_score": 0.65069, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_30_32", + "bdc_text": "Nihil dubites de me ; officiosissimum habebis suppedaneum Bertoldum tuum , immo si libet fratrem germanum . Habebis etiam propiciam plebem in urbe , quae te pleraque novit et audivit Nach Bullingers eigenem Zeugnis hat er in Bern während der Disputation 1528 nicht gepredigt ( s. HBRG I 436f) .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3170", + "psc_text": "Ex chartulario Bellilocensi. Ego frater Geraldus promitto stabilitatem meam loci istius secundum Regulam S. Benedicti et SS. apostolorum Petri et Pauli, in praesentia Domini Geraldi abbatis, et caeterorum fratrum: et cedo aliquid de rebus meis ad istud monasterium quod est constructum in honorem S. Petri, ubi vir venerabilis Geraldus abbas praeesse videtur. Ex Smaragdo. Ego ille in hoc monasterio sancti illius promitto stabilitatem meam, et conversionem morum meorum, et obedientiam secundum Regulam S. Benedicti coram Deo et sanctis ejus. Ex Udalrico, lib. II, cap. 27. 757 Ego frater promitto stabilitatem monachi, et conversionem morum meorum, et obedientiam secundum Regulam S. Benedicti coram Deo et sanctis ejus, in hoc monasterio, quod est constructum in honore BB. apostolorum Petri et Pauli, in praesentia domni N. abbatis. Ex ms. codice S. Dionysii in Francia. Ego frater N. humilis monachus monasterii S. Dionysii in Francia, Parisiensis dioecesis, voveo et promitto Deo, B. Mariae, B.", + "candidate_score": 0.650509, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_15_17", + "bdc_text": "Franciscus Franz Kolb , s. oben , S. 215 , Anm. 54 . senio indiem deficit , Bertoldus Haller. podagra , hernia et mole corporea sic gravatur , ut plus satis . Proinde in tota ditione nullos ferme habemus , qui vel lectione vel linguarum vel scripturę cognitione aliquid possint .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3648", + "psc_text": "Instit., dist. 6, cap. 1. Ne quis fratrum de ignorantia se excuset. ] Ex his postremis hujus capituli verbis recte omnino Bernardus Cassinensis infert, non modo legendam, sed insuper exponendam esse Regulam; alioquin de ejus ignorantia posset se aliquis excusare. Et certe nonnulla occurrunt in textu Regulae loca quae varios possunt sortiri sensus, nec facile, ni exponantur, intelligi queunt. Bernardo lucem praetulerat Hildemarus, « quia, inquit, nihil valet illa lectio, nisi fuerit ejus traditio adhibita. » Hinc congregata Aquisgrani synodus decernit (Can. 70). « ut ad capitulum lectio tradatur (id est exponatur). Similiter ad collationem, si tempus fuerit opportunum. » Et Alcuinus ad fratres Wiremutensis et Girwensis ecclesiae scribens (Epist. 49): « Vos vero qui estis patres et pastores sanctae congregationis, docete diligentissime fraterno amore familiam, quam accepistis regendam, omneque bonitatis exemplum in vobismetipsis ostendite; saepiusque Regula S. Benedicti in conventu fratrum propria exponatur lingua, ut intelligi possit ab omnibus.", + "candidate_score": 0.649891, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_32_34", + "bdc_text": "Habebis etiam propiciam plebem in urbe , quae te pleraque novit et audivit Nach Bullingers eigenem Zeugnis hat er in Bern während der Disputation 1528 nicht gepredigt ( s. HBRG I 436f) . Fest steht jedoch , daß die bernischen Abgeordneten an der Tagsatzung vom Juni , Juli und August 1531 in Bremgarten Bullingers zum Frieden mahnenden Predigten oft beigewohnt hatten ( HBRG III 292 ; Blanke 150f ) .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1534", + "psc_text": "aliquid hujusmodi nisi cum caeteris agat, ad candelabrum, vel ad thuribulum non se revestiat, ad offerendam, vel ad pacem non accedat. » Et Caeremoniale Bursfeldensium (Dist. 1, c. 8): « Missus in culpam leviorem ita se habere debet quemadmodum ipsa sibi regula praescribit. In quam tamen nullus mittatur, nisi tale quid commiserit, quod pro sui enormitate videatur districtiori animadversione puniendum. Itaque existens in poenitentia hujusmodi, antiphonam aut psalmum non imponat, lectionem non recitet, neque invitatorii officium faciat, non osculetur textum Evangelii, nec communicet, aut celebret, vel ministret publice in conventu, quae tamen in privato facere non prohibetur. » Antiquae Consuetudines Cluniacensis monasterii apud Udalricum l. II, c. 18, et ms. S. Benigni Divionensis c. 32, solum habent: « Non offert, non osculatur textum evangelii, non accedit ad pacem. » Sed ab hac poenitentia abstinebant in festis duodecim lectionum, ex praedictis Lanfranci statutis, Cons. Cluniac. et S. Benigni, donec privati dies", + "candidate_score": 0.649667, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_4_6", + "bdc_text": "Zsindely 668ff. . Precantur te fratres cordatissimi , qui sunt Bernę , quominus [ ? ]Die unklare Abbreviatur könnte möglicher weise auch quorum bedeuten .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_991", + "psc_text": "communis monasterii regula. ] Hic locus multos potest sortiri sensus. Primo enim Hildemarus contendit vocabulum communis ad vocabulum monasterii referri; et ex Bernardo Cassinensi commune monasterium est coenobium, in quo vivitur in communi a multis. Et sic hoc sensu octavo humilitatis gradu 233 praecipitur, ut monachus sive coenobita suo contentus statu, temere non appetat anachoretarum vivendi rationem: « Superbus enim, ut ait Cassianus (Lib. XII, c. 30), « ipsam disciplinam coenobii perhorrescit, ac veluti fratrum consortio de perfectione retrahatur, ac de bono patientiae atque humilitatis aliorum vitio et impedimento revocetur, habitationem solitariae cellae desiderat, » quam supra vires sua prospiciens humilis, in aliis quidem veneratur, sed pro se appetere non praesumit. Secundo, verbum communis cum regula, uti vulgo accipitur, conjungendo; et regulas communes in coenobio, quae toti congregationi proponuntur, distinguendo a particularibus, quae quibusdam tantum scriptae sunt, ut cap. 21, de Decanis; cap. 31, de Cellerario; cap. 65, de Praeposito;", + "candidate_score": 0.649611, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_39", + "bdc_text": "war Feldprediger der bernischen Truppen und verhandelte bereits im November mit Bullinger in Bremgarten über die Möglichkeiten einer Amtsübernahme in Bern ( s.", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3562", + "psc_text": "12): « Deinde decre imus, sicut sancta Regula dicit, ut monasterium, ubi fieri potest, per decanos ordinetur, quia illi praepositi saepe in elationem incidunt. » Ut dum pluribus committitur, unus non superbiat. ] Huc forte respexerat Albricus episcopus et abbas, Trajectensis monasterii, de quo Alfricus in Vita S. Liudgeri episcopi, lib. I, n. 15 (Saec. IV, Ben, part. I): « Divisit idem Albricus annum in distributiones quatuor, ita ut in Trajecto monasterio prae caeteris praepositis ipse in tempore vernali, in doctrinae studio et sanctae conversationis praeesset fratribus menses tres. Deinde post eum in aestate Adalger presbyter in vice sua menses tres. Post hunc Liudgerus presbyter menses tres. Deinde in hieme Thiadbraht presbyter menses tres. » Quod si aut locus expetit, etc.] Ubi Bernardus Cassinensis, et post eum Boherius: « In ordinatione, inquiunt, praepositi quatuor concurrere debent: utilitas monasterii, congregationis petitio humilis, causa rationalis, et judicium seu voluntas abbatis. » Simili", + "candidate_score": 0.649267, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_5", + "bdc_text": "Precantur te fratres cordatissimi , qui sunt Bernę , quominus [ ?", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_634", + "psc_text": "tenentur fratres obedire. Ita docet Petrus Venerabilis ad S. Bernardum scribens in haec verba Lib. I, ep. 28, sub finem: « Sicut eos qui, oblectamenta mundi fugientes, ejus aspera ob majus meritum discrete amplectuntur, omnino scimus esse laudandos; sic illos qui alios ad id quod non proposuerunt, et quod non expedit, violenter cogere volunt, dicimus non esse prorsus 149 audiendos. » Et S. Bernardus in epistola ad Simonem abbatem S. Nicolai Epist. 84: « Invitandi sunt ad arctiorem vitam, non cogendi, quibus utique semel in ordine Cluniacensi praeesse consensisti. » Rationem alibi hanc reddit S. doctor De Praec. et disp. c. 4 : « Non parum praelati praescribitur voluntati, quod is qui profitetur, spondet quidem obedientiam, non tamen omnimodam, sed determinate secundum Regulam, nec aliam quam S. Benedicti, ut oporteat eum qui praeest non frena suae laxare voluntati super subditos, sed praefixam ex Regula sibi scire mensuram, et sic sua", + "candidate_score": 0.648611, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_5", + "bdc_text": "Precantur te fratres cordatissimi , qui sunt Bernę , quominus [ ?", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1915", + "psc_text": "verba prosternant se illi duo fratres orationi ante abbatem, quod et retro omnis congregatio una cum abbate facere debet; et postquam levaverint se omnes, illi duo dicant hunc versum: Custodi nos, Domine, ut pupillam oculi; sub umbra alarum tuarum protege nos. Postquam vero oratum pro eis ab omnibus fuerit, surgentes supradicti duo fratres, osculentur genua abbatis, et pacem suis tradant praepositis, vel omni congregationi; quibus post datam pacem praepositi sui dicant: Ite, fratres, in nomine Domini Jesu Christi, intrate in hebdomadam; et petita benedictione omnia facite, dicentes per exercenda omnia: Benedicite, ut cum benedictum fuerit, quandocunque feceritis, maledictus diabolus impediendi ibi non habeat potestatem. CAPUT XXXVI De infirmis fratribus Infirmorum cura ante omnia et super omnia adhibenda est, ut sicut revera Christo, ita eis serviatur; quia ipse dixit: Infirmus fui, et visitastis me. Et, Quod fecistis 459 uni de his minimis meis, mihi fecistis. Sed et ipsi infirmi considerent, in", + "candidate_score": 0.647799, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_15_17", + "bdc_text": "Franciscus Franz Kolb , s. oben , S. 215 , Anm. 54 . senio indiem deficit , Bertoldus Haller. podagra , hernia et mole corporea sic gravatur , ut plus satis . Proinde in tota ditione nullos ferme habemus , qui vel lectione vel linguarum vel scripturę cognitione aliquid possint .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1994", + "psc_text": "medium inter utrumque tenent: et ex his alii ab aegritudine surgentes pristinas vires nondum restaurarunt; alii vero ita dispositi sunt ad aegritudinem, ut nisi citius eis succurratur, morbus instet. Quinto, quod S. P. Benedictus carnes quidem infirmis omninoque debilibus permittit, non ad delicias, sed pro reparatione, uti seipse explicat: quapropter si ea sit morbi natura, quae absque carnium esu facile reparari queat, ab his abstinere debet infirmus. Hinc liber Usuum Cisterc. (Cap. 92), « si quis habet infirmitatem quae nec multum eum debilitet, nec comedendi turbet appetitum, ut puta inflatura, incisio membrorum, aut aliquid hujusmodi; hic talis nec super culcitram jaceat, nec consueta jejunia solvat, nec cibos refectorii mutet. » Neque etiam quod S. Pater ait pro reparatione ita stricte sumendum, quasi infirmis, de quorum reparatione, instante morte, desperatur, denegandus esset carnium esus: nam licet vires non reparet, eas tamen utcunque sustentat, vitamque aliquantisper producit. Sexto, istud S. P. Benedicti", + "candidate_score": 0.64755, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_24_26", + "bdc_text": "apud nos omnia reperies necessaria , nec quippiam de conditione diffidas . In summa : precamur , speramus , immo volumus Bullingerum nostrę vocationi indulgere ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1789", + "psc_text": "observ. paupert. Fratr. Minor.): « Superfluum est illud quo sublato reliquum sufficit. Duarum altera superfluit, quando una illarum sufficit; multum superfluit, quando parum satis est: pretiosum abundat, si vile satisfacit. » Quinto, observat Hildemarus sanctum Patrem Benedictum non dixisse omnia necessaria a parentibus, vel ab amicis, sed a Patre monasterii speranda esse. Et certe indignum est abjectis saecularibus curis, relictis 429 saecularibus charis, monachum quasi fastidientem monasticam paupertatem, ad parentum aut amicorum thesauros recurrere; quos pauperibus distribuendo in coelestes thesauros recondere deberet. Nec quidquam liceat habere quod abbas non dederit aut permiserit. ] Quod sic non capiendum, quasi posset abbas fratribus permittere proprium, cum nec summus pontifex id queat, ut supra dicebat Innocentius III. Omniaque omnibus sint communia. ] Utpote quibus « Deus communis est, communis pietatis negotiatio, communis salus, communia certamina, communes labores, communes quoque coronae, » ut loquitur sanctus Basilius (Constitut. monast. cap. 19). Nec quisquam suum esse", + "candidate_score": 0.647231, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_32_34", + "bdc_text": "Habebis etiam propiciam plebem in urbe , quae te pleraque novit et audivit Nach Bullingers eigenem Zeugnis hat er in Bern während der Disputation 1528 nicht gepredigt ( s. HBRG I 436f) . Fest steht jedoch , daß die bernischen Abgeordneten an der Tagsatzung vom Juni , Juli und August 1531 in Bremgarten Bullingers zum Frieden mahnenden Predigten oft beigewohnt hatten ( HBRG III 292 ; Blanke 150f ) .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1243", + "psc_text": "est interpellati, nempe per orationis pactum et sponsionem; nam convenire est interpellare, » quod probat auctoritate Nonii Marcelli c. 4. Per ipsius orationis sponsionem, etc.] Id est pactum quod Deus nobiscum, et nos cum Deo quasi fecisse dicimur, ut ipse dimittat nobis si dimiserimus, non dimittat si non dimiserimus. Hic respexisse videtur S. Benedictus ad eos qui, ut dicebat modo abbas Isaac apud Cassianum, cum dominica oratio ab universa plebe concineretur, locum hunc taciti praetermittebant, ne semetipsos obligare potius quam excusare sua professione videretur. 294 Porro circa hanc orationis dominicae petitionem notandum, quod Pelagiani, qui se justos existimabant, orationem quidem dominicam recitabant; sed hanc petitionem, Dimitte nobis debita nostra non pro se, sed pro aliis dicebant; aut, si dicebant, tantum humilitatis causa; quos ideo damnavit concilium Milevitanum seu potius Carthagin. can. 7 et 8, et merito quidem: quis enim justificabitur in conspectu Domini vivens? « Quotidie vel cogitatione, vel verbo", + "candidate_score": 0.647207, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_4_6", + "bdc_text": "Zsindely 668ff. . Precantur te fratres cordatissimi , qui sunt Bernę , quominus [ ? ]Die unklare Abbreviatur könnte möglicher weise auch quorum bedeuten .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3456", + "psc_text": "voluerit fratres, ita explicat Hildemarus: « Bene fratres jussit appellari, quia uno sacro fonte baptismatis sunt renati, et uno Spiritu sanctificati, et unam professionem professi sunt, et unam remunerationem adipisci desiderant, et una matre, id est sancta Ecclesia editi sunt. » Aliquid simile habet Bernardus Cassinensis. Vide Haeftenum, lib. III, tract. 4, disq. 2. Juniores autem priores suos nonnos vocent, quod intelligitur paterna reverentia. ] « Idem ergo significat nonnus quod Pater reverendus. Vox antiqua, et apud monachos honoris ac reverentiae causa usurpari solita, ut patet tum ex hoc loco, tum ex concilio Aquisgranensi, decernente (Can. 54), « ut qui praeponuntur nonni vocentur, id est paterna reverentia. » Ita etiam Papias: « Nonnos vocamus majores ob reverentiam: nam intelligitur paterna reverentia. » Ea voce S. Columbanus Petrum apostolum nuncupat; « Privilegium dedit claviculario, communi omnium nonno. » Porro cum synodus Aquisgranensis decernat ut praepositi nonni vocentur, suspicabitur forte non nemo", + "candidate_score": 0.646958, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_33", + "bdc_text": "Fest steht jedoch , daß die bernischen Abgeordneten an der Tagsatzung vom Juni , Juli und August 1531 in Bremgarten Bullingers zum Frieden mahnenden Predigten oft beigewohnt hatten ( HBRG III 292 ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3650", + "psc_text": "consurgit camerarius, etc. » Denique Joannes Trithemius (Praefat. ad lib. Region. claustr.): « Sicut moris est observationibus Bursfeldensibus, cujus unionis et observantiae secundum regulam S. Benedicti sumus, paragraphum unum de eadem Regula, quae nobis capitulariter ter in anno legi consuevit, fratribus meis 875 singulis diebus compellor declarare: super qua subit animum colligere, et de sanctorum promptuariis mendicare, ut loquens habeam ad manum quod placeat audientibus. » His adde summorum pontificum constitutiones. Gregorius IX: « Quia, inquit, in multis monasteriis a paucis intelligitur Regula cum legitur, praecipimus ut lectio Regulae, quae legitur in capitulo, propter minores statim in vulgari exponatur ab ipso qui capitulum tenet, vel ab illo cui duxerit injungendum. » Idem habent Clemens V in sua decretali, et Benedictus XII in sua constitutione. Hinc Cistercienses Congregationis Reformatae in Hispania, in capitulo generali anni 1557, Ludovico de Estrada injunxerunt ut commentarios super Regulam S. Benedicti scriberet, « quibus abbates in", + "candidate_score": 0.646836, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_37_39", + "bdc_text": "Exacerbati sunt exacerbatione , quam proculdubio didicisti a FranciscoKolb ( s. oben S. 215 , Anm. 54 ) war Feldprediger der bernischen Truppen und verhandelte bereits im November mit Bullinger in Bremgarten über die Möglichkeiten einer Amtsübernahme in Bern ( s.", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_417", + "psc_text": "Boll. 4 Mart.: « Ante altare eum ducens, regulari disciplinae subdidit, atque tam acriter verberare coepit, ut inter dolores exclamaret. » Certe disciplinam in Regula S. Benedicti pro corporali aliqua vindicta sumi patet ex ejusdem Regulae cap. 65, ubi vitiosum praepositum verbis admoneri praecipit usque quater, et si non emendaverit, addit, adhibeatur ei correptio disciplinae regularis. Ipse tamen abbas cum timore Dei et observatione regulae omnia faciat. ] Primo cum timore Dei, quia, ut dicit citatus a Boherio Cassiodorus, « semper bene geritur, si coelestis metus humanis moribus apponatur. » Deinde cum observatione regulae, ut ostenderet non minus abbatem quam monachos regulae subdi. Sciens se procul dubio de omnibus judiciis suis aequissimo judici Deo rationem redditurum. ] Quod frequenter abbati S. Pater ingerit, praesertim cum aliquid ei potestatis concedit, ut de accepto et concesso honore haud extollatur, ac semper cogitans quale suscepit onus, in Dei timore permaneat. Si qua vero", + "candidate_score": 0.646507, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_5", + "bdc_text": "Precantur te fratres cordatissimi , qui sunt Bernę , quominus [ ?", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3456", + "psc_text": "voluerit fratres, ita explicat Hildemarus: « Bene fratres jussit appellari, quia uno sacro fonte baptismatis sunt renati, et uno Spiritu sanctificati, et unam professionem professi sunt, et unam remunerationem adipisci desiderant, et una matre, id est sancta Ecclesia editi sunt. » Aliquid simile habet Bernardus Cassinensis. Vide Haeftenum, lib. III, tract. 4, disq. 2. Juniores autem priores suos nonnos vocent, quod intelligitur paterna reverentia. ] « Idem ergo significat nonnus quod Pater reverendus. Vox antiqua, et apud monachos honoris ac reverentiae causa usurpari solita, ut patet tum ex hoc loco, tum ex concilio Aquisgranensi, decernente (Can. 54), « ut qui praeponuntur nonni vocentur, id est paterna reverentia. » Ita etiam Papias: « Nonnos vocamus majores ob reverentiam: nam intelligitur paterna reverentia. » Ea voce S. Columbanus Petrum apostolum nuncupat; « Privilegium dedit claviculario, communi omnium nonno. » Porro cum synodus Aquisgranensis decernat ut praepositi nonni vocentur, suspicabitur forte non nemo", + "candidate_score": 0.646258, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_4_6", + "bdc_text": "Zsindely 668ff. . Precantur te fratres cordatissimi , qui sunt Bernę , quominus [ ? ]Die unklare Abbreviatur könnte möglicher weise auch quorum bedeuten .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2061", + "psc_text": "prior. ] Prioris nomine Boherius intelligit eum qui mensis fratrum praeest, aut cui commiserit abbas; Menardus vero abbatem. Voluerit pro aedificatione aliquid breviter dicere. ] 1º Aut interrogando aliquem de ipsa lectione, sicuti praescribit Regula Magistri his verbis (Cap. 24): « Tempore ipso refectionis cum legitur Regula, ut solliciti universorum fratrum excitentur auditus; de singulis mensis quos voluerit fratres quid lectum est abbas interroget; ut cum unusquisque frater recitaverit quod audivit, agnoscatur plus lectioni illa hora intendisse quam ventri. » 2º Aut difficilem aliquem lectionis locum exponendo, uti habet eadem Regula: « Legat disposite 493 non urgendo, ut apertius occupati ea auditores agnoscant, quae vos factis oportet adimplere; et ut si qua sunt ambigua aut obscura, et apertius ea non intelligant fratres, aut interrogatus a fratribus, aut ultro aliqua abbas exponat. » Id quod in nonnullis Franciae monasteriis suo tempore observatum fuisse testatur Boherius his verbis: « Ubi vero sunt", + "candidate_score": 0.645656, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_37_39", + "bdc_text": "Exacerbati sunt exacerbatione , quam proculdubio didicisti a FranciscoKolb ( s. oben S. 215 , Anm. 54 ) war Feldprediger der bernischen Truppen und verhandelte bereits im November mit Bullinger in Bremgarten über die Möglichkeiten einer Amtsübernahme in Bern ( s.", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_910", + "psc_text": "saepe distrahendi vel emendi gratia ad nundinas destinatur. » Hinc abbas Zacharias projectam sub pedibus cucullam conculcans dicebat: Nisi ita conculcatus fuerit homo, non potest esse monachus. Hinc S. ipse Benedictus venientem ad conversionem injuriis appeti voluit, nec ante admitti in claustro monasterii quam irrogatas sibi injurias patienter sufferre visus fuerit; admisso omnia dura et aspera praedicari, eumque in omni patientia probari. A qua lege nec ipsos aegrotos aut moribundos aliquando solvebant; cujus rei insigne habemus exemplum in Vita S. Bernardi (Lib. VII, cap. 26), qui positum in extremis quemdam fratrem conversum Clarevallensis monasterii, virum mirae simplicitatis et innocentiae, de proxime sibi retribuenda gloria coram omnibus praefidentem, ita adorsus legitur: « Signa cor tuum, frater, signa cor tuum: quid est quod locutus es? unde tibi subrepere potuit tantae praesumptionis audacia? Enimvero tune ille pauperculus et miserabilis homo qui cum nihil aut prope nihil haberes in saeculo, necessitate forsitan magis quam", + "candidate_score": 0.64543, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_4_6", + "bdc_text": "Zsindely 668ff. . Precantur te fratres cordatissimi , qui sunt Bernę , quominus [ ? ]Die unklare Abbreviatur könnte möglicher weise auch quorum bedeuten .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1323", + "psc_text": "secundum jura faciunt populum; super decem vero ponitur decanus, et super decanum ordinatur praepositus, » et super utrumque abbas. Idem asserit Boherius, aitque talem fuisse 314 primam congregationem monachorum, scilicet apostolorum, « in qua fuit abbas Salvator noster, praepositus Simon Petrus, decanus Judas Scarioth. » Jam vero quae sit major congregatio, quaeve minor, inquirendum est. « Si plures quam duodecim sunt, inquit Bernardus Cassin., id est tredecim, aut quatuordecim aut ultra, major congregatio est; si vero infra duodecimum numerum, minor congregatio dici debet. » Similiter Nicolaus de Fractura ad haec verba: Si major congregatio fuerit, addit: « Ut puta tredecim, vel quatuordecim, vel plures, quia duodecim faciunt congregationem, etsi interdum quoad jus eligendi duo tantum faciant congregationem. » Boherius autem triplicem distinguit congregationem; simplicem, quae est duodecim monachorum; majorem, quae supra duodecim; et minorem, quae infra descendendo usque ad duos non computato praelato. Eodem modo Theobaldus Artaldus et Joannes Craesbeek", + "candidate_score": 0.645352, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_32_34", + "bdc_text": "Habebis etiam propiciam plebem in urbe , quae te pleraque novit et audivit Nach Bullingers eigenem Zeugnis hat er in Bern während der Disputation 1528 nicht gepredigt ( s. HBRG I 436f) . Fest steht jedoch , daß die bernischen Abgeordneten an der Tagsatzung vom Juni , Juli und August 1531 in Bremgarten Bullingers zum Frieden mahnenden Predigten oft beigewohnt hatten ( HBRG III 292 ; Blanke 150f ) .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3649", + "psc_text": "Et Alcuinus ad fratres Wiremutensis et Girwensis ecclesiae scribens (Epist. 49): « Vos vero qui estis patres et pastores sanctae congregationis, docete diligentissime fraterno amore familiam, quam accepistis regendam, omneque bonitatis exemplum in vobismetipsis ostendite; saepiusque Regula S. Benedicti in conventu fratrum propria exponatur lingua, ut intelligi possit ab omnibus. » Similiter S. Dunstanus (In Concord. cap. 1): « Residentibus legatur Regula, vel si dies festus fuerit, evangelium ipsius diei, de qua lectione a priore, prout Dominus dederit, dicatur. » Et Udalricus de capitulo feriae 5 in Coena Domini (Lib. I, c. 12): « Exposita Regulae sententia, jubente domno abbate, consurgit camerarius, etc. » Denique Joannes Trithemius (Praefat. ad lib. Region. claustr.): « Sicut moris est observationibus Bursfeldensibus, cujus unionis et observantiae secundum regulam S. Benedicti sumus, paragraphum unum de eadem Regula, quae nobis capitulariter ter in anno legi consuevit, fratribus meis 875 singulis diebus compellor declarare: super qua subit", + "candidate_score": 0.644758, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_33", + "bdc_text": "Fest steht jedoch , daß die bernischen Abgeordneten an der Tagsatzung vom Juni , Juli und August 1531 in Bremgarten Bullingers zum Frieden mahnenden Predigten oft beigewohnt hatten ( HBRG III 292 ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3649", + "psc_text": "Et Alcuinus ad fratres Wiremutensis et Girwensis ecclesiae scribens (Epist. 49): « Vos vero qui estis patres et pastores sanctae congregationis, docete diligentissime fraterno amore familiam, quam accepistis regendam, omneque bonitatis exemplum in vobismetipsis ostendite; saepiusque Regula S. Benedicti in conventu fratrum propria exponatur lingua, ut intelligi possit ab omnibus. » Similiter S. Dunstanus (In Concord. cap. 1): « Residentibus legatur Regula, vel si dies festus fuerit, evangelium ipsius diei, de qua lectione a priore, prout Dominus dederit, dicatur. » Et Udalricus de capitulo feriae 5 in Coena Domini (Lib. I, c. 12): « Exposita Regulae sententia, jubente domno abbate, consurgit camerarius, etc. » Denique Joannes Trithemius (Praefat. ad lib. Region. claustr.): « Sicut moris est observationibus Bursfeldensibus, cujus unionis et observantiae secundum regulam S. Benedicti sumus, paragraphum unum de eadem Regula, quae nobis capitulariter ter in anno legi consuevit, fratribus meis 875 singulis diebus compellor declarare: super qua subit", + "candidate_score": 0.644679, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_46_48", + "bdc_text": "] Heinrico Bullingero docto iuxta atque pio , fratri suo semper charissimodarunter von fremder Hand: 6 . decembris 1531 , Bullingerus vocatur Bernam ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3455", + "psc_text": "non enim dicit priores juniores fratres nominent, sed juniores suos, id est sibi inferiores in ordine professionis: unde contingere potest ut unus et idem monachus frater et nonnus vocetur, frater ab antiquiore, nonnus ab inferiore. Certe saeculo XII Joannes sacerdos et monachus frater Joannes appellatus legitur in Vita S. Aiberti num. 7 (Bolland., 7 Aprilis). Alius tamen usus viguit apud Cluniacenses, in quorum antiquis Consuetudinibus reperio (Lib. II, c. 20): « Si quem fratrem appellat, nunquam puro nomine appellat, nisi domnus adjungat; et pueros fratres nominat. Item proprium nomen dicturus, semper frater praemittit. » Quare autem juniores S. Benedictus appellari voluerit fratres, ita explicat Hildemarus: « Bene fratres jussit appellari, quia uno sacro fonte baptismatis sunt renati, et uno Spiritu sanctificati, et unam professionem professi sunt, et unam remunerationem adipisci desiderant, et una matre, id est sancta Ecclesia editi sunt. » Aliquid simile habet Bernardus Cassinensis. Vide Haeftenum, lib. III,", + "candidate_score": 0.644544, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_33_35", + "bdc_text": "Fest steht jedoch , daß die bernischen Abgeordneten an der Tagsatzung vom Juni , Juli und August 1531 in Bremgarten Bullingers zum Frieden mahnenden Predigten oft beigewohnt hatten ( HBRG III 292 ; Blanke 150f ) . Auch die bernischen Truppen , die zum Schutze Bremgartens im November 1531 dort stationiert waren , hatten Gelegenheit genug , den Prediger Bullinger zu hören und kennenzulernen ( s. HBRG III 230. 256f. 292 ) . .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1909", + "psc_text": "de consuetudine licet. » Postulantes pro se orari. ] Idem post coenam convenientes in unum ad concinendos ex more ante quietem hymnos, praestabant in Oriente veteres monachi, quemadmodum scribit Cassianus (Lib. IV, c. 19). Egredientes autem de septimana dicant hunc versum: Benedictus es, Domine Deus, qui adjuvisti me et consolatus es me. ] Idque ad gradum presbyterii et incurvi, uti diximus ex Udalrico l. II, cap. 35; libro Usuum Cisterc. cap. 108, et Caeremoniali Bursfeld. dist. 2, cap. 15. Quo dicto tertio. ] Scilicet ab egrediente, et ter repetito integraliter a choristis, inquit Boherius. Recipiat benedictionem ingrediens. ] Benedictionem cap. 11 S. Benedictus appellat orationem seu collectam, quae nocturnas vigilias terminat: ita hic benedictionem vocat preces et orationes quae super hebdomadarios recitantur, quaeque ex Boherio proferri debent ab abbate, priore, vel hebdomadario: ex Udalrico. lib. II, cap. 35, Consuet. S. Germani a Pratis, Nicolao de Fractura, et Caerem. Bursfeldensium, a", + "candidate_score": 0.644484, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_5", + "bdc_text": "Precantur te fratres cordatissimi , qui sunt Bernę , quominus [ ?", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3469", + "psc_text": "Bernardus Cassinensis ad caput 25 de excommunicato loquens: « Si forte ille benedicite diceret, nullus Deus vel Dominus respondere deberet. » Et Vallisoletanorum Constitutiones: « Hanc benedictionem petimus dicendo benedicite, et inclinando versus illum qui praeterit; qui si sit decanus, vel multi temporis professus, dicat Dominus. Vel si malit, ob majorem humilitatem, petat ejus junioris benedictionem dicendo benedicite. » Nunc vero Cassinenses hanc benedictionis petitionem intelligunt signo magis quam verbo, ideoque per solam capitis inclinationem faciendam esse praescribunt. Hanc porro petendae benedictionis consuetudinem non solum ab antiquis monachis, apud quos occurrens S. Apollinari Macarius ei dixit, Benedic, pater (Bolland., 5 Januar.) , hausit S. Benedictus; sed etiam a primis Christianis, qui inter se conversantes, sibi invicem occurrentes, se salutantes benedicebant, ut ex Tertultiano manifestum est (Lib. de Test. animae, c. 2): « Et quod penes Deum bonitatis et benignitatis omnis benedictio inter nos summum sit disciplinae et conversationis sacramentum, benedicat", + "candidate_score": 0.644474, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_5", + "bdc_text": "Precantur te fratres cordatissimi , qui sunt Bernę , quominus [ ?", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2464", + "psc_text": "Qui dum jussus ab abbate venerit, provolvat se ipsius abbatis pedibus; deinde omnium vestigiis fratrum, ut orent pro eo. ] « Ita ut supplicationem faciat usque ad terram coram abbate; deinde supplicationem regularem et consuetam ante et retro, et dicat silenter: Orate pro me, fratres; et quilibet submissa voce respondeat: Parcat tibi Deus, » quemadmodum aiunt Bernardus Cassinensis, Nicolaus de Fractura et Boherius. Hunc ritum pulchre describit Lanfrancus in Statutis (Cap. 17), cujus hic verba referre nos pigere non debet: « Qua vero die, precantibus fratribus, decreverit abbas misericordiam ei impendere, eo modo quo superius dictum est in capitulum veniat, prostratus veniam fateatur, et emendationem promittat, et misericordiam quaerat. Jussus surgere, frequenter se prosternat, et eadem verba et similia dicat, cessaturus cum abbas dixerit ei, Sufficiat. Postea jubeatur exuere, et corporalis disciplinae judicium sustinere. Quo facto, dicat ei abbas: Motus fratrum nostrorum precibus, et patientia et humilitate vestra, et promissione", + "candidate_score": 0.64436, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_4_6", + "bdc_text": "Zsindely 668ff. . Precantur te fratres cordatissimi , qui sunt Bernę , quominus [ ? ]Die unklare Abbreviatur könnte möglicher weise auch quorum bedeuten .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3646", + "psc_text": "in capitulo 874 pronuntietur, ut videre est in concilio Aquisgranensi, canone 69, in libello Supplici monachorum Fuldensium, num. 1, in Vita S. Benedicti Animensis, in Vita S. Odonis, in mss. Germaniae Consuetudinibus, in Historia Relationis S. Walarici, et apud Bernardum Cassinensem, in hunc locum sic scribentem: « Hoc in consuetudinem est conversum apud nos, quod quolibet die unum Regulae capitulum legatur. Imo debet diligenter exponi ad ignorantiam crassam tollendam omnino. Novitii vero totiens debent ruminare legendo, ut totam ex integro sicut psalterium mente perfecte sciant. » Sed et Boherius: « Apud nos, inquit, in capitulo consuevit legi quotidie, et qualibet die infra capitulum istius Regulae, exceptis diebus XII lectionum, et vigiliis festivitatum, quibus pronuntiatur evangelium homiliae, ut in vigilia Paschae, Pentecostes, et similibus. Dividuntur tamen ad instar psalmorum prolixiorum, prooemium hujus Regulae, cap. 2, 43, 48, 63, 64, 65. Constitutiones vero papales bis in anno legi debent, et semel in", + "candidate_score": 0.64417, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_24_26", + "bdc_text": "apud nos omnia reperies necessaria , nec quippiam de conditione diffidas . In summa : precamur , speramus , immo volumus Bullingerum nostrę vocationi indulgere ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_506", + "psc_text": "» An vero ad hos, aut universum ad omnes monachos respexerit S. Isidorus, cum agens de monachis dixit Lib. II de Divin. Officiis, c. 15: « Quidquid necessario victui superest ex operibus manuum et epularum restrictione, tanta cura egentibus distribuitur, ut nihil remaneat quod abundaverit. » Quanta autem sollicitudine pauperum curam haberi voluerit S. Benedictus, patet non solum ex hoc capite et multis aliis sanctae Regulae locis, ut cum cap. 31 Cellerarium jubet omni sollicitudine pauperum curam gerere; cap. 53, pauperum et peregrinorum susceptioni sollicitam curam adhiberi; cap. 55, vetera vestimenta reponi in vestiario propter pauperes; cap. 58, professionem emissurum res quas habet 121 distribuere pauperibus vel monachis; sed etiam ex ejus Vita c. 28. S. Patris in pauperes misericordiam pie aemulati sunt posteri ejus filii, ut passim testantur eorum hac de re statuta, ex quibus celebre est inter alia istud concilii Aquisgranensis Can. 49: « Ut de omnibus in", + "candidate_score": 0.644116, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_37_39", + "bdc_text": "Exacerbati sunt exacerbatione , quam proculdubio didicisti a FranciscoKolb ( s. oben S. 215 , Anm. 54 ) war Feldprediger der bernischen Truppen und verhandelte bereits im November mit Bullinger in Bremgarten über die Möglichkeiten einer Amtsübernahme in Bern ( s.", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1599", + "psc_text": "De verberibus, sive, ut nunc loquuntur, de disciplina diximus in lib. II de Antiq. monach. Ritib., c. 11. Quod si nec ita se correxerit, etc., tunc abbas faciat quod sapiens medicus. ] Hic observat Hildemarus sapientis prudentisque esse medici non statim mutare aut multiplicare temere remedia; sed iisdem semper uti donec inutilia reddantur, atque ad alia transeundi cogat necessitas. Ex quo infert abbati tanquam sapienti animarum medico non ita propere transeundum ab uno gradu ad alium, nec verbi gratia statim ut aliquem privatim monuit, hunc publice objurgare debere; aut ut publice objurgavit, statim excommunicare; sed aliquandiu exspectare, si forte sua patientia delinquentem ad poenitentiam adducat. Si exhibuit fomenta, si unguenta exhortationum, etc.] Quosdam hic veluti gradus describit per quos ad ferri praecisionem, hoc est ad ejectionem e monasterio medicus spiritalis tandem ascendere debeat. Sex praecipue numerant Hildemarus, Bern. Cass. et Boherius (Vide Cons. Bened. tom. IV Anal.), scilicet 1º binam", + "candidate_score": 0.644071, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_33", + "bdc_text": "Fest steht jedoch , daß die bernischen Abgeordneten an der Tagsatzung vom Juni , Juli und August 1531 in Bremgarten Bullingers zum Frieden mahnenden Predigten oft beigewohnt hatten ( HBRG III 292 ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_20", + "psc_text": "faciendum didiceris; non enim auditores legis justi erunt, sed factores legis justificabuntur; » et S. Benedictus: efficaciter comple. At forte movebit aliquem quod omnes hic S. P. Benedictus alloquens, qui exstiterunt Regulae sanctae profitentes, quasi tamen ad unum duntaxat sermonem dirigeret, dicit: Ausculta, o fili, praecepta magistri, etc. Sed individuam hac loquendi ratione sanctos inter monachos commendat unitatem, quorum cor unum et anima una, quorum, inquam, etsi multa sint corpora, non tamen multa sunt corda; et de quibus, ut dicit S. Augustinus In Psal. CXXXII, egregie Psaltes regius cecinit: Ecce quam bonum et quam jucundum habitare fratres in unum! et S. Basilius Const. monast. cap. 19 : « Homines ex variis generibus et locis moti ad tantam similitudinis perfectionem conglutinati sunt, ut anima una in multis corporibus consideretur, et multa corpora unius animi organa spectanda exhibeantur. » Atque hanc nobis expositionem subministrat S. Odo Cluniacensis abbas, cujus haec verba (", + "candidate_score": 0.64407, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_4_6", + "bdc_text": "Zsindely 668ff. . Precantur te fratres cordatissimi , qui sunt Bernę , quominus [ ? ]Die unklare Abbreviatur könnte möglicher weise auch quorum bedeuten .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2822", + "psc_text": "erat committit, hanc S. Benedictus sub distinctione priori vel fratribus injungit, ut a priore occurratur majoribus, minoribus a fratribus, uti exponunt Smaragdus et Bernardus Cassinensis: « Quia enim duae ad monasterium solent venire personae, inquit Smaragdus, duas et illis personas rationabiliter jubet occurrere. Prioribus enim necesse est occurrat prior, fratribus occurrat frater. Si enim venerit rex, episcopus, aut aliquis de summo apice potens, exeat illi obviam abbas; si autem venerit alter, obviam illi exeat alter. » Quod autem S. Benedictus dicit vel a fratribus, non est intelligendum ab omnibus, sed ab iis quos ad id officii deputaverit abbas, ut patet ex lib. Usuum Cisterciensium, cap. 87. E primitus orent pariter, et sic sibi socientur in pace. ] Secundo praescribit S. Benedictus ut primitus orent pariter, id quod Richardus de S. Angelo intelligit « unus alterum salutando, vel unusquisque dicendo Benedicite, prout vidi, » inquit. Rectius S. Hildegardis primitus orent pariter", + "candidate_score": 0.643905, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_37_39", + "bdc_text": "Exacerbati sunt exacerbatione , quam proculdubio didicisti a FranciscoKolb ( s. oben S. 215 , Anm. 54 ) war Feldprediger der bernischen Truppen und verhandelte bereits im November mit Bullinger in Bremgarten über die Möglichkeiten einer Amtsübernahme in Bern ( s.", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3312", + "psc_text": "S. Hadriani Gerardi montis, cujus caput praesens inscribitur De episcopis qui in monasterio habitare voluerint. Et certe sacerdos proprie de episcopo dicitur. Econtra vero S. Hildegardis non de episcopis, sed de solis presbyteris S. Benedictum intelligit; sic enim illa: « Sacerdos intelligendus est ille qui aut praepositurae, aut archipresbyteratui, aut parochiae praeerat, qui etiam propter eamdem praelationem animam suam vix ad subjectionem coercere poterit; non autem episcopus, quia indecens 794 esset quod princeps animarum populi, qui et magister abbatis exstitit, abbati subjiceretur; sed hic si converti voluerit, solus sit in poenitentia absque subjectione magisterii. » At tam de episcopis quam presbyteris textum hunc intelligendum esse docet ac probat antiqua monasteriorum nostrorum praxis; nam, ut scribit Petrus Venerabilis (Lib. II, epist. 11), « solebant clerici diversorum ordinum, canonici diversarum professionum, et ipsa Ecclesiae cacumina, episcopi dico, pontificalem dignitatem pro abjecta monachorum vilitate commutare, et de summis ecclesiasticorum honorum gradibus, ad humilem", + "candidate_score": 0.643825, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_4_6", + "bdc_text": "Zsindely 668ff. . Precantur te fratres cordatissimi , qui sunt Bernę , quominus [ ? ]Die unklare Abbreviatur könnte möglicher weise auch quorum bedeuten .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_789", + "psc_text": "horam, et hoc intervallum ante vesperas non immerito potius dixerim nullum quam parvum: saepius autem priusquam omnes in claustro consideant, et aliquis fratrum vel unum verbum faciat, pulsatur signum ad vesperas, et ecce loquendi finis. » Et alibi Lib. I, cap. 40 de eadem locutione, cum fieret post sextam: « Non solum post capitulum, sed etiam post sextam habemus loquendi licentiam, quanquam illud spatium soleat esse brevissimum; nam non amplius erit quam ut sacerdos et caeteri ad majorem missam servituri lavent manus, et sint se ad induendum parati. » 185 Cistercienses ex Jacobo de Vitriaco integram in colloquio horam insumebant: « Silentium, inquit Lib. II Histor. Occid. cap. 14, per totam fere diem observantes, mutuis collocutionibus et collationibus unam sibi horam reservant, invicem consolantes, et invicem instruentes. » Quod ita explicat Julianus Varnier De Ant. Praxi Regul. S. B., cap. 16, non quasi singulis diebus unam horam ad mutuam collocutionem", + "candidate_score": 0.643625, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_33", + "bdc_text": "Fest steht jedoch , daß die bernischen Abgeordneten an der Tagsatzung vom Juni , Juli und August 1531 in Bremgarten Bullingers zum Frieden mahnenden Predigten oft beigewohnt hatten ( HBRG III 292 ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1247", + "psc_text": "In sanctorum vero festivitatibus, vel omnibus solemnitatibus, sicut diximus dominico die agendum, ita agatur: excepto quod psalmi aut antiphonae vel lectiones, ad ipsum diem pertinentes, dicantur. Modus autem suprascriptus teneatur. COMMENTARIUS. 295 Natalitia sanctorum vocat hic S. P. Benedictus festivitates eorum; quas tribus potissimum de causis in Ecclesia celebramus. Primam assignat S. Augustinus (Serm. 220, in append.) seu quivis alius his verbis: « Quotiescunque sanctorum martyria celebramus, toties laudes Salvatoris edicimus; et quoties eorum asserimus passiones, toties Christi gloriam praedicamus: » ita propheticum votum adimplentes: Laudate Dominum in sanctis ejus. Alteram causam indicat S. Caesarius, cum dicit (Serm. 225, in append. Serm. S. Aug.): « Solemnitates martyrum exhortationes sunt martyriorum, ut imitari non pigeat quod celebrare delectat. » Tertia causa est ad eorum apud Deum imploranda patrocinia; quae tria videtur notasse S. Bernardus cum in SS. festivitatibus tria nobis esse consideranda docet (Serm. in vigil. SS. Petri et Pauli), scilicet", + "candidate_score": 0.643524, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_4_6", + "bdc_text": "Zsindely 668ff. . Precantur te fratres cordatissimi , qui sunt Bernę , quominus [ ? ]Die unklare Abbreviatur könnte möglicher weise auch quorum bedeuten .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2466", + "psc_text": "Kyrie eleison, 589 ad gradum vos non prosternetis, sed expleta regulari hora, in loco in quo stabitis, sicut B. Benedictus praecipit, flexis ad terram genibus, sicut qui in psalmo fallitur, humiliter satisfacietis. Hoc audito, frater ille ad pedes abbatis vadat, et rediens in locum in quo stabat, tres genuum flexiones, ante scilicet, et ad dexteram, et ad sinistram, cum omni devotione faciat, gratias referens fratribus quia pro se rogaverint, et humiliter supplicans quatenus adhuc rogare dignentur. Postea designet abbas ei locum ubi debet esse, et eo praecipiente sessum vadat. » Et tunc si jusserit abbas, recipiatur in choro, vel in ordine quo abbas decreverit. ] Quod S. Benedictus ait vel in ordine, Richardus de S. Angelo intelligit « in loco primae vigiliae vel secundae; vel in ultimis, sicut abbati placuerit, ut infra dicetur; vel diaconatu, vel subdiaconatu, vel in minoribus. » Rectius cum Bernardo Cassinensi et Boherio intelligerem de ordine", + "candidate_score": 0.643459, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_33", + "bdc_text": "Fest steht jedoch , daß die bernischen Abgeordneten an der Tagsatzung vom Juni , Juli und August 1531 in Bremgarten Bullingers zum Frieden mahnenden Predigten oft beigewohnt hatten ( HBRG III 292 ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1239", + "psc_text": "Constit. apost. l. VII, c. 25 (Epist. 63), monet Christianos ut eam ter in die recitent. In concilio Toletano IV, can. 9, jubentur presbyteri ac caeteri clerici orationem dominicam, quia quotidiana est oratio, quotidie dicere. Denique in concilio Rhemensi 293 c. 2, legimus: « Nulli Christiano licere orationem dominicam aut non tenere memoriter, aut non intelligere, aut non frequentare. » Secundo, praescribit S. Benedictus ut oratio dominica alta dicatur voce ad laudes et vesperas: id quod in concilio Gerundensi anno 517 celebrato (Can. 10) decretum legitur his verbis: « Item nobis semper placuit observari, ut omnibus diebus post matutinas, et vesperas oratio dominica a sacerdote proferatur; » aitque Durandus (Lib. V Ration., cap. 2) in primitiva Ecclesia post quamlibet horam absque alia oratione alta voce pronuntiatam fuisse, quod adhuc, inquit, Ecclesia Lateranensis dicitur observare. Eamdem alta voce in ecclesia cantatam fuisse innuit abbas Isaac apud Cassianum (Collat. 9, cap. 22),", + "candidate_score": 0.643359, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_15_17", + "bdc_text": "Franciscus Franz Kolb , s. oben , S. 215 , Anm. 54 . senio indiem deficit , Bertoldus Haller. podagra , hernia et mole corporea sic gravatur , ut plus satis . Proinde in tota ditione nullos ferme habemus , qui vel lectione vel linguarum vel scripturę cognitione aliquid possint .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1983", + "psc_text": "Sanis autem, et maxime juvenibus, tardius concedatur. ] Haec fuit constans et sana sanctorum Patrum doctrina. S. Athanasius ( Syntag. doctrin. ad Mon., etc.): « Si morbus exigat, inquit, una aut altera vice lavationem adhibe; sospes autem balneo non indiges. » S. Hieronymus (Epist. 4): « Balnearum fomenta non quaerat, qui calorem corporis jejuniorum cupit frigore exstinguere. » S. Isidorus agens de monachis (Lib. II, de Offic. eccles., cap. 15): « Lavacris utantur nunquam delectatione corporis, sed raro propter necessitatem languoris; » et in Regula (Cap. 20): « Lavacra nulli monacho adeunda studio lavandi corporis, nisi tantummodo pro necessitate languoris. » S. Caesarius in Regula ad sanctimoniales (Cap. 29): « Lavacra cujus infirmitas exposcit minime denegentur . . . . si autem nulla infirmitate compellitur, cupididati suae non praebeatur assensus. » S. Leander (De Instit. virg., c. 10): « Balneo non pro studio vel nitore utaris corporis, sed tantum pro", + "candidate_score": 0.643273, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_4_6", + "bdc_text": "Zsindely 668ff. . Precantur te fratres cordatissimi , qui sunt Bernę , quominus [ ? ]Die unklare Abbreviatur könnte möglicher weise auch quorum bedeuten .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1588", + "psc_text": "inquit Menardus, hoc nomen quocunque modo legatur, non potest haec tria nomina significare. Immittat ergo seniores sapientes fratres, ut maturitas sit in sene, amor in fratre, cautela debita sive discretio in sapiente, ut aiunt Bern. Cass. et Boherius. Qui quasi secrete consolentur fluctuantem fratrem. ] Julianus Paris in lib. de Prima vivendi Ratione Cisterc. (Part. II, c. 6, sect. 3) eam tradit fuisse consuetudinem, ut cum aliquis poena culpae gravioris plecteretur, abbas omnibus indiceret faciendam pro eo orationem, designaretque unum aut alterum qui eum visitarent, consolarentur, et ad humilitatis satisfactionem provocarent. Verum huic consuetudini, quae fuit Cisterciensium, repugnant antiqui Regulae commentatores, Hildemarus, Bernardus Cassin., Boherius, qui haec verba quasi secrete exponunt tanquam ab abbate non missi: « Quasi non ab abbate, sed a se ipsis venisse illi fratri excommunicato loquantur, » inquit Hildemarus. Et Bernardus Cassinensis: « Istud secrete hic importat quod non videantur ab ipso missi specialiter abbate, ne", + "candidate_score": 0.643255, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_37_39", + "bdc_text": "Exacerbati sunt exacerbatione , quam proculdubio didicisti a FranciscoKolb ( s. oben S. 215 , Anm. 54 ) war Feldprediger der bernischen Truppen und verhandelte bereits im November mit Bullinger in Bremgarten über die Möglichkeiten einer Amtsübernahme in Bern ( s.", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1362", + "psc_text": "c. 14. Quod nos tepidi utinam septimana integra persolvamus. ] Quibus postremis verbis, paternaque increpatione S. Benedictus stimulos addit discipulis, ut aliquid ad solitum suae devotionis servitium addant: unde satis mirari non possum quosdam monachos, eo quod parvum B. Mariae officium aliquando recitare cogantur, conqueri, quasi nimis prolixa graventur psalmodia, cum vix ulla olim exstiterit monachorum congregatio, quae quotidie illud persolvendum non susceperit, tantaque olim apud nostros augendi officii increverit devotio, « ut in quibusdam monasteriis ultra tria in quantitate Psalteria » ad institutum a S. Patre divini operis cursum adjecerint, ut scribit Boherius: quod certe patet ex his quae retulimus in lib. I de Antiq. monachor. Ritib., c. 2, 3, 4, 9 et 11. Scio equidem aliquos prolixitatem illam in psalmodia non ita probasse, ut sunt Guillelmus abbas S. Theoderici in epistola ad fratres de Monte Dei, et Petrus Blesensis ad monachum quemdam Carthusianum, quem ad Cluniacenses transire meditantem", + "candidate_score": 0.643017, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_15_17", + "bdc_text": "Franciscus Franz Kolb , s. oben , S. 215 , Anm. 54 . senio indiem deficit , Bertoldus Haller. podagra , hernia et mole corporea sic gravatur , ut plus satis . Proinde in tota ditione nullos ferme habemus , qui vel lectione vel linguarum vel scripturę cognitione aliquid possint .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1917", + "psc_text": "usus infirmis quotiens expedit offeratur: sanis autem, et maxime juvenibus, tardius concedatur. Sed et carnium esus infirmis omninoque debilibus pro reparatione concedatur. At ubi meliorati fuerint, a carnibus more solito omnes abstineant. Curam autem maximam habeat abbas ne a cellerariis aut servitoribus negligantur infirmi: quia ad ipsum respicit quidquid a discipulis delinquitur. COMMENTARIUS. Infirmorum cura ante omnia et super omnia adhibenda est. etc.] Nihil fortius aut expressius S. P. Benedictus praescribere poterat ad commendandam infirmorum curam, vixque aliud simile in cunctis SS. Patrum regulis reperire est, nisi forte in illis quae S. Benedicti textum transcripserunt, ut sunt Regula Donati ad virgines, et Grimlaici ad solitarios. Et quidem in Regula S. Antonii legitur (Num. 2): « Cum surrexeris mane singulis diebus, inquire de aegrotis qui apud te sunt. » Et iterum (Num. 34): « Visita aegrotos et infirmos, et imple mensuras seu vasa eorum aqua. » In Regula SS. Serapionis, Macarii,", + "candidate_score": 0.64271, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_33_35", + "bdc_text": "Fest steht jedoch , daß die bernischen Abgeordneten an der Tagsatzung vom Juni , Juli und August 1531 in Bremgarten Bullingers zum Frieden mahnenden Predigten oft beigewohnt hatten ( HBRG III 292 ; Blanke 150f ) . Auch die bernischen Truppen , die zum Schutze Bremgartens im November 1531 dort stationiert waren , hatten Gelegenheit genug , den Prediger Bullinger zu hören und kennenzulernen ( s. HBRG III 230. 256f. 292 ) . .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1173", + "psc_text": "Martius et Aprilis solent incidere, ad solitum pensum aliquid addi postulabat: quanquam, si S. Benedicti attendatur intentio, nihil praeter Regulam egerint bonae voluntatis fratres, qui tres Septembri et Octobri lectiones in codice recitant, sicuti praedicti commentatores sentiunt. Quam breve responsorium subsequatur. ] Breve utique, quod ex uno alicujus psalmi versiculo componi solet, ut notat Boherius. Ut nunquam minus a duodecim psalmorum quantitate ad vigilias nocturnas dicatur. ] Eumdem psalmorum numerum tanquam sacratum et coelitus acceptum etiam in dominica S. P. Benedictus retinuit; eumdem praescribit concilium Turon. II, can. 18; eumdem persolvebant ad vigilias et ad vespertinam synaxim Aegyptii monachi ex Cassian. l. II, cap. 5 et 6; eumdem S. Pachomio pro suis monachis ab angelo injunctum fuisse tradit Palladius in Laus. c. 38; eumdem et alii monachi observabant ex Regula Solitariorum. Deinde etiam, ut docet Hildemarus, obtinuit consuetudo per Ecclesias Africanas et Occidentales, ut duodecim psalmos ad vigilias nocturnas decantarent.", + "candidate_score": 0.642657, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_10_12", + "bdc_text": "Berna sola , quę tamen est populosissima , 187 parrochiarum , neminem habet . MeganderSiehe oben S. 214f , Anm. 53 . a contionibus quiescere iussus est ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_238", + "psc_text": "mea pudicit a tutior erit in eremo, ubi in pace cum paucis, aut sola conversans soli placeam cui me probavi? Nequaquam: nam volenti perperam agere, et desertum abundantiam habet, et nemus umbram, et silentium solitudo; malum quippe, quod nemo videt, nemo arguit; ubi autem non timetur reprehensor, securius accedit tentator, licentius perpetratur iniquitas. In conventu vero bona, si qua facis, nemo prohibet; malum vero facere si vis, non licet; mox etenim a pluribus comperitur, arguitur, emendatur. » Accedit quod jam notavit Petrus Venerabilis Lib. I epist. 20: « Non enim ut in acie fieri solet, multi contra multos, nec ut in duello unus contra unum, sed inusitato praeliandi more solus contra plurimos et numero et virtute praestantes dubia sub sorte contendit » anachoreta. Hac ratione Victorianus abbas Assanensis in Hispania In ejus Vita, n. 19, Boll. 12 Januar. , cum quosdam videret monachos, qui « foris vitam solitariam degebant in", + "candidate_score": 0.642643, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_33_35", + "bdc_text": "Fest steht jedoch , daß die bernischen Abgeordneten an der Tagsatzung vom Juni , Juli und August 1531 in Bremgarten Bullingers zum Frieden mahnenden Predigten oft beigewohnt hatten ( HBRG III 292 ; Blanke 150f ) . Auch die bernischen Truppen , die zum Schutze Bremgartens im November 1531 dort stationiert waren , hatten Gelegenheit genug , den Prediger Bullinger zu hören und kennenzulernen ( s. HBRG III 230. 256f. 292 ) . .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1312", + "psc_text": "de Aegyptiis constat ex Cassiano l. II, c. 7; de Pachomianis ex Palladio Lausi. c. 38 (Vide vitam S. Pach. c. 22, et Reg. cap. 121 et 126), quibus angelus « constituit ut per totum diem facerent duodecim orationes, et cum ad vespertinum lumen venirent, et in nocturnis vigiliis duodecim, et hora nona tres, » tot scilicet quot psalmos. Orationes etiam praescribit S. Caesarius in Regul. ad Monachos cap. 20; S. Aurelianus in Ordine psallendi; S. Isidorus in Reg. c. 7; S. Fructuosus cap. 3; Magister in Reg. cap. 33, 35, 36, 37; S. Columbanus in Poenitentiali; S. Macarius in Regula c. 15. Vide concil. Milevit. c. 12; Carthag. II, c. 25, et Agathense can. 30, in quibus agitur de Collectis quae proinde ante S. Benedicti tempora in Ecclesia erant in usu Hactenus dicat confirmare possem ex lectione quae reperitur in vetustissimis Regulae S. Benedicti manuscriptis codicibus, Oxoniensi ante annos", + "candidate_score": 0.642629, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_15_17", + "bdc_text": "Franciscus Franz Kolb , s. oben , S. 215 , Anm. 54 . senio indiem deficit , Bertoldus Haller. podagra , hernia et mole corporea sic gravatur , ut plus satis . Proinde in tota ditione nullos ferme habemus , qui vel lectione vel linguarum vel scripturę cognitione aliquid possint .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2622", + "psc_text": "plane, sic verbi Domini poteris fieri taciturnus praedicator, et lingua silente in multorum populorum auribus manus tua clamosis vocibus personabit. » Eumdem laborem singulari opusculo laudavit Joannes Trithemius, etiam post typographiae inventionem fratres suos ad illum invitans. Vide Benedicti ejusdem lib. I de Viris illustribus ordinis S. cap. 6. Denique, aliud laboris genus a nostris frequentatum notat Mabillonius (Praefat. ad saec. I Bened., pag. 60): nimirum qui prae corporis infirmitate operosos labores manibus exercere non poterant, iis pro Regulae indulgentia prolixioribus studiis aliorum operas compensare licebat. Quod probat exemplo Lanfranci, qui, ut loquitur Guillelmus Malmesburiensis (Lib. I de Gestis Pont. Angl.): « Factus monachus, homo qui ne ciret agresti opere victum quaerere, publicas scholas de dialectica professus est, ut egestatem monasterii scholarum liberalitate 627 temperaret, » cum econtra Herluinus abbas coquendis panibus, et fimo tractando occuparetur, et S. Bernardi abbatis Clarevallensis, cui pro manuum labore commissa est cura divini verbi", + "candidate_score": 0.642534, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_35_37", + "bdc_text": "Auch die bernischen Truppen , die zum Schutze Bremgartens im November 1531 dort stationiert waren , hatten Gelegenheit genug , den Prediger Bullinger zu hören und kennenzulernen ( s. HBRG III 230. 256f. 292 ) . . Nec deerit senatus , quorum [ ! ] magna pars , etiam quos papistas credimus , te maxime cupit . Exacerbati sunt exacerbatione , quam proculdubio didicisti a FranciscoKolb ( s.", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1190", + "psc_text": "a summo Romanorum pontifice, videlicet Gregorio, haberentur descripta ac laudabiliter roborata. His denique comperti episcopi usus monachorum authentico ex more viguit, » quemadmodum scribit Rodulfus Glaber (Lib. III Hist., cap. 3). Neque tamen id solis S. Benedicti monachis singulare exstitit, cum talem consuetudinem a quibusdam canonicorum ecclesiis observatam fuisse doceat Amalarius in Supplemento ad lib. IV de Divinis Officiis (Tom. II Anal.); qui tamen in libro de Ordine Antiph., cap. 2, dicit, se interrogasse Romanae Ecclesiae magistrum, « si canerent per dominicas noctes Te Deum laudamus; » responsumque sibi esse « Tantum in Natalitiis pontificum Te Deum laudamus canimus. » Quo perdicto, legat abbas lectionem de evangelio. ] 281 Idque cum planeta, orario, duobus candelabris, et thuribulo, ex Hildemaro, et Ruperto l. II in Regulam S. Benedicti, cap. 7, quem ritum retulimus in l. II de Antiquis monach. Rit., c. 1. Lectionem etiam S. Evangelii abbati, aut eo absente praepositis", + "candidate_score": 0.642496, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_37_39", + "bdc_text": "Exacerbati sunt exacerbatione , quam proculdubio didicisti a FranciscoKolb ( s. oben S. 215 , Anm. 54 ) war Feldprediger der bernischen Truppen und verhandelte bereits im November mit Bullinger in Bremgarten über die Möglichkeiten einer Amtsübernahme in Bern ( s.", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3650", + "psc_text": "consurgit camerarius, etc. » Denique Joannes Trithemius (Praefat. ad lib. Region. claustr.): « Sicut moris est observationibus Bursfeldensibus, cujus unionis et observantiae secundum regulam S. Benedicti sumus, paragraphum unum de eadem Regula, quae nobis capitulariter ter in anno legi consuevit, fratribus meis 875 singulis diebus compellor declarare: super qua subit animum colligere, et de sanctorum promptuariis mendicare, ut loquens habeam ad manum quod placeat audientibus. » His adde summorum pontificum constitutiones. Gregorius IX: « Quia, inquit, in multis monasteriis a paucis intelligitur Regula cum legitur, praecipimus ut lectio Regulae, quae legitur in capitulo, propter minores statim in vulgari exponatur ab ipso qui capitulum tenet, vel ab illo cui duxerit injungendum. » Idem habent Clemens V in sua decretali, et Benedictus XII in sua constitutione. Hinc Cistercienses Congregationis Reformatae in Hispania, in capitulo generali anni 1557, Ludovico de Estrada injunxerunt ut commentarios super Regulam S. Benedicti scriberet, « quibus abbates in", + "candidate_score": 0.642331, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_4_6", + "bdc_text": "Zsindely 668ff. . Precantur te fratres cordatissimi , qui sunt Bernę , quominus [ ? ]Die unklare Abbreviatur könnte möglicher weise auch quorum bedeuten .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1321", + "psc_text": "« Completum est, inquiunt, id est peractum sic erit officium, vel addetur finalis oratio, qualis ea scilicet quae in antiquis missalibus ad complendum vocitatur. » Haec tamen omnia pro nostro modulo satis male digesta aliorum saniori judicio subjicimus. Tertia vero, sexta, nona eodem ordine celebretur oratio. ] Oratio hic pro hora canonica sumitur, uti observavit Boherius; ut sensus sit: oratio tertia, sexta, et nona eodem ordine celebretur quo prima, cujus seriem modo disposuit, quod clarius exprimit antiqua editio Veneta, quae ita legit « Tertiae, sextae, nonae eodem ordine celebretur oratio. » Et S. P. Benedictus amplius exponit addens: Id est versus, ] scilicet Deus, in adjutorium, etc. Hymni earumdem horarum, terni psalmi, etc.] Haec omnia ex dictis hactenus plana sunt. Si major congregatio fuerit. ] Quid sit congregatio exponit Hildemarus his verbis: « Congregatio est ubi duodecim fratres sunt: bene congregatio duodecim fratres sunt, quia possunt illi suam legem implere;", + "candidate_score": 0.642217, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_33_35", + "bdc_text": "Fest steht jedoch , daß die bernischen Abgeordneten an der Tagsatzung vom Juni , Juli und August 1531 in Bremgarten Bullingers zum Frieden mahnenden Predigten oft beigewohnt hatten ( HBRG III 292 ; Blanke 150f ) . Auch die bernischen Truppen , die zum Schutze Bremgartens im November 1531 dort stationiert waren , hatten Gelegenheit genug , den Prediger Bullinger zu hören und kennenzulernen ( s. HBRG III 230. 256f. 292 ) . .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3660", + "psc_text": "collectam intelligunt, non ultimam cujuscunque horae canonicae orationem. Econtra Petrus Boherius hunc locum exponens ad verbum semper, « id est, inquit, in omnibus horis canonicis. » Et ita usus obtinuit non solum apud nos, sed etiam apud Camaldulenses et tenacissimos Regulae ad litteram observatores Cistercienses, teste Juliano Parisio in libro de prima vivendi ratione Cisterciensium, parte III, cap. 4, § I. Et ratio est quod sicut absentium ministerium omnibus in claustro remanentibus proficit, par quoque erat, ut totius congregationis orationes absentibus prodessent. Qualis autem esset illa commemoratio, S. Pater non explicat: unde et varius ubique usus obtinuit: de quo vide Haeftenum, in lib. II, tract. 4, disq. 3, et Menardum hic. Revertentes autem de via fratres, ipso die quo redeunt, etc.] Ex hoc loco recte inferunt commentatores, sic omnia a viatoribus peragenda esse negotia, ut multa adhuc hora revertentes, monasterium ingrediantur saltem ante completorium. Ita 878 Hildemarus, Bernardus Cassinensis et", + "candidate_score": 0.641807, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_10_12", + "bdc_text": "Berna sola , quę tamen est populosissima , 187 parrochiarum , neminem habet . MeganderSiehe oben S. 214f , Anm. 53 . a contionibus quiescere iussus est ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2794", + "psc_text": "et ab omnibus tum ingredientibus tum egredientibus veniam petere. » Et quod nostros spectat, in antiquis S. Benedicti Anianensis Consuetudinibus (Tom. IV Analect.) praescriptum lego « in oratorio summum silentium, summam psallendi reverentiam,. . . . in sacrario magnum silentium et nitidissimam administrationem: » Et infra: « Vidimus etiam et aliud observabile, si quis ad perfectionem taciturnitatis venire desideret; quod nullus fratrum in quolibet loco loqui aliquid praesumebat, praeter duo ad hoc deputata. In ecclesia nullus praeter divinum officium, et verba 668 orationis loquebatur. Si alicui cuilibet loqui necessitas erat, tacto vestimento abbatis, vel cujuslibet fratris, annuit ad illa loca; expositisque paucissimis verbis vel rationabilibus, statim abscesserunt timentes ne propter necessaria verba in nociva et inutilia inciderent. » Et agatur reverentia Deo. ] Vel salutando altare, juxta Hildemarum et Boherium, vel per summum silentium, secundum Bernardum Cassinensem. Sed si alter vult sibi secretius forte orare, simpliciter intret et oret. ]", + "candidate_score": 0.641766, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_4_6", + "bdc_text": "Zsindely 668ff. . Precantur te fratres cordatissimi , qui sunt Bernę , quominus [ ? ]Die unklare Abbreviatur könnte möglicher weise auch quorum bedeuten .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3455", + "psc_text": "non enim dicit priores juniores fratres nominent, sed juniores suos, id est sibi inferiores in ordine professionis: unde contingere potest ut unus et idem monachus frater et nonnus vocetur, frater ab antiquiore, nonnus ab inferiore. Certe saeculo XII Joannes sacerdos et monachus frater Joannes appellatus legitur in Vita S. Aiberti num. 7 (Bolland., 7 Aprilis). Alius tamen usus viguit apud Cluniacenses, in quorum antiquis Consuetudinibus reperio (Lib. II, c. 20): « Si quem fratrem appellat, nunquam puro nomine appellat, nisi domnus adjungat; et pueros fratres nominat. Item proprium nomen dicturus, semper frater praemittit. » Quare autem juniores S. Benedictus appellari voluerit fratres, ita explicat Hildemarus: « Bene fratres jussit appellari, quia uno sacro fonte baptismatis sunt renati, et uno Spiritu sanctificati, et unam professionem professi sunt, et unam remunerationem adipisci desiderant, et una matre, id est sancta Ecclesia editi sunt. » Aliquid simile habet Bernardus Cassinensis. Vide Haeftenum, lib. III,", + "candidate_score": 0.641508, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_33_35", + "bdc_text": "Fest steht jedoch , daß die bernischen Abgeordneten an der Tagsatzung vom Juni , Juli und August 1531 in Bremgarten Bullingers zum Frieden mahnenden Predigten oft beigewohnt hatten ( HBRG III 292 ; Blanke 150f ) . Auch die bernischen Truppen , die zum Schutze Bremgartens im November 1531 dort stationiert waren , hatten Gelegenheit genug , den Prediger Bullinger zu hören und kennenzulernen ( s. HBRG III 230. 256f. 292 ) . .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1673", + "psc_text": "Isthaec autem electio singulis olim annis apud nostros celebrabatur, ut docet nos Mabillonius his verbis (Praef. ad saec. IV Ben., part. I, n. 126): « Officium istud ( obedientiam vocabant veteres) in annum committi antiquus mos est in ordine nostro usitatus. » Cujus sententiam confirmat anonymus in Vita S. Salabergae (Saec. II Ben.): « Famulaque Christi, cui obedientiae causa eodem anno juxta tenorem Regulae ad cellarium custodiendum sororibusque ministrandum ordo evenerat. » Idem colligitur ex Vita S. Joannis Gorziensis n. 73. Auctor est tamen Hildemarus, decanos et cellerarios plures in annos continuari debere: « Cellerarius, inquit (In cap. 32), et decanus non dicit ut per vicem sibi succedant, sed usque dum non potest meliorem invenire, semper ille debet esse in decania sua, aut ille in cellario suo, etiamsi per decem annos meliorem non potest invenire, ille solus agat illud ministerium. » Bernardus etiam Cassinensis et Boherius docent cellerarios, decanos praepositosque", + "candidate_score": 0.641459, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_15_17", + "bdc_text": "Franciscus Franz Kolb , s. oben , S. 215 , Anm. 54 . senio indiem deficit , Bertoldus Haller. podagra , hernia et mole corporea sic gravatur , ut plus satis . Proinde in tota ditione nullos ferme habemus , qui vel lectione vel linguarum vel scripturę cognitione aliquid possint .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2088", + "psc_text": "et potestate abbatis erit, si expediat, aliquid augere, remota prae omnibus crapula, et ut nunquam subripiat monacho indigeries: quia nihil sic contrarium est omni Christiano quomodo crapula, sicut ait Dominus noster: Videte ne graventur corda vestra in crapula (Luc. XXI) . Pueris vero minori aetate non eadem servetur quantitas, sed minor quam majoribus, servata in omnibus parcitate. Carnium vero quadrupedum, omnino ab omnibus abstineatur comestio, praeter omnino debiles et aegrotos. COMMENTARIUS. Sufficere credimus ad refectionem quotidianam. ] Non dicit S. P. Benedictus ad singulas refectiones; sed ad refectionem quotidianam, « id est cujuslibet diei, inquit Boherius, 500 juxta illud quotidiano pascebatur alimento; » sive duplex sit sextae et vesperae refectio, sive una duntaxat nonae; ut ad duas diebus prandii refectiones amplius aliquid non detur quam ad unicam coenam tempore jejunii. Ita cum Boherio S. Benedicti hoc capite mentem explicuisse videtur ms. Regula incerti auctoris, quam ex vetustissimo codice bibliothecae reginae", + "candidate_score": 0.641364, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_4_6", + "bdc_text": "Zsindely 668ff. . Precantur te fratres cordatissimi , qui sunt Bernę , quominus [ ? ]Die unklare Abbreviatur könnte möglicher weise auch quorum bedeuten .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3048", + "psc_text": "in conventu fratrum (debet enim reficere cum hospitibus, qui nunquam desunt monasterio, et si defuerint in ejus manet potestate quos vult de fratribus vocare, qui cum ipso reficiant), frustra permittitur ei in refectorio de lectione aliquid dicere, ut pote qui nunquam ibi cum fratribus manducaturus sit. Ut vim hujus argumenti eludat Haeftenus, respondet nomine prioris hic intelligi quemcunque superiorem, sive abbas sit, sive prior, sive subprior, qui conventuali mensae praesideat. Sed prioris nomen in omnibus Regulae locis, ubi singulariter et absolute, non respective ponitur, abbatem significare merito contendit Menardus noster (Menard. in Conc. Regul., cap. 47, § 1), et ipse Haeftenus (Haeft. lib. III, tract. 6, disq. 2) alibi fatetur prioris vocem in Regula pro abbate saepius usurpari, ut cap. 6, 7, 13, 40, 53: quidni etiam in isto de quo agitur loco? Certe antiquiores monachi ideo maxime nolebant abbatem a communi fratrum mensa abesse, ut posset eis post cibum", + "candidate_score": 0.641362, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_5", + "bdc_text": "Precantur te fratres cordatissimi , qui sunt Bernę , quominus [ ?", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3468", + "psc_text": "Ordine conversationis monasticae didicimus: « Ubicunque exinde sibi obviant fratres, junior priori inclinato capite dicat benedicite. » Cui concinunt ea quae supra scribebant Petrus Venerabilis et Bernardus Cassinensis. Addere possumus Boherium in secundo commentario ita scribentem: « In monasteriis quidem Specus Sublacensis et montis Cavensis hoc optime practicatur: nam in obviatione, ut ipse vidi, semper junior ait priori benedic, pater. Sed quod prior quidquam respondeat non audivi, nec etiam ex regula capio quidquam de prioris responsione, nisi Deo gratias respondeat. » Sed quod Boherium praeteriit, Regula Magistri declarat, praescribens (Cap. 13) ut excommunicato « petenti benedictionem nullus respondeat Deus. » Bernardus Cassinensis ad caput 25 de excommunicato loquens: « Si forte ille benedicite diceret, nullus Deus vel Dominus respondere deberet. » Et Vallisoletanorum Constitutiones: « Hanc benedictionem petimus dicendo benedicite, et inclinando versus illum qui praeterit; qui si sit decanus, vel multi temporis professus, dicat Dominus. Vel si malit, ob", + "candidate_score": 0.641101, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_15_17", + "bdc_text": "Franciscus Franz Kolb , s. oben , S. 215 , Anm. 54 . senio indiem deficit , Bertoldus Haller. podagra , hernia et mole corporea sic gravatur , ut plus satis . Proinde in tota ditione nullos ferme habemus , qui vel lectione vel linguarum vel scripturę cognitione aliquid possint .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2623", + "psc_text": "Angl.): « Factus monachus, homo qui ne ciret agresti opere victum quaerere, publicas scholas de dialectica professus est, ut egestatem monasterii scholarum liberalitate 627 temperaret, » cum econtra Herluinus abbas coquendis panibus, et fimo tractando occuparetur, et S. Bernardi abbatis Clarevallensis, cui pro manuum labore commissa est cura divini verbi docendi et praedicandi, uti ipse testatur in quodam sermone his verbis (Serm. 10, in psal. XC): « Quod aliquoties vobis loquimur praeter consuetudinem ordinis nostri, non nostra id agimus praesumptione, sed de voluntate venerabilium fratrum et coabbatum nostrorum, qui id nobis etiam injungunt, quod tamen sibi passim nolunt omnino licere. Nempe aliam mihi rationem et singularem necessitatem esse noverunt; neque enim modo loquerer vobis, si possem laborare vobiscum. Illud forte vobis efficacius verbum fieret, sed et conscientiae meae magis acceptum. Caeterum quando id mihi peccatis meis exigentibus, et onerosi hujus, ut ipsi scitis, tam multiplici infirmitate corporis, et ipsa quoque", + "candidate_score": 0.640932, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_39", + "bdc_text": "war Feldprediger der bernischen Truppen und verhandelte bereits im November mit Bullinger in Bremgarten über die Möglichkeiten einer Amtsübernahme in Bern ( s.", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3313", + "psc_text": "presbyteris textum hunc intelligendum esse docet ac probat antiqua monasteriorum nostrorum praxis; nam, ut scribit Petrus Venerabilis (Lib. II, epist. 11), « solebant clerici diversorum ordinum, canonici diversarum professionum, et ipsa Ecclesiae cacumina, episcopi dico, pontificalem dignitatem pro abjecta monachorum vilitate commutare, et de summis ecclesiasticorum honorum gradibus, ad humilem se hujus propositi ordinem inclinare. » Cui exemplo esse possunt S. Arnulfus Metensis, S. Claudius Bisuntinus, SS. Wulframnus et Amatus Senonenses, S. Hidulfus Trevirensis, Leydradus Lugdunensis, Adalbertus Bohemorum apostolus, Leo Ravennensis, Petrus Damiani Ostiensis, Brunus Signiensis, et alii quamplurimi, qui dimissis pontificalibus insignibus, humilem in claustro monachorum habitum gestare non dubitarunt. In monasterio se suscipi rogaverit. ] Acute observat Haeftenus S. P. Benedictum non, ut superius, dixisse converti voluerit, sed se suspici rogaverit; quia censentur clerici jam a saeculo conversi, cum clericalem statum arripiunt: quod probat ex concilio Cabillonensi, c. 5, quo prohibetur, « ne saeculares, qui nondum sunt ad", + "candidate_score": 0.640762, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_10_12", + "bdc_text": "Berna sola , quę tamen est populosissima , 187 parrochiarum , neminem habet . MeganderSiehe oben S. 214f , Anm. 53 . a contionibus quiescere iussus est ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_158", + "psc_text": "et gulae illecebris servientes, et per omnia deteriores sarabaitis. De quorum omnium miserrima conversatione melius est silere quam loqui. His ergo omissis, ad coenobitarum 39 fortissimum genus disponendum, adjuvante Domino, veniamus. COMMENTARIUS. Monachorum. ] Monachus dicitur ille qui segregatus ab omni hominum frequentia, in solitudine poenitentiae lacrymis vacat, et Deo totus adhaerens, unus cum eo spiritus efficitur, ut vel ipsa nominis ejus etymologia indicat: nam monachus a verbo graeco μόνος, id est unus, dicitur; hinc canon ille concilii Nicaeni a Gratiano citatus: « Placuit omnibus residentibus in sancta Nicaena synodo ut monachorum conversatio et vita secundum etymologiam nominis ab omnibus discrepet ( Monachus enim Graece, Latine singularis dicitur): unde monachum per omnia singulariter agere oportet. » Et S. Hieronymus ad Heliodorum scribens Epist. I: « Interpretare vocabulum monachi, hoc est tuum; quid facis in turba, qui solus es? » et ad Rusticum monachum Epist. 4: « Quid desideramus urbium frequentiam,", + "candidate_score": 0.640758, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_15_17", + "bdc_text": "Franciscus Franz Kolb , s. oben , S. 215 , Anm. 54 . senio indiem deficit , Bertoldus Haller. podagra , hernia et mole corporea sic gravatur , ut plus satis . Proinde in tota ditione nullos ferme habemus , qui vel lectione vel linguarum vel scripturę cognitione aliquid possint .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2662", + "psc_text": "Cosmographiae quoque notitiam vobis percurrendam esse non immerito suademus, ut loca singula, quae in libris sanctis legitis, in qua parte mundi sint posita, evidenter agnoscere debeatis. » Inter alios vero Julii oratoris libellum de Cosmographia, Marcellini Constantinopolitanam Hierosolymitanamque descriptionem, et Ptolomei Cosmographiam laudat: alteroque post capite (Cap. 27): « Illud quoque, infit, commonendum esse credidimus, quoniam tam in sacris litteris quam in expositoribus doctissimis multa per schemati, multa per definitiones, multa per artem grammaticam, multa per artem rhetoricam, multa, per dialecticam, multa per disciplinam arithmeticam, multa per musicam, multa per disciplinam geometricam, multa per astronomicam intelligere possumus. » Postea consolatus quorumdam simplicitatem fratrum, qui ad arduum adeo studium haud possunt assurgere, subdit (Cap. 28): « Verumtamen nec illud Patres sanctissimi decreverunt, ut saecularium litterarum studia respuantur, quia exinde non minimum ad sacras Scripturas intelligendas sensus noster instruitur: si tamen divina gratia suffragante, notitia ipsarum rerum sobrie ac rationabiliter inquiratur, non", + "candidate_score": 0.640738, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_4_6", + "bdc_text": "Zsindely 668ff. . Precantur te fratres cordatissimi , qui sunt Bernę , quominus [ ? ]Die unklare Abbreviatur könnte möglicher weise auch quorum bedeuten .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1328", + "psc_text": "et cantu exemerit, nempe ne nimio labore pauci opprimantur; quod enim fit a multis, facilius adimpletur. Et certe in minori congregatione, ubi minor solet esse substantia, necesse est quosdam frugibus colligendis foras exire, aliisque monasterii utilitatibus vacare, paucis in choro remanentibus, quibus grave esset has horas cantu solemni persolvere. Possunt tamen, si hanc eis Deus dederit voluntatem. Neque enim hoc sancti Benedicti de minoribus horis in directum dicendis decretum praeceptivum est, ut cum Hildemaro annotarunt Bernardus Cass., Boherius, et Turrecremata; sed tantum permissivum: quod etiam solas diei minores horas respicit; unde nocturnas vigilias, matutinum, et vesperas minor congregatio perinde ac major cum cantu persolvere debet; quia tunc omnes congregati ab externis officiis liberi haec facile possunt implere. Vespertina autem synaxis. ] Id est vespertinum officium, quod synaxis nomine ab antiquis monachis nuncupatum fuisse constat ex Cassiano l. II, c. 11. Quatuor psalmis cum antiphonis terminetur. ] Quinque ut ad matutinos,", + "candidate_score": 0.640698, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_4_6", + "bdc_text": "Zsindely 668ff. . Precantur te fratres cordatissimi , qui sunt Bernę , quominus [ ? ]Die unklare Abbreviatur könnte möglicher weise auch quorum bedeuten .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3464", + "psc_text": "praemittunt frater. Anno 1313, Adam abbas S. Faronis Meldensis chartam ita incipit (Saec. II Ben., pag. 601): Frater Adam divina permissione monasterii S. Faronis ordinis S. Benedicti abbas humilis. Denique anno 1493, in Instrumento Reformationis ordinis Cisterciensis articulis Parisiensibus praemisso omnes abbates inscribuntur fratres (Nomast. Cist. p. 574) . Ubicunque autem sibi obviant fratres, junior a priore benedictionem petat. ] Scilicet « in his locis et horis ubi licet loqui; verum si aliis locis et horis fuerint, in corde suo petet benedictionem inclinato capite, » inquit Hildemarus. Similiter et Bernardus Cassinensis: « Ubi et quando licet loqui, tunc modeste potest dicere benedicite; ubi et quando non licet loqui, sola capitis inclinatio erit benedictionis postulatio. » Concinunt Nicolaus de Eractura, Boherius, et Turrecremata, ut merito ad Cisterciensium objecta Petrus Venerabilis responderit (Lib. I, epist. 28): « Ubicunque sibi obviant fratres, junior a priore benedictionem petit, benedicite dicendo, si extra regularia loca", + "candidate_score": 0.640691, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_39", + "bdc_text": "war Feldprediger der bernischen Truppen und verhandelte bereits im November mit Bullinger in Bremgarten über die Möglichkeiten einer Amtsübernahme in Bern ( s.", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3312", + "psc_text": "S. Hadriani Gerardi montis, cujus caput praesens inscribitur De episcopis qui in monasterio habitare voluerint. Et certe sacerdos proprie de episcopo dicitur. Econtra vero S. Hildegardis non de episcopis, sed de solis presbyteris S. Benedictum intelligit; sic enim illa: « Sacerdos intelligendus est ille qui aut praepositurae, aut archipresbyteratui, aut parochiae praeerat, qui etiam propter eamdem praelationem animam suam vix ad subjectionem coercere poterit; non autem episcopus, quia indecens 794 esset quod princeps animarum populi, qui et magister abbatis exstitit, abbati subjiceretur; sed hic si converti voluerit, solus sit in poenitentia absque subjectione magisterii. » At tam de episcopis quam presbyteris textum hunc intelligendum esse docet ac probat antiqua monasteriorum nostrorum praxis; nam, ut scribit Petrus Venerabilis (Lib. II, epist. 11), « solebant clerici diversorum ordinum, canonici diversarum professionum, et ipsa Ecclesiae cacumina, episcopi dico, pontificalem dignitatem pro abjecta monachorum vilitate commutare, et de summis ecclesiasticorum honorum gradibus, ad humilem", + "candidate_score": 0.640587, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_46_48", + "bdc_text": "] Heinrico Bullingero docto iuxta atque pio , fratri suo semper charissimodarunter von fremder Hand: 6 . decembris 1531 , Bullingerus vocatur Bernam ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2241", + "psc_text": "Sane 535 cum sanctus Pater tarde venientem ad mensam solum reficere jubet, sublata ei portione sua vini, non de infirmis debilibusque loquitur, sed de sanis maxime. At de his videsis Haeftenum lib. X, tract. 4, disq. 3. Credimus heminam vini per singulos sufficere per diem. ] De nomine heminae consentiunt inter se viri eruditi; at de mensura ipsa non parum litigant. Jacobus Brolius Parisiensis Sancti Germani monasterii monachus, vir doctus et religiosus, varias diversorum sententias refert, nulli tamen certo adhaerens. Prima est Petri Masii abbatis Casalis Benedicti, qui in Constitutionibus suae congregationis (Const. ms. Casalis Ben., cap. 57) heminae mensuram ita definit: « Hemina, sicut a quibusdam expositoribus Regulae accepimus, est mensura continens unam libram cum quarta parte alicujus liquoris; et est quasi tertia pars quartae vini Parisiensis. » Secunda est Smaragdi, qui sanctum Isidorum describens (Isid. l. XVI Orig., c. 25): « Hemina vini, ait, appendit libram unam, quae", + "candidate_score": 0.640237, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_5", + "bdc_text": "Precantur te fratres cordatissimi , qui sunt Bernę , quominus [ ?", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1588", + "psc_text": "inquit Menardus, hoc nomen quocunque modo legatur, non potest haec tria nomina significare. Immittat ergo seniores sapientes fratres, ut maturitas sit in sene, amor in fratre, cautela debita sive discretio in sapiente, ut aiunt Bern. Cass. et Boherius. Qui quasi secrete consolentur fluctuantem fratrem. ] Julianus Paris in lib. de Prima vivendi Ratione Cisterc. (Part. II, c. 6, sect. 3) eam tradit fuisse consuetudinem, ut cum aliquis poena culpae gravioris plecteretur, abbas omnibus indiceret faciendam pro eo orationem, designaretque unum aut alterum qui eum visitarent, consolarentur, et ad humilitatis satisfactionem provocarent. Verum huic consuetudini, quae fuit Cisterciensium, repugnant antiqui Regulae commentatores, Hildemarus, Bernardus Cassin., Boherius, qui haec verba quasi secrete exponunt tanquam ab abbate non missi: « Quasi non ab abbate, sed a se ipsis venisse illi fratri excommunicato loquantur, » inquit Hildemarus. Et Bernardus Cassinensis: « Istud secrete hic importat quod non videantur ab ipso missi specialiter abbate, ne", + "candidate_score": 0.639977, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_46_48", + "bdc_text": "] Heinrico Bullingero docto iuxta atque pio , fratri suo semper charissimodarunter von fremder Hand: 6 . decembris 1531 , Bullingerus vocatur Bernam ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2279", + "psc_text": "sextarium, non heminam appellasset, ut pote quae magis ad sextarii quam ad heminae mensuram accessisset: unde et sanctus Isidorus, qui non multo post sanctum Benedictum scripsit, de hemina, tanquam de mensura unciarum duodecim, locutus est, unicam ei pondo libram tribuens (Lib. XVI Orig., c. 25). Quid sentiendum sit de sancto Isidoro, docuit nos supra dissertator: sufficiat hic dicere, eum in libris Originum, non de monastica, sed de communi locutum fuisse hemina. Quod vero urget in nomine heminae, 1º supponit immutatas fuisse veteres Romanorum mensuras; 2º sanctum Benedictum nullam aliam habuisse rationem, ut mensuram a se institutam hoc nomine donaret; 3º hoc mera conjectura est, quae aliquantuli potest esse ponderis, cum non occurrunt aliunde certae rationes oppositae. At superius demonstratum est heminam Benedictinam tribus constare calicibus, ut patet ex Regula Magistri, sancti Isidori, sancti Fructuosi, statutis sancti Adalardi, et ex Nicolao de Fractura, et insuper ex libro Usuum Cisterciensium, cap. 73,", + "candidate_score": 0.639589, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_33_35", + "bdc_text": "Fest steht jedoch , daß die bernischen Abgeordneten an der Tagsatzung vom Juni , Juli und August 1531 in Bremgarten Bullingers zum Frieden mahnenden Predigten oft beigewohnt hatten ( HBRG III 292 ; Blanke 150f ) . Auch die bernischen Truppen , die zum Schutze Bremgartens im November 1531 dort stationiert waren , hatten Gelegenheit genug , den Prediger Bullinger zu hören und kennenzulernen ( s. HBRG III 230. 256f. 292 ) . .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1256", + "psc_text": "psalmodiae haud mutare voluerint, ut docet Walfridus Strabo lib. de Reb. eccl. c. 23, nullo tamen probari potest exemplo aut facto psalmos feriales in aliquo ordinis Benedictini monasterio ad vigilias nocturnas sanctorum aliquando fuisse decantatos. Ad vigilias dico, nam de solis vigiliis agitur hoc capite, non de horis diurnis, in quibus feriales psalmos cantant Cistercienses. Isthaec argumenta alicujus mihi videntur esse ponderis, quae nihilominus libero cujusque judicio, haud gravatim committo. Modus autem suprascriptus teneatur. ] In numero scilicet rerum dicendarum. Ex quo patet ad mentem Regulae nulla de sanctis trium lectionum festa celebrari debere, sed tantum duodecim. Recte ergo Boherius in secundo commentario scripsit: « Quidam faciunt tres de quibusdam sanctis, et licet lectiones et responsoria recitentur de sanctis, psalmi tamen feriales dicuntur; sed talis quidem mixtura huic non concordat Regulae; nec etiam probatur sanctorum festivitas nisi dicantur duodecim lectiones, ut in dominica, ad quam hic magister notanter remittit, qui", + "candidate_score": 0.639571, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_5", + "bdc_text": "Precantur te fratres cordatissimi , qui sunt Bernę , quominus [ ?", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3464", + "psc_text": "praemittunt frater. Anno 1313, Adam abbas S. Faronis Meldensis chartam ita incipit (Saec. II Ben., pag. 601): Frater Adam divina permissione monasterii S. Faronis ordinis S. Benedicti abbas humilis. Denique anno 1493, in Instrumento Reformationis ordinis Cisterciensis articulis Parisiensibus praemisso omnes abbates inscribuntur fratres (Nomast. Cist. p. 574) . Ubicunque autem sibi obviant fratres, junior a priore benedictionem petat. ] Scilicet « in his locis et horis ubi licet loqui; verum si aliis locis et horis fuerint, in corde suo petet benedictionem inclinato capite, » inquit Hildemarus. Similiter et Bernardus Cassinensis: « Ubi et quando licet loqui, tunc modeste potest dicere benedicite; ubi et quando non licet loqui, sola capitis inclinatio erit benedictionis postulatio. » Concinunt Nicolaus de Eractura, Boherius, et Turrecremata, ut merito ad Cisterciensium objecta Petrus Venerabilis responderit (Lib. I, epist. 28): « Ubicunque sibi obviant fratres, junior a priore benedictionem petit, benedicite dicendo, si extra regularia loca", + "candidate_score": 0.63952, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_33_35", + "bdc_text": "Fest steht jedoch , daß die bernischen Abgeordneten an der Tagsatzung vom Juni , Juli und August 1531 in Bremgarten Bullingers zum Frieden mahnenden Predigten oft beigewohnt hatten ( HBRG III 292 ; Blanke 150f ) . Auch die bernischen Truppen , die zum Schutze Bremgartens im November 1531 dort stationiert waren , hatten Gelegenheit genug , den Prediger Bullinger zu hören und kennenzulernen ( s. HBRG III 230. 256f. 292 ) . .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1345", + "psc_text": "repetitione subnasci posset fastidium, et nonnulla esset hic variatio. Tertia hoc pacto psalmodiam fecerit breviorem. » Fuit nihilominus etiam hic psalmus a monachis celebratus ut videre est in Vita S. Benedicti Anianensis; et Wetino monacho inter alia ab Angelo commendatus, ex ejus visione, n. 4, saec. IV, part. I. Quique psalmi semper usque ad dominicam per easdem horas itidem repetantur, hymnorum nihilominus, lectionum, vel versuum dispositione uniformi cunctis diebus servata. ] « Quantum ad numerum, inquit Boherius, quia quantum ad qualitatem aliquoties talia immutantur. » « Ac si diceret, addit Hildemarus, quot psalmos, quot hymnos, quot versus, quot lectiones in uno die dico, tot dico in alio. » Ex quibus, maxime ex Boherii testimonio, apparet mutatos olim ad minores diei horas canonicas hymnos pro vari tate temporum ac festorum, id quod observant etiam nunc Cistercienses ad tertiam et completorium, teste cardinali Bona (De Divin. Psalm. cap. 18, § 4). Vespera", + "candidate_score": 0.638945, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_5", + "bdc_text": "Precantur te fratres cordatissimi , qui sunt Bernę , quominus [ ?", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3657", + "psc_text": "fratres, » inquit Richardus de S. Angelo. Id autem tam ex Smaragdo quam ex Hildemaro, et libro Usuum Cisterciensium, c. 88, praestare debebant prostrati ante altare, si tempus ferret; alias tantum incurvati: 877 quamvis in Franciae monasteriis omni tempore genuflecterent, cum hoc discrimine quod diebus quibus ex ecclesiae praescripto genua flectenda essent, etiam prosternerentur, aliis minime, quemadmodum testatur Hildemarus. Prostrati vero ex eodem auctore dicebant: « Domine Jesu Christe, tu scis fragilitatem meam, adjuva me in hoc itinere, quatenus hoc iter obedientiae meae valeam orationibus fratrum sine offensione peragere. » Preces dicendas super eos habes apud Smaragdum et Haeftenum, passimque occurrunt in antiquis libris. Porro hanc petendae benedictionis legem tanti faciebant Cistercienses, ut qui eadem die reversuri illam non flagitarent, hos panis et aquae poenitentia mulctarent, nisi evidenti necessitate aut utilitate ordinis excusarentur, quemadmodum continet libellus antiquarum definitionum, dist. 10, c. 2. Duo hic restant circa Regulae textum adnotanda. Omnium", + "candidate_score": 0.638917, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_10_12", + "bdc_text": "Berna sola , quę tamen est populosissima , 187 parrochiarum , neminem habet . MeganderSiehe oben S. 214f , Anm. 53 . a contionibus quiescere iussus est ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2791", + "psc_text": "Boherii, S. Patrem Benedictum hoc loco respexisse ad canones ecclesiasticos prohibentes in ecclesia fieri convivia: « Honestatem docet B. Benedictus, inquit Hildemarus, sequens auctoritatem canonicam: praecipiunt enim canones in concilio Laodicensi, cap. 24, cujus titulus iste: In ecclesiis prandia fieri non debeant. ] Et tamen diu post Laodicenum concilium haec in ecclesiis edendi consuetudo perseveravit, etiam apud monachos. Vide Hist. monast. Orientis Gallice scriptam, l. II, cap. 2, n. 9. Expleto opere Dei, omnes cum summo silentio exeant. ] Haec enim fuit priscorum monachorum religio, ut summum semper in oratorio silentium custodirent, maxime divinas laudes celebrantes: « Si acciderit ut psallendi tempore vel orandi, aut in medio lectionis aliquis loquatur, aut rideat, inquit Regula sancti Pachomii (Art. 1), solvet cingulum, et, inclinata cervice, manibus ad inferiora depressis, stabit ante altare, et a principe monasterii increpabitur. » Et infra (Art. 68): « Qui una oratione tardius venerit, vel qui mussitaverit, aut", + "candidate_score": 0.638729, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_33_35", + "bdc_text": "Fest steht jedoch , daß die bernischen Abgeordneten an der Tagsatzung vom Juni , Juli und August 1531 in Bremgarten Bullingers zum Frieden mahnenden Predigten oft beigewohnt hatten ( HBRG III 292 ; Blanke 150f ) . Auch die bernischen Truppen , die zum Schutze Bremgartens im November 1531 dort stationiert waren , hatten Gelegenheit genug , den Prediger Bullinger zu hören und kennenzulernen ( s. HBRG III 230. 256f. 292 ) . .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1365", + "psc_text": "est in servandi ordinis continua jugitate prolixitas; tanta praesertim in ecclesiasticis officiis protelabatur instantia, ut in ipso Cancri sive Leonis aestu, cum longiores sunt dies, vix per totum diem unius saltem vacaret horae dimidium quo fratribus in claustro licuisset miscere colloquium. Hoc autem tam continui laboris exercitium ad hoc est, ut reor, solerti satis ac provida magisterii arte provisum, ut levium atque 325 infirmorum fratrum fragilitatem reprimat, et delinquendi propemodum occasionem tollat, quatenus, etiamsi velint, praeter cogitationem peccare vix possint. Fragilium igitur imbecillitati consulitur, dum in persolvendo continui ordinis penso totum non modo diurni, sed et nocturni temporis spatium profligatur. » Antequam caput istud absolvam, observabo cum Boherio in secundo comm., hujus capitis initio, quosdam olim existimasse S. Patrem Benedictum Gallicano usum esse Psalterio; quod ex iis locis colligebant, quae S. Pater citat ex Psalterio in Regula, in quibus variae reperiuntur lectiones quae non exstant in Romano, bene autem in", + "candidate_score": 0.63855, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_46_48", + "bdc_text": "] Heinrico Bullingero docto iuxta atque pio , fratri suo semper charissimodarunter von fremder Hand: 6 . decembris 1531 , Bullingerus vocatur Bernam ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3463", + "psc_text": "6, Usuardus pater 830 dicitur. Denique in Vita S. Anscharii, quem primo nonnum Witmarum appellatum legimus, postea pater Witmarus nuncupatur. Caeterum in subscriptione nominum non solum simplices monachi, sed ipsi etiam abbates proprii nomini frater praemittere solebant. In Chronico Centulensi, lib. IV, Gervinus chartam quamdam ita incipit: Ego frater Gervinus abbas monasterii S. Richarii. Saeculo XI (Saec. III Ben., part. I) Bovo abbas Sithiensis Widoni Rhemensi archiepiscopo scribens, epistolam ita inscribit (Spicil. tom. V): Domino praestantissimo archiepiscopo Widoni frater Bovo indignus abbas Sithiensis coenobii. In subscriptionibus monachorum Piscariensium in electione Dominici abbatis omnes, etiam praepositus et alii sacerdotes, nomini proprio praemittunt frater. Anno 1313, Adam abbas S. Faronis Meldensis chartam ita incipit (Saec. II Ben., pag. 601): Frater Adam divina permissione monasterii S. Faronis ordinis S. Benedicti abbas humilis. Denique anno 1493, in Instrumento Reformationis ordinis Cisterciensis articulis Parisiensibus praemisso omnes abbates inscribuntur fratres (Nomast. Cist. p. 574) . Ubicunque", + "candidate_score": 0.638403, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_33", + "bdc_text": "Fest steht jedoch , daß die bernischen Abgeordneten an der Tagsatzung vom Juni , Juli und August 1531 in Bremgarten Bullingers zum Frieden mahnenden Predigten oft beigewohnt hatten ( HBRG III 292 ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2579", + "psc_text": "Petrus Boherius, et Joannes de Turrecremata. Et sic horam integram cum dimidia, hoc est septimam totam et mediam octavam somno impendebant. Regulae Tarnatensis, S. Isidori et S. Fructuosi tres quieti meridianae horas concedunt. Cassinenses a Pascha (Declarat. Cassin., cap. 48), sive a festo S. Benedicti ad medium Aprilem una hora, a medio Aprili ad medium Augustum duabus horis, inde ad idus Septembris una hora dormiunt et silent. Ad silentium quod spectat, scribit Hildemarus quod incipi debet ad tertiam, quamvis id Regula non dicat; sed loquitur haud dubium secundum usum sui monasterii. Si autem necessitas loci vel paupertas exegerit, ut ad fruges colligendas per se occupentur. ] Etiam omissa lectione, ut praescribit supra citatus canon 17 concilii Aquisgranensis, et antea Regula secunda et tertia SS. Patrum cap. 5, et Regula S. Macarii cap. 10, atque ut S. Maurum fecisse docet Faustus (In ejus Vita num. 15), scribens eum cum fratribus ad", + "candidate_score": 0.638257, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_35_37", + "bdc_text": "Auch die bernischen Truppen , die zum Schutze Bremgartens im November 1531 dort stationiert waren , hatten Gelegenheit genug , den Prediger Bullinger zu hören und kennenzulernen ( s. HBRG III 230. 256f. 292 ) . . Nec deerit senatus , quorum [ ! ] magna pars , etiam quos papistas credimus , te maxime cupit . Exacerbati sunt exacerbatione , quam proculdubio didicisti a FranciscoKolb ( s.", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3411", + "psc_text": "monachi Fuldenses in libello supplici ad Carolum Magnum, postulantes (Num. 2) ut « illi ad sacrum ordinem eligantur qui eruditi sunt verbo et sancta conversatione probati, et nec fures, nec scelerati, et qui sacerdotii juris penitus sunt ignari. » Ad aetatem vero quod spectat, exstat Petri Venerabilis statutum (Statut. 43), « ut nullus nostrorum ad sacerdotium promoveatur, usque ad triginta vel saltem viginti quinque annos. » Optobit fortean aliquis antiquum rescire ordinem quo majores nostri suos ad sacerdotii gradum promoverent. Rem ex antiquissimo Regulae commentatore discere est operae pretium. Ut ergo abbas aliquis unum ex suis sacerdotali honore volebat insignire, eum cui frater ille peccata confiteri soleret conveniens, suam ei de promovendo illo monacho ad sacerdotium voluntatem aperiebat, consiliumque ejus rogabat: poterat enim latens aliquod in illo existere impedimentum abbati ipsi ignotum. Cumque ab eo abbas responsum accepisset, aliquam praetendebat occasionem qua solus ordinandus in capitulum non veniret: « Et", + "candidate_score": 0.638213, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_33_35", + "bdc_text": "Fest steht jedoch , daß die bernischen Abgeordneten an der Tagsatzung vom Juni , Juli und August 1531 in Bremgarten Bullingers zum Frieden mahnenden Predigten oft beigewohnt hatten ( HBRG III 292 ; Blanke 150f ) . Auch die bernischen Truppen , die zum Schutze Bremgartens im November 1531 dort stationiert waren , hatten Gelegenheit genug , den Prediger Bullinger zu hören und kennenzulernen ( s. HBRG III 230. 256f. 292 ) . .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3342", + "psc_text": "litteris G. Mosomensis et A. Marchianensis abbatum ad abbates S. Theoderici (Ms. Histor. S. Theod.) et S. Crispini Suessionensis, quibus eos suae provinciae visitatores constituunt, inter alia generalis capituli statuta, quorum eis maxime commendant observationem, istud est: « Ut nullus hospes detineatur ultra annum, nisi de abbatis et conventus ad quos missus fuerit, processerit voluntate, vel visitatoribus visum fuerit ex edire. » Si qua sane rationabiliter, et cum humilitate charitatis reprehendit aut ostendit. ] Idque verbo aut exemplo, sive de servitio Dei, sive de Regulae observationibus, sive de praeceptis Domini custodiendis. Ubi notat Boherius triplicem esse reprehensionem: imperiosam, quae fit imperio potestatis, quae solum majoribus conceditur; temerariam, quae malo fit animo, et socialem, quae minoribus conceditur, quae sine acerbitate, devoto et reverenti animo fieri debet, de qua hic S. Benedictus. Tractet prudenter abbas. ] « Apud se, et cum aliis qui hospitis conversationem noverunt et verba, » inquit Bernardus Cassinensis.", + "candidate_score": 0.638161, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_34_36", + "bdc_text": "Blanke 150f ) . Auch die bernischen Truppen , die zum Schutze Bremgartens im November 1531 dort stationiert waren , hatten Gelegenheit genug , den Prediger Bullinger zu hören und kennenzulernen ( s. HBRG III 230. 256f. 292 ) . . Nec deerit senatus , quorum [ ! ] magna pars , etiam quos papistas credimus , te maxime cupit .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1190", + "psc_text": "a summo Romanorum pontifice, videlicet Gregorio, haberentur descripta ac laudabiliter roborata. His denique comperti episcopi usus monachorum authentico ex more viguit, » quemadmodum scribit Rodulfus Glaber (Lib. III Hist., cap. 3). Neque tamen id solis S. Benedicti monachis singulare exstitit, cum talem consuetudinem a quibusdam canonicorum ecclesiis observatam fuisse doceat Amalarius in Supplemento ad lib. IV de Divinis Officiis (Tom. II Anal.); qui tamen in libro de Ordine Antiph., cap. 2, dicit, se interrogasse Romanae Ecclesiae magistrum, « si canerent per dominicas noctes Te Deum laudamus; » responsumque sibi esse « Tantum in Natalitiis pontificum Te Deum laudamus canimus. » Quo perdicto, legat abbas lectionem de evangelio. ] 281 Idque cum planeta, orario, duobus candelabris, et thuribulo, ex Hildemaro, et Ruperto l. II in Regulam S. Benedicti, cap. 7, quem ritum retulimus in l. II de Antiquis monach. Rit., c. 1. Lectionem etiam S. Evangelii abbati, aut eo absente praepositis", + "candidate_score": 0.638147, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_10_12", + "bdc_text": "Berna sola , quę tamen est populosissima , 187 parrochiarum , neminem habet . MeganderSiehe oben S. 214f , Anm. 53 . a contionibus quiescere iussus est ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_775", + "psc_text": "fama tantam etiam apud saeculares homines supervenientes sui faciebat reverentiam, ut et ipsi non dicam prava, vel otiosa, sed aliquid etiam quod ad rem non attineret, ibi loqui vererentur. » Haec confirmat ipse S. Bernardus cum suos hortatur, ut bonum sibi invicem darent consilium; et hac sibi proposita objectione: « Quod ego consilium dabo fratri, cui nec unum quidem verbum dicere fas est absque licentia? » respondet, ut consulant fratri « non verbo, neque lingua, sed opere et veritate, » bono scilicet exemplo. Simili fere silentii severitate hujusce saeculi principio se devinxerunt strictioris observantiae in Hispania sanctimoniales ordinis Cisterciensis. Sed omnem prorsus hominum cogitationem superare videtur quod de Fontis-Ebraldi sanctimonialibus scribit Willelmus Malmesburiensis Lib. V de Regibus Angl.: « Praeter caeterarum illecebrarum abdicationem, quantulum illud est, quod in nullo 182 loco loquantur praeter in capitulo, proposita a magistro perennis taciturnitatis regula, quia semel laxato silentio feminae pronae sunt ad mussitandum", + "candidate_score": 0.638131, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_33_35", + "bdc_text": "Fest steht jedoch , daß die bernischen Abgeordneten an der Tagsatzung vom Juni , Juli und August 1531 in Bremgarten Bullingers zum Frieden mahnenden Predigten oft beigewohnt hatten ( HBRG III 292 ; Blanke 150f ) . Auch die bernischen Truppen , die zum Schutze Bremgartens im November 1531 dort stationiert waren , hatten Gelegenheit genug , den Prediger Bullinger zu hören und kennenzulernen ( s. HBRG III 230. 256f. 292 ) . .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_799", + "psc_text": "Carthusiensium, imo et Cisterciensium, ut supra collegimus ex S. Bernardo, consuetudo. Tunc qui aliqua re indigebant, hanc potissimum eo tempore petebant, ut de Cluniacensibus scribit Udalricus, et Carthusiensibus suis praescribit Guido his verbis: « Post nonam convenimus in claustro de utilibus locuturi: in hoc spatio incaustum, pergamenum, pennas, cretam, libros seu legendos seu transcribendos a sacrista; a coquinario vero legumina, sal, et caetera hujusmodi poscimus, et accipimus. » Vel denique omnes uno in loco residentes, se invicem loquentes auscultabant, ut velle videtur S. Hildegardis. Atque ad hos potissimum spectat praeclara illa S. Basilii admonitio Serm. 2 de Instit. monach. : « Inutilis sermo, et quae ex mutuis colloquiis oritur importuna elatio non proferatur, sed si quid utile ad aedificationem animarum, hoc solum convenit loqui; et haec ipsa quae utilia sunt, cum ordine, et decenti tempore, et ab his a quibus dici oportet. Si quis de inferioribus sit, exspectet donec invitetur", + "candidate_score": 0.638074, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_5", + "bdc_text": "Precantur te fratres cordatissimi , qui sunt Bernę , quominus [ ?", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1401", + "psc_text": "psalmodiae intendant, cum per praemissam ac prolixam orationem fatigati fuerint. » Verum ex S. Benedicto non modo brevis, sed etiam pura debet esse oratio. Pura autem illa est quae Deum ipsum petit, aut aliquid propter Deum, cujusmodi sunt ea quae recenset S. Bernardus, in sententia 17. Vide ejusdem serm. 107 de diversis. Nisi forte ex affectu inspirationis divinae gratiae protendatur. ] Sicut enim non est obtundenda animi intentio, si perdurare non potest; ita si perseveraverit non est cito rumpenda, ut modo dicebat S. Augustinus: quapropter « tandiu debemus in oratione prostrati jacere, donec Domino juvante cogitationes vanas comprimamus. Si autem videmus nos superari agitationibus, etiam non delectamur in oratione jacere, surgendum est, deinde legendum, aut psallendum, aut operandum est, » inquit Hildemarus. Porro S. Benedicto concinit Aelredus in Regula cap. 14. In conventu tamen omnino brevietur oratio, et facto signo a priore, omnes pariter surgant. ] Hic locus difficilis et", + "candidate_score": 0.638071, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_47_49", + "bdc_text": "6 . decembris 1531 , Bullingerus vocatur Bernam ; B. Halleri manus .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3463", + "psc_text": "6, Usuardus pater 830 dicitur. Denique in Vita S. Anscharii, quem primo nonnum Witmarum appellatum legimus, postea pater Witmarus nuncupatur. Caeterum in subscriptione nominum non solum simplices monachi, sed ipsi etiam abbates proprii nomini frater praemittere solebant. In Chronico Centulensi, lib. IV, Gervinus chartam quamdam ita incipit: Ego frater Gervinus abbas monasterii S. Richarii. Saeculo XI (Saec. III Ben., part. I) Bovo abbas Sithiensis Widoni Rhemensi archiepiscopo scribens, epistolam ita inscribit (Spicil. tom. V): Domino praestantissimo archiepiscopo Widoni frater Bovo indignus abbas Sithiensis coenobii. In subscriptionibus monachorum Piscariensium in electione Dominici abbatis omnes, etiam praepositus et alii sacerdotes, nomini proprio praemittunt frater. Anno 1313, Adam abbas S. Faronis Meldensis chartam ita incipit (Saec. II Ben., pag. 601): Frater Adam divina permissione monasterii S. Faronis ordinis S. Benedicti abbas humilis. Denique anno 1493, in Instrumento Reformationis ordinis Cisterciensis articulis Parisiensibus praemisso omnes abbates inscribuntur fratres (Nomast. Cist. p. 574) . Ubicunque", + "candidate_score": 0.637859, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_33_35", + "bdc_text": "Fest steht jedoch , daß die bernischen Abgeordneten an der Tagsatzung vom Juni , Juli und August 1531 in Bremgarten Bullingers zum Frieden mahnenden Predigten oft beigewohnt hatten ( HBRG III 292 ; Blanke 150f ) . Auch die bernischen Truppen , die zum Schutze Bremgartens im November 1531 dort stationiert waren , hatten Gelegenheit genug , den Prediger Bullinger zu hören und kennenzulernen ( s. HBRG III 230. 256f. 292 ) . .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3646", + "psc_text": "in capitulo 874 pronuntietur, ut videre est in concilio Aquisgranensi, canone 69, in libello Supplici monachorum Fuldensium, num. 1, in Vita S. Benedicti Animensis, in Vita S. Odonis, in mss. Germaniae Consuetudinibus, in Historia Relationis S. Walarici, et apud Bernardum Cassinensem, in hunc locum sic scribentem: « Hoc in consuetudinem est conversum apud nos, quod quolibet die unum Regulae capitulum legatur. Imo debet diligenter exponi ad ignorantiam crassam tollendam omnino. Novitii vero totiens debent ruminare legendo, ut totam ex integro sicut psalterium mente perfecte sciant. » Sed et Boherius: « Apud nos, inquit, in capitulo consuevit legi quotidie, et qualibet die infra capitulum istius Regulae, exceptis diebus XII lectionum, et vigiliis festivitatum, quibus pronuntiatur evangelium homiliae, ut in vigilia Paschae, Pentecostes, et similibus. Dividuntur tamen ad instar psalmorum prolixiorum, prooemium hujus Regulae, cap. 2, 43, 48, 63, 64, 65. Constitutiones vero papales bis in anno legi debent, et semel in", + "candidate_score": 0.637706, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_34_36", + "bdc_text": "Blanke 150f ) . Auch die bernischen Truppen , die zum Schutze Bremgartens im November 1531 dort stationiert waren , hatten Gelegenheit genug , den Prediger Bullinger zu hören und kennenzulernen ( s. HBRG III 230. 256f. 292 ) . . Nec deerit senatus , quorum [ ! ] magna pars , etiam quos papistas credimus , te maxime cupit .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3596", + "psc_text": "Cistercienses utrumque usurpabant, et Deo gratias, et benedicite: primum, audito pulsantis sed clamantis voce aut signo; secundum, cum ad eum accederent: « Cum hospes pulsaverit, inquit liber Usuum (Cap. 120), responso Deo gratias januam aperiat; et postquam benedicite dixerit, humiliter quis sit vel quid velit ab eo requirat. » Et infra: « Quod si dum hora in ecclesia celebratur hospes ad portam pulsaverit, more solito Deo gratias, et benedicite dicat. » Eadem exstitit etiam Bursfeldensium consuetudo. Posset etiam aliter intelligi istud benedicat, ut scilicet ostiarius venienti benedictionem tribueret: solebant quippe veteres monachi ad aliquod monasterium hospitaturi venientes, in ipso accessu de foris benedictionem petere dicentes benedic, vel aliquid hujusmodi, ut patet ex citata Vita S. Eudociae, et ex Regula Magistri, cap. 1. Cui expositiodi favet antiqua versio Gallica Joannis de Précis, ita reddens, ou dogne beneisson; et alia recentior, ou qu' il donne quelque parole de bénédiction. At prior expositio,", + "candidate_score": 0.637109, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_33_35", + "bdc_text": "Fest steht jedoch , daß die bernischen Abgeordneten an der Tagsatzung vom Juni , Juli und August 1531 in Bremgarten Bullingers zum Frieden mahnenden Predigten oft beigewohnt hatten ( HBRG III 292 ; Blanke 150f ) . Auch die bernischen Truppen , die zum Schutze Bremgartens im November 1531 dort stationiert waren , hatten Gelegenheit genug , den Prediger Bullinger zu hören und kennenzulernen ( s. HBRG III 230. 256f. 292 ) . .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3438", + "psc_text": "Pater subdit. Qui abbas non conturbet gregem sibi commissum, etc.] Hic, ut scribit Bernardus Cassinensis, « triplici freno considerationem constringit abbatis. Primo quod paci subditorum intendat, gregem non conturbando. Secundo quod omnia juste disponat, potestatis libertate non abutendo. Tertio quod tam opera quam judicia Deo sunt cognita, et semper timeat discussionem extremi judicii cogitando. » Sic accedant ad pacem. ] Scilicet quae datur in missa, ut docent Bernardus Cassinensis, Nicolaus de Fractura, Richardus de S. Angelo, Boherius in secundo commentario, Theobaldus Artaldus, et Nicolaus Bravus; vel quae datur advenientibus hospitibus aut in missa, ut Menardus; vel tandem quae datur in missa, aut accedentibus hospitibus, aut professis post missam, aut in missa Evangelio dicto a textu Evangelii sine cruce in quibusdam monasteriis, ut exponit in primo commentario Boherius. De modo dandi et accipiendi in missa pacem ante communionem, de qua hunc locum interpretor, vide quae diximus in l. II de Antiq.", + "candidate_score": 0.63698, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_33_35", + "bdc_text": "Fest steht jedoch , daß die bernischen Abgeordneten an der Tagsatzung vom Juni , Juli und August 1531 in Bremgarten Bullingers zum Frieden mahnenden Predigten oft beigewohnt hatten ( HBRG III 292 ; Blanke 150f ) . Auch die bernischen Truppen , die zum Schutze Bremgartens im November 1531 dort stationiert waren , hatten Gelegenheit genug , den Prediger Bullinger zu hören und kennenzulernen ( s. HBRG III 230. 256f. 292 ) . .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_797", + "psc_text": "consuetudinibus, de bonis et aedificationis eloquiis. » Apud Bursfeldenses et Carthusianos non ultimus, sed ipse qui colloquio praeerat, Benedicite dicebat. Hi etiam antequam quidquam loqui inciperent, aliquam lectionem praemittebant. « Quando post nonam in ecclesia dictam diebus capituli in claustro convenimus, inquiunt in nova Collectione Statutorum, tunc antequam sedeamus, qui praeest conventui dicit: Benedicite. Deinde sequitur lectio de Statutis vel Evangeliis; qua finita, colloquium habemus, in quo nullus consulere debet secreto, vel susurrare, vel dicere aliquid quod nolit ab omnibus intelligi vel audiri. Eamdem disciplinam observare videntur sanctimoniales Strictioris Observantiae ordinis Cisterciensis in Hispania, quarum Constitutiones volunt Cap. 11, ut « ubi abbatissa licentiam recreandi vel colloquendi dederit, sint colloquia religiosa, ad quod servire poterit pius aliquis liber. » Data autem semel loquendi licentia, duo, vel tres, pluresve simul a superiore jungebantur; quibuscum, non cum aliis, de rebus honestis et piis sermonem invicem miscebant. Ita praescribunt antiqua S. Adalardi Statuta", + "candidate_score": 0.636932, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_35", + "bdc_text": "Auch die bernischen Truppen , die zum Schutze Bremgartens im November 1531 dort stationiert waren , hatten Gelegenheit genug , den Prediger Bullinger zu hören und kennenzulernen ( s. HBRG III 230. 256f. 292 ) . .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3596", + "psc_text": "Cistercienses utrumque usurpabant, et Deo gratias, et benedicite: primum, audito pulsantis sed clamantis voce aut signo; secundum, cum ad eum accederent: « Cum hospes pulsaverit, inquit liber Usuum (Cap. 120), responso Deo gratias januam aperiat; et postquam benedicite dixerit, humiliter quis sit vel quid velit ab eo requirat. » Et infra: « Quod si dum hora in ecclesia celebratur hospes ad portam pulsaverit, more solito Deo gratias, et benedicite dicat. » Eadem exstitit etiam Bursfeldensium consuetudo. Posset etiam aliter intelligi istud benedicat, ut scilicet ostiarius venienti benedictionem tribueret: solebant quippe veteres monachi ad aliquod monasterium hospitaturi venientes, in ipso accessu de foris benedictionem petere dicentes benedic, vel aliquid hujusmodi, ut patet ex citata Vita S. Eudociae, et ex Regula Magistri, cap. 1. Cui expositiodi favet antiqua versio Gallica Joannis de Précis, ita reddens, ou dogne beneisson; et alia recentior, ou qu' il donne quelque parole de bénédiction. At prior expositio,", + "candidate_score": 0.636888, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_34_36", + "bdc_text": "Blanke 150f ) . Auch die bernischen Truppen , die zum Schutze Bremgartens im November 1531 dort stationiert waren , hatten Gelegenheit genug , den Prediger Bullinger zu hören und kennenzulernen ( s. HBRG III 230. 256f. 292 ) . . Nec deerit senatus , quorum [ ! ] magna pars , etiam quos papistas credimus , te maxime cupit .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3438", + "psc_text": "Pater subdit. Qui abbas non conturbet gregem sibi commissum, etc.] Hic, ut scribit Bernardus Cassinensis, « triplici freno considerationem constringit abbatis. Primo quod paci subditorum intendat, gregem non conturbando. Secundo quod omnia juste disponat, potestatis libertate non abutendo. Tertio quod tam opera quam judicia Deo sunt cognita, et semper timeat discussionem extremi judicii cogitando. » Sic accedant ad pacem. ] Scilicet quae datur in missa, ut docent Bernardus Cassinensis, Nicolaus de Fractura, Richardus de S. Angelo, Boherius in secundo commentario, Theobaldus Artaldus, et Nicolaus Bravus; vel quae datur advenientibus hospitibus aut in missa, ut Menardus; vel tandem quae datur in missa, aut accedentibus hospitibus, aut professis post missam, aut in missa Evangelio dicto a textu Evangelii sine cruce in quibusdam monasteriis, ut exponit in primo commentario Boherius. De modo dandi et accipiendi in missa pacem ante communionem, de qua hunc locum interpretor, vide quae diximus in l. II de Antiq.", + "candidate_score": 0.63672, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_33_35", + "bdc_text": "Fest steht jedoch , daß die bernischen Abgeordneten an der Tagsatzung vom Juni , Juli und August 1531 in Bremgarten Bullingers zum Frieden mahnenden Predigten oft beigewohnt hatten ( HBRG III 292 ; Blanke 150f ) . Auch die bernischen Truppen , die zum Schutze Bremgartens im November 1531 dort stationiert waren , hatten Gelegenheit genug , den Prediger Bullinger zu hören und kennenzulernen ( s. HBRG III 230. 256f. 292 ) . .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1162", + "psc_text": "minus tamen 273 idonee lectiones. » Antequam vero praedictum lectionarium Paulus concinnaret, auctorum eorum quorum homiliae recitabantur in divinis officiis, nomina haud praecinebantur, uti Carolus in praefata epistola est auctor. De passionibus SS. martyrum ne quidem mentionem facit S. Benedictus. Usus tamen in nonnullis Ecclesiis jam invaluerat ante ejus tempora eas in Ecclesia publice legendi; cujus rei praeclarum habemus S. Augustini testimonium in serm. 2 de S. Stephano, ubi sic loquitur (Serm. 315): « Cum aliorum martyrum vix gesta inveniamus, quae in solemnitatibus eorum recitare possimus, hujus passio in canonico libro est. » Et certe in concilio Carthaginensi III, sub finem saeculi IV celebrato, permissum fuerat legi passiones martyrum, cum anniversarii dies eorum celebrantur. In Regula etiam S. Caesarii ad virgines apud Boll. n. 69 (Jan. 12), decernitur, ut « quando festivitates martyrum celebrantur, prima missa de Evangeliis legatur, reliquae de Passionibus martyrum. » Idem habetur in Regula S. Aureliani", + "candidate_score": 0.63654, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_35_37", + "bdc_text": "Auch die bernischen Truppen , die zum Schutze Bremgartens im November 1531 dort stationiert waren , hatten Gelegenheit genug , den Prediger Bullinger zu hören und kennenzulernen ( s. HBRG III 230. 256f. 292 ) . . Nec deerit senatus , quorum [ ! ] magna pars , etiam quos papistas credimus , te maxime cupit . Exacerbati sunt exacerbatione , quam proculdubio didicisti a FranciscoKolb ( s.", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2820", + "psc_text": "21): « Licet omnibus hospitalitatis bonum cum gratia oporteat referri, uberior tamen clericis et monachis deferenda est honorificentia hospitalitatis. » Denique Regula S. Stephani ordinis Grandimontensis institutoris (Cap. 36): « Religiosis plus honoris et reverentiae quam caeteris exhibere studeatis. » Ut ergo nuntiatus fuerit hospes, occurratur ei a priore, vel a fratribus cum omni officio charitatis. ] Incipit hic S. Benedictus hospitis suscipiendi ritum describere. Et primo quidem ante omnia vult ut advenienti occurratur, juxta priscorum monachorum morem, quem videre est apud Rufinum, lib. II de Vitis Patrum, cap. 1 et 7, et insuper cap. 21, ubi de Nitriensihus loquens, haec habet: « Huic cum appropinquaremus loco, ubi peregrinos fratres advenire senserunt, continuo velut examen apum, singuli quique ex suis cellulis proruunt, atque in obviam nobis laeto cursu et festina alacritate contendunt, portantes secum quamplurimi ipsorum urceos aquae et panes, secundum quod propheta corripiens quosdam dicit, quia non existis filiis", + "candidate_score": 0.636475, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_10_12", + "bdc_text": "Berna sola , quę tamen est populosissima , 187 parrochiarum , neminem habet . MeganderSiehe oben S. 214f , Anm. 53 . a contionibus quiescere iussus est ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1016", + "psc_text": "S. Bernardi auctoritas (Serm. 64, in Cant.): « Publice praedicare nec monacho convenit, nec novitio expedit, nec non misso licet. » Gilberti de Hoillandia (Serm. 18 in Cant.): « Nemo praedicationis officium assumat, nemo sibi sumat honorem nisi vocatus a Deo. » Et certe recte argumentatur auctor Sermonum ad Fratres in eremo, cum dicit (Serm. 23): « Officium vestrum est non solum carnem jejuniis, abstinentia escae et potus affligere, quantum valetudo naturae permittit; sed etiam mundum contemnere, et non doctoris 239 appetere cathedram, sed in cilicio et cinere perseverare in eremo debemus. » Vide Petri Blesensis epist. 13. Caeterum quam hic tradit hujus loci Regulae explanationem Petrus Boherius, eamdem sequitur Julianus Warnier in eo quem conscripsit libro de Antiqua et vera Regulae S. Benedicti praxi, cap. 35. Monstrante Scriptura quia in multiloquio non effugitur peccatum. ] Hanc sententiam supra exposuimus. Et quia vir linguosus. ] Vir linguosus ex S. Augustino", + "candidate_score": 0.636357, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_10_12", + "bdc_text": "Berna sola , quę tamen est populosissima , 187 parrochiarum , neminem habet . MeganderSiehe oben S. 214f , Anm. 53 . a contionibus quiescere iussus est ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1015", + "psc_text": "praecipimus; vicos, castella, civitates peragrare prohibemus, et a populorum praedicatione omnino cessare censuimus. » Et novissime concilium Tridentinum (Sess. 5, in decret. de Ref., c. 2): « Regulares cujuscunque ordinis, nisi a suis superioribus de vita, moribus et scientia examinati et probati fuerint, etiam in ecclesiis suorum ordinum praedicare non possint: cum qua licentia personaliter se coram episcopis praesentare, et ab eis benedictionem petere teneantur antequam praedicare incipiant. In ecclesiis vero quae suorum ordinum non sunt, ultra licentiam suorum superiorum, etiam episcopi licentiam habere teneantur, sine qua in ipsis ecclesiis non suorum ordinum nullo modo praedicare possint. » His accedit S. Bernardi auctoritas (Serm. 64, in Cant.): « Publice praedicare nec monacho convenit, nec novitio expedit, nec non misso licet. » Gilberti de Hoillandia (Serm. 18 in Cant.): « Nemo praedicationis officium assumat, nemo sibi sumat honorem nisi vocatus a Deo. » Et certe recte argumentatur auctor Sermonum ad Fratres", + "candidate_score": 0.635771, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_33", + "bdc_text": "Fest steht jedoch , daß die bernischen Abgeordneten an der Tagsatzung vom Juni , Juli und August 1531 in Bremgarten Bullingers zum Frieden mahnenden Predigten oft beigewohnt hatten ( HBRG III 292 ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2844", + "psc_text": "Tertio, haec olim lectio fiebat in auditorio, ut patet ex Vita sancti Guillelmi ducis et monachi Gellonensis (Saec. IV Ben.), ubi narratur quomodo suo susceptus fuerit in monasterio. Ac primo quidem num. 21, longe occurritur ei a fratribus, ducitur ad orationem, ecclesiaeque dona confert. Et postea, num. 22: « Completa oratione, factaque cunctis altaribus 680 sua cuique digna veneratione . . . . itur in auditorium, et osculatis fratribus, lectaque ex more lectione, factoque pro tempore brevi sermone de animae aedificatione, mox vir Dei subinfert, et indicat manifeste cur ipse venerit. » Idem videre est apud Ekkehardum in lib. de Casibus S. Galli cap. 11, ubi referens qua ratione episcopi et abbates ad visitandum S. Galli asceterium missi ab Ottone imperatore recepti fuerint: « Adveniunt omnes, inquit, festive receptis Cives apostolorum responsorium canitur. Abbas in auditorio debilis residens, introductis quidem eis assurgit. Legitur considentibus lectio de charitate et de pedisequa", + "candidate_score": 0.63561, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_33", + "bdc_text": "Fest steht jedoch , daß die bernischen Abgeordneten an der Tagsatzung vom Juni , Juli und August 1531 in Bremgarten Bullingers zum Frieden mahnenden Predigten oft beigewohnt hatten ( HBRG III 292 ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1243", + "psc_text": "est interpellati, nempe per orationis pactum et sponsionem; nam convenire est interpellare, » quod probat auctoritate Nonii Marcelli c. 4. Per ipsius orationis sponsionem, etc.] Id est pactum quod Deus nobiscum, et nos cum Deo quasi fecisse dicimur, ut ipse dimittat nobis si dimiserimus, non dimittat si non dimiserimus. Hic respexisse videtur S. Benedictus ad eos qui, ut dicebat modo abbas Isaac apud Cassianum, cum dominica oratio ab universa plebe concineretur, locum hunc taciti praetermittebant, ne semetipsos obligare potius quam excusare sua professione videretur. 294 Porro circa hanc orationis dominicae petitionem notandum, quod Pelagiani, qui se justos existimabant, orationem quidem dominicam recitabant; sed hanc petitionem, Dimitte nobis debita nostra non pro se, sed pro aliis dicebant; aut, si dicebant, tantum humilitatis causa; quos ideo damnavit concilium Milevitanum seu potius Carthagin. can. 7 et 8, et merito quidem: quis enim justificabitur in conspectu Domini vivens? « Quotidie vel cogitatione, vel verbo", + "candidate_score": 0.635386, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_33", + "bdc_text": "Fest steht jedoch , daß die bernischen Abgeordneten an der Tagsatzung vom Juni , Juli und August 1531 in Bremgarten Bullingers zum Frieden mahnenden Predigten oft beigewohnt hatten ( HBRG III 292 ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1312", + "psc_text": "de Aegyptiis constat ex Cassiano l. II, c. 7; de Pachomianis ex Palladio Lausi. c. 38 (Vide vitam S. Pach. c. 22, et Reg. cap. 121 et 126), quibus angelus « constituit ut per totum diem facerent duodecim orationes, et cum ad vespertinum lumen venirent, et in nocturnis vigiliis duodecim, et hora nona tres, » tot scilicet quot psalmos. Orationes etiam praescribit S. Caesarius in Regul. ad Monachos cap. 20; S. Aurelianus in Ordine psallendi; S. Isidorus in Reg. c. 7; S. Fructuosus cap. 3; Magister in Reg. cap. 33, 35, 36, 37; S. Columbanus in Poenitentiali; S. Macarius in Regula c. 15. Vide concil. Milevit. c. 12; Carthag. II, c. 25, et Agathense can. 30, in quibus agitur de Collectis quae proinde ante S. Benedicti tempora in Ecclesia erant in usu Hactenus dicat confirmare possem ex lectione quae reperitur in vetustissimis Regulae S. Benedicti manuscriptis codicibus, Oxoniensi ante annos", + "candidate_score": 0.635308, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_34_36", + "bdc_text": "Blanke 150f ) . Auch die bernischen Truppen , die zum Schutze Bremgartens im November 1531 dort stationiert waren , hatten Gelegenheit genug , den Prediger Bullinger zu hören und kennenzulernen ( s. HBRG III 230. 256f. 292 ) . . Nec deerit senatus , quorum [ ! ] magna pars , etiam quos papistas credimus , te maxime cupit .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2844", + "psc_text": "Tertio, haec olim lectio fiebat in auditorio, ut patet ex Vita sancti Guillelmi ducis et monachi Gellonensis (Saec. IV Ben.), ubi narratur quomodo suo susceptus fuerit in monasterio. Ac primo quidem num. 21, longe occurritur ei a fratribus, ducitur ad orationem, ecclesiaeque dona confert. Et postea, num. 22: « Completa oratione, factaque cunctis altaribus 680 sua cuique digna veneratione . . . . itur in auditorium, et osculatis fratribus, lectaque ex more lectione, factoque pro tempore brevi sermone de animae aedificatione, mox vir Dei subinfert, et indicat manifeste cur ipse venerit. » Idem videre est apud Ekkehardum in lib. de Casibus S. Galli cap. 11, ubi referens qua ratione episcopi et abbates ad visitandum S. Galli asceterium missi ab Ottone imperatore recepti fuerint: « Adveniunt omnes, inquit, festive receptis Cives apostolorum responsorium canitur. Abbas in auditorio debilis residens, introductis quidem eis assurgit. Legitur considentibus lectio de charitate et de pedisequa", + "candidate_score": 0.63481, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_10_12", + "bdc_text": "Berna sola , quę tamen est populosissima , 187 parrochiarum , neminem habet . MeganderSiehe oben S. 214f , Anm. 53 . a contionibus quiescere iussus est ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_634", + "psc_text": "tenentur fratres obedire. Ita docet Petrus Venerabilis ad S. Bernardum scribens in haec verba Lib. I, ep. 28, sub finem: « Sicut eos qui, oblectamenta mundi fugientes, ejus aspera ob majus meritum discrete amplectuntur, omnino scimus esse laudandos; sic illos qui alios ad id quod non proposuerunt, et quod non expedit, violenter cogere volunt, dicimus non esse prorsus 149 audiendos. » Et S. Bernardus in epistola ad Simonem abbatem S. Nicolai Epist. 84: « Invitandi sunt ad arctiorem vitam, non cogendi, quibus utique semel in ordine Cluniacensi praeesse consensisti. » Rationem alibi hanc reddit S. doctor De Praec. et disp. c. 4 : « Non parum praelati praescribitur voluntati, quod is qui profitetur, spondet quidem obedientiam, non tamen omnimodam, sed determinate secundum Regulam, nec aliam quam S. Benedicti, ut oporteat eum qui praeest non frena suae laxare voluntati super subditos, sed praefixam ex Regula sibi scire mensuram, et sic sua", + "candidate_score": 0.634704, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_34_36", + "bdc_text": "Blanke 150f ) . Auch die bernischen Truppen , die zum Schutze Bremgartens im November 1531 dort stationiert waren , hatten Gelegenheit genug , den Prediger Bullinger zu hören und kennenzulernen ( s. HBRG III 230. 256f. 292 ) . . Nec deerit senatus , quorum [ ! ] magna pars , etiam quos papistas credimus , te maxime cupit .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2820", + "psc_text": "21): « Licet omnibus hospitalitatis bonum cum gratia oporteat referri, uberior tamen clericis et monachis deferenda est honorificentia hospitalitatis. » Denique Regula S. Stephani ordinis Grandimontensis institutoris (Cap. 36): « Religiosis plus honoris et reverentiae quam caeteris exhibere studeatis. » Ut ergo nuntiatus fuerit hospes, occurratur ei a priore, vel a fratribus cum omni officio charitatis. ] Incipit hic S. Benedictus hospitis suscipiendi ritum describere. Et primo quidem ante omnia vult ut advenienti occurratur, juxta priscorum monachorum morem, quem videre est apud Rufinum, lib. II de Vitis Patrum, cap. 1 et 7, et insuper cap. 21, ubi de Nitriensihus loquens, haec habet: « Huic cum appropinquaremus loco, ubi peregrinos fratres advenire senserunt, continuo velut examen apum, singuli quique ex suis cellulis proruunt, atque in obviam nobis laeto cursu et festina alacritate contendunt, portantes secum quamplurimi ipsorum urceos aquae et panes, secundum quod propheta corripiens quosdam dicit, quia non existis filiis", + "candidate_score": 0.633519, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_39", + "bdc_text": "war Feldprediger der bernischen Truppen und verhandelte bereits im November mit Bullinger in Bremgarten über die Möglichkeiten einer Amtsübernahme in Bern ( s.", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3168", + "psc_text": "cap. 2. Vide Petri Blesensis epist. 13. Nec collum excutere de sub jugo regulae, quam sub tam morosa deliberatione licuit excusare aut suscipere. ] Ad hunc locum respicere videtur Petrus Blesensis ad E. priorem de monasteriolo scribens in haec verba (Epist. 131): « Quandoque in arbitrio fuit jugum Domini non recipere, semel autem acceptum non licebit abjicere: Deus ergo nunc exigit oblatum, qui non exegerat offerendum: voluntas in necessitatem translata est, et vinculo professionis arctaris reddere vota, quae distinxerunt labia tua. » Suscipiendus autem in oratorio coram omnibus promittat de stabilitate sua et conversione morum suorum, et obedientia coram Deo et sanctis ejus. ] Formam hic substantiamque professionis monasticae S. P. Benedictus exprimit; cujus varias et ab antiquis nobis relictas hic referre haud erit fortassis abs re. Ex epistola Theodemari abbatis Cassinensis ad Carolum Magnum. In nomine Domini. Promitto me ego ille in sacro monasterio B. martyris, sive confessoris ill.,", + "candidate_score": 0.633444, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_34_36", + "bdc_text": "Blanke 150f ) . Auch die bernischen Truppen , die zum Schutze Bremgartens im November 1531 dort stationiert waren , hatten Gelegenheit genug , den Prediger Bullinger zu hören und kennenzulernen ( s. HBRG III 230. 256f. 292 ) . . Nec deerit senatus , quorum [ ! ] magna pars , etiam quos papistas credimus , te maxime cupit .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2889", + "psc_text": "respexisse S. Isidorus ad illud S. Pachomii (Art. 30): « Si quis ante ostium steterit monasterii, dicens se velle videre fratrem suum vel propinquum, janitor nuntiabit Patri monasterii, et ille accitum interrogabit praepositum domus, si apud eum sit; et permittente eo, accipiet comitem egressionis suae, cujus fides probata est, et sic mittetur ad fratrem videndum, vel ad proximum. » Sed si obviaverit, aut viderit, salutatis humiliter, ut dictum est, et petita benedictione pertranseat, etc.] Quid esset illa benedictio, quove modo peteretur, explicat Boherius his verbis: « Secundum modum religionis etiam in salutando dicunt religiosi majoribus Benedicite; hoc enim benedictionem esse puto, vel debet dicere frater Domine mi, aut Reverende Pater, non licet mihi vobiscum loqui, quare cum benedictione vestra discedo. Hospes autem debet utrique respondere, Ite, Pater, vel Frater, in benedictione Dei. » Et in secundo comment., « Petita benedictione, id est dicto Benedicite. Sed quid, inquam, huic bene respondetur?", + "candidate_score": 0.633213, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_10_12", + "bdc_text": "Berna sola , quę tamen est populosissima , 187 parrochiarum , neminem habet . MeganderSiehe oben S. 214f , Anm. 53 . a contionibus quiescere iussus est ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_776", + "psc_text": "omnem prorsus hominum cogitationem superare videtur quod de Fontis-Ebraldi sanctimonialibus scribit Willelmus Malmesburiensis Lib. V de Regibus Angl.: « Praeter caeterarum illecebrarum abdicationem, quantulum illud est, quod in nullo 182 loco loquantur praeter in capitulo, proposita a magistro perennis taciturnitatis regula, quia semel laxato silentio feminae pronae sunt ad mussitandum frivola; » quamvis postea, hoc est anno 1450, haec silentii districtio auctoritate summi pontificis ita temperata est, « ut liceat loqui post preces, ut vocant, primas; deinde post signum ad laborem factum, » quemadmodum observat Joannes Picardus in notis ad cap. 15 lib. I Hist. Neubrig. Vide S. Stephani Obaz. Vitam, lib. I, n. 9. Secundum. Quamvis nullum Regula determinate designet tempus quo fratres inter se conveniant, convenientius tamen ipsis interdum mutuis colloquiis animi relaxandi indulgentiam esse concedendam; inhumanum est enim hominem in taciturnitate semper esse, et non loqui, inquit S. Hildegardis, atque ita senserunt S. Antonius In Constit. monast.", + "candidate_score": 0.633045, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_33", + "bdc_text": "Fest steht jedoch , daß die bernischen Abgeordneten an der Tagsatzung vom Juni , Juli und August 1531 in Bremgarten Bullingers zum Frieden mahnenden Predigten oft beigewohnt hatten ( HBRG III 292 ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1909", + "psc_text": "de consuetudine licet. » Postulantes pro se orari. ] Idem post coenam convenientes in unum ad concinendos ex more ante quietem hymnos, praestabant in Oriente veteres monachi, quemadmodum scribit Cassianus (Lib. IV, c. 19). Egredientes autem de septimana dicant hunc versum: Benedictus es, Domine Deus, qui adjuvisti me et consolatus es me. ] Idque ad gradum presbyterii et incurvi, uti diximus ex Udalrico l. II, cap. 35; libro Usuum Cisterc. cap. 108, et Caeremoniali Bursfeld. dist. 2, cap. 15. Quo dicto tertio. ] Scilicet ab egrediente, et ter repetito integraliter a choristis, inquit Boherius. Recipiat benedictionem ingrediens. ] Benedictionem cap. 11 S. Benedictus appellat orationem seu collectam, quae nocturnas vigilias terminat: ita hic benedictionem vocat preces et orationes quae super hebdomadarios recitantur, quaeque ex Boherio proferri debent ab abbate, priore, vel hebdomadario: ex Udalrico. lib. II, cap. 35, Consuet. S. Germani a Pratis, Nicolao de Fractura, et Caerem. Bursfeldensium, a", + "candidate_score": 0.632808, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_39", + "bdc_text": "war Feldprediger der bernischen Truppen und verhandelte bereits im November mit Bullinger in Bremgarten über die Möglichkeiten einer Amtsübernahme in Bern ( s.", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3324", + "psc_text": "» inquit Bernardus Cassinensis. Et certe haec olim apud Cluniacenses consuetudo vigebat, ut sacerdotibus novitiis non statim concederetur sacrificium offerre, imo nec statim post professionem, testante Udalrico, l. II, c. 28, ubi agens de novitiorum habitatione triduo post vota emissa, inter alia haec habet: Abbas « de his tamen qui sunt sacerdotes et levitae, diligenter examinat quomodo sint ordinati, qualis sit eorum scientia, qualis conscientia, et per aliquod tempus probat eorum conversationem, antequam eis hujus ministerii licentiam permittat: praecipue qui sacerdos erat antequam veniret, omnino ab officio prohibetur, usque dum saepius prospiciens addiscat quam multiplici studio tale sacramentum tractetur a nobis. » Idem habent Divionenses S. Benigni Consuetudines mss., c. 31. Idem etiam obtinuisse apud Cistercienses colligimus ex lib. Antiq. definit. (Dist. 4, cap. 1), in quo sic lego: « Si vero doctores in theologia, vel aliae reverendae personae ad ordinem se transtulerint, et fuerint sacerdotes, de consilio abbatis loci", + "candidate_score": 0.632383, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_10_12", + "bdc_text": "Berna sola , quę tamen est populosissima , 187 parrochiarum , neminem habet . MeganderSiehe oben S. 214f , Anm. 53 . a contionibus quiescere iussus est ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1470", + "psc_text": "sua Constitutione pro monachis Benedictinis, c. 26; 350 cui paruerunt Anglicani monachi ex statuto capituli anni 1341; Bursfeldenses ex Caeram. dist. 3, c. 22; et Cluniacenses in capitulo ann. 1458, sub Joanne Borbonio celebrato. Nunc vero per universas fere monachorum congregationes usus invaluit dormitoria plures in cellas dividendi, suamque unicuique monacho assignandi. Idque ad vitandam saecularium curiositatem, qui nonnunquam per nostra pervagantur dormitoria; ut fratres orationi ac spiritali lectioni liberius vacent; variis poenitentiae operibus, quae oculos hominum fugiunt, sese exerceant; tum etiam propter honestatem majoremque silentii ac solitudinis observantiam; sive etiam ut aliquam coelestis domus imaginem monasteria referant, sicuti de Carthusianis belle dicebat Petrus Blesensis (Epist. 86): « Ad exemplar siquidem domus illius de qua scriptum est: In domo Patris mei mansiones multae sunt; habet unusquisque cellulam et mansiunculam suam, ut contemplationi et orationi liberius vacet. » Neque vero ita recens aut nova est isthaec institutio, quasi antiquis monachis non", + "candidate_score": 0.630834, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_10_12", + "bdc_text": "Berna sola , quę tamen est populosissima , 187 parrochiarum , neminem habet . MeganderSiehe oben S. 214f , Anm. 53 . a contionibus quiescere iussus est ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1535", + "psc_text": "Cluniacensis monasterii apud Udalricum l. II, c. 18, et ms. S. Benigni Divionensis c. 32, solum habent: « Non offert, non osculatur textum evangelii, non accedit ad pacem. » Sed ab hac poenitentia abstinebant in festis duodecim lectionum, ex praedictis Lanfranci statutis, Cons. Cluniac. et S. Benigni, donec privati dies redirent; in quibus privatis diebus etiam privatim missas celebrare poterant, ut habet Caerem. Bursfeldensium, et docet Petrus Boherius in primo commentario. Usque ad satisfactionem. ] Id est donec ab excommunicatione solvatur; quomodo autem solveretur dicemus postea ad cap. 44. Refectionem autem cibi post fratrum refectionem solus accipiat. ] Id est, sine servitore sibi ministrante, sine consortio fratris secum comedentis, in aliquo diversorio a communi fratrum refectorio separato, vel in communi refectorio post fratrum refectionem, uti exponit Bernardus Cassinensis. Ex antiquis etiam definitionibus Cisterc. (Dist. 7, c. 5): « Extra refectorium ubi abbati visum fuerit secundum regulam comedant. Nec post refectionem", + "candidate_score": 0.630657, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_35", + "bdc_text": "Auch die bernischen Truppen , die zum Schutze Bremgartens im November 1531 dort stationiert waren , hatten Gelegenheit genug , den Prediger Bullinger zu hören und kennenzulernen ( s. HBRG III 230. 256f. 292 ) . .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3650", + "psc_text": "consurgit camerarius, etc. » Denique Joannes Trithemius (Praefat. ad lib. Region. claustr.): « Sicut moris est observationibus Bursfeldensibus, cujus unionis et observantiae secundum regulam S. Benedicti sumus, paragraphum unum de eadem Regula, quae nobis capitulariter ter in anno legi consuevit, fratribus meis 875 singulis diebus compellor declarare: super qua subit animum colligere, et de sanctorum promptuariis mendicare, ut loquens habeam ad manum quod placeat audientibus. » His adde summorum pontificum constitutiones. Gregorius IX: « Quia, inquit, in multis monasteriis a paucis intelligitur Regula cum legitur, praecipimus ut lectio Regulae, quae legitur in capitulo, propter minores statim in vulgari exponatur ab ipso qui capitulum tenet, vel ab illo cui duxerit injungendum. » Idem habent Clemens V in sua decretali, et Benedictus XII in sua constitutione. Hinc Cistercienses Congregationis Reformatae in Hispania, in capitulo generali anni 1557, Ludovico de Estrada injunxerunt ut commentarios super Regulam S. Benedicti scriberet, « quibus abbates in", + "candidate_score": 0.629836, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_10_12", + "bdc_text": "Berna sola , quę tamen est populosissima , 187 parrochiarum , neminem habet . MeganderSiehe oben S. 214f , Anm. 53 . a contionibus quiescere iussus est ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_803", + "psc_text": "49, cap. 10. Caeterum extra hujusmodi colloquia, de quibus hactenus fuse disseruimus, quaeque erant rara, perpetuum monachi silentium servabant, 188 gravissimis etiam subjicientes poenis illud temere violantes. De his poenis adversus silentii infractores Regula Cujusdam ad Monachos ita decernit Cap. 16: « In omnibus nihil loquendum, nisi quod necessitas poposcerit. Si quis praeter hanc disciplinam, cum clamore et acerbiore sermone responderit, notetur usquequo corrigatur. Si autem hoc vitio curari non poterit, ejiciatur ab unitate fratrum. » Poenae incerti auctoris apud S. Basilium, n. 15: « Si quis vesper post Pater noster inveniatur colloquens, excommunicetur. » Liber Antiquarum Definitionum ordin. Cisterciensis Dist. 7, c. 5: « Qui scienter de silentio infra abbatiam intus vel foris rupto se recognoverit, et culpabilis inventus fuerit, uno die sit in pane et aqua, et in capitulo verberetur; qui vero passim et ex consuetudine illud fregerint, si saepius correpti non emendaverint, omni sexta feria sint in", + "candidate_score": 0.629836, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_47_49", + "bdc_text": "6 . decembris 1531 , Bullingerus vocatur Bernam ; B. Halleri manus .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3734", + "psc_text": "Patribus monachis. Vel denique quia nomen Patris praestantissimis Ecclesiae scriptoribus, inter quos haud erat inferior S. Basilius, tribui solebat, quemadmodum observat haeftenus lib. II, tr. 1, disq. 1. Similiter quod suum nuncupaverit, addens pronomen nostri, hoc ideo maxime fecit, vel honoris atque observantiae gratia, vel quia hic titulus sancti Patris nostri sanctorum ac praesertim monachorum libris solet praefigi, ut videre est in omnibus S. Basilii, S. Joannis Climaci, S. Germani patriarchae Constantinopolitani operibus: quin etiam ipsi Graeci S. Benedicti natalem in suo Menologio die 14 Martii ita annuntiant: 898 « S. Patris nostri Benedicti, multorum monasteriorum Patris, celeberrimi pietate, et miraculorum multitudine illustris. » Nobis autem desidiosis, et male viventibus, atque negligentibus rubor confusionis est. ] Ibi, quemadmodum notat Bernardus Cassinensis, de tribus nos S. Pater arguit: de desidia, per quam bonum agere omittimus; de mala vita, per quam peccata committimus; de negligentia, per quam contemnimus, et surgere a nostris", + "candidate_score": 0.628684, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_10_12", + "bdc_text": "Berna sola , quę tamen est populosissima , 187 parrochiarum , neminem habet . MeganderSiehe oben S. 214f , Anm. 53 . a contionibus quiescere iussus est ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_827", + "psc_text": "52, ubi sub nomine oratorii intelligenda est etiam sacristia: unde inter S. Adalardi capitula tertium habetur De silentio in secretario, seu in ecclesiis. Existimat etiam Benedictus Haeftenus silentium a S. Benedicto institutum fuisse in dormitorio, quod ex eo colligit quod nemini post completorium loqui permittat S. Pater, et vix alio tempore solerent fratres dormitorium habitare. Contrarium tamen videtur in Statutis S. Adalardi lib. II, cap. 6. Sed neque id apparet ex Consuetudinibus S. Benedicti Anianensis (Tom. IV Analect.), in quibus decernitur « in oratorio summum silentium . . . in sacrario magnum silentium . . . in refectorio summum silentium . . . in claustris hora lectionis summum silentium, » nulla dormitorii facta mentione. De nonnullis tamen monasteriis ibidem additur: « Vidimus etiam et illud observabile, si quis ad perfectionem taciturnitatis venire desideret, quod nullus fratrum in quolibet loco loqui aliquid praesumebat, praeter duo ad hoc deputata. » Quaenam porro", + "candidate_score": 0.627976, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_10_12", + "bdc_text": "Berna sola , quę tamen est populosissima , 187 parrochiarum , neminem habet . MeganderSiehe oben S. 214f , Anm. 53 . a contionibus quiescere iussus est ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_206", + "psc_text": "victus sollicitudine, nullis rei familiaris distentionibus occupentur. » Qui bini aut terni aut certe singuli. ] Similiter S. Hieronymus Epist. 22: « Hi bini, vel terni, nec multo plures simul habitant; » et apud Cassianum abbas Piamon: « Illi autem qui districtionem, ut diximus, declinantes, bini vel terni in cellulis commorantur, » etc.: in hoc aliquam anachoreticae et coenobiticae vitae speciem prae se ferentes, neutram autem in rei veritate tenentes: non primam, propter societatem, quam respuit anachoresis; non secundum, defectu multitudinis, quam, ut vere et religiose exerceatur, exigit coenobitica vita. His autem sarabaitarum latibulis haud multum absimiles sunt cellae extra coenobia, seu prioratus, aut praepositurae, in quibus duo tresve fratres, sine ordine, sine disciplina conversantur, quasque ideo Synagogas Satanae nuncupat S. Bernardus ad Guarinum abbatem scribens Epist. 254, quemque quod eas destrueret, magnopere commendat. Et merito quidem; nam, ut dicit Joannes de Turrecremata Tract. 13 in Reg. S. Bened. ,", + "candidate_score": 0.627282, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_10_12", + "bdc_text": "Berna sola , quę tamen est populosissima , 187 parrochiarum , neminem habet . MeganderSiehe oben S. 214f , Anm. 53 . a contionibus quiescere iussus est ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1534", + "psc_text": "aliquid hujusmodi nisi cum caeteris agat, ad candelabrum, vel ad thuribulum non se revestiat, ad offerendam, vel ad pacem non accedat. » Et Caeremoniale Bursfeldensium (Dist. 1, c. 8): « Missus in culpam leviorem ita se habere debet quemadmodum ipsa sibi regula praescribit. In quam tamen nullus mittatur, nisi tale quid commiserit, quod pro sui enormitate videatur districtiori animadversione puniendum. Itaque existens in poenitentia hujusmodi, antiphonam aut psalmum non imponat, lectionem non recitet, neque invitatorii officium faciat, non osculetur textum Evangelii, nec communicet, aut celebret, vel ministret publice in conventu, quae tamen in privato facere non prohibetur. » Antiquae Consuetudines Cluniacensis monasterii apud Udalricum l. II, c. 18, et ms. S. Benigni Divionensis c. 32, solum habent: « Non offert, non osculatur textum evangelii, non accedit ad pacem. » Sed ab hac poenitentia abstinebant in festis duodecim lectionum, ex praedictis Lanfranci statutis, Cons. Cluniac. et S. Benigni, donec privati dies", + "candidate_score": 0.626648, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_46_48", + "bdc_text": "] Heinrico Bullingero docto iuxta atque pio , fratri suo semper charissimodarunter von fremder Hand: 6 . decembris 1531 , Bullingerus vocatur Bernam ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2622", + "psc_text": "plane, sic verbi Domini poteris fieri taciturnus praedicator, et lingua silente in multorum populorum auribus manus tua clamosis vocibus personabit. » Eumdem laborem singulari opusculo laudavit Joannes Trithemius, etiam post typographiae inventionem fratres suos ad illum invitans. Vide Benedicti ejusdem lib. I de Viris illustribus ordinis S. cap. 6. Denique, aliud laboris genus a nostris frequentatum notat Mabillonius (Praefat. ad saec. I Bened., pag. 60): nimirum qui prae corporis infirmitate operosos labores manibus exercere non poterant, iis pro Regulae indulgentia prolixioribus studiis aliorum operas compensare licebat. Quod probat exemplo Lanfranci, qui, ut loquitur Guillelmus Malmesburiensis (Lib. I de Gestis Pont. Angl.): « Factus monachus, homo qui ne ciret agresti opere victum quaerere, publicas scholas de dialectica professus est, ut egestatem monasterii scholarum liberalitate 627 temperaret, » cum econtra Herluinus abbas coquendis panibus, et fimo tractando occuparetur, et S. Bernardi abbatis Clarevallensis, cui pro manuum labore commissa est cura divini verbi", + "candidate_score": 0.626402, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_46_48", + "bdc_text": "] Heinrico Bullingero docto iuxta atque pio , fratri suo semper charissimodarunter von fremder Hand: 6 . decembris 1531 , Bullingerus vocatur Bernam ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3462", + "psc_text": "versiculus: Coelestem Dominum, mortalem dicito domnum. Sed quod soli tunc abbati competebat domni nomen, nunc omnibus fere monachis promiscue tribuitur; id quod jam tempore Smaragdi abbatis usu receptum fuisse constat ex ejusdem loco supra citato, et apud Cluniacenses ex Udalrico etiam laudato. Etsi credamus non defuisse etiam olim qui utrumque domini et domni titulum respuerint, patres simpliciter appellati. Ita Hilboldus Heriensis abbas ab Ermentario in Translatione S. Filiberti, cap. 1, vocatur pater Hilboldus. Ita Geilo abbas Heriensis in Chronico Trenorchiensi pater Geilo appellatur. Ita Usuardus monachus S. Germani a Pratis ab Aimoino in Histor. Translat. SS. Georgii et Aurelii, num. 6, Usuardus pater 830 dicitur. Denique in Vita S. Anscharii, quem primo nonnum Witmarum appellatum legimus, postea pater Witmarus nuncupatur. Caeterum in subscriptione nominum non solum simplices monachi, sed ipsi etiam abbates proprii nomini frater praemittere solebant. In Chronico Centulensi, lib. IV, Gervinus chartam quamdam ita incipit: Ego frater Gervinus", + "candidate_score": 0.625918, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_46_48", + "bdc_text": "] Heinrico Bullingero docto iuxta atque pio , fratri suo semper charissimodarunter von fremder Hand: 6 . decembris 1531 , Bullingerus vocatur Bernam ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3734", + "psc_text": "Patribus monachis. Vel denique quia nomen Patris praestantissimis Ecclesiae scriptoribus, inter quos haud erat inferior S. Basilius, tribui solebat, quemadmodum observat haeftenus lib. II, tr. 1, disq. 1. Similiter quod suum nuncupaverit, addens pronomen nostri, hoc ideo maxime fecit, vel honoris atque observantiae gratia, vel quia hic titulus sancti Patris nostri sanctorum ac praesertim monachorum libris solet praefigi, ut videre est in omnibus S. Basilii, S. Joannis Climaci, S. Germani patriarchae Constantinopolitani operibus: quin etiam ipsi Graeci S. Benedicti natalem in suo Menologio die 14 Martii ita annuntiant: 898 « S. Patris nostri Benedicti, multorum monasteriorum Patris, celeberrimi pietate, et miraculorum multitudine illustris. » Nobis autem desidiosis, et male viventibus, atque negligentibus rubor confusionis est. ] Ibi, quemadmodum notat Bernardus Cassinensis, de tribus nos S. Pater arguit: de desidia, per quam bonum agere omittimus; de mala vita, per quam peccata committimus; de negligentia, per quam contemnimus, et surgere a nostris", + "candidate_score": 0.625893, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_46_48", + "bdc_text": "] Heinrico Bullingero docto iuxta atque pio , fratri suo semper charissimodarunter von fremder Hand: 6 . decembris 1531 , Bullingerus vocatur Bernam ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2077", + "psc_text": "in secunda libri sui editione, non de communione eucharistica S. Benedictum intelligit, sed de communione precum et charitatis; cujus a lectore signum aliquod S. Pater omnibus dari voluerit, priusquam incipiat legere. Egregium sane charitatis indicium frustulum panis privatim edere ante lectionem! Et hanc interpretationem ab eruditissimo et in traditione versatissimo viro accepisse se fatetur dissertator; cui non deferre haudquaquam potuerit. Ita praevaluerunt in gratiam viri doctissimi, doctioris fortasse semel praeconcepta praejudicia. Adeo ineptam contra germanum S. Benedicti sensum opinionem singulari tractatu refutavit noster Mabillonius, quem habet sub prelo. Ejus rationes quilibet videre poterit; nos sola traditione, de qua dissertator gloriatur, licet nullum inde protulerit argumentum aliqua auctoritate firmatum, contenti erimus. Itaque sancti Benedicti textum de communione eucharistica intelligendum esse constans est omnium qui a tempore sancti Benedicti scripserunt hanc in rem, auctorum sententia. In primis Magister, qui ante mille annos suam scripsit Regulam, ex Benedictina magna ex parte desumptam, sancti", + "candidate_score": 0.625748, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_35", + "bdc_text": "Auch die bernischen Truppen , die zum Schutze Bremgartens im November 1531 dort stationiert waren , hatten Gelegenheit genug , den Prediger Bullinger zu hören und kennenzulernen ( s. HBRG III 230. 256f. 292 ) . .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2844", + "psc_text": "Tertio, haec olim lectio fiebat in auditorio, ut patet ex Vita sancti Guillelmi ducis et monachi Gellonensis (Saec. IV Ben.), ubi narratur quomodo suo susceptus fuerit in monasterio. Ac primo quidem num. 21, longe occurritur ei a fratribus, ducitur ad orationem, ecclesiaeque dona confert. Et postea, num. 22: « Completa oratione, factaque cunctis altaribus 680 sua cuique digna veneratione . . . . itur in auditorium, et osculatis fratribus, lectaque ex more lectione, factoque pro tempore brevi sermone de animae aedificatione, mox vir Dei subinfert, et indicat manifeste cur ipse venerit. » Idem videre est apud Ekkehardum in lib. de Casibus S. Galli cap. 11, ubi referens qua ratione episcopi et abbates ad visitandum S. Galli asceterium missi ab Ottone imperatore recepti fuerint: « Adveniunt omnes, inquit, festive receptis Cives apostolorum responsorium canitur. Abbas in auditorio debilis residens, introductis quidem eis assurgit. Legitur considentibus lectio de charitate et de pedisequa", + "candidate_score": 0.624853, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_47_49", + "bdc_text": "6 . decembris 1531 , Bullingerus vocatur Bernam ; B. Halleri manus .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2279", + "psc_text": "sextarium, non heminam appellasset, ut pote quae magis ad sextarii quam ad heminae mensuram accessisset: unde et sanctus Isidorus, qui non multo post sanctum Benedictum scripsit, de hemina, tanquam de mensura unciarum duodecim, locutus est, unicam ei pondo libram tribuens (Lib. XVI Orig., c. 25). Quid sentiendum sit de sancto Isidoro, docuit nos supra dissertator: sufficiat hic dicere, eum in libris Originum, non de monastica, sed de communi locutum fuisse hemina. Quod vero urget in nomine heminae, 1º supponit immutatas fuisse veteres Romanorum mensuras; 2º sanctum Benedictum nullam aliam habuisse rationem, ut mensuram a se institutam hoc nomine donaret; 3º hoc mera conjectura est, quae aliquantuli potest esse ponderis, cum non occurrunt aliunde certae rationes oppositae. At superius demonstratum est heminam Benedictinam tribus constare calicibus, ut patet ex Regula Magistri, sancti Isidori, sancti Fructuosi, statutis sancti Adalardi, et ex Nicolao de Fractura, et insuper ex libro Usuum Cisterciensium, cap. 73,", + "candidate_score": 0.624613, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_16", + "bdc_text": "senio indiem deficit , Bertoldus Haller. podagra , hernia et mole corporea sic gravatur , ut plus satis .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1972", + "psc_text": "Idem legitur in Benignianis et in mss. Cluniacensis monasterii Consuetudinibus. Sed de his satis. Quae vero ad corporis valetudinem restaurandum praescribat sanctus Pater, jam inquirendum est. Quibus fratribus infirmis sit cella super se deputata. ] Id est ab aliis officinis monasterii separata, inquit Bernardus Cassinensis et post eum Boherius; nam, licet ex vitae coenobiticae institutione omnes simul monachi debeant habitare, in uno simul refectorio manducare, in uno simul dormitorio quiescere, infirmis tamen fratribus par erat separatum providere habitaculum. Idque pietas exigebat tam propter sanos, qui ex eis non modicum paterentur 472 impedimentum, quam propter aegros, qui in separato loco paulo liberius tractari queunt. Atque ita placuit priscis vitae monasticae Patribus, ut videre est in Regula S. Pachomii art. 20; S. Caesarii ad virgines, cap. 30; S. Aureliani ad monachos cap. 53, et ad virgines cap. 37; Cujusdam etiam ad virgines cap. 15, apud Hieronymum epist. 22, in concil. Agathensi cap.", + "candidate_score": 0.623823, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_35", + "bdc_text": "Auch die bernischen Truppen , die zum Schutze Bremgartens im November 1531 dort stationiert waren , hatten Gelegenheit genug , den Prediger Bullinger zu hören und kennenzulernen ( s. HBRG III 230. 256f. 292 ) . .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1078", + "psc_text": "in claustro sese recipiebant, ex cap. 84; unde S. Bernardus singularem monachum describens (De Grad. humil.), aliis in claustro quiescentibus, inquit, solus remanet in oratorio: ubi quod dicit quiescentibus non de corporea, sed de spiritali quiete intelligendum est, ut patet ex Aelredo abbate hom. de duobus discipulis euntibus in Emmaus, et ex Gilberto de Hoillandia Serm. 23, in Cant. Denique apud primos B. Stephani abbatis Obazinensis discipulos (Tom. IV Misc. Baluz.), « illud quod post vigilias intervallum restabat, non quieti aut somno deputabatur sed peculiaribus orationibus aut operibus manuum inserviebat, » ut legitur in ejus Vita, n. 7. Istud autem institutum antiquis monachis, ut vidimus hactenus, inviolabile 254 duplici ex causa commendat Joannes Cassianus: 1º ne purificationem nostram nocturnis orationibus acquisitam invidus hostis illusione somni contaminet; 2º ne somnus ille inertiam in monacho parturiat, ac per totum diem vigorem ejus obtundat, cordis pinguedinem exhauriat, et debilem reddat eum adversus insidias", + "candidate_score": 0.623508, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_46_48", + "bdc_text": "] Heinrico Bullingero docto iuxta atque pio , fratri suo semper charissimodarunter von fremder Hand: 6 . decembris 1531 , Bullingerus vocatur Bernam ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2274", + "psc_text": "eo saeculo, id est IX, scribebat, unus ex illis fuerit; nam ex duabus quas refert opinionibus, semper laxiori favet. Sed videat ipse dissertator num legerit attente et cum examine quae asserit, aut ne praecipiti oculo praefationem perlustravit. Deflexerint monachi saeculo VIII ab exacta Regulae observatione, nec ne, per me licet. Vixerit in Remensi sancti Remigii monasterio 543 saeculo IX, Bertigarius monachus, permitto; at non Bertigario longe antiquior auctor, qui tractatum de ponderibus et mensuris composuit, quem quidem Bertigarius tanquam alienum fetum, non suum, Ebone Remensi pontifice, scribebat in Remigiano monasterio. Quod si verus illius tractatus auctor esset Bertigarius monachus, neque tamen obtineret inde dissertator quod desiderat. Nam dum auctor in eam propendet sententiam, quae tres sextario libras, heminae libram et dimidiam tribuit, haud dubium locutus esset secundum usum sui monasterii, hoc est secundum institutum in omnibus Galliae monasteriis usum ab Aquisgranensi concilio, ex cujus decreto Benedictina hemina omnibus in coenobiis", + "candidate_score": 0.62295, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_35", + "bdc_text": "Auch die bernischen Truppen , die zum Schutze Bremgartens im November 1531 dort stationiert waren , hatten Gelegenheit genug , den Prediger Bullinger zu hören und kennenzulernen ( s. HBRG III 230. 256f. 292 ) . .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3438", + "psc_text": "Pater subdit. Qui abbas non conturbet gregem sibi commissum, etc.] Hic, ut scribit Bernardus Cassinensis, « triplici freno considerationem constringit abbatis. Primo quod paci subditorum intendat, gregem non conturbando. Secundo quod omnia juste disponat, potestatis libertate non abutendo. Tertio quod tam opera quam judicia Deo sunt cognita, et semper timeat discussionem extremi judicii cogitando. » Sic accedant ad pacem. ] Scilicet quae datur in missa, ut docent Bernardus Cassinensis, Nicolaus de Fractura, Richardus de S. Angelo, Boherius in secundo commentario, Theobaldus Artaldus, et Nicolaus Bravus; vel quae datur advenientibus hospitibus aut in missa, ut Menardus; vel tandem quae datur in missa, aut accedentibus hospitibus, aut professis post missam, aut in missa Evangelio dicto a textu Evangelii sine cruce in quibusdam monasteriis, ut exponit in primo commentario Boherius. De modo dandi et accipiendi in missa pacem ante communionem, de qua hunc locum interpretor, vide quae diximus in l. II de Antiq.", + "candidate_score": 0.622691, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_46_48", + "bdc_text": "] Heinrico Bullingero docto iuxta atque pio , fratri suo semper charissimodarunter von fremder Hand: 6 . decembris 1531 , Bullingerus vocatur Bernam ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2177", + "psc_text": "conversis; qua in re cum priori placuerit ut ita fiat, ei contradicere nullus audeat attentare. » in mss. etiam Cluniacensis monasterii Consuetudinibus, et in Benignianis, cap. 40, memorantur panis duo genera, quorum optimus fratribus ministraretur. Isto tamen optimo erat adhuc melior infirmis tribuendus. 520 Antequam vero hinc discedamus, observandum Benedictinam libram debere esse propensam, quod nonnulli explicant praeponderatam, sive ante pensatam. Ita Smaragdus, Hildemarus, Bernardus Cassinensis, Nicolaus de Fractura, Boherius et alii, juxta veterum monachorum morem, qui ante panem librabant quam mensae apponerent; cujus rei exemplum profert Theodoretus de Publio quodam monachorum patre (Lib. IX de Vit. Patr., cap. 9), qui accedens ad trutinam, panis mensuram diligenter perpendebat, et si quando invenisset plus quam esset definitum, aegre ferebat, et eos qui ita facerent helluones appellabat. Atque hunc fuisse ordinis nostri usum probant varia, quae etiam supersunt, librarum pondera. Verum propensa hoc sensu non est vox Latina, quare alii libram propensam", + "candidate_score": 0.621115, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_16", + "bdc_text": "senio indiem deficit , Bertoldus Haller. podagra , hernia et mole corporea sic gravatur , ut plus satis .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1983", + "psc_text": "Sanis autem, et maxime juvenibus, tardius concedatur. ] Haec fuit constans et sana sanctorum Patrum doctrina. S. Athanasius ( Syntag. doctrin. ad Mon., etc.): « Si morbus exigat, inquit, una aut altera vice lavationem adhibe; sospes autem balneo non indiges. » S. Hieronymus (Epist. 4): « Balnearum fomenta non quaerat, qui calorem corporis jejuniorum cupit frigore exstinguere. » S. Isidorus agens de monachis (Lib. II, de Offic. eccles., cap. 15): « Lavacris utantur nunquam delectatione corporis, sed raro propter necessitatem languoris; » et in Regula (Cap. 20): « Lavacra nulli monacho adeunda studio lavandi corporis, nisi tantummodo pro necessitate languoris. » S. Caesarius in Regula ad sanctimoniales (Cap. 29): « Lavacra cujus infirmitas exposcit minime denegentur . . . . si autem nulla infirmitate compellitur, cupididati suae non praebeatur assensus. » S. Leander (De Instit. virg., c. 10): « Balneo non pro studio vel nitore utaris corporis, sed tantum pro", + "candidate_score": 0.620799, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_46_48", + "bdc_text": "] Heinrico Bullingero docto iuxta atque pio , fratri suo semper charissimodarunter von fremder Hand: 6 . decembris 1531 , Bullingerus vocatur Bernam ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3170", + "psc_text": "Ex chartulario Bellilocensi. Ego frater Geraldus promitto stabilitatem meam loci istius secundum Regulam S. Benedicti et SS. apostolorum Petri et Pauli, in praesentia Domini Geraldi abbatis, et caeterorum fratrum: et cedo aliquid de rebus meis ad istud monasterium quod est constructum in honorem S. Petri, ubi vir venerabilis Geraldus abbas praeesse videtur. Ex Smaragdo. Ego ille in hoc monasterio sancti illius promitto stabilitatem meam, et conversionem morum meorum, et obedientiam secundum Regulam S. Benedicti coram Deo et sanctis ejus. Ex Udalrico, lib. II, cap. 27. 757 Ego frater promitto stabilitatem monachi, et conversionem morum meorum, et obedientiam secundum Regulam S. Benedicti coram Deo et sanctis ejus, in hoc monasterio, quod est constructum in honore BB. apostolorum Petri et Pauli, in praesentia domni N. abbatis. Ex ms. codice S. Dionysii in Francia. Ego frater N. humilis monachus monasterii S. Dionysii in Francia, Parisiensis dioecesis, voveo et promitto Deo, B. Mariae, B.", + "candidate_score": 0.620727, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_35", + "bdc_text": "Auch die bernischen Truppen , die zum Schutze Bremgartens im November 1531 dort stationiert waren , hatten Gelegenheit genug , den Prediger Bullinger zu hören und kennenzulernen ( s. HBRG III 230. 256f. 292 ) . .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1140", + "psc_text": "etiam de nostris legimus in lib. II de Gestis SS. Rotonensium cap. 5. Porro licet Petrus Boherius hunc locum exponens dicat in hac expresse Regula non contineri, num standum an sedendum sit quando psalmi canuntur, ex his tamen S. Benedicti verbis satis apposite intulit Menardus, instituti nostri monachis inter psallendum esse standum: qui enim jubentur sedere dum leguntur lectiones, prius stetisse psallendo necesse est, quod confirmat ex Reg. cap. 60: Concedatur ei post abbatem stare et benedicere, et ex cap. 63: Sic accedat ad pacem, ad communionem, ad psalmum imponendum, in choro standum. Nam licet stare non semper pro corporis erectione, sed pro praesentia aliquando sumatur, ut cum dicitur sunt de hic stantibus, nihil tamen vetat hic illo sensu accipi: si enim sedissent, naturali loquendi ratione dixisset: Concedatur ei post abbatem sedere, et sic accedant ad pacem . . .in choro sedendum, etc. Atque haec fuit veterum monachorum praxis, quam", + "candidate_score": 0.620409, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_35", + "bdc_text": "Auch die bernischen Truppen , die zum Schutze Bremgartens im November 1531 dort stationiert waren , hatten Gelegenheit genug , den Prediger Bullinger zu hören und kennenzulernen ( s. HBRG III 230. 256f. 292 ) . .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_799", + "psc_text": "Carthusiensium, imo et Cisterciensium, ut supra collegimus ex S. Bernardo, consuetudo. Tunc qui aliqua re indigebant, hanc potissimum eo tempore petebant, ut de Cluniacensibus scribit Udalricus, et Carthusiensibus suis praescribit Guido his verbis: « Post nonam convenimus in claustro de utilibus locuturi: in hoc spatio incaustum, pergamenum, pennas, cretam, libros seu legendos seu transcribendos a sacrista; a coquinario vero legumina, sal, et caetera hujusmodi poscimus, et accipimus. » Vel denique omnes uno in loco residentes, se invicem loquentes auscultabant, ut velle videtur S. Hildegardis. Atque ad hos potissimum spectat praeclara illa S. Basilii admonitio Serm. 2 de Instit. monach. : « Inutilis sermo, et quae ex mutuis colloquiis oritur importuna elatio non proferatur, sed si quid utile ad aedificationem animarum, hoc solum convenit loqui; et haec ipsa quae utilia sunt, cum ordine, et decenti tempore, et ab his a quibus dici oportet. Si quis de inferioribus sit, exspectet donec invitetur", + "candidate_score": 0.619602, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_46_48", + "bdc_text": "] Heinrico Bullingero docto iuxta atque pio , fratri suo semper charissimodarunter von fremder Hand: 6 . decembris 1531 , Bullingerus vocatur Bernam ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3078", + "psc_text": "Pater, quamvis ad beneplacitum abbatis opera distraherent. Per quorum manus transigenda sunt. ] « Id est in quibus manibus ponenda sunt ad vendendum, ut ille venditor sit legalis, sive fidelis, » inquit Richardus de S. Angelo; ita ut ipsi per se non vendant, sed per domesticos, aut alios amicos: quia magnum est monachis periculum vel minimum claustro egredi. Eadem ratione S. Stephanus Grandimontensis (In Regul. cap. 15) fratres suos nolebat quidquam per se emere; sed « cum aliquid emere volueritis, infit, mandate alicui amicorum vestrorum, quatenus hoc vobis afferat; quod si vobis dare noluerit, 735 postquam ab eo ad emendum petieritis, nullatenus accipiatis. Sed nobis fortasse dicetis, Melius mercabimur si nundinas adeamus? hoc vobis prohibemus, nam multo melius vobis est parum substantiae amittere, quam redeundo ad saeculum animam perdere. » Et sane cautum olim fuit ne monachi venderent, ut passim videre est in conciliis. Sed ante sancti Benedicti tempora id", + "candidate_score": 0.619599, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_46_48", + "bdc_text": "] Heinrico Bullingero docto iuxta atque pio , fratri suo semper charissimodarunter von fremder Hand: 6 . decembris 1531 , Bullingerus vocatur Bernam ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2254", + "psc_text": "continebat, quos ubi aliquis ministrasset, mixta, id est jam propinata esset hemina. Id confirmat ex Regulis sancti Fructuosi et sancti Isidori, qui Benedictinam prae oculis habuerunt, ejusque ritus expresserunt, cum suam condiderunt. Nam ex Regula sancti Isidori (Cap. 10) ternis poculis fraterna reficienda est sitis, et S. Fructuosus (Cap. 5), qui privatis diebus semiheminam concedit, in praecipuis solemnitatibus tres fratribus potiones indulget, hoc est integram heminam. Eamdem sententiam amplius confirmat ex Statutis sancti Adalardi abbatis Corbeiensis, qui in Cassinensi monasterio diu versatus fuerat, et Statuta anno 822, hoc est annis post synodum Aquisgranensem quinque conscripsit. Is in lib. I, cap. 4 (Spicil. tom. IV), praescribit ut duodecim canonicis quatuor sextarii dividantur, ita ut unusquisque accipiat calices duos. Quo ex loco patet sextarium in Corbeiensi monasterio sex calicibus constitisse, ac consequenter heminam tribus; et quidem cervisiae, quae aqua non diluitur. Ex quibus omnibus infert, cum ad moderatum haustum minus sex vini", + "candidate_score": 0.619531, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_46_48", + "bdc_text": "] Heinrico Bullingero docto iuxta atque pio , fratri suo semper charissimodarunter von fremder Hand: 6 . decembris 1531 , Bullingerus vocatur Bernam ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2269", + "psc_text": "asserens sanctum Isidorum res ab aliis antiquioribus auctoribus dictas, a se sine ullo examine collectas scripsisse. Et certe sanctus Isidorus, ut ostendit noster Menardus, sibi ipsi contradicit. Qui etiam, quamvis sibi non contradiceret dissertatori, qui Romanae heminae uncias omnino decem tribuit, non faveret. Nam S. Isidorus duodecim unciis, et quidem ponderalibus heminam facit: « Hemina, inquit (Lib. XVI Origin., c. 25) appendit libram unam, quae geminata sextarium facit. » Unde mirum est virum eruditum adeo invalidum proponere argumentum; quod certe in rudiori scholastico alius aegre ferret. Sed quid? In tuenda mala causa omnia solent adhiberi, ut ipsius dissertatoris verbis utar (In Resp. ad object., n. 7). Hactenus satis demonstratum existimo non probasse dissertatorem in suis responsis immutatas adusque sanctum Benedictum Romanorum antiquas mensuras viguisse. At multo minus probat eas eo tempore 542 per totam Italiam usu receptas fuisse. Nam quem ad id astruendum profert, Nicolaum de Fractura, qui annis post", + "candidate_score": 0.61921, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_46_48", + "bdc_text": "] Heinrico Bullingero docto iuxta atque pio , fratri suo semper charissimodarunter von fremder Hand: 6 . decembris 1531 , Bullingerus vocatur Bernam ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2623", + "psc_text": "Angl.): « Factus monachus, homo qui ne ciret agresti opere victum quaerere, publicas scholas de dialectica professus est, ut egestatem monasterii scholarum liberalitate 627 temperaret, » cum econtra Herluinus abbas coquendis panibus, et fimo tractando occuparetur, et S. Bernardi abbatis Clarevallensis, cui pro manuum labore commissa est cura divini verbi docendi et praedicandi, uti ipse testatur in quodam sermone his verbis (Serm. 10, in psal. XC): « Quod aliquoties vobis loquimur praeter consuetudinem ordinis nostri, non nostra id agimus praesumptione, sed de voluntate venerabilium fratrum et coabbatum nostrorum, qui id nobis etiam injungunt, quod tamen sibi passim nolunt omnino licere. Nempe aliam mihi rationem et singularem necessitatem esse noverunt; neque enim modo loquerer vobis, si possem laborare vobiscum. Illud forte vobis efficacius verbum fieret, sed et conscientiae meae magis acceptum. Caeterum quando id mihi peccatis meis exigentibus, et onerosi hujus, ut ipsi scitis, tam multiplici infirmitate corporis, et ipsa quoque", + "candidate_score": 0.61911, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_35", + "bdc_text": "Auch die bernischen Truppen , die zum Schutze Bremgartens im November 1531 dort stationiert waren , hatten Gelegenheit genug , den Prediger Bullinger zu hören und kennenzulernen ( s. HBRG III 230. 256f. 292 ) . .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_797", + "psc_text": "consuetudinibus, de bonis et aedificationis eloquiis. » Apud Bursfeldenses et Carthusianos non ultimus, sed ipse qui colloquio praeerat, Benedicite dicebat. Hi etiam antequam quidquam loqui inciperent, aliquam lectionem praemittebant. « Quando post nonam in ecclesia dictam diebus capituli in claustro convenimus, inquiunt in nova Collectione Statutorum, tunc antequam sedeamus, qui praeest conventui dicit: Benedicite. Deinde sequitur lectio de Statutis vel Evangeliis; qua finita, colloquium habemus, in quo nullus consulere debet secreto, vel susurrare, vel dicere aliquid quod nolit ab omnibus intelligi vel audiri. Eamdem disciplinam observare videntur sanctimoniales Strictioris Observantiae ordinis Cisterciensis in Hispania, quarum Constitutiones volunt Cap. 11, ut « ubi abbatissa licentiam recreandi vel colloquendi dederit, sint colloquia religiosa, ad quod servire poterit pius aliquis liber. » Data autem semel loquendi licentia, duo, vel tres, pluresve simul a superiore jungebantur; quibuscum, non cum aliis, de rebus honestis et piis sermonem invicem miscebant. Ita praescribunt antiqua S. Adalardi Statuta", + "candidate_score": 0.618928, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_46_48", + "bdc_text": "] Heinrico Bullingero docto iuxta atque pio , fratri suo semper charissimodarunter von fremder Hand: 6 . decembris 1531 , Bullingerus vocatur Bernam ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1016", + "psc_text": "S. Bernardi auctoritas (Serm. 64, in Cant.): « Publice praedicare nec monacho convenit, nec novitio expedit, nec non misso licet. » Gilberti de Hoillandia (Serm. 18 in Cant.): « Nemo praedicationis officium assumat, nemo sibi sumat honorem nisi vocatus a Deo. » Et certe recte argumentatur auctor Sermonum ad Fratres in eremo, cum dicit (Serm. 23): « Officium vestrum est non solum carnem jejuniis, abstinentia escae et potus affligere, quantum valetudo naturae permittit; sed etiam mundum contemnere, et non doctoris 239 appetere cathedram, sed in cilicio et cinere perseverare in eremo debemus. » Vide Petri Blesensis epist. 13. Caeterum quam hic tradit hujus loci Regulae explanationem Petrus Boherius, eamdem sequitur Julianus Warnier in eo quem conscripsit libro de Antiqua et vera Regulae S. Benedicti praxi, cap. 35. Monstrante Scriptura quia in multiloquio non effugitur peccatum. ] Hanc sententiam supra exposuimus. Et quia vir linguosus. ] Vir linguosus ex S. Augustino", + "candidate_score": 0.61864, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_47_49", + "bdc_text": "6 . decembris 1531 , Bullingerus vocatur Bernam ; B. Halleri manus .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2241", + "psc_text": "Sane 535 cum sanctus Pater tarde venientem ad mensam solum reficere jubet, sublata ei portione sua vini, non de infirmis debilibusque loquitur, sed de sanis maxime. At de his videsis Haeftenum lib. X, tract. 4, disq. 3. Credimus heminam vini per singulos sufficere per diem. ] De nomine heminae consentiunt inter se viri eruditi; at de mensura ipsa non parum litigant. Jacobus Brolius Parisiensis Sancti Germani monasterii monachus, vir doctus et religiosus, varias diversorum sententias refert, nulli tamen certo adhaerens. Prima est Petri Masii abbatis Casalis Benedicti, qui in Constitutionibus suae congregationis (Const. ms. Casalis Ben., cap. 57) heminae mensuram ita definit: « Hemina, sicut a quibusdam expositoribus Regulae accepimus, est mensura continens unam libram cum quarta parte alicujus liquoris; et est quasi tertia pars quartae vini Parisiensis. » Secunda est Smaragdi, qui sanctum Isidorum describens (Isid. l. XVI Orig., c. 25): « Hemina vini, ait, appendit libram unam, quae", + "candidate_score": 0.6185, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_46_48", + "bdc_text": "] Heinrico Bullingero docto iuxta atque pio , fratri suo semper charissimodarunter von fremder Hand: 6 . decembris 1531 , Bullingerus vocatur Bernam ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3607", + "psc_text": "Anianensis, et omnibus nostris mss. Sed quidquid sit, certe utrumque a nostris usitatum fuit; nam et granum molebant sive tundebant, et farinam ipsi miscebant; ut patet ex supradictis ad caput 48, et insuper ex mss. Germaniae Consuetudinibus, in quibus lego: « Fratres interdum generaliter intrant pistrinum, pastamque propriis manibus praeparant, et temperant ad faciendos panes. » Quinimo pistoris officium hebdomadatim exercebant, ut vidimus supra, cap. 46, patetque ex Vita S. Stephani abbatis Obazinensis, lib. II, num. 54; communiter tamen id munus uni alicui committebatur, quod in Gellonensi monasterio summa cum humilitate exercuit S. Guillelmus, ejusdem loci fundator et monachus. Vel artes diversae intra monasterium exerceantur. ] Tale erat Fuldense coenobium sub Sturmio abbate, teste Eigile abbate in ejus Vita, num. 20; tale Flaviacense sub S. Geremaro, ex ejus Vita, num. 25; tale Solemniacense ex Vita S. Audoeno in Vita sancti Eligii; tale Lesciense ex Vita S. Hiltrudis, num. 3; tale", + "candidate_score": 0.618101, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_47_49", + "bdc_text": "6 . decembris 1531 , Bullingerus vocatur Bernam ; B. Halleri manus .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2622", + "psc_text": "plane, sic verbi Domini poteris fieri taciturnus praedicator, et lingua silente in multorum populorum auribus manus tua clamosis vocibus personabit. » Eumdem laborem singulari opusculo laudavit Joannes Trithemius, etiam post typographiae inventionem fratres suos ad illum invitans. Vide Benedicti ejusdem lib. I de Viris illustribus ordinis S. cap. 6. Denique, aliud laboris genus a nostris frequentatum notat Mabillonius (Praefat. ad saec. I Bened., pag. 60): nimirum qui prae corporis infirmitate operosos labores manibus exercere non poterant, iis pro Regulae indulgentia prolixioribus studiis aliorum operas compensare licebat. Quod probat exemplo Lanfranci, qui, ut loquitur Guillelmus Malmesburiensis (Lib. I de Gestis Pont. Angl.): « Factus monachus, homo qui ne ciret agresti opere victum quaerere, publicas scholas de dialectica professus est, ut egestatem monasterii scholarum liberalitate 627 temperaret, » cum econtra Herluinus abbas coquendis panibus, et fimo tractando occuparetur, et S. Bernardi abbatis Clarevallensis, cui pro manuum labore commissa est cura divini verbi", + "candidate_score": 0.617369, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_35", + "bdc_text": "Auch die bernischen Truppen , die zum Schutze Bremgartens im November 1531 dort stationiert waren , hatten Gelegenheit genug , den Prediger Bullinger zu hören und kennenzulernen ( s. HBRG III 230. 256f. 292 ) . .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3328", + "psc_text": "dare, aut certe agere hoc quod illi injunctum fuerit, cum quali humilitate et reverentia seu subjectione locutus fuerat, quando in monasterium ingressus est. » Ita etiam Turrecremata. 2º Smaragdus, et Petrus Diaconus seipso, ita explicant: « Quod vero dicit: Si forte ordinationis, aut quia sacerdos est ordinatus, aut quia ordinationis ministerium, id est ut aliquid ordinaret potestatem accepit ab abbate in monasterio. Aut alicujus rei causa, subauditur, fuerit exaltatus in monasterio; illum locum attendat, etc. 3º Boherius, relata utraque expositione, tertiam addit in primo commentario his verbis: « Vel intendit quod, praeterquam in praemissis, debet semper servare ordines suos, ut tempus conversionis discernit, ut si aliqua ardua sunt in monasterio ordinanda, et abbas petat consilium fratribus, non primus respondeat, non primus loquatur; » et in secundo commentario: « Hoc etiam est dicere, quod licet sacerdos honoretur in sedibus, benedictionibus et missis, in aliis tamen tractatibus et officiis tenere debet locum", + "candidate_score": 0.617213, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_35", + "bdc_text": "Auch die bernischen Truppen , die zum Schutze Bremgartens im November 1531 dort stationiert waren , hatten Gelegenheit genug , den Prediger Bullinger zu hören und kennenzulernen ( s. HBRG III 230. 256f. 292 ) . .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2837", + "psc_text": "illud Regulae S. Pachomii (Art. 28): « Quod si voluerint (hospites) orationis tempore atque collectae venire ad conventum fratrum, et ejusdem fidei fuerint; janitor, vel minister xenodochii nuntiabit Patri monasterii, et sic deducentur ad orandum. » Et revera solebant olim hospites monachi una cum fratribus tam die quam nocte divinis interesse laudibus; unde et S. Hidulfus « ordinans interius claustri cuncta religiose, decrevit domum hospitum, ne fratres a supervenientibus molestarentur, ad portam monasterii aedificare; et juxta illam, capellam in qua hospites ad divina audienda convenirent, » ut scribit Richerus in ejus Vita, cap. 19 (Append. ad saec. III Ben.). Hinc S. Benedictus Anianensis, teste Ardone in ejus Vita, num. 52 (Saec. IV Ben.). Volebat ut nocte « ecclesiae ostiis patefactis hospitibus pateret ingressus: » hinc et in antiqua monasterii S. Galli delineatione contra basilicam describitur susceptio supervenientium fratrum, cum eorum dormitorio. Ita denique Ingelramnus abbas Centulensis (Saec. II Ben.), in", + "candidate_score": 0.616873, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_35", + "bdc_text": "Auch die bernischen Truppen , die zum Schutze Bremgartens im November 1531 dort stationiert waren , hatten Gelegenheit genug , den Prediger Bullinger zu hören und kennenzulernen ( s. HBRG III 230. 256f. 292 ) . .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1909", + "psc_text": "de consuetudine licet. » Postulantes pro se orari. ] Idem post coenam convenientes in unum ad concinendos ex more ante quietem hymnos, praestabant in Oriente veteres monachi, quemadmodum scribit Cassianus (Lib. IV, c. 19). Egredientes autem de septimana dicant hunc versum: Benedictus es, Domine Deus, qui adjuvisti me et consolatus es me. ] Idque ad gradum presbyterii et incurvi, uti diximus ex Udalrico l. II, cap. 35; libro Usuum Cisterc. cap. 108, et Caeremoniali Bursfeld. dist. 2, cap. 15. Quo dicto tertio. ] Scilicet ab egrediente, et ter repetito integraliter a choristis, inquit Boherius. Recipiat benedictionem ingrediens. ] Benedictionem cap. 11 S. Benedictus appellat orationem seu collectam, quae nocturnas vigilias terminat: ita hic benedictionem vocat preces et orationes quae super hebdomadarios recitantur, quaeque ex Boherio proferri debent ab abbate, priore, vel hebdomadario: ex Udalrico. lib. II, cap. 35, Consuet. S. Germani a Pratis, Nicolao de Fractura, et Caerem. Bursfeldensium, a", + "candidate_score": 0.616432, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_35", + "bdc_text": "Auch die bernischen Truppen , die zum Schutze Bremgartens im November 1531 dort stationiert waren , hatten Gelegenheit genug , den Prediger Bullinger zu hören und kennenzulernen ( s. HBRG III 230. 256f. 292 ) . .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1081", + "psc_text": "in Reomensi S. Joannis monasterio colligimus ex libro de Translatione et miraculis ejus, n. 1; sed et S. Galli abbatis discipulos post laborem matutinalis officii quiescendi gratia lectos revisisse auctor est Walfridus in Vita S. Gadi cap. 26 (Saec. II). Similiter S. Geremarus abbas Flaviacensis completo officio revertens in dormitorium in stratu suo collocare se consueverat. ut habent ejus acta n. 14. Idem viguisse in Longoretico monasterio discimus ex Visione Baronti, n. 7, saeculo II Bened.; in Pauliacensi sanctimonialium ex Vita S. Austrobertae, n. 15, saec. III, part. I; in Lindisfarnensis ex Carmine Ethilvulfi monachi cap. 10, 21, 22; in monasterio S. Corbiniani ex ejus Vita auctore Aribone n. 3, denique in Suessionensi B. M. Parthenone aliis in ecclesia vigiliis et orationibus insistentibus, aliae post nocturnum officium dormire permittebantur ex Vita S. Drausii episc., n. 17, apud Bolland., 5 Martii. Sed haec merae indulgentiae, et praeter Regulam S. Benedicti, quae", + "candidate_score": 0.615776, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_35", + "bdc_text": "Auch die bernischen Truppen , die zum Schutze Bremgartens im November 1531 dort stationiert waren , hatten Gelegenheit genug , den Prediger Bullinger zu hören und kennenzulernen ( s. HBRG III 230. 256f. 292 ) . .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3616", + "psc_text": "Videres mortuum, quasi viveret, magistro jubenti obedire, cessantibus signis miraculorum, etc. » Istud exemplum ad morum aedificationem fusius referre libuit. Similes querelas monachorum Casae Dei adversus S. Robertum refert Bertrandus in tripartito libro miraculorum S. Roberti, dist. 2, n. 8; nam cum ille plurimis coruscaret signis, ex quibus divina turbarentur officia, « Majores natu et ferventiores spiritu ad B. viri sepulcrum accedentes, hujusmodi sermonibus eum convenisse feruntur: Hos, inquiunt, domine pater eremi, squalores vestro ducatu optavimus, et ut delictorum veniam et Redemptoris gratiam consequeremur, gaudentes intravimus: praesentium miraculorum abundantia tanta nobis succressit divinorum officiorum inopia, ut nec peccata nostra plangere, nec divinas laudes valeamus decenter exsolvere; vestra ideo nobis impetrent merita, ut his diebus importunitatibus sopitis, cum tranquillitate sic Christo Domino serviamus, ut in futuro veniam delictorum invenire valeamus. Proinde interim cautum est ne quis infirmorum ad sepulcrum accederet, quoniam nec ei amodo valvae aperirentur, nec obsequia praeberentur. » His", + "candidate_score": 0.615743, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_35", + "bdc_text": "Auch die bernischen Truppen , die zum Schutze Bremgartens im November 1531 dort stationiert waren , hatten Gelegenheit genug , den Prediger Bullinger zu hören und kennenzulernen ( s. HBRG III 230. 256f. 292 ) . .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3334", + "psc_text": "et professionis emiserint votum; nec enim antea sunt nisi cum novitiis et sub magistro novitiorum, » inquit Bernardus Cassinensis. Hujusmodi autem promissio fieri debet et verbo et scripto, sicut ab aliis. Atque ita S. Ursmarus (Saec. III Ben., part. I) in Laubiensi monasterio Erminonem 799 presbyterum recipiens, « secundum morem ibidem degentium fecit spondere observare regulam, et obedientiam exhibere majoribus, » quemadmodum auctor est Anso in Vita S. Erminonis, n. 4. CAPUT LXI. De monachis peregrinis, qualiter suscipiantur. Si quis monachus peregrinus de longinquis provinciis supervenerit, si pro hospite voluerit habitare in monasterio, et contentus fuerit consuetudine loci quam invenerit, et non forte superfluitate sua perturbat monasterium, sed simpliciter contentus est quod invenerit, suscipiatur quanto tempore cupit. Si qua sane rationabiliter et cum humilitate charitatis reprehendit aut ostendit, tractet abbas prudenter; ne forte eum pro hoc ipso Dominus direxerit. Si vero postea voluerit stabilitatem suam firmare, non renuatur talis voluntas:", + "candidate_score": 0.615566, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_47_49", + "bdc_text": "6 . decembris 1531 , Bullingerus vocatur Bernam ; B. Halleri manus .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2342", + "psc_text": "I, cap. 18. Dunstanus vero praescribit ut mediante hora quinta cantetur sexta, dehinc manibus lotis adeant mensam. 559 Ante praedictam vero sextam horam non videmus sanctum Benedictum, aut quemquam alium monachorum magistrum aliquid cibi fratribus suis, saltem omnibus, praegustandum concessisse; nonnulli quidem ad nonam aut vesperam refectionem distulerunt; at qui sextam praeveniret invenimus neminem: una est Vita S. Samsonis (Saec. I Bened.), in cujus num. 16 haec lego: « Consuetudo erat in hujus monasterii lege, herbas hortinas per poculum ad sanitatem convenientes fricare, ac singulis fratribus in suis vasculis scyphunculo non grandi ad sanitatem particulatim dividere, ut quando de tertia celebranda veniebant, paratum jam poculum hortinis mixtum herbis reperirent. » Ante hanc autem tertiam horam, ut id etiam obiter observem, quidquam cibi praegustare religio Britannis erat, ut patet ex Beda in Vita sancti Cuthberti, et ex Vita sancti Guthlaci anachoretae, num. 29, saec. III Bened. Et ad seram coenent. ]", + "candidate_score": 0.614955, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_47_49", + "bdc_text": "6 . decembris 1531 , Bullingerus vocatur Bernam ; B. Halleri manus .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3032", + "psc_text": "jam ex his vocibus exposuimus; de reliquis aliquid subjiciendum. Bracile indumentum brachiorum esse quidam existimant, a brachio dictum credentes. Ita Guido Juvenalis in sua Gallica versione bracile reddit manche, et alia versio manchon; sed absque ullo probati alicujus auctoris testimonio. Haeftenus bracile a bracca deducens, femorale brevius velandis verendis idoneum esse affirmat; sed et hoc absque ulla antiquitatis auctoritate. Verius Menardus bracile asserit esse zonam, sive cingulum, id quod probat auctoritate Papiae: « Brachile, quod succinctorium sive redimiculum dicimus, quod nunc non brachiorum, sed renum sit cingulum. » Et ex Regula Magistri, cap. 11: « In die vero cingatur bracilibus. » Confirmarique pos ex Boboleno monacho in Vita S. Germani abbatis Grandivillarensis, num. 15 (Saec. II Bened.): « Unus autem e fratribus ipsa die interfectionis ejus inter hostium cuneos cingulum quod vulgo bracile vocatur, inter manus trahentium invenit. » His accedunt antiquae et recentiores versiones bracile Gallice reddentes sainture, aut", + "candidate_score": 0.613897, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_47_49", + "bdc_text": "6 . decembris 1531 , Bullingerus vocatur Bernam ; B. Halleri manus .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_914", + "psc_text": "ad S. Benedicti textum, qui, ut notat Hildemarus, non simpliciter jubet ut dura, contraria, injuriasque patienter perferamus, sed, quod majus est, amplectamur, id est cum gaudio et amore suscipiamus; « nos enim eam rem, inquit, quam diligimus amplectimur, quia non solum monachus debet adversa sufferre aut tolerare, sed etiam cum gaudio sufferre. » Talis erat insignis illa sanctimonialis Tabennensiotarum monasterii, quae, teste Palladio (Laus. cap. 41), « non murmuravit, non parvum vel magnum quid est locuta, etsi contumeliis afficeretur, et pugnis tunderetur, et maledictis appeteretur, et plurimi eam abominarentur. » Talis S. Willelmus Gellonensis monasterii fundator et monachus, qui « interdum caesus, et injuriis laesus, neque resistebat, neque comminabatur, gaudebat plane in subjectione. » Talis Benedictus Cluniacensis monachus, de quo Petrus Venerabilis (Lib. I Mirac., c. 20): « Multas a quibusdam, quia inferre verbera non audebant, verborum injurias tolerabat. Recordor ego saepius falsis aut quasi nullis accusationibus in communi fratrum", + "candidate_score": 0.612854, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_47_49", + "bdc_text": "6 . decembris 1531 , Bullingerus vocatur Bernam ; B. Halleri manus .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3033", + "psc_text": "» Confirmarique pos ex Boboleno monacho in Vita S. Germani abbatis Grandivillarensis, num. 15 (Saec. II Bened.): « Unus autem e fratribus ipsa die interfectionis ejus inter hostium cuneos cingulum quod vulgo bracile vocatur, inter manus trahentium invenit. » His accedunt antiquae et recentiores versiones bracile Gallice reddentes sainture, aut ceinture. Boherio bracile est « zona in qua braccae et corrigiae quibus ligantur caligae dependent. » Graphium stylus erat quo scribebant in cera. Eo primum usi sunt ferreo Graeci, Tusci et Romani; postea autem osseo, ut docet sanctus Isidorus his verbis (Lib. VI Orig., cap. 8): « Graeci enim et Tusci primum ferro in ceris scripserunt. Postea Romani jusserunt ne graphium ferreum quis haberet; unde et apud scribas dicitur: ceram ferro ne caedito. Postea institutum est ut in cera ossibus scriberent, sicut indicat Atta in satira dicens: Vertamus vomerem in ceram, mucroneque aremus osseo. » Postea tamen Romanos ad graphium", + "candidate_score": 0.610031, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_47_49", + "bdc_text": "6 . decembris 1531 , Bullingerus vocatur Bernam ; B. Halleri manus .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2945", + "psc_text": "Idem decernunt in suis constitutionibus pro monachis Benedictinis Innocentius III, Gregorius IX, Nicolaus IV in bulla ad Cluniacenses, et Benedictus XII. Pueris tamen lineas camisias permittebant Cluniacenses ex Udalrico, lib. III, cap. 8. Aelredus vero (Reg. cap. 20) virginibus suis duas stupacio camisias vel staminas. Pro pedum indumento S. Benedictus indulsit pedules et caligas. Quid vero sint pedules, quid caligae, non facile explicaverim: « Pedules, inquit Smaragdus, dicit ille, quod nos modo dicimus calceos: caligas ille, quod nos subtalares vel soccos vocamus; caligae autem a callo pedum dictae, vel quia ligantur, nam et calcearii vocantur. » Hildemarus: « Pedules sunt illa vestimenta quae in modum tribuci facta sunt, sed pedes tegunt, unde quia in pedes mittuntur, pedules vocantur; sunt enim multi monachi qui propter sudorem pedum dividunt illud, quod in pedes mittunt, ne grave sit eis ad lavandum. Caligae autem, ut Isidorus dicit, dictae sunt a callo pedum, vel quia", + "candidate_score": 0.608514, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 11, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV", + "max_score": 0.680997, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_40_42", + "bdc_text": "Zsindely 668). , quod nihil verearis . Modestia dominus plus per me egit quam acerbitate . Vale et pro votis nostris rescribe , quod si non fęceris , certe me moriturum brevi mallem quam ita destitutum , quod etiam spero .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1236", + "psc_text": "Misericors et miserator Dominus. Ita plane. Adhuc adde, longanimis; adhuc adde, et multum misericors: sed time quod est in novissimo, et verax (Psal. LXXXV, 15) . Quos enim modo sustinet peccantes, judicaturus est contemnentes. An divitias longanimitatis et mansuetudinis ejus contemnis, ignorans quia patientia Dei ad poenitentiam te adducit? Tu autem secundum duritiam cordis tui et cor impoenitens, thesaurizas tibi iram in die irae et revelationis justi judicii Dei, qui reddet unicuique secundum opera sua (Rom. II, 4-6) . Mansuetus Dominus, longanimis Dominus, misericors Dominus: sed et justus Dominus, et verax Dominus. Largitur tibi spatium correctionis: sed tu plus amas dilationem quam emendationem. Malus fuisti heri? hodie bonus esto. Et hodiernum diem in malitia peregisti? vel cras mutare. Semper exspectas, et de misericordia Dei tibi plurimum polliceris: quasi ille qui tibi per poenitentiam promisit indulgentiam, promiserit tibi etiam prolixiorem vitam. Unde scis quid pariat crastinus dies? Recte dicis in corde", + "candidate_score": 0.680997, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_41_43", + "bdc_text": "Modestia dominus plus per me egit quam acerbitate . Vale et pro votis nostris rescribe , quod si non fęceris , certe me moriturum brevi mallem quam ita destitutum , quod etiam spero . Rursum vale. 6 .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1236", + "psc_text": "Misericors et miserator Dominus. Ita plane. Adhuc adde, longanimis; adhuc adde, et multum misericors: sed time quod est in novissimo, et verax (Psal. LXXXV, 15) . Quos enim modo sustinet peccantes, judicaturus est contemnentes. An divitias longanimitatis et mansuetudinis ejus contemnis, ignorans quia patientia Dei ad poenitentiam te adducit? Tu autem secundum duritiam cordis tui et cor impoenitens, thesaurizas tibi iram in die irae et revelationis justi judicii Dei, qui reddet unicuique secundum opera sua (Rom. II, 4-6) . Mansuetus Dominus, longanimis Dominus, misericors Dominus: sed et justus Dominus, et verax Dominus. Largitur tibi spatium correctionis: sed tu plus amas dilationem quam emendationem. Malus fuisti heri? hodie bonus esto. Et hodiernum diem in malitia peregisti? vel cras mutare. Semper exspectas, et de misericordia Dei tibi plurimum polliceris: quasi ille qui tibi per poenitentiam promisit indulgentiam, promiserit tibi etiam prolixiorem vitam. Unde scis quid pariat crastinus dies? Recte dicis in corde", + "candidate_score": 0.673182, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_39", + "bdc_text": "war Feldprediger der bernischen Truppen und verhandelte bereits im November mit Bullinger in Bremgarten über die Möglichkeiten einer Amtsübernahme in Bern ( s.", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_980", + "psc_text": "3. Dominus in monte: multo magis intelligamus quia Dominus in monte Verbum est in alto. Proinde non quasi humiliter jacet quod in monte factum est; nec transeunter praetereundum est, sed suspiciendum. Turbas vidit, esurientes agnovit, misericorditer pavit: non solum pro bonitate, verum etiam pro potestate. Quid enim sola prodesset bonitas, ubi non erat panis, unde turba esuriens pasceretur? Nisi bonitati adesset potestas, jejuna illa turba et esuriens remaneret. Denique et discipuli qui erant cum Domino in fame, et ipsi turbas volebant pascere, ut non remanerent inanes, sed unde pascerent non habebant. Interrogavit Dominus unde emerentur panes ad turbas pascendas. Et ait Scriptura, Hoc autem dicebat tentans eum: discipulum scilicet Philippum, quem interrogaverat. Ipse enim sciebat quid esset facturus. Cui ergo bono tentabat, nisi quia ignorantiam discipuli demonstrabat? Et forte in demonstratione ignorantiae discipuli aliquid significavit. Apparebit ergo, cum ipsum sacramentum de quinque panibus coeperit nobis loqui, et quid significet indicare:", + "candidate_score": 0.637782, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_34_36", + "bdc_text": "Blanke 150f ) . Auch die bernischen Truppen , die zum Schutze Bremgartens im November 1531 dort stationiert waren , hatten Gelegenheit genug , den Prediger Bullinger zu hören und kennenzulernen ( s. HBRG III 230. 256f. 292 ) . . Nec deerit senatus , quorum [ ! ] magna pars , etiam quos papistas credimus , te maxime cupit .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2550", + "psc_text": "Deinde ut tertia negatio compleatur, Dicit unus ex servis pontificis, cognatus ejus cujus abscidit Petrus auriculam: Nonne ego te vidi in horto cum illo? Iterum ergo negavit Petrus, et statim gallus cantavit. Ecce medici completa est praedictio, aegroti convicta praesumptio. Non enim factum est quod iste dixerat, Animam meam pro te ponam; sed factum est quod ille praedixerat, Ter me negabis (Joan. XIII, 38) . Sed trina Petri negatione completa, jam et iste sermo compleatur, ut deinceps quae de Domino apud Pontium Pilatum praesidem gesta sunt, ab alio consideremus exordio. TRACTATUS CXIV. Ab eo loco, Adducunt ergo Jesum ad Caipham in praetorium; usque ad id, Ut sermo Jesu imploretur quem dixit, significans qua morte esset moriturus. Cap. XVIII, V\\. 28-32. 1. Quae cum Domino vel de Domino nostro Jesu Christo apud Pontium Pilatum praesidem gesta sint, quantum Joannes evangelista indicat, deinde videamus. Redit enim ad locum narrationis suae ubi eam", + "candidate_score": 0.6359, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_39", + "bdc_text": "war Feldprediger der bernischen Truppen und verhandelte bereits im November mit Bullinger in Bremgarten über die Möglichkeiten einer Amtsübernahme in Bern ( s.", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2548", + "psc_text": "Alternos quippe intelligendi sunt agere solere annos ambo pontifices, id est principes sacerdotum, qui erant illo tempore Annas et Caiphas, quos Lucas evangelista commemorat, narrans quo tempore coeperit Domini praecursor Joannes praedicare regnum coelorum, et congregare discipulos. Sic enim dicit: Sub principibus sacerdotum Anna et Caipha, factum est verbum Domini super Joannem Zachariae filium in deserto (Luc. III, 2) , et caetera. Proinde isti ambo pontifices vicissim suos annos agebant: et erat annus Caiphae quando passus est Christus. Ideo secundum Matthaeum cum comprehensus esset, ad eum ductus est: sed prius ad Annam secundum Joannem venerunt cum illo; non quia collega, sed quia socer ejus erat. Et credendum est secundum voluntatem Caiphae id esse factum, vel etiam domos eorum ita fuisse positas, ut non deberet Annas a transeuntibus praeteriri. 6. Sed cum dixisset Evangelista quod eum ligatum miserit Annas ad Caipham, reversus est ad locum narrationis, ubi reliquerat Petrum, ut explicaret", + "candidate_score": 0.633453, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_20", + "bdc_text": "Audio ab adversariis bibliothecam tuam devastatamDies entsprach nicht der Wahrheit ;", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2199", + "psc_text": "haberent odio veritatem? Nolunt enim sua facta damnari, et hoc habet veritas ut talia facta damnentur: tantum igitur oderunt veritatem, quantum oderunt suas poenas, quas talibus irrogat veritas. Nesciunt autem illam esse veritatem, quae tales quales ipsi sunt damnat: oderunt ergo quam nesciunt; et cum illam oderunt, profecto et eum de quo nata est nisi odisse non possunt. Ac per hoc quia veritatem qua judicante damnantur, de Patre Deo natam nesciunt; utique etiam ipsum et nesciunt, et oderunt. O miseros homines, qui cum esse volunt mali, nolunt esse veritatem qua damnantur mali! Nolunt enim eam esse quod est, cum seipsos debeant nolle esse quod sunt; ut ipsa manente mutentur, ne ipsa judicante damnentur. TRACTATUS XCI. In haec verba, Si opera non fecissem in eis, quae nemo alius fecit; usque ad id, Quia odio habuerunt me gratis. Cap. XV, V\\ V\\. 24, 25. 1. Dixerat Dominus: Qui me odit, et Patrem", + "candidate_score": 0.616133, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_46", + "bdc_text": "] Heinrico Bullingero docto iuxta atque pio , fratri suo semper charissimodarunter von fremder Hand:", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1919", + "psc_text": "suorum proprietatem criminum, non ex nobis. 3. Aspiciebant ergo ad invicem discipuli, haesitantes de quo diceret. Sic quippe in eis erat erga Magistrum suum pia charitas, ut tamen eos humana alterum de altero stimularet infirmitas. Nota quidem sibi erat cujusque conscientia; verumtamen quia proximi erat ignota, ita sibi unusquisque erat certus, ut incerti essent et in caeteris singuli, et in singulis caeteri. 4. Erat ergo recumbens unus ex discipulis ejus in sinu Jesu, quem diligebat Jesus. Quid dixerit, in sinu, paulo post ait, ubi dicit, supra pectus Jesu. Ipse est Joannes cujus est hoc Evangelium, sicut postea manifestat (Joan. XXI, 20-24). Erat enim eorum haec consuetudo qui sacras Litteras nobis ministrarunt, ut quando ab aliquo eorum divina narrabatur historia, cum ad seipsum veniret, tanquam de alio loqueretur; et sic se insereret ordini narrationis suae, tanquam rerum gestarum scriptor, non tanquam sui ipsius praedicator. Nam et hoc sanctus Matthaeus fecit, qui", + "candidate_score": 0.605067, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 12, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "stoa0040.stoa033a.opp-lat1", + "max_score": 0.680976, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_41_43", + "bdc_text": "Modestia dominus plus per me egit quam acerbitate . Vale et pro votis nostris rescribe , quod si non fęceris , certe me moriturum brevi mallem quam ita destitutum , quod etiam spero . Rursum vale. 6 .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa033a.opp-lat1_window_63", + "psc_text": "cum ipse rationem domino suo reddens tanti numeri debito solueretur, nec dimiserat conseruo suo quod ei debebat et sic accesserat, ut ei dominus dimitteret. hoc indicant uerba conserui dicentis: patientiam habe in me et reddam tibi. alioquin diceret: (iam mihi hoc dimiseras; cur iterum repetis?' hoc et ipsius domini uerba manifestius aperiunt. ait enim: egressusautem seruus ille inuenit unum de conseruis suis qui debebat ei centum denarios. non dixit: ccui debitum iam centum denariorum dimiserat'; si enim dimiserat, non ei debebat. quia ergo dixit: debebat ei, manifestum est quod non dimiserat. et melius quidem fuerat adque hoc potius congruebat tanto debitori reddituro rationem et expectanti misericordiam domini sui, ut prior ipse conseruo dimitteret quod ei debebatur et sic ad rationem reddendam, ubi misericordia domini imploranda erat, accederet. nec tamen illud quod nondum conseruo dimiserat impediuit domino eius, quominus in 4 cf. Matth. 18, 23-34 17 Matth. 18, 26 19 Matth.", + "candidate_score": 0.680976, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_1", + "bdc_text": "Quod temporum nostrorum calamitatem conquerar , Heinrice charissime , epistola non patitur .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa033a.opp-lat1_window_433", + "psc_text": "iam ad illa eloquia pacifica Cypriani, hoc est ad epistulae finem omnibus consideratis pertractatisque peruentum est, quae me legentem et saepe repetentem non satiant. tanta ex eis iucunditas frateruifraterni amoris exhalat, tanta dulcedo caritatis exuberat. haec tibi, inquit, breuiterpro nostra mediocritate rescripsimus, frater carissime, nemini praescribentes aut praeiudicantes quominusunusquisqueepiscoporumquodputatfaciat, habens arbitrii sui liberam potestatem. nos, quantum in nobis est, propter haereticos cum collegis et coepiscopis nostris non contendimus, cum quibus (diuinam) concordiam et dominicam pacem tenemus, maxime cum et apostolus dicat: 'si quis autem putauerit contentiosus esse, nos talem consuetudinem non habemus neque ecclesia dei.' seruatur a nobis patienter et leniter caritas animi, collegii honor, uinculum fidei, concordia sacerdotii. propter hoc etiam libellum de bono patien-tiae quantum ualuit nostra mediocritas permittente domino et inspirante conscripsimus, quem ad te pro mutua dilectione transmisimus. § 23 In his uerbis multa consideranda sunt, quibus in hoc uiro, qui dilexit decorem domus domini et", + "candidate_score": 0.620121, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 13, + "cf_id": "cf016", + "work_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_Epistolarum-classis-I", + "max_score": 0.679896, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_40_42", + "bdc_text": "Zsindely 668). , quod nihil verearis . Modestia dominus plus per me egit quam acerbitate . Vale et pro votis nostris rescribe , quod si non fęceris , certe me moriturum brevi mallem quam ita destitutum , quod etiam spero .", + "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_Epistolarum-classis-I_window_25", + "psc_text": "satis. Quid enim in hoc mundo prosunt divitiarum superflua; cum in iis et nulla adjumenta nascendi sint, nec impedimenta moriendi? Nam et sine integumento in hoc mundo nascimur, et sine viatico discedimus, sine haereditate sepelimur. 16. Pendet singulis nostrorum stalera meritorum, atque exiguis vel boni operis, vel degeneris flagitii momentis huc atque illuc saepe inclinatur: si mala vergant, heu me! si bona, praesto est venia. Nemo enim a peccato immunis: sed ubi propendunt bona, elevantur peccata, obumbrantur, teguntur. Ergo in die judicii aut nostra opitulabuntur nobis opera, aut ipsa nos in profundum, tamquam molari depressos lapide, mergent. Gravis est enim, ut pote talento plumbeo suffulta, iniquitas; intolerabilis avaritia, atque omnis superbia, tetra fraudulentia (Zach. V, 7). Et ideo hortare plebem Domini sperare magis in Domino, abundare in divitiis simplicitatis, in quibus ambulet sine laqueo, sine impedimento (II Cor. VIII, 2). 17. Bona etiam puri sermonis sinceritas, et locuples apud Deum,", + "candidate_score": 0.679896, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_40_42", + "bdc_text": "Zsindely 668). , quod nihil verearis . Modestia dominus plus per me egit quam acerbitate . Vale et pro votis nostris rescribe , quod si non fęceris , certe me moriturum brevi mallem quam ita destitutum , quod etiam spero .", + "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_Epistolarum-classis-I_window_824", + "psc_text": "(Apoc. V, 12); dictus est in psalmo vermis, et non homo (Psal. XXI, 17) . Haec omnia factus est, ut nostrae obtunderet mortis aculeum, nostram servitutem tolleret, maledicta, peccata, opprobria deleret (I Cor. XV, 55). 5. Haec et alia, quae consulenti cuidam, et multo plura a te scripsisti relata, cum Scriptura divina habeat (Exod. XVI, 18), quemadmodum quisquam dubitabit dicere quae pie scripta sunt, quoniam ad gloriam Christi spectant, non ad imminutionem? Nam cum de dono ejus, hoc est manna, dictum sit quia et qui minus collegit, non diminuit: et qui plurimum, non ampliavit; num potuit ipse vel minui vel augeri? Quid enim in eo imminutum est, quod nostram servitutem, nostras infirmitates susceperat? Erat humiliatus, erat in servi forma, sed idem in gloria Dei Patris. Erat vermis in cruce, sed idem dimittebat peccata etiam persecutorum suorum. Erat opprobrium, 986 sed idem majestas Domini, sicut scriptum est: Et videbitur majestas Domini,", + "candidate_score": 0.678563, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_40_42", + "bdc_text": "Zsindely 668). , quod nihil verearis . Modestia dominus plus per me egit quam acerbitate . Vale et pro votis nostris rescribe , quod si non fęceris , certe me moriturum brevi mallem quam ita destitutum , quod etiam spero .", + "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_Epistolarum-classis-I_window_1021", + "psc_text": "Et quoniam in veteri Scriptura dixerat: Mihi vindictam, et ego retribuam (Deut. XXXII, 35) , in Evangelio ait orandum pro iis qui laeserint; ne in eos vindicet, qui vindicandum promisit: vult enim ex tua dimittere voluntate, in quo 1043 ex sua convenitur promissione. Quod si vindictam requiris, habes quia injustus amplius suis punitur opinionibus, quam judiciariis severitatibus. 85. Et quoniam nemo potest esse sine aliquibus adversis, id agamus, ne nobis nostro vitio adversa accidant. Nemo enim gravius alieno condemnatur judicio, quam insipiens suo, qui sibi auctor est malorum. Unde molesta et plena contentionis declinemus negotia, quae neque fructum habent, et impedimentum afferunt. Quamquam id agere debemus, ne nos arbitrii nostri poeniteat, aut facti: prudentis est enim prospicere, ne frequenter eum poeniteat sui; numquam enim poenitere solius est Dei. Quis vero justitiae fructus, nisi mentis tranquillitas? Aut quid est juste vivere, nisi cum tranquillitate vivere? Qualis forma fuerit domini, talis totius", + "candidate_score": 0.678243, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_41_43", + "bdc_text": "Modestia dominus plus per me egit quam acerbitate . Vale et pro votis nostris rescribe , quod si non fęceris , certe me moriturum brevi mallem quam ita destitutum , quod etiam spero . Rursum vale. 6 .", + "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_Epistolarum-classis-I_window_824", + "psc_text": "(Apoc. V, 12); dictus est in psalmo vermis, et non homo (Psal. XXI, 17) . Haec omnia factus est, ut nostrae obtunderet mortis aculeum, nostram servitutem tolleret, maledicta, peccata, opprobria deleret (I Cor. XV, 55). 5. Haec et alia, quae consulenti cuidam, et multo plura a te scripsisti relata, cum Scriptura divina habeat (Exod. XVI, 18), quemadmodum quisquam dubitabit dicere quae pie scripta sunt, quoniam ad gloriam Christi spectant, non ad imminutionem? Nam cum de dono ejus, hoc est manna, dictum sit quia et qui minus collegit, non diminuit: et qui plurimum, non ampliavit; num potuit ipse vel minui vel augeri? Quid enim in eo imminutum est, quod nostram servitutem, nostras infirmitates susceperat? Erat humiliatus, erat in servi forma, sed idem in gloria Dei Patris. Erat vermis in cruce, sed idem dimittebat peccata etiam persecutorum suorum. Erat opprobrium, 986 sed idem majestas Domini, sicut scriptum est: Et videbitur majestas Domini,", + "candidate_score": 0.670805, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_14_16", + "bdc_text": "Quod si admittatur , ut opto , nihilominus certissima et paratissima est tua vocatio . Franciscus Franz Kolb , s. oben , S. 215 , Anm. 54 . senio indiem deficit , Bertoldus Haller. podagra , hernia et mole corporea sic gravatur , ut plus satis .", + "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_Epistolarum-classis-I_window_38", + "psc_text": "perfidiam acciderit sibi, quiescant, ut veram fidem sequantur. Difficile quidem imbuti animi infidelitatis venenis abolere possunt impietatis suae glutinum; si tamen in iis virus infaustum inoleverit, nec facile iis credendum putes. Nervi enim sunt, et quidam artus sapientiae, non temere credere, maxime in causa fidei, quae raro perfecta est in hominibus. 29. Tamen si quis est, qui licet suspectae sit infirmitatis, et nutantis affectus, purgare habitam de se opinionem velit, permitte ut satisfecisse se putet, indulge aliquantulum; cujus enim excluditur satisfactio, avertitur animus. Nam etiam medendi periti cum vident notas aegritudines, ut ipsi appellant, medicinam quidem non adhibent; sed tamen medicinae tempus exspectant: nec deserunt invalidum, sed lenioribus verbis, aut quibus possunt, palpant delinimentis; ne aut intermissa aegritudo desperatione animi gravescat, aut crudior medicinam 762 respuat: eo quod ad maturitatem pervenire nequeat, si indigestae insolens rerum hujusmodi medicus adhibeat manus. Siquidem et pomum cum immaturum exagitatur, cito deperit. 30. Et", + "candidate_score": 0.665014, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_12_14", + "bdc_text": "a contionibus quiescere iussus est ; causam proculdubio accępistiDie Ursache der Spannung zwischen dem Zürcher Megander und der Berner Obrigkeit lag in dessen heftiger Agitation gegen die V Orte sowie in der scharfen Kritik an der Haltung Berns im Zweiten Kappeler Krieg begründet , s. ebenda. . Quod si admittatur , ut opto , nihilominus certissima et paratissima est tua vocatio .", + "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_Epistolarum-classis-I_window_210", + "psc_text": "turbarum auctorem, nec non infami crimine accusatum asservantes. Rogant denique ut Romani cleri, ac simul omnium incolumitati prospiciant. Imperatoribus clementissimis, et principibus christianis, gloriosissimis ac beatissimis GRATIANO, VALENTINIANO, et THEODOSIO Concilium quod convenit Aquileiae. 1. Provisum est quidem, clementissimi principes, vestrae tranquillitatis statutis, ne Arianorum perfidia possit ulterius vel latere, vel serpere; etenim effectum concilii decretis putamus minime defuturum: nam quantum ad partes spectat occidentis, duo tantum reperti sunt, qui auderent profanis et impiis vocibus obviare concilio, vix angulum Ripensis Daciae turbare consueti. 2. Aliud est quo magis angimur, de quo, quoniam convenimus, fuit rite tractandum; ne posset totum corpus Ecclesiae toto orbe diffusum, et universa turbare. Nam licet frequenter convenerimus Ursinum non potuisse obrepere pietati vestrae (quamvis quietum nihil esse patiatur, et inter tot bellicas necessitates obreptio importuna tentetur), tamen ne sancta mens vestra, animique tranquillitas, quae omnibus consulere gestit, importuni hominis simulata adulatione flectatur, deprecandos vos et obsecrandos,", + "candidate_score": 0.655918, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_28_30", + "bdc_text": "Interim ubi animum tuum intellexerimus , senatus noster te legittimo nuncio et litteris vocabit , ut et Tigurinis et omnibus commodius satisfacere possis . Hec vero , quae scribo , cordi tuo scripsero , que volebam ante bellicum hunc tumultum tecum contulisse . Nihil dubites de me ;", + "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_Epistolarum-classis-I_window_915", + "psc_text": "praecavebant, quid te oportuerit facere, o Imperator, dubitari non potest. Tu utique quem nemo cogebat, nemo habebat in potestate, debuisti ab sacerdote consulere. 11. Ego certe quando tunc restiti, etsi solus restiti, tamen non solus volui, nec solus id suasi. Quoniam igitur meis vocibus et apud Deum et apud omnes homines teneor; aliud mihi non licere intellexi, aliud non oportere, nisi ut consulerem mihi; quia non potui tibi credere modeste. Certe diu pressi, diu texi dolorem, nulli quidquam intimandum putavi; dissimulare mihi nunc non licet, tacere liberum non fuit. Ideo etiam in primordiis imperii tui scribenti non rescripsi, quia istud praevidebam futurum. Denique reposcenti litteras, cum ipse non rescriberem, dixi: Haec causa est, quod extorquendum ei arbitror. 12. Tamen ubi causa emersit officii mei, pro his qui sollicitudinem sui gerebant, et scripsi et rogavi; ut ostenderem in causis Dei timorem mihi justum inesse, nec pluris me facere adulationem, quam animam", + "candidate_score": 0.655128, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_28_30", + "bdc_text": "Interim ubi animum tuum intellexerimus , senatus noster te legittimo nuncio et litteris vocabit , ut et Tigurinis et omnibus commodius satisfacere possis . Hec vero , quae scribo , cordi tuo scripsero , que volebam ante bellicum hunc tumultum tecum contulisse . Nihil dubites de me ;", + "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_Epistolarum-classis-I_window_233", + "psc_text": "quodam miraculo; illum non tam mortuum esse, quam ad feliciorem vitam translatum; actiones ejus ut Elisaeo similis haberetur commeruisse, ut autem etiam Eliam dicatur exprimere, maxime successorem, quem spiritus sui haeredem fecit, persuadere; jucundissimum sibi fuisse Acholii primum congressum, et ejus obitum plurimis valde flebilem: sed viri sancti desiderium levari virtute successoris. AMBROSIUS ANATOLIO, NUMERIO, SEVERO, PHILIPPO, MACEDONIO, AMMIANO, THEODOSIO, EUTROPIO, CLARO, EUSEBIO, et TIMOTHEO Domini sacerdotibus, et omni clero et plebi Thessalonicensium dilectis, salutem. 1. Dum semper affixum tenere animo desidero virum sanctum, atque omnes actus ejus quasi in specula positus exploro, hausi, nimia indagine sollicitudinis, amaritudinem nuntii celerioris, et quod adhuc mallem nescire, cognovi in coelestibus jam requiescere virum, quem in terris requirebamus. 2. Quaeritis quis hoc annuntiaverit, cum vestrae sanctitatis nondum venissent litterae? Non teneo auctorem nuntii: et usu quidem venit, ut non libenter teneamus nuntium moestitudinis; sed tamen clauso tunc temporis mari, occupatis terrarum barbarica infestatione", + "candidate_score": 0.652864, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_27_29", + "bdc_text": "respondeat nec aliud quam quod velit noster esse . Interim ubi animum tuum intellexerimus , senatus noster te legittimo nuncio et litteris vocabit , ut et Tigurinis et omnibus commodius satisfacere possis . Hec vero , quae scribo , cordi tuo scripsero , que volebam ante bellicum hunc tumultum tecum contulisse .", + "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_Epistolarum-classis-I_window_233", + "psc_text": "quodam miraculo; illum non tam mortuum esse, quam ad feliciorem vitam translatum; actiones ejus ut Elisaeo similis haberetur commeruisse, ut autem etiam Eliam dicatur exprimere, maxime successorem, quem spiritus sui haeredem fecit, persuadere; jucundissimum sibi fuisse Acholii primum congressum, et ejus obitum plurimis valde flebilem: sed viri sancti desiderium levari virtute successoris. AMBROSIUS ANATOLIO, NUMERIO, SEVERO, PHILIPPO, MACEDONIO, AMMIANO, THEODOSIO, EUTROPIO, CLARO, EUSEBIO, et TIMOTHEO Domini sacerdotibus, et omni clero et plebi Thessalonicensium dilectis, salutem. 1. Dum semper affixum tenere animo desidero virum sanctum, atque omnes actus ejus quasi in specula positus exploro, hausi, nimia indagine sollicitudinis, amaritudinem nuntii celerioris, et quod adhuc mallem nescire, cognovi in coelestibus jam requiescere virum, quem in terris requirebamus. 2. Quaeritis quis hoc annuntiaverit, cum vestrae sanctitatis nondum venissent litterae? Non teneo auctorem nuntii: et usu quidem venit, ut non libenter teneamus nuntium moestitudinis; sed tamen clauso tunc temporis mari, occupatis terrarum barbarica infestatione", + "candidate_score": 0.650252, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_27_29", + "bdc_text": "respondeat nec aliud quam quod velit noster esse . Interim ubi animum tuum intellexerimus , senatus noster te legittimo nuncio et litteris vocabit , ut et Tigurinis et omnibus commodius satisfacere possis . Hec vero , quae scribo , cordi tuo scripsero , que volebam ante bellicum hunc tumultum tecum contulisse .", + "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_Epistolarum-classis-I_window_915", + "psc_text": "praecavebant, quid te oportuerit facere, o Imperator, dubitari non potest. Tu utique quem nemo cogebat, nemo habebat in potestate, debuisti ab sacerdote consulere. 11. Ego certe quando tunc restiti, etsi solus restiti, tamen non solus volui, nec solus id suasi. Quoniam igitur meis vocibus et apud Deum et apud omnes homines teneor; aliud mihi non licere intellexi, aliud non oportere, nisi ut consulerem mihi; quia non potui tibi credere modeste. Certe diu pressi, diu texi dolorem, nulli quidquam intimandum putavi; dissimulare mihi nunc non licet, tacere liberum non fuit. Ideo etiam in primordiis imperii tui scribenti non rescripsi, quia istud praevidebam futurum. Denique reposcenti litteras, cum ipse non rescriberem, dixi: Haec causa est, quod extorquendum ei arbitror. 12. Tamen ubi causa emersit officii mei, pro his qui sollicitudinem sui gerebant, et scripsi et rogavi; ut ostenderem in causis Dei timorem mihi justum inesse, nec pluris me facere adulationem, quam animam", + "candidate_score": 0.647034, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_29_31", + "bdc_text": "Hec vero , quae scribo , cordi tuo scripsero , que volebam ante bellicum hunc tumultum tecum contulisse . Nihil dubites de me ; officiosissimum habebis suppedaneum Bertoldum tuum , immo si libet fratrem germanum .", + "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_Epistolarum-classis-I_window_915", + "psc_text": "praecavebant, quid te oportuerit facere, o Imperator, dubitari non potest. Tu utique quem nemo cogebat, nemo habebat in potestate, debuisti ab sacerdote consulere. 11. Ego certe quando tunc restiti, etsi solus restiti, tamen non solus volui, nec solus id suasi. Quoniam igitur meis vocibus et apud Deum et apud omnes homines teneor; aliud mihi non licere intellexi, aliud non oportere, nisi ut consulerem mihi; quia non potui tibi credere modeste. Certe diu pressi, diu texi dolorem, nulli quidquam intimandum putavi; dissimulare mihi nunc non licet, tacere liberum non fuit. Ideo etiam in primordiis imperii tui scribenti non rescripsi, quia istud praevidebam futurum. Denique reposcenti litteras, cum ipse non rescriberem, dixi: Haec causa est, quod extorquendum ei arbitror. 12. Tamen ubi causa emersit officii mei, pro his qui sollicitudinem sui gerebant, et scripsi et rogavi; ut ostenderem in causis Dei timorem mihi justum inesse, nec pluris me facere adulationem, quam animam", + "candidate_score": 0.641886, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_24_26", + "bdc_text": "apud nos omnia reperies necessaria , nec quippiam de conditione diffidas . In summa : precamur , speramus , immo volumus Bullingerum nostrę vocationi indulgere ;", + "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_Epistolarum-classis-I_window_25", + "psc_text": "satis. Quid enim in hoc mundo prosunt divitiarum superflua; cum in iis et nulla adjumenta nascendi sint, nec impedimenta moriendi? Nam et sine integumento in hoc mundo nascimur, et sine viatico discedimus, sine haereditate sepelimur. 16. Pendet singulis nostrorum stalera meritorum, atque exiguis vel boni operis, vel degeneris flagitii momentis huc atque illuc saepe inclinatur: si mala vergant, heu me! si bona, praesto est venia. Nemo enim a peccato immunis: sed ubi propendunt bona, elevantur peccata, obumbrantur, teguntur. Ergo in die judicii aut nostra opitulabuntur nobis opera, aut ipsa nos in profundum, tamquam molari depressos lapide, mergent. Gravis est enim, ut pote talento plumbeo suffulta, iniquitas; intolerabilis avaritia, atque omnis superbia, tetra fraudulentia (Zach. V, 7). Et ideo hortare plebem Domini sperare magis in Domino, abundare in divitiis simplicitatis, in quibus ambulet sine laqueo, sine impedimento (II Cor. VIII, 2). 17. Bona etiam puri sermonis sinceritas, et locuples apud Deum,", + "candidate_score": 0.639214, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_34_36", + "bdc_text": "Blanke 150f ) . Auch die bernischen Truppen , die zum Schutze Bremgartens im November 1531 dort stationiert waren , hatten Gelegenheit genug , den Prediger Bullinger zu hören und kennenzulernen ( s. HBRG III 230. 256f. 292 ) . . Nec deerit senatus , quorum [ ! ] magna pars , etiam quos papistas credimus , te maxime cupit .", + "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_Epistolarum-classis-I_window_909", + "psc_text": "enim ipse non abstulerat, non quasi ipse reddebat: sed arbitratu proprio largiebatur ad superstitionis impensas. Postremo si fecisset, aut non veniret ad Ecclesiam, aut si veniret, futurum ut aut sacerdotem non inveniret, aut inveniret sibi in Ecclesia resistentem. Nec ad excusationem obtendi posse, quod esset catechumenus; cum non liceat etiam catechumenis sumptus idolis subministrare. 3. Lecti sunt libelli mei in consistorio, aderat amplissimus honore magisterii militaris Bauto comes, et Rumoridus, et ipse ejusdem dignitatis gentilium nationum cultui inserviens a primis pueritiae suae annis. Valentinianus tunc temporis audivit suggestionem meam, nec fecit aliud, nisi quod fidei nostrae ratio poscebat. Acquieverunt etiam comiti suo. 1011 4. Postea etiam clementissimo imperatori Theodosio coram intimavi, atque in os dicere non dubitavi, cui intimata senatus legatione hujusmodi, licet non totus senatus poposcerit, insinuationi meae tandem assensionem detulit, et sic aliquibus ad ipsum non accessi diebus, nec moleste tulit; quia non pro meis commodis faciebam, sed", + "candidate_score": 0.637524, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_36", + "bdc_text": "Nec deerit senatus , quorum [ ! ] magna pars , etiam quos papistas credimus , te maxime cupit .", + "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_Epistolarum-classis-I_window_258", + "psc_text": "unusquisque conventus consuleret in medium, cum majore jam curia christianorum numero sit referta), persecutionem esse crederet christianus, qui cogeretur tali optione ad senatum venire: 826 quod fit plerumque; nam et injuriis convenire coguntur. Te ergo imperatore, christiani in aram jurare cogentur? Quid est jurare, nisi ejus quem testaris fidei tuae praesulem, divinam potentiam confiteri? Te imperatore, hoc petitur et postulatur; ut aram jubeas elevari, sumptum sacrificiis profanis dari? 10. Sed hoc non potest sine sacrilegio decerni; unde rogo te ne id decernas, statuas, vel in ejusmodi decreta subscribas. Convenio fidem tuam Christi sacerdos: omnes conveniremus episcopi, nisi incredibile hoc et repentinum ad aures pervenisset hominum, quod tale aliquid esset vel in consistorio suggestum tuo, vel a senatu petitum. Sed absit ut hoc senatus petisse dicatur: pauci gentiles communi utuntur nomine. Nam et ante biennium ferme, cum hoc petere tentarent, misit ad me sanctus Damasus Romanae Ecclesiae sacerdos, judicio Dei electus,", + "candidate_score": 0.622474, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_31", + "bdc_text": "officiosissimum habebis suppedaneum Bertoldum tuum , immo si libet fratrem germanum .", + "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_Epistolarum-classis-I_window_472", + "psc_text": "cum posset suum dolorem ulcisci, honoratum ad te redire fecit. Tenebat eum in suis terris, atque in ipso nuntio necis fraternae frenavit impetus: nec tibi vicem etsi non parilis dignitatis, ejusdem tamen necessitudinis retulit. Confer ergo, te judice, utriusque factum. Ille tibi fratrem tuum viventem remisit, tu illi vel mortuum redde. Quid illi reliquias germani abnegas, qui tibi adversum se auxilia non negavit? 10. Sed vereris ne exuviarum reditu renovetur militibus dolor; hoc enim allegas. Quem viventem deseruerunt, eum defendent peremptum? Quid eum mortuum times, quem occidisti, cum posses servare? Hostem, inquis, meum peremi. Non ille tuus hostis, sed tu illius. Ille jam non sentit defensionem, tu causam considera. Si quis adversum te hodie imperium in his partibus usurpandum putet, quaero utrum te hostem illius dicas, an illum tibi? 891 Nisi fallor, usurpator bellum infert, imperator jus suum tuetur. Ergo quem non debueras occidere, ejus reliquias negas? Habeat Valentinianus imperator", + "candidate_score": 0.621782, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_29", + "bdc_text": "Hec vero , quae scribo , cordi tuo scripsero , que volebam ante bellicum hunc tumultum tecum contulisse .", + "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_Epistolarum-classis-I_window_915", + "psc_text": "praecavebant, quid te oportuerit facere, o Imperator, dubitari non potest. Tu utique quem nemo cogebat, nemo habebat in potestate, debuisti ab sacerdote consulere. 11. Ego certe quando tunc restiti, etsi solus restiti, tamen non solus volui, nec solus id suasi. Quoniam igitur meis vocibus et apud Deum et apud omnes homines teneor; aliud mihi non licere intellexi, aliud non oportere, nisi ut consulerem mihi; quia non potui tibi credere modeste. Certe diu pressi, diu texi dolorem, nulli quidquam intimandum putavi; dissimulare mihi nunc non licet, tacere liberum non fuit. Ideo etiam in primordiis imperii tui scribenti non rescripsi, quia istud praevidebam futurum. Denique reposcenti litteras, cum ipse non rescriberem, dixi: Haec causa est, quod extorquendum ei arbitror. 12. Tamen ubi causa emersit officii mei, pro his qui sollicitudinem sui gerebant, et scripsi et rogavi; ut ostenderem in causis Dei timorem mihi justum inesse, nec pluris me facere adulationem, quam animam", + "candidate_score": 0.617524, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_31", + "bdc_text": "officiosissimum habebis suppedaneum Bertoldum tuum , immo si libet fratrem germanum .", + "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_Epistolarum-classis-I_window_888", + "psc_text": "in usus hujusmodi aptissimum; nam et Maximianus Diocletiani socius ita humatus est. Sunt tabulae porphyreticae pretiosissimae, quibus vestiatur operculum, quo regales exuviae claudantur. 5. Hoc fuerat praeparatum, sed exspectabatur rescriptum clementiae tuae: cujus perceptione recreatae sunt sanctae filiae tuae, filii tui Valentiniani sorores, quae se gravibus afficiunt modis; et amplius exagitabantur, quod diu nihil scriberetur sibi. Unde iis non parum accessit solatii, sed dum inhumatae sunt reliquiae, nequaquam sibi parcunt; videntur enim sibi germani sui quotidianum funus tenere. Et re vera cum sine fletu magno ac sine dolore gravi numquam sint; tamen quotiescumque eo accedunt, exsangues revertuntur. Et ipsis igitur consuletur, et charissimis exuviis, si acceleretur sepultura, ne aestivo penitus solvantur calore; vix enim superiorem aestatem transegimus. 6. Mandatum tuum servo et commendo Domino. Diligat te Dominus, quia tu Domini servos diligis. EPISTOLA LIV. Remissam apparitori offensam, nec non Faustini tussim recrudescentem Eusebio nuntiat. AMBROSIUS EUSEBIO. 1. Apparitor praefecturae, qui", + "candidate_score": 0.616788, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_31", + "bdc_text": "officiosissimum habebis suppedaneum Bertoldum tuum , immo si libet fratrem germanum .", + "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_Epistolarum-classis-I_window_893", + "psc_text": "indulgeat: ac si forte indormierit, excitet eum Sem nostri desiderium. 3. Est et ibi Japhet junior ex fratribus (Gen. IX, 23), qui pietatis reverentia patrem induat, quem pater et dormiens videat, nec umquam de pectore dimittat suo, quin semper oculis et complexu teneat, atque evigilans intelligat, quae ei fecerit filius suus junior. Qui latitudo Latine dicitur, eo quod in labiis ejus diffusa gratia sit, et in moribus; propter quod benedixit eum Dominus, quia ipse tamquam Bononiam retrorsum rediens patrem texit pio charitatis velamine (Gen. IX, 26), et detulit pietati honorem, de quo et pater ait: Laetificet Deus Japhet in domibus Sem (Ibid., 27) . Unde et in enumeratione generationum (Gen. X, 1 et seq.) praefertur seniori fratri, in benedictione substituitur: praefertur propter honorem nominis, substituitur propter praerogativam senioris aetatis, et honorificentiam naturae debitam. 4. Sem autem dicitur latine nomen. Et bene hic noster Ambrosius bonum nomen, in cujus domibus dilatetur", + "candidate_score": 0.612614, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 14, + "cf_id": "cf016", + "work_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1", + "max_score": 0.679664, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_40_42", + "bdc_text": "Zsindely 668). , quod nihil verearis . Modestia dominus plus per me egit quam acerbitate . Vale et pro votis nostris rescribe , quod si non fęceris , certe me moriturum brevi mallem quam ita destitutum , quod etiam spero .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_467", + "psc_text": "non poterit nec solum diligat. sed etiam nimis diligat. cap. 36 § 1 Ideo prius posuit: et meditabarinmeditabar praeceptis tuis quae diexidilexi nimis et subiecit: et leuaui manus meas a d praeceptatua quae diexidilexi nimis. post meditationernmeditationem etenim bonum est leuare actus nostros ad praecepta dei atque id faeerefacere eumcum caritate, cum gaudio, ut non ex necessitate § 2 sit bonum nostrum, non cum maerore atque maestitia, sed uoluntarium, quia seruus inuitus facit, amicus uoluntarius. nos autem studeamus, ut dicatur nobis: 'iam non dico uos seruos, sed 10.21*Ps. 118, 47—48 28*Ioh. 15, 15 1 quasi om G quia] qui Oml. om. MNTa. add. si s. l. G quia non om. P sunt G ehristi MNO fecerit—10 ait om. N testamenti fecerit AOR 2 metuerant G 3 contraria v ad(as-)sertioneni GMOPT 4 erubescit Ga nee MmlT nec redarguatur T 6 ita perfectus M proieta R 8 operae suae Mm2 eleuat G", + "candidate_score": 0.679664, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_41_43", + "bdc_text": "Modestia dominus plus per me egit quam acerbitate . Vale et pro votis nostris rescribe , quod si non fęceris , certe me moriturum brevi mallem quam ita destitutum , quod etiam spero . Rursum vale. 6 .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_579", + "psc_text": "ait sub hac ipsa littera: misericordiae domini est quod non defecimus, quia non sunt consummatae miserationes eius. renouabit illas sicut 1ux matutina. multi sunt gemitus mei et cor meum defecit. sors mea dominus, dixi; ideo sustinebo eum. qui ergo sustinuit dominum, sors domini est. unde et Dauid, qui ait: sustinui dominum, et respexit me, hoc loco portionem sibi deum esse profitetur. cap. 14 § 1 Quam rarus qui istud usurpet sibi, non nobilitate, non diuitiis usurpatur! denique rex ille diues ait: sum quidem et ego mortalis homo similis omnibus et ex genere terreno illius qui prior factus est: et in uentre matris figuratus sum caro decem mensum tempore, coaguatuscoagulatus in sanguine ex semine hominis et deectamentodelectamento somni conueniente; et ego natus hausi communem aerem et simiitersimiliter in terram decidi et primam uocem similemomnibus emisiplorans; in 3*Rom. 8, 17 9*Thren. 3, 22-24 15*Ps. 39, 2 18*Sap. 7, 1-4 1 non te", + "candidate_score": 0.676765, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_41_43", + "bdc_text": "Modestia dominus plus per me egit quam acerbitate . Vale et pro votis nostris rescribe , quod si non fęceris , certe me moriturum brevi mallem quam ita destitutum , quod etiam spero . Rursum vale. 6 .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_1159", + "psc_text": "se] add. domino 0 domine N 12 natham R 14 ergo MNO 16 gath 0 17 fieris Rml uelis fisn sv 20tenamO 21suntmihiav 22maau NOPRa 24 israhel PR 25 oram M 27 ait a 28 fiat] pergit A manus tua in me et in domo patris mei. et propitius factus est dominus, cum sacrificium reconciliationis domino esset oblatum. bona ergo humilitas quae regem plebemque seruauit. itaque reconciliato domino ait Dauid: bonum mihi est quod humiiatushumiliatus sum. cap. 23 § 1 Bona ergo humilitas. praesertim si adiungatur ei deuotio uoluntaria. ideoque se uiuificari secundum uerbum petit, ut secundum uerbum uiuat et omnia cum ratione faciat, non secundum carnis uoluntatem. unde mysticum illud etiam morahtermoraliter accipi potest: in principio erat uerbum et uerbum erat apud deum et deus erat uerbum. hoc erat in prineipioprincipio apud deum. omnia per ipsum facta sunt et sme ipso factum est nihil. et tu imitator esto dei.", + "candidate_score": 0.674838, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_39_41", + "bdc_text": "war Feldprediger der bernischen Truppen und verhandelte bereits im November mit Bullinger in Bremgarten über die Möglichkeiten einer Amtsübernahme in Bern ( s. Zsindely 668). , quod nihil verearis . Modestia dominus plus per me egit quam acerbitate .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_1066", + "psc_text": "etsi interrogauero, non respondebitis mihi, dixit Iesus, et ex illo respondere non possunt et ex illo supra illos intellego qui non intellegebant, quia testimonia didici quae ille non nouit. didieididici: qui sequitur me tollat crucem suam, didici: diligite inimicoinimicos uestros. et ideo optat anathema esse Paulus pro fratribus genere, inimicis fide. cap. 11 § 1 Uideretur inconueniens esse uerecundiae prophetali huiusmodi usurpatio, eo quod praesumpserit dicere quod super omnes docentes intellexerit, cum uel legem Moyses acceperit a domino et populo eius instituta tradiderit, Aaron sacrificiommsacrificiorum omnium decurso ritu sacerdotalem docuerit disciplinam, Iesus Naue significauerisignificauerit quemadmodum circumcisio possit iterari, Samuhel unctionis pro . § 2 pheticae pariter ac regiae sacramenta monstrauentmonstrauerit. uideretur, inquam, incongmaincongrua praesumptio, nisi praemisisset superiora, quibus non inmerito super docentes intellexisse se conprobaret. debuit hanc adsumere confidentiam qui docebatur a domino; et mandatum quod docebatur domini erat et ipse dominus qui docebat. merito super omnes intellexit quem docebat", + "candidate_score": 0.66325, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_24_26", + "bdc_text": "apud nos omnia reperies necessaria , nec quippiam de conditione diffidas . In summa : precamur , speramus , immo volumus Bullingerum nostrę vocationi indulgere ;", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_837", + "psc_text": "9 flagellatar A inopia MRm2 10 amissione MORm2 11 tantum Om2, add. nunc 0 14 temptationis Rml roga] add. ut O at om.OPEml ut hortationem Rm2 15 et om-0 17 totias uel omnis (u. o. s.l.G) GM 18 hortatur nos 0 21 qua] quia PmlRml aduocantorMml 24aisa 26 et s.Z.4 27ergo0 2sfueris idoneasArPa qui] at O LXH. Ambroa. Pais 5. Petschenig. 15 consolationem accipias in omni tribulatione. et tamen non omnis passio digna consolatione est, sed quae passio per Christum est, haec consolationem Christi meretur. cap. 37 § 1 Pulchre autem addidit: see u n dum uerbum tuum seruo tuo. ipse enim dominus pro suo nomine proeliantibus auxilium pollicetur dicens: cum ergo tradent uos, nolite cogitare quomodo aut quid loquamini; dabitur nobis in illa die quid loquamini; non enim uos estis qui loquimini, sed pater meus qui loquitur in uobis. ergo, ne inpares simus certamini, diuinum semper oremus auxilium, ut", + "candidate_score": 0.654186, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_32_34", + "bdc_text": "Habebis etiam propiciam plebem in urbe , quae te pleraque novit et audivit Nach Bullingers eigenem Zeugnis hat er in Bern während der Disputation 1528 nicht gepredigt ( s. HBRG I 436f) . Fest steht jedoch , daß die bernischen Abgeordneten an der Tagsatzung vom Juni , Juli und August 1531 in Bremgarten Bullingers zum Frieden mahnenden Predigten oft beigewohnt hatten ( HBRG III 292 ; Blanke 150f ) .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_1063", + "psc_text": "qui in lege meditatur semper dies est et lumen sine defectu, quod nullae tenebrae noctis interpolent. alioquin quomodo neglegentiorem in processu operis declararet quem diligentiorem in ipsis operis sui propheta principiis esse uoluisset? in die ergo meditatur legis et euangelii praedicator. cap. 9 § 1 Et fortasse illi qui nouum non recipiunt testamentum in nocte legerunt et ideo nescierunt neque intellexerunt. unde saluator, ne etiam nos legeremus in tenebris, admonet dicens ambulandum in die, quia non offendat qui in die ambulat; uidet enim gratiam lucis. qui enim ambulat in tenebris, scopulum offensionis incurrit. cap. 10 § 1 Sequitur uersus tertius: super omnes docentes ifte i ntelle x i, quia testimonia tua meditatio mea est. doctrinam profitentur scribae Iudaeorum, quia legem et prophetas ipsi priores habere meruerunt. sed illi profitentur docere, sed non docent. ei autem populo qui ex gentibus eonpetitconpetit dicere: super omnes docentes me inteilexi, quia illi non intellexerunt.", + "candidate_score": 0.653529, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_17", + "bdc_text": "Proinde in tota ditione nullos ferme habemus , qui vel lectione vel linguarum vel scripturę cognitione aliquid possint .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_1063", + "psc_text": "qui in lege meditatur semper dies est et lumen sine defectu, quod nullae tenebrae noctis interpolent. alioquin quomodo neglegentiorem in processu operis declararet quem diligentiorem in ipsis operis sui propheta principiis esse uoluisset? in die ergo meditatur legis et euangelii praedicator. cap. 9 § 1 Et fortasse illi qui nouum non recipiunt testamentum in nocte legerunt et ideo nescierunt neque intellexerunt. unde saluator, ne etiam nos legeremus in tenebris, admonet dicens ambulandum in die, quia non offendat qui in die ambulat; uidet enim gratiam lucis. qui enim ambulat in tenebris, scopulum offensionis incurrit. cap. 10 § 1 Sequitur uersus tertius: super omnes docentes ifte i ntelle x i, quia testimonia tua meditatio mea est. doctrinam profitentur scribae Iudaeorum, quia legem et prophetas ipsi priores habere meruerunt. sed illi profitentur docere, sed non docent. ei autem populo qui ex gentibus eonpetitconpetit dicere: super omnes docentes me inteilexi, quia illi non intellexerunt.", + "candidate_score": 0.639166, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_26", + "bdc_text": "precamur , speramus , immo volumus Bullingerum nostrę vocationi indulgere ;", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_466", + "psc_text": "meditabatur in praeceptis dei omni uitae suae tempore et opera sua eleuabat, nihil agens quod terrenis cupiditatibus adhaereret. cap. 35 § 1 Ideoque ait: et meditabar in mandatis tuis quae dilexi nimis et leuaui manus meas ad mandata tua quae dilexi nimis et exercebar in iustificationibus tuis. pulcherrimus ordo iste, ut primo meditemur et eorum praeceptommpraeceptorum, quae diligimus, sit nobis adsueta meditatio; § 2 meditatione enim mandatorimi caelestium operis boni usus inolescit. nam sicut meditationi uerborum finis memoria est, ut quae meditamur uerba teneamus, sic meditationis praeceptorum caelestiuminteutiouelfinisoperatio est actusque directus ad implenda praecepta diuina, quae nisi quis diligat implere non poterit nec solum diligat. sed etiam nimis diligat. cap. 36 § 1 Ideo prius posuit: et meditabarinmeditabar praeceptis tuis quae diexidilexi nimis et subiecit: et leuaui manus meas a d praeceptatua quae diexidilexi nimis. post meditationernmeditationem etenim bonum est leuare actus nostros ad praecepta dei atque id faeerefacere eumcum", + "candidate_score": 0.629943, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_13", + "bdc_text": "causam proculdubio accępistiDie Ursache der Spannung zwischen dem Zürcher Megander und der Berner Obrigkeit lag in dessen heftiger Agitation gegen die V Orte sowie in der scharfen Kritik an der Haltung Berns im Zweiten Kappeler Krieg begründet , s. ebenda. .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_487", + "psc_text": "a dei coepit iniuria ? ideoque et scriptura dicit: dominus superbis resistit. tamquam suae contumeliae propulsator ueluti quoddam suscipit aduersus superbiam speciale certamen, tamquam dicat: 'meus iste aduersarius est, qui me lacessit; § 2 mihi debetur ista congressio'. unde et apostolus multiplicis culpae materiam esse superbiam declarauit dicens de haeretico, quia ei quae secundum pietatem est doctrinae non adquiescit, superbit nihil sciens, sed languescens circa quaestiones et pugnas uerborum, ex quibus oriuntur inuidiae, contentiones, sacrilegia, suspiciones malae, conflictationes hominum mente corruptorum et § 3 a ueritate alienorum, existimantium quae stum esse pietatem. quantorum itaque expressit causam esse delietorumdelictorum superbiam! unde Dauid commendare nolensuolens deuotionem suam nulla superborum iniquitate adtemptatam ait: superbi inique agebant nimis. non solum iniquitatem agentium, sed etiam nimiam iniquitatem pariter declarauit, quae conueniret superbis. quorum ne aliquo temptaretur contagio, audi alibi dicentem: superbo oculo et insatiabili corde, cum hoc non edebam. cap. 10 § 1 Itaque quoniam,", + "candidate_score": 0.608571, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_24", + "bdc_text": "apud nos omnia reperies necessaria , nec quippiam de conditione diffidas .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_1623", + "psc_text": "ego autem si adhaeream Christo, nec mihi adpropinquat, quia, etiamsi corporis mei habeat potestatem, animae tamen meae nocere non poterit. denique perseputorespersecutores martyrum quam longe ab eorum meritis separati sunt! cap. 36 § 1 Sed forte dicas: 'quomodo sancti adhaerent deo?' et ideo sequitur: propprope e es, domine, et o mni a praecepta tua ueritas. prope est dominus omnibus, qui ubique adest, nec fugere eum possumus, si offendimus, nec fallere, si delinquimus, nec amittimus, si colamus. § 2 spectat omnia deus, omnia uidet, adsistit singulis dicens: deus ad propinquans egosum. et quomodo potest deesse alicubi deus, cum de spiritu dei legeris: spintusspiritus domini repleuit orbem terrarum?, quia ubi domini spiritus ibi dominus deus. caeumcaelum e t terram ego conpeo. dicit-dominus. ubi igitur deficit qui implet omnia aut quomodo de plenitudine eius omnes accepimus, nisi omnibus adpropinquet? cap. 37 § 1 Denique Dauid, sciens illum ubique esse et implere caelum et", + "candidate_score": 0.590434, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 15, + "cf_id": "cf016", + "work_id": "stoa0022.stoa015.opp-lat1", + "max_score": 0.678948, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_41_43", + "bdc_text": "Modestia dominus plus per me egit quam acerbitate . Vale et pro votis nostris rescribe , quod si non fęceris , certe me moriturum brevi mallem quam ita destitutum , quod etiam spero . Rursum vale. 6 .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa015.opp-lat1_window_196", + "psc_text": "inoboedientia deleatur. § 81 Merito ergo et hic dicit: quoniam si uoluisses. sacrificium dedissem utique; holocaustis non delectaberis. sacrificium deo spiritus contri bulatus: cor contribulatum et humiliatum deus non spernet. et sicut supra dixitdixi certum est mysterio conuenire quod ipse dominus Iesus uidetur hic quoque ex sua D persona loqui, qui superius illud personae suae euidenti testifieationetestificatione deprompsit. ipse enim uerus Dauid, manu fortis, uerus humilis atque mansuetus, Plimusprimus et nouissimus, aeternitate primus, humilitate ultimus, per cuius oboedientiam humani generis culpa deleta, refusa iustitia est. ipse, inquam, Jesus, umbrae finis et legis, aduenit humilitatis magister docere superbos sensu et tumore cordis inflatos ad mansuetudinem et simplicitatem esse migrandum. quomodo igitur E in typo eius mysterii peccatum inputari potest, cum in ipso 2 Psalm. XXXVIIII 7 sq. 4 Philipp. 2, 6-8 8 Psalm. L 18 sq. 16 Matth. 21, 5 Zach. 9, 9 Apoc. 1, 17 18 Rom. 10, 4 Hebr.", + "candidate_score": 0.678948, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_41_43", + "bdc_text": "Modestia dominus plus per me egit quam acerbitate . Vale et pro votis nostris rescribe , quod si non fęceris , certe me moriturum brevi mallem quam ita destitutum , quod etiam spero . Rursum vale. 6 .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa015.opp-lat1_window_189", + "psc_text": "pietatis insignia, ita ut aduersariis suis frequenter ignouerit atque ab eorum nece putauerit abstinendum, non est mirum quod tam grauiter doleat fundendi sanguinis innoxii sibi obrepsisse peccatum. ideo libera11 se a sanguinibus,. hoc est a peccatis mortalibus postulauit. laudauit dominum deum suum, iustitiam domini praedicauit ideoque addidit: E exultabit lingua mea iustitiam tuam. § 78 Domine, labia mea aperies, et os meum F adnuntiabit laudem tuam. qui enim laudat dominum ab inim\\\\cis suis . erit saluus, ut scriptum est. et certe supra dixerat .6 Psalm. L 16 19 Psalm. L 16 21 Psalm. L 17 22 Psalm. XVII 4 . 23 Psalm. XXXX VIIII 1 R 2 his (h 8. U.) P 3 percucurrerint BO pefcncurreront P'D' percnr-, rerint eet. 4 erroris B errorẽ Bx errores P' (es ex is) D'O 5 iis ex his P' 6 cognitione BRB' et (m2 cogitatione) P 7 an B uriae eet. 8 mandatae", + "candidate_score": 0.675738, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 16, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1", + "max_score": 0.678925, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_40_42", + "bdc_text": "Zsindely 668). , quod nihil verearis . Modestia dominus plus per me egit quam acerbitate . Vale et pro votis nostris rescribe , quod si non fęceris , certe me moriturum brevi mallem quam ita destitutum , quod etiam spero .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_849", + "psc_text": "ibi C 5 est om. S exeste CN ecte PSVT et om. PSNYTbd ecstastis CS extasis PVT ectasis X 6 quia P P qua S excessum N 13 et mortui Sbd 14 uatillis PSV uacillis T igni S 17 custodito] constituto T accedenda N 27 ab eo exigitur S 28 cognouerit S digna plagis, uapulabit pauca; seruus autem qui cognouit uoluntatem domini sui et facit digna plagis, uapulabit multa? et illud: exiguo enim concedetur misericordia; potentes autem potentiora tormenta patientur? sed ubi hoc dixerit dominus, quod eum dixisse Moyses commemorauit, in scriptura quae retro est non inuenitur. tale ergo est hoc quale in Exodo, ubi dicit domino: tu dixisti: scio te prae omnibus, quod inuenitur quidem dominus ei dixisse, sed postea. sed quoniam mendaciter numquam hoc Moyses diceret. intellegitur id ei etiam ante dixisse, quamuis scriptum non fuerit; ita et hoc. unde adparet non omnia scripta esse quae deus locutus", + "candidate_score": 0.678925, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_39_41", + "bdc_text": "war Feldprediger der bernischen Truppen und verhandelte bereits im November mit Bullinger in Bremgarten über die Möglichkeiten einer Amtsübernahme in Bern ( s. Zsindely 668). , quod nihil verearis . Modestia dominus plus per me egit quam acerbitate .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_1363", + "psc_text": "Quando Iesus uidit uirum contra se stantem euaginato gladio et eo respondente dicit, quod esset princeps militiae uirtutis domini, et prostratus in terram dixit: quid praecipis tuo famulo? quaeri potest, utrum angelo se prostrauerit eumque dixerit dominum an potius intellegens a quo missus fuerit ipsum dominum dixerit eique se prostrauerit. erat autem, sicut legitur, Iesus in Iericho, non utique in ipsa ciuitate, cuius muri nondum ceciderant, quod mox 23 cf. Ios. 5. 13. 14 26 Ios. 5, 15 1 exierunt SNTbd 5 lac] fac N 7 fuisset Pl 12 ii bd 14 putant N nullum PSl 16 adhunc P1 21 satis etiam bd hinc N 22 hominis N 23 Quando] quomodo S 24 didicit NT 26 tua Pl 27 prostauerit N dm 81 28 fuerat Tbcl- futurum erat, ut in eam possent intrare, sed in agro ad eam pertinente; nam interpretatio, quae est ex hebraeo, sic habet. cap. 8 In", + "candidate_score": 0.660427, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_32", + "bdc_text": "Habebis etiam propiciam plebem in urbe , quae te pleraque novit et audivit Nach Bullingers eigenem Zeugnis hat er in Bern während der Disputation 1528 nicht gepredigt ( s. HBRG I 436f) .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_1142", + "psc_text": "dederit mihi Balac plenam domum suam argento et auro, non potero praeuaricare uerbum domini facere illud pusillum uel magnum in mente mea, nullum habet omnino peccatum: sed quod sequitur non est sine graui peccato. iam enim constans esse debuit semel auditoaudite, quod ei dixerat dominus: non ibis cum eis neque maledices populum; est enim benedictus, nec eis ullam spem dare, quod posset dominus tamquam ipse Balaam muneribus et honoribus flexus aduersus populum suum, quem benedictum esse dixerat, suam mutare sententiam. sed ibi se uictum cupiditate monstrauit, ubi loqui sibi dominum de hac re iterum uoluit, de qua eius iam cognouerat uoluntatem. quid enim opus erat quae sequuntur adiungere: et nunc sustinete ibi et uos nocte hac, et sciam quid adiciet dominus loqui ad me? proinde dominus uidens eius cupiditatem captam deuictamque muneribus permisit eum ire, ut per iumentum quo uehebatur eius auaritiam coherceret, hoc ipso confundens illam dementiam, quod", + "candidate_score": 0.656285, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_6", + "bdc_text": "]Die unklare Abbreviatur könnte möglicher weise auch quorum bedeuten .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_52", + "psc_text": "quaeat. Ios. XXV 23 quaestio-aeternam om. pi 25 AEON CPSNVEug AENON T + quod et saeculum significat, dictum sit alwvtov, tamquam si latine posset dici \"saeculare\", an ex hoc aliquid secundum spiritalem promissionem hic intellegere cogamur, ut aeternum ideo dictum sit, quia hinc aeternum aliquid significatur. an potius locutionis est scripturarum ? ut aeternum appellent, cuius rei finis non constituitur aut non ita fit, ut deinceps non sit faciendum, quantum pertinet ad curam uel potestatem facientis. sicut ait Horatius: seruiet aeternum qui paruo nesciet uti. non enim potest in aeternum seruire, cuius ipsa uita, qua seruit, aeterna esse non potest. quod testimonium non adhiberem, nisi locutionis esset; uerborum quippe illi sunt nobis auctores, non rerum uel sententiarum. si autem defenduntur scripturae secundum locutiones proprias, quae idiomata uocantur, quanto magis secundum eas, quas cum aliis linguis communes habent! cap. 32 Quaeritur, quomodo dictum sit ad Abraham de filio eius: et reges", + "candidate_score": 0.62152, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 17, + "cf_id": "cf010", + "work_id": "stoa0104a.stoa003.opp-lat1", + "max_score": 0.678728, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_41_43", + "bdc_text": "Modestia dominus plus per me egit quam acerbitate . Vale et pro votis nostris rescribe , quod si non fęceris , certe me moriturum brevi mallem quam ita destitutum , quod etiam spero . Rursum vale. 6 .", + "psc_chunk_id": "stoa0104a.stoa003.opp-lat1_window_54", + "psc_text": "scriptum sit: expecta me, dicit Dominus, in die resurrectionis meae in testimonium, quoniam iudicium meum ad congregationes gentium, ut excipiam reges et effundam super eos iram meam. expectare nos iubet Dominus et futurae ultionis diem forti patientia sustinere. qui et in Apocalypsi loquitur dicens: ne signaueris uerba prophetiae libri huius, quia iam tempus in proximo est: et hi qui perseuerant nocere, noceant, et qui in sordibus est sordescat adhuc, iustus autem 21 Soph. 3, 8. 26 Apoc. 22,10 sq. 2 tomoris 8 4 uirgibus S in nidois L caetitatem om. W laboriosam] desinit S 13 fili W* imitatur G 14 et] sed v quoniam] quam G 15 cis W, his G crassantnr G 16 nec...reticendum est] nec in illum extremi iudicii diem malorum retributionem differre: nobiscum hortor interim amplectimini patientiae bonum v post Morellium 20 quernla et inuidiosa v scriptum om. W1 21 dns W s. I. m. 2 diem", + "candidate_score": 0.678728, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_26", + "bdc_text": "precamur , speramus , immo volumus Bullingerum nostrę vocationi indulgere ;", + "psc_chunk_id": "stoa0104a.stoa003.opp-lat1_window_34", + "psc_text": "15 peruenire post possint ponit v 16 possint sui] posita sui S, sui possint v 17 secundum] sed uel om. v ot SWGV, om. v 18 p. apostolos S, apostolus paulus W 19 uident 81 21 ex- pectationem SWGV, patientiam v sustenemus S, speramus WGV, exspectamus v; cf. test. III45 expectatio SWV, expextatio**»* G, propterea exspectatio v 22 esse iam Krabinger ex 1 cod. recepit 23 credimus et speramus v repraesentante SWGV, praestante v et Win margine denique alio in loco idem apostolus iustos et operantes et de diuini faenoris incremento caelestes sibi thesauros recondentes ut patientes quoque sint instruit et docet dicens: ergo dum tempus habemus, operemur quod bonum est ad omnes, maxime uero ad domesticos fidei. bonum autem facientes non deficiamus: tempore enim suo metemus. jadmonetadmonet ne quis inpatiens in operatione deficiat, ne quis temptationibus aut auocatus aut uictus in medio laudis et gloriae itinere desistat et pereant", + "candidate_score": 0.647244, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_31", + "bdc_text": "officiosissimum habebis suppedaneum Bertoldum tuum , immo si libet fratrem germanum .", + "psc_chunk_id": "stoa0104a.stoa003.opp-lat1_window_4", + "psc_text": "Nos autem, fratres dilectissimi, qui philosophi non uerbis sed factis sumus, nec uestitu sapientiam sed ueritate praeferimus, qui uirtutum conscientiam magis quam iactantiam nouimus, qui non loquimur magna sed uiuimus, quasi serui et cultores Dei patientiam quam magisteriis caelestibus discimus obsequiis spiritalibus praebeamus. est enim nobis cum Deo uirtus ista communis. inde patientia incipit, inde claritas eius et dignitas caput sumit. origo et magnitudo patientiae Deo auctore procedit. diligenda res homini quae Deo cara est: bonum quod amat maiestas diuina commendat. si dominus nobis et pater Deus est, 9 I Cor. 3, 18 sq. 4 inhabitat W2v 5 quis Gv se put. sapientem Gf) 6 huic mundo G 7 fiat] sit Gv mundi huius v 8 reprehendes G, reprehendam v; cf. test. III 69 p.170 10 faWGF,dominus v hominum sapientiumV 11 quare? si W 12 patiens] sapiens v est et humilis malim 13 esse uidemus W moltum] tantum V 15", + "candidate_score": 0.609806, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 18, + "cf_id": "cf020", + "work_id": "029_Hieronymus-Stridonensis_Liber-Psalmorum-2", + "max_score": 0.677913, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_40_42", + "bdc_text": "Zsindely 668). , quod nihil verearis . Modestia dominus plus per me egit quam acerbitate . Vale et pro votis nostris rescribe , quod si non fęceris , certe me moriturum brevi mallem quam ita destitutum , quod etiam spero .", + "psc_chunk_id": "029_Hieronymus-Stridonensis_Liber-Psalmorum-2_window_541", + "psc_text": "÷ ALLELUIA ** Credidi propter quod locutus sum: ego ÷ autem ** humiliatus sum nimis. Ego dixi in excessu meo: Omnis homo mendax. Quid retribuam Domino, pro omnibus quae retribuit mihi? Calicem salutaris accipiam: et nomen Domini invocabo. + Vota mea Domino reddam coram omni populo ejus ** pretiosa in conspectu Domini mors sanctorum ejus. O Domine, + quia ** ego servus tuus: ego servus tuus, ÷ et ** filius ancillae tuae. Dirupisti vincula mea: tibi sacrificabo hostiam laudis, + et in nomine Domini invocabo ** Vota mea Domino reddam in conspectu omnis populi ejus, in atriis domus Domini, in medio tui, Jerusalem. + Alleluia ** ALLELUIA. Credidi, propter quod locutus sum: ego autem humiliatus sum nimis. Ego dixi in excessu mentis meae: Omnis homo mendax. Quid retribuam Domino, pro omnibus quae retribuit mihi? Calicem salutaris accipiam: et nomen Domini invocabo. Pretiosa in conspectu Domini mors sanctorum ejus. O Domine,", + "candidate_score": 0.677913, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_30_32", + "bdc_text": "Nihil dubites de me ; officiosissimum habebis suppedaneum Bertoldum tuum , immo si libet fratrem germanum . Habebis etiam propiciam plebem in urbe , quae te pleraque novit et audivit Nach Bullingers eigenem Zeugnis hat er in Bern während der Disputation 1528 nicht gepredigt ( s. HBRG I 436f) .", + "psc_chunk_id": "029_Hieronymus-Stridonensis_Liber-Psalmorum-2_window_381", + "psc_text": "et date tympanum, psalterium jucundum cum cithara. Buccinate in neomenia tuba, in insigni die solemnitatis vestrae. Quia praeceptum in Israel est, et judicium Deo Jacob. Testimonium in Joseph posuit illud cum exiret de terra Aegypti: linguam quam non noverat, audivit. Divertit ab oneribus dorsum ejus: manus ejus in cophino servierunt. In tribulatione invocasti ÷ me ** et liberavi te: exaudivi te in abscondito tempestatis, probavi te apud aquam contradictionis. DIAPSALMA. Audi, populus meus, et contestabor te: Israel, si audieris me, non erit in te Deus recens, neque adorabis Deum alienum. Ego ÷ enim sum ** Dominus Deus tuus, qui eduxi te de terra Aegypti; dilata os tuum, et implebo illud. Et non audivit populus meus vocem meam: et Israel non intendit mihi. Et dimisi eos secundum desideria cordis eorum: ibunt in adinventionibus suis. Si populus meus audisset me: Israel ÷ si ** in viis meis ambulasset. Pro nihilo ÷ forsitan", + "candidate_score": 0.65462, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 19, + "cf_id": "cf020", + "work_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam", + "max_score": 0.67785, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_17_19", + "bdc_text": "Proinde in tota ditione nullos ferme habemus , qui vel lectione vel linguarum vel scripturę cognitione aliquid possint . Cum itaque tantam gentem et lucrifacere et Christo servare per dominum possis , nisi nolis esse christianus , te nobis non negabis . Volunt itaque et primates ex senatu et civibus item et plebe certi esse , Bullingerum futurum Bernatem , quare hoc nuncio certiores tui reddas , ut speramus omnes .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1216", + "psc_text": "18) testatur: Et audient in die illo surdi verba libri, et oculi caecorum videbunt et exsultabunt. In judicium enim venit Dominus, ut videntes Judae non videant; et qui caeci erant, populus scilicet nationum, videant et Dominum contemplentur (Joan. IX). Unde significanter non dixit, quod visio omnium prophetarum signata sit cunctis legentibus; sed vobis, inquit, erit signata quibus nunc loquor, quibus haec futura praenuntio: sive oculos principum vestrorum, qui se juxta Septuaginta abscondita et arcana videre jactabant, claudet in perpetuum. Eritque, ait, vobis omnis Scriptura sancta clausa atque signata, ut vos qui Legis litteras, et prophetarum vaticinia nosse vos existimatis, et diebus ac noctibus volumina Scripturarum indefesso ore meditamini, non intelligatis quod legitis, sicut in Apocalypsi Joannis scribitur: Quis est dignus aperire librum, et solvere signacula ejus (Apoc. V, 2) ? Cumque 393 nullus fuisset inventus qui aperiret signacula, flesse se dicit; et Dei tandem ad se meruisse sermonem: Noli flere:", + "candidate_score": 0.67785, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_5_7", + "bdc_text": "Precantur te fratres cordatissimi , qui sunt Bernę , quominus [ ? ]Die unklare Abbreviatur könnte möglicher weise auch quorum bedeuten . et eorum quoque , etsi nihil de te meriti , vocationem minime contemnas ;", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_2552", + "psc_text": "BLIAL] ( ), hoc est, diaboli. Quia, inquit, vocavi, et non erat qui responderet: locutus sum, et non audierunt: feceruntque malum in oculis meis: et quae nolui, elegerunt. Quos versus secundo ponit in praesenti loco, et supra, ubi dicitur: Numerabo vos in gladio, et omnes in caede corruetis: quia vocavi, et non respondistis (Isai. LXV, 12) , et caetera similiter. Quod testimonium, quo sensu accipi debeat, ibi dictum est. (Vers. 5.) Audite verbum Domini, qui tremitis ad sermonem [Vulg. verbum] ejus. Dixerunt fratres vestri qui oderunt vos, et abjecerunt propter nomen meum: Glorificetur Dominus, et videbimus in laetitia vestra: ipsi autem confundentur. LXX: Audite verbum Domini, qui tremitis sermonem ejus. Dicite fratribus vestris, qui oderunt vos, et abominantur ut nomen glorificetur Domini: et appareat in laetitia eorum: et illi confundentur [Al. confundantur ]. De quibus ante jam dixerat: Super quem respiciam, nisi super humilem et quietum, et trementem sermones meos?", + "candidate_score": 0.650664, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_9_11", + "bdc_text": "Habet Basilęa doctos innumeros , quos et Tigurum ; Berna sola , quę tamen est populosissima , 187 parrochiarum , neminem habet . MeganderSiehe oben S. 214f , Anm. 53 .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1435", + "psc_text": "Pelusium: jamque exstructis aggeribus urbi capiendae, venisse Taracham regem Aethiopum in auxilium, et una nocte juxta Jerusalem centum octoginta quinque millia exercitus Assyrii pestilentia corruisse, narrat Herodotus, et plenissime Berosus, Chaldaicae scriptor historiae, quorum fides de propriis libris petenda est. (Vers. 14 seqq.) Et tulit Ezechias libros de manu nuntiorum, et legit eos: et ascendit in domum Domini, et expandit eos coram Domino, et oravit ad Dominum dicens: Domine, exercituum Deus Israel, qui sedes super Cherubim, tu es Deus solus omnium regnorum terrae: tu enim fecisti coelum et terram. Inclina, Domine, aurem tuam et audi: aperi, Domine, oculos tuos, et vide, et audi omnia verba Sennacherib quae misit ad blasphemandum Deum viventem. 462 Vere enim, Domine, desertas fecerunt reges Assyriorum terras et regiones earum: et dederunt deos earum igni: non enim erant dii, sed opera manuum hominum. lignum et lapides; et comminuerunt eos. Et nunc Domine Deus noster, salva nos", + "candidate_score": 0.64308, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_8_10", + "bdc_text": "en enim tibi iam dudum parata est . Habet Basilęa doctos innumeros , quos et Tigurum ; Berna sola , quę tamen est populosissima , 187 parrochiarum , neminem habet .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1435", + "psc_text": "Pelusium: jamque exstructis aggeribus urbi capiendae, venisse Taracham regem Aethiopum in auxilium, et una nocte juxta Jerusalem centum octoginta quinque millia exercitus Assyrii pestilentia corruisse, narrat Herodotus, et plenissime Berosus, Chaldaicae scriptor historiae, quorum fides de propriis libris petenda est. (Vers. 14 seqq.) Et tulit Ezechias libros de manu nuntiorum, et legit eos: et ascendit in domum Domini, et expandit eos coram Domino, et oravit ad Dominum dicens: Domine, exercituum Deus Israel, qui sedes super Cherubim, tu es Deus solus omnium regnorum terrae: tu enim fecisti coelum et terram. Inclina, Domine, aurem tuam et audi: aperi, Domine, oculos tuos, et vide, et audi omnia verba Sennacherib quae misit ad blasphemandum Deum viventem. 462 Vere enim, Domine, desertas fecerunt reges Assyriorum terras et regiones earum: et dederunt deos earum igni: non enim erant dii, sed opera manuum hominum. lignum et lapides; et comminuerunt eos. Et nunc Domine Deus noster, salva nos", + "candidate_score": 0.642709, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_33", + "bdc_text": "Fest steht jedoch , daß die bernischen Abgeordneten an der Tagsatzung vom Juni , Juli und August 1531 in Bremgarten Bullingers zum Frieden mahnenden Predigten oft beigewohnt hatten ( HBRG III 292 ;", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1915", + "psc_text": "habitas in coelo (Ps. XX, 1) . Et Dominus respondebit ei: Oculi enim Domini super justos, et aures illius in precem eorum (Ps. XXXIII, 16) . Hoc quod Septuaginta transtulerunt, sicut ὥρα, id est, hora super montes: sic [Al. Sicut] pedes evangelizantis 608 auditum pacis, et reliqua, Paulus sequens sensum Hebraicae Veritatis, ponit in Epistola ad Romanos: Quam speciosi pedes evangelizantium bona, evangelizantium pacem (Rom. X, 15) : Apostolos intelligi volens, quorum Dominus lavit pedes (Joan. XIII), ut mundi et pulchri essent ad praedicandum, et in toto orbe discurrerent, brevique doctrina Christi implerent mundum. Ὥρα autem, id est, hora, juxta Septuaginta, et ambiguitatem sermonis Graeci, aut tempus significat, aut pulchritudinem. Si tempus, illi aptabitur: Tempore opportuno audivi te, et in die salutis adjutor tui fui (Isai. XLIX, 8) . Unde infert Apostolus: Ecce nunc tempus acceptabile: ecce nunc dies salutis (II Cor. VI, 2) . Opportuno enim tempore pro cunctis", + "candidate_score": 0.6373, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_17", + "bdc_text": "Proinde in tota ditione nullos ferme habemus , qui vel lectione vel linguarum vel scripturę cognitione aliquid possint .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_3", + "psc_text": "testatur ipse qui scripsit: Et erit vobis visio omnium, sicut verba libri signati: quem cum dederint scienti litteras, dicent: Lege istum. Et respondebit: Non possum, signatus est enim. Et dabitur liber nescienti litteras: diceturque ei, lege, et respondebit, nescio litteras (Isai. XXIV, 11, 12) . Sive igitur hunc librum dederis nescienti litteras Populo nationum, respondebit: Non possum legere: quia non didici litteras Scripturarum; sive dederis Scribis et Pharisaeis, qui Regis litteras nosse se jactant, respondebunt: Non possumus legere: quia signatus est liber. Quid idcirco eis signatus est? quoniam non receperunt eum quem signavit Pater (Joan VI, 27): qui habet clavem David: Qui aperit, et nemo claudit; qui claudit, et nemo aperit (Apoc. III, 7) . Neque vero, ut Montanus cum insanis feminis somniat, Prophetae in ecstasi sunt locuti, ut nescierint quid loquerentur, et cum alios erudirent, ipsi ignorarent quid dicerent. De quibus Apostolus ait: Nescientes quae loquantur, neque de quibus", + "candidate_score": 0.635315, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_35_37", + "bdc_text": "Auch die bernischen Truppen , die zum Schutze Bremgartens im November 1531 dort stationiert waren , hatten Gelegenheit genug , den Prediger Bullinger zu hören und kennenzulernen ( s. HBRG III 230. 256f. 292 ) . . Nec deerit senatus , quorum [ ! ] magna pars , etiam quos papistas credimus , te maxime cupit . Exacerbati sunt exacerbatione , quam proculdubio didicisti a FranciscoKolb ( s.", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_2085", + "psc_text": "ejus locum optimum, ut scilicet turris Domini efficiatur, et in sacerdotali consistat gradu, et pro carnis filiis, multos habeat filios spirituales. Talem fuisse eunuchum, quem Jesus amavit plurimum, Evangelistam Joannem, Ecclesiasticae tradunt historiae, qui recubuit super pectus Jesu (Joan. XIII); qui Petro tardius ambulante, elatus virginitatis alis cucurrit ad Dominum (Joan. XX); qui in secreta divinae se nativitatis immergens, ausus est dicere, quod cuncta saecula nesciebant: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum: hoc erat 659 in principio apud Deum (Joan. I, 2) . Facessat igitur omnis cavillatio Judaeorum, et risui praebere se cesset, aperiens semiviris regna coelorum, cum pudicitia non in debilitate sit corporis, sed in animi voluntate. (Vers. 6, 7.) Et filios advenae, qui adhaerent Domino, ut colant eum, et diligant nomen ejus, ut sint ei in servos: omnem custodientem sabbatum ne polluat illud, et tenentem [Al. tenentes] foedus meum, adducam eos", + "candidate_score": 0.634479, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_17", + "bdc_text": "Proinde in tota ditione nullos ferme habemus , qui vel lectione vel linguarum vel scripturę cognitione aliquid possint .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1216", + "psc_text": "18) testatur: Et audient in die illo surdi verba libri, et oculi caecorum videbunt et exsultabunt. In judicium enim venit Dominus, ut videntes Judae non videant; et qui caeci erant, populus scilicet nationum, videant et Dominum contemplentur (Joan. IX). Unde significanter non dixit, quod visio omnium prophetarum signata sit cunctis legentibus; sed vobis, inquit, erit signata quibus nunc loquor, quibus haec futura praenuntio: sive oculos principum vestrorum, qui se juxta Septuaginta abscondita et arcana videre jactabant, claudet in perpetuum. Eritque, ait, vobis omnis Scriptura sancta clausa atque signata, ut vos qui Legis litteras, et prophetarum vaticinia nosse vos existimatis, et diebus ac noctibus volumina Scripturarum indefesso ore meditamini, non intelligatis quod legitis, sicut in Apocalypsi Joannis scribitur: Quis est dignus aperire librum, et solvere signacula ejus (Apoc. V, 2) ? Cumque 393 nullus fuisset inventus qui aperiret signacula, flesse se dicit; et Dei tandem ad se meruisse sermonem: Noli flere:", + "candidate_score": 0.634368, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_16", + "bdc_text": "senio indiem deficit , Bertoldus Haller. podagra , hernia et mole corporea sic gravatur , ut plus satis .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1313", + "psc_text": "Ipse autem sapiens, id est, Dominus, adduxit malum super eos, et pessimum, videlicet Nabuchodonosor, sive absolute malum, rem significans, non personam: et verba sua non abstulit, quae locutus fuerat per Prophetas. Quamodrem consurget super tribum Judam domum pessimorum, et contra auxilium Aegyptiorum, qui operantur iniquitatem. Aegyptus enim, sive Aegyptius, ut LXX transtulerunt, homo est, et non Deus: et equi eorum caro, et non spiritus. Unde et in Jeremia scriptum est: Maledictus homo qui spem habet in homine, et firmavit carnem brachii sui, et a Domino recessit cor ejus. Et erit quasi myrice in deserto, quae non videbit cum venerint bona (Jerem. XVII, 5, 6) . Et in alio loco scriptum est. Vana salus hominis (Ps. LIX, 13) , sive, ut melius habetur in Hebraeo, in homine. Cumque Dominus manum suam extenderit 423 ad puniendum, vel declinaverit, sub metaphora aurigae, et frenos equorum currentium relaxarit, corruet auxiliator Aegyptius, et Israel cui", + "candidate_score": 0.616025, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_20", + "bdc_text": "Audio ab adversariis bibliothecam tuam devastatamDies entsprach nicht der Wahrheit ;", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_2249", + "psc_text": "ne iremus post tergum Domini nostri, ut loqueremur 709 calumniam, et transgressionem concepimus, et locuti sumus de corde verba mendacii. Et conversum est retrorsum judicium, et justitia longe stetit, quia corruit in platea veritas, et aequitas non potuit ingredi. Et facta est veritas in oblivionem, et qui recessit a malo, praedae patuit. LXX: Multa est enim iniquitas nostra in conspectu tuo, et peccata nostra restiterunt nobis. Iniquitates enim nostrae in nobis sunt, et injustitias nostras cognovimus. Impie egimus, et mentiti sumus, et recessimus a Deo nostro. Locuti sumus iniqua, et inobedientes fuimus. Parturivimus et meditati sumus de cordibus nostris verba iniqua. Et recessimus a judicio, et justitia longe stetit, quia consumpta est in viis eorum veritas, et per rectum iter transire non poterant. Et veritas sublata est: et transtulerunt mentem ut non intelligerent. Reddit causas quare rugierint quasi ursi, et meditati sunt ut columbae; exspectaverint judicium quod non erat, salutem", + "candidate_score": 0.615337, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_19", + "bdc_text": "Volunt itaque et primates ex senatu et civibus item et plebe certi esse , Bullingerum futurum Bernatem , quare hoc nuncio certiores tui reddas , ut speramus omnes .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_2046", + "psc_text": "et populi, qui ignorabant te, ad te confugient: propter Dominum Deum tuum Sanctum Israel, qui glorificavit te. Provocaverat ad credendum populum Judaeorum, ut inclinarent aurem suam, et pactum acciperent sempiternum, quod Dominus David repromiserat, et Abraham, ac semini ejus, dicens: In semine tuo benedicentur gentes (Genes., XXII, 18) . Quod apostolus Paulus edisserens, Non dixit, ait, in seminibus: sed, in semine, quod est Christus (Galat. III, 16) . Et quia sciebat, illis non credentibus, credituros esse populos nationum, transit ad gentes; et dicit misisse se Filium suum testem vel testimonium cunctarum gentium, qui praecepta illius atque mandata populis nuntiaret, qui de seipso loquitur: Oportet praedicari Evangelium istud in omni orbe, in testimonium cunctis gentibus (Matth. XXIV, 14) . Denique superbientem Pilatum hoc sermone confutat: In hoc natus sum, ut testimonium praebeam veritati (Joan. XVIII, 37) . De quo apostolus Paulus scribit Timotheo: Unus mediator Dei et hominum, homo Christus Jesus,", + "candidate_score": 0.607582, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_22_24", + "bdc_text": "Die Rückgabe und Überführung seiner Bücher nach Zürich erfolgte nach Verhandlungen mit Bremgarten gegen Ende 1531 ( HBD 21 , 15-18 ) . ; nihil turberis : apud nos omnia reperies necessaria , nec quippiam de conditione diffidas .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_2113", + "psc_text": "nostram regulam super translatione veteris Instrumenti concussam magis esse quam motam. Et non tam Apostolum de psalmo tertio decimo sumpsisse, quod in Hebraico non habetur, quam eos qui artem contexendarum inter se Scripturarum Apostoli nesciebant, quaesisse aptum locum, ubi assumptum ab eo ponerent testimonium, quod absque auctoritate in Scriptura positum non putabant. Denique omnes Graeciae tractatores, qui nobis eruditionis suae in Psalmos Commentarios reliquerunt, hos versiculos veru annotant atque praetereunt, liquido confitentes in Hebraico non haberi, nec esse in Septuaginta Interpretibus, sed in editione Vulgata, quae Graece κοινὴ dicitur, et in toto orbe diversa est. Sed jam tempus est, ut coepto incumbamus operi, reliqua persequamur. (Vers. 3, 4.) Vos autem accedite huc, filii auguratricis: semen adulteri et fornicariae super quem lusistis? super quem dilatastis os, et ejecistis linguam? LXX: Vos autem accedite huc, filii iniqui, semen adulterorum et meretricis in quo lusistis? super quem aperuistis os vestrum: et super quo", + "candidate_score": 0.599782, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 20, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "022_Augustinus-Hipponensis_De-magnificentiis-S.-Hieronymi", + "max_score": 0.677719, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10074_sent_40_42", + "bdc_text": "Zsindely 668). , quod nihil verearis . Modestia dominus plus per me egit quam acerbitate . Vale et pro votis nostris rescribe , quod si non fęceris , certe me moriturum brevi mallem quam ita destitutum , quod etiam spero .", + "psc_chunk_id": "022_Augustinus-Hipponensis_De-magnificentiis-S.-Hieronymi_window_31", + "psc_text": "reverentia fateamur: quem si minorem facimus, Joannis gloriae derogamus: et magis injurias exercemus quam laudes. Hujus mei imperiti sermonis opus, quanquam insufficienter, quanquam vilissime, quanquam nihil, tamen devote et reverenter a nobis expletum, ad te, venerabilis pater, puro corde et magna animi devoti affectione dirigo: supplicans ut ingenioli mei verbula, quae de meae imperitiae pauperie in laudes eximii Hieronymi obtuli, non deridendo, sed caritate debita aequanimiter tolerando legas. Et quae minus debite dixi ad tanti viri laudes, et meae imputes imperitiae, et Epistolae brevitati, et ejus laudum immensae majestati. Quoniam certe si omnium mortalium linguae solum ejus laudes promerent, minus debito satis esset. Mei peccatoris, venerabilis pater, esto memor: ut dum in illo steteris loco, quo illud sacrum eximii Hieronymi cadaver quiescit, ejus me interventionibus recommendes: quoniam nullibi dubium est quod ea quae optat, idem Hieronymus potest continuo obtinere. Non enim suo aliqualiter defraudatur desiderio.", + "candidate_score": 0.677719, + "ce_score": null + } + ] + } + ], + "biblical_hits": [] +} \ No newline at end of file