diff --git "a/10/10388.json" "b/10/10388.json" new file mode 100644--- /dev/null +++ "b/10/10388.json" @@ -0,0 +1,2410 @@ +{ + "letter_id": "10388", + "bd_url": "https://www.bullinger-digital.ch/letter/10388", + "dominant_topic": 7, + "topic_dist": [ + 0.050918, + 0.055026, + 0.046208, + 0.052779, + 0.048052, + 0.047934, + 0.045761, + 0.05845, + 0.04699, + 0.044759, + 0.048154, + 0.046064, + 0.052138, + 0.05209, + 0.052117, + 0.054022, + 0.04248, + 0.055145, + 0.050037, + 0.050877 + ], + "citations": [ + { + "rank": 1, + "cf_id": "cf016", + "work_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1", + "max_score": 0.690724, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_61_63", + "bdc_text": "vgl . oben S. 109 , Anm. 8. . Vide , obsecro , quantis in periculis versetur ecclesia , quantis quaciatur persequtionum et tentationum procellis . Dominus conservet nos in veritateVgl. Joh 17 , 17. .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_913", + "psc_text": "in Christo Iesu persecutiones patiuntur. mauult ergo persecutiones pati, ut pie uiuere possit in Christo. et bene non unam persecutionem, sed multas persecutiones dixit nec expressit uocabula persequentium, 2 cf. Ps. 49,16 3 cf. Ps. 5, 10 cf. Ps. 118, 86 4 cf. Ioh. 14, 6 5*Ps. 49,19 8 cf. Ps. 49, 18 9 cf. Hier. 23, 30 13 cf. Esai. 1. 22 ef. II Cor. 2,17 ls*Ps. 118,86 24*11 Tim. 3,12 1 ueritatis] add. tenere Oav 2 quur P 4 ergo est Oav ergo om.NP 6 nequitiam A 9 non úm.R 10 quodam 0 14 sermonem dei] uerbum domini 0 15 depromserint 0 loquntur GM locnntur OR 16 eos bene Nav refutat (ta in ras.) Ta perscripto 0 18 uersiculo]add. VIto R VI AGMNP 19 iniusti MmlO 21 pauescat Mmla 22 adspicari M exorat 0 24 se postulat av adiuuari Mv 25 persecutiones—27 Christo om.N 26 patiantur MOP persecutiones", + "candidate_score": 0.690724, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_62_64", + "bdc_text": "Vide , obsecro , quantis in periculis versetur ecclesia , quantis quaciatur persequtionum et tentationum procellis . Dominus conservet nos in veritateVgl. Joh 17 , 17. . Iterum vale. 18 .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_913", + "psc_text": "in Christo Iesu persecutiones patiuntur. mauult ergo persecutiones pati, ut pie uiuere possit in Christo. et bene non unam persecutionem, sed multas persecutiones dixit nec expressit uocabula persequentium, 2 cf. Ps. 49,16 3 cf. Ps. 5, 10 cf. Ps. 118, 86 4 cf. Ioh. 14, 6 5*Ps. 49,19 8 cf. Ps. 49, 18 9 cf. Hier. 23, 30 13 cf. Esai. 1. 22 ef. II Cor. 2,17 ls*Ps. 118,86 24*11 Tim. 3,12 1 ueritatis] add. tenere Oav 2 quur P 4 ergo est Oav ergo om.NP 6 nequitiam A 9 non úm.R 10 quodam 0 14 sermonem dei] uerbum domini 0 15 depromserint 0 loquntur GM locnntur OR 16 eos bene Nav refutat (ta in ras.) Ta perscripto 0 18 uersiculo]add. VIto R VI AGMNP 19 iniusti MmlO 21 pauescat Mmla 22 adspicari M exorat 0 24 se postulat av adiuuari Mv 25 persecutiones—27 Christo om.N 26 patiantur MOP persecutiones", + "candidate_score": 0.688518, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_53_55", + "bdc_text": "Interim vero hunc omnibus in Europa doctis in evangelio praeferre non cessat BucerusBucer verteidigte Luther in diesem Zusammenhang Bullinger gegenüber bereits am 9 . April 1534 , s. oben [Nr. 353 ] S. 121f , 15-46. , miror , quo consilio . Oecolampadium , virum sanctissimum illum , praedecessorem tuum , in istis furiosis rixis palam praedicat a sathana strangulatum periisse .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_1442", + "psc_text": "dominus sanctos suos et lucet in corde iustorum. itaque cum sapientem uideris, cognosce quia descendit super eum dei § 2 gloria, inluminauit eius mentem scientiae fulgore cognitionisque diuinae. inluminauit autem etiam corporaliter faciem Moysi et transfigurata est gloria uultus eius, quam uidentes Iudaei trepidauerunt; et ideo factum est, ut Moyses uelamen poneret super faciem suam, ne in eam filii Israel intenderent et superturbarentur. simul declarabatur mysterium, quod illud uelamen, quod in facie Moysi corporaliter ponebatur, in cordibus Iudaeorum mystice poneretur, eo quod ueram legis claritatem uidere non possent. uultus enim Moysi fulgor § 3 est legis, fulgor autem legis non in littera, sed in intellectu est spiritali. itaque quamdiu uixit Moyses et adloquebatur Iudaeorum populum. uelamen habebat in facie sua, mortuo autem Moyse Iesus Naue 1*1 Reg. 18, 7 3 cf. Susanna (Dan. 13) 34 sqq. 8*Ps. 118, 134 13*Ps. 118,135 18 cf. Ex. 34, 29-33 23 cf. II Cor.", + "candidate_score": 0.68466, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_52_54", + "bdc_text": "Video enim hunc hominem ecclesiae dei plus incommodaturum , quam profuerit unquam . Interim vero hunc omnibus in Europa doctis in evangelio praeferre non cessat BucerusBucer verteidigte Luther in diesem Zusammenhang Bullinger gegenüber bereits am 9 . April 1534 , s. oben [Nr. 353 ] S. 121f , 15-46. , miror , quo consilio .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_1066", + "psc_text": "etsi interrogauero, non respondebitis mihi, dixit Iesus, et ex illo respondere non possunt et ex illo supra illos intellego qui non intellegebant, quia testimonia didici quae ille non nouit. didieididici: qui sequitur me tollat crucem suam, didici: diligite inimicoinimicos uestros. et ideo optat anathema esse Paulus pro fratribus genere, inimicis fide. cap. 11 § 1 Uideretur inconueniens esse uerecundiae prophetali huiusmodi usurpatio, eo quod praesumpserit dicere quod super omnes docentes intellexerit, cum uel legem Moyses acceperit a domino et populo eius instituta tradiderit, Aaron sacrificiommsacrificiorum omnium decurso ritu sacerdotalem docuerit disciplinam, Iesus Naue significauerisignificauerit quemadmodum circumcisio possit iterari, Samuhel unctionis pro . § 2 pheticae pariter ac regiae sacramenta monstrauentmonstrauerit. uideretur, inquam, incongmaincongrua praesumptio, nisi praemisisset superiora, quibus non inmerito super docentes intellexisse se conprobaret. debuit hanc adsumere confidentiam qui docebatur a domino; et mandatum quod docebatur domini erat et ipse dominus qui docebat. merito super omnes intellexit quem docebat", + "candidate_score": 0.683182, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_53_55", + "bdc_text": "Interim vero hunc omnibus in Europa doctis in evangelio praeferre non cessat BucerusBucer verteidigte Luther in diesem Zusammenhang Bullinger gegenüber bereits am 9 . April 1534 , s. oben [Nr. 353 ] S. 121f , 15-46. , miror , quo consilio . Oecolampadium , virum sanctissimum illum , praedecessorem tuum , in istis furiosis rixis palam praedicat a sathana strangulatum periisse .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_1066", + "psc_text": "etsi interrogauero, non respondebitis mihi, dixit Iesus, et ex illo respondere non possunt et ex illo supra illos intellego qui non intellegebant, quia testimonia didici quae ille non nouit. didieididici: qui sequitur me tollat crucem suam, didici: diligite inimicoinimicos uestros. et ideo optat anathema esse Paulus pro fratribus genere, inimicis fide. cap. 11 § 1 Uideretur inconueniens esse uerecundiae prophetali huiusmodi usurpatio, eo quod praesumpserit dicere quod super omnes docentes intellexerit, cum uel legem Moyses acceperit a domino et populo eius instituta tradiderit, Aaron sacrificiommsacrificiorum omnium decurso ritu sacerdotalem docuerit disciplinam, Iesus Naue significauerisignificauerit quemadmodum circumcisio possit iterari, Samuhel unctionis pro . § 2 pheticae pariter ac regiae sacramenta monstrauentmonstrauerit. uideretur, inquam, incongmaincongrua praesumptio, nisi praemisisset superiora, quibus non inmerito super docentes intellexisse se conprobaret. debuit hanc adsumere confidentiam qui docebatur a domino; et mandatum quod docebatur domini erat et ipse dominus qui docebat. merito super omnes intellexit quem docebat", + "candidate_score": 0.681524, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_51_53", + "bdc_text": "März 1534 ( WA , Briefe VII 27-40 ) , vgl . auch Anm. 17f. vehementer doleo . Video enim hunc hominem ecclesiae dei plus incommodaturum , quam profuerit unquam . Interim vero hunc omnibus in Europa doctis in evangelio praeferre non cessat BucerusBucer verteidigte Luther in diesem Zusammenhang Bullinger gegenüber bereits am 9 .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_1066", + "psc_text": "etsi interrogauero, non respondebitis mihi, dixit Iesus, et ex illo respondere non possunt et ex illo supra illos intellego qui non intellegebant, quia testimonia didici quae ille non nouit. didieididici: qui sequitur me tollat crucem suam, didici: diligite inimicoinimicos uestros. et ideo optat anathema esse Paulus pro fratribus genere, inimicis fide. cap. 11 § 1 Uideretur inconueniens esse uerecundiae prophetali huiusmodi usurpatio, eo quod praesumpserit dicere quod super omnes docentes intellexerit, cum uel legem Moyses acceperit a domino et populo eius instituta tradiderit, Aaron sacrificiommsacrificiorum omnium decurso ritu sacerdotalem docuerit disciplinam, Iesus Naue significauerisignificauerit quemadmodum circumcisio possit iterari, Samuhel unctionis pro . § 2 pheticae pariter ac regiae sacramenta monstrauentmonstrauerit. uideretur, inquam, incongmaincongrua praesumptio, nisi praemisisset superiora, quibus non inmerito super docentes intellexisse se conprobaret. debuit hanc adsumere confidentiam qui docebatur a domino; et mandatum quod docebatur domini erat et ipse dominus qui docebat. merito super omnes intellexit quem docebat", + "candidate_score": 0.68151, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_62_64", + "bdc_text": "Vide , obsecro , quantis in periculis versetur ecclesia , quantis quaciatur persequtionum et tentationum procellis . Dominus conservet nos in veritateVgl. Joh 17 , 17. . Iterum vale. 18 .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_1733", + "psc_text": "ipsum enim aduersarius persequitur in nobis. si declinas persequentes, Christum abicis, qui se temptari patitur, ut uincat. ubi illum uiderit diabolus, ibi insidias parat, ibi temptationum machinas admouet, ibi dolos nectit, ut illum, si possit, excludat. ubi autem § 2 diabolus proeliatur, ibi Christus adsistit, ubi diabolus adsidet, ibi Christus includitur, ibi murorum spiritalium saepta defendit. ergo, qui persecutorem refugit, reicit etiam defensorem. sed cum audis: multi persequentes et tribulantes me, noli timere. qui potes dicere: si deus pro nobis, quis contra nos? uerum hoc ille dicit, qui a testimoniis domini nullo uitiorum declinat anfractu. cap. 52 § 1 Sequitur uersus sextus: uidinonseruantes pactum et tabescebam, quoniam uerba tua non custodierunt . beatus qui in caritate dei tabescit, qui uidet non seruantes pactum. alius propter uitiosos amores tabescit, qui destiilatdestillat, dum est dilatus amore dilectae, et dum protelatur flagrantis cu- § 2 piditatis effectus, animus deficit, uires corporis quadam deformitate", + "candidate_score": 0.676826, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_62_64", + "bdc_text": "Vide , obsecro , quantis in periculis versetur ecclesia , quantis quaciatur persequtionum et tentationum procellis . Dominus conservet nos in veritateVgl. Joh 17 , 17. . Iterum vale. 18 .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_1732", + "psc_text": "17*Matth. 4, 9 18 Rom. 6, 12 27*Ps. 118, 157 1 inquid M 2 cognoscetis Tm2 3 inperatoribus P simulata mente scripsi simalato metn codd. av 4 se fingit delerre av 8 deum 0 9quoquej adi. sit Tm2a 11 oris Ta 14 ut et] ut in a forensis ARm1 15 et] add. principes P, sed del iudicii a potestates GMNT 16 habes ed. Ertum dabis codd. av demonstrata] add. enim a 17 est ei Oav 18 est om, v et om.M 19 mortuo GOPRmlT 20 statuaris Oav 21 quod (bis)AGMmlP 22 et om 0 24 dicit APRml 25 potest 0 ipsum enim aduersarius persequitur in nobis. si declinas persequentes, Christum abicis, qui se temptari patitur, ut uincat. ubi illum uiderit diabolus, ibi insidias parat, ibi temptationum machinas admouet, ibi dolos nectit, ut illum, si possit, excludat. ubi autem § 2 diabolus proeliatur, ibi Christus adsistit, ubi diabolus adsidet, ibi Christus", + "candidate_score": 0.675504, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_61_63", + "bdc_text": "vgl . oben S. 109 , Anm. 8. . Vide , obsecro , quantis in periculis versetur ecclesia , quantis quaciatur persequtionum et tentationum procellis . Dominus conservet nos in veritateVgl. Joh 17 , 17. .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_1229", + "psc_text": "Ov 17cogi- tationis O 18 portam OP porta R 19 preeium Mml 20 est] add. sed a uita] ita. A cognosceret eodd. av, corrext 24 capud M 25 est om. M dicentes pt 26 et] ut G uel MNPB iocunditas GMOPBa 27 passionem] add. domini a propheta reliquit PtnlR prophetare liquet GrMml prophetari liquet MmZNOPm2Tav, add. et codL praeter A, av deBeri MNOPm2Tav ab (aO) hieremia GMNO PRTav, add. non MNTa § 2 excidium Iudaeorum. quod cum ex aliis tum ex illo intellegi potest, quia in posterioribus habet: spiritus ante faciem nostram Christus dominus conprehensus est in interitu nostro, sub cuius umbra diximus: uiuemus inter gentes. quid hoc manifestius, quando et nomen expressum est et conprehensio inter manus persequentium perfidorum est declarata et umbra uiuificans et gratia gentibus conferenda descripta est? cap. 6 § 1 Sed etiam ipsa uerba significant quae in puangelioeuangelio de passione domini legimus, quia hoc loco", + "candidate_score": 0.674122, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_62_64", + "bdc_text": "Vide , obsecro , quantis in periculis versetur ecclesia , quantis quaciatur persequtionum et tentationum procellis . Dominus conservet nos in veritateVgl. Joh 17 , 17. . Iterum vale. 18 .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_1229", + "psc_text": "Ov 17cogi- tationis O 18 portam OP porta R 19 preeium Mml 20 est] add. sed a uita] ita. A cognosceret eodd. av, corrext 24 capud M 25 est om. M dicentes pt 26 et] ut G uel MNPB iocunditas GMOPBa 27 passionem] add. domini a propheta reliquit PtnlR prophetare liquet GrMml prophetari liquet MmZNOPm2Tav, add. et codL praeter A, av deBeri MNOPm2Tav ab (aO) hieremia GMNO PRTav, add. non MNTa § 2 excidium Iudaeorum. quod cum ex aliis tum ex illo intellegi potest, quia in posterioribus habet: spiritus ante faciem nostram Christus dominus conprehensus est in interitu nostro, sub cuius umbra diximus: uiuemus inter gentes. quid hoc manifestius, quando et nomen expressum est et conprehensio inter manus persequentium perfidorum est declarata et umbra uiuificans et gratia gentibus conferenda descripta est? cap. 6 § 1 Sed etiam ipsa uerba significant quae in puangelioeuangelio de passione domini legimus, quia hoc loco", + "candidate_score": 0.673914, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_61_63", + "bdc_text": "vgl . oben S. 109 , Anm. 8. . Vide , obsecro , quantis in periculis versetur ecclesia , quantis quaciatur persequtionum et tentationum procellis . Dominus conservet nos in veritateVgl. Joh 17 , 17. .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_1733", + "psc_text": "ipsum enim aduersarius persequitur in nobis. si declinas persequentes, Christum abicis, qui se temptari patitur, ut uincat. ubi illum uiderit diabolus, ibi insidias parat, ibi temptationum machinas admouet, ibi dolos nectit, ut illum, si possit, excludat. ubi autem § 2 diabolus proeliatur, ibi Christus adsistit, ubi diabolus adsidet, ibi Christus includitur, ibi murorum spiritalium saepta defendit. ergo, qui persecutorem refugit, reicit etiam defensorem. sed cum audis: multi persequentes et tribulantes me, noli timere. qui potes dicere: si deus pro nobis, quis contra nos? uerum hoc ille dicit, qui a testimoniis domini nullo uitiorum declinat anfractu. cap. 52 § 1 Sequitur uersus sextus: uidinonseruantes pactum et tabescebam, quoniam uerba tua non custodierunt . beatus qui in caritate dei tabescit, qui uidet non seruantes pactum. alius propter uitiosos amores tabescit, qui destiilatdestillat, dum est dilatus amore dilectae, et dum protelatur flagrantis cu- § 2 piditatis effectus, animus deficit, uires corporis quadam deformitate", + "candidate_score": 0.668932, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_62", + "bdc_text": "Vide , obsecro , quantis in periculis versetur ecclesia , quantis quaciatur persequtionum et tentationum procellis .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_1733", + "psc_text": "ipsum enim aduersarius persequitur in nobis. si declinas persequentes, Christum abicis, qui se temptari patitur, ut uincat. ubi illum uiderit diabolus, ibi insidias parat, ibi temptationum machinas admouet, ibi dolos nectit, ut illum, si possit, excludat. ubi autem § 2 diabolus proeliatur, ibi Christus adsistit, ubi diabolus adsidet, ibi Christus includitur, ibi murorum spiritalium saepta defendit. ergo, qui persecutorem refugit, reicit etiam defensorem. sed cum audis: multi persequentes et tribulantes me, noli timere. qui potes dicere: si deus pro nobis, quis contra nos? uerum hoc ille dicit, qui a testimoniis domini nullo uitiorum declinat anfractu. cap. 52 § 1 Sequitur uersus sextus: uidinonseruantes pactum et tabescebam, quoniam uerba tua non custodierunt . beatus qui in caritate dei tabescit, qui uidet non seruantes pactum. alius propter uitiosos amores tabescit, qui destiilatdestillat, dum est dilatus amore dilectae, et dum protelatur flagrantis cu- § 2 piditatis effectus, animus deficit, uires corporis quadam deformitate", + "candidate_score": 0.667204, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_62", + "bdc_text": "Vide , obsecro , quantis in periculis versetur ecclesia , quantis quaciatur persequtionum et tentationum procellis .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_913", + "psc_text": "in Christo Iesu persecutiones patiuntur. mauult ergo persecutiones pati, ut pie uiuere possit in Christo. et bene non unam persecutionem, sed multas persecutiones dixit nec expressit uocabula persequentium, 2 cf. Ps. 49,16 3 cf. Ps. 5, 10 cf. Ps. 118, 86 4 cf. Ioh. 14, 6 5*Ps. 49,19 8 cf. Ps. 49, 18 9 cf. Hier. 23, 30 13 cf. Esai. 1. 22 ef. II Cor. 2,17 ls*Ps. 118,86 24*11 Tim. 3,12 1 ueritatis] add. tenere Oav 2 quur P 4 ergo est Oav ergo om.NP 6 nequitiam A 9 non úm.R 10 quodam 0 14 sermonem dei] uerbum domini 0 15 depromserint 0 loquntur GM locnntur OR 16 eos bene Nav refutat (ta in ras.) Ta perscripto 0 18 uersiculo]add. VIto R VI AGMNP 19 iniusti MmlO 21 pauescat Mmla 22 adspicari M exorat 0 24 se postulat av adiuuari Mv 25 persecutiones—27 Christo om.N 26 patiantur MOP persecutiones", + "candidate_score": 0.667108, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_60_62", + "bdc_text": "WA , Briefe VII 33 , 206-39 , 415 ; vgl . oben S. 109 , Anm. 8. . Vide , obsecro , quantis in periculis versetur ecclesia , quantis quaciatur persequtionum et tentationum procellis .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_913", + "psc_text": "in Christo Iesu persecutiones patiuntur. mauult ergo persecutiones pati, ut pie uiuere possit in Christo. et bene non unam persecutionem, sed multas persecutiones dixit nec expressit uocabula persequentium, 2 cf. Ps. 49,16 3 cf. Ps. 5, 10 cf. Ps. 118, 86 4 cf. Ioh. 14, 6 5*Ps. 49,19 8 cf. Ps. 49, 18 9 cf. Hier. 23, 30 13 cf. Esai. 1. 22 ef. II Cor. 2,17 ls*Ps. 118,86 24*11 Tim. 3,12 1 ueritatis] add. tenere Oav 2 quur P 4 ergo est Oav ergo om.NP 6 nequitiam A 9 non úm.R 10 quodam 0 14 sermonem dei] uerbum domini 0 15 depromserint 0 loquntur GM locnntur OR 16 eos bene Nav refutat (ta in ras.) Ta perscripto 0 18 uersiculo]add. VIto R VI AGMNP 19 iniusti MmlO 21 pauescat Mmla 22 adspicari M exorat 0 24 se postulat av adiuuari Mv 25 persecutiones—27 Christo om.N 26 patiantur MOP persecutiones", + "candidate_score": 0.663246, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_60_62", + "bdc_text": "WA , Briefe VII 33 , 206-39 , 415 ; vgl . oben S. 109 , Anm. 8. . Vide , obsecro , quantis in periculis versetur ecclesia , quantis quaciatur persequtionum et tentationum procellis .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_1733", + "psc_text": "ipsum enim aduersarius persequitur in nobis. si declinas persequentes, Christum abicis, qui se temptari patitur, ut uincat. ubi illum uiderit diabolus, ibi insidias parat, ibi temptationum machinas admouet, ibi dolos nectit, ut illum, si possit, excludat. ubi autem § 2 diabolus proeliatur, ibi Christus adsistit, ubi diabolus adsidet, ibi Christus includitur, ibi murorum spiritalium saepta defendit. ergo, qui persecutorem refugit, reicit etiam defensorem. sed cum audis: multi persequentes et tribulantes me, noli timere. qui potes dicere: si deus pro nobis, quis contra nos? uerum hoc ille dicit, qui a testimoniis domini nullo uitiorum declinat anfractu. cap. 52 § 1 Sequitur uersus sextus: uidinonseruantes pactum et tabescebam, quoniam uerba tua non custodierunt . beatus qui in caritate dei tabescit, qui uidet non seruantes pactum. alius propter uitiosos amores tabescit, qui destiilatdestillat, dum est dilatus amore dilectae, et dum protelatur flagrantis cu- § 2 piditatis effectus, animus deficit, uires corporis quadam deformitate", + "candidate_score": 0.662968, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_53", + "bdc_text": "Interim vero hunc omnibus in Europa doctis in evangelio praeferre non cessat BucerusBucer verteidigte Luther in diesem Zusammenhang Bullinger gegenüber bereits am 9 .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_1066", + "psc_text": "etsi interrogauero, non respondebitis mihi, dixit Iesus, et ex illo respondere non possunt et ex illo supra illos intellego qui non intellegebant, quia testimonia didici quae ille non nouit. didieididici: qui sequitur me tollat crucem suam, didici: diligite inimicoinimicos uestros. et ideo optat anathema esse Paulus pro fratribus genere, inimicis fide. cap. 11 § 1 Uideretur inconueniens esse uerecundiae prophetali huiusmodi usurpatio, eo quod praesumpserit dicere quod super omnes docentes intellexerit, cum uel legem Moyses acceperit a domino et populo eius instituta tradiderit, Aaron sacrificiommsacrificiorum omnium decurso ritu sacerdotalem docuerit disciplinam, Iesus Naue significauerisignificauerit quemadmodum circumcisio possit iterari, Samuhel unctionis pro . § 2 pheticae pariter ac regiae sacramenta monstrauentmonstrauerit. uideretur, inquam, incongmaincongrua praesumptio, nisi praemisisset superiora, quibus non inmerito super docentes intellexisse se conprobaret. debuit hanc adsumere confidentiam qui docebatur a domino; et mandatum quod docebatur domini erat et ipse dominus qui docebat. merito super omnes intellexit quem docebat", + "candidate_score": 0.658345, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_53", + "bdc_text": "Interim vero hunc omnibus in Europa doctis in evangelio praeferre non cessat BucerusBucer verteidigte Luther in diesem Zusammenhang Bullinger gegenüber bereits am 9 .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_1063", + "psc_text": "qui in lege meditatur semper dies est et lumen sine defectu, quod nullae tenebrae noctis interpolent. alioquin quomodo neglegentiorem in processu operis declararet quem diligentiorem in ipsis operis sui propheta principiis esse uoluisset? in die ergo meditatur legis et euangelii praedicator. cap. 9 § 1 Et fortasse illi qui nouum non recipiunt testamentum in nocte legerunt et ideo nescierunt neque intellexerunt. unde saluator, ne etiam nos legeremus in tenebris, admonet dicens ambulandum in die, quia non offendat qui in die ambulat; uidet enim gratiam lucis. qui enim ambulat in tenebris, scopulum offensionis incurrit. cap. 10 § 1 Sequitur uersus tertius: super omnes docentes ifte i ntelle x i, quia testimonia tua meditatio mea est. doctrinam profitentur scribae Iudaeorum, quia legem et prophetas ipsi priores habere meruerunt. sed illi profitentur docere, sed non docent. ei autem populo qui ex gentibus eonpetitconpetit dicere: super omnes docentes me inteilexi, quia illi non intellexerunt.", + "candidate_score": 0.657667, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_60_62", + "bdc_text": "WA , Briefe VII 33 , 206-39 , 415 ; vgl . oben S. 109 , Anm. 8. . Vide , obsecro , quantis in periculis versetur ecclesia , quantis quaciatur persequtionum et tentationum procellis .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_1722", + "psc_text": "23 persecntionis GMOv persecutores N acerae ABml acerba GMOv 24 alt. ibi] add. est O 26 utique om.O 27 hii P 28 persecutores om.O enim unusonus persecutor rex multis persecutionis praecepta mittebat et per singulas uel ciuitates uel prouinciasprouinciae erant diuersi persecutores, ita etiam diabolus multos ministros suos dirigit, qui non foris tantummodo. sed etiam intus faciant persecutiones in animis singulorum. § 2 e his dictum est persecutionibus: omnes qui uolunt pie uiuere in Christo Iesupersecutionempatiuntur. 'omnes' dixit, nullum excepit. quis enim exceptus potest esse, cum ipse dominus persecutionum temptamenta tolerauerit? persequitur auaritia, persequitur ambitio, persequitur luxuria, persequitur superbia, persequitur fornicatio. unde et apostolus ait: fugite fornicationem; nam qua causa fugeres. nisi illa te persequeretur ? est enim malus spiritus fornicationis, est malus spiritus auaritiae, malus spiritus superbiae. cap. 46 § 1 Isti sunt persecutores graues, qui sine gladii terrore mentem hominis frequenter elidunt, qui inlecebris magis quam terroribus animos", + "candidate_score": 0.653229, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_62", + "bdc_text": "Vide , obsecro , quantis in periculis versetur ecclesia , quantis quaciatur persequtionum et tentationum procellis .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_1720", + "psc_text": "si multae persecutiones, multae probationes; ubi multae coronae. multa certamina. tibi ergo proficit quod multi persecutores sunt, ut inter multas persecutiones facilius inuenias quemadmoaumquemadmodum coroneris. cap. 44 § 1 Utamur exemplo Sebastiani martyris, cuius hodie natalis est. hic Mediolanensis oriundo est. fortasse aut iam discesserat persecutor aut adhuc non uenerat in haec partium aut mitior erat. aduertit hic aut nullum esse aut tepere certamen. Romam profectus est, ubi propter fidei studium persecutiones acerbae feruebant; ibi passus est, hoc est ibi coronatus. itaque illic, quo hospes aduenit. domicilium inmortalitatis perpetuae conlocauit. si unus persecutor fuisset, coronatus hic martyr utique non fuisset. cap. 45 § 1 Sed quod peius, non hi solum persecutores sunt qui uidentur, sed etiam qui non uidentur, et multo plures persecutores. sicut l*Ps. 118,157 8*Hiob 1, 9-11 13*Act. 14, 21 1 Sequitur—quintus om. a uersus om.N quintus] V AOP, om.GMN me om.O 5 euentu NTm1 secundo GMNTa secndate", + "candidate_score": 0.651018, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_60_62", + "bdc_text": "WA , Briefe VII 33 , 206-39 , 415 ; vgl . oben S. 109 , Anm. 8. . Vide , obsecro , quantis in periculis versetur ecclesia , quantis quaciatur persequtionum et tentationum procellis .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_914", + "psc_text": "0 15 depromserint 0 loquntur GM locnntur OR 16 eos bene Nav refutat (ta in ras.) Ta perscripto 0 18 uersiculo]add. VIto R VI AGMNP 19 iniusti MmlO 21 pauescat Mmla 22 adspicari M exorat 0 24 se postulat av adiuuari Mv 25 persecutiones—27 Christo om.N 26 patiantur MOP persecutiones ergo P 27 in Christo possit au quia multi persecutores non solum quos uidemus, sed etiam quos non uidemus. persequuntur nequitiae spiritales, persequitur haereticus ludaeusIudaeus gentilis. omnes ergo sub persecutoribus qui uolunt pie uiuere, quia, ubi multi persecutores, nullum a persecutionibus uacat tempus pie uiuere gestienti. § 3 et fortasse, cum persecutiones non patimur, tamquam condemnati habemur, quia nequaquam pie uiuere uelimus in Christo. nam utique, cum sit definita sententia, quod omnes qui uolunt pie uiuere in Christo Iesu persecutiones patiuntur, uidetur is qui persecutionem non patitur abdicatus, quod non sit piae intentionis in Christo; deuotionem etenim fidei proelia persequuntur;", + "candidate_score": 0.649567, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_62", + "bdc_text": "Vide , obsecro , quantis in periculis versetur ecclesia , quantis quaciatur persequtionum et tentationum procellis .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_914", + "psc_text": "0 15 depromserint 0 loquntur GM locnntur OR 16 eos bene Nav refutat (ta in ras.) Ta perscripto 0 18 uersiculo]add. VIto R VI AGMNP 19 iniusti MmlO 21 pauescat Mmla 22 adspicari M exorat 0 24 se postulat av adiuuari Mv 25 persecutiones—27 Christo om.N 26 patiantur MOP persecutiones ergo P 27 in Christo possit au quia multi persecutores non solum quos uidemus, sed etiam quos non uidemus. persequuntur nequitiae spiritales, persequitur haereticus ludaeusIudaeus gentilis. omnes ergo sub persecutoribus qui uolunt pie uiuere, quia, ubi multi persecutores, nullum a persecutionibus uacat tempus pie uiuere gestienti. § 3 et fortasse, cum persecutiones non patimur, tamquam condemnati habemur, quia nequaquam pie uiuere uelimus in Christo. nam utique, cum sit definita sententia, quod omnes qui uolunt pie uiuere in Christo Iesu persecutiones patiuntur, uidetur is qui persecutionem non patitur abdicatus, quod non sit piae intentionis in Christo; deuotionem etenim fidei proelia persequuntur;", + "candidate_score": 0.649445, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_62", + "bdc_text": "Vide , obsecro , quantis in periculis versetur ecclesia , quantis quaciatur persequtionum et tentationum procellis .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_915", + "psc_text": "cum persecutiones non patimur, tamquam condemnati habemur, quia nequaquam pie uiuere uelimus in Christo. nam utique, cum sit definita sententia, quod omnes qui uolunt pie uiuere in Christo Iesu persecutiones patiuntur, uidetur is qui persecutionem non patitur abdicatus, quod non sit piae intentionis in Christo; deuotionem etenim fidei proelia persequuntur; si desint certamina, uereor ne deesse uideatur qui certare desierit. § 4 omnia, inquit, praecepta tua ueritas. quae praecepta nisi illa: si me persecuti sunt, et uos persequentur? haec praecepta Dauid, anterior licet incarnationis sacramento, iam tamen audiebat in spiritu et quasi Christi discipulus non subtrahebat se passionibus, sed certaminibus offerebat. § 5 sciebat hoc sibi ad gloriam fructuosum, hoc ad custodiam salutis tutum, ut frequentibus exercitiis iusti pietas confirmaretur; cito enim fides inexercitata languescit et crebris otiosa temptatur incommodis. remissas excubias callidus insidiator inrumpit, adsuetum autem bello uirum externa fraus instruit et ad gloriosae prouehit palmam uictoriae. pax ergo", + "candidate_score": 0.648535, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_60_62", + "bdc_text": "WA , Briefe VII 33 , 206-39 , 415 ; vgl . oben S. 109 , Anm. 8. . Vide , obsecro , quantis in periculis versetur ecclesia , quantis quaciatur persequtionum et tentationum procellis .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_917", + "psc_text": "118, 86 13 Ioh. 15, 20 24 persecutwnis] Iustinae anno 386 2 persecuntur NORa 3 omnis Rml persecutoribus] add. sunt Mm2 4 persecutionibus b persecutoribus codd. af.i 5 persecationibus Rml 7 uolumus a definitum (om. sententia) 0 8 pie uiuere uolunt M 9 pr. persecutionem 0 his P alt. persecutiones NPRav 11 persecuntur NOPR desunt 0 12 desidierit M desiderat Oml desideret Om2av 14 persecuntur O 17 sciebat] add. euim 0 hoc] add. solum Mm2N Pa 19 commendaretur 0 22 ad Rs.l.m1. om. cet. a paima MNOPa fidei JIN av 24 precessere M tempora praecessere 0 25 erat sicut mendicus (sic Mm2NO)v 26 sibi om.NT praedicantis GNPR animuspraedicantisO sermo cum domino. § 2 cotidiana meditatio habebat iam contemptum periculi et usum calcandae mortis receperat. quod amisimus exercitium, temptant otia quos bella non fregerant. periculosa igitur et pacis otia; in pace plures persecutiones esse coeperunt. nullus erat tempore persecutionis adulator qui", + "candidate_score": 0.648301, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_62", + "bdc_text": "Vide , obsecro , quantis in periculis versetur ecclesia , quantis quaciatur persequtionum et tentationum procellis .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_1722", + "psc_text": "23 persecntionis GMOv persecutores N acerae ABml acerba GMOv 24 alt. ibi] add. est O 26 utique om.O 27 hii P 28 persecutores om.O enim unusonus persecutor rex multis persecutionis praecepta mittebat et per singulas uel ciuitates uel prouinciasprouinciae erant diuersi persecutores, ita etiam diabolus multos ministros suos dirigit, qui non foris tantummodo. sed etiam intus faciant persecutiones in animis singulorum. § 2 e his dictum est persecutionibus: omnes qui uolunt pie uiuere in Christo Iesupersecutionempatiuntur. 'omnes' dixit, nullum excepit. quis enim exceptus potest esse, cum ipse dominus persecutionum temptamenta tolerauerit? persequitur auaritia, persequitur ambitio, persequitur luxuria, persequitur superbia, persequitur fornicatio. unde et apostolus ait: fugite fornicationem; nam qua causa fugeres. nisi illa te persequeretur ? est enim malus spiritus fornicationis, est malus spiritus auaritiae, malus spiritus superbiae. cap. 46 § 1 Isti sunt persecutores graues, qui sine gladii terrore mentem hominis frequenter elidunt, qui inlecebris magis quam terroribus animos", + "candidate_score": 0.643065, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_24_26", + "bdc_text": "Zürich StA , B VI 252 , f. 284v. 254 , f. 12v. -13r . und Nachtrag zum Urteil. ( sic alter appellatur captivus ) . Sed noluit ea ditio oblatam conditionem recipere , imo cum indignatione repulit .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_1704", + "psc_text": "non om.AGMPE 26 ease om.O 27 salutis APB anime Eml 28 cansam a, add. ostendit av 29 disperaret NPml Jbanc Mml § 2 non negaret. caesus postremo non conuiciatus est, non repercussit, et dominus caeli atque terrarum studium deposuit ultionis, uocem humilitatis emisit dicens: si male locutus susum m, testimonium perhibe de malo; si bene, quid me caedis? quasi infirmus caedis deplorat iniuriam et, cum se posset ulcisci, queri maluit quam uindicare. cap. 36 § 1 Ergo et hic personam iudicis propositumque suscepit dicens: nonpossum a me facere quicquam. bonus enim iudex nihil ex arbitrio suo facit et domesticae proposito uoluntatis, sed iuxta leges et iura pronuntiat, scitis iuris obtemperat, non indulget propriae uoluntati, nihil paratum et meditatum domo defert, sed sicut audit ita iudicat et sicut se habet negotii natura decernit. obsequitur legibus, non aduersatur, examinat causae merita, non mutat. cap. 37 § 1 Discite, iudices saeculi, quem in", + "candidate_score": 0.629262, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_64_66", + "bdc_text": "Iterum vale. 18 . aprilis 1534 . Salvum te vult Utingerus .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_1231", + "psc_text": "uerbum negabant, sicut inrationabilia animalia sibilabant et ideo transibant uiam qui in uia stare debuerant. non stabant ergo quasi constantes, sed transibant quasi mobiles. iusti autem pedes stabant in atriis Hierusalem, in quibus perfidi stare non poterant et ideo praeteribant, sicut Marcus significauit. praeterit umbra, non ueritas. dies eius sicut umbra praeterit qui obliuiscitur, qui derelinquit. sed et transire infideles legimus, sicut est illud: § 3 et uindemiant eam omnes transeuntes uiam. quis enim nisi perfidus despoliat uineam Christi t sedetalibiscriptumest: et non dixerunt transeuntes uiam: benedictio domini super uos; stantibus enim dicitur: ecce nunc benedicitedominum. tamen et in bono legimus transire, ut est illud Moysi: transiens 2*Threm 4, 20 ll*Matth. 27, 39-40 19 cf. Ps. 121, 2 20 cf. Marc. 15, 29 21 cf. Ps. 143,4 23*Ps. 79,13 25*Ps. 128,8 27 Ps. 133,1 28*Ex. 3, 3 1 cum] tunc 0 tum] istam PB 4 in cm.GMmlNPRml 11 matheus AMNOP", + "candidate_score": 0.628747, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_51", + "bdc_text": "März 1534 ( WA , Briefe VII 27-40 ) , vgl . auch Anm. 17f. vehementer doleo .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_1732", + "psc_text": "17*Matth. 4, 9 18 Rom. 6, 12 27*Ps. 118, 157 1 inquid M 2 cognoscetis Tm2 3 inperatoribus P simulata mente scripsi simalato metn codd. av 4 se fingit delerre av 8 deum 0 9quoquej adi. sit Tm2a 11 oris Ta 14 ut et] ut in a forensis ARm1 15 et] add. principes P, sed del iudicii a potestates GMNT 16 habes ed. Ertum dabis codd. av demonstrata] add. enim a 17 est ei Oav 18 est om, v et om.M 19 mortuo GOPRmlT 20 statuaris Oav 21 quod (bis)AGMmlP 22 et om 0 24 dicit APRml 25 potest 0 ipsum enim aduersarius persequitur in nobis. si declinas persequentes, Christum abicis, qui se temptari patitur, ut uincat. ubi illum uiderit diabolus, ibi insidias parat, ibi temptationum machinas admouet, ibi dolos nectit, ut illum, si possit, excludat. ubi autem § 2 diabolus proeliatur, ibi Christus adsistit, ubi diabolus adsidet, ibi Christus", + "candidate_score": 0.628545, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_54", + "bdc_text": "April 1534 , s. oben [Nr. 353 ] S. 121f , 15-46. , miror , quo consilio .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_879", + "psc_text": "posteaquam uisum amisit oculorum. uidit enim qui dixit: quis es, domine? — uidebat utique Christum quem etiam dominum fatebatur — et infra: domine, inquit, quid me uis facere? non ergo uidebat eum cuius expectabat imperium ? quibus igitur oculis uidere Paulus plus coepit nisi his, quos nobis ipse monstrauit dicens: orabo spiritu, orabo et mente? § 2 denique ut scias quia uidit orando, factum e s t, inquit, reuertenti mihi in Hierusalem. cum orarem in templo, pauorem habui, uidi illum dicentem mihi: festina et exi citius de Hierusalem; non enim recipiunt testimonium tuum de me. isti ergo ocuiioculi in uerbum dei deficiunt et dicunt: quando consolaberis 7 cf. Col. 2, 18 9*Cant. 4, 9 17 Act. 9, 5 18 Act. 9, 6 21 I Cor. 14, 15 23*Act. 22, 17-18 28 Ps. 118,82 1 domini av et om.O 2 defecit PRa 3 ait. et] add. hic Pm2 4 una MOav,", + "candidate_score": 0.624767, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_54", + "bdc_text": "April 1534 , s. oben [Nr. 353 ] S. 121f , 15-46. , miror , quo consilio .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_895", + "psc_text": "Ps. 132, 3 21 cf. Esai 55,10 2 praedicatio-3 uirtus om.N 3 quia] quin Oav sermone sancto Oav 4 uersus] -V- N,om.P tertius] III GR IllI (sie) NP 5 tamquam av 7 corpus suum AOR 8 enim 0 de OPm2Rm2avtom.eet. 9 igiturJ add. sic 0 tleo] add. atque a 10 iocunditate MNOPRa 11 diuinorum] add. nobis Rm2 12 ministeriorum T dicit AGMOa 13 utrum (om- que) A 14 Mc tuus O 15 inuetereseat Ma ueterescat N ne] nec a 16rumpat]add.quoov utreAPR 17 cupiditatisiV 19 gelu om.N restinctus av 21 ymber AMPR gramen] omnem A 22 faenum a fortium AGPRv fenum eet. fulget splendore 0 23 fiilgit PmlRml 24 perceptio OPRT 25 corporeum frigere av restringnit Rm1 26 Iesus om.v LXII. Ambros. Psss 5. Petscheuig 16 gloriam, uestimenta eius erant candida sicut nix, ut non solum ipse alienus aestimaretur contagione peccati, uerum etiam quicumque resuscitatur congelatis coniugii cupiditatibus resurgere frigidus uideretur;", + "candidate_score": 0.624623, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_19", + "bdc_text": "ante cladem captus ad suos missus est , inn das FryamptGemeint ist das Knonauer Amt , Kt .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_1315", + "psc_text": "Hieremias in captiuitate gentis Iudaeae positus futuram praeuidens perpetuae captiuitatis aerumnalllaerumnam, quam perfidiae pretio Iudaeorum populus habebat exsoluere, dicebat in Threnis sub hac eadem littera: in hoc ego fleo, oculi mei caligauerunt a fletu, quia elongauit a me qui me 1 riparum—toris] cf. Uerg. Aen. 6, 674 12*Cant. 7, 4 25*Thren. 1, 15—16 1 scaturientibus AGMNOav ripamnim Pml erbosis M thoris GMNOav 4 acerua P 5 pudorem] add. suum 0 6 prosilere Pml b insatiabile Rml diipesisti NPm2 preces 0 9 miserari NOPm2 misereri eet. au 11 insidiantis NOPRv 12 sponso GOR 14 tnrres GMm1Rm1 stagnum A stagnae G 15 rationalibus 0 16 fiiie A 17 posteritatis A et fetusj effectus AMNBa effecta GOv naris a otlor estj odorem AOR 18 praestantius MNTa praestant 0 19 abolebit GMN abolebat ORv aboleuit a terrarum GMN turis 0 thurisav fraglantiam AP flagTantiam GMNORv 20 prouiderit GMR 24 ac ARml 25 ergo Gm2NOPR", + "candidate_score": 0.621011, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_58", + "bdc_text": "et convitiorum atque calumniarum plaustra in senemhominem gestrichen , senem darübergeschrieben .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_1073", + "psc_text": "Pm1m1 deJibrantibos R plebisl add. ut dictum est O de quibus dictum estv, ras. in PR LXII. Ambros. Para 5. Petscbenig. 19 § 2 dominum Iesum Pilato praesidi tradiderunt. eonueneruntconuenerunt enim sacerdotes et scribae et seniores, ut ait Marcus, et iteriuniterum: fecerunt sacerdotes consilium cum senioribus, ut eum traderent. et aduersum apostolos in Actibus eorum quod seniores Israel conuenerint Petrus sanctus et Lucas euangelista testantur. non ergo senili derogauit aetati, sed uoce populi iunioris indocilem dei uetustum illum § 3 dierum Iudaeoriun fore populum prophetauit, qui, quod in iuuentute sua non adquisierat, min senectute inuenire non potuit. nalIlnam qui to principio frequentibus dominum exasperauit offensis, cuius gratiam, cum esset iuuenis, notinon poterat emereri, huius aduentum senex non meruit agnoscere, donum tenere non potuit. speciosum autem incanae iudicium senectutis in sensu est et ueterani consilii scientia inteilectusintellectus maturitate, non uitae longaeuitate praefertur. cap. 15 § 1 Exquiramus ergo mandata dei, ut", + "candidate_score": 0.619915, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_58", + "bdc_text": "et convitiorum atque calumniarum plaustra in senemhominem gestrichen , senem darübergeschrieben .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_1438", + "psc_text": "autem grauis est. et ideo dominus quae sunt grauiora suscepit et calumniis adpetitus silentium detulit triumphale. § 2 calumnia autem eo grauior est, quia non solum falsa conponit, uerum etiam quae pie gesta sunt decolorat, ut Ioseph non solum adulterii oblatione temptatus est et inuitamento erilis inlecebrae, uerum etiam temptatus calumniis, conposito, quod ipsum adulterium dominae suae inferre uoluisset conprehensusque exuerit uestem, ne fraudis indicium atque insigne criminis teneretur, cum utique amictum ideo fugiens dereliquerit, ut laqueos conferentis et nexus inlecebrosae artis euaderet. § 3 ipse Dauid senserat quod timehat: quibus enim baulSaul regis calumniis laborauit! perterritis omnibus allophyli impetum lusit et singulari certamine summam belli et totius proelii pondus excepit, uirtute sua solus commune crimen refellens et totius retorquens in hostem plebis obprobrium. et tamen, quia 8*Ps. 118, 134 12 cf. I Cor. 10, 13 14 cf. Matth. 26, 59—63 16 cf. Gen. 39, 10—15 2 qtir P 3", + "candidate_score": 0.613595, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_3_5", + "bdc_text": "quid referam ? Evaserunt . Tum , quod totus pene Lacus Tigurinus idem olim in bello minitavit facturum se , quod hi duo suaserunt suis faciendum - Lacus Tigurinus minabatur pacem se cum Pagis inituram , si conditiones pacis recusaret urbs , id quod illeso iureiurando facere non potuissetDie Gemeinden am Zürichsee waren gegen Kriegsende im November 1531 den feindlichen Überfällen schutzlos preisgegeben .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_1196", + "psc_text": "igitur Ov 17 possit GMmlO 18 uincula ANOav nee R midiocrem G 19 transgulauit O 33 quia scripsi qui codd. av se dedere] sese rete Mm A desedereG 28 dirwnpamus MNOav disrupamus R ipsorum at? scriptura diuina, ut non solum caueas diaboli laqueum, sed etiam per paenitentiam eius uincla disrumpas. cap. 37 § 1 Quid tibi, homo, cum deliciis ac uoluptatibus ? non capit laqueus, nisi ante esca te ceperit; dum praedam petis, laqueo ipse te nectis. esca laquei auaritia est, esca diaboli luxuries est, quibus nos uult inescare, non pascere. et ideo clamabat apostolus: ne adtaminaueritis, ne gustaueritis, quae sunt omnia a a corrupteiam ipso usu. § 2 noiiergoadtammare luxunam, et illa te contaminare non poterit; noli gustare auaritiae corruptelam, et eris inmunis a laqueo. quid tibi postremo cum terris, qui cum Christo resurrexisti? quae sursum sunt quaerite, ubi Christus est, quae sursum sunt sapite, non quae super terram.", + "candidate_score": 0.608493, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_5", + "bdc_text": "Tum , quod totus pene Lacus Tigurinus idem olim in bello minitavit facturum se , quod hi duo suaserunt suis faciendum - Lacus Tigurinus minabatur pacem se cum Pagis inituram , si conditiones pacis recusaret urbs , id quod illeso iureiurando facere non potuissetDie Gemeinden am Zürichsee waren gegen Kriegsende im November 1531 den feindlichen Überfällen schutzlos preisgegeben .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_1193", + "psc_text": "laqueus proscriptionis, qui saepe frangit sanctos inopiae deformitate, quos mortis formido non fregerit, laqueus alius incendii, laqueus carceris diuturnique supplicii. grandis laqueus, cum diuitiae promittuntur, cum honores, cum amicitiae tyrannorum. qui ergo haec euaserit et ad martyrium potuerit peruenire, recte dicit: 'posuerunt peccatores laqueum mihi, sed a tuorum mandatorum non declinaui semitis', cui despicienti praesentia, futura quaerenti regnum caeleste diuinitatis tuae promissione reseratum est. cap. 36 § 1 Qui sunt isti peccatores qui posuerunt laqueos? aperuit tibi apostolus auctorem omnium peccatorum et demonstrauit dicens: qui uolunt diuites fieri incidunt in temptationem et laqueum diaboli. aduertis laqueum diaboli esse diuitias, quem tetendit etiam saluatori? sed ille, qui nihil habuit quod posset princeps istius mundi ueniens suum dicere, laqueonimlaqueorum eius uincla dissoluit. § 2 ac ne mediocrem hunc laqueum putes, hic laqueus ludam apostolum strangulauit. qui miser cum esset mlaqueatusinlaqueatus ut proderet dominum, ubi aduertit quantum sceierissceleris esset admissum, laqueo se ipse", + "candidate_score": 0.590479, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_29_31", + "bdc_text": "citroque iactata sunt . Liberati tandem , non tamentamen übergeschrieben. impune omnino evaserunt .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_646", + "psc_text": "ergo illi funes: isti autem funes quibus trahuntur - peccata ut fune longo et ut loro iugi uitulae iniquitates. uitula enim indomita plus se iactat et excutit, cum tenetur, nec adquiescit imperio nec adstringitur uinculo, sed magis, cum loro retrahitur, exasperatur. itaque nec coacta se subicit nec tamen libera uinculorum est. § 3 sicut ergo trahit uitula lorum lUgl, quae, etsi non tenetur e pruximoproximo, tenetur tamen nec se explicat et absoluit, ita trahit unusquisque peccator indomitis moribus iniquitates, qui putat se liberum, quia non est iugo subditus subiectusque iudicio, et nescit quod non sit exutus, sed magis ut illa uitula et ipse se implicet suorum nexibus peccatorum. hi sunt igitur funes delictorum nostronrnlnostrorum, quibus inuoluimur et ligamur, quemadmodum sunt et uincula delictorum. § 4 et ideo saluator, qui habet in potestate peccatum dimittere, dicit his qui sunt in uinculis: exite. utinam et mihi dicat: 'exi de uinculis tuis, exi", + "candidate_score": 0.580159, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_29_31", + "bdc_text": "citroque iactata sunt . Liberati tandem , non tamentamen übergeschrieben. impune omnino evaserunt .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_1476", + "psc_text": "Tm2a 19 esj add. domine GMNRav 00 daniel GMOPav 22 terrore ex errore Pm2 23 iaetabat-p. 403. 5 exquisi—desunt in A iniustorum sorte damnatus clamabat de uentre ceti in mari: c um uoce laudis et confessionis supplic-o tibi. § 4 Dauid cum fugeret a facie Abessalon parricidalibus arnus et telis pulsus et regno egressus, cum pro totius populi se offerret excidio, dicebat: iustus es, domine, e t rectum i u dicium tuum. grex innocens iste quid fecit? ego pastor feci malignum. § 5 apud iustum deum poena de culpae auctore sumatur. ipse pater tideifidei Abraham, cum au immolandum unicus a sene filius posceretur, patemaepaternae pietatis affectum diuinae confessione iustitiae temperabat dicens: iustus es, domine. non enim poscis alienum, sed tuum reposcis; ipsum tibi restituo quem dedisti. hunc imitatus Iob extinctis liberis patrimonioque nudatus amisso amictum sui corporis scindens ait: nudus natus sum, nudus, inquit, et moriar. dominus dedit, dominus abstulit;", + "candidate_score": 0.5739, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 2, + "cf_id": "cf025", + "work_id": "075_Gregorius-I_Moralia", + "max_score": 0.689897, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_51_53", + "bdc_text": "März 1534 ( WA , Briefe VII 27-40 ) , vgl . auch Anm. 17f. vehementer doleo . Video enim hunc hominem ecclesiae dei plus incommodaturum , quam profuerit unquam . Interim vero hunc omnibus in Europa doctis in evangelio praeferre non cessat BucerusBucer verteidigte Luther in diesem Zusammenhang Bullinger gegenüber bereits am 9 .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_2108", + "psc_text": "ex Isai. XL, 13) . Sed quemadmodum cum panis vel vestimentum egenti tribuitur, hoc se Dominus accepisse testatur (Matth. XXV, 40), ita cum nescienti cuilibet rectum consilium datur, hoc ipse accipit, cujus ille membrum est qui eruditur. Omnes etenim fideles membra nostri Redemptoris sumus; et sicut ipse in nobis per misericordiam largitatis pascitur, ita ipse in nobis per doctrinae consilium juvatur. Scribae itaque et legis doctores, qui erudire populos ad vitam consueverant, quid aliud quam venturi Redemptoris consiliarii fuerunt? Qui tamen dum incarnatum Dominum conspicerent, consiliis suis multos ab ejus fide diviserunt, quamvis prius ad credendum incarnationis ejus mysterium per prophetarum verba multos docuisse viderentur. Et quia ille apud Deum magis in amore est, qui ad ejus amorem plurimos trahit, adhuc de eodem legis doctorum atque Pharisaeorum ordine subditur: Et quem maxime diligebam aversatus est me. Ipse enim ordo, suadente perfidia, a fide veritatis aversus est, qui prius in labore", + "candidate_score": 0.689897, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_34_36", + "bdc_text": "ze besorgen . Haec tibi scribo soli , idque maximo cum dolore . Haec caussę non omnibus notae sunt . Indoluere optimi quique de communi perfidia ;", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_38", + "psc_text": "In gravibus namque peccatis quis positus (Causa 3, q. 7, c. In gravibus), dum suis premitur, aliena non diluit. Mundus ergo ostenditur esse de se, qui emundationem potuit obtinere pro aliis. Si vero hoc quibusdam displicet, quod bona sua ipse narravit, sciendum est quia inter tot rerum damna, inter tot corporis vulnera, inter tot pignorum funera, amicis ad consolationem venientibus, et ad increpationem prorumpentibus, de vita sua desperare cogebatur; et quem tot detrimenta afflixerant, contumeliosa insuper increpantium verba feriebant. Hi namque, qui ad consolandum venerant, dum quasi ejus injustitiae exprobrabant, desperare eum de semetipso funditus compellebant. Quod ergo bona sua ad mentem revocat, non se per jactantiam elevat; sed quasi collapsum inter verba et vulnera ad spem animum reformat. Gravi enim desperationis telo mens percutitur, cum supernae irae tribulationibus premitur, et foris linguarum opprobriis urgetur. Beatus igitur Job tot dolorum jaculatione confossus, dum labefactari per opprobria timuit, ad statum se", + "candidate_score": 0.656417, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_34_36", + "bdc_text": "ze besorgen . Haec tibi scribo soli , idque maximo cum dolore . Haec caussę non omnibus notae sunt . Indoluere optimi quique de communi perfidia ;", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1427", + "psc_text": "torqueor. Nequaquam quippe ita nos debere loqui dicimus cum, nostrae infirmitatis modum ex inquisitione transeuntes, nosmetipsos pavore reprehendimus, et supernae reverentiae consideratione refrenamus. In qua refrenatione scilicet mentis nostrae facies commutatur, quia quae prius non capiens audenter summa requirebat, infirmitatem suam postmodum agnoscens, venerari inchoat quod ignorat. Sed in ipsa commutatione dolor est, quia valde affligitur, quoniam primae culpae merito ad intelligenda ea quae de ipsa sunt caecatur. Quae patitur, justa esse considerat; pavet, ne in dolore per licentiam locutionis excedat; ori silentium indicit, sed excitatus dolor eo ipso quo restringitur augetur. Dicat ergo: Cum dixero, Nequaquam ita loquar, commuto faciem meam, et dolore torqueor, quia tunc gravius plerumque affligimur, cum quasi per consolationis studium afflictionis nostrae nobis conamur mala levigare. Sed quisquis, jam subtiliter parentis primi damnatione propagata, humani generis damna considerat, superest ut his adjungere propria metuat. Unde vir sanctus postquam communia intulit, repente specialia subjungit, dicens: 312", + "candidate_score": 0.648855, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_34_36", + "bdc_text": "ze besorgen . Haec tibi scribo soli , idque maximo cum dolore . Haec caussę non omnibus notae sunt . Indoluere optimi quique de communi perfidia ;", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1933", + "psc_text": "Sed si ad sanctae Ecclesiae typum trahatur, haec et cum loquitur, dolor minime quiescit, quando locutione sua perversos minime corrigi conspicit. Et cum tacet, dolor minime recedit, quia etsi aversata conticuerit, hoc ipsum amplius quod tacet gemit, quia se tacente perversorum culpas excrescere conspicit. Sequitur: CAPUT VII. [ Rec. IV ]. VERS. 8.-- Nunc autem oppressit me dolor meus, et in nihilum redacti sunt omnes artus mei. 9. Dolor Ecclesiae dum ad malorum exempla infirmos pertrahi conspicit. --Dolore suo sancta Ecclesia premitur quando in malitia sua crescere perversos intuetur. Et quia dum pravi crescunt etiam infirmi qui in ea sunt ad sequenda studia pravitatis irritantur, recte additur: Et in nihilum redacti sunt omnes artus mei. Sicut enim per ossa fortes, sic per artus infirmi quique designari solent. Membra ergo Ecclesiae ad nihilum rediguntur quando ex imitatione pravorum in hoc mundo crescentium infirmi quique deterius infirmantur. Videntes etenim felicitatem malorum, saepe", + "candidate_score": 0.647378, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_62", + "bdc_text": "Vide , obsecro , quantis in periculis versetur ecclesia , quantis quaciatur persequtionum et tentationum procellis .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1009", + "psc_text": "tentatio percutit, protinus a status sui vertice mentis nostrae elatio succisa cadit, ut de semetipsa nihil audeat, sed, infirmitatis suae ictu prostrata, manum levantis quaerat. Hinc est quod sancti viri cum de occulta erga se dispositione suspecti sunt, plus prospera ipsa pertimescunt, tentari appetunt, flagellari concupiscunt, quatenus incautam mentem metus et dolor erudiat, ne in hac peregrinationis via, hoste ex insidiis erumpente, sua eamdem deterius securitas sternat. Hinc Psalmista ait: Proba me, Domine, et tenta me (Psal. XXV, 2) . Hinc iterum dicit: Ego ad flagella paratus sum (Psal. XXXVII, 18) . Quia enim sancti mentis suae correptionis vulnus sine putredine non esse considerant, libenter se sub manu medici ad sectiones parant, ut, aperto vulnere, virus peccati exeat, quod sana cute intus occidebat. Unde et adhuc subditur: CAPUT XIX. VERS. 10.-- Et haec mihi sit consolatio, ut affligens me dolore, non parcat. 22. Sancti timent prospera, cupiunt flagella. --Electi qui", + "candidate_score": 0.645049, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_34_36", + "bdc_text": "ze besorgen . Haec tibi scribo soli , idque maximo cum dolore . Haec caussę non omnibus notae sunt . Indoluere optimi quique de communi perfidia ;", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1467", + "psc_text": "et fateatur, pro qua tamen specialiter culpa percutitur, minime cognoscit; atque eo magis in percussione trepidat, quo causas suae percussionis ignorat. Petit ut semetipsum sibi judex indicet, quatenus quod ille animadvertendo percutit, hoc in se flendo et ipse castiget. Scit namque quod aequissimus vindex injuste quempiam nostrum nullo modo affligit, et magno metu concutitur, quia et dolet in verbere, et deprehendere in se perfecte non valet quod deploret. Unde adhuc subditur: CAPUT XLVI [ Rec. XXV ]. VERS. 3.-- Nunquid bonum tibi videtur, si calumnieris et opprimas pauperem, opus manuum tuarum, et consilium impiorum adjuves? 70. Justi propter quid flagelletur ignorantis anxietas. --Hoc nimirum sic per interrogationem dicitur, ut negetur. Ac si aperte diceretur. Tu qui summe bonus es, novi quia bonum non aestimas, ut pauperem per calumniam premas. Et scio ergo quia non est injustum quod patior, et eo magis doleo quo causas justitiae ignoro. Notandum vero quod non", + "candidate_score": 0.640479, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_18_20", + "bdc_text": "Heinzpeter Stucki , IRG , Zürich. vero ( hoc enim nominis est alteri ex captivis ) a Pagisvon den V Orten . ante cladem captus ad suos missus est , inn das FryamptGemeint ist das Knonauer Amt , Kt . Zürich. , ut reliquias inhortaretur ad deditionem , id quod fecit per internuncium Grafium Jakob Graf war Mitarbeiter und Komplize von Hans Leemann ;", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1445", + "psc_text": "More autem sacri eloquii vestimenta nostra nos abominari referuntur, quia abominabiles reddunt; sicut per Petrum quoque de Juda dicitur: Hic possedit agrum de mercede iniquitatis (Act. I, 18) . Neque enim emptum pretio sanguinis agrum Judas possidere figuli potuit, qui, relatis triginta argenteis, traditionis crimen criminosiori in se protinus morte mulctavit; sed possedit dictum est possidere fecit. Ita hoc loco: Abominabuntur me vestimenta mea dicitur abominabilem facient, quia nimirum dum contra mentem membra superbiunt, dum sancti desiderii studia tentationum suarum tumultibus interrumpunt, in ipso suo certamine posita anima agnoscit quantum adhuc a divinitate despicitur, quae correptionem suam plene appetens transire, sed non valens, foedae pulvere cogitationis inquinatur. Hanc vestimentorum abominationem senserat qui dicebat: Video aliam legem in membris meis repugnantem legi mentis meae, et captivum me ducentem in lege peccati, quae est in membris meis (Rom. VII, 23) . Haec etiam vestimenta, in quibus perfecte placere non poterat, quandoque melius", + "candidate_score": 0.64029, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_20", + "bdc_text": "Zürich. , ut reliquias inhortaretur ad deditionem , id quod fecit per internuncium Grafium Jakob Graf war Mitarbeiter und Komplize von Hans Leemann ;", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_114", + "psc_text": "suis; quia Redemptor noster postquam praedicatores suos a malis impugnantibus diluit, etiam inter bona quae egerant a tentationibus defendit. Sequitur: CAPUT XXIV [ Vet. XXIV; Rec. IX ]. IBID.-- Sic faciebat Job cunctis diebus. 32. Holocaustum a Christo pro nobis jugiter oblatum. Cunctis diebus Job sacrificium offerre non cessat; quia sine intermissione pro nobis holocaustum Redemptor immolat, qui sine cessatione Patri suam pro nobis incarnationem demonstrat. Ipsa quippe ejus incarnatio nostrae emundationis oblatio est; cumque se hominem ostendit, delicta hominis interveniens diluit. Et humanitatis suae mysterio perenne sacrificium immolat, quia et haec sunt aeterna quae mundat. 33. [ Vet. XXV.] Quid hactenus de sensu histor. et allegor. quid deinceps de morali prosequendum. --Igitur quia in ipso expositionis exordio sic persona beati Job nuntiari Dominum diximus, ut designari per illum caput et corpus, id est, Christum et Ecclesiam diceremus; postquam caput nostrum quomodo designatum credatur, ostendimus, nunc corpus ejus, quod nos", + "candidate_score": 0.633972, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_52", + "bdc_text": "Video enim hunc hominem ecclesiae dei plus incommodaturum , quam profuerit unquam .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1426", + "psc_text": "hominis lapsum qui refrenandae. Menti etsi justa, tamen dura caecitas. --Sed cum haec ante mentis oculos continua cogitatione revolvimus, duris taciti quaestionibus urgemur, cur omnipotens Deus condidit quem periturum esse praescivit? cur is qui summe potens et summe bonus est nequaquam voluit hominem talem facere qui perire non posset? Cum vero haec tacita mens interrogat, pavet ne ipso interrogationis ausu in superbiam erumpat, seque humiliter comprimit, et cogitationes restringit. Sed eo gravius affligitur, quo inter mala quae sustinet etiam de conditionis suae abscondito intellectu cruciatur. Unde hic quoque apte subjungitur: Cum dixero, Nequaquam ita loquar, commuto faciem meam, et dolore torqueor. Nequaquam quippe ita nos debere loqui dicimus cum, nostrae infirmitatis modum ex inquisitione transeuntes, nosmetipsos pavore reprehendimus, et supernae reverentiae consideratione refrenamus. In qua refrenatione scilicet mentis nostrae facies commutatur, quia quae prius non capiens audenter summa requirebat, infirmitatem suam postmodum agnoscens, venerari inchoat quod ignorat. Sed in ipsa", + "candidate_score": 0.629382, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_55", + "bdc_text": "Oecolampadium , virum sanctissimum illum , praedecessorem tuum , in istis furiosis rixis palam praedicat a sathana strangulatum periisse .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_200", + "psc_text": "tua sunt, tantum in eum ne extendas manum tuam, intelligi et aliter potest, quia fortem quidem pugnatorem suum Dominus noverat, sed tamen dividere ei certamina contra hostem volebat; ut quamvis robusto bellatori victoria in cunctis suppeteret, prius tamen de uno certamine hostis ad Dominum victus rediret: tuncque ei aliud iterum vincendo concederet, quatenus fidelis famulus eo mirabilius victor existeret, quo victus hostis se contra illum iterum ad nova bella repararet. Sequitur: CAPUT XII [ Vet. XII, Rec. VIII ]. IBID.-- Egressusque est Satan a facie Domini. 20. Deus est intra et extra omnia, supra et infra omnia. --Quid est quod Satan a facie Domini egressus dicitur? Quo enim exitur ab eo qui ubique est? Hinc namque ait: Coelum et terram ego impleo (Jer. XXIII, 24) . Hinc est, quod Sapientia illius dicit: Gyrum coeli circuivi sola (Eccli. XXIV, 8) . Hinc de ejus Spiritu scriptum est: Spiritus Domini implevit orbem", + "candidate_score": 0.62272, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_34", + "bdc_text": "ze besorgen . Haec tibi scribo soli , idque maximo cum dolore .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1933", + "psc_text": "Sed si ad sanctae Ecclesiae typum trahatur, haec et cum loquitur, dolor minime quiescit, quando locutione sua perversos minime corrigi conspicit. Et cum tacet, dolor minime recedit, quia etsi aversata conticuerit, hoc ipsum amplius quod tacet gemit, quia se tacente perversorum culpas excrescere conspicit. Sequitur: CAPUT VII. [ Rec. IV ]. VERS. 8.-- Nunc autem oppressit me dolor meus, et in nihilum redacti sunt omnes artus mei. 9. Dolor Ecclesiae dum ad malorum exempla infirmos pertrahi conspicit. --Dolore suo sancta Ecclesia premitur quando in malitia sua crescere perversos intuetur. Et quia dum pravi crescunt etiam infirmi qui in ea sunt ad sequenda studia pravitatis irritantur, recte additur: Et in nihilum redacti sunt omnes artus mei. Sicut enim per ossa fortes, sic per artus infirmi quique designari solent. Membra ergo Ecclesiae ad nihilum rediguntur quando ex imitatione pravorum in hoc mundo crescentium infirmi quique deterius infirmantur. Videntes etenim felicitatem malorum, saepe", + "candidate_score": 0.622184, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_55", + "bdc_text": "Oecolampadium , virum sanctissimum illum , praedecessorem tuum , in istis furiosis rixis palam praedicat a sathana strangulatum periisse .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_201", + "psc_text": "Satan a facie Domini egressus dicitur? Quo enim exitur ab eo qui ubique est? Hinc namque ait: Coelum et terram ego impleo (Jer. XXIII, 24) . Hinc est, quod Sapientia illius dicit: Gyrum coeli circuivi sola (Eccli. XXIV, 8) . Hinc de ejus Spiritu scriptum est: Spiritus Domini implevit orbem terrarum (Sap. I, 7) . Hinc est quod Dominus iterum dicit: Coelum mihi sedes est, terra autem scabellum pedum meorum (Isai. LXVI, 1) . Rursumque de eo scriptum est: Coelum metitur palmo et omnem terram pugillo concludit (Isa. XL, 12) . Sedi quippe, cui praesidet, interior et exterior manet. Coelum palmo metiens, et terram pugillo concludens ostenditur, quod ipse sit circumquaque cunctis rebus, quas creavit, exterior. Id namque quod interius concluditur, a concludente exterius continetur. Per sedem ergo, cui praesidet, 47 intelligitur esse interius supraque; per pugillum, quo continet, esse exterius subterque signatur. Quia enim ipse manet intra omnia, ipse", + "candidate_score": 0.621441, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_21_23", + "bdc_text": "er wurde auch verdächtigt , dem Feind «die Hakenbüchsen im Schloss Knonau verzeigt» zu haben. Am 15 . April 1534 wurde er zusammen mit Leemann verurteilt , 1546 begnadigt. - Lit. : AZürcherRef 1920 ;", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1489", + "psc_text": "factis et certi de venia reddimur, et post perpetratas culpas ad absolutionis nostrae fiduciam correctione et poenitentia subsequente roboramur; perpetratae tamen nostrae nequitiae adhuc memoria tangimur, et cogitatione illicita aversi nolentesque pulsamur. Unde et apte subjungitur: CAPUT LV [ Rec. XXXI ]. VERS. 14.-- Si peccavi, et ad horam pepercisti mihi, cur ab 325 iniquitate mea mundum me esse non pateris? 83. Peccata deleta qui memoriam inficiant, et bellum reparent. Quid tum agendum. --Ad horam Dominus peccatum parcit, cum reatum culpae concessis protinus fletibus diluit. Sed ab iniquitate nostra mundos nos esse non patitur, quia volentes quidem culpam fecimus, sed nonnunquam nolentes ejus memoriam cum delectatione toleramus. Saepe namque hoc quod a conspectu jam judicis fletu interveniente deletum est ad animum redit, et devicta culpa ad delectationem rursus inserpere nititur, atque in antiquo certamine rediviva pulsatione reparatur; ita ut quod prius egit in corpore, hoc importuna cogitatione postmodum verset in", + "candidate_score": 0.619933, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 3, + "cf_id": "cf033", + "work_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis", + "max_score": 0.689609, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_51_53", + "bdc_text": "März 1534 ( WA , Briefe VII 27-40 ) , vgl . auch Anm. 17f. vehementer doleo . Video enim hunc hominem ecclesiae dei plus incommodaturum , quam profuerit unquam . Interim vero hunc omnibus in Europa doctis in evangelio praeferre non cessat BucerusBucer verteidigte Luther in diesem Zusammenhang Bullinger gegenüber bereits am 9 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2077", + "psc_text": "in secunda libri sui editione, non de communione eucharistica S. Benedictum intelligit, sed de communione precum et charitatis; cujus a lectore signum aliquod S. Pater omnibus dari voluerit, priusquam incipiat legere. Egregium sane charitatis indicium frustulum panis privatim edere ante lectionem! Et hanc interpretationem ab eruditissimo et in traditione versatissimo viro accepisse se fatetur dissertator; cui non deferre haudquaquam potuerit. Ita praevaluerunt in gratiam viri doctissimi, doctioris fortasse semel praeconcepta praejudicia. Adeo ineptam contra germanum S. Benedicti sensum opinionem singulari tractatu refutavit noster Mabillonius, quem habet sub prelo. Ejus rationes quilibet videre poterit; nos sola traditione, de qua dissertator gloriatur, licet nullum inde protulerit argumentum aliqua auctoritate firmatum, contenti erimus. Itaque sancti Benedicti textum de communione eucharistica intelligendum esse constans est omnium qui a tempore sancti Benedicti scripserunt hanc in rem, auctorum sententia. In primis Magister, qui ante mille annos suam scripsit Regulam, ex Benedictina magna ex parte desumptam, sancti", + "candidate_score": 0.689609, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_56_58", + "bdc_text": "Vide , quid monachus iste audeat . Erasmum prorsum Arrianis adnumeratIn der erwähnten Lutherschrift «Von der Winkelmesse und Pfaffenweihe» 1533 ( WA XXXVIII 204 , 26-28 ) . et convitiorum atque calumniarum plaustra in senemhominem gestrichen , senem darübergeschrieben .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1453", + "psc_text": "lecti. Sidonius epist. 15, l. 4: Epulum multiplex et capacissima lectisternia para. Acta S. Findani, c. 4: Pro lectisterniis lapides velatos inter fratres pausans occulte corpori supposuit. » Concinit antiqua versio Gallica Regulae S. Benedicti: Les lits soient appareillés comme il appartient à leur conversation; et versio Guidonis: Et aient les couches garnies de ce qu' il faut selon la manière de leur conversation; aliaeque plures expositiones Gallicae. Secunda est quam tradit in secundo comment. Boherius, ubi lectisternia interpretatur lectorum stramenta; quo sensu eam vocem aliquando usurpat S. Gregorius: « Ancillis Dei, quas vos graeca lingua monastrias dicitis, lectisternia emere disposui; quia in lectis suis gravi nuditate in hujus hiemis vehementissimo frigore laborant. » Et alibi ad Joannem abbatem de monte Sina scribens (Lib. XII, ep. 16): « Cognovimus lectos vel lectisternia in Gerontocomio, quod illic ab Isauro constructum est, deesse; propterea misimus laenas 15, rachanas 30, lectos 15. »", + "candidate_score": 0.689073, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_62_64", + "bdc_text": "Vide , obsecro , quantis in periculis versetur ecclesia , quantis quaciatur persequtionum et tentationum procellis . Dominus conservet nos in veritateVgl. Joh 17 , 17. . Iterum vale. 18 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_844", + "psc_text": "in ipsa obedientia duris 198 et contrariis rebus, vel etiam quibuslibet irrogatis injuriis, tacita conscientia patientiam amplectatur: et sustinens, non lassescat vel discedat, dicente Scriptura: Qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit (Matth. XXIV) . Item, Confortetur cor tuum, et sustine Dominum (Psal. XXVI) . Et ostendens fidelem pro Domino universa etiam contraria sustinere debere, dicit ex persona etiam sufferentium: Propter te morte tota die afficimur: aestimati sumus ut oves occisionis (Psal. XLIII) . Et securi de spe retributionis divinae, subsequuntur gaudentes, et dicentes: Sed in his omnibus superamus, propter eum qui dilexit nos (Rom. VIII) . Et item alio loco Scriptura: Probasti nos, inquit, Deus; igne nos examinasti, sicut igne examinatur argentum; induxisti nos in laqueum; posuisti tribulationes in dorso nostro (Psal. LXV) . Et ut ostendat sub priore debere nos esse, subsequitur, dicens: Imposuisti homines super capita nostra. Sed et praeceptum Domini in adversis et in injuriis,", + "candidate_score": 0.68499, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_52_54", + "bdc_text": "Video enim hunc hominem ecclesiae dei plus incommodaturum , quam profuerit unquam . Interim vero hunc omnibus in Europa doctis in evangelio praeferre non cessat BucerusBucer verteidigte Luther in diesem Zusammenhang Bullinger gegenüber bereits am 9 . April 1534 , s. oben [Nr. 353 ] S. 121f , 15-46. , miror , quo consilio .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_423", + "psc_text": "digni sunt reverentia. » Similiter et Petrus Blesensis ad abbatem S. Launomari scribens: « Omnia cum consilio fac; castorum enim consiliorum mater Sapientia in libro nominis sui dicit: Ego in consiliis habito, et intersum cogitationibus eruditis. Probatos autem in religione tecum habeas in consilio, in obsequio, in contubernio, tuae custodes honestatis et testes. » Hac in re laudant imprimis S. Fulgentium, qui, ut dicit anonymus ejus discipulus in illius Vita, cap. 29 Apud Boll. 1 Januar., « in omni consilio Bysaceno de rebus majoribus ipse primus consulebatur; in monasterio proprio de rebus etiam minimis abbatem Felicem simpliciter consulebat. » Tum venerabilem Eigilem abbatem Fuldensem, qui, teste Candido in ejus Vita n. 22 Saec. IV Bened. part. I, « audiebat libenter consilium fratrum, et eorum collocutionibus saepissime fruebatur; sciebat enim scriptum: Omnia fac cum consilio; atque ideo non se sublimiorem, nec prudentiorem caeteris aestimabat, neque etiam inani tumore tractabat se consolatione", + "candidate_score": 0.683331, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_51_53", + "bdc_text": "März 1534 ( WA , Briefe VII 27-40 ) , vgl . auch Anm. 17f. vehementer doleo . Video enim hunc hominem ecclesiae dei plus incommodaturum , quam profuerit unquam . Interim vero hunc omnibus in Europa doctis in evangelio praeferre non cessat BucerusBucer verteidigte Luther in diesem Zusammenhang Bullinger gegenüber bereits am 9 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_306", + "psc_text": "Petrus vel Martinus, hic est acceptio personae; quia non attribuitur ei aliquid propter aliquam causam quae faciat eum dignum, sed simpliciter attribuitur personae: ad personam autem refertur quaecunque conditio non faciens ad causam propter quam sit dignus hoc loco; puta si aliquis promoveat aliquem ad praelationem vel magisterium, quia est dives, vel quia 74 est consanguineus, est acceptio personae, etc. » Porro locum potissimum habet in tribus personarum acceptio: in affectu, puta cum plus caeteris quis amatur, quia pulcher est, aut hilaris, non quia sanctus; quod prohibet S. Benedictus cum dicit: Non unus plus ametur quam alius. In honoribus tam spiritalibus quam temporalibus exhibendis, ut in 2 et 3 articulo ejusdem quaestionis probat S. Thomas, quod excludit S. Benedictus cum decernit, ut non praeponatur ingenuus ex servitio convertenti, in judiciis, ut videre est in 4 art. praefatae quaestionis, cui refragatur sanctus Pater, statuens ut una praebeatur omnibus secundum merita disciplina.", + "candidate_score": 0.681834, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_56_58", + "bdc_text": "Vide , quid monachus iste audeat . Erasmum prorsum Arrianis adnumeratIn der erwähnten Lutherschrift «Von der Winkelmesse und Pfaffenweihe» 1533 ( WA XXXVIII 204 , 26-28 ) . et convitiorum atque calumniarum plaustra in senemhominem gestrichen , senem darübergeschrieben .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3024", + "psc_text": "24) « aut de grosso lino, aut de canabe factum, et fere in modum sacci formatum, et quodam genere stramentorum repletum, et hic super mattam positum, quod monachi pro lectisternio habebant. » Huic sagi acceptioni concinit Bernardus Cassinensis his verbis: « Puto secundum intellectum modernum sagum istud esse, quod continet paleas, vel fenum, et hoc vulgari hujus regni concordat. » Idem habet Nicolaus de Fractura; eoque sensu sumitur in antiqua Vita S. Eugendi abbatis Jurensis, in qua haec lego: « Paleis vero lectuli in eremo lectis, multo tempore, vilique sagello constrictis, pellicioque superposito conquievit. » (Ubi etiam obiter observandum est lectorum omnium fenum ex statutis Lanfranci, singulis annis esse renovandum: idque inter festivitatem S. Joannis et SS. Apostolorum Petri et Pauli, uti praescribunt Consuetudines S. Benigni, c. 43.) Existimat tamen Haeftenus sagum esse monachalis lecti operimentum, monachi enim in ipsa matta cubabant; cui consentit Guido Juvenalis sagum Gallice vertens une", + "candidate_score": 0.679814, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_61_63", + "bdc_text": "vgl . oben S. 109 , Anm. 8. . Vide , obsecro , quantis in periculis versetur ecclesia , quantis quaciatur persequtionum et tentationum procellis . Dominus conservet nos in veritateVgl. Joh 17 , 17. .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_844", + "psc_text": "in ipsa obedientia duris 198 et contrariis rebus, vel etiam quibuslibet irrogatis injuriis, tacita conscientia patientiam amplectatur: et sustinens, non lassescat vel discedat, dicente Scriptura: Qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit (Matth. XXIV) . Item, Confortetur cor tuum, et sustine Dominum (Psal. XXVI) . Et ostendens fidelem pro Domino universa etiam contraria sustinere debere, dicit ex persona etiam sufferentium: Propter te morte tota die afficimur: aestimati sumus ut oves occisionis (Psal. XLIII) . Et securi de spe retributionis divinae, subsequuntur gaudentes, et dicentes: Sed in his omnibus superamus, propter eum qui dilexit nos (Rom. VIII) . Et item alio loco Scriptura: Probasti nos, inquit, Deus; igne nos examinasti, sicut igne examinatur argentum; induxisti nos in laqueum; posuisti tribulationes in dorso nostro (Psal. LXV) . Et ut ostendat sub priore debere nos esse, subsequitur, dicens: Imposuisti homines super capita nostra. Sed et praeceptum Domini in adversis et in injuriis,", + "candidate_score": 0.677724, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_56_58", + "bdc_text": "Vide , quid monachus iste audeat . Erasmum prorsum Arrianis adnumeratIn der erwähnten Lutherschrift «Von der Winkelmesse und Pfaffenweihe» 1533 ( WA XXXVIII 204 , 26-28 ) . et convitiorum atque calumniarum plaustra in senemhominem gestrichen , senem darübergeschrieben .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2844", + "psc_text": "Tertio, haec olim lectio fiebat in auditorio, ut patet ex Vita sancti Guillelmi ducis et monachi Gellonensis (Saec. IV Ben.), ubi narratur quomodo suo susceptus fuerit in monasterio. Ac primo quidem num. 21, longe occurritur ei a fratribus, ducitur ad orationem, ecclesiaeque dona confert. Et postea, num. 22: « Completa oratione, factaque cunctis altaribus 680 sua cuique digna veneratione . . . . itur in auditorium, et osculatis fratribus, lectaque ex more lectione, factoque pro tempore brevi sermone de animae aedificatione, mox vir Dei subinfert, et indicat manifeste cur ipse venerit. » Idem videre est apud Ekkehardum in lib. de Casibus S. Galli cap. 11, ubi referens qua ratione episcopi et abbates ad visitandum S. Galli asceterium missi ab Ottone imperatore recepti fuerint: « Adveniunt omnes, inquit, festive receptis Cives apostolorum responsorium canitur. Abbas in auditorio debilis residens, introductis quidem eis assurgit. Legitur considentibus lectio de charitate et de pedisequa", + "candidate_score": 0.673431, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_56_58", + "bdc_text": "Vide , quid monachus iste audeat . Erasmum prorsum Arrianis adnumeratIn der erwähnten Lutherschrift «Von der Winkelmesse und Pfaffenweihe» 1533 ( WA XXXVIII 204 , 26-28 ) . et convitiorum atque calumniarum plaustra in senemhominem gestrichen , senem darübergeschrieben .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1907", + "psc_text": "de Antiq. monach. Ritib. Obiter hic observabo veteres monachos non genuflexos, sed propter reverentiam diei dominicae, quae genuflexiones haut permittebat, erectos communicasse, ut patet ex Regula Magistri (Cap. 21), quae de modo disserens, quo debent hebdomadarii coquinae et cellerarius communicare, « post modicam, inquit, orationem erecti communicent, et confirment. » Quem locum non bene intellexit dissertator Gallicus de hemina vini et libra panis, cum in secunda editione hunc Magistri textum intellexit de communione charitatis et precum. Nam praeterquam quod integrum Regulae Magistri caput 21 legenti alia non potest oriri expositio aequior quam de communione sacramentali, haec verba communicent et confirment rem omnino determinant; confirmare enim apud ecclesiasticorum rituum auctores aliud nihil sonat quam Christi percipere calicem. Itaque communicent et confirment idem est ac Christi corpus et sanguinem accipiant. Intrantes et exeuntes hebdomadarii in oratorio mox matutinis finitis dominica omnium provolvantur genibus. ] Hic acute Hildemarus, « Bene, inquit, dixit genibus,", + "candidate_score": 0.670938, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_56_58", + "bdc_text": "Vide , quid monachus iste audeat . Erasmum prorsum Arrianis adnumeratIn der erwähnten Lutherschrift «Von der Winkelmesse und Pfaffenweihe» 1533 ( WA XXXVIII 204 , 26-28 ) . et convitiorum atque calumniarum plaustra in senemhominem gestrichen , senem darübergeschrieben .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_515", + "psc_text": "Quidquid de administratis (cibis) supererit, eleemosynae applicetur per illum qui ad hoc fuerit deputatus; nec aliquis alius per se, vel per alium de refectorio seu infirmitorio, vel alio loco in quo monachi comedent, aliquid extrahere, vel alibi deferre, seu alteri usui applicare praesumat: quod si fecerit, pro qualibet vice per duos dies panis et aquae solummodo poenitentiae subdatur. » At quid de amplissimis nostrorum Cluniacensium eleemosynis referam, qui vel uno die septemdecim egenorum millibus stipem erogasse memorantur? Quid de aliis Germaniae monasteriis? Sed satius est alienam hac in causa linguam audire, quam domesticam: « Sunt in sola Germania, inquit Dominicus Gravina ordinis S. Dominici, coenobia monachorum, quae octo et decem millia aureorum in pauperes 123 erogant; xenodochia passim occurrunt, quorum infirmi eorum expensis passim recreantur. Ter generales eleemosynae sexcentis et amplius distribuuntur; uberiores vero anniversariorum tempore juxta fundatorum intentionem profunduntur; certis quoque anni temporibus quinque vel sex millia hominum, saepe", + "candidate_score": 0.670103, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_57_59", + "bdc_text": "Erasmum prorsum Arrianis adnumeratIn der erwähnten Lutherschrift «Von der Winkelmesse und Pfaffenweihe» 1533 ( WA XXXVIII 204 , 26-28 ) . et convitiorum atque calumniarum plaustra in senemhominem gestrichen , senem darübergeschrieben . illum et de ecclesia et literis optime meritum effunditErasmus von Luther als Arianer dargestellt :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1453", + "psc_text": "lecti. Sidonius epist. 15, l. 4: Epulum multiplex et capacissima lectisternia para. Acta S. Findani, c. 4: Pro lectisterniis lapides velatos inter fratres pausans occulte corpori supposuit. » Concinit antiqua versio Gallica Regulae S. Benedicti: Les lits soient appareillés comme il appartient à leur conversation; et versio Guidonis: Et aient les couches garnies de ce qu' il faut selon la manière de leur conversation; aliaeque plures expositiones Gallicae. Secunda est quam tradit in secundo comment. Boherius, ubi lectisternia interpretatur lectorum stramenta; quo sensu eam vocem aliquando usurpat S. Gregorius: « Ancillis Dei, quas vos graeca lingua monastrias dicitis, lectisternia emere disposui; quia in lectis suis gravi nuditate in hujus hiemis vehementissimo frigore laborant. » Et alibi ad Joannem abbatem de monte Sina scribens (Lib. XII, ep. 16): « Cognovimus lectos vel lectisternia in Gerontocomio, quod illic ab Isauro constructum est, deesse; propterea misimus laenas 15, rachanas 30, lectos 15. »", + "candidate_score": 0.669697, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_56_58", + "bdc_text": "Vide , quid monachus iste audeat . Erasmum prorsum Arrianis adnumeratIn der erwähnten Lutherschrift «Von der Winkelmesse und Pfaffenweihe» 1533 ( WA XXXVIII 204 , 26-28 ) . et convitiorum atque calumniarum plaustra in senemhominem gestrichen , senem darübergeschrieben .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1372", + "psc_text": "instrumenti. Longissimeque absint haec omnia a monasteriis nostris, nec in ea re dispensari possit. » Certe organorum usus apud veteres monachos raro invenies. Aliqua in novo Wintoniensi monasterio Elfegus construxisse dicitur in vita metrica S. Athelvoldi (Saec. V Bened. p. 630); sed hoc in cathedrali ecclesia, quae monachis Benedictinis olim Wintoniae commissa erat. Similiter Ramesiensi basilicae comes Aldermannus (Chron. Rames. II part., cap. 28, saec. V, pag. 756), « triginta libras ad fabricandos cupreos organorum calamos erogavit, qui in alveo suo super unam cochlearum denso ordine foraminibus 327 insidentes, et diebus festis follium spiramento fortiore pulsati praedulcem melodiam et clangorem longius resonantem ediderunt. » Sed hoc comitis liberalitate non monachorum expensis. Denique in ms. Chronico Cavensis monasterii (Apud Boll., ad Vit. S. Petr. abbatis Cavens., 4 Mart.) organorum mentionem reperi in dedicatione ecclesiae ab Urbano II facta; sed hoc in summa festivitate, et praesente summo pontifice. Caeterum in nostris Galliis", + "candidate_score": 0.668093, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_56_58", + "bdc_text": "Vide , quid monachus iste audeat . Erasmum prorsum Arrianis adnumeratIn der erwähnten Lutherschrift «Von der Winkelmesse und Pfaffenweihe» 1533 ( WA XXXVIII 204 , 26-28 ) . et convitiorum atque calumniarum plaustra in senemhominem gestrichen , senem darübergeschrieben .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2395", + "psc_text": "] Id est simul, sive, ut alii legunt, in unum locum, seu in uno loco. De loco ubi facienda sit collatio, diximus in lib. I de Antiq. monach. Ritibus, cap. 11. Et legat unus collationes. ] Quales descripsit Cassianus. Vel vitas Patrum, aut certe aliquid quod aedificet audientes. ] Quod Smaragdus explicat « de homiliis Patrum, in quibus aedificationes pleniter scriptae sunt audientium; vel certe de expositionibus librorum catholicorum, quae ab orthodoxis factae sunt viris, in quibus sancta sufficienter sanctis doctrina redundat monachis. » Similiter Bernardus Cassinensis: « De homiliis sanctorum doctorum, et aliis moralibus et aedificationis documentis. » Et Nicolaus de Fractura: « De homiliis sanctorum Patrum, et aliis moralibus, et de lib. Dialog. B. Gregorii, de vitis Patrum, et aliis similibus. » Ita sanctus Benedictus abbas Anianensis unum « ex sanctorum doctorum homiliis, quae in exhortationem monachorum sunt prolatae conjunxit librum; eumque omni tempore in vespertinis collectis legere", + "candidate_score": 0.665923, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_56_58", + "bdc_text": "Vide , quid monachus iste audeat . Erasmum prorsum Arrianis adnumeratIn der erwähnten Lutherschrift «Von der Winkelmesse und Pfaffenweihe» 1533 ( WA XXXVIII 204 , 26-28 ) . et convitiorum atque calumniarum plaustra in senemhominem gestrichen , senem darübergeschrieben .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3667", + "psc_text": "concedenda autem ista licentia abbas non nimis facilem exhibere se debet; sed ad solam monasterii necessitatem aut piam aliquam utilitatem attendere. Et tunc tam egredientes quam revertentes abbatis benedictionem excipiant juxta veterum monachorum morem, quem videre est in sexta synodo, can. 46; in Poenis incerti auctoris, apud S. Basilium, n. 1; in Regula S. Fructuosi, cap. 8; in lib. II Dialogorum S. Gregorii papae, cap. 7 et 12, et apud S. Joannem Climacum, grad. 4. Hanc autem benedictionem edito super egredientes crucis signo dabant, ut patet tum Poenitentiali S. Columbani, tum ex Ardone in Vita S. Benedicti Anianensis, n. 23. Quod vero S. Benedictus addit vel quocunque ire, Menardus id intelligit « de his qui in via diriguntur, ut tantum ad locum ad quem missi sunt, nec declinando ad dextram vel ad sinistram recta se conferant. » Sed omnes Cassinenses commentatores id interpretantur de discursu intra claustra monasterii, ut nec", + "candidate_score": 0.6652, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_56_58", + "bdc_text": "Vide , quid monachus iste audeat . Erasmum prorsum Arrianis adnumeratIn der erwähnten Lutherschrift «Von der Winkelmesse und Pfaffenweihe» 1533 ( WA XXXVIII 204 , 26-28 ) . et convitiorum atque calumniarum plaustra in senemhominem gestrichen , senem darübergeschrieben .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2846", + "psc_text": "» Est autem auditorium locus capitulo proximus: locutorium appellare solent. Auditorii tamen nomine hic capitulum intelligit noster Mabillonius. Quarto, exponebatur hospiti recitata lectio, ut docet Hildemarus: « Si autem talis fuerit hospes, debet etiam exponi lectio; » patetque ex supra citato libro Usuum Cisterciensium, cap. 87, et ex Adalgiso monacho in lib. Mir. S. Theoderici cap. 15, ubi refert Rodulfum abbatem suo in monasterio excepisse Robertum Flandrensem comitem, et reginam, eisque ad mensam adhibuisse lectionem ex Vita S. Theoderici: « Beatissimi Theoderici Vitam virtutibus illustrem coram eis a fratribus lectam et expositam, quasi saluberrimum animae ferculum illis apposuit, quod prae caeteris sumptibus et impensis uterque magni fecit. » Quinto, ubi ignotus advenisset monachus, lectioni tota simul congregatio aderat, ut manifestum est ex Capitulis monachorum ad Augiam directorum (Cap. 12): « Omnes hospites supervenientes cum lectione divina suscipiunt; incognitis tamen monachis ad lectionem omnis pariter concurrit congregatio, ut Christus in eis", + "candidate_score": 0.66487, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_56_58", + "bdc_text": "Vide , quid monachus iste audeat . Erasmum prorsum Arrianis adnumeratIn der erwähnten Lutherschrift «Von der Winkelmesse und Pfaffenweihe» 1533 ( WA XXXVIII 204 , 26-28 ) . et convitiorum atque calumniarum plaustra in senemhominem gestrichen , senem darübergeschrieben .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_183", + "psc_text": "« De ludo monasteriorum hujusmodi volumus egredi milites, quos eremi dura rudimenta non terreant, » inquit S. Hieronymus ad Rusticum monachum scribens Epist. 4. Idem docet apud Cassianum abbas Piamon supra citatus. Idem statutum legitur in concilio Veneto anno 465, can. 7; in concilio Toletano VII, can. 5; in sexta synodo canone 41. Idem videre est in Vita S. Euthymii abbatis n. 89, tom. II Monumentorum Eccles. Graecae, et in Vita S. Theodosii Coenobiarchae, cap. 2, apud Boll. XI Januar. Et certe, ut pulchre quidam 45 dixit, sicut flos fructum, ita vita coenobitica anachoreticam praecedere debet. Sed quaeret aliquis quanta et qualis fuerit isthaec in coenobio probatio, quam diuturnam solum indefinite praescribit S. Benedictus? S. Isidorus in libro de Ecclesiasticis Officiis rem determinat his verbis: « Sed isti examinatione coenobiorum probati in omnibus disciplinis monasterii per triginta annos ad hanc contemplationem per obedientiam eliguntur. » At vero Franciscus Georgius in", + "candidate_score": 0.664775, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_56_58", + "bdc_text": "Vide , quid monachus iste audeat . Erasmum prorsum Arrianis adnumeratIn der erwähnten Lutherschrift «Von der Winkelmesse und Pfaffenweihe» 1533 ( WA XXXVIII 204 , 26-28 ) . et convitiorum atque calumniarum plaustra in senemhominem gestrichen , senem darübergeschrieben .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_603", + "psc_text": "cum eo non solum S. Basilius et Magister a nobis supra citati, sed etiam Regula Pauli et Stephani, tanquam discordiarum et scandalorum occasionem, cap. 37. S. Joannes Climacus grad. 7, n. 6, et grad. 26, n. 35; et S. Leander in libro seu Regula de Institutione virginum, in qua integrum cap. 11 inscribit Quod peccatum sit virgini ridere Tom. IV Analect., p. 462 . Sed et olim in ordine nostro « Circatores hoc observabant, si aliquem ridentem, vel aliquid susurrantem conspexerant, statim tabulis notabatur, et benignissime corripiebatur tempore opportuno, » ut in Consuetudinibus S. Benedicti Anianensis legitur. Porro notat hic Trithemius quatuor praesertim hominum genera risum dedecere: virgines propter verecundiam; mulieres propter honestatem; infirmos propter defectum, quia validus risus eos offendit; et monachos propter eminentiam status. Lectiones sanctas libenter audire. ] Non dixit libenter legere; sed libenter audire, quia, ut notat Bernardus Cassinensis, nonnulli sunt qui propter defectum visus, aut", + "candidate_score": 0.662604, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_56_58", + "bdc_text": "Vide , quid monachus iste audeat . Erasmum prorsum Arrianis adnumeratIn der erwähnten Lutherschrift «Von der Winkelmesse und Pfaffenweihe» 1533 ( WA XXXVIII 204 , 26-28 ) . et convitiorum atque calumniarum plaustra in senemhominem gestrichen , senem darübergeschrieben .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2837", + "psc_text": "illud Regulae S. Pachomii (Art. 28): « Quod si voluerint (hospites) orationis tempore atque collectae venire ad conventum fratrum, et ejusdem fidei fuerint; janitor, vel minister xenodochii nuntiabit Patri monasterii, et sic deducentur ad orandum. » Et revera solebant olim hospites monachi una cum fratribus tam die quam nocte divinis interesse laudibus; unde et S. Hidulfus « ordinans interius claustri cuncta religiose, decrevit domum hospitum, ne fratres a supervenientibus molestarentur, ad portam monasterii aedificare; et juxta illam, capellam in qua hospites ad divina audienda convenirent, » ut scribit Richerus in ejus Vita, cap. 19 (Append. ad saec. III Ben.). Hinc S. Benedictus Anianensis, teste Ardone in ejus Vita, num. 52 (Saec. IV Ben.). Volebat ut nocte « ecclesiae ostiis patefactis hospitibus pateret ingressus: » hinc et in antiqua monasterii S. Galli delineatione contra basilicam describitur susceptio supervenientium fratrum, cum eorum dormitorio. Ita denique Ingelramnus abbas Centulensis (Saec. II Ben.), in", + "candidate_score": 0.662545, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_56_58", + "bdc_text": "Vide , quid monachus iste audeat . Erasmum prorsum Arrianis adnumeratIn der erwähnten Lutherschrift «Von der Winkelmesse und Pfaffenweihe» 1533 ( WA XXXVIII 204 , 26-28 ) . et convitiorum atque calumniarum plaustra in senemhominem gestrichen , senem darübergeschrieben .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2838", + "psc_text": "S. Benedictus Anianensis, teste Ardone in ejus Vita, num. 52 (Saec. IV Ben.). Volebat ut nocte « ecclesiae ostiis patefactis hospitibus pateret ingressus: » hinc et in antiqua monasterii S. Galli delineatione contra basilicam describitur susceptio supervenientium fratrum, cum eorum dormitorio. Ita denique Ingelramnus abbas Centulensis (Saec. II Ben.), in Corbeiensi monasterio hospes, interfuisse matutinis legitur in lib. I Mir. S. Adalardi, cap. 2, et Urbanus papa II ad Cavense coenobium accedens (Ms. Chron. Cavens. monast., apud Bolland., 4 Martii): « Aedes ingressus pontifex sacratissimae eucharistiae primum reddito cultu, ad specum se contulit . . . . et nocte ipsa cum eisdem fratribus matutinam laudem solemniter persolventibus devotus interfuit. » Haec obiter dicta sint, non quasi absolute velim hunc esse S. Benedicti sensum, sed ad demonstrandum antiquam consuetudinem, qua ipsi etiam hospites nocte divinis intererant officiis. Et postea sedeat cum eis prior, aut cui jusserit ipse. ] Quia prior, id", + "candidate_score": 0.661844, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_56_58", + "bdc_text": "Vide , quid monachus iste audeat . Erasmum prorsum Arrianis adnumeratIn der erwähnten Lutherschrift «Von der Winkelmesse und Pfaffenweihe» 1533 ( WA XXXVIII 204 , 26-28 ) . et convitiorum atque calumniarum plaustra in senemhominem gestrichen , senem darübergeschrieben .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1973", + "psc_text": "liberius tractari queunt. Atque ita placuit priscis vitae monasticae Patribus, ut videre est in Regula S. Pachomii art. 20; S. Caesarii ad virgines, cap. 30; S. Aureliani ad monachos cap. 53, et ad virgines cap. 37; Cujusdam etiam ad virgines cap. 15, apud Hieronymum epist. 22, in concil. Agathensi cap. 38, et in Vita S. Eugendi abbatis Jurensis apud Boll. 1 Januar. Porro cum dicit S. Benedictus infirmis sit cella deputata, « non est intelligendum de una tantummodo mansione, ait Hildemarus, sed de claustro, hoc est domo ubi diversae sunt mansiones, quatenus qui manducat sine fastidio sit vomentis, aut ad exitum sedentis, vel etiam morientis. » Eodem fere modo loquuntur Bernardus Cassinensis, Boherius, Joannes de Turrecremata, et Matthias Lambertus. Hujusmodi cellam videre est in antiquissima monasterii S. Galli delineatione, in superiori monasterii parte sitam, atque ab aliis officinis omnino separatam, ad instar alicujus alterius monasterii constructam cum suo claustro; in", + "candidate_score": 0.661552, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_56_58", + "bdc_text": "Vide , quid monachus iste audeat . Erasmum prorsum Arrianis adnumeratIn der erwähnten Lutherschrift «Von der Winkelmesse und Pfaffenweihe» 1533 ( WA XXXVIII 204 , 26-28 ) . et convitiorum atque calumniarum plaustra in senemhominem gestrichen , senem darübergeschrieben .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1189", + "psc_text": "ad monachos, c. 21, et S. Aurelianus in Ordine psalm., qui illum ad matutinas laudes decantari decernunt. Hunc vulgatus Alcuinus in lib. de Offic. per ferias vocat hymnum dominicalem; forte quia a S. Benedicto et antiquis monachis omnibus omnino dominicis, ne quidem Adventus et Quadragesimae exceptis, praeter communem Ecclesiae consuetudinem decantaretur: quod cum episcopi in Galliae et Italiae conciliis congregati minime probarent, interpellarentque abbates monachosque nonnullos cur in dominicis Adventus et Quadragesimae Te Deum laudamus ad vigilias psallerent, « responderunt se pro nulla re illud agere, nisi ex B. Benedicti nominatissimi atque excellentissimi Patris praeceptione, cujus etiam actus simulque dicta a summo Romanorum pontifice, videlicet Gregorio, haberentur descripta ac laudabiliter roborata. His denique comperti episcopi usus monachorum authentico ex more viguit, » quemadmodum scribit Rodulfus Glaber (Lib. III Hist., cap. 3). Neque tamen id solis S. Benedicti monachis singulare exstitit, cum talem consuetudinem a quibusdam canonicorum ecclesiis observatam fuisse doceat", + "candidate_score": 0.661373, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_56_58", + "bdc_text": "Vide , quid monachus iste audeat . Erasmum prorsum Arrianis adnumeratIn der erwähnten Lutherschrift «Von der Winkelmesse und Pfaffenweihe» 1533 ( WA XXXVIII 204 , 26-28 ) . et convitiorum atque calumniarum plaustra in senemhominem gestrichen , senem darübergeschrieben .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2777", + "psc_text": "etc. Quod vero S. Benedictus ait, non eos praetereant horae constitutae, sic interpretantur commentatores, « ut hora tertia tertiam dicant, sicut sexta sextam, et sic in horis singulis proprias horas dicant. » Ita Bernardus Cassinensis, Nicolaus de Fractura, et Boherius: addit tamen Hildemarus: « Si possunt: nam si necessitas cogit, faciant ut possunt. » Atque haec fuit veterum monachorum praxis: « Serva etiam horas orationum, inquit sanctus Antonius (In Regul. num. 4), nec praetermittas ullam earum, ne rationem pro ea reddas. » Et Regula Orientalis (Cap. 12): « Ad collectam, et ad psallendum nullus sibi occasiones inveniat quibus se dicat occupatum, quasi ire non possit: et si in monasterio, vel in agro, aut in itinere, aut in quolibet ministerio fuerit, orandi atque psallendi tempus non praetermittat. » Quae verba desumpta sunt ex Regula sancti Pachomii, art. 81. Atque ita abbas Sosimas, teste Sophronio (In Vita S. Mar. Aegyp., cap. 7,", + "candidate_score": 0.660827, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_56_58", + "bdc_text": "Vide , quid monachus iste audeat . Erasmum prorsum Arrianis adnumeratIn der erwähnten Lutherschrift «Von der Winkelmesse und Pfaffenweihe» 1533 ( WA XXXVIII 204 , 26-28 ) . et convitiorum atque calumniarum plaustra in senemhominem gestrichen , senem darübergeschrieben .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3319", + "psc_text": "observatione regulae, vel de gradibus probationis. Atque ita « cum clericus aliquis ad S. Pachomium, ut monachis ascriberetur, accedebat, ordini quidem ejus deferebatur reverentia, quemadmodum divina lex praescribit nobis: quantum vero ad observationem canonis fratres obligantis, praestabat illam aeque ac caeteri, » ut habent acta S. Pachemii, n. 18. Ut sit sicut scriptum est: Amice, ad quid venisti? ] Subaudiendum est, hoc age, quibus verbis se ipse excitare solebat S. Bernardus, qui, referente Guillelmo abbate (Lib. I de ejus Vita, c. 4), « hoc semper in corde, frequenter etiam in ore habebat: Bernarde, Bernarde, ad quid venisti? » Et S. Arsenius: « Arseni, propter quid existi? » Observat autem hic Hildemarus haec Christi Domini ad proditorem discipulum verba duobus modis sumi posse; nam « alii dicunt quia dolentis vox est, quasi dolenter dixisset Dominus: Amice, ad quid venisti? id est ad quod scelus dillapsus es? Venisti discipulus tradere magistrum, servus", + "candidate_score": 0.659374, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_56_58", + "bdc_text": "Vide , quid monachus iste audeat . Erasmum prorsum Arrianis adnumeratIn der erwähnten Lutherschrift «Von der Winkelmesse und Pfaffenweihe» 1533 ( WA XXXVIII 204 , 26-28 ) . et convitiorum atque calumniarum plaustra in senemhominem gestrichen , senem darübergeschrieben .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3334", + "psc_text": "et professionis emiserint votum; nec enim antea sunt nisi cum novitiis et sub magistro novitiorum, » inquit Bernardus Cassinensis. Hujusmodi autem promissio fieri debet et verbo et scripto, sicut ab aliis. Atque ita S. Ursmarus (Saec. III Ben., part. I) in Laubiensi monasterio Erminonem 799 presbyterum recipiens, « secundum morem ibidem degentium fecit spondere observare regulam, et obedientiam exhibere majoribus, » quemadmodum auctor est Anso in Vita S. Erminonis, n. 4. CAPUT LXI. De monachis peregrinis, qualiter suscipiantur. Si quis monachus peregrinus de longinquis provinciis supervenerit, si pro hospite voluerit habitare in monasterio, et contentus fuerit consuetudine loci quam invenerit, et non forte superfluitate sua perturbat monasterium, sed simpliciter contentus est quod invenerit, suscipiatur quanto tempore cupit. Si qua sane rationabiliter et cum humilitate charitatis reprehendit aut ostendit, tractet abbas prudenter; ne forte eum pro hoc ipso Dominus direxerit. Si vero postea voluerit stabilitatem suam firmare, non renuatur talis voluntas:", + "candidate_score": 0.658832, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_56_58", + "bdc_text": "Vide , quid monachus iste audeat . Erasmum prorsum Arrianis adnumeratIn der erwähnten Lutherschrift «Von der Winkelmesse und Pfaffenweihe» 1533 ( WA XXXVIII 204 , 26-28 ) . et convitiorum atque calumniarum plaustra in senemhominem gestrichen , senem darübergeschrieben .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2110", + "psc_text": "semper meminisse debemus quod ait Regula Cujusdam ad monachos (Cap. 11), ferias monacho non esse super terram; et Regula ms. incerti alterius auctoris (Cap. 7): Ne dicas hodie festivitas est, et bibam vinum; et cras Pentecostes, et manducabo carnes; quia non est festivitas apud monachos super terram. Quae verba desumpta sunt ex Evagrii monachi sententiis ad eos qui in coenobiis et xenodochiis habitant fratres. Tam sextae, quam nonae. ] De vespertina autem quae fit tempore Quadragesimae quid? De ea forte hic tacuit, quia postea dicturus est, hoc potissimum tempore aliquid de cibo et potu subtrahendum esse, ut notat Boherius: mensuramque ciborum istis temporibus aut in abbatis providentia reliquit, aut suos sola panis libra quam in die concedit, contentos esse voluit; nam et S. Richmiro abbati (In ejus Vit. n. 15, saec. III Benedict.) 505 cum sanctae Quadragesimae dies advenirent, erat ei aridus cibus panis tantum hordeaceus, quem etiam manu molebat.", + "candidate_score": 0.658325, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_56_58", + "bdc_text": "Vide , quid monachus iste audeat . Erasmum prorsum Arrianis adnumeratIn der erwähnten Lutherschrift «Von der Winkelmesse und Pfaffenweihe» 1533 ( WA XXXVIII 204 , 26-28 ) . et convitiorum atque calumniarum plaustra in senemhominem gestrichen , senem darübergeschrieben .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1978", + "psc_text": "decernit Regula S. Augustini cap. 13, S. Caesarii ad virgines cap. 30, Tarnatensis cap. 21, S. Isidori cap. 20, et S. Fructuosi cap. 10. Apposite vero hunc locum exponens Hildemarus advertit « quia S. Benedictus cum dicit servitor, non dicit ut canonicus aut laicus sit, sed monachus. Non enim, inquit, ille legem laicis aut canonicis constituit, sed monachis. Vide quomodo potest manus, aut pedes, aut oculus corpori servire, si non fuerit in corpore, ita quomodo potest canonicus, aut laicus, qui non est membrum monasterii, monacho, id est alieno membro servire? » Addit tamen: « Verum si necessitas fuerit ut vestimenta infirmorum propter immunditiam, sicut solet in infirmo, contingere, potest laicus vel canonicus lavare vestimenta sordida. Similiter si necesse fuerit carnes afferre, laicus, vel canonicus afferre debet. » Apud Cluniacenses et Divionenses tres his officiis deputati erant famuli. Hildemari observationi concinit istud Petri Venerabilis statutum (Stat. 24): « Infirmis ipsis, vel", + "candidate_score": 0.658197, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_54_56", + "bdc_text": "April 1534 , s. oben [Nr. 353 ] S. 121f , 15-46. , miror , quo consilio . Oecolampadium , virum sanctissimum illum , praedecessorem tuum , in istis furiosis rixis palam praedicat a sathana strangulatum periisse . Vide , quid monachus iste audeat .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3513", + "psc_text": "Sed et S. Odilo ejusdem decessor ( Petrus Dam. in ejus Vita ) etiam eo nomine reprehensus respondebat, quod si damnandus foret, se malle ob clementiam quam ob severitatem damnari. Et certe tales decet esse pastores, qualem se supremus omnium et bonus pastor exhibuit, qui nusquam delictum aliquod ex condigno punivit. Plus enim aliquando obsunt praelati nimia severitate, quam si impunitum omnino peccatum reliquissent: exasperant animos, non corrigunt; et quos emendare debuerant, in pejus ruere faciunt. Quemadmodum enim qui debili dorso graviorem sarcinam imponit, aut sarcinam abjicere, aut sub ejus pondere infirmum succumbere cogit, haud secus abbates qui graviorem delinquentibus poenitentiam injungunt, aut detrectare judicium, aut illud subeundo gravius delinquere faciunt. Unde et Mabillonius noster (Praef. in Saec. IV Benedic., part. I) inter alias collapsae disciplinae regularis causas, primo loco quorumdam abbatum nimiam rigiditatem ponit; cum nonnulli errata monachorum suorum punirent orbatione oculorum, ac membrorum mutilatione: id quod prohibent Carolus", + "candidate_score": 0.657585, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_54_56", + "bdc_text": "April 1534 , s. oben [Nr. 353 ] S. 121f , 15-46. , miror , quo consilio . Oecolampadium , virum sanctissimum illum , praedecessorem tuum , in istis furiosis rixis palam praedicat a sathana strangulatum periisse . Vide , quid monachus iste audeat .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3540", + "psc_text": "S. Regulae textum expendamus, isthaec aliunde repetere duximus operae pretium. Praepositus itaque, si vim nominis attendamus, idem significat quod praelatus; eoque nomine apud Romanos appellabatur regii satellitii praefectus, ut patet ex Theophilacto Simocatta (Lib. IV, c. 15): « Satellitii regii principem, quem praepositum appellare Romani solent, Martyropolim misit. » Apud Apostolum (Hebr.) episcopi et pastores: Mementote praepositorum vestrorum, qui vobis locuti sunt verbum Dei. Et: Obedite praepositis vestris, et subjacete eis. Apud monachos qui primus post abbatem erat, ut patet ex eorum passim regulis. Dicebantur etiam praepositi aliquot monasteriorum superiores, qui uni abbati subjiciebantur, uti observavit Menardus, quem, sicut et Haeftenum lib. III, tract. 6, disq. 1 et 2, consulere potes. Nunc vero licet remaneat in coenobiis praepositi munus et officium, nomen pene antiquatum est, cujus loco prioris voce uti solemus: qua etiam usus est Lanfrancus in Statutis, ubi dicit (Cap. 3), quod, « servata abbati in omnibus reverentia, prior,", + "candidate_score": 0.649821, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_54_56", + "bdc_text": "April 1534 , s. oben [Nr. 353 ] S. 121f , 15-46. , miror , quo consilio . Oecolampadium , virum sanctissimum illum , praedecessorem tuum , in istis furiosis rixis palam praedicat a sathana strangulatum periisse . Vide , quid monachus iste audeat .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2556", + "psc_text": "ab antiquis Patribus sancita sententia, operantem monachum uno daemone pulsari, otiosum vero innumeris spiritibus devastari (Cassian. lib. X, c. 23) . Adversus pestiferum hoc virus, cujus varia referunt incommoda cardinalis de Turrecremata in hunc locum, et Haeftenus lib. IX, tract. 1, disq. 1, tria potissimum remedia adhibuerunt patres nostri: orationem, lectionem et laborem, ut videre est in Vita S. Marculfi abbatis num. 11, in Vita S. Wallarici et in Regula Solitariorum cap. 32. Iisdem quoque remediis hoc capite utitur S. Benedictus; unde subjungit: Et ideo certis temporibus occupari debent fratres in labore manuum; certis iterum horis in 612 lectione divina. ] Occupari debent, inquit: si debent, ergo legitime non excusantur ab opere manuum quotidiano. Ita censet Petrus Boherius in secundo commentario hunc ad locum sic scribens: « Debent, id est tenentur, quoniam monachis necessitatem importat, ut dicetur infra. Sed nonne enim qui sub Regula Pachomii, Basilii, Augustini, et Francisci militant,", + "candidate_score": 0.647866, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_54_56", + "bdc_text": "April 1534 , s. oben [Nr. 353 ] S. 121f , 15-46. , miror , quo consilio . Oecolampadium , virum sanctissimum illum , praedecessorem tuum , in istis furiosis rixis palam praedicat a sathana strangulatum periisse . Vide , quid monachus iste audeat .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_256", + "psc_text": "IV) , id est, miscens temporibus tempora, terroribus blandimenta: dirum magistri, pium patris ostendat affectum: id est indisciplinatos et inquietos debet durius arguere; obedientes autem, et mites, et patientes, ut in melius proficiant, obsecrare; negligentes autem et contemnentes, ut increpet et corripiat, admonemus. Neque dissimulet peccata delinquentium: sed mox ut coeperint oriri, radicitus ea, ut praevalet, amputet, memor periculi Heli sacerdotis de Silo I Reg. II. Et honestiores quidem atque intelligibiles animos, prima vel secunda admonitione verbis corripiat; improbos autem et duros corde, ac superbos, vel in obedientes, verberum vel corporis castigatione in ipso initio peccati coerceat, sciens scriptum: Stultus verbis non corrigitur. Et iterum: Percute filium tuum virga, et liberabis animam ejus a morte Prov. XXIII . Meminere debet semper abbas quod est, meminere quod dicitur, et scire quia cui plus committitur, plus ab eo exigitur. Sciatque quam difficilem et arduam rem suscepit regere animas et multorum servire moribus.", + "candidate_score": 0.647373, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_54_56", + "bdc_text": "April 1534 , s. oben [Nr. 353 ] S. 121f , 15-46. , miror , quo consilio . Oecolampadium , virum sanctissimum illum , praedecessorem tuum , in istis furiosis rixis palam praedicat a sathana strangulatum periisse . Vide , quid monachus iste audeat .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_528", + "psc_text": "diurnas horas alicui exercitio assignatas habeant, absque Superioris licentia visitare non debent infirmos. Atque haec est antiqua veterum monachorum praxis, quam exprimit Regula S. Pachomii his verbis Art. 24: « Aegrotantem absque concessu majoris nullus audeat visitare. » Abbas tamen, ut ait Hildemarus, cum frater aliquis valde infirmus annuntiatur, dicat in capitulo: » Qui vult infirmum visitare, vadat hodie, et visitet; » forte loquens juxta sui temporis morem. Visitantem vero istud imprimis observare debet, quod tradit S. Ephraem: « Si aegrotum visitas, vide ne inimicus inter vos otiosiloquium suggerat, aut detractiones, ne tuae mercedis jacturam patiaris; 126 cum moris sit diabolo uni nocere per auditum, alteri vero per linguam; sed ex sacris Scripturis consolari oportet potius laborantem, et passione Salvatoris nostri Jesu Christi. » Et haec erat pia Farfensium nostrorum praxis, quam ex mss. eorum consuetudinibus in specimen aliorum hic describere non erit fortassis otiosum: « Si aliquis frater de", + "candidate_score": 0.645527, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_54_56", + "bdc_text": "April 1534 , s. oben [Nr. 353 ] S. 121f , 15-46. , miror , quo consilio . Oecolampadium , virum sanctissimum illum , praedecessorem tuum , in istis furiosis rixis palam praedicat a sathana strangulatum periisse . Vide , quid monachus iste audeat .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1809", + "psc_text": "praeterire factum S. Stephani, abbatis Obazinensis, ordinis Cisterciensis (Tom. IV, Miscel. Baluz.), cujus cum Petrus prior aliquos solidos ex simplicitate potius quam ex cupiditate occultasset: « hoc cum abbati compertum esset, in tantum commotus est, ut eum ab officio suo deponeret, et in quadam cella remotiore habitare praeciperet; ubi per aliquos annos in multa afflictione degens, tandem vocante Domino a terrenis ad coelestia, a labore ad requiem, a peregrinatione ad patriam feliciter emigravit. » Haec quoad Cistercienses, quorum antiquas Definitiones dist. 7, cap. 7, videsis. Antiqua Carthusiensium statuta adversus proprietarios ita definiunt (Part. II, cap. 22, § 19): « Singulis annis a Circumcisione usque ad Quinquagesimam conversi et redditi: monachi vero a Quinquagesima usque ad Ramos palmarum quidquid habent ostendant et exponant voluntati prioris; et in ipsa dominica Ramis palmarum omnes tam monachi quam conversi et redditi conveniant in capitulo monachorum, ibique, non praemisso alio sermone, tractetur de consuetudinibus ordinis,", + "candidate_score": 0.645171, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_44_46", + "bdc_text": "paria prorsus scribit e Parisiorum urbe satelles quidam Über den Briefschreiber , der zum königlichen Hof in Paris gehörte , ist weiter nichts bekannt . regis , vir bonus et pius . Mira vero de futuro belloZu den Kriegsgerüchten vgl. Wille 157-170 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3540", + "psc_text": "S. Regulae textum expendamus, isthaec aliunde repetere duximus operae pretium. Praepositus itaque, si vim nominis attendamus, idem significat quod praelatus; eoque nomine apud Romanos appellabatur regii satellitii praefectus, ut patet ex Theophilacto Simocatta (Lib. IV, c. 15): « Satellitii regii principem, quem praepositum appellare Romani solent, Martyropolim misit. » Apud Apostolum (Hebr.) episcopi et pastores: Mementote praepositorum vestrorum, qui vobis locuti sunt verbum Dei. Et: Obedite praepositis vestris, et subjacete eis. Apud monachos qui primus post abbatem erat, ut patet ex eorum passim regulis. Dicebantur etiam praepositi aliquot monasteriorum superiores, qui uni abbati subjiciebantur, uti observavit Menardus, quem, sicut et Haeftenum lib. III, tract. 6, disq. 1 et 2, consulere potes. Nunc vero licet remaneat in coenobiis praepositi munus et officium, nomen pene antiquatum est, cujus loco prioris voce uti solemus: qua etiam usus est Lanfrancus in Statutis, ubi dicit (Cap. 3), quod, « servata abbati in omnibus reverentia, prior,", + "candidate_score": 0.643823, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 4, + "cf_id": "cf010", + "work_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2", + "max_score": 0.689406, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_62_64", + "bdc_text": "Vide , obsecro , quantis in periculis versetur ecclesia , quantis quaciatur persequtionum et tentationum procellis . Dominus conservet nos in veritateVgl. Joh 17 , 17. . Iterum vale. 18 .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_69", + "psc_text": "Deum nostrum, si modo nos in praeteritum peccasse poeniteat, et confitentes atque intelligentes delicta nostra, quibus nunc Dominum offendimus, vel de caetero nos ambulare in viis ejus et praecepta ejus metuere spondeamus. Pater nos corrigit et tuetur, stantes tamen in fide et pressuris atque angustiis, scilicet Christo ejus firmiter adhaerentes, sicut scriptum est: Quis nos separabit a dilectione Christi? pressura, an angustia, an persecutio, an fames, an nuditas, an periculum, an gladius (Rom. VIII, 35) ? Nihil horum potest separare credentes, nihil potest avellere corpori ejus et sanguini cohaerentes. Persecutio ista examinatio est atque exploratio pectoris nostri. Excuti nos Deus voluit et probari, sicut suos semper probavit; nec tamen in probationibus ejus aliquando auxilium credentibus defuit. VI. Denique ad minimum famulum suum et in delictis licet plurimis constitutum et dignatione ejus indignum, tamen ille pro sua circa nos bonitate mandare dignatus est. « Dic illi, inquit, securus sit, quia pax", + "candidate_score": 0.689406, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_61_63", + "bdc_text": "vgl . oben S. 109 , Anm. 8. . Vide , obsecro , quantis in periculis versetur ecclesia , quantis quaciatur persequtionum et tentationum procellis . Dominus conservet nos in veritateVgl. Joh 17 , 17. .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_69", + "psc_text": "Deum nostrum, si modo nos in praeteritum peccasse poeniteat, et confitentes atque intelligentes delicta nostra, quibus nunc Dominum offendimus, vel de caetero nos ambulare in viis ejus et praecepta ejus metuere spondeamus. Pater nos corrigit et tuetur, stantes tamen in fide et pressuris atque angustiis, scilicet Christo ejus firmiter adhaerentes, sicut scriptum est: Quis nos separabit a dilectione Christi? pressura, an angustia, an persecutio, an fames, an nuditas, an periculum, an gladius (Rom. VIII, 35) ? Nihil horum potest separare credentes, nihil potest avellere corpori ejus et sanguini cohaerentes. Persecutio ista examinatio est atque exploratio pectoris nostri. Excuti nos Deus voluit et probari, sicut suos semper probavit; nec tamen in probationibus ejus aliquando auxilium credentibus defuit. VI. Denique ad minimum famulum suum et in delictis licet plurimis constitutum et dignatione ejus indignum, tamen ille pro sua circa nos bonitate mandare dignatus est. « Dic illi, inquit, securus sit, quia pax", + "candidate_score": 0.67787, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_61_63", + "bdc_text": "vgl . oben S. 109 , Anm. 8. . Vide , obsecro , quantis in periculis versetur ecclesia , quantis quaciatur persequtionum et tentationum procellis . Dominus conservet nos in veritateVgl. Joh 17 , 17. .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_284", + "psc_text": "apostolus ejus docuerit ideo persecutiones fieri ut probemur, et ut dilectioni Dei, justorum praecedentium exemplo, nos etiam morte et passionibus copulemur. Posuit enim in Epistola sua dicens: Charissimi, nolite mirari ardorem accidentem vobis, qui ad tentationem vestram fit, nec excidatis tamquam novum aliquid vobis contingat; sed quotiescumque communicatis Christi passionibus, per omnia gaudete, ut et in revelatione facta claritatis ejus gaudentes exultetis. Si improperatur vobis in nomine Christi, beati estis, quia majestatis et virtutis Domini nomen in vobis requiescit, quod quidem secundum illos 91 blasphematur, secundum nos autem honoratur (I Pet. IV, 12 14) . Docuerunt autem nos Apostoli ea quae de praeceptis Dominicis et coelestibus mandatis ipsi quoque didicerunt, Domino ipso scilicet corroborante nos et dicente: Nemo est qui relinquat domum, aut agrum, aut parentes, aut fratres, aut sorores, aut uxorem, aut filios propter regnum Dei, et non recipiat septies tantum in isto tempore, in saeculo autem venturo vitam", + "candidate_score": 0.668543, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_60_62", + "bdc_text": "WA , Briefe VII 33 , 206-39 , 415 ; vgl . oben S. 109 , Anm. 8. . Vide , obsecro , quantis in periculis versetur ecclesia , quantis quaciatur persequtionum et tentationum procellis .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_284", + "psc_text": "apostolus ejus docuerit ideo persecutiones fieri ut probemur, et ut dilectioni Dei, justorum praecedentium exemplo, nos etiam morte et passionibus copulemur. Posuit enim in Epistola sua dicens: Charissimi, nolite mirari ardorem accidentem vobis, qui ad tentationem vestram fit, nec excidatis tamquam novum aliquid vobis contingat; sed quotiescumque communicatis Christi passionibus, per omnia gaudete, ut et in revelatione facta claritatis ejus gaudentes exultetis. Si improperatur vobis in nomine Christi, beati estis, quia majestatis et virtutis Domini nomen in vobis requiescit, quod quidem secundum illos 91 blasphematur, secundum nos autem honoratur (I Pet. IV, 12 14) . Docuerunt autem nos Apostoli ea quae de praeceptis Dominicis et coelestibus mandatis ipsi quoque didicerunt, Domino ipso scilicet corroborante nos et dicente: Nemo est qui relinquat domum, aut agrum, aut parentes, aut fratres, aut sorores, aut uxorem, aut filios propter regnum Dei, et non recipiat septies tantum in isto tempore, in saeculo autem venturo vitam", + "candidate_score": 0.650187, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_1_3", + "bdc_text": "De captivisVgl . oben S. 101 , 29-31 ; zu den Personen s. unten Anm. 3 und 6 . quid referam ?", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_308", + "psc_text": "II, 29) ? Quare nunc et nobis captivitas fratrum nostra captivitas computanda est, et periclitantium dolor pro nostro dolore numerandus est, cum sit scilicet adunationis nostrae corpus unum, et non tantum dilectio, sed et religio instigare nos debeat et confortare ad fratrum membra redimenda. II. Nam, cum denuo apostolus Paulus dicat, Nescitis quia templum Dei estis, et Spiritus Dei habitat in vobis (I Cor. III, 16) ? etiamsi charitas nos minus adigeret ad opem fratribus ferendam, considerandum tamen hoc in loco fuit Dei templa esse quae capta sunt, nec pati nos longa cessatione et neglecto dolore debere ut diu Dei templa captiva sint, sed quibus possumus viribus elaborare et velociter gerere ut Christum judicem et Dominum et Deum 100 nostrum promereamur obsequiis nostris. Nam, cum dicat Paulus apostolus, Quotquot in Christo baptizati estis, Christum induistis (Gal. III, 27) , in captivis fratribus nostris contemplandus est Christus, et redimendus de periculo", + "candidate_score": 0.64906, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_60_62", + "bdc_text": "WA , Briefe VII 33 , 206-39 , 415 ; vgl . oben S. 109 , Anm. 8. . Vide , obsecro , quantis in periculis versetur ecclesia , quantis quaciatur persequtionum et tentationum procellis .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_168", + "psc_text": "fuerint et odio habuerint. Gaudete et exultate. Sic enim et prophetas persecuti sunt, qui ante vos fuerunt, patres eorum (Matth. V, 10, 12) . Et iterum: Quoniam 36 ante reges et potestates stabitis, et tradet frater fratrem ad mortem, et pater filium; et qui perseveraverit usque ad finem, hic salvus erit (Matth. X, 18, 21, 22) . Et: Vincenti dabo sedere super thronum meum, sicut et ego vici et sedi super thronum patris mei (Apocal., III, 21) . Sed et Apostolus: Quis nos separabit a charitate Christi? Pressura, an angustia, an persecutio, an fames, an nuditas, an periculum, an gladius? sicut scriptum est: qui propter te interficimur tota die, aestimati sumus velut oves victimae, sed in iis omnibus supervincimus pro eo qui nos dilexit (Rom. VIII, 35, 37) . V. Haec et hujusmodi cum in Evangelio collata perlegamus, et quasi faces quasdam ad inflammandam fidem Dominicis vocibus suppositas nobis sentiamus,", + "candidate_score": 0.648802, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_49_51", + "bdc_text": "De Lutheri impudentia nuper libellis quibusdam de privata missa et in Erasmum scriptisEs handelt sich um Luthers «Von der Winkelmesse und Pfaffenweihe» 1533 ( WA XXXVIII 171-256 ) und seinen Brief an Nikolaus von Amsdorf , um den 11 . März 1534 ( WA , Briefe VII 27-40 ) , vgl . auch Anm. 17f. vehementer doleo .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_92", + "psc_text": "hoc ad martyres et confessores et ad plebem litteras feci, quas utraque vobis legi mandavi. Opto vos, fratres charissimi ac desiderantissimi, in Domino semper bene valere et nostri meminisse. Valete. EPISTOLA X.(Erasm., III, 15; Pamel., XI; Rig., Baluz., Paris., X; Oxon., Lips., XV.) AD MARTYRES ET CONFESSORES QUI LAPSIS PETIERUNT PACEM DARI. ARGUMENTUM-- hujus Epistolae habes infra in haec verba, Epistola XVI: « Cum comperissem eos qui sacrilegis contactibus manus suas atque ora maculassent, vel nefandis libellis nihilominus conscientiam polluissent, exambire ad martyres passim, confessores quoque importuna et gratiosa deprecatione corrumpere, ut sine discrimine et examine singulorum darentur libellorum millia, contra Evangelii legem, litteras feci quibus martyres et confessores consilio meo quantum possem ad Dominica praecepta revocarem. » I. Cyprianus martyribus et confessoribus charissimis fratribus salutem. Sollicitudo loci nostri et timor Domini compellit, fortissimi ac beatissimi fratres, admonere vos litteris nostris ut a quibus tam devote et fortiter servatur fides", + "candidate_score": 0.647217, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_62", + "bdc_text": "Vide , obsecro , quantis in periculis versetur ecclesia , quantis quaciatur persequtionum et tentationum procellis .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_284", + "psc_text": "apostolus ejus docuerit ideo persecutiones fieri ut probemur, et ut dilectioni Dei, justorum praecedentium exemplo, nos etiam morte et passionibus copulemur. Posuit enim in Epistola sua dicens: Charissimi, nolite mirari ardorem accidentem vobis, qui ad tentationem vestram fit, nec excidatis tamquam novum aliquid vobis contingat; sed quotiescumque communicatis Christi passionibus, per omnia gaudete, ut et in revelatione facta claritatis ejus gaudentes exultetis. Si improperatur vobis in nomine Christi, beati estis, quia majestatis et virtutis Domini nomen in vobis requiescit, quod quidem secundum illos 91 blasphematur, secundum nos autem honoratur (I Pet. IV, 12 14) . Docuerunt autem nos Apostoli ea quae de praeceptis Dominicis et coelestibus mandatis ipsi quoque didicerunt, Domino ipso scilicet corroborante nos et dicente: Nemo est qui relinquat domum, aut agrum, aut parentes, aut fratres, aut sorores, aut uxorem, aut filios propter regnum Dei, et non recipiat septies tantum in isto tempore, in saeculo autem venturo vitam", + "candidate_score": 0.645653, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_1_3", + "bdc_text": "De captivisVgl . oben S. 101 , 29-31 ; zu den Personen s. unten Anm. 3 und 6 . quid referam ?", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_309", + "psc_text": "templa captiva sint, sed quibus possumus viribus elaborare et velociter gerere ut Christum judicem et Dominum et Deum 100 nostrum promereamur obsequiis nostris. Nam, cum dicat Paulus apostolus, Quotquot in Christo baptizati estis, Christum induistis (Gal. III, 27) , in captivis fratribus nostris contemplandus est Christus, et redimendus de periculo captivitatis qui nos redemit de periculo mortis; ut qui nos de diaboli faucibus exuit, nunc ipse qui manet et habitat in nobis, de barbarorum manibus exuatur, et redimatur nummaria quantitate qui nos cruce redemit et sanguine; qui idcirco haec fieri interim patitur ut fides nostra tentetur an faciat unusquisque pro altero quod pro se fieri vellet, si apud barbaros teneretur ipse captivus. Quis enim, non humanitatis memor et mutuae dilectionis admonitus, si pater est, illic esse nunc filios suos computet, si maritus est, uxorem suam illic captivam teneri cum dolore pariter ac pudore vinculi maritalis existimet? Quantus vero communis omnibus", + "candidate_score": 0.643976, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_49_51", + "bdc_text": "De Lutheri impudentia nuper libellis quibusdam de privata missa et in Erasmum scriptisEs handelt sich um Luthers «Von der Winkelmesse und Pfaffenweihe» 1533 ( WA XXXVIII 171-256 ) und seinen Brief an Nikolaus von Amsdorf , um den 11 . März 1534 ( WA , Briefe VII 27-40 ) , vgl . auch Anm. 17f. vehementer doleo .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_196", + "psc_text": "is pro quo petitur condignus est ut quod petitur impetretur. IV. Quod autem pertinet ad Privatum Lambesitanum, pro tuo more fecisti, qui rem nobis tamquam sollicitam nuntiare voluisti; omnes enim nos decet pro corpore totius Ecclesiae, cujus per varias quasque provincias membra digesta sunt, excubare. Sed nos etiam ante litteras tuas fraus callidi hominis latere non potuit: nam, cum antehac quidam ex ipsius nequitiae cohorte venisset vexillarius Privati Futurus, et fraudulenter litteras a nobis elicere curaret, nec quis esset latuit, nec litteras quas volebat accepit. Optamus te in Domino bene valere. 42 EPISTOLA XXXI.(Erasm., II, 7. Pamel., Rigalt., Baluz., XXXI. Paris., XXX, Oxon., Lips., XXX; Novatian. opp. edit. Jackson. p. 277. Galland., Biblioth. Vett. PP. III, p. 291.) CLERI ROMANI AD CYPRIANUM. ARGUMENTUM.-- Quod paucis epistola praecedenti, nunc latius et solide tractat Clerus Romanus, respondens alteri quoque epistolae Cypriani, e qua verba aliquot citat, quae exstare non putatur, obiter etiam", + "candidate_score": 0.643628, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_49_51", + "bdc_text": "De Lutheri impudentia nuper libellis quibusdam de privata missa et in Erasmum scriptisEs handelt sich um Luthers «Von der Winkelmesse und Pfaffenweihe» 1533 ( WA XXXVIII 171-256 ) und seinen Brief an Nikolaus von Amsdorf , um den 11 . März 1534 ( WA , Briefe VII 27-40 ) , vgl . auch Anm. 17f. vehementer doleo .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_104", + "psc_text": "disciplinam et confessorum praesentiam et vestram quoque sententiam, beatorum martyrum litteras et desideria examinare possimus. De hoc et ad clerum et ad martyres et confessores litteras feci, quas utrasque legi vobis mandavi. Opto vos, fratres charissimi ac desiderantissimi, in Domino semper bene valere et nostri meminisse. Valete. EPISTOLA XII.(Erasm., III, 17; Pamel., XIII; Rigalt., Baluz., Paris. XII; Oxon., Lips., XXIII.) AD CLERUM, DE LAPSIS ET CATECHUMENIS, NE VACUI EXEANT. ARGUMENTUM.-- Hujus etiam et sequentis Epistolae argumentum habes infra, Epist. XIV: « Postmodum vero, inquit, cum quidam de lapsis, sive sua sponte, sive aliquo incitatore, audaci flagitatione proruerent ut pacem sibi a martyribus et confessoribus promissam, extorquere violento impetu niterentur; de hoc etiam bis ad clerum litteras feci et legi eis mandavi, ut, ad illorum violentiam interim quoquo genere mitigandam, si qui libello a martyribus accepto de saeculo excederent, exomologesi facta et manu eis in poenitentiam imposita, cum pace sibi a", + "candidate_score": 0.641761, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_0_2", + "bdc_text": "Gratiam et pacem . De captivisVgl . oben S. 101 , 29-31 ; zu den Personen s. unten Anm. 3 und 6 .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_309", + "psc_text": "templa captiva sint, sed quibus possumus viribus elaborare et velociter gerere ut Christum judicem et Dominum et Deum 100 nostrum promereamur obsequiis nostris. Nam, cum dicat Paulus apostolus, Quotquot in Christo baptizati estis, Christum induistis (Gal. III, 27) , in captivis fratribus nostris contemplandus est Christus, et redimendus de periculo captivitatis qui nos redemit de periculo mortis; ut qui nos de diaboli faucibus exuit, nunc ipse qui manet et habitat in nobis, de barbarorum manibus exuatur, et redimatur nummaria quantitate qui nos cruce redemit et sanguine; qui idcirco haec fieri interim patitur ut fides nostra tentetur an faciat unusquisque pro altero quod pro se fieri vellet, si apud barbaros teneretur ipse captivus. Quis enim, non humanitatis memor et mutuae dilectionis admonitus, si pater est, illic esse nunc filios suos computet, si maritus est, uxorem suam illic captivam teneri cum dolore pariter ac pudore vinculi maritalis existimet? Quantus vero communis omnibus", + "candidate_score": 0.639215, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_0_2", + "bdc_text": "Gratiam et pacem . De captivisVgl . oben S. 101 , 29-31 ; zu den Personen s. unten Anm. 3 und 6 .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_308", + "psc_text": "II, 29) ? Quare nunc et nobis captivitas fratrum nostra captivitas computanda est, et periclitantium dolor pro nostro dolore numerandus est, cum sit scilicet adunationis nostrae corpus unum, et non tantum dilectio, sed et religio instigare nos debeat et confortare ad fratrum membra redimenda. II. Nam, cum denuo apostolus Paulus dicat, Nescitis quia templum Dei estis, et Spiritus Dei habitat in vobis (I Cor. III, 16) ? etiamsi charitas nos minus adigeret ad opem fratribus ferendam, considerandum tamen hoc in loco fuit Dei templa esse quae capta sunt, nec pati nos longa cessatione et neglecto dolore debere ut diu Dei templa captiva sint, sed quibus possumus viribus elaborare et velociter gerere ut Christum judicem et Dominum et Deum 100 nostrum promereamur obsequiis nostris. Nam, cum dicat Paulus apostolus, Quotquot in Christo baptizati estis, Christum induistis (Gal. III, 27) , in captivis fratribus nostris contemplandus est Christus, et redimendus de periculo", + "candidate_score": 0.636262, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_9_11", + "bdc_text": "Maeder , Unruhe 124f. . LemannusHans Leemann , Untervogt im Knonauer Amt ; nach der Niederlage im Zweiten Kappelerkrieg wurde er wegen «Verräterei » ( nämlich wegen seiner Aufforderung an das Volk seines Amtsbezirkes , sich den V Orten zu ergeben) mehrmals verhört ( 4 .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_160", + "psc_text": "mandata ejus non servat, mendax est et veritas in illo non est. (I Joa., II, 3, 4) . Haec praecepta custodienda suggeritis, divina et coelestia mandata servatis. Hoc est confessorem Domini, hoc est esse martyrem Christi, servare vocis suae inviolatam circa omnia, et solidam firmitatem. Nam velle praeter Dominum martyrem fieri et praecepta Domini destruere conari, uti adversus illum dignatione quam tibi dederit, armis ab illo acceptis rebellem quodammodo fieri, hoc est Christum confiteri velle et Evangelium Christi negare. Laetor igitur ex vobis, fortissimi ac fidelissimi fratres; et quantum gratulor martyribus istic honoratis ob virium gloriam, tantum gratulor pariter et vobis ob Dominicae etiam disciplinae coronam. Dignationem suam Dominus multiplici genere largitatis infudit, bonorum militum laudes et glorias spiritales copiosa varietate distribuit. Honoris vestri participes et nos sumus, gloriam vestram nostram gloriam computamus, quorum tempora illustravit tanta felicitas, ut aetatem nostram videre contingeret probatos servos Dei et Christi milites coronatos.", + "candidate_score": 0.635438, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_50", + "bdc_text": "und seinen Brief an Nikolaus von Amsdorf , um den 11 .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_99", + "psc_text": "dicitur, « ille cum suis, » et possunt nobis viceni et triceni et amplius offerri qui propinqui et affines et liberti ac domestici esse asseverentur ejus qui accipit libellum. Et ideo peto ut eos quos ipsi videtis, quos nostis, quorum poenitentiam satisfactioni proximam conspicitis, designetis nominatim libello, et sic ad nos fidei ac disciplinae congruentes litteras dirigatis. Opto vos, fortissimi ac dilectissimi fratres, in Domino semper bene valere et nostri meminisse. Valete. EPISTOLA XI.(Erasm., III, 16; Pamel., XII; Rigalt., Baluz., Paris., XI; Oxon., Lips., XVII.) AD PLEBEM. ARGUMENTUM-- hujus quoque Epistolae habet saepe dicta Epist. XIV: « Plebi quoque, inquit, ipsi, quantum potuimus, animum composuimus et ut in ecclesiastica disciplina servarentur instruximus. » I. Cyprianus fratribus in plebe consistentibus salutem. Ingemiscere vos et dolere ruinas fratrum nostrorum ex me scio, fratres charissimi, qui et ipse vobiscum pro singulis ingemisco pariter et doleo, et patior ac sentio quod beatus Apostolus dixit:", + "candidate_score": 0.617259, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 5, + "cf_id": "cf012", + "work_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1", + "max_score": 0.689175, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_52_54", + "bdc_text": "Video enim hunc hominem ecclesiae dei plus incommodaturum , quam profuerit unquam . Interim vero hunc omnibus in Europa doctis in evangelio praeferre non cessat BucerusBucer verteidigte Luther in diesem Zusammenhang Bullinger gegenüber bereits am 9 . April 1534 , s. oben [Nr. 353 ] S. 121f , 15-46. , miror , quo consilio .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1716", + "psc_text": "intellegeretur, id, quod consequitur, adiecit: super omnes docentes me intellexi, quoniam testimonia tua meditatio mea est. didicisti, o Dauid, a Moyse legem, et Aaron tibi sacrifieiorumsacrificiorum omnium doctor est, Iesus iteratae circumcisionis magister est, Samuel ungendi tibi sacramentum in temetipso et prophetae et regis ostendit: quid est istud, quod loqui ausus es, quod super omnes te docentes intellexeris ? sed superior uersus, super quos omnes docentes se intellegat, ostendit, id est super inimicos. et rursum hic, qui nunc est uersus inferior, qui inimici sint, declarat, id est omnes docentes. claues enim se caelorum habere profitentur et doctores esse se legis gloriantur. et cum omnia legis testimonia aduentum domini nostri Iesu Christi testentur, super doctores suos propheta 1 dei om. Cp et ante in lege om. C heretici VR 2 mandatatum ex mandatum m. 2 V -4 auctorem — circumciBio om. V 5 -pcederit C 6 dfa R dnS V dominum", + "candidate_score": 0.689175, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_51_53", + "bdc_text": "März 1534 ( WA , Briefe VII 27-40 ) , vgl . auch Anm. 17f. vehementer doleo . Video enim hunc hominem ecclesiae dei plus incommodaturum , quam profuerit unquam . Interim vero hunc omnibus in Europa doctis in evangelio praeferre non cessat BucerusBucer verteidigte Luther in diesem Zusammenhang Bullinger gegenüber bereits am 9 .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1716", + "psc_text": "intellegeretur, id, quod consequitur, adiecit: super omnes docentes me intellexi, quoniam testimonia tua meditatio mea est. didicisti, o Dauid, a Moyse legem, et Aaron tibi sacrifieiorumsacrificiorum omnium doctor est, Iesus iteratae circumcisionis magister est, Samuel ungendi tibi sacramentum in temetipso et prophetae et regis ostendit: quid est istud, quod loqui ausus es, quod super omnes te docentes intellexeris ? sed superior uersus, super quos omnes docentes se intellegat, ostendit, id est super inimicos. et rursum hic, qui nunc est uersus inferior, qui inimici sint, declarat, id est omnes docentes. claues enim se caelorum habere profitentur et doctores esse se legis gloriantur. et cum omnia legis testimonia aduentum domini nostri Iesu Christi testentur, super doctores suos propheta 1 dei om. Cp et ante in lege om. C heretici VR 2 mandatatum ex mandatum m. 2 V -4 auctorem — circumciBio om. V 5 -pcederit C 6 dfa R dnS V dominum", + "candidate_score": 0.682138, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_53_55", + "bdc_text": "Interim vero hunc omnibus in Europa doctis in evangelio praeferre non cessat BucerusBucer verteidigte Luther in diesem Zusammenhang Bullinger gegenüber bereits am 9 . April 1534 , s. oben [Nr. 353 ] S. 121f , 15-46. , miror , quo consilio . Oecolampadium , virum sanctissimum illum , praedecessorem tuum , in istis furiosis rixis palam praedicat a sathana strangulatum periisse .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1716", + "psc_text": "intellegeretur, id, quod consequitur, adiecit: super omnes docentes me intellexi, quoniam testimonia tua meditatio mea est. didicisti, o Dauid, a Moyse legem, et Aaron tibi sacrifieiorumsacrificiorum omnium doctor est, Iesus iteratae circumcisionis magister est, Samuel ungendi tibi sacramentum in temetipso et prophetae et regis ostendit: quid est istud, quod loqui ausus es, quod super omnes te docentes intellexeris ? sed superior uersus, super quos omnes docentes se intellegat, ostendit, id est super inimicos. et rursum hic, qui nunc est uersus inferior, qui inimici sint, declarat, id est omnes docentes. claues enim se caelorum habere profitentur et doctores esse se legis gloriantur. et cum omnia legis testimonia aduentum domini nostri Iesu Christi testentur, super doctores suos propheta 1 dei om. Cp et ante in lege om. C heretici VR 2 mandatatum ex mandatum m. 2 V -4 auctorem — circumciBio om. V 5 -pcederit C 6 dfa R dnS V dominum", + "candidate_score": 0.679612, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_62_64", + "bdc_text": "Vide , obsecro , quantis in periculis versetur ecclesia , quantis quaciatur persequtionum et tentationum procellis . Dominus conservet nos in veritateVgl. Joh 17 , 17. . Iterum vale. 18 .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1665", + "psc_text": "multsemultae enim tribulationes iustorum sunt. nunc satanas insectatur, nunc ministeria eius inpugnant, nunc falsorum fratrum simulatio ad nocendum arte fraudulentsefraudulentae insectationis inrepit. sed propheta, qui neritatemueritatem esse mandata dei meminerit, iniustae iniquitatis persecutionem fideli animo sustinet. et quia persecutionem sciat fidei esse docimentum, non orat eam a se amoueri; sed adiuuari se in ea postulat, et opem atque auxilium misericordisemisericordiae dei precatur euangelici huius prseceptipraecepti non ignarus: qui non accepit cruceracrucem suam et sequitur me, non est me dignus. § 8 Veritas ergo est in praeceptis dei. ueritas nihil falsum, nihil incertum, nihil inperfectum habet. persecutio autem iusto intentata iniqua est. iniquitas enim prsedicatorempraedicatorem necesse est oderit ueritatis; sed auxilium a deo est ueritatis prsedicatori. graues enim meminit has esse persecutorum molestias, sed quia iusto utiles sint, non putat amouendas. periculosa namque otiosseotiosae fidei pax est, et faciles securis excubiis insidiseinsidiae sunt. bellis autem exercitatum uirum non cito doli capient:", + "candidate_score": 0.671933, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_61_63", + "bdc_text": "vgl . oben S. 109 , Anm. 8. . Vide , obsecro , quantis in periculis versetur ecclesia , quantis quaciatur persequtionum et tentationum procellis . Dominus conservet nos in veritateVgl. Joh 17 , 17. .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1665", + "psc_text": "multsemultae enim tribulationes iustorum sunt. nunc satanas insectatur, nunc ministeria eius inpugnant, nunc falsorum fratrum simulatio ad nocendum arte fraudulentsefraudulentae insectationis inrepit. sed propheta, qui neritatemueritatem esse mandata dei meminerit, iniustae iniquitatis persecutionem fideli animo sustinet. et quia persecutionem sciat fidei esse docimentum, non orat eam a se amoueri; sed adiuuari se in ea postulat, et opem atque auxilium misericordisemisericordiae dei precatur euangelici huius prseceptipraecepti non ignarus: qui non accepit cruceracrucem suam et sequitur me, non est me dignus. § 8 Veritas ergo est in praeceptis dei. ueritas nihil falsum, nihil incertum, nihil inperfectum habet. persecutio autem iusto intentata iniqua est. iniquitas enim prsedicatorempraedicatorem necesse est oderit ueritatis; sed auxilium a deo est ueritatis prsedicatori. graues enim meminit has esse persecutorum molestias, sed quia iusto utiles sint, non putat amouendas. periculosa namque otiosseotiosae fidei pax est, et faciles securis excubiis insidiseinsidiae sunt. bellis autem exercitatum uirum non cito doli capient:", + "candidate_score": 0.666247, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_53", + "bdc_text": "Interim vero hunc omnibus in Europa doctis in evangelio praeferre non cessat BucerusBucer verteidigte Luther in diesem Zusammenhang Bullinger gegenüber bereits am 9 .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1716", + "psc_text": "intellegeretur, id, quod consequitur, adiecit: super omnes docentes me intellexi, quoniam testimonia tua meditatio mea est. didicisti, o Dauid, a Moyse legem, et Aaron tibi sacrifieiorumsacrificiorum omnium doctor est, Iesus iteratae circumcisionis magister est, Samuel ungendi tibi sacramentum in temetipso et prophetae et regis ostendit: quid est istud, quod loqui ausus es, quod super omnes te docentes intellexeris ? sed superior uersus, super quos omnes docentes se intellegat, ostendit, id est super inimicos. et rursum hic, qui nunc est uersus inferior, qui inimici sint, declarat, id est omnes docentes. claues enim se caelorum habere profitentur et doctores esse se legis gloriantur. et cum omnia legis testimonia aduentum domini nostri Iesu Christi testentur, super doctores suos propheta 1 dei om. Cp et ante in lege om. C heretici VR 2 mandatatum ex mandatum m. 2 V -4 auctorem — circumciBio om. V 5 -pcederit C 6 dfa R dnS V dominum", + "candidate_score": 0.66417, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_0_2", + "bdc_text": "Gratiam et pacem . De captivisVgl . oben S. 101 , 29-31 ; zu den Personen s. unten Anm. 3 und 6 .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2217", + "psc_text": "indnbitatetractatus essent gerenda, per fidem gerendorum commemorasse pro gestis, tamen dictorum uerborumque uirtus eius reditus gratulationem, qui post captiuitatem Babylonise indultus est, nunc nos intellegere non patitur: cum praesertim eundem reditum grauior postea sit consecuta captiuitas, et indignum propheta sit, tamquam ignorautiaignorantia amoto omni captiuitatis obprobrio gratulari, cum indemutabili rursus obprobrio captiuitas iterata successerit. est autem nunc omnis in psalmo, sicuti singularum rerum expositione monstrabimus, ex captiuitate uitiorum in libertatem cognitionis dei redeuntis animsa gratulatio. § 4 Et quidem grauis est captiuitas corporalis, quse iure libertatis amisso uictorum dominatui subditur. et seruiunt tunc quidem corpora, sed nequaquam capitur fidelis animae libertas. testes sunt mihi tres pueri inter flammas cantantes, testis Daniel in fame leonum prophetae prandio satur, testis Eleazar inter iura dominorum patriis suis legibus liber, testes cum anu sua martyres septem deo gratias inter noua mortis tormenta referentes. at uero quanto infelicior est animse captiuitas! si eam auaritia ceperit,", + "candidate_score": 0.664099, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_60_62", + "bdc_text": "WA , Briefe VII 33 , 206-39 , 415 ; vgl . oben S. 109 , Anm. 8. . Vide , obsecro , quantis in periculis versetur ecclesia , quantis quaciatur persequtionum et tentationum procellis .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1667", + "psc_text": "fidei iniustae persecutiones prophetam redegerunt, illae scilicet, de quibus superius diximus, spiritales nequitisenequitiae in 2 II Tim. 3, 12. 8 Pa. XXXIII, 20. 12 Mfttth. X, 38. 1 et om. p persecntionem VCp1 2 cudicit R 4 tribnlationis V1 6 simulation V1 6 artae VR1 subrepit V 7 meminit V 8 iniquitates V et om. Cp 9 documentum RipE orat ex osaut m. 2 V a se om. p 10 remoueri E moneri C 8 = = iuuari p 11 praecatur VR deprecatur C euuangelici V 19 accipit RCpE 13 me add. m. 2 V 16 intSta V iniqua add. m. 2 V 17 ueritates praedicatori V 18 pert secutores V sed scripsi et cod. 20 ecuris corr. m. 2 V 28 sibi adimi E tribuit V 94 non om. C se om. p pugna om. V 26 derelinqui f 27 fidei ex ai di m. 2 V redigerunt V.", + "candidate_score": 0.646756, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_0_2", + "bdc_text": "Gratiam et pacem . De captivisVgl . oben S. 101 , 29-31 ; zu den Personen s. unten Anm. 3 und 6 .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2218", + "psc_text": "libertas. testes sunt mihi tres pueri inter flammas cantantes, testis Daniel in fame leonum prophetae prandio satur, testis Eleazar inter iura dominorum patriis suis legibus liber, testes cum anu sua martyres septem deo gratias inter noua mortis tormenta referentes. at uero quanto infelicior est animse captiuitas! si eam auaritia ceperit, per corpus latrocinatur ac grassatur; si libido uicerit, communicat cum corpore seruitutem; si luxus, ira, odium, temeritas, ebrietas, inuidia subegerit, his imperantibus sibi dominis et anima et corpus in commune famulantur: atque ita captiuitatem animae et corporis sequitur captiuitas. ceterum condicionem corporis religiosse animae generositas despicit. officium quidem durum, tamen homini non omnino 1 indubietate RP 2 dictorum uerborumque GRP dictord ratio uerborflque V 4 praesertim ex praeeentit corr. m. 2 V 6 profetae ex profeta RP ignorantia G ignorantem R VP amoto eius oaptiuitatis V 7 cui indemutabilis V 9 sicut V monstrauimus V P 11 gratulatione G 12", + "candidate_score": 0.645363, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_34_36", + "bdc_text": "ze besorgen . Haec tibi scribo soli , idque maximo cum dolore . Haec caussę non omnibus notae sunt . Indoluere optimi quique de communi perfidia ;", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1211", + "psc_text": "sunt RPE dolorem supr. scr. m. 1 R suorum ex ipsorii m. 1 R addiderunt (Pll) b 25 \"iuste P iniustae YR. sentiri oporteat, ante tractandum est, ut, quatenus et hsec percussio salutaris et illa percussi persecutio impia sit, possit intellegi. percussit dominus Sodomam et Gomorram ultimis sceleribus pollutas et abominatas; et inuenio his ad misericordiamisericordiae* reconciliationem hoc, quod percussae sunt, profecisse, cum tolerabilius his die iudicii sit futurum, quam his ciuitatibus, in quibus de apostolorum pedibus puluis excussus sit. parcussampercussam quoque synagogam Dathan et Abiron plaga dignissima cognitum est, sed in animis eorum ea, quibus maxime peccauerant, sanctificata sunt opera. et ne per singula, quae sunt multa, discurram, cum et apostolus in interitum carnis ad salutem spiritus tradat, dominus ipse, quid percutiens proficiat, ostendit dicens: uidete, uidete, quia ego sum, et non est deus praeter me. ego interimam et ego uiuificabo; percutiam et ego sanabo, ut percutiendi causam proficisci", + "candidate_score": 0.643843, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_9_11", + "bdc_text": "Maeder , Unruhe 124f. . LemannusHans Leemann , Untervogt im Knonauer Amt ; nach der Niederlage im Zweiten Kappelerkrieg wurde er wegen «Verräterei » ( nämlich wegen seiner Aufforderung an das Volk seines Amtsbezirkes , sich den V Orten zu ergeben) mehrmals verhört ( 4 .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1423", + "psc_text": "auferri a se obprobrium contemptumque precatur, ut uerecundiam non derelinquat: esse quidem in natura sua confessus arguitionis et obprobrii causam, quam a se deprecatur auferri, sed per deuotionem exquisitorum testimoniorum eam sperat auferri. § 20 Exquirit autem testimonia dei propheta non in otio, neque in insolentia rerum secundarum, sed exquirit multis aduersum se residentibus, multis aduersum se conloquentibus dicens: etenim sederunt principes et aduersum me detrahebant. scit omnem prophetiae fidem mundi huius perosam esse principibus; scit et apostolos cunctis futuros propter Christianum nomen odiosos. sedent aduersus prophetam principes et detrahunt tunc, cum audiunt Esaiam dicentem: audite uerbum domini principes Sodomum, et intendite legem dei populus GomorrseGomorrae. ex consilio enim talium Esaias sectus est, Hieremias quoque carcere clauditur, Daniel leonibus fame ad sseuitiamsaeuitiam incitatis obicitur, ZaehariasZacharias inter templum et altare occiditur, apostoli caeduntur, desecantur, crucifiguntur, ut prsedicatiopraedicatio dei auferatur, ut doctrina prophetiseprophetiae inhibeatur, ut uitseuitae aeternae uia obssepiaturobsaepiatur. sed hos principum", + "candidate_score": 0.637645, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_51", + "bdc_text": "März 1534 ( WA , Briefe VII 27-40 ) , vgl . auch Anm. 17f. vehementer doleo .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1531", + "psc_text": "17 diligitur (i in / ras. 3) R om. C 20 percuourrit V 21 dilexi ualde Cpe 29 sed neque — ualde om. C eed neque ait enim om. pe 28 fructus V 24 et erexi manus pE 26 ualde om. pe. XXII. Hllar. Plet. pars I. 27 manus ad mandata, quse diligebat, erexit; non utique contumeliosas aut procaces, sed mandatis humilitatis seruientes, sed operibus misericordise insistentes, sed fidei praecepta. peragentes. operis uero officium semper esse oportet intentum et nulla interdum neglegentis otii dissimulatione cessare. in hoc quoque se manere propheta testatur dicens: et exercebar in ius t i fi cat ion i bus tuis. et exercitatio adsiduitatem operationis ostendit. frequenter itaque sibi esse ac semper intentam praeceptorum obseruantiam docet ad illas, de quibus superius memorauimus, caelestium iustificationum effieientias, nunc se in iustificationibus praesentis et ex futuris adumbratae legis exercens. ZAIN. Memento uerbi tui seruo tuo, in quo mihi spem", + "candidate_score": 0.637083, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_10_12", + "bdc_text": "LemannusHans Leemann , Untervogt im Knonauer Amt ; nach der Niederlage im Zweiten Kappelerkrieg wurde er wegen «Verräterei » ( nämlich wegen seiner Aufforderung an das Volk seines Amtsbezirkes , sich den V Orten zu ergeben) mehrmals verhört ( 4 . Februar 1532 , 8 . Januar 1533 )", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1952", + "psc_text": "ex dolore dolore m. 2 V non solum perturbet pb 28 se etiam e sed etiam VRpb sed ue etiam his C tabem ex turbem m. 2 V liq.s«*»»s corr. m. 2 V 24 animo V 25 a dei lege pb a lege dei C. conrumpunt. hos habet aestus, has tantum defatigationes sentit propheta, cum dicit: uidi non seruantes pactum et tabescebam: quia eloquia tua non custodieruDtcustodierunt. consignati testamenti Israhel heres nuncupatus est et audita de monte domini uoce respondit: omnia, quaecumque dixit deus, et audiemus et faciemus. at uero ubi diis alienis adorauit, ubi omnium se scelerum uitiis contamioauitcontaminauit, pactum et auditae nuncupationis et professae obseruationis amisit. alllquiaeloquia enim dei non custodierunt, qusequae se facturos auditurosque responderunt. nec noua prophetae huius super praeuaricationenipraeuaricationem populi tabes est; quippe cum et dominum ipsum ad impietatem Hierusalem inlacrimasse noscamus, et ex doctrina eadem super inpsenitentesinpaenitentes apostolus fleat et insuper ipse. si quis", + "candidate_score": 0.635507, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_11", + "bdc_text": "nach der Niederlage im Zweiten Kappelerkrieg wurde er wegen «Verräterei » ( nämlich wegen seiner Aufforderung an das Volk seines Amtsbezirkes , sich den V Orten zu ergeben) mehrmals verhört ( 4 .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1952", + "psc_text": "ex dolore dolore m. 2 V non solum perturbet pb 28 se etiam e sed etiam VRpb sed ue etiam his C tabem ex turbem m. 2 V liq.s«*»»s corr. m. 2 V 24 animo V 25 a dei lege pb a lege dei C. conrumpunt. hos habet aestus, has tantum defatigationes sentit propheta, cum dicit: uidi non seruantes pactum et tabescebam: quia eloquia tua non custodieruDtcustodierunt. consignati testamenti Israhel heres nuncupatus est et audita de monte domini uoce respondit: omnia, quaecumque dixit deus, et audiemus et faciemus. at uero ubi diis alienis adorauit, ubi omnium se scelerum uitiis contamioauitcontaminauit, pactum et auditae nuncupationis et professae obseruationis amisit. alllquiaeloquia enim dei non custodierunt, qusequae se facturos auditurosque responderunt. nec noua prophetae huius super praeuaricationenipraeuaricationem populi tabes est; quippe cum et dominum ipsum ad impietatem Hierusalem inlacrimasse noscamus, et ex doctrina eadem super inpsenitentesinpaenitentes apostolus fleat et insuper ipse. si quis", + "candidate_score": 0.635321, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_0_2", + "bdc_text": "Gratiam et pacem . De captivisVgl . oben S. 101 , 29-31 ; zu den Personen s. unten Anm. 3 und 6 .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2216", + "psc_text": "paenitentiam m. 2 R 11 erunt G 12 aperiet R aperuit P (dt G h. 1. non constat) demonstrabit R demonstrau P 13 petentibua P paetentibus ex paenitentibus R ****nitentibus G cf. Acad. p. 83 negauit .GP negabit ex negauit m. 1R 15 dissentit GR desoendit P 16 huius usque GR huius q P 17 istrahel G 18 babyloniis G babiloniis RP 20 in auertendo R in auer**** G dum auertit Pb in conuertendo e dominum R dominus PE 22 gaudio GP gaudio ex gaudium m. 3 R 25 autem GRP om. V 26 profetae V praenuntiatam GRP pronuntiata V. indnbitatetractatus essent gerenda, per fidem gerendorum commemorasse pro gestis, tamen dictorum uerborumque uirtus eius reditus gratulationem, qui post captiuitatem Babylonise indultus est, nunc nos intellegere non patitur: cum praesertim eundem reditum grauior postea sit consecuta captiuitas, et indignum propheta sit, tamquam ignorautiaignorantia amoto omni captiuitatis obprobrio gratulari, cum indemutabili rursus", + "candidate_score": 0.63434, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_32", + "bdc_text": "Infamiae enim notati maximas solvunt expensas sedibusque affixi propriis Tigurinum agrum excedere prohibenturDas Urteil gegen die beiden wegen Verräterei im Kappelerkrieg Angeklagten lautete , daß sie lebenslänglich als meineidige und ehrlose Leute gelten sollten , alle Kosten der Gefangenschaft zu tragen hätten und fortan an ihren Wohnort gebunden seien , s. Zürich StA , B VI 254 , f. 12v. -13r. .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1423", + "psc_text": "auferri a se obprobrium contemptumque precatur, ut uerecundiam non derelinquat: esse quidem in natura sua confessus arguitionis et obprobrii causam, quam a se deprecatur auferri, sed per deuotionem exquisitorum testimoniorum eam sperat auferri. § 20 Exquirit autem testimonia dei propheta non in otio, neque in insolentia rerum secundarum, sed exquirit multis aduersum se residentibus, multis aduersum se conloquentibus dicens: etenim sederunt principes et aduersum me detrahebant. scit omnem prophetiae fidem mundi huius perosam esse principibus; scit et apostolos cunctis futuros propter Christianum nomen odiosos. sedent aduersus prophetam principes et detrahunt tunc, cum audiunt Esaiam dicentem: audite uerbum domini principes Sodomum, et intendite legem dei populus GomorrseGomorrae. ex consilio enim talium Esaias sectus est, Hieremias quoque carcere clauditur, Daniel leonibus fame ad sseuitiamsaeuitiam incitatis obicitur, ZaehariasZacharias inter templum et altare occiditur, apostoli caeduntur, desecantur, crucifiguntur, ut prsedicatiopraedicatio dei auferatur, ut doctrina prophetiseprophetiae inhibeatur, ut uitseuitae aeternae uia obssepiaturobsaepiatur. sed hos principum", + "candidate_score": 0.634306, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_0_2", + "bdc_text": "Gratiam et pacem . De captivisVgl . oben S. 101 , 29-31 ; zu den Personen s. unten Anm. 3 und 6 .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2963", + "psc_text": "palmis: uetus scilicet chirographum secundum apostolum delens et adfigens illud croci etiam eas partes manuum commemorat in praelio, cum quibus omnia ueterum criminum peccata confixa sunt. § 5 Dehinc sequitur: misericordia mea et refugium meum, susceptor meus et liberator meus es t U, protector ineusmeus et in ipso speraui. carent ista difficultate. omnia enim in euangeliis ista gesta ab eo atque dicta sunt, ut honorem maiestatis paternsepaternae per humilitatis nostrsenostrae confessionem, quorum habitum adsumpserat, prsedicaretpraedicaret § 6 Illud autem, quod ait: subiciens populum meum • sub me, non ex persona unius Iudaici populi dictum exisiimandumexistimandum est, cum uniuersitatem ecclesiae unum populum in psaimopsalmo alio nuncupauerit dicens: populus, quem non cognoui, seruiuit mihi. quod autem etiam hic, qui eum * 2 Ioh. XVI, 33. 6 Coloas. II, 16. 8 Coloss. I, 20. 29 Ps. XVII, 45. 3 passionibus R introitar (?) G? 4 braccia(?) G 5 trophaeo RE tropea G 6", + "candidate_score": 0.633959, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_32", + "bdc_text": "Infamiae enim notati maximas solvunt expensas sedibusque affixi propriis Tigurinum agrum excedere prohibenturDas Urteil gegen die beiden wegen Verräterei im Kappelerkrieg Angeklagten lautete , daß sie lebenslänglich als meineidige und ehrlose Leute gelten sollten , alle Kosten der Gefangenschaft zu tragen hätten und fortan an ihren Wohnort gebunden seien , s. Zürich StA , B VI 254 , f. 12v. -13r. .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2589", + "psc_text": "plenitudinem temporum mansit, sicuti plebi Sodomre et GomorreeGomorrae usque ad plenitudinem peccati poena dilata est, ita mensuram omnium impietatum cum prima generatio explesset, memoriale dei et omnium operum suorum memoria in generationem alteram transiit, in Christianos namque, cum quibus hodie legis ueneratio est et prophetiae et nomen domini. § 24 Tenuit autem hunc eundem in consequentibus ordinem dicens: quia iudicabit dominus populum suum et in seruis suis consolabitur. differt iudicari et consolari et differt populus et seruus. in seruis autem consolatio, in populo uero indiciumiudicium est. populum dei Israhel secundum carnem nuncupatum esse, quis nescit? dictum autem ab apostolo est: qui in lege peccauerunt, per legem iudicabuntur. iudicabit ergo deus populum suum; sed in seruis suis consolabitur, nempe illis. de quibus dominus ait: qui credit in me, non iudicabitur, sed transiet de morte in uitam: qui autem non credit, iam iudicatus est consolabitur autem dominus iudicato Israhel in seruis suis.", + "candidate_score": 0.63392, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_0_2", + "bdc_text": "Gratiam et pacem . De captivisVgl . oben S. 101 , 29-31 ; zu den Personen s. unten Anm. 3 und 6 .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_292", + "psc_text": "tuum, domine, secundum uerbum tuum in pace: quia uiderunt oculi mei salutare tuum, quod praeparasti in conspectu uniuersorum populorum, lumen in reuelationem gentium. ergo hoc salutare gentiuragentium adnuntiatur, non earnalicarnali Israhel, qui in monte dominum maiestatis expectauit, uidit, audiuit, qui in prophetis lapidauit, cecidit, secuit et occidit; sed sermo iste omnis ad gentes est, et gentium salutaris est. § 6 Ita ait: dum auertit dominus captiuitatem plebis suae. captiuitas proprie gentium est, qui in corde suo diierantdixerant: non est deus; qui trepidauerant, ubi non erat timor, qui spem inopis confuderant et inluserant, quia dominus spes eius est, qui in generatione iusta dominum habitaturum negauerant capti religionibus daemonum, superstitionibus temporum. officiis creaturae. haec captiuitas apellitur, hoc seruitium adimitur. sed Israhel erit ille, qui credit, Israhel erit ille, qui deum oculis cordis aspiciet: quia Israhel deum uidens est, qui post captiuitatem auersam hoc dei salutare cognoscit. lsetaturlaetatur Iacob, laetatur et Israhel captiuitate", + "candidate_score": 0.63196, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_45_47", + "bdc_text": "regis , vir bonus et pius . Mira vero de futuro belloZu den Kriegsgerüchten vgl. Wille 157-170 . garriunt multi .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2643", + "psc_text": "sunt, rerum futurarum effectibus conparantur. apostolus quoque docet ea ipsa, quae gesta sunt, in prsefiguratiooem gesta esse, dicens: quia lex umbram habet futurorum bonorum et: omnia in prseformationem acciderunt his: scripta sunt autem propter nos, in quos fines 4 Pe. LXXVIU, 1. 19 Ps. LXXVII, 1 sq. 95 Hebr. X, 1. 261 Cor. 10,11. 2 populi GRT populo P 3 abaolutae R gentia hoins G gentii istius RPTE adque GR orbiB G 6 uelud R oustodiarium GRT custodiarum P custodiam E cf. Abh. IV, 78 7 et GR om. PT 10 hebreis ba G haebraeis R senioribus om. PT 11 inscribtio*## G 18 in patris T 14 formam — gesta eunt um. GtPT (in T lacuna relicta est) formam futuri R futuri formam E 17 omnia G omnia ea RPT egypto G 18 esse GRT esset P 19 adtende GRPe attendite Tb 90 inclinatae R 21 in parabolam G in", + "candidate_score": 0.631843, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_40_42", + "bdc_text": "Maeder , Unruhe 120 . Haec omnia nosti . Hasce vero literas crematoDiesem Wunsch ist Myconius offenbar nicht nachgekommen. etc.", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1198", + "psc_text": "et fel ingestum ei, et aceto potatum euangelia testantur. oblatum quidem secundum Matthaeum fel renuens, sed secundum Iohannem, ut acetum potaret, sitiuit. locus autem ipse his uerbis est dictus: post hseclesus sciens, quoniam omnia consummata sunt, ut impleretur scriptura, ait: sitio; et erat concha posita aceto plena. spongiam igiturplenamacetohysopoadmiscentes obtulerunt ori eius. cum ergo accepisset Iesus acetum, dixit: consummatum est. uenerat ad onesoues perditas domus Israhel et expectans consolantem commserentemque non habuit: non quod consolatione eguerit nolensuolens pati atque mori, sed qui secum super totius populi impietate maereret et qui se ipsum ipsa mserentismaerentis secum salute consolaretur, ut omnibus tanto scelere perfunctis solacium in his saltim, qui salui fierent, acciperet secundum illud: et in seruis suis consolabitur; quia non credente Israhel gentes ei essent 5 Coloss. 1,24. 6 Ibid. II, 12. 15 Ioh. XIX, 28 sq. 26 Deut. XXXH, 86. 1 commerentem V conmerentem R consolantem E 2 commerentes (coum.", + "candidate_score": 0.630583, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_24_26", + "bdc_text": "Zürich StA , B VI 252 , f. 284v. 254 , f. 12v. -13r . und Nachtrag zum Urteil. ( sic alter appellatur captivus ) . Sed noluit ea ditio oblatam conditionem recipere , imo cum indignatione repulit .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_529", + "psc_text": "V alio conmonet in r 17 perfecisti RPE 18 respuente (efin. add. m. 3) R 19 oblationes P apostolus ex apostulus m. 2 V 20 semel supr. scr. m. 1 R 21 oblationem V 24 est om. P 26 eripuisti noe h. 1. V sed cf. irifr. p. 146, 7. reddit Pb 26 propria V absolutiones ex oblationes m. 1 R.' XXII. HUar. PlcU para I. 10 dixerat: deus, in uominenomine tuo saluifica me; post precum uero satisfactionem congruam gratulationis esse oportuit professionem, ut eius Domininomini confiteretur, in cuius nomine saluari sese fuerat deprecatus, et, quia auxilium contra alienos insurgentes in se poposcerat, idipsum adeptum se fuisse professi per hoc gaudii exsultatione memoraret: quia ex omni tribulatione eripuisti me. ad id uero, quod, cum fortes qusesieruntquaesierunt animam eius. deum non proposuerunt in conspectu suo, praeclare indemutabilis diuinitatis suae docuit seternitatemaeternitatem in eo, quod dictum est: et super inimicos meos respexit", + "candidate_score": 0.627199, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_64_66", + "bdc_text": "Iterum vale. 18 . aprilis 1534 . Salvum te vult Utingerus .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2527", + "psc_text": "uento circumferatur, cuius cogitatio et uoluotasuoluntas in recordationem peccaminum et in curas uoluptatum euagetur. etidcircocum dixisset: ecce nunc benedicite dominum omnes serniserui eius, adiecit: qui statis in domo domini, in atriis domus domini. qui stat, loco non mouetur. iam cucurrit, iam ascendit, iam immobilis manet, iam auide bibit beatam illam prophetae uocem: statuitsuperpetram pedes meos; et rursum: in petra exaltasti me; et audiet tamquam Moysi sibi dici: tu autem sta hic mecum. de peccatoribus autem italegimus: dilexerunt mouere pedes suos. standum ergo est in domo domini, quia benedictio stantium placeat et stantium in domo illa sancta et caelesti Hierusalem et angelorum frequentium, ad quam per hanc ecclesiae et conuentus nostri domum scanditur. § 3 Et quia plures apud patrem mansiones sunt, benedicunt dominum non solum in domo stantes, sed etiam in atriis eius. non omnis domus atrium est. domus est etiam, quidquid extra 6 Ioh. VIII, 34. 17 Ps. XXXIX,", + "candidate_score": 0.624433, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_54", + "bdc_text": "April 1534 , s. oben [Nr. 353 ] S. 121f , 15-46. , miror , quo consilio .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1879", + "psc_text": "refundent et aemulantem speciem ex uicinia speciei suae praestant, ut et Moyses ex contemplatione dei gloriae lumen accepit ita, ut honorem glorisegloriae suae contemplari populus non posset: sic et propheta seruum se dei confitens illuminari orat et conformis secundum apostolum effici glorisegloriae dei et iustificationes dei doceri, ut a se non ex parte neque per legis umbram, sed facie ad faciem et spiritali contemplatione cernatur. 11 Ps. XXXIII, 17. 25 cf. Phil. III, 21. 1 corporum haec add. m. 2 V scandalo V 2 nec manus nec pes Cp possit CpE 3 maxime om. R necessariis in membris V 4 sumus orn. RC iubeat RC modesticis C 6 paenes V iudicii de C om. pE 6 labis V adhaereat E 8 adferent C 10 me om. V 15 unltum V1 dignantis VRC uidentis pE 17 aderit uisibilis V 18 in gloriam pater maiestati V adsistit V1 19 inluminauit V 20", + "candidate_score": 0.623656, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_54", + "bdc_text": "April 1534 , s. oben [Nr. 353 ] S. 121f , 15-46. , miror , quo consilio .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1325", + "psc_text": "et umbra t futurorum Rp cf. Stud. 1889 p. 316 9 dm (i add. m. 2) V 10 illut V non moecharis V 13 suorum R VC sui pE adiectum est V 15 quae per umbram E sancta — futurorum om. V 17 per obseruantiam (ob add. m. 2) V 19 legem — haec dei sint in marg. inf. add. m. 2 Y testimonium Cp 21 enim CpE 22 traditurus in testimoniorum ex tradituris in plurima in causam testimoniorum m. 2 V 23 rant et r et sunt p in causam testimoniorum h. I. add. m. 2 V in causa testimonioram Cp. cum Iacob ait: testimonium erit uobis collis iste, et testimonium erit lapis iste. et in IesnIesu scriptum est: duodecim lapides ecferte, ut sint hi in testimonium filiis uestris. curato etiam leproso dominus ait: offer munus tuum in testimonium, quod constituit Moyses illis. apostolus plura ad Timotheum per epistulam", + "candidate_score": 0.619793, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_19", + "bdc_text": "ante cladem captus ad suos missus est , inn das FryamptGemeint ist das Knonauer Amt , Kt .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2232", + "psc_text": "facti sumus lsetanteslaetantes. lsetamurlaetamur enim de profundo ac miserabili csenocaeno ablutos nos fuisse et nouos ex omnibus uitseuitae anterioris uitiis constitisse. § 10 Et quia propheta futurae spei gaudia loquebatur, licet secundum scripturae consuetudinem tamquam de praeteritis gratularetur, tamen per consequentem precem non sui temporis res has esse declarat dicens : conuerte. domine, captiuitatem nostram. si fuit tamquam consolatus, cum auersa est captiuitas, quomodo nunc ut a se auertatur orat? sed in superioribus propheticae scientisescientiae fuit sermo futurorum gaudia tamquam de praeterito nuntiantis; nunc autem de auertendis communis oratio est, cui se propheta, tamquam et ipse sit captus, admisceat, tamquam adhuc in isdem se esse cognoscat. scriptum est enim: iustus in principio sermonis sui ipse sibi accusator est et rursum: confitere primum peccata tua, ut iustificeris, et: beati lugentes, quoniam ipsi consolabuntur. scit quidem propheta se liberum; sed tamquam captus deo subditus est sinesiue per propriae confessionis disciplinam, quia, ubi", + "candidate_score": 0.61896, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_19", + "bdc_text": "ante cladem captus ad suos missus est , inn das FryamptGemeint ist das Knonauer Amt , Kt .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2225", + "psc_text": "effectam admirabuntur, tunc psalmi prophetiam a nobis intellegi posse testabimur dicentes: in auertendo dominum captiuitatem Sion . facti sumus sicut consolati. tunc repletum est gaudio os nostrum et lingua nostra exultationaexultatione. tunc dicent inter gentes: magnificauit dominus facere cum illis. auertit enim deus captiuitatem nostram per remissionem peccatorum. a dominatu enim uitiorum animam liberauit anteriora delicta non reputans et nos in uitam nonam renouans et in nouum hominem transformans, constituens nos in corpore carnis suse. ipse est enim ecclesia, per sacramentum corporis sui in se uniuersam eam continens. non erat Sion ante, quam liberaretur; sed Sion est, quse liberata est. nomen cum libertate conuenit. neque enim manentis, sed auersseauersae captiuitatis hoc nomen est. § 7 Quod uero ait: facti sumus tamquam consolati, meminit et Paulus interim tamquam consolatum esse se dicens: miser ego homo, quis me liberabit a corpore mortis huius? et qui nunc pro parte scit et pro parte", + "candidate_score": 0.616134, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_26_28", + "bdc_text": "Sed noluit ea ditio oblatam conditionem recipere , imo cum indignatione repulit . Evasit tandem Lemannus et ad exercitum rediit - , tum quod totus pene Lacus et ditio , quam appellant das Fryampt , interpellarunt senatumden Zürcher Rat. pro captivis . Hic multa ultroin der Vorlage utro .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2217", + "psc_text": "indnbitatetractatus essent gerenda, per fidem gerendorum commemorasse pro gestis, tamen dictorum uerborumque uirtus eius reditus gratulationem, qui post captiuitatem Babylonise indultus est, nunc nos intellegere non patitur: cum praesertim eundem reditum grauior postea sit consecuta captiuitas, et indignum propheta sit, tamquam ignorautiaignorantia amoto omni captiuitatis obprobrio gratulari, cum indemutabili rursus obprobrio captiuitas iterata successerit. est autem nunc omnis in psalmo, sicuti singularum rerum expositione monstrabimus, ex captiuitate uitiorum in libertatem cognitionis dei redeuntis animsa gratulatio. § 4 Et quidem grauis est captiuitas corporalis, quse iure libertatis amisso uictorum dominatui subditur. et seruiunt tunc quidem corpora, sed nequaquam capitur fidelis animae libertas. testes sunt mihi tres pueri inter flammas cantantes, testis Daniel in fame leonum prophetae prandio satur, testis Eleazar inter iura dominorum patriis suis legibus liber, testes cum anu sua martyres septem deo gratias inter noua mortis tormenta referentes. at uero quanto infelicior est animse captiuitas! si eam auaritia ceperit,", + "candidate_score": 0.61609, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_26", + "bdc_text": "Sed noluit ea ditio oblatam conditionem recipere , imo cum indignatione repulit .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_450", + "psc_text": "contradiotioniB B. sepnltara eius loco a nemine cognito, una eumcum Helia ab apostoGsapostolis in monte conspectum beati et aeterni regni sui consortem et martyrem reseruauit. et, ne per Aaron et Dauid et Salomonem pluresque alios istiusmodi bonitatis dei exempla percurram, quibus, increpitis demutationum offensis, ob fidei tamen meritum adfuit uenia procliuis, conscius dominus infirmitatis humanae, eumcum apostolis dixisset: omnes uos scandalum patiemini in nocte hac, et beato Petro non tam ad denuntiationem damnateedamnatae demutationis, sed quia per timorem carnis demutabilis homo, id quod negatupisnegaturus esset admonito et neganti quidem claues tamen regni caelorum non ademit: quia cum per trepidationem obrepsisset negatio, uoluntatis tamen usque ad martyrium confitendi fides firma non deerat. et aliud est nolle, aliud non posse. territus enim Petrus, etsi per carnis sensum responsionis non potuit tenere constandamconstantiam, per fidem tamen animi statim fleuit. et cum decussum se ab eo, quod nolebatuolebat., agnόuit, lacrimarum dolore fidei suae effudit", + "candidate_score": 0.614465, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_33", + "bdc_text": "Also schantlich hatt man kriegt und ist der untrü w so vil gewäsen , daß , so man jetz dan glich straffen wöllte , die zaal so grooß ist , daß grösser unfaalUnglück ( SI I 739 ) .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_720", + "psc_text": "ignorat: et diuidet eum partemque eius ponet cum bypocritis. diuisa ergo Samaria est uel iudicio, uel fide secundum illud: non ueni pacem mittere in terram. sed diuisionem. § 7 Neque solum loquens in sancto deus Sicimam partitus est, sed etiam conuallem tabernaculorum dimensus est, hanc siquidem habitationis humanae demersam humiiemquehumilemque sedem. quam et alio loco ob segritudinesaegritudines uiteeuitae ac lamentationes calamitatum uailem planctus esse commemorat dicens: deposuerunt in u all e plorationis; dimensus ergo banc est, quia . gentium plenitudo spectatur. et ubi modus est credentium futurus, illic dimensionis examen est, partem intra ecclesiam congregandis, parte alia in eadem ualle residentibus. § 8 Quisque autem aliqua metitur, necesse est ut ea. quspquae sua sunt, metiatur. suus enim est Galaad et suus est Manasses. 5 Matth. XXIV, M sq. 9 Matth. X, 84. 15 Ps. LXXXIII, 7. m n 1 dn V aoce dens V etiam credentae corr. m. 2 V", + "candidate_score": 0.612138, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_18", + "bdc_text": "Heinzpeter Stucki , IRG , Zürich. vero ( hoc enim nominis est alteri ex captivis ) a Pagisvon den V Orten .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2226", + "psc_text": "nomen cum libertate conuenit. neque enim manentis, sed auersseauersae captiuitatis hoc nomen est. § 7 Quod uero ait: facti sumus tamquam consolati, meminit et Paulus interim tamquam consolatum esse se dicens: miser ego homo, quis me liberabit a corpore mortis huius? et qui nunc pro parte scit et pro parte prophetat et 1 Iudith. XVI, 3. 2 Esai. XLVIII, 13. 3 Ioh. I, 1. 5 Coloss. 1,15 sq. 26 Rom. Vll, 24. 27 cf. I Cor. 13, 9. 2 ei VRP illi E 3 credentes Re reddentes VPb 4aput V 8 ecoum R 9 effectum V 10 a nobis R nobis VP intellegi posse RP intellegibilem V 11 in auertendo dofh V in auertendo dominus R dum auertit dominus PE 15 dS VRP dominus E 16 a dominatu GRP a dominatui V 18 transformans VP reformans R 20 uniuersam eam continens VR : bra uniuersamecontinens P 21 liberaretur R liberatur", + "candidate_score": 0.610511, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_68_70", + "bdc_text": "salutat mater meaAnna Bullinger , geb. Wiederkehr. . Hein. tuus . [ Adresse darunter :", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1989", + "psc_text": "suum aeternumque VCj)b per salutare g suum aeternumque e cf. p. 542, 23 24 audia corr. m. 2 V se recepta C se reoepto pb. uenit saiuaresaluare, quod perierat, missus ad oues perditas domus Israhel, dominus Iesus Christus, qui est benedictus in saecula saeculorum. amen. PSALMUS CXIX. CANTICUM GRADUUM. Ad te, domine, cum tribularer, clamaui, et exaudisti meetme reliqua. § 1 Psalmorum tituli, ut in plurimis ostendimus, habent proprias suas significationes, rationem et argumenta scriptorum, quse subiacent, breuissime continentes nosque quodam doctrinae indicio in intellegentiseintellegentiae semitam dirigentes; de quibus nunc non necesse est aliquid tractare. tum enim id fieri oportet. cum psalmus unusquisque tractabitur. cum enim sibi inuicem auctoritatem praestent et psalmus et titulus, debilis erit sermo. si de aliquo eorum absque altero disseretur. nunc uero canticum graduum attingimus, quorum et continua et aequalis inscriptio est; atque ideo significatione conueniente titulorum sub unius expositionis negotio uniuersorum reperietur ratio esse monstrata.", + "candidate_score": 0.591741, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_68_70", + "bdc_text": "salutat mater meaAnna Bullinger , geb. Wiederkehr. . Hein. tuus . [ Adresse darunter :", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_3057", + "psc_text": "Rs Ed. Basil. 1550 concludit inde ab Ed. Paris. 1572 28 in generatione R. in ea, quae prophetas occidit et lapidat eos, qui ad se missi sunt? haec utique hodie iam non est et quomodo dominus in aeternum regnabit regni sui sede subuersa? sed regnabit in ea, quae mater caelestis est, quae uiuis lapidibus exstructa et sanctis ciuibus plena per generationem legis et per generationem fidei frequentabitur a domesticis dei et domini nostri Iesu Christi, qui est benedictus in saecula saeculorum. amen. PSALMUS CXLVI. Alleluia. Laudate dominum. quoniam bonus est psalmus: deo nostro iucunda sit laudatio et reliqua. § 1 Post primam Hierusalem subuersionem traductoque in Babyloniam populo captiuo sedificatam rursum eandem ciuitatem fuisse et historia Regnorum et libri Bsdrse locuntur. sed hodie eandem nullam esse rerum fides edocet. et hoc idcirco praediximus, ne, quia translatoribus uisum est huic et anteriori psalmo in Aggeeum et Zachariam titulum praescribere, existimemus in", + "candidate_score": 0.590759, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 6, + "cf_id": "cf020", + "work_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Galatas", + "max_score": 0.688989, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_52_54", + "bdc_text": "Video enim hunc hominem ecclesiae dei plus incommodaturum , quam profuerit unquam . Interim vero hunc omnibus in Europa doctis in evangelio praeferre non cessat BucerusBucer verteidigte Luther in diesem Zusammenhang Bullinger gegenüber bereits am 9 . April 1534 , s. oben [Nr. 353 ] S. 121f , 15-46. , miror , quo consilio .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Galatas_window_80", + "psc_text": "ore duorum et trium testium, staret omne verbum (Deut. XIX, 15). Aliud est autem conferre, aliud discere. Inter conferentes aequalitas est; inter docentem et discentem, minor est ille qui discit. In principio fidei, in transitu apostolos vidit [ Al. videt]. Post annos (ut ipse ait) decem et septem, plene cum eis loquitur, et se humiliat: et ne 399 forte in vacuum aut curreret, aut cucurrisset, inquirit. Duplicem ob causam, quo et humilitas ostenderetur Pauli, qui doctor in toto orbe jam gentium, ad praecessores apostolos cucurrisset: et Galatae discerent [ Al. dicerent] non reprobasse Evangelium ejus, eos quoque qui in Judaea Ecclesiis praesidebant. Simul autem et illud docet, quod pro Christi fide et Evangelii libertate, ad eos ipsos qui de eo plura cognoverant, quod Legem infringeret, Moysen destrueret, circumcisionem penitus auferret, ausus sit ducere Titum, hominem incircumcisum. Et inter tantam multitudinem Judaeorum et inimicos suos, qui quasi ob zelum Legis sanguinem", + "candidate_score": 0.688989, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_51_53", + "bdc_text": "März 1534 ( WA , Briefe VII 27-40 ) , vgl . auch Anm. 17f. vehementer doleo . Video enim hunc hominem ecclesiae dei plus incommodaturum , quam profuerit unquam . Interim vero hunc omnibus in Europa doctis in evangelio praeferre non cessat BucerusBucer verteidigte Luther in diesem Zusammenhang Bullinger gegenüber bereits am 9 .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Galatas_window_80", + "psc_text": "ore duorum et trium testium, staret omne verbum (Deut. XIX, 15). Aliud est autem conferre, aliud discere. Inter conferentes aequalitas est; inter docentem et discentem, minor est ille qui discit. In principio fidei, in transitu apostolos vidit [ Al. videt]. Post annos (ut ipse ait) decem et septem, plene cum eis loquitur, et se humiliat: et ne 399 forte in vacuum aut curreret, aut cucurrisset, inquirit. Duplicem ob causam, quo et humilitas ostenderetur Pauli, qui doctor in toto orbe jam gentium, ad praecessores apostolos cucurrisset: et Galatae discerent [ Al. dicerent] non reprobasse Evangelium ejus, eos quoque qui in Judaea Ecclesiis praesidebant. Simul autem et illud docet, quod pro Christi fide et Evangelii libertate, ad eos ipsos qui de eo plura cognoverant, quod Legem infringeret, Moysen destrueret, circumcisionem penitus auferret, ausus sit ducere Titum, hominem incircumcisum. Et inter tantam multitudinem Judaeorum et inimicos suos, qui quasi ob zelum Legis sanguinem", + "candidate_score": 0.682923, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_51_53", + "bdc_text": "März 1534 ( WA , Briefe VII 27-40 ) , vgl . auch Anm. 17f. vehementer doleo . Video enim hunc hominem ecclesiae dei plus incommodaturum , quam profuerit unquam . Interim vero hunc omnibus in Europa doctis in evangelio praeferre non cessat BucerusBucer verteidigte Luther in diesem Zusammenhang Bullinger gegenüber bereits am 9 .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Galatas_window_112", + "psc_text": "Nec mirum esse si Lucas hanc rem tacuerit, cum et alia multa quae 410 Paulus sustinuisse se replicat, historiographi licentia praetermiserit: et non statim esse contrarium, si quod alius ob causam dignum putavit relatu, alius inter caetera dereliquit. Denique primum episcopum Antiochenae Ecclesiae Petrum fuisse accepimus, et Romam exinde translatum, quod Lucas penitus omisit. Ad extremum si propter Porphyrii blasphemiam, alius nobis fingendus est Cephas, ne Petrus putetur errasse, infinita de Scripturis erunt radenda divinis, quae ille, quia non intelligit, criminatur. Sed et adversum Porphyrium, in alio, si Christus jusserit, opere pugnabimus: nunc reliqua prosequamur. (Vers. 14.) Sed cum vidissem quod non recto pede incedunt ad veritatem Evangelii, dixi Petro coram omnibus. Sicut hi qui sanis gressibus claudicare se simulant, non vitium habent in pedibus, sed est aliqua causa cur claudicent, ita et Petrus sciens circumcisionem et praeputium nihil esse, sed observationem mandatorum Dei, edebat quidem ante cum gentibus, sed", + "candidate_score": 0.681409, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_52_54", + "bdc_text": "Video enim hunc hominem ecclesiae dei plus incommodaturum , quam profuerit unquam . Interim vero hunc omnibus in Europa doctis in evangelio praeferre non cessat BucerusBucer verteidigte Luther in diesem Zusammenhang Bullinger gegenüber bereits am 9 . April 1534 , s. oben [Nr. 353 ] S. 121f , 15-46. , miror , quo consilio .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Galatas_window_77", + "psc_text": "me glorificabant Deum. Ecclesiae quae erant in Judaea, Paulum tantum rumore cognoverant. Ex quibus pleraeque eum magis persecutorem, quam apostolum viderant. Syria vero et partes Ciliciae, Arabia et Damascus, ex vultu quoque eum forsitan noverant: quia Doctor gentium Evangelium Christi non Judaeis, sed gentibus 398 praedicabat. Totum autem quod agit, illud est: ut doceat se numquam de persecutore apud eos ipsos quos prius persecutus fuerat, potuisse existere gloriosum, nisi praedicatio ejus, eorum quoque qui ante eum malum noverant, esset judicio comprobata. Et ad propositum occulte redit, tam breve tempus se in Judaea fecisse confirmans ut etiam vultu credentibus esset ignotus. Ex quo ostendit, non Petrum, non Jacobum, non Joannem se habuisse doctores, sed Christum, qui sibi Evangelium revelasset. Simul autem notandum quod supra dicatur Ecclesiam expugnasse, hic fidem: ibi homines, hic rem; ut nunc [ Al. tunc] opportunius inferretur: Evangelizat fidem, quam aliquando expugnabat. De Ecclesia enim similiter sonare non", + "candidate_score": 0.680987, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_53_55", + "bdc_text": "Interim vero hunc omnibus in Europa doctis in evangelio praeferre non cessat BucerusBucer verteidigte Luther in diesem Zusammenhang Bullinger gegenüber bereits am 9 . April 1534 , s. oben [Nr. 353 ] S. 121f , 15-46. , miror , quo consilio . Oecolampadium , virum sanctissimum illum , praedecessorem tuum , in istis furiosis rixis palam praedicat a sathana strangulatum periisse .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Galatas_window_48", + "psc_text": "in Petrum accipi, et in caeteros praecessores ejus: quod nullius pro Lege et auctoritate moveatur, qui Christum solum Evangelii habeat praeceptorem. Porro, revelationem illam significat, cum Damascum vadens, in itinere Christi vocem meruit audire: et caecatis oculis, verum mundi lumen intuitus est. (Vers. 13.) Audistis enim conversationem meam aliquando in Judaismo: quoniam supra modum persequebar Ecclesiam Dei; et expugnabam illam: et proficiebam in Judaismo, supra multos coaetaneos in genere meo: abundantius aemulator existens paternarum mearum traditionum. Plurimum prodest Galatis ista narratio, quomodo Paulus, vastator quondam Ecclesiae et Judaismi acerrimus defensator, ad Christi fidem repente conversus sit. Et hoc eo tempore quo crucifixus primum annuntiabatur in mundo; quo novum dogma et a gentibus et a Judaeis totius orbis finibus pellebatur. Dicere enim poterant: Si ille qui a parva aetate Pharisaeorum institutus est disciplinis, qui omnes coaetaneos suos in Judaica traditione superabat, nunc defendit Ecclesiam, quam quondam validissime persequebatur; et magis Christi", + "candidate_score": 0.679948, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_52_54", + "bdc_text": "Video enim hunc hominem ecclesiae dei plus incommodaturum , quam profuerit unquam . Interim vero hunc omnibus in Europa doctis in evangelio praeferre non cessat BucerusBucer verteidigte Luther in diesem Zusammenhang Bullinger gegenüber bereits am 9 . April 1534 , s. oben [Nr. 353 ] S. 121f , 15-46. , miror , quo consilio .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Galatas_window_112", + "psc_text": "Nec mirum esse si Lucas hanc rem tacuerit, cum et alia multa quae 410 Paulus sustinuisse se replicat, historiographi licentia praetermiserit: et non statim esse contrarium, si quod alius ob causam dignum putavit relatu, alius inter caetera dereliquit. Denique primum episcopum Antiochenae Ecclesiae Petrum fuisse accepimus, et Romam exinde translatum, quod Lucas penitus omisit. Ad extremum si propter Porphyrii blasphemiam, alius nobis fingendus est Cephas, ne Petrus putetur errasse, infinita de Scripturis erunt radenda divinis, quae ille, quia non intelligit, criminatur. Sed et adversum Porphyrium, in alio, si Christus jusserit, opere pugnabimus: nunc reliqua prosequamur. (Vers. 14.) Sed cum vidissem quod non recto pede incedunt ad veritatem Evangelii, dixi Petro coram omnibus. Sicut hi qui sanis gressibus claudicare se simulant, non vitium habent in pedibus, sed est aliqua causa cur claudicent, ita et Petrus sciens circumcisionem et praeputium nihil esse, sed observationem mandatorum Dei, edebat quidem ante cum gentibus, sed", + "candidate_score": 0.679893, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_51_53", + "bdc_text": "März 1534 ( WA , Briefe VII 27-40 ) , vgl . auch Anm. 17f. vehementer doleo . Video enim hunc hominem ecclesiae dei plus incommodaturum , quam profuerit unquam . Interim vero hunc omnibus in Europa doctis in evangelio praeferre non cessat BucerusBucer verteidigte Luther in diesem Zusammenhang Bullinger gegenüber bereits am 9 .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Galatas_window_485", + "psc_text": "534 plantaverit virgulta siccentur; et pastor sollicitudinem, si pecora quae congregaverat dissipata lanientur. Melius ergo in Graeco legitur, De caetero labores mihi nemo exhibeat; ne rursum scilicet in vobis necessitatem habeam laborandi. Laborem praestat magistro, qui aliter et vivit et sentit, quam magister et docuit et fecit. Potest et contentionem eorum, si qui contradicere deinceps voluerint, praevenire, quod etiam ad Corinthios in velando mulieris capite, et masculi non velando, post multa complexus est, dicens: Si quis autem videtur contentiosus esse: nos talem consuetudinem non habemus, neque Ecclesia Dei (I Cor. XI, 16) : hoc est, nos diximus quae nobis honesta videbantur et justa; si quis autem nolens acquiescere veritati, quaerit quid respondeat, et quibus nitantur contra, sciat se responsione non dignum, qui magis contendere paratus est, quam doceri. Ego autem stigmata Domini Jesu in corpore meo porto. Qui post adventum Christi in carne circumciditur, non portat stigmata Domini Jesu; sed", + "candidate_score": 0.678156, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_52_54", + "bdc_text": "Video enim hunc hominem ecclesiae dei plus incommodaturum , quam profuerit unquam . Interim vero hunc omnibus in Europa doctis in evangelio praeferre non cessat BucerusBucer verteidigte Luther in diesem Zusammenhang Bullinger gegenüber bereits am 9 . April 1534 , s. oben [Nr. 353 ] S. 121f , 15-46. , miror , quo consilio .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Galatas_window_97", + "psc_text": "Legi gratiam praeferebant, non deesset eis doctor et praevius. In commune vero hoc eos habuisse propositi, ut Christo ex cunctis gentibus Ecclesiam congregarent. Legimus enim et a sancto Petro gentilem baptizatum fuisse Cornelium, et a Paulo in synagogis Judaeorum, Christum saepissime praedicatum. Petrus, et Joannes, et Jacobus, qui videbantur columnae esse (Actor. X, XIII, XVII) . Ter supradictum de apostolis legimus: Seorsum autem his qui videbantur. Et: Ab his qui videbantur esse aliquid. Et: Mihi enim qui videbantur esse aliquid, nihil contulerunt. Sollicitus itaque requirebam, quidnam esset quod diceret, qui videbantur: sed nunc me omni scrupulo liberavit, adjiciens, qui videbantur columnae esse. Columnae igitur sunt Ecclesiae apostoli, et maxime Petrus, Jacobus, et Joannes, ex quibus duo cum Domino ascendere merentur 405 in montem, quorum unus in Apocalypsi Salvatorem introducit loquentem: Qui vicerit, faciam eum columnam in templo Dei mei (Apoc. III, 12) , docens omnes credentes qui adversarium vicerint, posse", + "candidate_score": 0.67775, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_52_54", + "bdc_text": "Video enim hunc hominem ecclesiae dei plus incommodaturum , quam profuerit unquam . Interim vero hunc omnibus in Europa doctis in evangelio praeferre non cessat BucerusBucer verteidigte Luther in diesem Zusammenhang Bullinger gegenüber bereits am 9 . April 1534 , s. oben [Nr. 353 ] S. 121f , 15-46. , miror , quo consilio .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Galatas_window_48", + "psc_text": "in Petrum accipi, et in caeteros praecessores ejus: quod nullius pro Lege et auctoritate moveatur, qui Christum solum Evangelii habeat praeceptorem. Porro, revelationem illam significat, cum Damascum vadens, in itinere Christi vocem meruit audire: et caecatis oculis, verum mundi lumen intuitus est. (Vers. 13.) Audistis enim conversationem meam aliquando in Judaismo: quoniam supra modum persequebar Ecclesiam Dei; et expugnabam illam: et proficiebam in Judaismo, supra multos coaetaneos in genere meo: abundantius aemulator existens paternarum mearum traditionum. Plurimum prodest Galatis ista narratio, quomodo Paulus, vastator quondam Ecclesiae et Judaismi acerrimus defensator, ad Christi fidem repente conversus sit. Et hoc eo tempore quo crucifixus primum annuntiabatur in mundo; quo novum dogma et a gentibus et a Judaeis totius orbis finibus pellebatur. Dicere enim poterant: Si ille qui a parva aetate Pharisaeorum institutus est disciplinis, qui omnes coaetaneos suos in Judaica traditione superabat, nunc defendit Ecclesiam, quam quondam validissime persequebatur; et magis Christi", + "candidate_score": 0.677271, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_53", + "bdc_text": "Interim vero hunc omnibus in Europa doctis in evangelio praeferre non cessat BucerusBucer verteidigte Luther in diesem Zusammenhang Bullinger gegenüber bereits am 9 .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Galatas_window_80", + "psc_text": "ore duorum et trium testium, staret omne verbum (Deut. XIX, 15). Aliud est autem conferre, aliud discere. Inter conferentes aequalitas est; inter docentem et discentem, minor est ille qui discit. In principio fidei, in transitu apostolos vidit [ Al. videt]. Post annos (ut ipse ait) decem et septem, plene cum eis loquitur, et se humiliat: et ne 399 forte in vacuum aut curreret, aut cucurrisset, inquirit. Duplicem ob causam, quo et humilitas ostenderetur Pauli, qui doctor in toto orbe jam gentium, ad praecessores apostolos cucurrisset: et Galatae discerent [ Al. dicerent] non reprobasse Evangelium ejus, eos quoque qui in Judaea Ecclesiis praesidebant. Simul autem et illud docet, quod pro Christi fide et Evangelii libertate, ad eos ipsos qui de eo plura cognoverant, quod Legem infringeret, Moysen destrueret, circumcisionem penitus auferret, ausus sit ducere Titum, hominem incircumcisum. Et inter tantam multitudinem Judaeorum et inimicos suos, qui quasi ob zelum Legis sanguinem", + "candidate_score": 0.662732, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_53", + "bdc_text": "Interim vero hunc omnibus in Europa doctis in evangelio praeferre non cessat BucerusBucer verteidigte Luther in diesem Zusammenhang Bullinger gegenüber bereits am 9 .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Galatas_window_48", + "psc_text": "in Petrum accipi, et in caeteros praecessores ejus: quod nullius pro Lege et auctoritate moveatur, qui Christum solum Evangelii habeat praeceptorem. Porro, revelationem illam significat, cum Damascum vadens, in itinere Christi vocem meruit audire: et caecatis oculis, verum mundi lumen intuitus est. (Vers. 13.) Audistis enim conversationem meam aliquando in Judaismo: quoniam supra modum persequebar Ecclesiam Dei; et expugnabam illam: et proficiebam in Judaismo, supra multos coaetaneos in genere meo: abundantius aemulator existens paternarum mearum traditionum. Plurimum prodest Galatis ista narratio, quomodo Paulus, vastator quondam Ecclesiae et Judaismi acerrimus defensator, ad Christi fidem repente conversus sit. Et hoc eo tempore quo crucifixus primum annuntiabatur in mundo; quo novum dogma et a gentibus et a Judaeis totius orbis finibus pellebatur. Dicere enim poterant: Si ille qui a parva aetate Pharisaeorum institutus est disciplinis, qui omnes coaetaneos suos in Judaica traditione superabat, nunc defendit Ecclesiam, quam quondam validissime persequebatur; et magis Christi", + "candidate_score": 0.662526, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_53", + "bdc_text": "Interim vero hunc omnibus in Europa doctis in evangelio praeferre non cessat BucerusBucer verteidigte Luther in diesem Zusammenhang Bullinger gegenüber bereits am 9 .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Galatas_window_77", + "psc_text": "me glorificabant Deum. Ecclesiae quae erant in Judaea, Paulum tantum rumore cognoverant. Ex quibus pleraeque eum magis persecutorem, quam apostolum viderant. Syria vero et partes Ciliciae, Arabia et Damascus, ex vultu quoque eum forsitan noverant: quia Doctor gentium Evangelium Christi non Judaeis, sed gentibus 398 praedicabat. Totum autem quod agit, illud est: ut doceat se numquam de persecutore apud eos ipsos quos prius persecutus fuerat, potuisse existere gloriosum, nisi praedicatio ejus, eorum quoque qui ante eum malum noverant, esset judicio comprobata. Et ad propositum occulte redit, tam breve tempus se in Judaea fecisse confirmans ut etiam vultu credentibus esset ignotus. Ex quo ostendit, non Petrum, non Jacobum, non Joannem se habuisse doctores, sed Christum, qui sibi Evangelium revelasset. Simul autem notandum quod supra dicatur Ecclesiam expugnasse, hic fidem: ibi homines, hic rem; ut nunc [ Al. tunc] opportunius inferretur: Evangelizat fidem, quam aliquando expugnabat. De Ecclesia enim similiter sonare non", + "candidate_score": 0.660517, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_48_50", + "bdc_text": "Tu quid interim acceperis , scribe , pro nobis ora et aeternum vale . De Lutheri impudentia nuper libellis quibusdam de privata missa et in Erasmum scriptisEs handelt sich um Luthers «Von der Winkelmesse und Pfaffenweihe» 1533 ( WA XXXVIII 171-256 ) und seinen Brief an Nikolaus von Amsdorf , um den 11 .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Galatas_window_249", + "psc_text": "Tribus temporibus anni diem festum agetis mihi, solemnitatem azymorum, et solemnitatem messis primitivorum; et solemnitatem consummationis in exitu anni (Exod. XXIII, 14, seqq.) . Et alibi: Tribus temporibus anni apparebit masculinum tuum in conspectu Domini Dei tui (Ibid. XVII) . Quod autem ait, et annos, puto de septimo remissionis anno dici, et de quinquagesimo, quem illi Jubileum vocant. Plenius hunc locum ad Colossenses Apostolus explicat, dicens: Nemo ergo vos judicet in cibo, aut in potu, aut in parte diei festi, aut neomeniae, aut sabbatorum, quae sunt umbra futurorum (Coloss. II, 16) . Partem dici festi ad distinctionem perpetuae festivitatis hic posuit, ut non brevem, et, ut ita dicam, totius corporis quamdam particulam, sed totum vitae nostrae spatium perpetuae in Christo solemnitatis habeamus. Et ut posterioribus priora connectam, quid de lege Moysi et de superflua ciborum curiositate in hac eadem Epistola sentiat, statim subjungit et loquitur: Si enim mortui estis cum", + "candidate_score": 0.657167, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_43", + "bdc_text": "Quae de Galliis et Anglia scribis Oben Nr. 352. , gratissima fuere ;", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Galatas_window_3", + "psc_text": "(Apollinarem) de Ecclesia nuper egressum, et Alexandrum veterem haereticum, Eusebium quoque Emesenum, et Theodorum Heracleoten, qui et ipsi nonnullos super hac re Commentariolos [ Al. Commentarios] reliquerunt. E quibus si vel pauca decerperem, fieret aliquid quod non penitus contemneretur. Itaque ut simpliciter fatear, legi haec omnia, et in mente mea plurima coacervans, accito notario, vel mea, vel aliena dictavi, nec ordinis, nec verborum interdum, nec sensuum memoriam retentans. Jam Domini tantum misericordiae est, ne per imperitiam nostram ab aliis bene dicta dispereant, et non placeant inter extraneos, quae placent inter suos. Argumentum itaque Epistolae hujus breviter comprehendens, hac praefatione commoneo, ut sciatis eamdem esse materiam et Epistolae Pauli ad Galatas, et quae ad Romanos scripta est. Sed hoc differre inter utramque, quod in illa altiori sensu et profundioribus usus est argumentis, hic quasi ad eos scribens, de quibus in consequentibus ait: O insensati Galatae: Et: Sic insipientes estis, tali se", + "candidate_score": 0.610187, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 7, + "cf_id": "cf010", + "work_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistola-de-exhortatione-martyrii", + "max_score": 0.68862, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_62_64", + "bdc_text": "Vide , obsecro , quantis in periculis versetur ecclesia , quantis quaciatur persequtionum et tentationum procellis . Dominus conservet nos in veritateVgl. Joh 17 , 17. . Iterum vale. 18 .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistola-de-exhortatione-martyrii_window_32", + "psc_text": "Et Petrus in Epistola sua ponit et dicit: Charissimi, nolite mirari ardorem accidentem vobis, qui ad tentationem vestram fit; nec excidatis, tamquam novum aliquid vobis contingat. Sed quotiescumque communicatis Christi passionibus, per omnia gaudete; ut et in revelatione facta claritatis ejus gaudentes exultetis. Si improperatur vobis in nomine Christi, beati estis, quia majestatis et virtutis Domini nomen in vobis requiescit: quod quidem secundum illos blasphematur, secundum nos autem honoratur (I Petr. IV, 12) . CAPUT X.--TIMENDAS NON ESSE INJURIAS ET POENAS PERSECUTIONUM, QUIA MAJOR EST DOMINUS AD PROTEGENDUM, QUAM DIABOLUS AD IMPUGNANDUM. Joannes in Epistola sua probat dicens: Major est qui in vobis est, quam qui in isto mundo (I Jo. IV, 4) . Item in Psalmo CXVII: Non metuam quid mihi faciat homo, Dominus mihi auxiliator est (V\\ 6).Et iterum: Isti in curribus et isti in equis, nos autem in nomine Domini Dei nostri magnificabimus. Ipsi obligati sunt et", + "candidate_score": 0.68862, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_61_63", + "bdc_text": "vgl . oben S. 109 , Anm. 8. . Vide , obsecro , quantis in periculis versetur ecclesia , quantis quaciatur persequtionum et tentationum procellis . Dominus conservet nos in veritateVgl. Joh 17 , 17. .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistola-de-exhortatione-martyrii_window_32", + "psc_text": "Et Petrus in Epistola sua ponit et dicit: Charissimi, nolite mirari ardorem accidentem vobis, qui ad tentationem vestram fit; nec excidatis, tamquam novum aliquid vobis contingat. Sed quotiescumque communicatis Christi passionibus, per omnia gaudete; ut et in revelatione facta claritatis ejus gaudentes exultetis. Si improperatur vobis in nomine Christi, beati estis, quia majestatis et virtutis Domini nomen in vobis requiescit: quod quidem secundum illos blasphematur, secundum nos autem honoratur (I Petr. IV, 12) . CAPUT X.--TIMENDAS NON ESSE INJURIAS ET POENAS PERSECUTIONUM, QUIA MAJOR EST DOMINUS AD PROTEGENDUM, QUAM DIABOLUS AD IMPUGNANDUM. Joannes in Epistola sua probat dicens: Major est qui in vobis est, quam qui in isto mundo (I Jo. IV, 4) . Item in Psalmo CXVII: Non metuam quid mihi faciat homo, Dominus mihi auxiliator est (V\\ 6).Et iterum: Isti in curribus et isti in equis, nos autem in nomine Domini Dei nostri magnificabimus. Ipsi obligati sunt et", + "candidate_score": 0.685768, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_61_63", + "bdc_text": "vgl . oben S. 109 , Anm. 8. . Vide , obsecro , quantis in periculis versetur ecclesia , quantis quaciatur persequtionum et tentationum procellis . Dominus conservet nos in veritateVgl. Joh 17 , 17. .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistola-de-exhortatione-martyrii_window_35", + "psc_text": "Noli timere, quia te redemi, et vocavi te nomine tuo; meus es tu. Et si transieris per aquam, tecum sum, et flumina te non inundabunt, et si transieris per ignem, non combureris et flamma te non comburet, quoniam ego Dominus Deus tuus, Sanctus Israël, qui te salvum facio (Is. LXIII, 11) . Qui et in Evangelio promittit auxilium divinum 268 Dei servis in persecutionibus non defuturum, dicens: Cum autem vos tradiderint, nolite cogitare quo modo aut quid loquamini; dabitur enim vobis in illa hora quid loquamini: non enim vos estis qui loquimini, sed spiritus Patris qui loquitur in vobis (Matth. X, 10) . Et iterum: Ponite in cordibus vestris non praemeditari excusare: ego enim dabo vobis os et sapientiam cui non poterunt resistere adversarii vestri (Luc. XII, 11) . Sicut in Exodo ad Moysen cunctantem et ad populum ire trepidantem Deus loquitur dicens: Quis dedit os homini? et quis fecit", + "candidate_score": 0.668794, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_60_62", + "bdc_text": "WA , Briefe VII 33 , 206-39 , 415 ; vgl . oben S. 109 , Anm. 8. . Vide , obsecro , quantis in periculis versetur ecclesia , quantis quaciatur persequtionum et tentationum procellis .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistola-de-exhortatione-martyrii_window_32", + "psc_text": "Et Petrus in Epistola sua ponit et dicit: Charissimi, nolite mirari ardorem accidentem vobis, qui ad tentationem vestram fit; nec excidatis, tamquam novum aliquid vobis contingat. Sed quotiescumque communicatis Christi passionibus, per omnia gaudete; ut et in revelatione facta claritatis ejus gaudentes exultetis. Si improperatur vobis in nomine Christi, beati estis, quia majestatis et virtutis Domini nomen in vobis requiescit: quod quidem secundum illos blasphematur, secundum nos autem honoratur (I Petr. IV, 12) . CAPUT X.--TIMENDAS NON ESSE INJURIAS ET POENAS PERSECUTIONUM, QUIA MAJOR EST DOMINUS AD PROTEGENDUM, QUAM DIABOLUS AD IMPUGNANDUM. Joannes in Epistola sua probat dicens: Major est qui in vobis est, quam qui in isto mundo (I Jo. IV, 4) . Item in Psalmo CXVII: Non metuam quid mihi faciat homo, Dominus mihi auxiliator est (V\\ 6).Et iterum: Isti in curribus et isti in equis, nos autem in nomine Domini Dei nostri magnificabimus. Ipsi obligati sunt et", + "candidate_score": 0.665263, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_1_3", + "bdc_text": "De captivisVgl . oben S. 101 , 29-31 ; zu den Personen s. unten Anm. 3 und 6 . quid referam ?", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistola-de-exhortatione-martyrii_window_16", + "psc_text": "31-33) . Item cum Hieremias pro populo deprecaretur, Dominus ad eum loquitur dicens: Et tu noli orare pro populo hoc, et noli postulare pro ipsis in prece et oratione, quia non exaudiam in tempore quo invocabunt me, in tempore afflictionis suae (Hier. XI, 14) . Ezechiel quoque hanc eamdem denuntiat indignationem Dei his qui in Deum delinquunt: Et fuit, inquit, verbum Domini ad me dicens: Fili hominis, terra quaecumque peccaverit mihi ut delinquat delictum, extendam manum meam super eam, et obteram stabilimentum panis, et immittam in eam famem, et auferam de ea hominem et pecora. Et si fuerint tres viri hi in medio ejus, Noe, Daniel et Job, non liberabunt filios neque filias, ipsi soli salvi erunt (Ezech. XIV, 12, 14, 16) . Item in libro Regnorum primo: Si delinquendo peccet vir adversus virum, orabunt pro eo Dominum. Si autem in Deum peccet homo, quis orabit pro eo (I Reg.", + "candidate_score": 0.637836, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 8, + "cf_id": "cf016", + "work_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII", + "max_score": 0.68689, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_51_53", + "bdc_text": "März 1534 ( WA , Briefe VII 27-40 ) , vgl . auch Anm. 17f. vehementer doleo . Video enim hunc hominem ecclesiae dei plus incommodaturum , quam profuerit unquam . Interim vero hunc omnibus in Europa doctis in evangelio praeferre non cessat BucerusBucer verteidigte Luther in diesem Zusammenhang Bullinger gegenüber bereits am 9 .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_706", + "psc_text": "interroga. Sed etsi interrogavero, non respondebitis mihi, dixit Jesus (Luc. XXII, 68): et ex illo respondere non possunt, et ex illo supra illos intelligo qui non intelligebam; quia testimonia didici, quae ille non novit. Didici: Qui sequitur me. . . . tollat crucem suam (Matth. XVI, 24) . Didici: Diligite inimicos vestros (Matth. V, 44) . Et ideo optat anathema esse Paulus pro fratribus genere, inimicis fide (Rom. IX, 3). 11. Videretur inconveniens esse verecundiae prophetali hujusmodi usurpatio; eo quod praesumpserit dicere quod super omnes docentes intellexerit, cum vel Legem Moyses acceperit a Domino, et populo ejus instituta tradiderit (Exod. XIX, 7), Aaron, sacrificiorum omnium decurso ritu, sacerdotalem docuerit disciplinam (Exod. XXVIII, 1, 2 et seq.), Jesus Nave significaverit quemadmodum circumcisio possit iterari (Josue, V, 2, 3 et seq.), Samuel unctionis propheticae pariter ac regiae sacramenta monstraverit (I Reg. XVI, 13). Videretur, inquam, incongrua praesumptio, nisi praemisisset superiora, quibus non", + "candidate_score": 0.68689, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_62_64", + "bdc_text": "Vide , obsecro , quantis in periculis versetur ecclesia , quantis quaciatur persequtionum et tentationum procellis . Dominus conservet nos in veritateVgl. Joh 17 , 17. . Iterum vale. 18 .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_604", + "psc_text": "velimus in Christo. Nam utique cum sit definita sententia, quod Omnes qui volunt pie vivere in Christo Jesu, persecutiones patiuntur (II Tim. III, 12) , videtur is qui persecutiones non patitur, abdicatus, quod non sit piae intentionis in Christo; devotionem etenim fidei praelia persequuntur. Si desint certamina, vereor ne deesse videatur, qui certare desideret. Omnia, inquit, praecepta tua veritas (Joan. XV, 20) . Quae praecepta nisi illa: Si me persecuti sunt, et vos persequentur? Haec praecepta David, anterior licet Incarnationis sacramento, jam tamen audiebat in spiritu: et quasi Christi discipulus non subtrahebat se passionibus, sed certaminibus offerebat: sciebat hoc sibi ad gloriam fructuosum, hoc ad custodiam salutis tutum, ut frequentibus exercitiis justi pietas confirmaretur. Cito enim fides inexercitata languescit, et crebris otiosa tentatur incommodis. Remissas excubias callidus, insidiator irrumpit: assuetum autem bello virum externa fraus instruit, et ad gloriosae provehit palmam victoriae. Pax ergo fidei corruptelae materia est. 22. Quam", + "candidate_score": 0.681236, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_52_54", + "bdc_text": "Video enim hunc hominem ecclesiae dei plus incommodaturum , quam profuerit unquam . Interim vero hunc omnibus in Europa doctis in evangelio praeferre non cessat BucerusBucer verteidigte Luther in diesem Zusammenhang Bullinger gegenüber bereits am 9 . April 1534 , s. oben [Nr. 353 ] S. 121f , 15-46. , miror , quo consilio .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_706", + "psc_text": "interroga. Sed etsi interrogavero, non respondebitis mihi, dixit Jesus (Luc. XXII, 68): et ex illo respondere non possunt, et ex illo supra illos intelligo qui non intelligebam; quia testimonia didici, quae ille non novit. Didici: Qui sequitur me. . . . tollat crucem suam (Matth. XVI, 24) . Didici: Diligite inimicos vestros (Matth. V, 44) . Et ideo optat anathema esse Paulus pro fratribus genere, inimicis fide (Rom. IX, 3). 11. Videretur inconveniens esse verecundiae prophetali hujusmodi usurpatio; eo quod praesumpserit dicere quod super omnes docentes intellexerit, cum vel Legem Moyses acceperit a Domino, et populo ejus instituta tradiderit (Exod. XIX, 7), Aaron, sacrificiorum omnium decurso ritu, sacerdotalem docuerit disciplinam (Exod. XXVIII, 1, 2 et seq.), Jesus Nave significaverit quemadmodum circumcisio possit iterari (Josue, V, 2, 3 et seq.), Samuel unctionis propheticae pariter ac regiae sacramenta monstraverit (I Reg. XVI, 13). Videretur, inquam, incongrua praesumptio, nisi praemisisset superiora, quibus non", + "candidate_score": 0.67994, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_62_64", + "bdc_text": "Vide , obsecro , quantis in periculis versetur ecclesia , quantis quaciatur persequtionum et tentationum procellis . Dominus conservet nos in veritateVgl. Joh 17 , 17. . Iterum vale. 18 .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_829", + "psc_text": "dilexi. Quanto erga Dominum se protendat affectu sanctus propheta David hoc versiculo declaravit; quia cum suos inimicos nequaquam sit persecutus (ut pote qui et regis Saul, a cujus insidiis periculum salutis cavere vix poterat, nec vitam putaverit appetendam, et mortem aestimaverit vindicandam, et parricidae filii ingemuerit interitum, et multorum persequentium se flagitiis appetitus ignoverit, ut ipse ait (Psal. VII, 5), quia vicem injuriae laedentibus non rependerit) praevaricatores tamen divinae legis exosos horrescat: in quo utique et clementia morum ejus, mansuetudoque pietatis, et vehemens devotionis aperitur intentio, evangelici praecepti conveniens disciplinae, quam prophetico spiritu praevidebat. Etenim Dominus Jesus et nostrorum inimicorum dilectionem nobis expetendam esse praecepit (Matth. V, 44), et Dei hostes, etiamsi nobis aut parentum, aut filiorum, aut conjugii germanitatisque necessitudine copulentur, odio prosequendos. Sic enim scriptum est: Si quis venerit ad me, et non oderit patrem, et matrem, et uxorem, et filios, et fratres, et sorores, adhuc etiam et", + "candidate_score": 0.67757, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_61_63", + "bdc_text": "vgl . oben S. 109 , Anm. 8. . Vide , obsecro , quantis in periculis versetur ecclesia , quantis quaciatur persequtionum et tentationum procellis . Dominus conservet nos in veritateVgl. Joh 17 , 17. .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_829", + "psc_text": "dilexi. Quanto erga Dominum se protendat affectu sanctus propheta David hoc versiculo declaravit; quia cum suos inimicos nequaquam sit persecutus (ut pote qui et regis Saul, a cujus insidiis periculum salutis cavere vix poterat, nec vitam putaverit appetendam, et mortem aestimaverit vindicandam, et parricidae filii ingemuerit interitum, et multorum persequentium se flagitiis appetitus ignoverit, ut ipse ait (Psal. VII, 5), quia vicem injuriae laedentibus non rependerit) praevaricatores tamen divinae legis exosos horrescat: in quo utique et clementia morum ejus, mansuetudoque pietatis, et vehemens devotionis aperitur intentio, evangelici praecepti conveniens disciplinae, quam prophetico spiritu praevidebat. Etenim Dominus Jesus et nostrorum inimicorum dilectionem nobis expetendam esse praecepit (Matth. V, 44), et Dei hostes, etiamsi nobis aut parentum, aut filiorum, aut conjugii germanitatisque necessitudine copulentur, odio prosequendos. Sic enim scriptum est: Si quis venerit ad me, et non oderit patrem, et matrem, et uxorem, et filios, et fratres, et sorores, adhuc etiam et", + "candidate_score": 0.675613, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_53_55", + "bdc_text": "Interim vero hunc omnibus in Europa doctis in evangelio praeferre non cessat BucerusBucer verteidigte Luther in diesem Zusammenhang Bullinger gegenüber bereits am 9 . April 1534 , s. oben [Nr. 353 ] S. 121f , 15-46. , miror , quo consilio . Oecolampadium , virum sanctissimum illum , praedecessorem tuum , in istis furiosis rixis palam praedicat a sathana strangulatum periisse .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_706", + "psc_text": "interroga. Sed etsi interrogavero, non respondebitis mihi, dixit Jesus (Luc. XXII, 68): et ex illo respondere non possunt, et ex illo supra illos intelligo qui non intelligebam; quia testimonia didici, quae ille non novit. Didici: Qui sequitur me. . . . tollat crucem suam (Matth. XVI, 24) . Didici: Diligite inimicos vestros (Matth. V, 44) . Et ideo optat anathema esse Paulus pro fratribus genere, inimicis fide (Rom. IX, 3). 11. Videretur inconveniens esse verecundiae prophetali hujusmodi usurpatio; eo quod praesumpserit dicere quod super omnes docentes intellexerit, cum vel Legem Moyses acceperit a Domino, et populo ejus instituta tradiderit (Exod. XIX, 7), Aaron, sacrificiorum omnium decurso ritu, sacerdotalem docuerit disciplinam (Exod. XXVIII, 1, 2 et seq.), Jesus Nave significaverit quemadmodum circumcisio possit iterari (Josue, V, 2, 3 et seq.), Samuel unctionis propheticae pariter ac regiae sacramenta monstraverit (I Reg. XVI, 13). Videretur, inquam, incongrua praesumptio, nisi praemisisset superiora, quibus non", + "candidate_score": 0.672573, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_53", + "bdc_text": "Interim vero hunc omnibus in Europa doctis in evangelio praeferre non cessat BucerusBucer verteidigte Luther in diesem Zusammenhang Bullinger gegenüber bereits am 9 .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_705", + "psc_text": "qui in die ambulat (Joan. XI, 9 et 10); 1134 videt enim gratiam lucis. Qui autem ambulat in tenebris, scopulum offensionis incurrit. 10. (Vers. 99.) Sequitur: Super omnes docentes me intellexi; quia testimonia tua meditatio mea est. Doctrinam profitentur scribae Judaeorum; quia Legem et prophetas ipsi priores habere meruerunt. Sed illi profitentur docere, sed non docent. Ei autem populo qui ex gentibus credidit, competit dicere: Super omnes docentes me intellexi; quia illi non intellexerunt. Respondet Judaeus: Unde habuisti intelligere? Scriptum est: Interroga patrem tuum, et annuntiabit tibi: seniores, et dicent tibi (Deut. XXXII, 7) . Ego sum Pater tuus, me interroga. Sed etsi interrogavero, non respondebitis mihi, dixit Jesus (Luc. XXII, 68): et ex illo respondere non possunt, et ex illo supra illos intelligo qui non intelligebam; quia testimonia didici, quae ille non novit. Didici: Qui sequitur me. . . . tollat crucem suam (Matth. XVI, 24) . Didici: Diligite", + "candidate_score": 0.661291, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_62", + "bdc_text": "Vide , obsecro , quantis in periculis versetur ecclesia , quantis quaciatur persequtionum et tentationum procellis .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_1149", + "psc_text": "omnia, si procidens adoraveris me (Matth. IV, 9) . Lectum et alibi: Non regnet peccatum in vestro mortali corpore (Rom. VI, 12) . Vides ante quos reges statuaris, o homo, ante quos praesides peccatorum, si culpa regnat? Quot peccata, quot vitia, tot reges. Et ante hos adducimur, et ante hos stamus. Habent etiam isti reges tribunal in mentibus plurimorum; sed si quis Christum fateatur, statim regem illum facit esse captivum, dejicit de solio suae mentis. Quomodo enim poterit diaboli tribunal manere in eo cui Christi tribunal assurgit? 51. Multi ergo persequentes, et tribulantes me. Et fortasse Christus hoc dicit, et dicit in vocibus singulorum; ipsum etenim adversarius persequitur in nobis. Si declinas persequentem, Christum abjicis, qui se tentari patitur, ut vincat. Ubi illum viderit diabolus, ibi parat insidias, ibi tentationum machinas admovet, ibi dolos nectit; ut illum, si possit, excludat. Ubi autem diabolus praeliatur, ibi Christus assistit. Ubi diabolus obsidet,", + "candidate_score": 0.651941, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_34_36", + "bdc_text": "ze besorgen . Haec tibi scribo soli , idque maximo cum dolore . Haec caussę non omnibus notae sunt . Indoluere optimi quique de communi perfidia ;", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_335", + "psc_text": "derelinquentibus legem tuam. Non est hoc commune cum multis; nam plurimorum est contristari, si quam ab aliquo patiantur injuriam, si laesi, si appetiti, si decolorati sint. Nostra enim causa est: nos infirmiores fradui nobis aliquos dolemus fuisse. At vero qui fortior est, non propriam contumeliam dolet, sed aliena peccata; et in sua injuria lapsum alterius ingemiscit, et causam se fuisse deplorat laedentis erroris. Exemplum accipe Apostolicum; Paulus enim in peccato flebat alieno, sicut ipse ait: Nam ex multa tribulatione et angustia cordis scripsi vobis per multas lacrymas (II Cor. II, 4) . Et cum ipse contristaretur, eos ipsos quos arguebat, contristari nolebat. Denique addidit: Non ut contristemini, sed ut sciatis quam charitatem habeo in vobis abundantius (Ibid.) . Contristari enim volebat usque ad poenitentiam lapsos, non usque ad moestitiam profundiorem; tantum ut eorum qui arguebantur, moestitia gaudium fieret arguenti. Unde ait: Si enim ego contristo vos, quis est qui me", + "candidate_score": 0.650166, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_60_62", + "bdc_text": "WA , Briefe VII 33 , 206-39 , 415 ; vgl . oben S. 109 , Anm. 8. . Vide , obsecro , quantis in periculis versetur ecclesia , quantis quaciatur persequtionum et tentationum procellis .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_829", + "psc_text": "dilexi. Quanto erga Dominum se protendat affectu sanctus propheta David hoc versiculo declaravit; quia cum suos inimicos nequaquam sit persecutus (ut pote qui et regis Saul, a cujus insidiis periculum salutis cavere vix poterat, nec vitam putaverit appetendam, et mortem aestimaverit vindicandam, et parricidae filii ingemuerit interitum, et multorum persequentium se flagitiis appetitus ignoverit, ut ipse ait (Psal. VII, 5), quia vicem injuriae laedentibus non rependerit) praevaricatores tamen divinae legis exosos horrescat: in quo utique et clementia morum ejus, mansuetudoque pietatis, et vehemens devotionis aperitur intentio, evangelici praecepti conveniens disciplinae, quam prophetico spiritu praevidebat. Etenim Dominus Jesus et nostrorum inimicorum dilectionem nobis expetendam esse praecepit (Matth. V, 44), et Dei hostes, etiamsi nobis aut parentum, aut filiorum, aut conjugii germanitatisque necessitudine copulentur, odio prosequendos. Sic enim scriptum est: Si quis venerit ad me, et non oderit patrem, et matrem, et uxorem, et filios, et fratres, et sorores, adhuc etiam et", + "candidate_score": 0.647096, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_62", + "bdc_text": "Vide , obsecro , quantis in periculis versetur ecclesia , quantis quaciatur persequtionum et tentationum procellis .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_1141", + "psc_text": "non te terreant: Per multas enim tribulationes oportet nos introire in regnum Dei (Act. XIV, 21) . Si multae persecutiones, multae probationes; ubi multae coronae, multa certamina; tibi ergo proficit, quod multi persecutores sunt; ut inter multas persecutiones facilius invenias quemadmodum coroneris. 44. Utamur exemplo Sebastiani martyris, cujus hodie natalis est. Hic Mediolanensis oriundus est. Fortasse aut jam discesserat persecutor, aut adhuc non venerat in haec partium, aut mitior erat. Advertit hic aut nullum esse, aut tepere certamen. Romam profectus est, ubi propter fidei studium persecutionis acerba fervebant; ibi passus est, hoc est, ibi coronatus. Itaque illic, quo hospes advenit, domicilium immortalitatis perpetuae collocavit. Si unus persecutor fuisset, coronatus hic martyr utique non fuisset. 45. Sed quod pejus, non hi solum persecutores sunt qui videntur, sed etiam qui non videntur; et multo plures persecutores! Sicut enim unus persecutor rex multis persecutionis praecepta mittebat, et per singulas vel civitates, vel provincias", + "candidate_score": 0.643557, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_62", + "bdc_text": "Vide , obsecro , quantis in periculis versetur ecclesia , quantis quaciatur persequtionum et tentationum procellis .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_1150", + "psc_text": "dicit in vocibus singulorum; ipsum etenim adversarius persequitur in nobis. Si declinas persequentem, Christum abjicis, qui se tentari patitur, ut vincat. Ubi illum viderit diabolus, ibi parat insidias, ibi tentationum machinas admovet, ibi dolos nectit; ut illum, si possit, excludat. Ubi autem diabolus praeliatur, ibi Christus assistit. Ubi diabolus obsidet, ibi Christus includitur, ibi murorum spiritalium septa defendit. Ergo qui persecutorem refugit, rejicit etiam defensorem. Sed cum audis: Multi persequentes, et tribulantes me, noli timere, qui potes dicere: Si Deus pro nobis, quis contra nos (Rom. VIII, 31) ? Verum hoc dicit ille, qui a testimoniis Domini nullo vitiorum declinat anfractu. 52. (Vers. 158.) Sequitur versus sextus: Vidi non servantes pactum, et tabescebam; quoniam verba tua non custodierunt. Beatus vir qui in charitate Dei tabescit; quia videt non servantes pactum. Alius propter vitiosos amores tabescit, qui distillat dum est dilatus amore dilectae: et dum protelatur flagrantis cupiditatis effectus, animus deficit,", + "candidate_score": 0.642808, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_62", + "bdc_text": "Vide , obsecro , quantis in periculis versetur ecclesia , quantis quaciatur persequtionum et tentationum procellis .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_604", + "psc_text": "velimus in Christo. Nam utique cum sit definita sententia, quod Omnes qui volunt pie vivere in Christo Jesu, persecutiones patiuntur (II Tim. III, 12) , videtur is qui persecutiones non patitur, abdicatus, quod non sit piae intentionis in Christo; devotionem etenim fidei praelia persequuntur. Si desint certamina, vereor ne deesse videatur, qui certare desideret. Omnia, inquit, praecepta tua veritas (Joan. XV, 20) . Quae praecepta nisi illa: Si me persecuti sunt, et vos persequentur? Haec praecepta David, anterior licet Incarnationis sacramento, jam tamen audiebat in spiritu: et quasi Christi discipulus non subtrahebat se passionibus, sed certaminibus offerebat: sciebat hoc sibi ad gloriam fructuosum, hoc ad custodiam salutis tutum, ut frequentibus exercitiis justi pietas confirmaretur. Cito enim fides inexercitata languescit, et crebris otiosa tentatur incommodis. Remissas excubias callidus, insidiator irrumpit: assuetum autem bello virum externa fraus instruit, et ad gloriosae provehit palmam victoriae. Pax ergo fidei corruptelae materia est. 22. Quam", + "candidate_score": 0.642427, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_49", + "bdc_text": "De Lutheri impudentia nuper libellis quibusdam de privata missa et in Erasmum scriptisEs handelt sich um Luthers «Von der Winkelmesse und Pfaffenweihe» 1533 ( WA XXXVIII 171-256 )", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_738", + "psc_text": "Lucet in limo, fulget in vase fictili thesaurus ille, quem habemus in vasis fictilibus. Mitte oleum, ne deficiat tibi; quia lumen lucernae est oleum, non oleum terrestre, sed illud oleum misericordiae coelestis et gratiae, quo ungebantur prophetae. Oleum tuum humilitas est, quo cervicis nostrae dura mollescunt: oleum tuum misericordia tua est, quo etiam collisa scopulis peccatorum foventur corpora. Hoc oleum vulnerato illi a latronibus, descendenti ex Hierusalem Evangelicus ille Samaritanus infudit, qui videns eum, misericordia motus est, et alligavit vulnera ejus, infundens oleum et vinum. (Luc. X, 33 et 34). Hoc oleum sanat aegrotos; misericordia enim a peccato liberat. Hoc oleum lucet in tenebris, si opera nostra luceant coram hominibus. Hoc oleum lucet in Ecclesiae solemnitatibus. Denique quibus oleum non defuit, nec lumen fidei defecit; sed cum lampadibus in locum nuptiarum introire meruerunt: quae autem in vasis suis oleum non 1142 tulerunt, hoc est, non habuerunt fidem, non prudentiam, non", + "candidate_score": 0.64074, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_49", + "bdc_text": "De Lutheri impudentia nuper libellis quibusdam de privata missa et in Erasmum scriptisEs handelt sich um Luthers «Von der Winkelmesse und Pfaffenweihe» 1533 ( WA XXXVIII 171-256 )", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_212", + "psc_text": "3) . Umbra ejus est Jubilaeus annus. Quis enim ejus mystica videt; ut facie ad faciem cognoscat, quae anno quinquagesimo complenda, Lege praescripta sunt (Levit., XXV)? Umbra sunt dies festi secundum Legem primo mense decima die mensis usque ad quartam decimam, et inde usque ad vigesimam primam mensis (Levit., XXIII). Quae umbra est celebritas illa inter primum et septimum mensem in tempore illo anonymo? Umbra est, sanctificata libertas in sabbato. Umbra est dies festus septimi mensis neomeniae, et memoriale tubarum septimi mensis, dies decimus, dies propitiationis (Levit. XXIII). Vides quia monas et decas duo festi dies. Item quintus decimus dies, dies tabernaculorum per octo dies. In umbra haec omnia. In umbra prima dies vocata, et octava dies vocata in umbra, quae in scenopegiis praescripta secundum Legem. 12. Constitue mihi aliquos ex circumcisione credentes, in Lege doctos, observantiae sollicitae viros, et nunc Evangelii agnitione illuminatos, spiritali saginatos gratia; dicit in his", + "candidate_score": 0.640023, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_45_47", + "bdc_text": "regis , vir bonus et pius . Mira vero de futuro belloZu den Kriegsgerüchten vgl. Wille 157-170 . garriunt multi .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_484", + "psc_text": ". Et infra: Credis, rex Agrippa, prophetis? Scio quia credis (Ibid., 27) . Ergo si laudantur homines, in quibus plerumque aliena laudantur: quanto magis unusquisque Dei sibi gratiam conciliare debet, ut dicat: Bonus es, Domine. Nam si hoc dicat homini, ut esse admoneatur, quod forsitan non sit; ut bonitatis etiam ipse praedicatione mitescit, terroremque immitis deponit affectus: quanto magis Deo laus sua est deferenda, qui nisi bonus esset, super terram stare quis posset? Proprium autem Dei est ut bonus sit. Denique in Evangelio habes, quia Arbor bona fructus bonos facit (Matth. VII, 17). Fructus ejus angeli sunt: fructus ejus homines sunt, hoc est, rationabiles, sancti, si Domini praecepta custodiunt: fructus ejus sunt ii qui nascuntur in terris: fructus ejus sunt virtutes hominum. 1084 Merito ergo arbor bona bonos fructus facit. Prius igitur radix laudetur; ut fructus possit probari. Sed et alibi ait idem Dominus Jesus: Et Pater vester, qui bonus", + "candidate_score": 0.639699, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_49", + "bdc_text": "De Lutheri impudentia nuper libellis quibusdam de privata missa et in Erasmum scriptisEs handelt sich um Luthers «Von der Winkelmesse und Pfaffenweihe» 1533 ( WA XXXVIII 171-256 )", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_109", + "psc_text": "cum dixisset: O miser ego! quoniam immunda labia habeo, et in medio populi versor immunda labia habentis (Esai., VI, 5 et 7) ; statim descendit unum de Seraphim, et contigit labia ejus carbone, ut immunda ejus labia mundaret. 14. Non unum est baptisma: unum est quod hic tradit Ecclesia, per aquam et Spiritum sanctum, quo necesse est baptizari catechumenos. Est et aliud baptisma, de quo dicit Dominus Jesus: Baptisma habeo baptizari, quod vos nescitis (Luc., XII, 10) . Et utique jam baptizatus in Jordane fuerat, sicut superiora declarant (Matth., III, 13): sed sit hoc baptismum passionis, quo etiam sanguine suo unusquisque mundatur. Est etiam baptismum in paradisi vestibulo, quod antea non erat: sed posteaquam peccator exclusus est, coepit esse romphaea ignea, quam posuit Deus (Gen., III, 24), quae antea non erat, quando peccatum non erat. Culpa coepit, et baptismum coepit: quo purificentur, qui in paradisum redire cupiebant, ut regressi dicerent:", + "candidate_score": 0.636447, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_25_27", + "bdc_text": "und Nachtrag zum Urteil. ( sic alter appellatur captivus ) . Sed noluit ea ditio oblatam conditionem recipere , imo cum indignatione repulit . Evasit tandem Lemannus et ad exercitum rediit - , tum quod totus pene Lacus et ditio , quam appellant das Fryampt , interpellarunt senatumden Zürcher Rat. pro captivis .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_975", + "psc_text": "dormienti. Non decet redimitos floribus corona, sed pulverulentos: nec molles deliciis, sed duros labore exercitii ornat victoria. 6. Justus ergo in adversis suis justitiam Dei laudat. Sed non hoc sentit amissis teneris parens liberis, non immaturo nuptae viduatus consortio, non aeger in dolore, non naufragus in periculo, non reus in judicio, non captivus in laqueo. Clamabat tamen Hieremias, cum futurae annuntians populis captivitatis aerumnam, in luti voraginem turpi necandus illuvie mergeretur: Justus es, Domine (Jerem. XII, 1) : Clamabat iterum cum victae plebis miserandis servitiis angeretur. Justus est Dominus; quia os ejus irritavit. . . . A foris sine filiis fecit, et ab intus mors (Thren. I, 18 et 20) . Clamabant Hebraei cum propter virtutem devotionis, et fidei gratiam fornacis ardentis ambirentur incendiis: Justus es, Domine, in omnibus quae fecisti (Dan. III, 27) ; et ideo meruerunt ut illaesi ignibus, Domini justitias praedicarent. Daniel quoque propheta secundo in lacum", + "candidate_score": 0.627799, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_64_66", + "bdc_text": "Iterum vale. 18 . aprilis 1534 . Salvum te vult Utingerus .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_815", + "psc_text": "sed transibant quasi mobiles. Justi autem pedes stabant in atriis Hierusalem, in quibus perfidi stare non poterant; et ideo praeteribant, sicut Marcus significavit (Marc. XV, 29). Praeterit umbra, non veritas. Dies ejus sicut umbra praeterit, qui obliviscitur, qui derelinquit. Sed et transire infideles legimus, sicut est illud: Et vindemiant eam omnes transeuntes viam (Psal. LXXIX, 13) . Quis enim nisi perfidus despoliat vineam Christi? Sed et alibi scriptum est: Et non dixerunt transeuntes viam: Benedictio Domini super vos (Psal. CXXVIII, 8) . Stantibus enim dicitur: Ecce nunc benedicite Domino (Ps. CXXXIII, 1) . Tamen et in bono legimus transire; ut est illud Moysis: Transiens videbo hoc visum magnum (Exod. III, 3) . Et qui vidit impium exaltatum ultra cedros Libani, Transivi, inquit, et ecce non erat (Psal. XXXVI, 36) . Et nemo dicit servo: Transi, recumbe (Luc. XVII, 7) . 7. Quae ergo distinctio sit consideremus; nisi forte illa, quia", + "candidate_score": 0.620425, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_64_66", + "bdc_text": "Iterum vale. 18 . aprilis 1534 . Salvum te vult Utingerus .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_814", + "psc_text": "et umbra vivificans, et gratia gentibus conferenda descripta est? 6. Sed etiam ipsa verba significant quae in Evangelio de passione Domini legimus, quia hoc loco mors ejus annuntiata est per Prophetam. Sic enim Matthaeus scripsit: Transeuntes autem blasphemabant eum, moventes capita sua, et dicentes: Vah qui destruebat templum Dei, et in triduo illud reaedificabat! Libera te, si filius Dei es (Matth. XXVII, 39 et 40) . Vulgus populi 1159 cum insultat alicui, sibilare consuevit. Simul quia vocem non habebant, qui Verbum negabant, sicut irrationabilia animalia sibilabant. Et ideo transibant viam, qui in via stare debuerant. Non stabant ergo quasi constantes: sed transibant quasi mobiles. Justi autem pedes stabant in atriis Hierusalem, in quibus perfidi stare non poterant; et ideo praeteribant, sicut Marcus significavit (Marc. XV, 29). Praeterit umbra, non veritas. Dies ejus sicut umbra praeterit, qui obliviscitur, qui derelinquit. Sed et transire infideles legimus, sicut est illud: Et vindemiant eam", + "candidate_score": 0.617958, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_27", + "bdc_text": "Evasit tandem Lemannus et ad exercitum rediit - , tum quod totus pene Lacus et ditio , quam appellant das Fryampt , interpellarunt senatumden Zürcher Rat. pro captivis .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_291", + "psc_text": "ad retia, sed securus. 22. Plena erant omnia laqueis, referta retibus. Audi dicentem: In via hac qua ambulabam, absconderunt laqueum mihi (Psal. CXLI, 4) . Et in libro Sapientiae Syrach moneris, ut cognoscas quia in medio laqueorum ambulas (Eccli. IX, 20). Quot vitia, tot retia: quot peccata, tot laquei: haereditarii jam te nexus tenebant. Venit ad laqueos Jesus, ut Adam solveret: venit liberare quod perierat. Omnes retibus tenebamur, nullus alium eruere poterat, cum se ipsum non posset exuere. Talis ergo necessarius fuit, quem vincula generationis humanae delictis obnoxia non tenerent, non cepisset avaritia, non ligasset dolus. Is solus erat Jesus, qui cum hujus carnis se circumdedisset vinculis, captus non erat, non erat alligatus: sed dirumpens ea atque dissolvens, ad se magis vocavit Ecclesiam, prospiciens per laqueos, eminens super retia; ut et ipsa disceret vinculis non teneri. Denique eo usque non longe a vinculis fuit, ut pro nobis subiret et mortem:", + "candidate_score": 0.598504, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 9, + "cf_id": "cf020", + "work_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Titum", + "max_score": 0.686606, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_51_53", + "bdc_text": "März 1534 ( WA , Briefe VII 27-40 ) , vgl . auch Anm. 17f. vehementer doleo . Video enim hunc hominem ecclesiae dei plus incommodaturum , quam profuerit unquam . Interim vero hunc omnibus in Europa doctis in evangelio praeferre non cessat BucerusBucer verteidigte Luther in diesem Zusammenhang Bullinger gegenüber bereits am 9 .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Titum_window_57", + "psc_text": "tria volumina in Epistolae ad Galatas explanatione dictavimus. Tales homines Doctor Ecclesiae, cui animae populorum creditae sunt, Scripturarum debet ratione superare, et silentium illis testimonium pondere imponere: qui non unam, aut paucas domos, sed universas cum dominis familiisque subvertunt, docentes de ciborum differentiis, de sabbati jam olim abolitione, de circumcisionis injuria: atque utinam hoc ipsum zelo fidei facerent, ex parte aliqua posset ignosci, dicente Apostolo: Confiteor, zelum Dei habent, sed non secundum scientiam (Rom. X, 2) . Verum quia Deus est venter ipsorum, turpis lucri gratia volunt proprios facere discipulos, 705 ut quasi magistri a sectatoribus suis alantur. Possumus autem et aliter interpretari hoc quod dictum est, turpis lucri gratia: ut putemus Apostolum communi verbo usum, quo omnes haeretici cum perversa docent, se hominum solent asserere lucratores: cum non lucrum sit, sed perditio, animas interficere deceptorum. Contra, qui errantem fratrem suum juxta Evangelium corripuerit, si fuerit ille conversus, lucratus est", + "candidate_score": 0.686606, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_52_54", + "bdc_text": "Video enim hunc hominem ecclesiae dei plus incommodaturum , quam profuerit unquam . Interim vero hunc omnibus in Europa doctis in evangelio praeferre non cessat BucerusBucer verteidigte Luther in diesem Zusammenhang Bullinger gegenüber bereits am 9 . April 1534 , s. oben [Nr. 353 ] S. 121f , 15-46. , miror , quo consilio .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Titum_window_57", + "psc_text": "tria volumina in Epistolae ad Galatas explanatione dictavimus. Tales homines Doctor Ecclesiae, cui animae populorum creditae sunt, Scripturarum debet ratione superare, et silentium illis testimonium pondere imponere: qui non unam, aut paucas domos, sed universas cum dominis familiisque subvertunt, docentes de ciborum differentiis, de sabbati jam olim abolitione, de circumcisionis injuria: atque utinam hoc ipsum zelo fidei facerent, ex parte aliqua posset ignosci, dicente Apostolo: Confiteor, zelum Dei habent, sed non secundum scientiam (Rom. X, 2) . Verum quia Deus est venter ipsorum, turpis lucri gratia volunt proprios facere discipulos, 705 ut quasi magistri a sectatoribus suis alantur. Possumus autem et aliter interpretari hoc quod dictum est, turpis lucri gratia: ut putemus Apostolum communi verbo usum, quo omnes haeretici cum perversa docent, se hominum solent asserere lucratores: cum non lucrum sit, sed perditio, animas interficere deceptorum. Contra, qui errantem fratrem suum juxta Evangelium corripuerit, si fuerit ille conversus, lucratus est", + "candidate_score": 0.681398, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 10, + "cf_id": "cf025", + "work_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II", + "max_score": 0.685817, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_52_54", + "bdc_text": "Video enim hunc hominem ecclesiae dei plus incommodaturum , quam profuerit unquam . Interim vero hunc omnibus in Europa doctis in evangelio praeferre non cessat BucerusBucer verteidigte Luther in diesem Zusammenhang Bullinger gegenüber bereits am 9 . April 1534 , s. oben [Nr. 353 ] S. 121f , 15-46. , miror , quo consilio .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_92", + "psc_text": "dijudicamur in benefacto hominis infirmi, in quo iste salvus est factus, notum sit omnibus vobis, et omni plebi Israel, quia in nomine Jesu Christi Nazareni, quem vos crucifixistis, quem Deus suscitavit a mortuis, in hoc iste astat coram vobis salvus (Ibid. 8) . Cumque erga haec persequentium furor excresceret, eosque sacerdotes ac principes Jesum praedicare prohiberent, contra iram principum qua auctoritate Petrus excreverit indicatur, cum illic protinus 554 subditur: Petrus vero et apostoli dixerunt: Obedire oportet Deo magis quam hominibus (Ibid., I, 9) . Sed cum auctoritatem praedicantium, resistentium praecepta non premerent, ad flagella pervenitur. Nam subditur: Tunc principes sacerdotum caesis denuntiaverunt ne loquerentur in nomine Jesu, et dimiserunt eos (Ibid., V, 40) . Sed quia apostolorum virtutem premere nec flagella valuerunt, patenter ostenditur, cum protinus subinfertur: Et illi quidem ibant gaudentes a conspectu concilii, quoniam digni habiti sunt pro nomine Jesu contumeliam pati (Ibid., 41) . Mox etiam post", + "candidate_score": 0.685817, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_53_55", + "bdc_text": "Interim vero hunc omnibus in Europa doctis in evangelio praeferre non cessat BucerusBucer verteidigte Luther in diesem Zusammenhang Bullinger gegenüber bereits am 9 . April 1534 , s. oben [Nr. 353 ] S. 121f , 15-46. , miror , quo consilio . Oecolampadium , virum sanctissimum illum , praedecessorem tuum , in istis furiosis rixis palam praedicat a sathana strangulatum periisse .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_92", + "psc_text": "dijudicamur in benefacto hominis infirmi, in quo iste salvus est factus, notum sit omnibus vobis, et omni plebi Israel, quia in nomine Jesu Christi Nazareni, quem vos crucifixistis, quem Deus suscitavit a mortuis, in hoc iste astat coram vobis salvus (Ibid. 8) . Cumque erga haec persequentium furor excresceret, eosque sacerdotes ac principes Jesum praedicare prohiberent, contra iram principum qua auctoritate Petrus excreverit indicatur, cum illic protinus 554 subditur: Petrus vero et apostoli dixerunt: Obedire oportet Deo magis quam hominibus (Ibid., I, 9) . Sed cum auctoritatem praedicantium, resistentium praecepta non premerent, ad flagella pervenitur. Nam subditur: Tunc principes sacerdotum caesis denuntiaverunt ne loquerentur in nomine Jesu, et dimiserunt eos (Ibid., V, 40) . Sed quia apostolorum virtutem premere nec flagella valuerunt, patenter ostenditur, cum protinus subinfertur: Et illi quidem ibant gaudentes a conspectu concilii, quoniam digni habiti sunt pro nomine Jesu contumeliam pati (Ibid., 41) . Mox etiam post", + "candidate_score": 0.685464, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_53_55", + "bdc_text": "Interim vero hunc omnibus in Europa doctis in evangelio praeferre non cessat BucerusBucer verteidigte Luther in diesem Zusammenhang Bullinger gegenüber bereits am 9 . April 1534 , s. oben [Nr. 353 ] S. 121f , 15-46. , miror , quo consilio . Oecolampadium , virum sanctissimum illum , praedecessorem tuum , in istis furiosis rixis palam praedicat a sathana strangulatum periisse .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_91", + "psc_text": "25) . Ecce quam vilis est ad tentandum persona requisita, ut aperte proderetur quanta eum timoris infirmitas possideret, qui nec ante vocem ostiariae ancillae subsisteret. [Vet. XVII.] 49. Petri fortitudo eo accepto.---Sed jam hic paulo ante timidus, qualis post adventum Spiritus exstiterit videamus. Certe, Luca testante didicimus contra sacerdotes ac principes quanta Dominum auctoritate praedicavit. Nam cum facto miraculo, quaestio fuisset exorta (Act. IV, 14) , et sacerdotum principes, seniores, ac scribae in apostolorum persecutione concurrerent, eos in medio statuentes in qua virtute miraculum fecerint percunctari curaverunt. Quibus repletus Spiritu sancto Petrus dixit: Principes populi et seniores, si nos hodie dijudicamur in benefacto hominis infirmi, in quo iste salvus est factus, notum sit omnibus vobis, et omni plebi Israel, quia in nomine Jesu Christi Nazareni, quem vos crucifixistis, quem Deus suscitavit a mortuis, in hoc iste astat coram vobis salvus (Ibid. 8) . Cumque erga haec persequentium furor excresceret, eosque", + "candidate_score": 0.680518, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_62_64", + "bdc_text": "Vide , obsecro , quantis in periculis versetur ecclesia , quantis quaciatur persequtionum et tentationum procellis . Dominus conservet nos in veritateVgl. Joh 17 , 17. . Iterum vale. 18 .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2367", + "psc_text": "intelligit periculum quod evasit, et vile solatium deputat defensoris qui virtutem adversarii debilem putat. Unde bene ereptionem suam Domino tribuens propheta dicebat: Diligam te, Domine, virtus mea (Psal. XVII, 1) , aperte videlicet dicens: Eo te magis diligo, quo infirmitatem 1055 propriam sentiens, virtutem meam te esse cognosco. Hinc rursum ait: Mirifica misericordias tuas, qui salvos facis sperantes in te (Psal. XVI, 7) , quia tunc nimirum misericordiae Domini mirae apud nosmetipsos qui eripimur fiunt, cum per easdem misericordias quam gravia fuerint pericula quae evasimus, agnoscuntur. 15. Vires fraudes que hostis nostri describuntur.---Et quia sermone praecedenti Dominus beato Job mira opera sanctorum sequentium patefecit, ut his auditis disceret de virtutum suarum culmine quam humilia sentire debuisset, nunc ei cum quo hoste bellum gerat ostenditur, et vires fraudesque illius subtilius indicantur, ut qui ad colloquium auctoris sui perductus est, argumenta adversarii aperte cognoscat. Verbis enim sequentibus fideli famulo Dominus cunctas hostis", + "candidate_score": 0.675739, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_59_61", + "bdc_text": "illum et de ecclesia et literis optime meritum effunditErasmus von Luther als Arianer dargestellt : WA , Briefe VII 33 , 206-39 , 415 ; vgl . oben S. 109 , Anm. 8. .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1902", + "psc_text": "Zacharias ait: Super lapidem unum septem oculi sunt (Zach. III, 9) . Atque iterum: Et in candelabro aureo lucernae septem (Ibid., IV, 2) . Nullus vero hominum operationes sancti Spiritus simul omnes habuit, nisi solus Mediator Dei et hominum, cujus est idem Spiritus, qui de Patre ante saecula procedit. Bene ergo dicitur: Super lapidem unum septem oculi sunt. Huic enim lapidi septem oculos habere est simul omnem virtutem Spiritus septiformis gratiae in operatione retinere. Alius namque prophetiam, alius scientiam, alius virtutes, alius genera linguarum, alius interpretationes sermonum juxta distributionem sancti Spiritus accipit (I Cor. XII, 8) ; ad habenda vero cuncta ejusdem Spiritus munera nemo pertingit. At vero conditor noster infirma nostra suscipiens, quia per divinitatis suae potentiam simul se habere omnes sancti Spiritus virtutes edocuit, micantes procul dubio Pleiades junxit. Dum vero Pleiades jungit, Arcturi gyrum dissipat, quia dum semetipsum factum hominem habere cunctas sancti Spiritus operationes innotuit, in", + "candidate_score": 0.641346, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_52", + "bdc_text": "Video enim hunc hominem ecclesiae dei plus incommodaturum , quam profuerit unquam .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1601", + "psc_text": "Hominem de Deo loqui, est caecum de lumine disserere.---Omne quod aliquid devorat, hoc introrsus trahens, ab intuentium oculis occultat, et rem quae videri in superficie potuit in profundum rapit. Homo igitur cum de Deo tacet, per rationem in qua est conditus esse aliquid videtur. At si loqui de Deo coeperit, illico quam sit nihil ostenditur, quia magnitudinis illius immensitate devoratur, et quasi in profundum raptus absconditur, quia fari ineffabilem cupiens, ipsa suae ignorantiae angustia deglutitur. Loquitur enim caro de spiritu, circumscriptus spiritus de incircumscripto, creatura de creatore, temporalis de aeterno, mutabilis de immutabili, mortalis de vivificante; et cum in tenebris positus internum lumen sicut est nesciat, homo, de aeternitate disserere cupiens, caecus de luce loquitur. Si ergo locutus fuerit homo, devorabitur, quia si effari homo aeternitatem sicut est appetit, etiam hoc sibi subtrahit quod de illa vel tacitus sentit. Sed ecce aeternitas tunc hominibus vere innotuit, cum se eis humanitate", + "candidate_score": 0.640834, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_52", + "bdc_text": "Video enim hunc hominem ecclesiae dei plus incommodaturum , quam profuerit unquam .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1778", + "psc_text": "faceret in dolore poenarum, qui Christum erubuit inter flagella verborum? Ecce et post haec ante oculos hominum adhuc Christianus est, et tamen si eum Dominus districte disposuit judicare, jam non est. 17. Et qui corrigere, cum teneantur, negligunt. Non desunt in pace Ecclesiae Antichristi tentamenta.---Video autem alios, quibus per locum magisterii exhortandi sunt officia arguendique commissa, qui vident aliquid illicitum admitti, et tamen dum quorumdam potentum offendere gratiam metuunt, arguere non praesumunt. Quisquis iste est, quid aliud facit, nisi videt lupum venientem, et fugit (Joan. X, 12) ? Fugit, quia tacuit; tacuit, quia, despecta aeterna gratia, temporalem gloriam plus amavit. Ecce ante potentis faciem intra sui se latebras silentii abscondit, et sicut persecutioni publicae, sic occulto locum dedit timori. Bene de talibus dicitur: Dilexerunt gloriam hominum magis quam Dei (Joan. XII, 43) . Quisquis igitur talis est, si haec districte judicantur, etsi persecutio publica defuit, tamen tacendo 925 Christum negavit.", + "candidate_score": 0.638872, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_52", + "bdc_text": "Video enim hunc hominem ecclesiae dei plus incommodaturum , quam profuerit unquam .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1784", + "psc_text": "dicitur: Extollens se supra omne quod dicitur Deus, aut quod colitur (II Thess. II, 4) , aperte monstratur quia appetendo dudum Dei similitudinem, quasi juxta Deum erigere se voluit, sed in superbiae culpa crescendo, jam se supra omne quod Deus dicitur et colitur extollit. Quia ergo haec ejus superbia districti judicis erit adventu ferienda, sicut scriptum est: Quem Dominus Jesus interficiet spiritu oris sui, 926 et destruet illustratione adventus sui (Ibid., 8) , recte dicitur: Et brachium excelsum conteretur. 9. Verbi divini, quo plus teritur, virtus magis augetur.---Cuncta tamen haec, quae bis discussa sunt, adhuc intelligi et aliter possunt. Verba enim Dei quasi pigmenta quaedam nostri sunt adjutorii. Et sicut pigmentum quanto plus teritur, tanto plus in poculo ejus virtus augetur, ita divina eloquia quo magis exponendo conterimus, eo audientes amplius quasi bibentes juvamus. [Vet. V.] Quia igitur misericors Deus diu peccata hominum tolerat, et cum jam vicinum finem respicit,", + "candidate_score": 0.634104, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_52", + "bdc_text": "Video enim hunc hominem ecclesiae dei plus incommodaturum , quam profuerit unquam .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1779", + "psc_text": "Ecce ante potentis faciem intra sui se latebras silentii abscondit, et sicut persecutioni publicae, sic occulto locum dedit timori. Bene de talibus dicitur: Dilexerunt gloriam hominum magis quam Dei (Joan. XII, 43) . Quisquis igitur talis est, si haec districte judicantur, etsi persecutio publica defuit, tamen tacendo 925 Christum negavit. Non ergo desunt vel in pace Ecclesiae Antichristi tentamenta. Nemo itaque illa persecutionis extremae tempora quasi sola perhorrescat. Apud iniquos namque quotidie res Antichristi agitur, quia in eorum cordibus mysterium suum jam nunc, occultus operatur. Et si multi nunc specie tenus intra Ecclesiam constituti simulant se esse quod non sunt, in adventu tamen judicis prodentur quod sunt: de quibus bene Salomon ait: Vidi impios sepultos, qui etiam cum adhuc viverent, in loco sancto erant, et laudabantur in civitate, quasi justorum operum (Eccle. VIII, 10) . Igitur postquam de iniquis dictum est, Restituetur ut lutum signaculum, et stabit sicut vestimentum, et", + "candidate_score": 0.628618, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_55", + "bdc_text": "Oecolampadium , virum sanctissimum illum , praedecessorem tuum , in istis furiosis rixis palam praedicat a sathana strangulatum periisse .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2677", + "psc_text": "levium rubigo vitiorum, postquam dixit: Cum sublatus fuerit, timebunt angeli, apte mox subdidit: Et territi purgabuntur. Sed quia haec de Leviathan istius fine cognovimus, interim priusquam pereat quid agat audiamus. Sequitur: CAPUT VIII [Rec. VIII]. VERS. 17.---Cum apprehenderit eum gladius, subsistere non poterit neque hasta, neque thorax. 17. Antichristus diaboli gladius recte appellatur.---In Scriptura sacra aliquando per gladium sancta praedicatio, aliquando aeterna damnatio, aliquando tribulatio temporalis, aliquando antiqui hostis ira vel persuasio designatur. Gladius enim 1123 pro sancta praedicatione ponitur, sicut Paulus ait: Et gladium spiritus, quod est verbum Dei (Ephes. VI, 17) . Gladii nomine aeterna damnatio designatur, sicut de praedicante haeretico scriptum est: Si multiplicati fuerint filii ejus, in gaudio erunt (Job. XXVII, 14) , quia quantalibet hic numerositate germinent, aeterna damnatione consumuntur. Gladius tribulatio temporalis accipitur, sicut Mariae de secuturis tribulationibus, dicitur: Et tuam ipsius animam pertransibit gladius (Luc. II, 35) . Rursum per gladium ira vel", + "candidate_score": 0.62236, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_54", + "bdc_text": "April 1534 , s. oben [Nr. 353 ] S. 121f , 15-46. , miror , quo consilio .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_309", + "psc_text": "et salva facta est anima mea (Genes. XXXII, 30) . Vidit Moyses Deum, de quo scriptum est: Loquebatur Dominus ad Moysen facie ad faciem, sicut loqui solet homo ad amicum suum (Exod. XXXIII, 11) . Vidit isdem Job Dominum, qui dicit: Auditu auris audivi te, nunc autem oculus meus videt te (Job. XLII, 5) . Vidit Isaias Dominum, qui ait: Anno quo mortuus est rex Ozias, vidi Dominum sedentem super solium excelsum et elevatum (Isai. VI, 1) . Vidit Michaeas Dominum, qui ait: Vidi Dominum sedentem super solium suum, et omnem exercitum coeli assistentem ei a dextris et a sinistris (III Reg. XXII, 19) . Quid est ergo quod tot testamenti veteris patres Deum se vidisse testati sunt, et tamen de hac sapientia quae Deus est, dicitur: Abscondita est ab oculis omnium viventium; et Joannes ait: Deum nemo vidit unquam (I Joan. IV, 12) , nisi hoc quod patenter datur", + "candidate_score": 0.621528, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_25_27", + "bdc_text": "und Nachtrag zum Urteil. ( sic alter appellatur captivus ) . Sed noluit ea ditio oblatam conditionem recipere , imo cum indignatione repulit . Evasit tandem Lemannus et ad exercitum rediit - , tum quod totus pene Lacus et ditio , quam appellant das Fryampt , interpellarunt senatumden Zürcher Rat. pro captivis .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_164", + "psc_text": "is qui de abundantia peccaverit, illic aestuante nimis cremetur inopia. Videmus enim in verbis divitis ex subtilissimo Dei judicio quam digna tali culpae poena responderit. Agente namque inopia, illic usque ad minima petenda compulsus est, qui hic, agente tenacia, usque ad minima neganda pervenit. Quid retribui subtilius, quid districtius potest? Guttam aquae petit, qui micas panis negavit. Apprehendit ergo eum quasi aqua inopia. Non immerito aquae tunc illa inopia comparatur, quia in inferno cruciat, qui susceptos in profundis absorbens, solet lacus nomine designari. Unde per prophetam quoque humani generis voce dicitur: Lapsa est in lacum vita mea (Thren. III, 53) . Ereptorum vero exsultatione cantatur: Domine Deus meus, clamavi ad te, et sanasti me; Domine, abstraxisti ab inferis animam meam, salvasti me a descendentibus in lacum (Psal. XXIX, 3) . [Vet. XI.] 31. Divini judicii turbo, qua non putat hora, ideoque nocte, eum opprimet.---Nocte opprimet eum tempestas. Quid hoc loco", + "candidate_score": 0.619409, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_26_28", + "bdc_text": "Sed noluit ea ditio oblatam conditionem recipere , imo cum indignatione repulit . Evasit tandem Lemannus et ad exercitum rediit - , tum quod totus pene Lacus et ditio , quam appellant das Fryampt , interpellarunt senatumden Zürcher Rat. pro captivis . Hic multa ultroin der Vorlage utro .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_164", + "psc_text": "is qui de abundantia peccaverit, illic aestuante nimis cremetur inopia. Videmus enim in verbis divitis ex subtilissimo Dei judicio quam digna tali culpae poena responderit. Agente namque inopia, illic usque ad minima petenda compulsus est, qui hic, agente tenacia, usque ad minima neganda pervenit. Quid retribui subtilius, quid districtius potest? Guttam aquae petit, qui micas panis negavit. Apprehendit ergo eum quasi aqua inopia. Non immerito aquae tunc illa inopia comparatur, quia in inferno cruciat, qui susceptos in profundis absorbens, solet lacus nomine designari. Unde per prophetam quoque humani generis voce dicitur: Lapsa est in lacum vita mea (Thren. III, 53) . Ereptorum vero exsultatione cantatur: Domine Deus meus, clamavi ad te, et sanasti me; Domine, abstraxisti ab inferis animam meam, salvasti me a descendentibus in lacum (Psal. XXIX, 3) . [Vet. XI.] 31. Divini judicii turbo, qua non putat hora, ideoque nocte, eum opprimet.---Nocte opprimet eum tempestas. Quid hoc loco", + "candidate_score": 0.605598, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_7_9", + "bdc_text": "Meyer , Der Zweite Kappelerkrieg 206-210 . 256-259 ; Maeder , Unruhe 124f. .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2809", + "psc_text": "VI, 28) . Hinc rursum ait: Cum stabitis ad orandum, dimittite si quid habetis adversus aliquem, ut et Pater vester qui in coelis est dimittat vobis peccata vestra (Marc. XI, 25) . Quantum vero pro se obtinuit, qui pro aliis intervenit, illico demonstratur, cum subditur: CAPUT XII [Rec. VIII]. Ibid.---Addidit Dominus omnia quaecunque fuerant Job duplicia. 22. Juxta afflictionis pondus disponitur mensura consolationis.---Cuncta quae amiserat duplicia recepit, quia per pietatem benigni judicis tentationis nostrae dispendium vincunt suffragia consolationum. Minus autem tentat probatio quam remuneratio consolatur, ut ex retributionis merito leve fuisse quod toleravit agnoscat, qui ex percussionis pondere grave se aliquid tolerare judicabat. Unde afflictae quoque Judaeae dicitur: Ad punctum in modico dereliqui te, et in miserationibus magnis congregabo te (Isai. LIV, 7) . Aliquando vero juxta afflictionis pondus disponitur mensura consolationis. Unde alias scriptum est: Secundum multitudinem dolorum meorum in corde meo consolationes tuae laetificaverunt animam meam (Psal. XCIII,", + "candidate_score": 0.588349, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 11, + "cf_id": "cf036", + "work_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_De-veritate-praedestinationis", + "max_score": 0.684192, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_63", + "bdc_text": "Dominus conservet nos in veritateVgl. Joh 17 , 17. .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_De-veritate-praedestinationis_window_131", + "psc_text": "Alio quoque loco ipsam manum dexterae nostrae divina dicit protectione salvari. Ait enim: Dominus custodit te, Dominus protectio tua super manum dexterae tuae (Psal. CXX, 5) . Ipse denuo orat, ut opera manuum nostrarum, concessa super nos illuminatione, Dominus dirigat. Ideo ait: Sit splendor Domini Dei nostri super nos, et opera manuum nostrarum dirige super nos (Psal. LXXXIX, 17) . CAP. X.--16. His atque hujusmodi testimoniis, quibus tam Novum quam Vetus refertum est Testamentum, tale esse hominis demonstratur arbitrium, ut sive ad inchoanda quae bona sunt nihil possit, nisi ipsum gratia divina praevenerit, sive ad perficienda nullatenus sibi sufficere valeat, nisi gratia qua praevenitur, eadem jugiter adjuvetur. Nec tamen quia indiget juvamine, ideo dicendum est non esse; nec quia est, ideo credi debet ad initium vel profectum boni sibi posse sufficere. Proinde si ad eloquia divina humilis ac mitis accesserit animus (quod tunc potest, si ei humilitatis et mansuetudinis donum", + "candidate_score": 0.684192, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_63", + "bdc_text": "Dominus conservet nos in veritateVgl. Joh 17 , 17. .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_De-veritate-praedestinationis_window_160", + "psc_text": "enim: Omni custodia serva cor tuum; ex hoc enim exitus vitae (Prov. IV, 23) . CAP. XVII.--28. Servamus autem cor nostrum, si nos ille servaverit cui dicitur: Conserva me, Domine, quoniam in te speravi (Psal. XV, 1) . Hinc est quod ipse Unigenitus Deus, carnis humilitate suscepta, compatiens infirmitatibus nostris, Patrem pro nobis exorare dignatus est, dicens: Pater, serva eos in nomine tuo, quos dedisti mihi (Joan. XVII, 11) ; et iterum: Non rogo ut tollas eos de mundo, sed ut serves eos ex malo (Ibid., 15) . Nunquam igitur homo congrua custodia servat cor suum, nisi fuerit ipsum cor Deo custodiente servatum. Nisi enim Dominus custodieri civitatem, in vanum vigilant qui custodiunt eam (Psal. CXXVI, 1) . Propter hoc apostolus Paulus divinam custodiam cordibus nostris optat adesse, dicens. Pax Dei, quae exsuperat omnem sensum, custodia corda vestra et intelligentias vestras in Christo Jesu Domino nostro (Philip. IV, 7) .", + "candidate_score": 0.669863, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_63", + "bdc_text": "Dominus conservet nos in veritateVgl. Joh 17 , 17. .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_De-veritate-praedestinationis_window_161", + "psc_text": "Deo custodiente servatum. Nisi enim Dominus custodieri civitatem, in vanum vigilant qui custodiunt eam (Psal. CXXVI, 1) . Propter hoc apostolus Paulus divinam custodiam cordibus nostris optat adesse, dicens. Pax Dei, quae exsuperat omnem sensum, custodia corda vestra et intelligentias vestras in Christo Jesu Domino nostro (Philip. IV, 7) . Et cum nobis Deus per Jeremiam dicat: Custodite animas vestras (Jer. XVII 21) , hoc se beatus David adimplere non posse cogno scens, divinam poscit animae suae custodiam dicens Custodi animam 472 meam, et libera me (Psal XXIV, 20). Qui rursus ait: Tu, Domine, servabis nos et custodies nos a generatione ista in aeternum (Psal XI, 8). Et unicuique fidelium divinam optans impendi custodiam, dicit: Dominus custodit te ab omni malo custodiat animam tuam Dominus (Psal. CXX, 5) . Et ut jugiter gratiae divinae necessariam nobis sciremus esse custodiam, sequitur, et dicit: Dominus custodiat introitum tuum et exitum tuum, ex", + "candidate_score": 0.66815, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 12, + "cf_id": "cf036", + "work_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_De-fide", + "max_score": 0.684149, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_63", + "bdc_text": "Dominus conservet nos in veritateVgl. Joh 17 , 17. .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_De-fide_window_140", + "psc_text": "ut hujus fidei veritatem firmiter teneas inviolatamque custodias: quia Spiritus sanctus fidelibus se deprecantibus copiosum subministrat adjutorium, sicut propheta dicit: Prope est Dominus omnibus invocantibus 533 eum in veritate. Voluntatem timentium se faciet, et preces eorum exaudiet, et salvos faciet eos. Custodit Dominus omnes diligentes se, et omnes peccatores disperdet (Psal. CXLIV, 18, 19, 20) . Et iterum ipsi Deo dicit: Ecce omnes qui se elongant a te peribunt: perdidisti omnes qui fornicantur abs te (Psal. LXXII, 27) . De se autem ait: Mihi autem adhaerere Deo bonum est, ponere in Domino spem meam (Ibid., 28) 3. Adhaere igitur Deo, fili carissime, et in ipso spem tuam toto corde, fide et caritate constitue. In militia saeculi exhibe regi terreno fidele servitium, quia hoc diligit Deus, hoc mandat Apostolus. In causa vero fidei, qua Christus nos redemit in sanguine suo, omnis de corde nostro timor abscedat. Illi animas nostras debemus cujus", + "candidate_score": 0.684149, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_63_65", + "bdc_text": "Dominus conservet nos in veritateVgl. Joh 17 , 17. . Iterum vale. 18 . aprilis 1534 .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_De-fide_window_140", + "psc_text": "ut hujus fidei veritatem firmiter teneas inviolatamque custodias: quia Spiritus sanctus fidelibus se deprecantibus copiosum subministrat adjutorium, sicut propheta dicit: Prope est Dominus omnibus invocantibus 533 eum in veritate. Voluntatem timentium se faciet, et preces eorum exaudiet, et salvos faciet eos. Custodit Dominus omnes diligentes se, et omnes peccatores disperdet (Psal. CXLIV, 18, 19, 20) . Et iterum ipsi Deo dicit: Ecce omnes qui se elongant a te peribunt: perdidisti omnes qui fornicantur abs te (Psal. LXXII, 27) . De se autem ait: Mihi autem adhaerere Deo bonum est, ponere in Domino spem meam (Ibid., 28) 3. Adhaere igitur Deo, fili carissime, et in ipso spem tuam toto corde, fide et caritate constitue. In militia saeculi exhibe regi terreno fidele servitium, quia hoc diligit Deus, hoc mandat Apostolus. In causa vero fidei, qua Christus nos redemit in sanguine suo, omnis de corde nostro timor abscedat. Illi animas nostras debemus cujus", + "candidate_score": 0.680341, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 13, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "034_Augustinus-Hipponensis_De-doctrina-Christiana", + "max_score": 0.684034, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_51_53", + "bdc_text": "März 1534 ( WA , Briefe VII 27-40 ) , vgl . auch Anm. 17f. vehementer doleo . Video enim hunc hominem ecclesiae dei plus incommodaturum , quam profuerit unquam . Interim vero hunc omnibus in Europa doctis in evangelio praeferre non cessat BucerusBucer verteidigte Luther in diesem Zusammenhang Bullinger gegenüber bereits am 9 .", + "psc_chunk_id": "034_Augustinus-Hipponensis_De-doctrina-Christiana_window_306", + "psc_text": "IV.-- Officium doctoris christiani. 6. Debet igitur divinarum Scripturarum tractator et doctor, defensor rectae fidei ac debellator erroris, et bona docere, et mala dedocere; atque in hoc opere sermonis conciliare adversos, remissos erigere, nescientibus quid agatur, quid exspectare debeant intimare. Ubi autem benevolos, intentos, dociles aut invenerit, aut ipse fecerit, caetera peragenda sunt, sicut postulat causa. Si docendi sunt qui audiunt, narratione faciendum est, si tamen indigeat, ut res de qua agitur innotescat. Ut autem quae dubia sunt certa fiant, documentis adhibitis ratiocinandum est. Si vero qui audiunt movendi sunt potius quam docendi, ut in eo quod jam sciunt, agendo non torpeant, et rebus assensum, quas veras esse fatentur, accommodent, majoribus dicendi viribus opus est. Ibi obsecrationes et increpationes, concitationes et coercitiones, et quaecumque alia valent ad commovendos animos, sunt necessaria. 7. Et haec quidem cuncta quae dixi, omnes fere homines in iis quae eloquendo agunt, facere non quiescunt: CAPUT", + "candidate_score": 0.684034, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 14, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1", + "max_score": 0.683903, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_62_64", + "bdc_text": "Vide , obsecro , quantis in periculis versetur ecclesia , quantis quaciatur persequtionum et tentationum procellis . Dominus conservet nos in veritateVgl. Joh 17 , 17. . Iterum vale. 18 .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1089", + "psc_text": "Sed promisit illud et caeteris Christianis: Dominus custodit omnia ossa eorum, unum ex his non conteretur. Ergo fratres, si viderimus aliquem sanctum tribulationes pati, et forte vel a medico sic secari, vel ab aliquo persecutore sic caedi, ut ejus ossa frangantur; non dicamus, Non erat justus iste, nam Dominus hoc promisit justis suis, de quibus ait, Custodit Dominus omnia ossa eorum, unum ex his non conteretur. Vis videre quia alia ossa dixit, quae diximus firmamenta fidei, id est patientiam et tolerantiam in omnibus tribulationibus? Ipsa enim sunt ossa quae non franguntur. Audite, et in ipsa passione Domini inspicite quod dico. Dominus erat in medio crucifixus; juxta illum duo latrones erant: unus insultavit, alter credidit; unus damnatus est, alter justificatus est; unus habuit poenam suam et hic et in futurum, alteri autem dixit Dominus, Amen dico tibi, hodie mecum eris in paradiso (Luc. XXIII, 43) : et tamen illi qui venerant,", + "candidate_score": 0.683903, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_63", + "bdc_text": "Dominus conservet nos in veritateVgl. Joh 17 , 17. .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1089", + "psc_text": "Sed promisit illud et caeteris Christianis: Dominus custodit omnia ossa eorum, unum ex his non conteretur. Ergo fratres, si viderimus aliquem sanctum tribulationes pati, et forte vel a medico sic secari, vel ab aliquo persecutore sic caedi, ut ejus ossa frangantur; non dicamus, Non erat justus iste, nam Dominus hoc promisit justis suis, de quibus ait, Custodit Dominus omnia ossa eorum, unum ex his non conteretur. Vis videre quia alia ossa dixit, quae diximus firmamenta fidei, id est patientiam et tolerantiam in omnibus tribulationibus? Ipsa enim sunt ossa quae non franguntur. Audite, et in ipsa passione Domini inspicite quod dico. Dominus erat in medio crucifixus; juxta illum duo latrones erant: unus insultavit, alter credidit; unus damnatus est, alter justificatus est; unus habuit poenam suam et hic et in futurum, alteri autem dixit Dominus, Amen dico tibi, hodie mecum eris in paradiso (Luc. XXIII, 43) : et tamen illi qui venerant,", + "candidate_score": 0.679083, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_63", + "bdc_text": "Dominus conservet nos in veritateVgl. Joh 17 , 17. .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_557", + "psc_text": "morientium contemnam (Os enim quod mentitur occidit animam [Sap. I, 11] ), credo videre bona Domini in terra viventium, ubi nullus est falsitati locus. 14. [vers. 14.] Sustine Dominum, viriliter age: et confortetur cor tuum, et sustine Dominum. Sed quando istud erit? Arduum est mortali, tardum est amanti: sed audi non fallacem vocem dicentis: Sustine Dominum. Tolera ustionem renum viriliter, et ustionem cordis fortiter: non tibi negatum putes, quod nondum accipis. Ne desperatione deficias, vide quia dictum est: Sustine Dominum. ENARRATIO II. SERMO AD PLEBEM. 1. Dominus Deus noster alloquens et consolans nos, profecto quos respicit ex justo judicio suo in sudore vultus nostri panem manducare (Gen. III, 19), ex nobis nobis loqui dignatur, ut ostendat quia non solum est conditor noster, sed et habitator. Voces istae Psalmi, quas audivimus, et ex parte cantavimus, si dicamus quod nostrae sint, verendum est quemadmodum verum dicamus: sunt enim voces magis Spiritus Dei", + "candidate_score": 0.678327, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_63_65", + "bdc_text": "Dominus conservet nos in veritateVgl. Joh 17 , 17. . Iterum vale. 18 . aprilis 1534 .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_976", + "psc_text": "ergo securus, possessio tua est, possidentibus eam. Scriptura dixit, implevit fiducia dubitationem tuam: dic securus, ama securus, spera securus. Tua etiam illa verba sint in Psalmo, Dominus pars haereditatis meae (Psal. XV, 5) . 18. Ergo inde beati erimus, Deum possidendo. Quid ergo? Nos possidebimus cum, et ille non nos possidebit? Unde ergo Isaias: Domine, posside nos (Isai. XXVI, 13, sec. LXX) ? Possidet ergo, et possidetur, et totum propter nos. Non enim quomodo, ut nos ex illo beati simus, possidetur a nobis, ita et ille, ut beatus sit, possidet nos. Et possidet, et possidetur, non ob aliud nisi ut nos beati simus. Possidemus eum, et possidet nos; quia colimus eum et colit nos. Colimus eum tanquam Dominum Deum, colit nos tanquam terram suam. Quia colimus eum, nemo dubitat; quia colit nos, quis nobis indicat? Ille qui ait: Ego sum vitis, vos estis sarmenta, Pater meus agricola est (Joan. XV,", + "candidate_score": 0.667859, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_63", + "bdc_text": "Dominus conservet nos in veritateVgl. Joh 17 , 17. .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1739", + "psc_text": "Sustine Dominum, viriliter age, et confortetur cor tuum, et sustine Dominum (Psal. XXVI, 14) ; quoniam qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit (Matth. X, 22, et XXIV, 13) . Quare ergo tristis es anima mea, et quare conturbas me? Spera in Deum, quoniam confitebor illi. Haec est confessio mea, Salutare vultus mei, Deus meus. 12. Ad meipsum anima mea turbata est. Numquid ad Deum turbatur? Ad me turbata est. Ad incommutabile reficiebatur, ad mutabile perturbabatur. Novi quia justitia Dei mei manet: utrum mea maneat, nescio. Terret enim me Apostolus dicens: Qui se putat stare, videat ne cadat (I Cor. X, 12) . Ergo quia non est in me firmitas mihi, nec est mihi spes de me, Ad meipsum turbata est anima mea. Vis non conturbetur? Non remaneat in teipso, et dic: Ad te, Domine, levavi animam meam (Psal. XXIV, 1) . Hoc planius audi. Noli sperare de te,", + "candidate_score": 0.667607, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_61_63", + "bdc_text": "vgl . oben S. 109 , Anm. 8. . Vide , obsecro , quantis in periculis versetur ecclesia , quantis quaciatur persequtionum et tentationum procellis . Dominus conservet nos in veritateVgl. Joh 17 , 17. .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_810", + "psc_text": "Multa flagella peccatoris: multum flagellatur, qui non confitens Deo peccata sua, seipsum sibi rectorem esse vult. Sperantem autem in Domino misericordia circumdabit: qui autem sperat in Domino, et ei se subdit regendum, misericordia circumdabit eum. 11. [vers. 11.] Laetamini in Domino, et exsultate, justi: laetamini, et exsultate, justi, non in vobis, sed in Domino. Et gloriamini, omnes recti corde: et in eo gloriamini omnes, qui intellexistis rectum esse illi subdi, ut caeteris praeferamini. ENARRATIO II. SERMO AD PLEBEM. 1. Psalmus gratiae Dei et justificationis nostrae nullis praecedentibus meritis nostris, sed praeveniente nos misericordia Domini Dei nostri, commendatus maxime ore apostolico, sicut praecedens hunc psalmum lectio omnibus intimavit, a nostra tenuitate susceptus est cum Vestra Charitate tractandus. Unde primum infirmitatem meam orationibus vestris commendo, sicut dicit Apostolus, ut detur mihi sermo in apertione oris mei (Ephes. VI, 19) , sic loqui vobis, quemadmodum et mihi dicere periculosum non sit, et vobis", + "candidate_score": 0.665837, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_63_65", + "bdc_text": "Dominus conservet nos in veritateVgl. Joh 17 , 17. . Iterum vale. 18 . aprilis 1534 .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_557", + "psc_text": "morientium contemnam (Os enim quod mentitur occidit animam [Sap. I, 11] ), credo videre bona Domini in terra viventium, ubi nullus est falsitati locus. 14. [vers. 14.] Sustine Dominum, viriliter age: et confortetur cor tuum, et sustine Dominum. Sed quando istud erit? Arduum est mortali, tardum est amanti: sed audi non fallacem vocem dicentis: Sustine Dominum. Tolera ustionem renum viriliter, et ustionem cordis fortiter: non tibi negatum putes, quod nondum accipis. Ne desperatione deficias, vide quia dictum est: Sustine Dominum. ENARRATIO II. SERMO AD PLEBEM. 1. Dominus Deus noster alloquens et consolans nos, profecto quos respicit ex justo judicio suo in sudore vultus nostri panem manducare (Gen. III, 19), ex nobis nobis loqui dignatur, ut ostendat quia non solum est conditor noster, sed et habitator. Voces istae Psalmi, quas audivimus, et ex parte cantavimus, si dicamus quod nostrae sint, verendum est quemadmodum verum dicamus: sunt enim voces magis Spiritus Dei", + "candidate_score": 0.665407, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_1_3", + "bdc_text": "De captivisVgl . oben S. 101 , 29-31 ; zu den Personen s. unten Anm. 3 und 6 . quid referam ?", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3539", + "psc_text": "adjecit: Sed quasi servi Christi. Dominus homo non videt; sed Dominus Christus videt. Ex animo, inquit, cum bona voluntate (Ephes. VI, 6, 7) . Talis fuit Jonadab; id est, hoc nomen ipsius interpretatur. Qui sunt ergo qui primi captivi ducti sunt? Ducti sunt filii Israel captivi primi, et secundi, et tertii; sed pro his Psalmus, aut de his Psalmus, qui primi ducti sunt, non hoc sonat: idem ipse psalmus discussus, perscrutatus, interrogatus omnibus versibus suis aliud tibi dicit, non de illis se loqui, qui homines nescio qui, nescio quando, irruentibus hostibus, in Babyloniam captivi ducti sunt ex Jerusalem. Sed dicit Psalmus, quid, nisi quod audistis ab Apostolo? Commendat nobis gratiam Dei; commendat nobis, quia nos per nosmetipsos nihil sumus: commendat nobis, quia quidquid sumus, illius misericordia sumus; quidquid autem ex nobis sumus, mali sumus. Quare ergo, captivi? et quare nomine captivitatis commendatur ipsa gratia liberatoris? Aperit, ipse dicit Apostolus: Condelector", + "candidate_score": 0.659171, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_25", + "bdc_text": "und Nachtrag zum Urteil. ( sic alter appellatur captivus ) .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3608", + "psc_text": "est, sed quod animale postea spirituale (I Cor. XV, 46) . Propter primum hominem primi captivi: propter secundum hominem secundi redempti. Nam et ipsa redemptio clamat captivitatem nostram. Unde enim redempti, si non antea captivi? Et eam captivitatem expressius ab Apostolo insinuatam ex Epistola ejus, verba quaedam commemorantes, insinuavimus, et repetimus: Video aliam legem in membris meis, repugnantem legi mentis meae, et captivum me ducentem in lege peccati, quae est in membris meis (Rom. VII, 23) . Ipsa est prima captivitas nostra, qua concupiscit adversus spiritum caro (Gal. V, 17). Venit autem hoc de poena peccati, ut homo adversus seipsum divideretur, qui uni subditus esse noluit. Nihil enim tam expedit animae quam obedire. Et si expedit animae obedire in servo ut obediat domino, in filio ut obediat patri, in uxore ut obediat viro; quanto magis in homine ut obediat Deo? Expertus ergo malum Adam: omnis autem homo Adam; sicut in", + "candidate_score": 0.654639, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_1_3", + "bdc_text": "De captivisVgl . oben S. 101 , 29-31 ; zu den Personen s. unten Anm. 3 und 6 . quid referam ?", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3335", + "psc_text": "si et ad bonum homines possunt capi? Unde Petro dictum est: Ex hoc jam homines eris capiens (Luc. V, 10) . Captivati ergo, quia capti, et capti quia subjugati; sub lene illud jugum missi (Matth. XI, 30), liberati a peccato cujus servi erant, et justitiae servi facti cujus liberi erant (Rom. VI, 18). Unde et ipse in illis est, qui dedit dona hominibus, et accepit dona in hominibus. Ideoque in ista captivitate, in ista servitute, in isto curru, sub isto jugo non sunt millia plorantium, sed millia laetantium. Dominus quippe in illis, in Sina, in sancto. Cui sensui congruit et alia interpretatio, qua interpretatur Sina Mensura. Nam de his donis laetitiae spiritualis Apostolus loquens id quod supra commemoravi: Unicuique autem nostrum, inquit, data est gratia secundum mensuram donationis Christi. Ac deinde sequitur quod etiam hic sequitur: Propter quod dicit, Ascendit in altum, captivavit captivitatem, dedit dona hominibus: quod hic est,", + "candidate_score": 0.653541, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_0_2", + "bdc_text": "Gratiam et pacem . De captivisVgl . oben S. 101 , 29-31 ; zu den Personen s. unten Anm. 3 und 6 .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3539", + "psc_text": "adjecit: Sed quasi servi Christi. Dominus homo non videt; sed Dominus Christus videt. Ex animo, inquit, cum bona voluntate (Ephes. VI, 6, 7) . Talis fuit Jonadab; id est, hoc nomen ipsius interpretatur. Qui sunt ergo qui primi captivi ducti sunt? Ducti sunt filii Israel captivi primi, et secundi, et tertii; sed pro his Psalmus, aut de his Psalmus, qui primi ducti sunt, non hoc sonat: idem ipse psalmus discussus, perscrutatus, interrogatus omnibus versibus suis aliud tibi dicit, non de illis se loqui, qui homines nescio qui, nescio quando, irruentibus hostibus, in Babyloniam captivi ducti sunt ex Jerusalem. Sed dicit Psalmus, quid, nisi quod audistis ab Apostolo? Commendat nobis gratiam Dei; commendat nobis, quia nos per nosmetipsos nihil sumus: commendat nobis, quia quidquid sumus, illius misericordia sumus; quidquid autem ex nobis sumus, mali sumus. Quare ergo, captivi? et quare nomine captivitatis commendatur ipsa gratia liberatoris? Aperit, ipse dicit Apostolus: Condelector", + "candidate_score": 0.652885, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_0_2", + "bdc_text": "Gratiam et pacem . De captivisVgl . oben S. 101 , 29-31 ; zu den Personen s. unten Anm. 3 und 6 .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3335", + "psc_text": "si et ad bonum homines possunt capi? Unde Petro dictum est: Ex hoc jam homines eris capiens (Luc. V, 10) . Captivati ergo, quia capti, et capti quia subjugati; sub lene illud jugum missi (Matth. XI, 30), liberati a peccato cujus servi erant, et justitiae servi facti cujus liberi erant (Rom. VI, 18). Unde et ipse in illis est, qui dedit dona hominibus, et accepit dona in hominibus. Ideoque in ista captivitate, in ista servitute, in isto curru, sub isto jugo non sunt millia plorantium, sed millia laetantium. Dominus quippe in illis, in Sina, in sancto. Cui sensui congruit et alia interpretatio, qua interpretatur Sina Mensura. Nam de his donis laetitiae spiritualis Apostolus loquens id quod supra commemoravi: Unicuique autem nostrum, inquit, data est gratia secundum mensuram donationis Christi. Ac deinde sequitur quod etiam hic sequitur: Propter quod dicit, Ascendit in altum, captivavit captivitatem, dedit dona hominibus: quod hic est,", + "candidate_score": 0.651327, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_0_2", + "bdc_text": "Gratiam et pacem . De captivisVgl . oben S. 101 , 29-31 ; zu den Personen s. unten Anm. 3 und 6 .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3540", + "psc_text": "Psalmus, quid, nisi quod audistis ab Apostolo? Commendat nobis gratiam Dei; commendat nobis, quia nos per nosmetipsos nihil sumus: commendat nobis, quia quidquid sumus, illius misericordia sumus; quidquid autem ex nobis sumus, mali sumus. Quare ergo, captivi? et quare nomine captivitatis commendatur ipsa gratia liberatoris? Aperit, ipse dicit Apostolus: Condelector legi Dei secundum interiorem hominem: video autem aliam legem in membris meis repugnantem legi mentis meae, et captivum me ducentem in lege peccati, quae est in membris meis. Ecce habes duci captivum. Quid ergo commendat iste psalmus? Quod sequitur ibi Apostolus: Infelix ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus? Gratia Dei per Jesum Christum Dominum nostrum (Rom. VII, 22-25) . Quare ergo primi? Nam dictum est, quare captivi. Quantum arbitror, et hoc elucet. Quoniam in comparatione filiorum Jonadab omnis inobedientia culpata est. Per inobedientiam autem captivi facti sumus, quia ipse Adam non obediendo peccavit. Dictum est autem ab", + "candidate_score": 0.646179, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_25", + "bdc_text": "und Nachtrag zum Urteil. ( sic alter appellatur captivus ) .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3540", + "psc_text": "Psalmus, quid, nisi quod audistis ab Apostolo? Commendat nobis gratiam Dei; commendat nobis, quia nos per nosmetipsos nihil sumus: commendat nobis, quia quidquid sumus, illius misericordia sumus; quidquid autem ex nobis sumus, mali sumus. Quare ergo, captivi? et quare nomine captivitatis commendatur ipsa gratia liberatoris? Aperit, ipse dicit Apostolus: Condelector legi Dei secundum interiorem hominem: video autem aliam legem in membris meis repugnantem legi mentis meae, et captivum me ducentem in lege peccati, quae est in membris meis. Ecce habes duci captivum. Quid ergo commendat iste psalmus? Quod sequitur ibi Apostolus: Infelix ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus? Gratia Dei per Jesum Christum Dominum nostrum (Rom. VII, 22-25) . Quare ergo primi? Nam dictum est, quare captivi. Quantum arbitror, et hoc elucet. Quoniam in comparatione filiorum Jonadab omnis inobedientia culpata est. Per inobedientiam autem captivi facti sumus, quia ipse Adam non obediendo peccavit. Dictum est autem ab", + "candidate_score": 0.643003, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_1_3", + "bdc_text": "De captivisVgl . oben S. 101 , 29-31 ; zu den Personen s. unten Anm. 3 und 6 . quid referam ?", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3541", + "psc_text": "hujus? Gratia Dei per Jesum Christum Dominum nostrum (Rom. VII, 22-25) . Quare ergo primi? Nam dictum est, quare captivi. Quantum arbitror, et hoc elucet. Quoniam in comparatione filiorum Jonadab omnis inobedientia culpata est. Per inobedientiam autem captivi facti sumus, quia ipse Adam non obediendo peccavit. Dictum est autem ab eodem Apostolo, quod et verum est, quia « omnes in Adam moriuntur, in quo omnes peccaverunt » (Rom. V, 12). Merito et « primi ducti sunt captivi: » quia « primus homo de terra terrenus, secundus homo de coelo coelestis; qualis terrenus, tales et terreni; qualis coelestis, tales et coelestes. Sicut portavimus imaginem terreni, portemus et imaginem ejus qui de coelo est. » Primus homo captivos nos fecit; secundus homo nos de captivitate liberavit. Sicut enim in Adam omnes moriuntur, ita et in Christo omnes vivificabuntur (I Cor. XV, 47-49, 22) . Sed in Adam moriuntur per carnis nativitatem; in", + "candidate_score": 0.641537, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_25", + "bdc_text": "und Nachtrag zum Urteil. ( sic alter appellatur captivus ) .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3607", + "psc_text": "non esset. Porro autem, si propterea gratia est, quia gratis est, nihil tuum praecessit, ut acciperes. Nam si aliqua bona opera tua praecesserunt, pretium accepisti, non gratis: pretium autem quod nobis debebatur, supplicium est. Quod ergo liberamur, non nostris meritis, sed illius gratia est. Illum ergo laudemus; illi totum quod sumus, et quod salvi efficimur, debeamus. Ad quod conclusit, cum multa dixisset, dicens: Domine, memorabor justitiae tuae solius. Ad istum versum conclusa est hesterna tractactio. Primi ergo captivi, id est, pertinentes ad primum hominem: propter hoc enim captivi, propter primum hominem in quo omnes morimur; quia non prius quod spirituale est, sed quod animale postea spirituale (I Cor. XV, 46) . Propter primum hominem primi captivi: propter secundum hominem secundi redempti. Nam et ipsa redemptio clamat captivitatem nostram. Unde enim redempti, si non antea captivi? Et eam captivitatem expressius ab Apostolo insinuatam ex Epistola ejus, verba quaedam commemorantes, insinuavimus, et", + "candidate_score": 0.638649, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_1_3", + "bdc_text": "De captivisVgl . oben S. 101 , 29-31 ; zu den Personen s. unten Anm. 3 und 6 . quid referam ?", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3608", + "psc_text": "est, sed quod animale postea spirituale (I Cor. XV, 46) . Propter primum hominem primi captivi: propter secundum hominem secundi redempti. Nam et ipsa redemptio clamat captivitatem nostram. Unde enim redempti, si non antea captivi? Et eam captivitatem expressius ab Apostolo insinuatam ex Epistola ejus, verba quaedam commemorantes, insinuavimus, et repetimus: Video aliam legem in membris meis, repugnantem legi mentis meae, et captivum me ducentem in lege peccati, quae est in membris meis (Rom. VII, 23) . Ipsa est prima captivitas nostra, qua concupiscit adversus spiritum caro (Gal. V, 17). Venit autem hoc de poena peccati, ut homo adversus seipsum divideretur, qui uni subditus esse noluit. Nihil enim tam expedit animae quam obedire. Et si expedit animae obedire in servo ut obediat domino, in filio ut obediat patri, in uxore ut obediat viro; quanto magis in homine ut obediat Deo? Expertus ergo malum Adam: omnis autem homo Adam; sicut in", + "candidate_score": 0.637276, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_0_2", + "bdc_text": "Gratiam et pacem . De captivisVgl . oben S. 101 , 29-31 ; zu den Personen s. unten Anm. 3 und 6 .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3334", + "psc_text": "Quando uni ex minimis meis fecistis, mihi fecistis (Matth. XXV, 40) ; quid dubitamus eum accipere in membris suis, quae dona membra ejus accipiunt? 26. Sed quid est, Captivasti captivitatem? Utrum quia vicit mortem, quae captivos tenebat in quibus regnabat? an ipsos homines appellavit captivitatem, qui captivi sub diabolo tenebantur? Cujus rei mysterium continet etiam titulus illius psalmi, Quando domus aedificabatur post captivitatem (Psal. XCV, 1) : id est, Ecclesia post gentilitatem. Ipsos itaque homines qui captivi tenebantur appellans captivitatem, sicut militia cum dicitur et intelliguntur qui militant, eamdem captivitatem a Christo captivatam dicit. Cur enim non sit captivitas felix, si et ad bonum homines possunt capi? Unde Petro dictum est: Ex hoc jam homines eris capiens (Luc. V, 10) . Captivati ergo, quia capti, et capti quia subjugati; sub lene illud jugum missi (Matth. XI, 30), liberati a peccato cujus servi erant, et justitiae servi facti cujus liberi erant", + "candidate_score": 0.637007, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_49", + "bdc_text": "De Lutheri impudentia nuper libellis quibusdam de privata missa et in Erasmum scriptisEs handelt sich um Luthers «Von der Winkelmesse und Pfaffenweihe» 1533 ( WA XXXVIII 171-256 )", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3420", + "psc_text": "25) . Haec est imprudentia; sed tu nosti illam: isti autem si cognovissent, nunquam Dominum gloriae crucifixissent (I Cor. II, 8). Deus, tu scisti imprudentiam meam; et delicta mea a te non sunt abscondita. Hoc plane, lucide, aperte, quia ex ore corporis intelligendum est. Delicta nulla Christus habuit; fuit delictorum susceptor, sed non commissor. Et delicta mea a te non sunt abscondita: id est, confessus sum tibi omnia delicta mea; et ante os meum vidisti ea in cogitatione mea, vidisti vulnera quae sanares. Sed ubi? Utique in corpore, in membris; in illis fidelibus, unde illi haerebat jam membrum illud quod confitebatur peccata sua. Et delicta, inquit, mea a te non sunt abscondita. 11. [vers. 7.] Non erubescant in me, qui te exspectant, Domine, Domine virtutum. Rursus vox capitis, Non erubescant in me: non dicatur illis, Ubi est de quo praesumebatis? non dicatur illis, Ubi est qui vobis dicebat, Credite in", + "candidate_score": 0.63687, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_25", + "bdc_text": "und Nachtrag zum Urteil. ( sic alter appellatur captivus ) .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3579", + "psc_text": "terrarum, in circumfusione maris, in omni praepollentia nascentis ubique creaturae, in ipsis filiis hominum, in danda lege, in liberandis suis a captivitate Aegyptiorum, et caeteris omnibus mirabilibus suis: nondum erat laudatus in eo quod suscitavit carnem in vitam aeternam. Sit ergo ista laus adjecta per resurrectionem Domini nostri Jesu Christi; ut hic ejus vocem intelligamus super omnem laudem praeteritam: sic hoc et recte intelligimus. Quid, tu forte peccator, qui timebas committi animam tuam, qui in ipso solo sperabas, ut a prima illa captivitate liberareris, qui de justitia tua non praesumebas, sed de gratia illius quam sommendat hic psalmus; quid, tu adjicies aliquid super omnem laudem Dei? Adjiciam, inquit. Videamus quid adjiciat. Posset esse omnis laus tua, et nihil omnino deesse videretur ad laudem tuam, quia et nihil deesset, si damnares omnes iniquos. Non enim non esset magna laus Dei justitia ipsa qua iniqui damnantur: magna laus esset. Fecisti hominem, dedisti", + "candidate_score": 0.634833, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_0_2", + "bdc_text": "Gratiam et pacem . De captivisVgl . oben S. 101 , 29-31 ; zu den Personen s. unten Anm. 3 und 6 .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3332", + "psc_text": "de Domino Christo loquens: Unicuique autem nostrum, inquit, datur gratia secundum mensuram donationis Christi: propter quod dicit, Ascendit in altum, captivavit captivitatem, dedit dona hominibus. Quod autem ascendit, quid est, nisi quia et descendit in inferiores partes terrae? Qui descendit, ipse est et qui ascendit super omnes coelos, ut adimpleret omnia (Ephes. IV, 7-10) . Christo ergo sine dubitatione dictum est: Ascendisti in altum, captivasti captivitatem, accepisti dona in hominibus. Nec moveat quod Apostolus idem testimonium commemorans non ait, Accepisti dona in hominibus; sed, Dedit dona hominibus. Ille quippe auctoritate apostolica secundum hoc locutus est, quod Deus cum Patre Filius. Secundum hoc quippe dedit dona hominibus, mittens eis Spiritum sanctum, qui Spiritus est Patris et Filii. Secundum illud vero quod idem ipse Christus in corpore suo intelligitur, quod est Ecclesia, propter quod et membra ejus sunt sancti et fideles ejus; unde eis dicitur, Vos autem estis corpus Christi et membra", + "candidate_score": 0.631608, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_19", + "bdc_text": "ante cladem captus ad suos missus est , inn das FryamptGemeint ist das Knonauer Amt , Kt .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3334", + "psc_text": "Quando uni ex minimis meis fecistis, mihi fecistis (Matth. XXV, 40) ; quid dubitamus eum accipere in membris suis, quae dona membra ejus accipiunt? 26. Sed quid est, Captivasti captivitatem? Utrum quia vicit mortem, quae captivos tenebat in quibus regnabat? an ipsos homines appellavit captivitatem, qui captivi sub diabolo tenebantur? Cujus rei mysterium continet etiam titulus illius psalmi, Quando domus aedificabatur post captivitatem (Psal. XCV, 1) : id est, Ecclesia post gentilitatem. Ipsos itaque homines qui captivi tenebantur appellans captivitatem, sicut militia cum dicitur et intelliguntur qui militant, eamdem captivitatem a Christo captivatam dicit. Cur enim non sit captivitas felix, si et ad bonum homines possunt capi? Unde Petro dictum est: Ex hoc jam homines eris capiens (Luc. V, 10) . Captivati ergo, quia capti, et capti quia subjugati; sub lene illud jugum missi (Matth. XI, 30), liberati a peccato cujus servi erant, et justitiae servi facti cujus liberi erant", + "candidate_score": 0.631523, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_45_47", + "bdc_text": "regis , vir bonus et pius . Mira vero de futuro belloZu den Kriegsgerüchten vgl. Wille 157-170 . garriunt multi .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_2969", + "psc_text": "peperit Christum (Luc. II, 7): et dicti sunt isti Psalmi, et prophetabatur in eis Christus venturus post multos annos: et dicebatur ab illis Prophetis, qui fuerunt antequam Dominus noster Jesus Christus de Maria virgine nasceretur, quidquid futurum erat temporibus nostris; quod modo legimus, et videmus: et multum gaudemus quia spes nostra praedicta est a sanctis, qui illud non videbant impletum, sed in spiritu futurum videbant: et nos modo legimus et audimus a lectoribus; disputamus illa; et quomodo sunt in Scripturis, sic ea videmus impleri per totum orbem terrarum. Quis inde non gaudeat? Quis non et ea quae nondum venerunt ventura speret, propter illa quae jam tanta impleta sunt? Modo enim, fratres, videtis quia totus mundus, tota terra, omnes gentes, omnes regiones currunt ad nomen Christi, et credunt in Christum. Certe videtis hoc, quomodo ubique evertantur vanitates Paganorum; videtis hoc, manifestum est vobis. Numquid et hoc de libro vobis legimus, et", + "candidate_score": 0.631279, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_25", + "bdc_text": "und Nachtrag zum Urteil. ( sic alter appellatur captivus ) .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3541", + "psc_text": "hujus? Gratia Dei per Jesum Christum Dominum nostrum (Rom. VII, 22-25) . Quare ergo primi? Nam dictum est, quare captivi. Quantum arbitror, et hoc elucet. Quoniam in comparatione filiorum Jonadab omnis inobedientia culpata est. Per inobedientiam autem captivi facti sumus, quia ipse Adam non obediendo peccavit. Dictum est autem ab eodem Apostolo, quod et verum est, quia « omnes in Adam moriuntur, in quo omnes peccaverunt » (Rom. V, 12). Merito et « primi ducti sunt captivi: » quia « primus homo de terra terrenus, secundus homo de coelo coelestis; qualis terrenus, tales et terreni; qualis coelestis, tales et coelestes. Sicut portavimus imaginem terreni, portemus et imaginem ejus qui de coelo est. » Primus homo captivos nos fecit; secundus homo nos de captivitate liberavit. Sicut enim in Adam omnes moriuntur, ita et in Christo omnes vivificabuntur (I Cor. XV, 47-49, 22) . Sed in Adam moriuntur per carnis nativitatem; in", + "candidate_score": 0.630821, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_43_45", + "bdc_text": "Quae de Galliis et Anglia scribis Oben Nr. 352. , gratissima fuere ; paria prorsus scribit e Parisiorum urbe satelles quidam Über den Briefschreiber , der zum königlichen Hof in Paris gehörte , ist weiter nichts bekannt . regis , vir bonus et pius .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1010", + "psc_text": "Aaron, et hoc secundum ordinem Melchisedech. Scriptum est enim: Juravit Dominus, et non poenitebit eum, tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedec (Psal. CIX, 4) . De quo dicitur: Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedec? De Domino nostro Jesu Christo. Quis erat Melchisedec? Rex Salem. Salem civitas fuit antea, illa quae postea, sicut docti prodiderunt, Jerusalem dicta est. Ergo antequam ibi regnarent Judaei, ibi erat ille sacerdos Melchisedec, qui scribitur in Genesi Sacerdos Dei excelsi (Gen. XIV, 18). Ipse occurrit Abrahae, quando liberavit Lot de manu persequentium, et prostravit eos a quibus ille tenebatur, et liberavit fratrem: post liberationem fratris occurrit ei Melchisedec. Et tantus erat Melchisedec, a quo benediceretur Abraham. Protulit panem et vinum, et benedixit Abraham, et dedit ei decimas Abraham. Videte quid protulit, et quem benedixit. Et dictum est postea: Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedec. David hoc in Spiritu dixit longe", + "candidate_score": 0.629708, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_43_45", + "bdc_text": "Quae de Galliis et Anglia scribis Oben Nr. 352. , gratissima fuere ; paria prorsus scribit e Parisiorum urbe satelles quidam Über den Briefschreiber , der zum königlichen Hof in Paris gehörte , ist weiter nichts bekannt . regis , vir bonus et pius .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3902", + "psc_text": "datus est rex Saül (I Reg. IX, 1), et reprobatus est tanquam malus rex; postea datus est de tribu Juda rex David, et ex illo de tribu Juda fuerunt reges (Id. XVI, 12). Jacob autem ille hoc dixerat, quando benedixerat filios suos: Non deficiet princeps de Juda, nec dux de femoribus ejus, donec veniat cui repromissum est (Gen. XLIX, 10) . De tribu autem Juda venit Dominus noster Jesus Christus. Est enim, sicut Scriptura dicit et modo audistis, ex semine David, natus de Maria. Caeterum quod attinet ad divinitatem Domini nostri Jesu Christi, in qua aequalis est Patri; non solum ante Judaeos, sed etiam ante ipsum Abraham (Joan. VIII, 58); nec solum ante Abraham, sed et ante Adam; nec solum ante Adam, sed et ante coelum et terram, et ante saecula: quia omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil (Id. I, 3) . Quia ergo in", + "candidate_score": 0.629482, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_64_66", + "bdc_text": "Iterum vale. 18 . aprilis 1534 . Salvum te vult Utingerus .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_2076", + "psc_text": "dicetur: Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum? Sed mala erit illis quibus dicetur: Ite in ignem aeternum (Matth. XXV, 34, 41) . Quod si iniquitas calcanei sui circumdabit eum, utquid ergo timet in die mala? Modo cum vivunt provideant sibi, tollant iniquitatem a calcaneo suo: ambulent illam viam, ambulent per viam de qua ipse dixit, Ego sum via, et veritas, et vita (Joan. XIV, 6) : et non timeant in die mala, quia dat illis securitatem, qui factus est via. Utquid timebo in die mala? Iniquitas calcanei mei circumdabit me. Ergo vitent iniquitatem calcanei sui. In calcaneo quisque labitur. Intendat Charitas Vestra. A Deo quid dictum est serpenti? Ipsa tuum observabit caput, et tu ejus observabis calcaneum (Gen. III, 15) . Diabolus calcaneum tuum observat, quando labaris, ut dejiciat te. Ille observat calcaneum tuum, tu observa caput illius. Quod est caput illius? Initium malae suggestionis. Quando incipit mala suggerere, tunc", + "candidate_score": 0.618053, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_46", + "bdc_text": "Mira vero de futuro belloZu den Kriegsgerüchten vgl. Wille 157-170 .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1279", + "psc_text": "Tunc autem secum concordant, quando in perniciem justi conspirant, non quia se amant, sed quia cum qui amandus erat simul oderunt. Contra hoc genus hominum indicit nobis Dominus Deus noster tolerantiam et affectum illum charitatis, quem novimus in Evangelio, praecipiente nobis Domino et dicente: Diligite inimicos vestros, et benefacite his qui oderunt vos (Matth. V, 44) . Sicut et Apostolus: Noli vinci a malo, sed vince in bono malum (Rom. XII, 21) . Contende cum malo, sed de bonitate. Ipsa est enim vera contentio, vel potius certamen salubre, ut sit bonus contra malum, non ut sint duo mali. 2. [vers. 12, 13.] Ergo ad Psalmum respicite. Primae partes jam tractatae sunt, sequuntur haec. Observabit peccator justum, et stridet super eum dentibus suis: Dominus autem irridebit eum. Quem? Utique peccatorem stridentem super justum dentibus suis. Unde autem Dominus irridebit eum? Quoniam prospicit quod veniet dies ejus. Acerbus videtur, cum minatur justo", + "candidate_score": 0.61669, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_19", + "bdc_text": "ante cladem captus ad suos missus est , inn das FryamptGemeint ist das Knonauer Amt , Kt .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3551", + "psc_text": "in me, refugiam ad te. Firmum enim te facit gratia Christi, et immobilem adversus omnes tentationes inimici. Sed ibi est et humana fragilitas, ibi est adhuc prima captivitas, ibi est et lex in membris repugnans legi mentis, et captivum volens ducere in lege peccati (Rom. VII, 23): adhuc corpus quod corrumpitur, aggravat animam (Sap. IX, 15). Quantumlibet firmus sis ex gratia Dei; quamdiu adhuc portas terrenum vas, in quo thesaurus est Dei, aliquid etiam de ipso vase fictili formidandum est (II Cor. IV, 7). Ergo firmamentum meum es tu, ut firmus sim in hoc saeculo adversus omnes tentationes. Sed si multae sunt, et turbant me, refugium meum tu es. Ad hoc enim confitebor infirmitatem meam, ut sim timidus tanquam lepus, quia spinis plenus tanquam ericius. Et, ut in alio psalmo dicitur, Petra est refugium ericiis et leporibus (Psal. CIII, 18) : Petra autem erat Christus (I Cor. X, 4). 6.", + "candidate_score": 0.616059, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_46", + "bdc_text": "Mira vero de futuro belloZu den Kriegsgerüchten vgl. Wille 157-170 .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_2969", + "psc_text": "peperit Christum (Luc. II, 7): et dicti sunt isti Psalmi, et prophetabatur in eis Christus venturus post multos annos: et dicebatur ab illis Prophetis, qui fuerunt antequam Dominus noster Jesus Christus de Maria virgine nasceretur, quidquid futurum erat temporibus nostris; quod modo legimus, et videmus: et multum gaudemus quia spes nostra praedicta est a sanctis, qui illud non videbant impletum, sed in spiritu futurum videbant: et nos modo legimus et audimus a lectoribus; disputamus illa; et quomodo sunt in Scripturis, sic ea videmus impleri per totum orbem terrarum. Quis inde non gaudeat? Quis non et ea quae nondum venerunt ventura speret, propter illa quae jam tanta impleta sunt? Modo enim, fratres, videtis quia totus mundus, tota terra, omnes gentes, omnes regiones currunt ad nomen Christi, et credunt in Christum. Certe videtis hoc, quomodo ubique evertantur vanitates Paganorum; videtis hoc, manifestum est vobis. Numquid et hoc de libro vobis legimus, et", + "candidate_score": 0.615829, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_26", + "bdc_text": "Sed noluit ea ditio oblatam conditionem recipere , imo cum indignatione repulit .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3992", + "psc_text": "Propter peccatum paululum quid contristavi eum, et percussi eum, et averti faciem meam ab illo; et abiit tristis, et ambulavit vias suas. Quid ergo, haec ira Dei semper erit? Non hoc invenit iste in silentio. Quid enim dicit? Non in aeternum repellet Deus; et non apponet ultra ut beneplaceat ei adhuc: id est, ut beneplaceat ei adhuc repellere, et in aeternum repellere non apponet. Necesse est ut revocet ad se servos suos, necesse est ut recipiat fugitivos redeuntes ad Dominum, necesse est ut exaudiat vocem compeditorum: Non in aeternum repellet Deus; et non apponet ultra ut beneplaceat ei adhuc. 11. [vers. 9, 10.] Aut in finem misericordiam abscidet a generatione in generationem? aut obliviscetur misereri Deus? In te, a te, in alterum nulla est misericordia, nisi eam tibi Deus donet: et ipse Deus obliviscetur misericordiam? Rivus currit: fons ipse siccabitur? Aut obliviscetur misereri Deus? aut continebit in ira miserationes suas?", + "candidate_score": 0.605854, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 15, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum", + "max_score": 0.682834, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_63_65", + "bdc_text": "Dominus conservet nos in veritateVgl. Joh 17 , 17. . Iterum vale. 18 . aprilis 1534 .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_645", + "psc_text": "veritas per Jesum Christum facta est (Joan. 1, 17) . Denique ista, quae in recte vivente conscientia conservantur, fide per dilectionem operante complentur (Galat. V, 6): illa vero quae in promittente significatione versata sunt, rebus redditis transierunt. Ita et ipsa non soluta, sed adimpleta sunt; quia ea non irrita, nec fallacia Christus ostendit, cum id quod eorum significatione promittebatur exhibuit. CAPUT XIX. Non itaque, sicut Faustus opinatur, quaedam Dominus Jesus adimplevit, quae ab antiquis justis jam dicta erant ante Legem Moyseos, sicuti est, Non occides; quod non contrario redarguit, sed magis firmavit, cum et ab ira et a convicio revocavit (Exod. XX, 13, et Matth. V, 21, 22): quaedam vero solvit, quae propria videbantur legis Hebraeorum, sicuti est, Oculum pro oculo, dentem pro dente; quod videtur potius abstulisse quam confirmasse, eum ait, Ego autem dico vobis, non resistere malo, sed et si quis te percusserit in maxillam tuam dexteram, praebe", + "candidate_score": 0.682834, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_55_57", + "bdc_text": "Oecolampadium , virum sanctissimum illum , praedecessorem tuum , in istis furiosis rixis palam praedicat a sathana strangulatum periisse . Vide , quid monachus iste audeat . Erasmum prorsum Arrianis adnumeratIn der erwähnten Lutherschrift «Von der Winkelmesse und Pfaffenweihe» 1533 ( WA XXXVIII 204 , 26-28 ) .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_263", + "psc_text": "serpentem in eremo, sic oportet exaltari Filium hominis; ut omnis qui crediderit in eum, non pereat, sed habeat vitam aeternam (Num. XXI, 9; Joan. III, 14) . Itane etiam ista non clamant? Tantane est surditas in cordibus duris? Fit Pascha in occisione ovis: occiditur Christus, de quo in Evangelio dicitur, Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccatum mundi (Joan. I, 29) . Prohibentur qui Pascha faciunt, ossa frangere: non franguntur in cruce ossa Domini. Attestatur Evangelista hinc esse dictum, Os ejus non comminuetis (Exod. XII, 46; Joan. XIX, 39) . Sanguine illiniuntur postes, ut pernicies depellatur (Exod. XII, 22, 23): signantur signo dominicae passionis in frontibus populi ad tutelam salutis. Datur ibi Lex quinquagesimo die post actum Pascha (Id. XX): venit Spiritus sanctus quinquagesimo die post Domini passionem (Act. II, 1-4). Dicitur illic scripta Lex digito Dei (Exod. XXXI, 18): dicit Dominus de Spiritu sancto, In digito Dei ejicio daemonia", + "candidate_score": 0.665715, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_20_22", + "bdc_text": "Zürich. , ut reliquias inhortaretur ad deditionem , id quod fecit per internuncium Grafium Jakob Graf war Mitarbeiter und Komplize von Hans Leemann ; er wurde auch verdächtigt , dem Feind «die Hakenbüchsen im Schloss Knonau verzeigt» zu haben. Am 15 . April 1534 wurde er zusammen mit Leemann verurteilt , 1546 begnadigt. - Lit. :", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_955", + "psc_text": "dealbantur (Isai. I, 18): Laban quippe interpretatur Dealbatio, cui servivit Jacob propter Rachel (Gen. XXIX, 17, 30). Neque enim se quisquam convertit sub gratia remissionis peccatorum servire justitiae, nisi ut quiete vivat in verbo ex quo videtur principium, quod est Deus: ergo propter Rachel, non propter Liam. Nam quis tandem amaverit in operibus justitiae laborem actionum atque passionum? Quis eam vitam propter seipsam expetiverit? sicut nec Jacob Liam: sed tamen sibi nocte suppositam in usum generandi amplexus et fecunditatem ejus expertus est. Dominus enim eam, quia per seipsam diligi non poterat, primo ut ad Rachel perveniretur, tolerari fecit, deinde propter filios commendavit. Ita vero unusquisque utilis Dei servus, sub dealbationis peccatorum suorum gratia constitutus, quid aliud in sua conversione meditatus est, quid aliud corde gestavit, quid aliud adamavit, nisi doctrinam sapientiae? Quam plerique se adepturos et percepturos putant statim ut se in septem praeceptis legis exercuerint, quae sunt de dilectione", + "candidate_score": 0.661011, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_48_50", + "bdc_text": "Tu quid interim acceperis , scribe , pro nobis ora et aeternum vale . De Lutheri impudentia nuper libellis quibusdam de privata missa et in Erasmum scriptisEs handelt sich um Luthers «Von der Winkelmesse und Pfaffenweihe» 1533 ( WA XXXVIII 171-256 ) und seinen Brief an Nikolaus von Amsdorf , um den 11 .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_84", + "psc_text": "10-12) , praeceptum est significandae vitae. Ex hac quippe imperitia Manichaei, et omnes quibus displicent litterae Veteris Testamenti, quidquid Deus mandavit priori populo ad celebrandum, umbram futurorum non intelligentes, ei ea modo non observari animadvertentes, ex more praesentis temporis illa reprehendunt, quae utique illi tempori congruebant, quo ista quae nunc manifesta sunt, ventura significarentur. Sed quid dicturi sunt adversus Apostolum, qui ait: Haec omnia in figura contingebant illis; scripta sunt autem propter nos, in quos finis saeculorum obvenit (I Cor. X, 6, 11) ? Ecce ipse aperuit cur illae Litterae accipiantur a nobis, et cur illa rerum signa jam necesse non sit ut observentur a nobis. Cum enim dicit, Scripta sunt propter nos, procul dubio demonstrat quanta nobis cura legenda et intelligenda, et in quanta auctoritate habenda sint, quia propter nos utique scripta sunt: cum vero dicit, Figurae nostrae fuerunt; et, In figura contingebant illis, ostendit jam non opus esse", + "candidate_score": 0.65423, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_44_46", + "bdc_text": "paria prorsus scribit e Parisiorum urbe satelles quidam Über den Briefschreiber , der zum königlichen Hof in Paris gehörte , ist weiter nichts bekannt . regis , vir bonus et pius . Mira vero de futuro belloZu den Kriegsgerüchten vgl. Wille 157-170 .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_288", + "psc_text": "mortuis, quem nemo hominum vidit, nec videre potest (I Tim. VI, 16). Eo enim quod dictum est, Quis suscitabit eum? satis expressa est tanquam ignoti significatio. Si defuit princeps ex Juda, et dux de femoribus ejus, donec venirent opportuno tempore, quae promissa tanquam reposita fuerant. Sunt enim litterae certissimae historiae ipsorum quoque Judaeorum, quibus ostenditur primum alienigenam Herodem regem fuisse in gente Judaeorum, quo tempore natus Christus est (Matth. II, 3, 7). Ita non defuit rex de semine Juda, donec venirent quae reposita erant illi. Sed quia non solis Judaeis fidelibus profuit quod promissum est, vide quid sequatur: Et ipse exspectatio gentium. Ipse alligavit ad vineam pullum suum, id est, populum suum, in cilicio praedicans et clamans, Agite poenitentiam; appropinquavit enim regnum coelorum (Id. III, 2) . Populum autem Gentium illi subditum cognoscimus pullo asinae comparatum, in quo etiam sedit ducens eum in Jerusalem (Id. XXI, 2-10), id est, in", + "candidate_score": 0.645943, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_54_56", + "bdc_text": "April 1534 , s. oben [Nr. 353 ] S. 121f , 15-46. , miror , quo consilio . Oecolampadium , virum sanctissimum illum , praedecessorem tuum , in istis furiosis rixis palam praedicat a sathana strangulatum periisse . Vide , quid monachus iste audeat .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_504", + "psc_text": "in montem, ut carne mortua vivo spiritu reciperetur: quo Faustus non ascenderat, ut carnales calumnias mente mortua loqueretur. Nonne ipsam petram Petrus per prudentiam carnis percuti exhorruit, cum Domino passionem suam praenuntianti ait: Absit, Domine, non fiet istud; propitius esto tibi? Neque enim pepercit huic peccato Dominus, cum ei retulerit: Redi retro, satanas, scandalum mihi es: non enim sapis quae Dei sunt, sed quae sunt hominum (Matth. XVI, 22, 23) . Aut ubi mortua est ista carnalis diffidentia, nisi in Christi glorificatione, tanquam in montis altitudine? Nam utique vivebat, cum eum timide negaret: et utique mortua erat, cum eum libere praedicaret. Haec vivebat in Saulo, cum scandalum crucis detestans vastabat christianam fidem (Act. VIII, 3): et ubi nisi in illo monte mortua erat, cum jam Paulus diceret, Vivo autem jam non ego, vivit vero in me Christus (Galat. II, 20) . CAPUT XVIII. Quid habes igitur, haeretica vanitas, unde te", + "candidate_score": 0.644046, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_9_11", + "bdc_text": "Maeder , Unruhe 124f. . LemannusHans Leemann , Untervogt im Knonauer Amt ; nach der Niederlage im Zweiten Kappelerkrieg wurde er wegen «Verräterei » ( nämlich wegen seiner Aufforderung an das Volk seines Amtsbezirkes , sich den V Orten zu ergeben) mehrmals verhört ( 4 .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_984", + "psc_text": "infantes jussit occidi (Matth. II, 16)? At hoc factum ibi non vituperatur, sed tantum narratur. Sed ne hoc Manichaei vesana impudentia falsum esse contendant, quia et ipsam Christi nativitatem, qua Herodes perturbatus est, negant; ipsorum Judaeorum immanitatem et caecitatem legant, quemadmodum illic tantummodo narretur, non vituperetur, et tamen ab omnibus detestetur. CAPUT LXIII. Sed, inquiunt, iste Judas, qui cum sua nuru concubuit, inter duodecim Patriarchas computatur (Gen. XXXV, 22-26). Quid enim, et ille Judas, qui Dominum tradidit, nonne inter duodecim Apostolos numeratus est, et cum eis unus ex eis ad praedicandum Evangelium diabolus missus est (Matth. X, 2-5, et Joan. VI, 71, 72)? Sed adhuc respondent et dicunt: Ille post tale facinus laqueo suo peremptus et Apostolorum numero exemptus est (Matth. XXVII, 5); iste autem post hanc turpitudinem, inter fratres suos ab illo patre, cui tam magnum testimonium Deus perhibet, praecipue benedictus et super omnes laudatus est (Gen. XLIX, 8-12).", + "candidate_score": 0.639155, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 16, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "stoa0040.stoa019.opp-lat1", + "max_score": 0.682393, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_51_53", + "bdc_text": "März 1534 ( WA , Briefe VII 27-40 ) , vgl . auch Anm. 17f. vehementer doleo . Video enim hunc hominem ecclesiae dei plus incommodaturum , quam profuerit unquam . Interim vero hunc omnibus in Europa doctis in evangelio praeferre non cessat BucerusBucer verteidigte Luther in diesem Zusammenhang Bullinger gegenüber bereits am 9 .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa019.opp-lat1_window_101", + "psc_text": "si tamen censuit haereticos denuo baptizari, quia nos hoc recte non facimus, sicut nec Petro apostolo meliores sumus, quia non cogimus gentes iudaizare, quod ille fecisse Paulo apostolo adtestante et corrigente monstratur, cum similiter inter apostolos' de circumcisione quaestio, sicut postea de baptismo inter episcopos, non parua difficultate nutaret. § 39 Proinde quamuis huius rei certum de scripturis canonicis non proferatur exemplum, earundem tamen scripturarum etiam in hac re nobis tenetur ueritas, cum hoc facimus quod uniuersae iam placuit ecclesiae, quam ipsarum scripturarum commendat auctoritas, ut, quoniam sancta scriptura fallere non potest, quisquis falli metuit huius obscuritate quaestionis, eandem ecclesiam de illa consulat, quam sine ulla ambiguitate sancta scriptura demonstrat. si autem dubitas, 11 cf. II 31, 39 17 cf. Gal. 2, 14 3 nolitis] add. esse v 7 anteriores WmlXmlYmlR 8 antequam )m2 9 colligarura W 10 boc eras. W 12 fatum Wml a om. Wml 14 episcopo Cypriano", + "candidate_score": 0.682393, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_52_54", + "bdc_text": "Video enim hunc hominem ecclesiae dei plus incommodaturum , quam profuerit unquam . Interim vero hunc omnibus in Europa doctis in evangelio praeferre non cessat BucerusBucer verteidigte Luther in diesem Zusammenhang Bullinger gegenüber bereits am 9 . April 1534 , s. oben [Nr. 353 ] S. 121f , 15-46. , miror , quo consilio .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa019.opp-lat1_window_100", + "psc_text": "audet negare; sed cur tale aliquid nolitis et baptismum, omnino non uideo nec uos posse demonstrare confido. sequimur sane nos in hac re etiam canonicarum auctoritatem certissimam scripturarum. neque enim parui momenti habendum est, quod, cum inter episcopos anterioris aetatis, quam esse inciperet pars Donati, ista quaestio fluctuaret et uarias haberet inter se collegarum salua unitate sententias, hoc per uniuersam catholicam, quae toto orbe ditfunditurdiffunditur, obseruari placuit quod tenemus. nam et uos profertis concilium Cypriani, quod aut non est factum aut a ceteris unitatis membris, a quibus ille non diuisus est, merito superatum. neque enim propterea sumus Cypriano episcopo meliores, si tamen censuit haereticos denuo baptizari, quia nos hoc recte non facimus, sicut nec Petro apostolo meliores sumus, quia non cogimus gentes iudaizare, quod ille fecisse Paulo apostolo adtestante et corrigente monstratur, cum similiter inter apostolos' de circumcisione quaestio, sicut postea de baptismo inter episcopos, non parua difficultate nutaret. §", + "candidate_score": 0.678535, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_32_34", + "bdc_text": "Infamiae enim notati maximas solvunt expensas sedibusque affixi propriis Tigurinum agrum excedere prohibenturDas Urteil gegen die beiden wegen Verräterei im Kappelerkrieg Angeklagten lautete , daß sie lebenslänglich als meineidige und ehrlose Leute gelten sollten , alle Kosten der Gefangenschaft zu tragen hätten und fortan an ihren Wohnort gebunden seien , s. Zürich StA , B VI 254 , f. 12v. -13r. . Also schantlich hatt man kriegt und ist der untrü w so vil gewäsen , daß , so man jetz dan glich straffen wöllte , die zaal so grooß ist , daß grösser unfaalUnglück ( SI I 739 ) . ze besorgen . Haec tibi scribo soli , idque maximo cum dolore .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa019.opp-lat1_window_344", + "psc_text": "fuerat: dei praesidentis arbitriouniuersalisconciliioreueridicodamnatos esse cognoscite. cum enim post haec uerba illa est dilatio constituta, quomodo non placuit reuocare damnata? aut quomodo nobis tanto post natis uel ipsi etiam christiano orbi terrarum incognita esse non possint, quae probari non potuerunt de Caeciliano in eo quod postea factum est iudicio transmarino, quando ea, quae de Maximianensibus gesta sunt et in Africa et temporibus nostris, tu, cum sis Afer, sicut dicis, post tot annos adhuc usque non noueras, sicut autem nos docere poterimus, adhuc usque non nosti, quia episcopis uestris mentientibus credidisti? § 29 Quod autem me de traditione in uestros maiores dicis quasi per anticategoriam quod a nostris maioribus factum est retorquere uoluisse, culpans quod hoc fecerim, quasi in 1 Petil. I 10, 11 6 Petil. I 13, 14 12 Sententia concilii Bagaiensis 24 cf. epist. Cresc. 2 recita W 3 fuerint WXmlYR ommutescant WX obmutescant YRZ 4 ommutescerent X 5", + "candidate_score": 0.656381, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_60_62", + "bdc_text": "WA , Briefe VII 33 , 206-39 , 415 ; vgl . oben S. 109 , Anm. 8. . Vide , obsecro , quantis in periculis versetur ecclesia , quantis quaciatur persequtionum et tentationum procellis .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa019.opp-lat1_window_717", + "psc_text": "W est om. Z 21 nomine (ne in ras. m2) X 23 re.legiosi (g eras.) W persecantur R 24 noncendi W coneolendi WYml ueteri XYm2RZ 25 proferre WYml quamuis (8 supra ras. m2) X, om. W 26 docere Ym2 uelle] ille JVXmIYml illa Ym2B profero; fuernotfuerant enim alteriiuialterius dispensatioiiisdispensationis et temporis. iam post reuelAtamreuelatam et oportuno tempore eommendatamcommendatam mansaetndinem episeopi nestri, quod quidem nos DO. dieimiu iaatum. sed quamdiu ibi ea et talem eansamcausam defeadisdefendis tu dicere copria, episeopi, jDquaminquam, uestri uestros sehismatieos peroeeotipersecuti sunt. § 57 Iam itaque non dico: 'peneentionenp passuapassus est lIaximiaDus, fecit OptatulOptatus), quoniam hoc nos ignorare reapondes et ita leeit, ut hinc nulla possim gesta recitare; quamquam in tam recenti memoria ciuitateaciuitates ipaae si interrogentur. negare non possunt hoehoc ergo non dico, sed dico: cpersecutionem passus est Maximianus, fecit PrimianusJ et recito gesta, quibus ostendam domum, quam MaiimianusMaximianus propriam defendebat, Primianum procnrationeprocuratione mandata eiorcisterii ecclesiastici", + "candidate_score": 0.654771, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_32_34", + "bdc_text": "Infamiae enim notati maximas solvunt expensas sedibusque affixi propriis Tigurinum agrum excedere prohibenturDas Urteil gegen die beiden wegen Verräterei im Kappelerkrieg Angeklagten lautete , daß sie lebenslänglich als meineidige und ehrlose Leute gelten sollten , alle Kosten der Gefangenschaft zu tragen hätten und fortan an ihren Wohnort gebunden seien , s. Zürich StA , B VI 254 , f. 12v. -13r. . Also schantlich hatt man kriegt und ist der untrü w so vil gewäsen , daß , so man jetz dan glich straffen wöllte , die zaal so grooß ist , daß grösser unfaalUnglück ( SI I 739 ) . ze besorgen . Haec tibi scribo soli , idque maximo cum dolore .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa019.opp-lat1_window_568", + "psc_text": "innocentes ad pacem propriam reuocabat tot ceteros, a quibus ipse damnatus est? § 8 In hac uestra conflictione quid uultis ut nos medii iudicemus, quandoquidem nec Maximiani nec uestra communione detinemur? quid, inquam, hinc uultis iudicemus, nisi contra duo concilia, quibus damnatus est Primianus, unum Bagaiense posterius pro illo ualere debere, quo damnatus est Maximianus, eo uidelicet firmius id esse arbitrantes. quo posterius potuit de prioribus iudicare? ecce in hoc fauemus uobis; alia nobis est cum Maximianensibus causa, si ausi fuerimus censere. fauemus, inquam. tertium iudicium Bagaiense factum est pro Primiano contra Maximianum eiusque collegas, quo posteriore 4 pr. est om. Z praedamnatos Wml ~i cebarausi Z* uestris WXmlYml post episcopi del. uestri Z condiderunt (on in ras.) Y 6 perfecto JVYml plenius quam Xml 7 esse auctori-. tatis v 9 aput R 11 considebat XJtZm2v 12 ille om. WYRv 16 indieemus (s in ras.) X uestram communionem WXmlYml 17", + "candidate_score": 0.653385, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_11_13", + "bdc_text": "nach der Niederlage im Zweiten Kappelerkrieg wurde er wegen «Verräterei » ( nämlich wegen seiner Aufforderung an das Volk seines Amtsbezirkes , sich den V Orten zu ergeben) mehrmals verhört ( 4 . Februar 1532 , 8 . Januar 1533 ) und schließlich am 15 .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa019.opp-lat1_window_352", + "psc_text": "d W d; XmJ dj Y d. R secundus dixit purpurio alimatad Xm2Z 23 respondit om. WXmlYR dedisti aut iussisti dari quodcumque ? nam non te dimittebant passim. nam ego occidi et occido eos qui contra me faciunt; ideo noli me prouocare ut plus dicam. scis me de nemine tractare. Secundus minor patruo suo Secundo dixit: audis quae dicat in te. paratus est recedere et schisma facere, non tantum ipse, sed et omnes quos arguis. quos scio quia dimittere te habent et dare in te sententiam et remanebis solus haereticus. ideo quid ad te pertinet quis quod egit? deo habet reddere rationem. Secundus Felici a Rotaria, (Nabor a) Centurionis, Uictori a Garbe dixit: quid uobis uidetur? responderunt: habent deum cui reddant rationem. Secundus dixit: uos scitis et deus: sedete. et omnes responderunt: deo gratias. § 31 Hos tu traditores, qui cum aliis apud Carthaginem in Caecilianum et socios eius dixerunt", + "candidate_score": 0.653053, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_32_34", + "bdc_text": "Infamiae enim notati maximas solvunt expensas sedibusque affixi propriis Tigurinum agrum excedere prohibenturDas Urteil gegen die beiden wegen Verräterei im Kappelerkrieg Angeklagten lautete , daß sie lebenslänglich als meineidige und ehrlose Leute gelten sollten , alle Kosten der Gefangenschaft zu tragen hätten und fortan an ihren Wohnort gebunden seien , s. Zürich StA , B VI 254 , f. 12v. -13r. . Also schantlich hatt man kriegt und ist der untrü w so vil gewäsen , daß , so man jetz dan glich straffen wöllte , die zaal so grooß ist , daß grösser unfaalUnglück ( SI I 739 ) . ze besorgen . Haec tibi scribo soli , idque maximo cum dolore .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa019.opp-lat1_window_338", + "psc_text": "quae ablueret accipientium? numquid eos saltem fama bona uel falsissima commendabat, quae tibi in illis angustiis non qua euaderes, sed qua te praecipitares exitum praebuit, cum eos tam insigne concilium clamet 'famosi criminis reos'? redeuntes deinde, sicut falsa narrantibus uestris episcopis credidisti, ante dilationis diem quomodo suscipiuntur in honoribus suis cum eis, quos extra ecclesiam cum Maximiano constituti in catena sacrilegii schismatici baptizauerant? unde a sacrilegio tanto expiantur, a catena illa unde soluuntur, labia eorum, os eorum a ueneno aspidum, a maledictione et amaritudine unde mundatur, unde pedes ab effusione spiritalis sanguinis abluuntur, quo uelociter cucurrerunt, unde manus a funesto opere perditionis emaculantur, unde ab inlicito incestu non membra corporis, sed animae purgatur affectus? 1 Sententia concilii Bagaiensis 1 cartaginis Jr., item lin. 2 2 Carthaginis eccloaiae v 3 incertai JJ' post incestui del. facinori in Y 4 cresconium quid n. cresconie Xml 7 interm W interea Xml 9 constitutis", + "candidate_score": 0.652768, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_60_62", + "bdc_text": "WA , Briefe VII 33 , 206-39 , 415 ; vgl . oben S. 109 , Anm. 8. . Vide , obsecro , quantis in periculis versetur ecclesia , quantis quaciatur persequtionum et tentationum procellis .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa019.opp-lat1_window_761", + "psc_text": "Proinde attende, utrum ualeam in illo perspicuo speculo uestro, hoc est in causa Maximianensium, etiam hoc demonstrare. namque mQltuismortuis omnibus, (a quibus) et apud quos haec gesta sunt, fieri aliquando poterit, ut inter uestros et illorum posteros quaestio communionis agitetur. dicturi sunt illi a maioribus suis ferme centum uel amplius episcopis damnatum esse Primianum et illam primo quae apud 10 cf. III 57, 77. Petil. I 21, 23 1 raeruat W 2 iudicauerunt v 5 ullos scripsinullus WXmlYml nulloa cet. v quid] qui W 6 neBcierint Z 7 uitis ligatoribus Yml 10 eglegisti Wml 11 ex utraque parte fuerint (tr. fuerint parte) Z 12 sunt om. R 15 quartain W quar R quaito v uince Xml uici Z 17 obtegerej intellegere B 18 tecum scripsi et cum WXmlYmlR etiam XmHZv cum Ym2 aliia R 19 tractauimus WYml us nunc r euan. W nuncJ nec Yml, om. R cessariis W 20", + "candidate_score": 0.651374, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_32_34", + "bdc_text": "Infamiae enim notati maximas solvunt expensas sedibusque affixi propriis Tigurinum agrum excedere prohibenturDas Urteil gegen die beiden wegen Verräterei im Kappelerkrieg Angeklagten lautete , daß sie lebenslänglich als meineidige und ehrlose Leute gelten sollten , alle Kosten der Gefangenschaft zu tragen hätten und fortan an ihren Wohnort gebunden seien , s. Zürich StA , B VI 254 , f. 12v. -13r. . Also schantlich hatt man kriegt und ist der untrü w so vil gewäsen , daß , so man jetz dan glich straffen wöllte , die zaal so grooß ist , daß grösser unfaalUnglück ( SI I 739 ) . ze besorgen . Haec tibi scribo soli , idque maximo cum dolore .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa019.opp-lat1_window_439", + "psc_text": "ulla dubitatione damnatum. deinde post pauca sed plane grauissima, quae in eum libuit declamare, adiungens ordinatores eius et cum eo sine dilatione damnans: nec solum hunc, inquit, sceleris sui mors iusta condemnat; trahit etiam ad consortium criminis plurimos catena sacrilegii. deinde cum etiam in ipsorum exaggerandum scelus quae putauit declamanda fudisset, nominauit eos ita conclusitque damnatos: famosi ergo, inquit, criminis reos Uictorianum Carcabianensem, Marcianum Sullectinum, Beianum Beianensem, Saluium Ausafensem, Theodorum Usulensem, Donatum Sabratensem, Miggenem Elefantariensem, Praetex- tatum Adsuritanum, Saluium Membresitanum, Ualerium Melzitanum, Felicianum Mustitanum et Martialem Pertusensem, qui funesto opere perditionis uas sordidum collecta faeculentia glutinarunt, sed et clericos aliquando ecclesiae Carthaginis, qui, dum facinori intersunt, inlicito incestui lenocinium praebuerunt, dei praesidentis arbitrio uniuersalis concilii ore ueridico damnatos esse cognoscite. quid planius, quid manifestius, quid expressius dici potest? § 60 Audi iam quibus dilatio temporis impertita sit, ut uideas eos esse qui non interfuerunt, quando Maximiano, cum ordinaretur, manus inpositae", + "candidate_score": 0.651169, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_32_34", + "bdc_text": "Infamiae enim notati maximas solvunt expensas sedibusque affixi propriis Tigurinum agrum excedere prohibenturDas Urteil gegen die beiden wegen Verräterei im Kappelerkrieg Angeklagten lautete , daß sie lebenslänglich als meineidige und ehrlose Leute gelten sollten , alle Kosten der Gefangenschaft zu tragen hätten und fortan an ihren Wohnort gebunden seien , s. Zürich StA , B VI 254 , f. 12v. -13r. . Also schantlich hatt man kriegt und ist der untrü w so vil gewäsen , daß , so man jetz dan glich straffen wöllte , die zaal so grooß ist , daß grösser unfaalUnglück ( SI I 739 ) . ze besorgen . Haec tibi scribo soli , idque maximo cum dolore .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa019.opp-lat1_window_754", + "psc_text": "contra quod scribis, et aut intellege quae dicuntur aut noli quod intellegis uertere in aliud. ego dixi non apud uestros, sed apud ecclesias transmannastransmarinas, quibus innocentes illi uidebantur qui arguebantur a uestris, eos debuisse conuinci. nam et Maximianenses conuictum sibi uidentur damnasse Primianum, sed non apud eos, qui longius positi et a gratia uel inuidia remotiores tale de illo possent ferre iudicium, quod uniuersae parti Donati facile probaretur. nunc uero damnauerunt eum centum, et amplius quam trecentis absoluendum reliquerunt, apud quos ipsi periculum damnationis incurrerent. eis quippe tam pluribus suam debuerunt persuadere sententiam, ut ipsi cum eis intus essent, Primianus autem foris, si damnatus paenitentiam respuisset. si autem hoc tam maiori numero collegarum et tot suae 10 Petil. 1 22, 24 13 cf. epiat. Cresc. 2 ntia corre euan. W 8 si facere] si stare ex sistatacere R e uoluis euan. W 4 non] et non W pr. in om.", + "candidate_score": 0.651101, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_32_34", + "bdc_text": "Infamiae enim notati maximas solvunt expensas sedibusque affixi propriis Tigurinum agrum excedere prohibenturDas Urteil gegen die beiden wegen Verräterei im Kappelerkrieg Angeklagten lautete , daß sie lebenslänglich als meineidige und ehrlose Leute gelten sollten , alle Kosten der Gefangenschaft zu tragen hätten und fortan an ihren Wohnort gebunden seien , s. Zürich StA , B VI 254 , f. 12v. -13r. . Also schantlich hatt man kriegt und ist der untrü w so vil gewäsen , daß , so man jetz dan glich straffen wöllte , die zaal so grooß ist , daß grösser unfaalUnglück ( SI I 739 ) . ze besorgen . Haec tibi scribo soli , idque maximo cum dolore .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa019.opp-lat1_window_554", + "psc_text": "recitatum est, in quo Maximianus damnatur his uerbis: Maximianum fidei aemulum, ueritatis adulterum, ecclesiae matris inimicum, Dathae, Corae etAbiron ministrum de pacis gremio sententiae fulmen excussit. et quod adhuc eum dehiscens terra non sorbuit, ad maius supplicium superis reseruauit. raptus enim poenam suam conpendio lucrauerat funeris: usuras nunc grauioris colligit faenoris, cum 2 Tostalatio apud Herodem proconsulem; cf. III 56, 62. IIII 40, 47 18 ibid. 20 Sententia concilii Bagaiensis 5 consoca-t-Ir)iata WYml 9 uerandam Yml 10 etiam Praetextatus III 56, 62. IIII 40, 47 11 aaauritanis Ym2(.,) emitatur WXmlYml 15 restui W 16 iussim W 18 proconsuli a Xm2Z proconsul v dixisset v exisset WXmlYIi exegisset Xm2Z legi Xm2Z 19 agadense WXmlYml uagaiense Xm2Z 22 core YR chore Z(.,) 23 eum scripsi eundem codd. v, cf. III 19, 22. Em. 10 24 simplicium W subplicium R reseruabit WXmlYml 26 grauiores Ym2Rv collapit XZml foenoris W mortuus interest uiuis. deinde", + "candidate_score": 0.650364, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_32_34", + "bdc_text": "Infamiae enim notati maximas solvunt expensas sedibusque affixi propriis Tigurinum agrum excedere prohibenturDas Urteil gegen die beiden wegen Verräterei im Kappelerkrieg Angeklagten lautete , daß sie lebenslänglich als meineidige und ehrlose Leute gelten sollten , alle Kosten der Gefangenschaft zu tragen hätten und fortan an ihren Wohnort gebunden seien , s. Zürich StA , B VI 254 , f. 12v. -13r. . Also schantlich hatt man kriegt und ist der untrü w so vil gewäsen , daß , so man jetz dan glich straffen wöllte , die zaal so grooß ist , daß grösser unfaalUnglück ( SI I 739 ) . ze besorgen . Haec tibi scribo soli , idque maximo cum dolore .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa019.opp-lat1_window_757", + "psc_text": "esse in ecclesia cerniraus ipsi de ecclesia recedamus. quod quidem illis tono prodesset, si in ecclesiae catholicae grenjiogremio purgati purgamenta tolerarent, quae ante tempus separare non possent. sed quod eos dicimus in hac erroris uestri societate, quam ueram ecclesiam esse arbitramini, facere debuisse, hoc maiores uestri in illa perspicue uera, in cuius unitate fuerunt, ne ab illa separarentur, facere debuerunt. sicut enim quilibet partis uestrae homo causam Primiani prorsus ignorans tamen. quamuis a oentumcentum Maximianensibus damnatum, simpliciter innocentem credit eum, qui tanto pluribus se probauit, ita etiam in communione catholica, quem causa Caeciliani latet, non inmerito sibi innocentem fuisse persuadet eum, qui non solum per Africam. uerum etiam per tot gentium christianarum terras tanto pluribus episcopis ceteris uel innotescere innocens potuit uel occultari nocens, apud quos aut ab agnoscente meruit absolui aut non meruit ab ignorante damnari aut 9 Cypr. epist. 54, 3 1 eccleiis W titam WYml 2 concilio", + "candidate_score": 0.649549, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_32_34", + "bdc_text": "Infamiae enim notati maximas solvunt expensas sedibusque affixi propriis Tigurinum agrum excedere prohibenturDas Urteil gegen die beiden wegen Verräterei im Kappelerkrieg Angeklagten lautete , daß sie lebenslänglich als meineidige und ehrlose Leute gelten sollten , alle Kosten der Gefangenschaft zu tragen hätten und fortan an ihren Wohnort gebunden seien , s. Zürich StA , B VI 254 , f. 12v. -13r. . Also schantlich hatt man kriegt und ist der untrü w so vil gewäsen , daß , so man jetz dan glich straffen wöllte , die zaal so grooß ist , daß grösser unfaalUnglück ( SI I 739 ) . ze besorgen . Haec tibi scribo soli , idque maximo cum dolore .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa019.opp-lat1_window_496", + "psc_text": "autem causa illa uestra cum ueris, quod tibi elegisti, documentis suis ad iudicium transmarinarum ecclesiarum non est perducta, quomodo ab eis potuerunt tot episcopi in suis plebibus constituti causa incognita et ad se omnino non delata iure damnari? aut quomodo debuerunt Afri christiani, non dico illi, qui eos putauerant innocentes, 22 cf. Matth. 13, 29-30 23 cf. Cypr. epist. 54, 3 1 effandere Wml 8 communicatis Xm2Zv 10 nobis (om. cum) R 15 eligit HT 16 qui II m7 18 retorum WXm2YmlZ iudit(-c-JR)ium YR 20 obicire W minine r communionis WXmJYml 24 nec WXmlYml 25 perireetis Xml pariretis R 26 elegistis WXYml 30 putauerunt YmlRv 31* uerum etiam illi, si qui eos nouerant traditores, propter zizania, quae in ecclesia esse cernebant, a frumentorum tam longe lateque crescentium et hos ignorantium tam manifesta innocentia (se) separare, ut propter crimen alienum, quo pro unitate tolerato non macularentur, uiolatae ipsius unitatis crimine damnarentur?", + "candidate_score": 0.649093, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_30_32", + "bdc_text": "Liberati tandem , non tamentamen übergeschrieben. impune omnino evaserunt . Infamiae enim notati maximas solvunt expensas sedibusque affixi propriis Tigurinum agrum excedere prohibenturDas Urteil gegen die beiden wegen Verräterei im Kappelerkrieg Angeklagten lautete , daß sie lebenslänglich als meineidige und ehrlose Leute gelten sollten , alle Kosten der Gefangenschaft zu tragen hätten und fortan an ihren Wohnort gebunden seien , s. Zürich StA , B VI 254 , f. 12v. -13r. .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa019.opp-lat1_window_496", + "psc_text": "autem causa illa uestra cum ueris, quod tibi elegisti, documentis suis ad iudicium transmarinarum ecclesiarum non est perducta, quomodo ab eis potuerunt tot episcopi in suis plebibus constituti causa incognita et ad se omnino non delata iure damnari? aut quomodo debuerunt Afri christiani, non dico illi, qui eos putauerant innocentes, 22 cf. Matth. 13, 29-30 23 cf. Cypr. epist. 54, 3 1 effandere Wml 8 communicatis Xm2Zv 10 nobis (om. cum) R 15 eligit HT 16 qui II m7 18 retorum WXm2YmlZ iudit(-c-JR)ium YR 20 obicire W minine r communionis WXmJYml 24 nec WXmlYml 25 perireetis Xml pariretis R 26 elegistis WXYml 30 putauerunt YmlRv 31* uerum etiam illi, si qui eos nouerant traditores, propter zizania, quae in ecclesia esse cernebant, a frumentorum tam longe lateque crescentium et hos ignorantium tam manifesta innocentia (se) separare, ut propter crimen alienum, quo pro unitate tolerato non macularentur, uiolatae ipsius unitatis crimine damnarentur?", + "candidate_score": 0.648698, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_32_34", + "bdc_text": "Infamiae enim notati maximas solvunt expensas sedibusque affixi propriis Tigurinum agrum excedere prohibenturDas Urteil gegen die beiden wegen Verräterei im Kappelerkrieg Angeklagten lautete , daß sie lebenslänglich als meineidige und ehrlose Leute gelten sollten , alle Kosten der Gefangenschaft zu tragen hätten und fortan an ihren Wohnort gebunden seien , s. Zürich StA , B VI 254 , f. 12v. -13r. . Also schantlich hatt man kriegt und ist der untrü w so vil gewäsen , daß , so man jetz dan glich straffen wöllte , die zaal so grooß ist , daß grösser unfaalUnglück ( SI I 739 ) . ze besorgen . Haec tibi scribo soli , idque maximo cum dolore .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa019.opp-lat1_window_316", + "psc_text": "non inserui uerum ex uerun W 18 iis v maxiministas Z appellatis (s a. l. Y) YR damnatos et 14 receptos Xm2Z 16 quod v ignoraret XmlYR 17 episcopisj epistolis Z 22 ac R tua ipsa XZ 25 conderet W itt eos omnes, qui in eius schismate perstitissent, prolata sententia est, quam tn quoque te legisse testaris. quae cum seutentiasententia comemu omnium firmaretllrfirmaretur. placuit tmneJl, inquis, decreto concilii diUitioncmdilationem temjtoristemporis dari, intra quod si quti corrigi noluissetuoluisset innocens haberetur. sic factum eBt. inquis, ut non solttmsolum dtu) illi quos memoras, sed etiam multi alii purgati atque innocentes se ecclesiae reddidissent, quorum ideo haptistnabaptisma rescindi non debuit, quia intra diem praestitutum restituti pcremptoria srutentiasententia IIOIl temrenturtenerentur nec, cum baptharen-t, fuerant ab ecclesia separati, qutippequippe iiecdum tratt.s- (leti temporis definita mctameta disiuncti. III autem, quti etiantetiam post praedictum diem cutttcum Maximiano pcrtinariter perstiterunt, sententia damnationis retenti simul et Ixtptisma (.t ecclesiam perdiderunt.", + "candidate_score": 0.648458, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_60_62", + "bdc_text": "WA , Briefe VII 33 , 206-39 , 415 ; vgl . oben S. 109 , Anm. 8. . Vide , obsecro , quantis in periculis versetur ecclesia , quantis quaciatur persequtionum et tentationum procellis .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa019.opp-lat1_window_489", + "psc_text": "diuino ad eos in omnibus confundendos et si sapiant corrigendos appositi, quos multo pauciores praefidentia multitudinis suae persecuti sunt et persequendo ad suam comraunionemcommunionem aliquos eorum denuo conuerterunt ac sic ceteros iustissimos quo paucissimos reliquerunt. § 77 Non, inquis, cojnmnnicatcommunicat oriens Africae nec Africa orienti. non sane, sed in paleis haereticis ab area dominica 4 cf. Gen. 22, 17 10 Matth. 13, 38 12 epist. Cresc. cf. pag. 479, 15 15 Matth. 13, 30 26 epist. Cresc. 1 utidem WYml 2 orrea W 4 abraam X 5 multae sti,-e-X)llae WXml multae sunt stellae Yliv e otn. v 6 et paucas v 7 arenae YmlR signauerunt R significauerunt v 8 arena YtnlR 9 pr. et om. XZ 12 ChristiJ christianum v cotidie* totus Z 15 utroque WYml 18 quorumdam Zv 20 \\\\idem v pr. in del. Xm2, om. Zv 22 multos WXYR praesidentia YR 24 sicj si HZ LII. Angnst c.", + "candidate_score": 0.647581, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_11_13", + "bdc_text": "nach der Niederlage im Zweiten Kappelerkrieg wurde er wegen «Verräterei » ( nämlich wegen seiner Aufforderung an das Volk seines Amtsbezirkes , sich den V Orten zu ergeben) mehrmals verhört ( 4 . Februar 1532 , 8 . Januar 1533 ) und schließlich am 15 .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa019.opp-lat1_window_350", + "psc_text": "Marino ab Aquis Tibilitanis dixit: dicitur et te tradidisse. Marinus respondit: dedi PolloPolio cartulas, nam codices mei salui sunt. Secundus dixit: transi una parte. Secundus Donato Calamensi dixit: dicitur te tradidisse. Donatus respondit: dedi codices medicinales. Secundus dixit: transi una parte. et alio loco: Secundus Uictori a Russiccade dixit: dicitur te tradidisse quattuor euangelia. Uictor respondit: Ualentianus curator fuit; ipse me coegit ut mitterem illa in ignem. sciebam illa deleticia fuisse. hoc delictum mihi indulge. et indulget mihi et deus. Secundus dixit: transi una parte. et alio loco: Secundus Purpurio a Liniata dixit: dicitur te necassenecas filiossororistuaeduosMilei. Purpuriusrespondit: putas me terreri a te sicut et alteri? tu quid egisti. qui tentus es a curatore et ordine. ut scripturas dares? quomodo te liberasti ab ipsis, nisi quia 24 tv-passiml cf. Gaud. I 37. 47 1 secundum WYR 3 tradidit me v 4 fratres WXmlH 6 martiribna WYmJR 7 et om. R", + "candidate_score": 0.646868, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_32_34", + "bdc_text": "Infamiae enim notati maximas solvunt expensas sedibusque affixi propriis Tigurinum agrum excedere prohibenturDas Urteil gegen die beiden wegen Verräterei im Kappelerkrieg Angeklagten lautete , daß sie lebenslänglich als meineidige und ehrlose Leute gelten sollten , alle Kosten der Gefangenschaft zu tragen hätten und fortan an ihren Wohnort gebunden seien , s. Zürich StA , B VI 254 , f. 12v. -13r. . Also schantlich hatt man kriegt und ist der untrü w so vil gewäsen , daß , so man jetz dan glich straffen wöllte , die zaal so grooß ist , daß grösser unfaalUnglück ( SI I 739 ) . ze besorgen . Haec tibi scribo soli , idque maximo cum dolore .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa019.opp-lat1_window_571", + "psc_text": "si ad eos ipse uenire nollet, ipsos ad se uenire permitteret. quo utrumque recusante, sicut scribunt, et eos qui missi sunt iniuriosa repulsione tractante necessitatem sibi incubuisse senserunt, ut iam ecclesiae prouiderent, et sic nondum audentesaudent ultimum praecipitare iudicium, sed quodam praeiudicio consulentes, ut ei, si causae suae fideret, sequenti celebriore concilio respondendi seque purgandi relinqueretur locus; quo cum uenire noluisset, iam necessario putauerunt esse damnandum sine ulla suspensione sententiae. at uero in decreto concilii Bagaiensis non solum legatos ullos a Maximiano male tractatostractati non legimus, sed nec missos legimus ut ueniret; uidemus tamen leuatum altare contra altare et ordinatum episcopum contra eum episcopum, qui in cathedra ubi fuerat ordinatus ita sedebat, ut conuentu sui populi non desereretur nec a ceteris pluribus episcopis communio eius dirimeretur, tantamtanta commouisse indignationem sacrilego schismate perpetrato, ut nec ipsius Maximiani nec ordinatorum eius iam esset ulterius differenda damnatio. § 9 Haec cum ita sint,", + "candidate_score": 0.645259, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_51", + "bdc_text": "März 1534 ( WA , Briefe VII 27-40 ) , vgl . auch Anm. 17f. vehementer doleo .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa019.opp-lat1_window_389", + "psc_text": "IIII 45, 54 17. 22 epist. Cresc. 1 dic. Yml dicunt Ym2R ortamento WX ornamento YRZv 2 oportet Cgpr. et om. XZ 3 contempta Cypr. regum Cypr. 8 rapere] parere WYml parare Ym2R fenus W foenus X 9 ille communicabat v 10 cum] com R 11 persistebat XZv, cf. index. 12 ipsiJ illi XZ qui-habebant addidi 13 sanctis scripsi suis codd. v ad om. XmJ 14 quid estj Quidem R quod ei) cum ex Xm2Zv 15 proposuisses] pro suis es W ego numquam v 17 a addidi ex IIII 45, 54 18 Hecut X 19 uitii] utii W 20 quicquid XYRZ 21 processit XYRZv ereatricem uel fontem caputue constituo. sed tu ad ilhid redis in quo Petilianus errauit, ne, cum quisque naeciturnascitur in sanctificatione baptismatis, Christus sit origo caputque nascentis, et non me uenire in maledictum de quo scriptum est: male dietus omnis qui spem suam ponit in homine, cum", + "candidate_score": 0.643112, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_30_32", + "bdc_text": "Liberati tandem , non tamentamen übergeschrieben. impune omnino evaserunt . Infamiae enim notati maximas solvunt expensas sedibusque affixi propriis Tigurinum agrum excedere prohibenturDas Urteil gegen die beiden wegen Verräterei im Kappelerkrieg Angeklagten lautete , daß sie lebenslänglich als meineidige und ehrlose Leute gelten sollten , alle Kosten der Gefangenschaft zu tragen hätten und fortan an ihren Wohnort gebunden seien , s. Zürich StA , B VI 254 , f. 12v. -13r. .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa019.opp-lat1_window_757", + "psc_text": "esse in ecclesia cerniraus ipsi de ecclesia recedamus. quod quidem illis tono prodesset, si in ecclesiae catholicae grenjiogremio purgati purgamenta tolerarent, quae ante tempus separare non possent. sed quod eos dicimus in hac erroris uestri societate, quam ueram ecclesiam esse arbitramini, facere debuisse, hoc maiores uestri in illa perspicue uera, in cuius unitate fuerunt, ne ab illa separarentur, facere debuerunt. sicut enim quilibet partis uestrae homo causam Primiani prorsus ignorans tamen. quamuis a oentumcentum Maximianensibus damnatum, simpliciter innocentem credit eum, qui tanto pluribus se probauit, ita etiam in communione catholica, quem causa Caeciliani latet, non inmerito sibi innocentem fuisse persuadet eum, qui non solum per Africam. uerum etiam per tot gentium christianarum terras tanto pluribus episcopis ceteris uel innotescere innocens potuit uel occultari nocens, apud quos aut ab agnoscente meruit absolui aut non meruit ab ignorante damnari aut 9 Cypr. epist. 54, 3 1 eccleiis W titam WYml 2 concilio", + "candidate_score": 0.637354, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_41_43", + "bdc_text": "Haec omnia nosti . Hasce vero literas crematoDiesem Wunsch ist Myconius offenbar nicht nachgekommen. etc. Quae de Galliis et Anglia scribis Oben Nr. 352. , gratissima fuere ;", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa019.opp-lat1_window_267", + "psc_text": "quid ampline Xml 4 insollerter Z 6 ecclesias WmlXYmlR 7 uellent] uel Jr 11 demonstratus Yml 12 possemuB Ym2Rv illa WXmlYmlli 17 zizania in WXml zizaniam YmlR 21 adinbit Wml 23 uita WYml 25 reperiretur WYm2v 26 martirii W respondisse demonstrare non possem, sequenti uolumine cetera uideamupuideamus. LIBER TERTIUS. § 1 Si tardorum ingenia mihi curanda non essent, qui intellegere nequeunt me duobus uoluminibus superioribus ad totam causam, quae tua, frater Cresconi, epistula continetur, multis modis ita respondisse, ut etiam illa, quae ibi restant, iam soluta atque frustrata sint, iam debuit a me huic operi finis inponi. sed quia multi sunt, quibus seruire nos conuenit, qui omnia depulsa esse non putant, nisi locis suis etiam singula pertractentur, residua sermonis tui breuiter ex ordine refellenda percurram. § 2 Quidquid de Cypriani uenerabilis martyris et de quorundam orientalium litteris inserendum putasti, quod eis placuerit apud haereticos et schismaticos datum inprobare baptismi sacramentum,", + "candidate_score": 0.635714, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_24_26", + "bdc_text": "Zürich StA , B VI 252 , f. 284v. 254 , f. 12v. -13r . und Nachtrag zum Urteil. ( sic alter appellatur captivus ) . Sed noluit ea ditio oblatam conditionem recipere , imo cum indignatione repulit .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa019.opp-lat1_window_690", + "psc_text": "ecclesiam quae non damnauit incognita, si pro pace Donati placuit reuocare damnata'. si enim ex his duodecim, quos cum Maximiano sine dilatione damnauerant, Felicianum et Praetextatum postea receperunt, quomodo falsurafalsum est eos reuocasse damnata? si autem et ipsis dilatio data est, quos dixeruntdixerant damnatos esse cognoscite, etiamsi nullus eorum postea remearet, placuit tamen reuocare damnata, quando post sententiam. qua dictum est: damnatos esse cognoscite, data est dilatio, qua eis liceret euacuata damnatione remeare. haec dicta sufficerent, etiamsi uerum esset quod te dicis, cum hac causa Maximianensium ualde permotus esses, a tuis episcopis cognouisse; quid autem agis, quia et falsum est? quaere aut, si habes, inspice diem gestorum proconsularium, quo postulatio dicta est a Titiano aduersus Felicianum et Praetextatum, ut 12. 14 Petil. I 13, 14; cf. Cresc. III 25, 28 20. 22 Sententia concilii Bagaiensis 24 cf. epist. Cresc. et III 14, 17. IIII 28, 35 init. 27 cf. III", + "candidate_score": 0.632579, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_51", + "bdc_text": "März 1534 ( WA , Briefe VII 27-40 ) , vgl . auch Anm. 17f. vehementer doleo .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa019.opp-lat1_window_328", + "psc_text": "R 17 inquid WR aemolum W 18 adulterium Yml datae X dathe YR date Z 19 core HT decore R chore Z\" 20 deiscens WXYmlR 23 fueneris W grauioris scripsi grauiores codd. v, ef. IIII 4, 5. Em. 10 collegit WXmlYmlR 2o persistens YR 26 idem B se] seu WXmlYmlR ecclesiae reddidissent, nullam uel paruam de huius societate maculam traxerant? sed audi deinde quid sequatur, audi, inquam, dictator uel dictor illius sententiae quid conectat: nec solum hunc, inquit, sceleris sui mors iusta condemnat; trahit etiam ad consortium criminis plurimos catena sacrilegii, de quibus scriptum est: 'uenenum aspidum sub labiis eorum quorum os maledictione et amaritudine plenumest. uelocespedeseorum ad effundendum sanguinem. contritio et infelicita-s in uiis eorum, et uiam pacis non cognouerunt.' nollemus quidemtamquam e proprii corporis iunctura praecidi. sed quoniam tabescentis uulneris putredo pestifera plus habet in abscisione solaminis quam in remissione medicaminis, inuenta est causasalubrior, nepercunctamembrapestilens inrepat uirus, ut", + "candidate_score": 0.631113, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_24_26", + "bdc_text": "Zürich StA , B VI 252 , f. 284v. 254 , f. 12v. -13r . und Nachtrag zum Urteil. ( sic alter appellatur captivus ) . Sed noluit ea ditio oblatam conditionem recipere , imo cum indignatione repulit .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa019.opp-lat1_window_570", + "psc_text": "23 fauemus v cauemus WXYZ cauerins R tertio iudicio (iuditio WY, iud. tert. Ytn2Rv) bagaiensi WXmlYR fauemus, inquam, iudicio tertio Bagaiensi quod factum est v 24 quo-deleri del. Xm2, om. Z potuerunt merito priora deleadeleri, quamquam a duobus prioribus iudiciisindiciis ad tertium nullam Primiani uocem prouocationis uel legimus uel audimus, nisi quod absens primo praedamnatuspraedamnat secundoque damnatus est. sed etiam in Maximianum et socios eius absentes prolata est disertissima illa Bagaitana sententia. et hoc illi quadraginta et tres apud Carthaginem modestius, cautiuscauti diligentiusque se gessisse testati sunt, quod ad eundem Primianum non semel, sed iterum ac tertio legatos miserunt, ut, si ad eos ipse uenire nollet, ipsos ad se uenire permitteret. quo utrumque recusante, sicut scribunt, et eos qui missi sunt iniuriosa repulsione tractante necessitatem sibi incubuisse senserunt, ut iam ecclesiae prouiderent, et sic nondum audentesaudent ultimum praecipitare iudicium, sed quodam praeiudicio consulentes, ut ei, si causae suae fideret, sequenti", + "candidate_score": 0.627584, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_24_26", + "bdc_text": "Zürich StA , B VI 252 , f. 284v. 254 , f. 12v. -13r . und Nachtrag zum Urteil. ( sic alter appellatur captivus ) . Sed noluit ea ditio oblatam conditionem recipere , imo cum indignatione repulit .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa019.opp-lat1_window_568", + "psc_text": "innocentes ad pacem propriam reuocabat tot ceteros, a quibus ipse damnatus est? § 8 In hac uestra conflictione quid uultis ut nos medii iudicemus, quandoquidem nec Maximiani nec uestra communione detinemur? quid, inquam, hinc uultis iudicemus, nisi contra duo concilia, quibus damnatus est Primianus, unum Bagaiense posterius pro illo ualere debere, quo damnatus est Maximianus, eo uidelicet firmius id esse arbitrantes. quo posterius potuit de prioribus iudicare? ecce in hoc fauemus uobis; alia nobis est cum Maximianensibus causa, si ausi fuerimus censere. fauemus, inquam. tertium iudicium Bagaiense factum est pro Primiano contra Maximianum eiusque collegas, quo posteriore 4 pr. est om. Z praedamnatos Wml ~i cebarausi Z* uestris WXmlYml post episcopi del. uestri Z condiderunt (on in ras.) Y 6 perfecto JVYml plenius quam Xml 7 esse auctori-. tatis v 9 aput R 11 considebat XJtZm2v 12 ille om. WYRv 16 indieemus (s in ras.) X uestram communionem WXmlYml 17", + "candidate_score": 0.625728, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_24_26", + "bdc_text": "Zürich StA , B VI 252 , f. 284v. 254 , f. 12v. -13r . und Nachtrag zum Urteil. ( sic alter appellatur captivus ) . Sed noluit ea ditio oblatam conditionem recipere , imo cum indignatione repulit .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa019.opp-lat1_window_450", + "psc_text": "die clerici et seniores agentes sub Rogato episcopo, qui in locum damnati Praetextati Adsuritani fuerat subrogatus, allegauerunt memorati proconsulis iussionem, cum a foris erant a communione uestra et eiusdem communionis uestrae inimici in iudiciis publicis arguebantur et expellendi de locis deo summo consecratis tamquam sacrilegi petebantur. § 63 Ex quolibet ergo numero fuerint — quamquam satis appareat ex quo fuerint —, qui intra constitutum dilationis diem communioni uestrae non se reddiderunt, quomodo toto illo tempore a uobis alienati baptizare potuerunt? quomodo cum his. quos extra communionem uestram baptizauerunt, non expiatis alio baptismate redierunt? in quo facto non uos reprehendimus, quod baptismum Christi nequaquam sacrilegum etiam in schismate sacrilego cognouistis, quod hominum peruersitate correcta illud, quod etiam in peruersis rectum fuerat, adprobastis, quod humana uitia cum diuinis signaculis non confudistis, quod dona ecclesiae, quae praeter ecclesiam quoque haberi et dari ad habentium et accipientium supplicium potuerunt, nec in damnatis damnanda nec", + "candidate_score": 0.62562, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_64_66", + "bdc_text": "Iterum vale. 18 . aprilis 1534 . Salvum te vult Utingerus .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa019.opp-lat1_window_193", + "psc_text": "neminem fallit, area dicta est ecclesia dei dominumque ipsum cum uentilabro esse uenturum et mundaturum aream suam, ut frumenta recondat in horreo, paleam uero conburat igni inextinguibili. aut ergo recte passi estis persecutionem aut, si modus christianus excessus est, palea nostra fecit, propter quam non fuerat area dominica deserenda, ne, quisquis ante tempus uentilationis ab area paleam refugeret. a frumento separatus palea fieret. tu autem, cum hoc non meum, sed sanctae scripturae testimonium refellere conareris. nullam persecutionem iustam esse posse dixisti; ubi ignoscendum tibi est nescienti scripturas, unde tibi uenire posset in mentem, quam iusta uoce sit dictum: detrahentem proximo suo occulte, hunc persequebar, et ab ipso domino Iesu Christo in excellentissima prophetia: persequar inimicos meos et conprehendam illos, et non conuertar donec deficiant. et alia multa diuina testimonia, 5 epist. Cresc. 12 cf. Petil. I 18. 20 13 cf. Matth. 8, 12 21 cf. epitr. Cresc. 24 Pa. 100,", + "candidate_score": 0.620853, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 17, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "stoa0040.stoa020.opp-lat1", + "max_score": 0.682358, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_51_53", + "bdc_text": "März 1534 ( WA , Briefe VII 27-40 ) , vgl . auch Anm. 17f. vehementer doleo . Video enim hunc hominem ecclesiae dei plus incommodaturum , quam profuerit unquam . Interim vero hunc omnibus in Europa doctis in evangelio praeferre non cessat BucerusBucer verteidigte Luther in diesem Zusammenhang Bullinger gegenüber bereits am 9 .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa020.opp-lat1_window_92", + "psc_text": "et sic oportebat Christum pati et resurgere tertia die, et praedicari in nomine eius paenitentiam et remissionem peccatorum per omnes gentes, incipientibus ab Hierusalem. non ego potuerim in lege et prophetis et psalmis haec scripta cognoscere: ibi tamen hoc esse scriptum ille dicit qui ueritas est. sed etsi haec ibi scripta esse non diceret, procul dubio sufficeret christianis quod Christus ipse dixisset, oportere praedicari in nomine suo paenitentiam et remissionem peccatorum per omnes gentes, incipientibus ab Hierusalem. sed dubitantes discipulos suos, quamuis conspecto et contrectato eius corpore, maiore documento scripturarum uoluit confirmare, quam quod se ipse uisibilem atque palpabilem mortalium sensibus admouebat. teneamus ergo ecclesiam ex ore domini designatam, unde coeptura et quo usque peruentura esset, coeptura scilicet ab Hierusalem et peruentura in omnes gentes. § 26 Hic iam quisquis dixerit Hierusalem non illam uisibilem ciuitatem intellegendam, sed figurate positam, ut 1 Ps. 49, 2 9 Luc. 24, 44 13", + "candidate_score": 0.682358, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_32_34", + "bdc_text": "Infamiae enim notati maximas solvunt expensas sedibusque affixi propriis Tigurinum agrum excedere prohibenturDas Urteil gegen die beiden wegen Verräterei im Kappelerkrieg Angeklagten lautete , daß sie lebenslänglich als meineidige und ehrlose Leute gelten sollten , alle Kosten der Gefangenschaft zu tragen hätten und fortan an ihren Wohnort gebunden seien , s. Zürich StA , B VI 254 , f. 12v. -13r. . Also schantlich hatt man kriegt und ist der untrü w so vil gewäsen , daß , so man jetz dan glich straffen wöllte , die zaal so grooß ist , daß grösser unfaalUnglück ( SI I 739 ) . ze besorgen . Haec tibi scribo soli , idque maximo cum dolore .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa020.opp-lat1_window_191", + "psc_text": "datisque ab eo, sicut petiuerant, disceptatoribus episcopis non consenserunt eosdemque postmodum apud illum tamquam iniquos iudices accusauerunt et ab aliis sibi ad Arelatum datis ad ipsum imperatorem appellauerunt eodemque inter partes audiente calumniatores inuenti atque damnati in eadem furoris pertinacia permanserunt. nempe uos ipsi, qui propterea dicitis christianamChristianam sanctitatem de tot gentibus, in quibus apostoli eam fundatissimam reliquerunt, penitus esse deletam, quia communicauerunt eis, quos uestri maiores septuaginta episcoporum concilio Carthaginiensi damnauerant, nonne illis, quos trecenti decem Bagaiensi concilio cum Maximiano damnastis, modo communicatis? nonne Praetextatus Assuritanus et in ipso concilio damnatus legitur et gestis proconsularibus a uobis accusatus et oppugnatus, et 13 cf. Cresc. III 28, 32 aq. 3 eia Ibng.ml, om. Ov palea 0 8 negare om. 77 18 illius om. II zenofilum 0 zenofiiiam 77 24 eam apostoli eam Oml 26 carthaginensi Oll(fI) 27 bagaiesi 77 29 et om. 77 o concilio damnatus le in ras. llm2", + "candidate_score": 0.645029, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_45_47", + "bdc_text": "regis , vir bonus et pius . Mira vero de futuro belloZu den Kriegsgerüchten vgl. Wille 157-170 . garriunt multi .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa020.opp-lat1_window_203", + "psc_text": "memorias mortuorum nostrorum orant et exaudiuntur, aut quia illa et illa ibi contingunt, aut quia ille frater noster aut illa soror nostra tale uisum uigilans nidituidit uel tale uisum dormiens somniauit'. remoueantur ista uel figmenta mendacium hominum uel portenta fallacium spirituum. aut enim non sunt uera quae dicuntur aut, si haereticorum aliqua mira facta sunt, magis cauere debemus, quod, cum dixisset dominus quosdam futuros esse faltacesfallaces, qui nonnulla signa faciendo etiam electos, si fieri posset, fallerent, adiecit uehementer commendans et ait: ecce praedixi nobisuobis. unde et apostolus admonens: spiritus autem, inquit, manifeste dicit quia in nouissimis temporibus recedent quidam a fide, intendentes spiritibus seductoribus, doctrinis daemoniorum. porro si aliquis in haereticorum memoriis orans exauditur, non pro merito loci, sed pro merito desiderii sui recipit siue bonum siue malum. spiritus enim domini, sicut scriptum est, repleuit orbem terrarum, et: auris zeli audit omnia, et multi irato deo exaudiuntur, de qualibus dicit", + "candidate_score": 0.638377, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_43_45", + "bdc_text": "Quae de Galliis et Anglia scribis Oben Nr. 352. , gratissima fuere ; paria prorsus scribit e Parisiorum urbe satelles quidam Über den Briefschreiber , der zum königlichen Hof in Paris gehörte , ist weiter nichts bekannt . regis , vir bonus et pius .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa020.opp-lat1_window_92", + "psc_text": "et sic oportebat Christum pati et resurgere tertia die, et praedicari in nomine eius paenitentiam et remissionem peccatorum per omnes gentes, incipientibus ab Hierusalem. non ego potuerim in lege et prophetis et psalmis haec scripta cognoscere: ibi tamen hoc esse scriptum ille dicit qui ueritas est. sed etsi haec ibi scripta esse non diceret, procul dubio sufficeret christianis quod Christus ipse dixisset, oportere praedicari in nomine suo paenitentiam et remissionem peccatorum per omnes gentes, incipientibus ab Hierusalem. sed dubitantes discipulos suos, quamuis conspecto et contrectato eius corpore, maiore documento scripturarum uoluit confirmare, quam quod se ipse uisibilem atque palpabilem mortalium sensibus admouebat. teneamus ergo ecclesiam ex ore domini designatam, unde coeptura et quo usque peruentura esset, coeptura scilicet ab Hierusalem et peruentura in omnes gentes. § 26 Hic iam quisquis dixerit Hierusalem non illam uisibilem ciuitatem intellegendam, sed figurate positam, ut 1 Ps. 49, 2 9 Luc. 24, 44 13", + "candidate_score": 0.634894, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_24_26", + "bdc_text": "Zürich StA , B VI 252 , f. 284v. 254 , f. 12v. -13r . und Nachtrag zum Urteil. ( sic alter appellatur captivus ) . Sed noluit ea ditio oblatam conditionem recipere , imo cum indignatione repulit .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa020.opp-lat1_window_191", + "psc_text": "datisque ab eo, sicut petiuerant, disceptatoribus episcopis non consenserunt eosdemque postmodum apud illum tamquam iniquos iudices accusauerunt et ab aliis sibi ad Arelatum datis ad ipsum imperatorem appellauerunt eodemque inter partes audiente calumniatores inuenti atque damnati in eadem furoris pertinacia permanserunt. nempe uos ipsi, qui propterea dicitis christianamChristianam sanctitatem de tot gentibus, in quibus apostoli eam fundatissimam reliquerunt, penitus esse deletam, quia communicauerunt eis, quos uestri maiores septuaginta episcoporum concilio Carthaginiensi damnauerant, nonne illis, quos trecenti decem Bagaiensi concilio cum Maximiano damnastis, modo communicatis? nonne Praetextatus Assuritanus et in ipso concilio damnatus legitur et gestis proconsularibus a uobis accusatus et oppugnatus, et 13 cf. Cresc. III 28, 32 aq. 3 eia Ibng.ml, om. Ov palea 0 8 negare om. 77 18 illius om. II zenofilum 0 zenofiiiam 77 24 eam apostoli eam Oml 26 carthaginensi Oll(fI) 27 bagaiesi 77 29 et om. 77 o concilio damnatus le in ras. llm2", + "candidate_score": 0.624605, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_46", + "bdc_text": "Mira vero de futuro belloZu den Kriegsgerüchten vgl. Wille 157-170 .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa020.opp-lat1_window_203", + "psc_text": "memorias mortuorum nostrorum orant et exaudiuntur, aut quia illa et illa ibi contingunt, aut quia ille frater noster aut illa soror nostra tale uisum uigilans nidituidit uel tale uisum dormiens somniauit'. remoueantur ista uel figmenta mendacium hominum uel portenta fallacium spirituum. aut enim non sunt uera quae dicuntur aut, si haereticorum aliqua mira facta sunt, magis cauere debemus, quod, cum dixisset dominus quosdam futuros esse faltacesfallaces, qui nonnulla signa faciendo etiam electos, si fieri posset, fallerent, adiecit uehementer commendans et ait: ecce praedixi nobisuobis. unde et apostolus admonens: spiritus autem, inquit, manifeste dicit quia in nouissimis temporibus recedent quidam a fide, intendentes spiritibus seductoribus, doctrinis daemoniorum. porro si aliquis in haereticorum memoriis orans exauditur, non pro merito loci, sed pro merito desiderii sui recipit siue bonum siue malum. spiritus enim domini, sicut scriptum est, repleuit orbem terrarum, et: auris zeli audit omnia, et multi irato deo exaudiuntur, de qualibus dicit", + "candidate_score": 0.614355, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_43", + "bdc_text": "Quae de Galliis et Anglia scribis Oben Nr. 352. , gratissima fuere ;", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa020.opp-lat1_window_185", + "psc_text": "uideant, cum ad Colossenses uenerint, quomodo ibi uel legant uel audiant ad eos epistulam datam, ubi eis dicit apostolus: gratias agimus deo patri domini nostri Iesu Christi semper pro uobis deprecantes, audientes fidem uestram in Christo Iesu et dilectionem quam habetis in omnes sanctos propter spem quae reposita est uobis in caelis, quam ante audistis in uerbo ueritatis euangelii quod peruenit in uos, sicut in omni mundo est fructificans et crescens sicut et 24 Col. 1, 3-6 2 adimpletum Oml 4 impleta H 8 et om. Ov 10 quod erubescunt om. Jlml 11 si dicant om. Ollml, cf. p. 293, 26 quod] quid Ilml 12 legant nobis hoc II 15 traditum] consignatum IIv cognita 0 17 inde] in 0 23 epistolam Ov 24 grascias 0 LH. Anpftwt. c. Don. n. 19 in uobis, ex qua die audistis et cognouistis gratiam dei in ueritate. haec enim uerba conueniunt cum euangelio ubi", + "candidate_score": 0.612825, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_29_31", + "bdc_text": "citroque iactata sunt . Liberati tandem , non tamentamen übergeschrieben. impune omnino evaserunt .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa020.opp-lat1_window_18", + "psc_text": "aduersus nos inuicem non ex diuinis canonicis libris, sed aliunde recitamus. quodsi nolunt ut auferantur, uideant quia, et si utraque uera sunt, nulla fuit causa separationis illorum, ut eos fugerent quos habebant, et si utraque falsa sunt, nulla fuit causa separationis illorum, ut eos fugerent quos in nullo 12 ut dicere coeperamJ cf Petil. III 58, 71 25 cf. Optat. I 15 2 qui] quia OII 5 tamen scripsi tam OTlv 10 et ipai uincuntur ibi v 12 haec haec dicis 0 15 credimus II 18 hi om. II isti v 23 anathematizauero Ov 28 nolint v crimine repperiebant, et si nostra uera, illa autem falsa sunt, nulla fuit causa separationis illorum, quia potius se corrigere atque in unitate permanere debebant, et si nostra falsa sunt et illa uera sunt, nulla fuit causa separationis illorum, quia innocentem orbem terrarum, cui haec demonstrare uel noluerunt uel non potuerunt, deserere non debebant.", + "candidate_score": 0.586998, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 18, + "cf_id": "cf031", + "work_id": "008_Marius-Victorinus_Adversus-Arium", + "max_score": 0.682161, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_63", + "bdc_text": "Dominus conservet nos in veritateVgl. Joh 17 , 17. .", + "psc_chunk_id": "008_Marius-Victorinus_Adversus-Arium_window_335", + "psc_text": "16): ut penes vos sit in aeternum Spiritus veritatis. Et de se dixit (Ibid., 6): Ego sum veritas. Deinde adjecit (Ibid., 19): Quem mundus non potest videre. Et de se dixit (Ibid.): Jam me mundus non videbit. Deinde adjecit (Ibid., 17): Quoniam ipsum non videt, neque cognoscit ipsum. Sed et Christum nemo cognovit (Joan. I, 11): In sua venit et mundus eum non cognovit. Adjecit (Joan. XIV, 17): Vos cognoscetis ipsum, quoniam manet in vobis, et in vobis est. Et ipse de se ita (Joan. XIV, 19): Vos videbitis me. Et quoniam Christus vita est, de se adjunxit (Ibid.): Quoniam ego vivo, et vos vivetis. Et quia Spiritus sanctus intelligentia est, utroque autem mundus ipse caret, ideo adjecit (Ibid., 17): Quoniam apud vos manet, et in vobis est. Unde autem aut est in illis, aut jam manet Spiritus sanctus, si adhuc postea venturus est, et non jam per Christum apud", + "candidate_score": 0.682161, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_63_65", + "bdc_text": "Dominus conservet nos in veritateVgl. Joh 17 , 17. . Iterum vale. 18 . aprilis 1534 .", + "psc_chunk_id": "008_Marius-Victorinus_Adversus-Arium_window_335", + "psc_text": "16): ut penes vos sit in aeternum Spiritus veritatis. Et de se dixit (Ibid., 6): Ego sum veritas. Deinde adjecit (Ibid., 19): Quem mundus non potest videre. Et de se dixit (Ibid.): Jam me mundus non videbit. Deinde adjecit (Ibid., 17): Quoniam ipsum non videt, neque cognoscit ipsum. Sed et Christum nemo cognovit (Joan. I, 11): In sua venit et mundus eum non cognovit. Adjecit (Joan. XIV, 17): Vos cognoscetis ipsum, quoniam manet in vobis, et in vobis est. Et ipse de se ita (Joan. XIV, 19): Vos videbitis me. Et quoniam Christus vita est, de se adjunxit (Ibid.): Quoniam ego vivo, et vos vivetis. Et quia Spiritus sanctus intelligentia est, utroque autem mundus ipse caret, ideo adjecit (Ibid., 17): Quoniam apud vos manet, et in vobis est. Unde autem aut est in illis, aut jam manet Spiritus sanctus, si adhuc postea venturus est, et non jam per Christum apud", + "candidate_score": 0.67986, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_52", + "bdc_text": "Video enim hunc hominem ecclesiae dei plus incommodaturum , quam profuerit unquam .", + "psc_chunk_id": "008_Marius-Victorinus_Adversus-Arium_window_55", + "psc_text": "8): Si enim cognovissent, nunquam Dominum majestatis crucifixissent. Quod Christus, sicuti Deus; incomprehensibilis, aut vix comprehensibilis est, sed et quemadmodum dictum est (Ibid., 9): Quae oculus non vidit, quae auris non audivit, et in cor hominis non ascenderunt, quae praeparavit Deus diligentibus se. Deinde dicit, quod intelligit ista (Ibid. 11): Sicut spiritus hominis ea quae in homine, sic et ea quae Dei, spiritus Dei. Si de Christo ista dicit, his apparet, quod non est facile scire generationem filii. Nam neque νοῦς percipit Dei filium, nec modum generationis scire potest. Si autem de praesentia ejus, et istud supra oculum, supra auditum, supra νοῦν est. Si autem, ut quidam intelligunt, dicit ista de his quae praeparavit Deus diligentibus ipsum: multo magis mirabilis est generatio, et vix comprehensibilis. Si ista sic sine intellectu sunt, quid ex his queas dicere, ab his quae non sunt, esse Christum aut, aut similis substantia est Christus? Comprehensibilia", + "candidate_score": 0.62841, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_55", + "bdc_text": "Oecolampadium , virum sanctissimum illum , praedecessorem tuum , in istis furiosis rixis palam praedicat a sathana strangulatum periisse .", + "psc_chunk_id": "008_Marius-Victorinus_Adversus-Arium_window_350", + "psc_text": "Sic per Spiritum sanctum locutus Paulus ad Romanos (Rom. XVI, 20): Deus autem pacis conteret Satanam sub pedibus vestris velociter. Item ipse ad Ephesios (Ephes. IV, 8): Qui ascendit in altitudine captivam duxit captivitatem. Item in Apocalypsi ipse dixit (Apoc. I, 18): Et habeo claves mortis et inferi. Item ibi (Apoc. XII, 7): Et factum est praelium in coelo, Michael et angeli ejus bellarunt adversus draconem. Et totus locus demonstrat diabolum judicatum. Cum igitur approbatum sit, tres istas potentias, et communi, et proprio actu et substantia eadem, unitatem deitatemque conficere; non sine ratione rerum in duo ista revocantur, in Filium ac Patrem: etenim cum quasi geminus ipse Pater sit, existentia et actio, id est, substantia et motus, sed intus motus, αὐτόγονος motus, et hoc quod substantia est motus, necessario et Filius, cum sit motus, et αὐτόγονος motus, eadem substantia est: eadem enim haec inter se sine conjunctione unum sunt, et", + "candidate_score": 0.622804, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 19, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "039_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-diversis", + "max_score": 0.681183, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_63_65", + "bdc_text": "Dominus conservet nos in veritateVgl. Joh 17 , 17. . Iterum vale. 18 . aprilis 1534 .", + "psc_chunk_id": "039_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-diversis_window_132", + "psc_text": "vere discipuli mei eritis; et cognoscetis veritatem, et veritas liberabit vos? (Joan. VIII, 31, 32) . Jam ergo crediderant, et tanquam in via in Christo ambulare jam coeperant. Hortatur itaque illos ut permanendo perveniant. Quo perveniant, nisi ad id quod ait, Veritas liberabit vos? Quae est illa liberatio, nisi ab omni mutabilitate vanitatis, ab omni corruptione mortalitatis? Ergo ipsa est vita vera, aeterna vita, quam nondum apprehendimus, quamdiu peregrinamur a Domino: sed apprehensuri sumus, quia in ipso Domino per fidem ambulamus, si in ejus verbo constantissime permanemus. Nam secundum id quod ait, Ego sum via; secundum hoc ait, Si manseritis in verbo meo, vere discipuli mei eritis. Et secundum id quod ait, et veritas et vita; secundum hoc ait, et cognoscetis veritatem, et veritas liberabit vos. In hac ergo peregrinatione et in hac via, id est in fide, quid vos exhortor, fratres, nisi verbis Apostoli dicentis, Has ergo promissiones habentes,", + "candidate_score": 0.681183, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_63", + "bdc_text": "Dominus conservet nos in veritateVgl. Joh 17 , 17. .", + "psc_chunk_id": "039_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-diversis_window_132", + "psc_text": "vere discipuli mei eritis; et cognoscetis veritatem, et veritas liberabit vos? (Joan. VIII, 31, 32) . Jam ergo crediderant, et tanquam in via in Christo ambulare jam coeperant. Hortatur itaque illos ut permanendo perveniant. Quo perveniant, nisi ad id quod ait, Veritas liberabit vos? Quae est illa liberatio, nisi ab omni mutabilitate vanitatis, ab omni corruptione mortalitatis? Ergo ipsa est vita vera, aeterna vita, quam nondum apprehendimus, quamdiu peregrinamur a Domino: sed apprehensuri sumus, quia in ipso Domino per fidem ambulamus, si in ejus verbo constantissime permanemus. Nam secundum id quod ait, Ego sum via; secundum hoc ait, Si manseritis in verbo meo, vere discipuli mei eritis. Et secundum id quod ait, et veritas et vita; secundum hoc ait, et cognoscetis veritatem, et veritas liberabit vos. In hac ergo peregrinatione et in hac via, id est in fide, quid vos exhortor, fratres, nisi verbis Apostoli dicentis, Has ergo promissiones habentes,", + "candidate_score": 0.680149, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_26", + "bdc_text": "Sed noluit ea ditio oblatam conditionem recipere , imo cum indignatione repulit .", + "psc_chunk_id": "039_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-diversis_window_202", + "psc_text": "Non ira subrepat in eum qui aut odiose irruit, aut inopportune inopia coactus petit; aut negotio suo, cum tu majore occupatus es, indifferenter flagitat subveniri; aut in verbo manifestae justitiae resistit caeca cupiditate, aut miserabili tarditate. Non det quidquam amplius vel minus quam oportet: non loquatur amplius quam opus est, aut cum etiam non opus est. Speciosi enim pedes evangelizantium pacem, evangelizantium bona (Rom. X, 15) . Sed tamen de terra sicca pulverem contrahunt, qui sane in judicium eorum excutitur, qui sibi hanc exhibitionem perversa voluntate contemnunt. Non solum ergo propter ipsam vitae hujus mortalitatem et ignorantiam, et propter diei malitiam, quae utinam sufficeret, sicut de illa dictum est, Sufficit diei malitia sua (Matth. VI, 34) ; quam jubemur ferre atque portare, donec transeat, et sustinere Deum viriliter agendo, ut fructum afferamus cum tolerantia: sed etiam propter ipsum pulverem mundi hujus, qui per itinera consulendi consulentium pedibus adhaerescit, et damna", + "candidate_score": 0.598994, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 20, + "cf_id": "cf020", + "work_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Dialogus-contra-Luciferianos", + "max_score": 0.681022, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_52_54", + "bdc_text": "Video enim hunc hominem ecclesiae dei plus incommodaturum , quam profuerit unquam . Interim vero hunc omnibus in Europa doctis in evangelio praeferre non cessat BucerusBucer verteidigte Luther in diesem Zusammenhang Bullinger gegenüber bereits am 9 . April 1534 , s. oben [Nr. 353 ] S. 121f , 15-46. , miror , quo consilio .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Dialogus-contra-Luciferianos_window_18", + "psc_text": "in Evangelio Dominus: Lucerna, inquit, corporis est oculus, id est, Ecclesiae lumen est episcopus. Si autem oculus tuus simplex est, totum corpus tuum lucidum erit (Matth. VI, 22) . Sacerdote enim fidem veram praedicante, ex omnium corde tenebrae discutiuntur. 176 Et causam reddit: Neque enim lucerna accenditur et ponitur subter modium, sed super candelabrum, ut luceat omnibus qui in domo sunt (Matth. V, 15) . Hoc est, ideo Deus scientiae suae igniculum in episcopo succendit, ut non sibi tantum luceat, sed omnibus prosit. Et in consequenti: Si, inquit, oculus tuus nequam fuerit, omne corpus tenebrosum est. Si autem lumen quod in te est, tenebrae sunt; ipse tenebrae quantae erunt (Matth. VI, 23) ! Et recte. Nam cum ideo episcopus in Ecclesia constituatur, ut populum coerceat ab errore, quantus erit error in populo, cum errat ipse qui docet [ Al. doceat]! Quomodo potest peccata dimittere, qui ipse peccator est? quomodo sanctum", + "candidate_score": 0.681022, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_53", + "bdc_text": "Interim vero hunc omnibus in Europa doctis in evangelio praeferre non cessat BucerusBucer verteidigte Luther in diesem Zusammenhang Bullinger gegenüber bereits am 9 .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Dialogus-contra-Luciferianos_window_18", + "psc_text": "in Evangelio Dominus: Lucerna, inquit, corporis est oculus, id est, Ecclesiae lumen est episcopus. Si autem oculus tuus simplex est, totum corpus tuum lucidum erit (Matth. VI, 22) . Sacerdote enim fidem veram praedicante, ex omnium corde tenebrae discutiuntur. 176 Et causam reddit: Neque enim lucerna accenditur et ponitur subter modium, sed super candelabrum, ut luceat omnibus qui in domo sunt (Matth. V, 15) . Hoc est, ideo Deus scientiae suae igniculum in episcopo succendit, ut non sibi tantum luceat, sed omnibus prosit. Et in consequenti: Si, inquit, oculus tuus nequam fuerit, omne corpus tenebrosum est. Si autem lumen quod in te est, tenebrae sunt; ipse tenebrae quantae erunt (Matth. VI, 23) ! Et recte. Nam cum ideo episcopus in Ecclesia constituatur, ut populum coerceat ab errore, quantus erit error in populo, cum errat ipse qui docet [ Al. doceat]! Quomodo potest peccata dimittere, qui ipse peccator est? quomodo sanctum", + "candidate_score": 0.661806, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10388_sent_47_49", + "bdc_text": "garriunt multi . Tu quid interim acceperis , scribe , pro nobis ora et aeternum vale . De Lutheri impudentia nuper libellis quibusdam de privata missa et in Erasmum scriptisEs handelt sich um Luthers «Von der Winkelmesse und Pfaffenweihe» 1533 ( WA XXXVIII 171-256 )", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Dialogus-contra-Luciferianos_window_17", + "psc_text": "Probet autem se unusquisque et sic accedat (I Cor. XI, 28) ? Ubi Dominica denuntiatio est: Ne miseritis margaritas vestras [Al. miserimus et nostras] ante porcos (Matth. VII, 6) ? Quod si de omnibus generaliter dictum intelligis, quanto magis de sacerdotibus praecavendum est, cum etiam de laicis sic cavetur ( Al. habeatur)! Separamini, inquit Dominus per Moysen, a tabernaculis istorum hominum durissimorum, et nolite tangi ab omnibus quae sunt eorum, ne simul pereatis in peccato eorum (Num. XVI, 26) . Et rursum in duodecim Prophetis: Sacrificia eorum tamquam panis luctus; omnes qui manducant ea, contaminabuntur (Ose. IX, 4) . Et in Evangelio Dominus: Lucerna, inquit, corporis est oculus, id est, Ecclesiae lumen est episcopus. Si autem oculus tuus simplex est, totum corpus tuum lucidum erit (Matth. VI, 22) . Sacerdote enim fidem veram praedicante, ex omnium corde tenebrae discutiuntur. 176 Et causam reddit: Neque enim lucerna accenditur et ponitur subter", + "candidate_score": 0.651111, + "ce_score": null + } + ] + } + ], + "biblical_hits": [] +} \ No newline at end of file