diff --git "a/11/11849.json" "b/11/11849.json" new file mode 100644--- /dev/null +++ "b/11/11849.json" @@ -0,0 +1,7210 @@ +{ + "letter_id": "11849", + "bd_url": "https://www.bullinger-digital.ch/letter/11849", + "dominant_topic": 1, + "topic_dist": [ + 0.05267, + 0.062569, + 0.05191, + 0.053074, + 0.051314, + 0.045976, + 0.04503, + 0.052581, + 0.046408, + 0.047984, + 0.046061, + 0.046439, + 0.044259, + 0.044046, + 0.044911, + 0.054998, + 0.05003, + 0.051367, + 0.061643, + 0.046732 + ], + "citations": [ + { + "rank": 1, + "cf_id": "cf026", + "work_id": "083_Isidorus-Hispalensis_Epistolae", + "max_score": 0.744191, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_41_43", + "bdc_text": "Ad religionis autem substantiam pertinere etiam censeo doctrinam usumque sacramentorum . Scio Lutherum nihil quam hoc contendissecontendisse über der Zeile nachgetragen . non tantum panem et vinum , re vera absentis Christi signa , sed etiam corpus et sanguinem re ipsa adeoque Christum ipsum in sacra coenain sacra coena am Rande nachgetragen. adesse , administrari et percipi a percipientibus sacramenta , ut a domino instituta sunt ;", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_Epistolae_window_33", + "psc_text": "Innotuisti quippe nobis, in animo tibi versari scrupulum, eo quod orientalis Christi Ecclesia ex fermentato pane, occidentalis ex azymo sacratissimi corporis sacramentum conficere consuevit; et quia ipsi Orientales Latinos super hoc reprehendere non verentur, illud etiam animo tuo insedit, quod illi sericos pannos, nos autem lineos, quos corporalia dicimus, ad ornamenta tanti sacrificii exhibemus. 2. Scias itaque eorum jam dictis consuetudinibus minime nos opponere reprehensionis obstaculum, quandiu eas Romana Ecclesia duxerit tolerandas, maxime cum non sint de essentia, sive substantia sacramenti. De substantia sacramenti sunt verba Dei a sacerdote in sacro prolata ministerio, scilicet, Hoc est corpus meum, panisque frumenti et vinum, cui consuevit aqua adhiberi, quia 571 utrumque de latere Christi, videlicet, sanguis et aqua profluxit. Caetera vero pertinent ad decorem sacramenti, futurorum exemplum, ad nostram et eorum humiliationem, atque in Dei laude exercitationem, et cum praedictorum facta fuerit consecratio, non, ut quidam putant indocti, sub panis specie sola", + "candidate_score": 0.744191, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_43_45", + "bdc_text": "non tantum panem et vinum , re vera absentis Christi signa , sed etiam corpus et sanguinem re ipsa adeoque Christum ipsum in sacra coenain sacra coena am Rande nachgetragen. adesse , administrari et percipi a percipientibus sacramenta , ut a domino instituta sunt ; de modo praesentiae , distributionis , sumptionis nihil prorsus definire et hoc diserte confiteri se non cogitare talem modum , qui ullo modo detrahat vel naturae vel gloriae Christi , domini nostri . Iam cum confessioneVor confessione gestrichenes vos .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_Epistolae_window_33", + "psc_text": "Innotuisti quippe nobis, in animo tibi versari scrupulum, eo quod orientalis Christi Ecclesia ex fermentato pane, occidentalis ex azymo sacratissimi corporis sacramentum conficere consuevit; et quia ipsi Orientales Latinos super hoc reprehendere non verentur, illud etiam animo tuo insedit, quod illi sericos pannos, nos autem lineos, quos corporalia dicimus, ad ornamenta tanti sacrificii exhibemus. 2. Scias itaque eorum jam dictis consuetudinibus minime nos opponere reprehensionis obstaculum, quandiu eas Romana Ecclesia duxerit tolerandas, maxime cum non sint de essentia, sive substantia sacramenti. De substantia sacramenti sunt verba Dei a sacerdote in sacro prolata ministerio, scilicet, Hoc est corpus meum, panisque frumenti et vinum, cui consuevit aqua adhiberi, quia 571 utrumque de latere Christi, videlicet, sanguis et aqua profluxit. Caetera vero pertinent ad decorem sacramenti, futurorum exemplum, ad nostram et eorum humiliationem, atque in Dei laude exercitationem, et cum praedictorum facta fuerit consecratio, non, ut quidam putant indocti, sub panis specie sola", + "candidate_score": 0.720427, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_42_44", + "bdc_text": "Scio Lutherum nihil quam hoc contendissecontendisse über der Zeile nachgetragen . non tantum panem et vinum , re vera absentis Christi signa , sed etiam corpus et sanguinem re ipsa adeoque Christum ipsum in sacra coenain sacra coena am Rande nachgetragen. adesse , administrari et percipi a percipientibus sacramenta , ut a domino instituta sunt ; de modo praesentiae , distributionis , sumptionis nihil prorsus definire et hoc diserte confiteri se non cogitare talem modum , qui ullo modo detrahat vel naturae vel gloriae Christi , domini nostri .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_Epistolae_window_33", + "psc_text": "Innotuisti quippe nobis, in animo tibi versari scrupulum, eo quod orientalis Christi Ecclesia ex fermentato pane, occidentalis ex azymo sacratissimi corporis sacramentum conficere consuevit; et quia ipsi Orientales Latinos super hoc reprehendere non verentur, illud etiam animo tuo insedit, quod illi sericos pannos, nos autem lineos, quos corporalia dicimus, ad ornamenta tanti sacrificii exhibemus. 2. Scias itaque eorum jam dictis consuetudinibus minime nos opponere reprehensionis obstaculum, quandiu eas Romana Ecclesia duxerit tolerandas, maxime cum non sint de essentia, sive substantia sacramenti. De substantia sacramenti sunt verba Dei a sacerdote in sacro prolata ministerio, scilicet, Hoc est corpus meum, panisque frumenti et vinum, cui consuevit aqua adhiberi, quia 571 utrumque de latere Christi, videlicet, sanguis et aqua profluxit. Caetera vero pertinent ad decorem sacramenti, futurorum exemplum, ad nostram et eorum humiliationem, atque in Dei laude exercitationem, et cum praedictorum facta fuerit consecratio, non, ut quidam putant indocti, sub panis specie sola", + "candidate_score": 0.709836, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_43", + "bdc_text": "non tantum panem et vinum , re vera absentis Christi signa , sed etiam corpus et sanguinem re ipsa adeoque Christum ipsum in sacra coenain sacra coena am Rande nachgetragen. adesse , administrari et percipi a percipientibus sacramenta , ut a domino instituta sunt ;", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_Epistolae_window_33", + "psc_text": "Innotuisti quippe nobis, in animo tibi versari scrupulum, eo quod orientalis Christi Ecclesia ex fermentato pane, occidentalis ex azymo sacratissimi corporis sacramentum conficere consuevit; et quia ipsi Orientales Latinos super hoc reprehendere non verentur, illud etiam animo tuo insedit, quod illi sericos pannos, nos autem lineos, quos corporalia dicimus, ad ornamenta tanti sacrificii exhibemus. 2. Scias itaque eorum jam dictis consuetudinibus minime nos opponere reprehensionis obstaculum, quandiu eas Romana Ecclesia duxerit tolerandas, maxime cum non sint de essentia, sive substantia sacramenti. De substantia sacramenti sunt verba Dei a sacerdote in sacro prolata ministerio, scilicet, Hoc est corpus meum, panisque frumenti et vinum, cui consuevit aqua adhiberi, quia 571 utrumque de latere Christi, videlicet, sanguis et aqua profluxit. Caetera vero pertinent ad decorem sacramenti, futurorum exemplum, ad nostram et eorum humiliationem, atque in Dei laude exercitationem, et cum praedictorum facta fuerit consecratio, non, ut quidam putant indocti, sub panis specie sola", + "candidate_score": 0.701829, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_41", + "bdc_text": "Ad religionis autem substantiam pertinere etiam censeo doctrinam usumque sacramentorum .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_Epistolae_window_33", + "psc_text": "Innotuisti quippe nobis, in animo tibi versari scrupulum, eo quod orientalis Christi Ecclesia ex fermentato pane, occidentalis ex azymo sacratissimi corporis sacramentum conficere consuevit; et quia ipsi Orientales Latinos super hoc reprehendere non verentur, illud etiam animo tuo insedit, quod illi sericos pannos, nos autem lineos, quos corporalia dicimus, ad ornamenta tanti sacrificii exhibemus. 2. Scias itaque eorum jam dictis consuetudinibus minime nos opponere reprehensionis obstaculum, quandiu eas Romana Ecclesia duxerit tolerandas, maxime cum non sint de essentia, sive substantia sacramenti. De substantia sacramenti sunt verba Dei a sacerdote in sacro prolata ministerio, scilicet, Hoc est corpus meum, panisque frumenti et vinum, cui consuevit aqua adhiberi, quia 571 utrumque de latere Christi, videlicet, sanguis et aqua profluxit. Caetera vero pertinent ad decorem sacramenti, futurorum exemplum, ad nostram et eorum humiliationem, atque in Dei laude exercitationem, et cum praedictorum facta fuerit consecratio, non, ut quidam putant indocti, sub panis specie sola", + "candidate_score": 0.690899, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_103_105", + "bdc_text": "Corporalem praesentiam domini in sacra coenain sacra coena über der Zeile nachgetragen. , quae detrahat veritati naturae humanae in Christo vel gloriae eius caelesti , poni a d. Luthero ne suspicor quidem . Papistae , qui quidem scholasticos sequuntur , nihil quam habitudinem ( ita loquitur Thomas AquinasVgl. Thomas von Aquin , Summa theologiae , III' q. 76 a. 6 ad 3. ) corporis domini ad species pani et vini ponunt ;", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_Epistolae_window_33", + "psc_text": "Innotuisti quippe nobis, in animo tibi versari scrupulum, eo quod orientalis Christi Ecclesia ex fermentato pane, occidentalis ex azymo sacratissimi corporis sacramentum conficere consuevit; et quia ipsi Orientales Latinos super hoc reprehendere non verentur, illud etiam animo tuo insedit, quod illi sericos pannos, nos autem lineos, quos corporalia dicimus, ad ornamenta tanti sacrificii exhibemus. 2. Scias itaque eorum jam dictis consuetudinibus minime nos opponere reprehensionis obstaculum, quandiu eas Romana Ecclesia duxerit tolerandas, maxime cum non sint de essentia, sive substantia sacramenti. De substantia sacramenti sunt verba Dei a sacerdote in sacro prolata ministerio, scilicet, Hoc est corpus meum, panisque frumenti et vinum, cui consuevit aqua adhiberi, quia 571 utrumque de latere Christi, videlicet, sanguis et aqua profluxit. Caetera vero pertinent ad decorem sacramenti, futurorum exemplum, ad nostram et eorum humiliationem, atque in Dei laude exercitationem, et cum praedictorum facta fuerit consecratio, non, ut quidam putant indocti, sub panis specie sola", + "candidate_score": 0.681573, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_105", + "bdc_text": "Thomas von Aquin , Summa theologiae , III' q. 76 a. 6 ad 3. ) corporis domini ad species pani et vini ponunt ;", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_Epistolae_window_33", + "psc_text": "Innotuisti quippe nobis, in animo tibi versari scrupulum, eo quod orientalis Christi Ecclesia ex fermentato pane, occidentalis ex azymo sacratissimi corporis sacramentum conficere consuevit; et quia ipsi Orientales Latinos super hoc reprehendere non verentur, illud etiam animo tuo insedit, quod illi sericos pannos, nos autem lineos, quos corporalia dicimus, ad ornamenta tanti sacrificii exhibemus. 2. Scias itaque eorum jam dictis consuetudinibus minime nos opponere reprehensionis obstaculum, quandiu eas Romana Ecclesia duxerit tolerandas, maxime cum non sint de essentia, sive substantia sacramenti. De substantia sacramenti sunt verba Dei a sacerdote in sacro prolata ministerio, scilicet, Hoc est corpus meum, panisque frumenti et vinum, cui consuevit aqua adhiberi, quia 571 utrumque de latere Christi, videlicet, sanguis et aqua profluxit. Caetera vero pertinent ad decorem sacramenti, futurorum exemplum, ad nostram et eorum humiliationem, atque in Dei laude exercitationem, et cum praedictorum facta fuerit consecratio, non, ut quidam putant indocti, sub panis specie sola", + "candidate_score": 0.667447, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_1_3", + "bdc_text": "Multae causae cogunt me breviter respondere tuis piis et amantissimis literis Oben Nr. 1797. , quanquam ex prolixa charitate responsurum . ColoniensemErzbischof und Kurfürst Hermann von Wied . et MonasteriensemBischof Franz von Waldeck .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_Epistolae_window_45", + "psc_text": "data mihi scribendi optio, quia peccatis meis ingruentibus non modo sterilitatis vel inopiae malo, verum etiam luis et hostilitatis, quominus inquirerem, horribili sum praepeditus incursu. 2. Nunc autem etsi mille necessitatibus, mille curis attritus, post longum miseriae tempus, veluti ab improbi soporis, ut ita 575 dixerim, gravedine suscitatus, istius meae suggestionis affatibus dependere praesumo salutis obsequium, et cordis et corporis humilitate prostratus, imprecans excellentissimam tuae beatitudinis potestatem, ut peculiarem famulum, quem pio illo sacrae dignationis intuitu semper habuisti susceptum, usque in finem habere jubeas commendatum. 3. Nam et ego (Christus novit) gravi dolore discrucior, quod, emenso tempore tam prolixo, vel nunc vestrum non mereor videre conspectum, sed spero in illum qui non obliviscitur misereri, nec repellit in finem, quia exaudiet precem pauperis, et vestro me miserum repraesentabit aspectui. Suggero sane, et omnimoda supplicatione deposco, ut librum Etymologiarum, quem jam, favente Domino, audivimus consummatum, promissionis vestrae memores, servo vestro dirigere jubeatis,", + "candidate_score": 0.654578, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_1", + "bdc_text": "Multae causae cogunt me breviter respondere tuis piis et amantissimis literis Oben Nr. 1797. , quanquam ex prolixa charitate responsurum .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_Epistolae_window_45", + "psc_text": "data mihi scribendi optio, quia peccatis meis ingruentibus non modo sterilitatis vel inopiae malo, verum etiam luis et hostilitatis, quominus inquirerem, horribili sum praepeditus incursu. 2. Nunc autem etsi mille necessitatibus, mille curis attritus, post longum miseriae tempus, veluti ab improbi soporis, ut ita 575 dixerim, gravedine suscitatus, istius meae suggestionis affatibus dependere praesumo salutis obsequium, et cordis et corporis humilitate prostratus, imprecans excellentissimam tuae beatitudinis potestatem, ut peculiarem famulum, quem pio illo sacrae dignationis intuitu semper habuisti susceptum, usque in finem habere jubeas commendatum. 3. Nam et ego (Christus novit) gravi dolore discrucior, quod, emenso tempore tam prolixo, vel nunc vestrum non mereor videre conspectum, sed spero in illum qui non obliviscitur misereri, nec repellit in finem, quia exaudiet precem pauperis, et vestro me miserum repraesentabit aspectui. Suggero sane, et omnimoda supplicatione deposco, ut librum Etymologiarum, quem jam, favente Domino, audivimus consummatum, promissionis vestrae memores, servo vestro dirigere jubeatis,", + "candidate_score": 0.653491, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_31_33", + "bdc_text": "miseris . Mittam enim ad d. Philippum Bucers Brief an Philipp Melanchthon ist nicht erhalten , vgl . aber dessen Antwort vom 4 .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_Epistolae_window_11", + "psc_text": "mente de te reficiar, si corporali obtutu non valeo. Dum pariter essemus, postulavi te, ut mihi decadem sextam sancti Augustini transmitteres; posco ut quoquomodo me cognitum ei facias. 2. Misimus vobis Synonymorum libellum, non pro id quod alicujus utilitatis sit, sed quia eum volueras. Commendo autem hunc puerum, commendo et memetipsum, ut ores pro me misero, quia valde langueo et infirmitatibus carnis, et culpa mentis. In utroque tuum praesidium posco, quia per me nihil mereor; de caetero pete ut dum vita comite portitori ad nos regredi fuerit opportunitas, vestris nos jubeatis laetificare eloquiis. EPISTOLA IV. ISIDORI MASSONAE EPISCOPO. 563 Domino sancto meritisque beato Massonae episcopo Isidorus. 1. Veniente ad nos famulo vestro viro religioso Nicetio, litteras honorificentiae vestrae nobis detulit, in quibus agnitio salutis vestrae nihilominus perpatuit maxime per eum portitorem, cujus lingua epistola vivens erat. Unde pro salute vestra gratiarum actionibus Deo nostro repensis, in quantum valuit mediocritas nostra", + "candidate_score": 0.619371, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_108", + "bdc_text": "die etwas ausführlichere Darlegung im Brief Bucers an Bullinger vom 13 .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_Epistolae_window_61", + "psc_text": "hic suggessimus, quam etiam de his quae supra questi sumus, eloquio vestro per eum illustrari mereamur. EPISTOLA XIII. ISIDORI BRAULIONI EPISCOPO. Domino meo et Dei servo Braulioni episcopo Isidorus. 1. Tuae sanctitatis epistolae me in urbe Toletana invenerunt. Nam permotus fueram causa concilii. Sed quamvis jussio principis in itinere positum remeare me admonuisset, ego tamen, quia propinquior eram praesentiae ipsius quam regressioni, malui potius cursum itineris non intercludere. Veni ad praesentiam principis, inveni praesentem diaconum tuum, per eum eloquia tua suscipiens, amplexus sum, et legi, et de salute tua Deo gratias egi; desiderio omni desiderans, quamvis debilis atque fessus, fiduciam tamen habens per Christum in hac vita videndi te, quia spes non confunditur per charitatem, quae diffusa est in cordibus nostris. 2. Codicem Etymologiarum cum aliis Codicibus de itinere transmisi, et licet inemendatum prae invalitudine, tamen tibi modo ad emendandum statueram offerre, si ad destinatum concilii locum 581 pervenissem. De", + "candidate_score": 0.612003, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_32", + "bdc_text": "Mittam enim ad d. Philippum Bucers Brief an Philipp Melanchthon ist nicht erhalten , vgl .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_Epistolae_window_11", + "psc_text": "mente de te reficiar, si corporali obtutu non valeo. Dum pariter essemus, postulavi te, ut mihi decadem sextam sancti Augustini transmitteres; posco ut quoquomodo me cognitum ei facias. 2. Misimus vobis Synonymorum libellum, non pro id quod alicujus utilitatis sit, sed quia eum volueras. Commendo autem hunc puerum, commendo et memetipsum, ut ores pro me misero, quia valde langueo et infirmitatibus carnis, et culpa mentis. In utroque tuum praesidium posco, quia per me nihil mereor; de caetero pete ut dum vita comite portitori ad nos regredi fuerit opportunitas, vestris nos jubeatis laetificare eloquiis. EPISTOLA IV. ISIDORI MASSONAE EPISCOPO. 563 Domino sancto meritisque beato Massonae episcopo Isidorus. 1. Veniente ad nos famulo vestro viro religioso Nicetio, litteras honorificentiae vestrae nobis detulit, in quibus agnitio salutis vestrae nihilominus perpatuit maxime per eum portitorem, cujus lingua epistola vivens erat. Unde pro salute vestra gratiarum actionibus Deo nostro repensis, in quantum valuit mediocritas nostra", + "candidate_score": 0.600129, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 2, + "cf_id": "cf026", + "work_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis", + "max_score": 0.743936, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_43_45", + "bdc_text": "non tantum panem et vinum , re vera absentis Christi signa , sed etiam corpus et sanguinem re ipsa adeoque Christum ipsum in sacra coenain sacra coena am Rande nachgetragen. adesse , administrari et percipi a percipientibus sacramenta , ut a domino instituta sunt ; de modo praesentiae , distributionis , sumptionis nihil prorsus definire et hoc diserte confiteri se non cogitare talem modum , qui ullo modo detrahat vel naturae vel gloriae Christi , domini nostri . Iam cum confessioneVor confessione gestrichenes vos .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_34", + "psc_text": "3. Hoc enim in mysterio tunc factum est quod primum discipuli corpus et sanguinem Domini non acceperunt jejuni. Ab universa autem Ecclesia nunc a jejunis semper accipitur. Sic enim placuit Spiritui sancto per apostolos, ut in honorem tanti sacramenti in os Christiani prius dominicum corpus intraret, quam caeteri cibi, et ideo per universum orbem mos iste servatur. Panis enim quem frangimus corpus Christi est (I Cor. X), qui dixit: Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi (Joan. VI) . Vinum autem sanguis ejus est, et hoc est, quod scriptum est: Ego sum vitis vera (Joan. VI) ; sed panis, quia corpus confirmat, ideo corpus Christi nuncupatur, vinum autem, quia sanguinem operatur in carne, ideo ad sanguinem Christi refertur. 4. Haec autem dum sunt visibilia, sanctificata tamen per Spiritum sanctum 384 in sacramentum divini corporis transeunt. Proinde autem, ut sanctissimus Cyprianus ait: « Calix dominicus vino et aqua mistus offertur,", + "candidate_score": 0.743936, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_43", + "bdc_text": "non tantum panem et vinum , re vera absentis Christi signa , sed etiam corpus et sanguinem re ipsa adeoque Christum ipsum in sacra coenain sacra coena am Rande nachgetragen. adesse , administrari et percipi a percipientibus sacramenta , ut a domino instituta sunt ;", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_34", + "psc_text": "3. Hoc enim in mysterio tunc factum est quod primum discipuli corpus et sanguinem Domini non acceperunt jejuni. Ab universa autem Ecclesia nunc a jejunis semper accipitur. Sic enim placuit Spiritui sancto per apostolos, ut in honorem tanti sacramenti in os Christiani prius dominicum corpus intraret, quam caeteri cibi, et ideo per universum orbem mos iste servatur. Panis enim quem frangimus corpus Christi est (I Cor. X), qui dixit: Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi (Joan. VI) . Vinum autem sanguis ejus est, et hoc est, quod scriptum est: Ego sum vitis vera (Joan. VI) ; sed panis, quia corpus confirmat, ideo corpus Christi nuncupatur, vinum autem, quia sanguinem operatur in carne, ideo ad sanguinem Christi refertur. 4. Haec autem dum sunt visibilia, sanctificata tamen per Spiritum sanctum 384 in sacramentum divini corporis transeunt. Proinde autem, ut sanctissimus Cyprianus ait: « Calix dominicus vino et aqua mistus offertur,", + "candidate_score": 0.738417, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_43_45", + "bdc_text": "non tantum panem et vinum , re vera absentis Christi signa , sed etiam corpus et sanguinem re ipsa adeoque Christum ipsum in sacra coenain sacra coena am Rande nachgetragen. adesse , administrari et percipi a percipientibus sacramenta , ut a domino instituta sunt ; de modo praesentiae , distributionis , sumptionis nihil prorsus definire et hoc diserte confiteri se non cogitare talem modum , qui ullo modo detrahat vel naturae vel gloriae Christi , domini nostri . Iam cum confessioneVor confessione gestrichenes vos .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_35", + "psc_text": "quia corpus confirmat, ideo corpus Christi nuncupatur, vinum autem, quia sanguinem operatur in carne, ideo ad sanguinem Christi refertur. 4. Haec autem dum sunt visibilia, sanctificata tamen per Spiritum sanctum 384 in sacramentum divini corporis transeunt. Proinde autem, ut sanctissimus Cyprianus ait: « Calix dominicus vino et aqua mistus offertur, quia videmus in aqua populum intelligi, in vino vero ostendi sanguinem Christi. Quando autem in calice vino aqua miscetur, Christo populus adunatur, et credentium plebs ei in quem credidit copulatur et jungitur. Quae copulatio et conjunctio aquae et vini sic miscetur in calice Domini, ut commistio illa ab invicem non possit separari, sicut nec Ecclesia potest a Christo dividi. 5. « Sic autem in sanctificando calice Domini offerri aqua sola non potest, quod modo nec vinum solum potest. Nam si vinum tantum quis offerat, sanguis Christi incipit esse sine nobis; si vero aqua sit sola, plebs incipit esse sine Christo.", + "candidate_score": 0.721585, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_43_45", + "bdc_text": "non tantum panem et vinum , re vera absentis Christi signa , sed etiam corpus et sanguinem re ipsa adeoque Christum ipsum in sacra coenain sacra coena am Rande nachgetragen. adesse , administrari et percipi a percipientibus sacramenta , ut a domino instituta sunt ; de modo praesentiae , distributionis , sumptionis nihil prorsus definire et hoc diserte confiteri se non cogitare talem modum , qui ullo modo detrahat vel naturae vel gloriae Christi , domini nostri . Iam cum confessioneVor confessione gestrichenes vos .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_60", + "psc_text": "ungendi sunt, ne forte observatione Quadragesimae sordidata ad unctionem accederent. CAPUT XXIX. De Coena Domini. 1. Coena Domini, hoc est, quinta feria ultimae Quadragesimae, quando Dominus et Salvator noster, post typicum illud pascha completum, ad verum pascha transiens, mysterium corporis et sanguinis sui primum apostolis tradidit (Matth. XXVI), quando post sacramenta coelestia discipulus fallax et proditor pretium a Judaeis accepit, et Christi sanguinem vendidit (Joan. XIII). Eo etiam die Salvator surgens a coena, pedes discipulorum lavit propter humilitatis formam commendandam, ad quam docendam venerat, sicut et ipse consequenter exposuit. Quod etiam decebat potissimum, ut facto doceret quod observare discipulos praemoneret. 2. Hinc est quod eodem die altaria templique parietes et pavimenta lavantur, vasaque purificantur, quae sunt Domino consecrata. Quo die proinde etiam sanctum chrisma conficitur, quia ante biduum paschae Maria caput ac pedes Domini unguente perfudisse perhibetur. Unde et Dominus discipulis suis dixit: Scitis, quia post biduum pascha fiet, et", + "candidate_score": 0.714769, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_41_43", + "bdc_text": "Ad religionis autem substantiam pertinere etiam censeo doctrinam usumque sacramentorum . Scio Lutherum nihil quam hoc contendissecontendisse über der Zeile nachgetragen . non tantum panem et vinum , re vera absentis Christi signa , sed etiam corpus et sanguinem re ipsa adeoque Christum ipsum in sacra coenain sacra coena am Rande nachgetragen. adesse , administrari et percipi a percipientibus sacramenta , ut a domino instituta sunt ;", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_34", + "psc_text": "3. Hoc enim in mysterio tunc factum est quod primum discipuli corpus et sanguinem Domini non acceperunt jejuni. Ab universa autem Ecclesia nunc a jejunis semper accipitur. Sic enim placuit Spiritui sancto per apostolos, ut in honorem tanti sacramenti in os Christiani prius dominicum corpus intraret, quam caeteri cibi, et ideo per universum orbem mos iste servatur. Panis enim quem frangimus corpus Christi est (I Cor. X), qui dixit: Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi (Joan. VI) . Vinum autem sanguis ejus est, et hoc est, quod scriptum est: Ego sum vitis vera (Joan. VI) ; sed panis, quia corpus confirmat, ideo corpus Christi nuncupatur, vinum autem, quia sanguinem operatur in carne, ideo ad sanguinem Christi refertur. 4. Haec autem dum sunt visibilia, sanctificata tamen per Spiritum sanctum 384 in sacramentum divini corporis transeunt. Proinde autem, ut sanctissimus Cyprianus ait: « Calix dominicus vino et aqua mistus offertur,", + "candidate_score": 0.714681, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_42_44", + "bdc_text": "Scio Lutherum nihil quam hoc contendissecontendisse über der Zeile nachgetragen . non tantum panem et vinum , re vera absentis Christi signa , sed etiam corpus et sanguinem re ipsa adeoque Christum ipsum in sacra coenain sacra coena am Rande nachgetragen. adesse , administrari et percipi a percipientibus sacramenta , ut a domino instituta sunt ; de modo praesentiae , distributionis , sumptionis nihil prorsus definire et hoc diserte confiteri se non cogitare talem modum , qui ullo modo detrahat vel naturae vel gloriae Christi , domini nostri .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_34", + "psc_text": "3. Hoc enim in mysterio tunc factum est quod primum discipuli corpus et sanguinem Domini non acceperunt jejuni. Ab universa autem Ecclesia nunc a jejunis semper accipitur. Sic enim placuit Spiritui sancto per apostolos, ut in honorem tanti sacramenti in os Christiani prius dominicum corpus intraret, quam caeteri cibi, et ideo per universum orbem mos iste servatur. Panis enim quem frangimus corpus Christi est (I Cor. X), qui dixit: Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi (Joan. VI) . Vinum autem sanguis ejus est, et hoc est, quod scriptum est: Ego sum vitis vera (Joan. VI) ; sed panis, quia corpus confirmat, ideo corpus Christi nuncupatur, vinum autem, quia sanguinem operatur in carne, ideo ad sanguinem Christi refertur. 4. Haec autem dum sunt visibilia, sanctificata tamen per Spiritum sanctum 384 in sacramentum divini corporis transeunt. Proinde autem, ut sanctissimus Cyprianus ait: « Calix dominicus vino et aqua mistus offertur,", + "candidate_score": 0.71449, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_105", + "bdc_text": "Thomas von Aquin , Summa theologiae , III' q. 76 a. 6 ad 3. ) corporis domini ad species pani et vini ponunt ;", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_34", + "psc_text": "3. Hoc enim in mysterio tunc factum est quod primum discipuli corpus et sanguinem Domini non acceperunt jejuni. Ab universa autem Ecclesia nunc a jejunis semper accipitur. Sic enim placuit Spiritui sancto per apostolos, ut in honorem tanti sacramenti in os Christiani prius dominicum corpus intraret, quam caeteri cibi, et ideo per universum orbem mos iste servatur. Panis enim quem frangimus corpus Christi est (I Cor. X), qui dixit: Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi (Joan. VI) . Vinum autem sanguis ejus est, et hoc est, quod scriptum est: Ego sum vitis vera (Joan. VI) ; sed panis, quia corpus confirmat, ideo corpus Christi nuncupatur, vinum autem, quia sanguinem operatur in carne, ideo ad sanguinem Christi refertur. 4. Haec autem dum sunt visibilia, sanctificata tamen per Spiritum sanctum 384 in sacramentum divini corporis transeunt. Proinde autem, ut sanctissimus Cyprianus ait: « Calix dominicus vino et aqua mistus offertur,", + "candidate_score": 0.713942, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_43", + "bdc_text": "non tantum panem et vinum , re vera absentis Christi signa , sed etiam corpus et sanguinem re ipsa adeoque Christum ipsum in sacra coenain sacra coena am Rande nachgetragen. adesse , administrari et percipi a percipientibus sacramenta , ut a domino instituta sunt ;", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_60", + "psc_text": "ungendi sunt, ne forte observatione Quadragesimae sordidata ad unctionem accederent. CAPUT XXIX. De Coena Domini. 1. Coena Domini, hoc est, quinta feria ultimae Quadragesimae, quando Dominus et Salvator noster, post typicum illud pascha completum, ad verum pascha transiens, mysterium corporis et sanguinis sui primum apostolis tradidit (Matth. XXVI), quando post sacramenta coelestia discipulus fallax et proditor pretium a Judaeis accepit, et Christi sanguinem vendidit (Joan. XIII). Eo etiam die Salvator surgens a coena, pedes discipulorum lavit propter humilitatis formam commendandam, ad quam docendam venerat, sicut et ipse consequenter exposuit. Quod etiam decebat potissimum, ut facto doceret quod observare discipulos praemoneret. 2. Hinc est quod eodem die altaria templique parietes et pavimenta lavantur, vasaque purificantur, quae sunt Domino consecrata. Quo die proinde etiam sanctum chrisma conficitur, quia ante biduum paschae Maria caput ac pedes Domini unguente perfudisse perhibetur. Unde et Dominus discipulis suis dixit: Scitis, quia post biduum pascha fiet, et", + "candidate_score": 0.712895, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_43", + "bdc_text": "non tantum panem et vinum , re vera absentis Christi signa , sed etiam corpus et sanguinem re ipsa adeoque Christum ipsum in sacra coenain sacra coena am Rande nachgetragen. adesse , administrari et percipi a percipientibus sacramenta , ut a domino instituta sunt ;", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_35", + "psc_text": "quia corpus confirmat, ideo corpus Christi nuncupatur, vinum autem, quia sanguinem operatur in carne, ideo ad sanguinem Christi refertur. 4. Haec autem dum sunt visibilia, sanctificata tamen per Spiritum sanctum 384 in sacramentum divini corporis transeunt. Proinde autem, ut sanctissimus Cyprianus ait: « Calix dominicus vino et aqua mistus offertur, quia videmus in aqua populum intelligi, in vino vero ostendi sanguinem Christi. Quando autem in calice vino aqua miscetur, Christo populus adunatur, et credentium plebs ei in quem credidit copulatur et jungitur. Quae copulatio et conjunctio aquae et vini sic miscetur in calice Domini, ut commistio illa ab invicem non possit separari, sicut nec Ecclesia potest a Christo dividi. 5. « Sic autem in sanctificando calice Domini offerri aqua sola non potest, quod modo nec vinum solum potest. Nam si vinum tantum quis offerat, sanguis Christi incipit esse sine nobis; si vero aqua sit sola, plebs incipit esse sine Christo.", + "candidate_score": 0.708922, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_105_107", + "bdc_text": "Thomas von Aquin , Summa theologiae , III' q. 76 a. 6 ad 3. ) corporis domini ad species pani et vini ponunt ; Bucer will damit sagen : Die scholastische Theologie deutet die Gegenwart des Leibes Christi nicht in grob materialistischer Weise ( vgl .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_34", + "psc_text": "3. Hoc enim in mysterio tunc factum est quod primum discipuli corpus et sanguinem Domini non acceperunt jejuni. Ab universa autem Ecclesia nunc a jejunis semper accipitur. Sic enim placuit Spiritui sancto per apostolos, ut in honorem tanti sacramenti in os Christiani prius dominicum corpus intraret, quam caeteri cibi, et ideo per universum orbem mos iste servatur. Panis enim quem frangimus corpus Christi est (I Cor. X), qui dixit: Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi (Joan. VI) . Vinum autem sanguis ejus est, et hoc est, quod scriptum est: Ego sum vitis vera (Joan. VI) ; sed panis, quia corpus confirmat, ideo corpus Christi nuncupatur, vinum autem, quia sanguinem operatur in carne, ideo ad sanguinem Christi refertur. 4. Haec autem dum sunt visibilia, sanctificata tamen per Spiritum sanctum 384 in sacramentum divini corporis transeunt. Proinde autem, ut sanctissimus Cyprianus ait: « Calix dominicus vino et aqua mistus offertur,", + "candidate_score": 0.707401, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_42_44", + "bdc_text": "Scio Lutherum nihil quam hoc contendissecontendisse über der Zeile nachgetragen . non tantum panem et vinum , re vera absentis Christi signa , sed etiam corpus et sanguinem re ipsa adeoque Christum ipsum in sacra coenain sacra coena am Rande nachgetragen. adesse , administrari et percipi a percipientibus sacramenta , ut a domino instituta sunt ; de modo praesentiae , distributionis , sumptionis nihil prorsus definire et hoc diserte confiteri se non cogitare talem modum , qui ullo modo detrahat vel naturae vel gloriae Christi , domini nostri .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_35", + "psc_text": "quia corpus confirmat, ideo corpus Christi nuncupatur, vinum autem, quia sanguinem operatur in carne, ideo ad sanguinem Christi refertur. 4. Haec autem dum sunt visibilia, sanctificata tamen per Spiritum sanctum 384 in sacramentum divini corporis transeunt. Proinde autem, ut sanctissimus Cyprianus ait: « Calix dominicus vino et aqua mistus offertur, quia videmus in aqua populum intelligi, in vino vero ostendi sanguinem Christi. Quando autem in calice vino aqua miscetur, Christo populus adunatur, et credentium plebs ei in quem credidit copulatur et jungitur. Quae copulatio et conjunctio aquae et vini sic miscetur in calice Domini, ut commistio illa ab invicem non possit separari, sicut nec Ecclesia potest a Christo dividi. 5. « Sic autem in sanctificando calice Domini offerri aqua sola non potest, quod modo nec vinum solum potest. Nam si vinum tantum quis offerat, sanguis Christi incipit esse sine nobis; si vero aqua sit sola, plebs incipit esse sine Christo.", + "candidate_score": 0.703701, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_42_44", + "bdc_text": "Scio Lutherum nihil quam hoc contendissecontendisse über der Zeile nachgetragen . non tantum panem et vinum , re vera absentis Christi signa , sed etiam corpus et sanguinem re ipsa adeoque Christum ipsum in sacra coenain sacra coena am Rande nachgetragen. adesse , administrari et percipi a percipientibus sacramenta , ut a domino instituta sunt ; de modo praesentiae , distributionis , sumptionis nihil prorsus definire et hoc diserte confiteri se non cogitare talem modum , qui ullo modo detrahat vel naturae vel gloriae Christi , domini nostri .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_60", + "psc_text": "ungendi sunt, ne forte observatione Quadragesimae sordidata ad unctionem accederent. CAPUT XXIX. De Coena Domini. 1. Coena Domini, hoc est, quinta feria ultimae Quadragesimae, quando Dominus et Salvator noster, post typicum illud pascha completum, ad verum pascha transiens, mysterium corporis et sanguinis sui primum apostolis tradidit (Matth. XXVI), quando post sacramenta coelestia discipulus fallax et proditor pretium a Judaeis accepit, et Christi sanguinem vendidit (Joan. XIII). Eo etiam die Salvator surgens a coena, pedes discipulorum lavit propter humilitatis formam commendandam, ad quam docendam venerat, sicut et ipse consequenter exposuit. Quod etiam decebat potissimum, ut facto doceret quod observare discipulos praemoneret. 2. Hinc est quod eodem die altaria templique parietes et pavimenta lavantur, vasaque purificantur, quae sunt Domino consecrata. Quo die proinde etiam sanctum chrisma conficitur, quia ante biduum paschae Maria caput ac pedes Domini unguente perfudisse perhibetur. Unde et Dominus discipulis suis dixit: Scitis, quia post biduum pascha fiet, et", + "candidate_score": 0.699998, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_103_105", + "bdc_text": "Corporalem praesentiam domini in sacra coenain sacra coena über der Zeile nachgetragen. , quae detrahat veritati naturae humanae in Christo vel gloriae eius caelesti , poni a d. Luthero ne suspicor quidem . Papistae , qui quidem scholasticos sequuntur , nihil quam habitudinem ( ita loquitur Thomas AquinasVgl. Thomas von Aquin , Summa theologiae , III' q. 76 a. 6 ad 3. ) corporis domini ad species pani et vini ponunt ;", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_34", + "psc_text": "3. Hoc enim in mysterio tunc factum est quod primum discipuli corpus et sanguinem Domini non acceperunt jejuni. Ab universa autem Ecclesia nunc a jejunis semper accipitur. Sic enim placuit Spiritui sancto per apostolos, ut in honorem tanti sacramenti in os Christiani prius dominicum corpus intraret, quam caeteri cibi, et ideo per universum orbem mos iste servatur. Panis enim quem frangimus corpus Christi est (I Cor. X), qui dixit: Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi (Joan. VI) . Vinum autem sanguis ejus est, et hoc est, quod scriptum est: Ego sum vitis vera (Joan. VI) ; sed panis, quia corpus confirmat, ideo corpus Christi nuncupatur, vinum autem, quia sanguinem operatur in carne, ideo ad sanguinem Christi refertur. 4. Haec autem dum sunt visibilia, sanctificata tamen per Spiritum sanctum 384 in sacramentum divini corporis transeunt. Proinde autem, ut sanctissimus Cyprianus ait: « Calix dominicus vino et aqua mistus offertur,", + "candidate_score": 0.699635, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_41_43", + "bdc_text": "Ad religionis autem substantiam pertinere etiam censeo doctrinam usumque sacramentorum . Scio Lutherum nihil quam hoc contendissecontendisse über der Zeile nachgetragen . non tantum panem et vinum , re vera absentis Christi signa , sed etiam corpus et sanguinem re ipsa adeoque Christum ipsum in sacra coenain sacra coena am Rande nachgetragen. adesse , administrari et percipi a percipientibus sacramenta , ut a domino instituta sunt ;", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_35", + "psc_text": "quia corpus confirmat, ideo corpus Christi nuncupatur, vinum autem, quia sanguinem operatur in carne, ideo ad sanguinem Christi refertur. 4. Haec autem dum sunt visibilia, sanctificata tamen per Spiritum sanctum 384 in sacramentum divini corporis transeunt. Proinde autem, ut sanctissimus Cyprianus ait: « Calix dominicus vino et aqua mistus offertur, quia videmus in aqua populum intelligi, in vino vero ostendi sanguinem Christi. Quando autem in calice vino aqua miscetur, Christo populus adunatur, et credentium plebs ei in quem credidit copulatur et jungitur. Quae copulatio et conjunctio aquae et vini sic miscetur in calice Domini, ut commistio illa ab invicem non possit separari, sicut nec Ecclesia potest a Christo dividi. 5. « Sic autem in sanctificando calice Domini offerri aqua sola non potest, quod modo nec vinum solum potest. Nam si vinum tantum quis offerat, sanguis Christi incipit esse sine nobis; si vero aqua sit sola, plebs incipit esse sine Christo.", + "candidate_score": 0.697171, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_104_106", + "bdc_text": "Papistae , qui quidem scholasticos sequuntur , nihil quam habitudinem ( ita loquitur Thomas AquinasVgl. Thomas von Aquin , Summa theologiae , III' q. 76 a. 6 ad 3. ) corporis domini ad species pani et vini ponunt ; Bucer will damit sagen :", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_34", + "psc_text": "3. Hoc enim in mysterio tunc factum est quod primum discipuli corpus et sanguinem Domini non acceperunt jejuni. Ab universa autem Ecclesia nunc a jejunis semper accipitur. Sic enim placuit Spiritui sancto per apostolos, ut in honorem tanti sacramenti in os Christiani prius dominicum corpus intraret, quam caeteri cibi, et ideo per universum orbem mos iste servatur. Panis enim quem frangimus corpus Christi est (I Cor. X), qui dixit: Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi (Joan. VI) . Vinum autem sanguis ejus est, et hoc est, quod scriptum est: Ego sum vitis vera (Joan. VI) ; sed panis, quia corpus confirmat, ideo corpus Christi nuncupatur, vinum autem, quia sanguinem operatur in carne, ideo ad sanguinem Christi refertur. 4. Haec autem dum sunt visibilia, sanctificata tamen per Spiritum sanctum 384 in sacramentum divini corporis transeunt. Proinde autem, ut sanctissimus Cyprianus ait: « Calix dominicus vino et aqua mistus offertur,", + "candidate_score": 0.690625, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_103_105", + "bdc_text": "Corporalem praesentiam domini in sacra coenain sacra coena über der Zeile nachgetragen. , quae detrahat veritati naturae humanae in Christo vel gloriae eius caelesti , poni a d. Luthero ne suspicor quidem . Papistae , qui quidem scholasticos sequuntur , nihil quam habitudinem ( ita loquitur Thomas AquinasVgl. Thomas von Aquin , Summa theologiae , III' q. 76 a. 6 ad 3. ) corporis domini ad species pani et vini ponunt ;", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_60", + "psc_text": "ungendi sunt, ne forte observatione Quadragesimae sordidata ad unctionem accederent. CAPUT XXIX. De Coena Domini. 1. Coena Domini, hoc est, quinta feria ultimae Quadragesimae, quando Dominus et Salvator noster, post typicum illud pascha completum, ad verum pascha transiens, mysterium corporis et sanguinis sui primum apostolis tradidit (Matth. XXVI), quando post sacramenta coelestia discipulus fallax et proditor pretium a Judaeis accepit, et Christi sanguinem vendidit (Joan. XIII). Eo etiam die Salvator surgens a coena, pedes discipulorum lavit propter humilitatis formam commendandam, ad quam docendam venerat, sicut et ipse consequenter exposuit. Quod etiam decebat potissimum, ut facto doceret quod observare discipulos praemoneret. 2. Hinc est quod eodem die altaria templique parietes et pavimenta lavantur, vasaque purificantur, quae sunt Domino consecrata. Quo die proinde etiam sanctum chrisma conficitur, quia ante biduum paschae Maria caput ac pedes Domini unguente perfudisse perhibetur. Unde et Dominus discipulis suis dixit: Scitis, quia post biduum pascha fiet, et", + "candidate_score": 0.681961, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_105_107", + "bdc_text": "Thomas von Aquin , Summa theologiae , III' q. 76 a. 6 ad 3. ) corporis domini ad species pani et vini ponunt ; Bucer will damit sagen : Die scholastische Theologie deutet die Gegenwart des Leibes Christi nicht in grob materialistischer Weise ( vgl .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_35", + "psc_text": "quia corpus confirmat, ideo corpus Christi nuncupatur, vinum autem, quia sanguinem operatur in carne, ideo ad sanguinem Christi refertur. 4. Haec autem dum sunt visibilia, sanctificata tamen per Spiritum sanctum 384 in sacramentum divini corporis transeunt. Proinde autem, ut sanctissimus Cyprianus ait: « Calix dominicus vino et aqua mistus offertur, quia videmus in aqua populum intelligi, in vino vero ostendi sanguinem Christi. Quando autem in calice vino aqua miscetur, Christo populus adunatur, et credentium plebs ei in quem credidit copulatur et jungitur. Quae copulatio et conjunctio aquae et vini sic miscetur in calice Domini, ut commistio illa ab invicem non possit separari, sicut nec Ecclesia potest a Christo dividi. 5. « Sic autem in sanctificando calice Domini offerri aqua sola non potest, quod modo nec vinum solum potest. Nam si vinum tantum quis offerat, sanguis Christi incipit esse sine nobis; si vero aqua sit sola, plebs incipit esse sine Christo.", + "candidate_score": 0.680731, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_48_50", + "bdc_text": "Christi signa inVor in gestrichenes modo . sacra coena et non Christum ipsum dispensari et sumi existimetis , Vgl. den Abendmahlsartikel des Bekenntnisses , RBS I/2 52f ( dt. ) bzw. 65f ( lat. ) , Art. 22 ( 23 ) . de re profecto consentire vos etvos et am Rande nachgetragen. de ratione explicandi hoc mysterium tantum dissentire arbitratus sum .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_60", + "psc_text": "ungendi sunt, ne forte observatione Quadragesimae sordidata ad unctionem accederent. CAPUT XXIX. De Coena Domini. 1. Coena Domini, hoc est, quinta feria ultimae Quadragesimae, quando Dominus et Salvator noster, post typicum illud pascha completum, ad verum pascha transiens, mysterium corporis et sanguinis sui primum apostolis tradidit (Matth. XXVI), quando post sacramenta coelestia discipulus fallax et proditor pretium a Judaeis accepit, et Christi sanguinem vendidit (Joan. XIII). Eo etiam die Salvator surgens a coena, pedes discipulorum lavit propter humilitatis formam commendandam, ad quam docendam venerat, sicut et ipse consequenter exposuit. Quod etiam decebat potissimum, ut facto doceret quod observare discipulos praemoneret. 2. Hinc est quod eodem die altaria templique parietes et pavimenta lavantur, vasaque purificantur, quae sunt Domino consecrata. Quo die proinde etiam sanctum chrisma conficitur, quia ante biduum paschae Maria caput ac pedes Domini unguente perfudisse perhibetur. Unde et Dominus discipulis suis dixit: Scitis, quia post biduum pascha fiet, et", + "candidate_score": 0.677623, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_105", + "bdc_text": "Thomas von Aquin , Summa theologiae , III' q. 76 a. 6 ad 3. ) corporis domini ad species pani et vini ponunt ;", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_35", + "psc_text": "quia corpus confirmat, ideo corpus Christi nuncupatur, vinum autem, quia sanguinem operatur in carne, ideo ad sanguinem Christi refertur. 4. Haec autem dum sunt visibilia, sanctificata tamen per Spiritum sanctum 384 in sacramentum divini corporis transeunt. Proinde autem, ut sanctissimus Cyprianus ait: « Calix dominicus vino et aqua mistus offertur, quia videmus in aqua populum intelligi, in vino vero ostendi sanguinem Christi. Quando autem in calice vino aqua miscetur, Christo populus adunatur, et credentium plebs ei in quem credidit copulatur et jungitur. Quae copulatio et conjunctio aquae et vini sic miscetur in calice Domini, ut commistio illa ab invicem non possit separari, sicut nec Ecclesia potest a Christo dividi. 5. « Sic autem in sanctificando calice Domini offerri aqua sola non potest, quod modo nec vinum solum potest. Nam si vinum tantum quis offerat, sanguis Christi incipit esse sine nobis; si vero aqua sit sola, plebs incipit esse sine Christo.", + "candidate_score": 0.677245, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_49", + "bdc_text": "sacra coena et non Christum ipsum dispensari et sumi existimetis , Vgl. den Abendmahlsartikel des Bekenntnisses , RBS I/2 52f ( dt. ) bzw. 65f ( lat. ) , Art. 22 ( 23 ) .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_60", + "psc_text": "ungendi sunt, ne forte observatione Quadragesimae sordidata ad unctionem accederent. CAPUT XXIX. De Coena Domini. 1. Coena Domini, hoc est, quinta feria ultimae Quadragesimae, quando Dominus et Salvator noster, post typicum illud pascha completum, ad verum pascha transiens, mysterium corporis et sanguinis sui primum apostolis tradidit (Matth. XXVI), quando post sacramenta coelestia discipulus fallax et proditor pretium a Judaeis accepit, et Christi sanguinem vendidit (Joan. XIII). Eo etiam die Salvator surgens a coena, pedes discipulorum lavit propter humilitatis formam commendandam, ad quam docendam venerat, sicut et ipse consequenter exposuit. Quod etiam decebat potissimum, ut facto doceret quod observare discipulos praemoneret. 2. Hinc est quod eodem die altaria templique parietes et pavimenta lavantur, vasaque purificantur, quae sunt Domino consecrata. Quo die proinde etiam sanctum chrisma conficitur, quia ante biduum paschae Maria caput ac pedes Domini unguente perfudisse perhibetur. Unde et Dominus discipulis suis dixit: Scitis, quia post biduum pascha fiet, et", + "candidate_score": 0.67311, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_104_106", + "bdc_text": "Papistae , qui quidem scholasticos sequuntur , nihil quam habitudinem ( ita loquitur Thomas AquinasVgl. Thomas von Aquin , Summa theologiae , III' q. 76 a. 6 ad 3. ) corporis domini ad species pani et vini ponunt ; Bucer will damit sagen :", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_181", + "psc_text": "IX): si filios educavit, subauditur Deo: Si hospitio suscepit, si sanctorum pedes lavit, si tribulationem patientibus subministravit, hoc est, aegrotis, vel in carcere positis, si omne opus bonum subsecuta est; breviter universa concludens, ut in omnibus sint exempla vivendi. Et iterum: Anus similiter in habitu sancto (Tit. II) ; utique ut ipse earum incessus, motus, vultus, sermo, silentium quamdam sacrae continentiae praeferat dignitatem. 4. Post haec adjecit: Non criminatrices, non multo vino servientes, sed parvo utentes. Nam solent hae aetates, quae corporis frixere luxuria, vino se dedere pro libidine. Post haec additur: Bene docentes, ut prudentiam doceant. Docere illis quidem permisit, sed feminas; et hoc non in ecclesia, sed privatim; nam hoc genus muliercularum solet esse garrulum. Unde et curiosas, et verbosas quasdam viduas idem Apostolus notat, et hoc vitium dicit venire ex otio: Simul autem (inquit) et otiosae discunt circuire domos (I Tim. V) , scilicet dum nullo timore", + "candidate_score": 0.672716, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_103", + "bdc_text": "Corporalem praesentiam domini in sacra coenain sacra coena über der Zeile nachgetragen. , quae detrahat veritati naturae humanae in Christo vel gloriae eius caelesti , poni a d. Luthero ne suspicor quidem .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_60", + "psc_text": "ungendi sunt, ne forte observatione Quadragesimae sordidata ad unctionem accederent. CAPUT XXIX. De Coena Domini. 1. Coena Domini, hoc est, quinta feria ultimae Quadragesimae, quando Dominus et Salvator noster, post typicum illud pascha completum, ad verum pascha transiens, mysterium corporis et sanguinis sui primum apostolis tradidit (Matth. XXVI), quando post sacramenta coelestia discipulus fallax et proditor pretium a Judaeis accepit, et Christi sanguinem vendidit (Joan. XIII). Eo etiam die Salvator surgens a coena, pedes discipulorum lavit propter humilitatis formam commendandam, ad quam docendam venerat, sicut et ipse consequenter exposuit. Quod etiam decebat potissimum, ut facto doceret quod observare discipulos praemoneret. 2. Hinc est quod eodem die altaria templique parietes et pavimenta lavantur, vasaque purificantur, quae sunt Domino consecrata. Quo die proinde etiam sanctum chrisma conficitur, quia ante biduum paschae Maria caput ac pedes Domini unguente perfudisse perhibetur. Unde et Dominus discipulis suis dixit: Scitis, quia post biduum pascha fiet, et", + "candidate_score": 0.657787, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_46_48", + "bdc_text": "BasiliensiGemeint ist das Erste Hel vetische Bekenntnis von 1536 ( RBS 1/2 33-68 ) . etiam clare testaremini vosvos über der Zeile nachgetragen. non esse in ea sententia , ut absentis modomodo am Rande nachgetragen . Christi signa inVor in gestrichenes modo .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_108", + "psc_text": "sic tondetur. Sed qui haec exquirunt advertant quid sit inter illud propheticum velamentum, et hanc Evangelii revelationem, de qua dicit Apostolus: Cum transieritis ad Christum, auferetur velamen (II Cor. III, 16) . Quod autem significabat velamen interpositum inter faciem Moysi et aspectum populi Israel, hoc significabat illis temporibus etiam comam pro velamento succidi. Nam et Apostolus comam pro velamento esse dicit. Proinde jam non oportet ut velentur crinibus capita eorum qui Domino consecrantur, sed tantum ut revelentur. Quia quod erat occultum in sacramento prophetice jam in Evangelio declaratum est. CAPUT V. De sacerdotio 1. Veniamus ergo nunc ad sacratissimos ordines, et singulariter demonstremus, quod est sacerdotii fundamentum, vel quo auctore pontificalis ordo adolevit in saeculo. Initium quidem sacerdotii Aaron fuit. Quanquam et Melchisedech prior obtulerit sacrificium, et post hunc Abraham, Isaac et Jacob. Sed isti spontanea voluntate, non sacerdotali auctoritate ista fecerunt. 2. Caeterum Aaron primus in lege sacerdotale nomen", + "candidate_score": 0.65226, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_35_37", + "bdc_text": "De ratione et successu concordiae , in qua concilianda et conservanda laboravi tot annislaboravi tot annis am Rande nachgetragen . ut bona fide - id novitVor novit ein gestrichener Wortanfang . Christus et patefaciet Korrigiert aus satisfaciet[ ? ] .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_65", + "psc_text": "merces requies est. Ideoque dicitur: Spe gaudentes, ut cogitantes scilicet requiem futuram, cum hilaritate et laboribus operemur. 7. Hanc hilaritatem significat crucis latitudo in transverso ligno, ubi figuntur manus. Per manus enim opus intelligitur, per latitudinem hilaritas operantis, quia tristitia facit angustias. Porro per latitudinem crucis, cui caput adjungitur, exspectatio supernae retributionis de sublimi justitia Dei significatur. Et ut ipsa opera bona non propter beneficia Dei terrena ac temporalia facienda credantur, sed potius propter illud quod desuper sperat fides, quae per dilectionem operatur. 8. Jam vero per longitudinem, qua totum corpus extenditur, ipsa tolerantia significatur, ut longanimes permaneamus, unde longanimes dicuntur qui tolerant. Per profundum autem, hoc est, partem illam ligni quae in terrae abdito defixa latet, sed inde consurgit omne quod eminet, inscrutabilia indicantur judicia Dei; de quibus occulta ejus voluntate vocatur homo ad participationem tantae gratiae, alius sic, alius vero sic. 398 CAPUT XXXI. De Sabbato Paschae. 1.", + "candidate_score": 0.651273, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_124", + "bdc_text": "Si volet dominus , cavere summis viribus enitemur , sicut etiam ante certe hac in re non dormitavimus .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_46", + "psc_text": "tantam in Dei amore animi devotionem, ut somnum sibi, sine quo utique corpora humana deficiunt, penitus interdixerit, donec locum ac templum Domino fabricandum in pectore suo rex et propheta reperiret? Quae res debet nos fortiter admonere ut si ipsi locus Domini esse volumus, et tabernaculum ejus, aut templum cupimus haberi, in quantum possumus, exempla sanctorum imitemur, ne de nobis dicatur, quod legitur: Dormierunt somnum suum, et nihil invenerunt (Psal. LXXV) , et caetera. CAPUT XXII. De vigiliarum antiquitate. 1. Antiqua est vigiliarum devotio, familiare bonum omnibus sanctis. Isaias denique propheta clamabat ad Dominum, dicens: De nocte vigilat spiritus meus ad te, Deus, quia lux praecepta tua sunt super terram (Isai. XXVI, 9) . Item David, et regio, et prophetico sanctificatus unguento, ita canit: Media nocte surgebam ad confitendum tibi super judicia justitiae tuae (Psal. CXVIII, 62) . Hoc namque tempore vastator angelus transiens, primogenita Aegyptiorum percussit (Exod. XII). 2. Unde", + "candidate_score": 0.627141, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 3, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti", + "max_score": 0.728993, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_43_45", + "bdc_text": "non tantum panem et vinum , re vera absentis Christi signa , sed etiam corpus et sanguinem re ipsa adeoque Christum ipsum in sacra coenain sacra coena am Rande nachgetragen. adesse , administrari et percipi a percipientibus sacramenta , ut a domino instituta sunt ; de modo praesentiae , distributionis , sumptionis nihil prorsus definire et hoc diserte confiteri se non cogitare talem modum , qui ullo modo detrahat vel naturae vel gloriae Christi , domini nostri . Iam cum confessioneVor confessione gestrichenes vos .", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_67", + "psc_text": "in sepulcro credentem latronem in paradisum introducere potuit. SERMO VI. Item de Sacramento altaris ad infantes . SYNOPSIS. I. Corpus dominicum et in altari est, et nos illud sumus. II. Eucharistia symbolum unitatis III. Liturgiae eucharisticae expositio. I. Hoc, quod videtis, charissimi, in mensa Domini, panis est, et vinum; sed iste panis, et hoc vinum accedente verbo fit corpus, et sanguis Verbi. Ille enim Dominus, qui In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum (Joan. I, 1) , propter misericordiam suam, qua non contempsit, quod creavit ad imaginem suam, Verbum caro factum est, et habitavit in nobis (Ibid. 14) , sicut scitis, quia et ipsum Verbum assumpsit hominem, id est, animam et carnem hominis, et homo factus est, manens Deus. Propter hoc, quia et passus est pro nobis, commendavit nobis in isto Sacramento corpus, et sanguinem suum, quod etiam fecit et nos ipsos. Nam et", + "candidate_score": 0.728993, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_43_45", + "bdc_text": "non tantum panem et vinum , re vera absentis Christi signa , sed etiam corpus et sanguinem re ipsa adeoque Christum ipsum in sacra coenain sacra coena am Rande nachgetragen. adesse , administrari et percipi a percipientibus sacramenta , ut a domino instituta sunt ; de modo praesentiae , distributionis , sumptionis nihil prorsus definire et hoc diserte confiteri se non cogitare talem modum , qui ullo modo detrahat vel naturae vel gloriae Christi , domini nostri . Iam cum confessioneVor confessione gestrichenes vos .", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_72", + "psc_text": "ad Dominum, sequitur Sacerdos et dicit: Domino Deo nostro gratias agamus. Unde gratias agamus? Quia sursum cor habemus, et nisi ille illud levasset, in terra jaceremus. Et inde jam, quae aguntur in precibus sanctis, quas audituri estis, ut accedente verbo fiat corpus et sanguis Christi. Nam tolle verbum, panis est, et vinum. Adde verbum, et jam aliud est. Et ipsum aliud quid est? Corpus Christi et sanguis Christi. Tolle ergo verbum, panis est, et vinum. Adde verbum, et fiet Sacramentum. Ad hoc dicitis: Amen. Amen dicere subscribere est. Amen latine interpretatur Verum. Deinde dicitur dominica Oratio, quam jam accepistis, et reddidistis. Quare ante dicitur, quam accipiatur Corpus et Sanguis Christi? Quia, sicut est humana fragilitas, si forte aliquid, quod non decebat, cogitatio nostra concepit; si aliquid lingua, quod non oportebat, effudit; si aliquid oculus, quod non decebat, aspexit; si aliquid auris blandius, quod non oportebat, audivit; si forte aliqua talia", + "candidate_score": 0.720311, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_43", + "bdc_text": "non tantum panem et vinum , re vera absentis Christi signa , sed etiam corpus et sanguinem re ipsa adeoque Christum ipsum in sacra coenain sacra coena am Rande nachgetragen. adesse , administrari et percipi a percipientibus sacramenta , ut a domino instituta sunt ;", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_72", + "psc_text": "ad Dominum, sequitur Sacerdos et dicit: Domino Deo nostro gratias agamus. Unde gratias agamus? Quia sursum cor habemus, et nisi ille illud levasset, in terra jaceremus. Et inde jam, quae aguntur in precibus sanctis, quas audituri estis, ut accedente verbo fiat corpus et sanguis Christi. Nam tolle verbum, panis est, et vinum. Adde verbum, et jam aliud est. Et ipsum aliud quid est? Corpus Christi et sanguis Christi. Tolle ergo verbum, panis est, et vinum. Adde verbum, et fiet Sacramentum. Ad hoc dicitis: Amen. Amen dicere subscribere est. Amen latine interpretatur Verum. Deinde dicitur dominica Oratio, quam jam accepistis, et reddidistis. Quare ante dicitur, quam accipiatur Corpus et Sanguis Christi? Quia, sicut est humana fragilitas, si forte aliquid, quod non decebat, cogitatio nostra concepit; si aliquid lingua, quod non oportebat, effudit; si aliquid oculus, quod non decebat, aspexit; si aliquid auris blandius, quod non oportebat, audivit; si forte aliqua talia", + "candidate_score": 0.719477, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_43", + "bdc_text": "non tantum panem et vinum , re vera absentis Christi signa , sed etiam corpus et sanguinem re ipsa adeoque Christum ipsum in sacra coenain sacra coena am Rande nachgetragen. adesse , administrari et percipi a percipientibus sacramenta , ut a domino instituta sunt ;", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_67", + "psc_text": "in sepulcro credentem latronem in paradisum introducere potuit. SERMO VI. Item de Sacramento altaris ad infantes . SYNOPSIS. I. Corpus dominicum et in altari est, et nos illud sumus. II. Eucharistia symbolum unitatis III. Liturgiae eucharisticae expositio. I. Hoc, quod videtis, charissimi, in mensa Domini, panis est, et vinum; sed iste panis, et hoc vinum accedente verbo fit corpus, et sanguis Verbi. Ille enim Dominus, qui In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum (Joan. I, 1) , propter misericordiam suam, qua non contempsit, quod creavit ad imaginem suam, Verbum caro factum est, et habitavit in nobis (Ibid. 14) , sicut scitis, quia et ipsum Verbum assumpsit hominem, id est, animam et carnem hominis, et homo factus est, manens Deus. Propter hoc, quia et passus est pro nobis, commendavit nobis in isto Sacramento corpus, et sanguinem suum, quod etiam fecit et nos ipsos. Nam et", + "candidate_score": 0.713437, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_42_44", + "bdc_text": "Scio Lutherum nihil quam hoc contendissecontendisse über der Zeile nachgetragen . non tantum panem et vinum , re vera absentis Christi signa , sed etiam corpus et sanguinem re ipsa adeoque Christum ipsum in sacra coenain sacra coena am Rande nachgetragen. adesse , administrari et percipi a percipientibus sacramenta , ut a domino instituta sunt ; de modo praesentiae , distributionis , sumptionis nihil prorsus definire et hoc diserte confiteri se non cogitare talem modum , qui ullo modo detrahat vel naturae vel gloriae Christi , domini nostri .", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_67", + "psc_text": "in sepulcro credentem latronem in paradisum introducere potuit. SERMO VI. Item de Sacramento altaris ad infantes . SYNOPSIS. I. Corpus dominicum et in altari est, et nos illud sumus. II. Eucharistia symbolum unitatis III. Liturgiae eucharisticae expositio. I. Hoc, quod videtis, charissimi, in mensa Domini, panis est, et vinum; sed iste panis, et hoc vinum accedente verbo fit corpus, et sanguis Verbi. Ille enim Dominus, qui In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum (Joan. I, 1) , propter misericordiam suam, qua non contempsit, quod creavit ad imaginem suam, Verbum caro factum est, et habitavit in nobis (Ibid. 14) , sicut scitis, quia et ipsum Verbum assumpsit hominem, id est, animam et carnem hominis, et homo factus est, manens Deus. Propter hoc, quia et passus est pro nobis, commendavit nobis in isto Sacramento corpus, et sanguinem suum, quod etiam fecit et nos ipsos. Nam et", + "candidate_score": 0.712056, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_41_43", + "bdc_text": "Ad religionis autem substantiam pertinere etiam censeo doctrinam usumque sacramentorum . Scio Lutherum nihil quam hoc contendissecontendisse über der Zeile nachgetragen . non tantum panem et vinum , re vera absentis Christi signa , sed etiam corpus et sanguinem re ipsa adeoque Christum ipsum in sacra coenain sacra coena am Rande nachgetragen. adesse , administrari et percipi a percipientibus sacramenta , ut a domino instituta sunt ;", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_72", + "psc_text": "ad Dominum, sequitur Sacerdos et dicit: Domino Deo nostro gratias agamus. Unde gratias agamus? Quia sursum cor habemus, et nisi ille illud levasset, in terra jaceremus. Et inde jam, quae aguntur in precibus sanctis, quas audituri estis, ut accedente verbo fiat corpus et sanguis Christi. Nam tolle verbum, panis est, et vinum. Adde verbum, et jam aliud est. Et ipsum aliud quid est? Corpus Christi et sanguis Christi. Tolle ergo verbum, panis est, et vinum. Adde verbum, et fiet Sacramentum. Ad hoc dicitis: Amen. Amen dicere subscribere est. Amen latine interpretatur Verum. Deinde dicitur dominica Oratio, quam jam accepistis, et reddidistis. Quare ante dicitur, quam accipiatur Corpus et Sanguis Christi? Quia, sicut est humana fragilitas, si forte aliquid, quod non decebat, cogitatio nostra concepit; si aliquid lingua, quod non oportebat, effudit; si aliquid oculus, quod non decebat, aspexit; si aliquid auris blandius, quod non oportebat, audivit; si forte aliqua talia", + "candidate_score": 0.711809, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_42_44", + "bdc_text": "Scio Lutherum nihil quam hoc contendissecontendisse über der Zeile nachgetragen . non tantum panem et vinum , re vera absentis Christi signa , sed etiam corpus et sanguinem re ipsa adeoque Christum ipsum in sacra coenain sacra coena am Rande nachgetragen. adesse , administrari et percipi a percipientibus sacramenta , ut a domino instituta sunt ; de modo praesentiae , distributionis , sumptionis nihil prorsus definire et hoc diserte confiteri se non cogitare talem modum , qui ullo modo detrahat vel naturae vel gloriae Christi , domini nostri .", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_72", + "psc_text": "ad Dominum, sequitur Sacerdos et dicit: Domino Deo nostro gratias agamus. Unde gratias agamus? Quia sursum cor habemus, et nisi ille illud levasset, in terra jaceremus. Et inde jam, quae aguntur in precibus sanctis, quas audituri estis, ut accedente verbo fiat corpus et sanguis Christi. Nam tolle verbum, panis est, et vinum. Adde verbum, et jam aliud est. Et ipsum aliud quid est? Corpus Christi et sanguis Christi. Tolle ergo verbum, panis est, et vinum. Adde verbum, et fiet Sacramentum. Ad hoc dicitis: Amen. Amen dicere subscribere est. Amen latine interpretatur Verum. Deinde dicitur dominica Oratio, quam jam accepistis, et reddidistis. Quare ante dicitur, quam accipiatur Corpus et Sanguis Christi? Quia, sicut est humana fragilitas, si forte aliquid, quod non decebat, cogitatio nostra concepit; si aliquid lingua, quod non oportebat, effudit; si aliquid oculus, quod non decebat, aspexit; si aliquid auris blandius, quod non oportebat, audivit; si forte aliqua talia", + "candidate_score": 0.707552, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_41_43", + "bdc_text": "Ad religionis autem substantiam pertinere etiam censeo doctrinam usumque sacramentorum . Scio Lutherum nihil quam hoc contendissecontendisse über der Zeile nachgetragen . non tantum panem et vinum , re vera absentis Christi signa , sed etiam corpus et sanguinem re ipsa adeoque Christum ipsum in sacra coenain sacra coena am Rande nachgetragen. adesse , administrari et percipi a percipientibus sacramenta , ut a domino instituta sunt ;", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_67", + "psc_text": "in sepulcro credentem latronem in paradisum introducere potuit. SERMO VI. Item de Sacramento altaris ad infantes . SYNOPSIS. I. Corpus dominicum et in altari est, et nos illud sumus. II. Eucharistia symbolum unitatis III. Liturgiae eucharisticae expositio. I. Hoc, quod videtis, charissimi, in mensa Domini, panis est, et vinum; sed iste panis, et hoc vinum accedente verbo fit corpus, et sanguis Verbi. Ille enim Dominus, qui In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum (Joan. I, 1) , propter misericordiam suam, qua non contempsit, quod creavit ad imaginem suam, Verbum caro factum est, et habitavit in nobis (Ibid. 14) , sicut scitis, quia et ipsum Verbum assumpsit hominem, id est, animam et carnem hominis, et homo factus est, manens Deus. Propter hoc, quia et passus est pro nobis, commendavit nobis in isto Sacramento corpus, et sanguinem suum, quod etiam fecit et nos ipsos. Nam et", + "candidate_score": 0.706813, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_69_71", + "bdc_text": "Tribui hoc iusto dei in nos iudicio et conditioni ecclesiae vestrae . Vos Christum spectare et regnum eius quęrere vero corde et magno studio non dubitavi . Studui itaque cum d. Philippo et aliis quibusdam d. Luthero de vobis suggerere , quae sentimus , optima et avertere conatus secus obtundentium [ ?", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_331", + "psc_text": "debemus in audiendo, sed vigilantes in operando. Haec schola, in qua Deus solus magister est, bonos quaerit discipulos, non fugitivos, sed studiosos. Apostolus dicit: Studio non pigri, spiritu ferventes, spe gaudentes (Rom. XII, 11) . In hac ergo schola, fratres, quotidie discimus. Aliud discimus in praeceptis, aliud in exemplis, aliud in sacramentis. Sunt ista medicamenta vulnerum nostrorum, et fomenta studiorum nostrorum. Modo respondimus: Exaudi orationem meam, et precem meam, Domine! Inaurire, hoc est: Auribus percipe lacrymas meas (Psal. XXXVIII, 13) . Quid putas, iste petiturus est, qui primo sibimet Deum cupit propitium esse? Quid ab illo expetiturus est? Videamus, discamus. Forte divitias petiturus, forte in hac vita aliquam felicitatem? Dicat ergo nobis, quid petiturus est, qui primo Deum deprecatur. Vidit enim, quod ex se habere non potuit, sed a Deo habere potuit. Audierat enim: Petite, et accipietis (Joan. XVI, 24) . Noverat ergo, quid esset petiturus, qui primo Deum rogavit.", + "candidate_score": 0.702068, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_19_21", + "bdc_text": "per se enim alienissimum a religione nostra est ministros ecclesiarum Christi non se solida invicem complecti charitate et syncera doctrinae Christi communicatione instaurare . Et haec tempora summam omnium membrorum Christi , nedum administrorum ecclesiarum coniunctionem tam flagitant necessario ut nunquam magis . At , quia Christo et ecclesiae eius omnia volumus , ut debemus , ut debemus über der Zeile nachgetragen. esse , facere et pati , et infectum fieri , quod factum est , non potest , Vgl. Adagia , 2 , 3 , 72 ( LB II 513 ) .", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_295", + "psc_text": "Illi credunt, et amant, illi credunt et timent. Amor expectat praemium, timor poenam. Ergo invenimus posse quemquam habere etiam Fidem, et non habere Charitatem. Nemo ergo se jactet de quocumque Ecclesiae dono, si forte eminet in Ecclesia aliquo attributo sibi dono, sed videat utrum habeat Charitatem. Nam locutus est idem apostolus Paulus, et enumeravit multa dona Dei (1 Cor. XII), in membris Christi, quae est Ecclesia, et ait dona propria quibusque Membris esse attributa, nec posse fieri ut omnes habeant unum donum. Nec quisquam tamen sine dono remanebit. Apostolus ait Prophetas, Doctores, Interpretatores, linguis locutores, habentes virtutes sanitatum, habentes adjutoria, gubernationes, genera linguarum. Dicta sunt haec, et alia videmus in aliis, alia in aliis. Non ergo doleat aliquis, non sibi esse concessum quod videt alii concessum. Habeat Charitatem, non invideat habenti, et cum illo habet, quod non habet. Quidquid enim habuerit frater meus, si non invidero, et amavero, meum est.", + "candidate_score": 0.685322, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_105", + "bdc_text": "Thomas von Aquin , Summa theologiae , III' q. 76 a. 6 ad 3. ) corporis domini ad species pani et vini ponunt ;", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_67", + "psc_text": "in sepulcro credentem latronem in paradisum introducere potuit. SERMO VI. Item de Sacramento altaris ad infantes . SYNOPSIS. I. Corpus dominicum et in altari est, et nos illud sumus. II. Eucharistia symbolum unitatis III. Liturgiae eucharisticae expositio. I. Hoc, quod videtis, charissimi, in mensa Domini, panis est, et vinum; sed iste panis, et hoc vinum accedente verbo fit corpus, et sanguis Verbi. Ille enim Dominus, qui In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum (Joan. I, 1) , propter misericordiam suam, qua non contempsit, quod creavit ad imaginem suam, Verbum caro factum est, et habitavit in nobis (Ibid. 14) , sicut scitis, quia et ipsum Verbum assumpsit hominem, id est, animam et carnem hominis, et homo factus est, manens Deus. Propter hoc, quia et passus est pro nobis, commendavit nobis in isto Sacramento corpus, et sanguinem suum, quod etiam fecit et nos ipsos. Nam et", + "candidate_score": 0.682677, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_105_107", + "bdc_text": "Thomas von Aquin , Summa theologiae , III' q. 76 a. 6 ad 3. ) corporis domini ad species pani et vini ponunt ; Bucer will damit sagen : Die scholastische Theologie deutet die Gegenwart des Leibes Christi nicht in grob materialistischer Weise ( vgl .", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_67", + "psc_text": "in sepulcro credentem latronem in paradisum introducere potuit. SERMO VI. Item de Sacramento altaris ad infantes . SYNOPSIS. I. Corpus dominicum et in altari est, et nos illud sumus. II. Eucharistia symbolum unitatis III. Liturgiae eucharisticae expositio. I. Hoc, quod videtis, charissimi, in mensa Domini, panis est, et vinum; sed iste panis, et hoc vinum accedente verbo fit corpus, et sanguis Verbi. Ille enim Dominus, qui In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum (Joan. I, 1) , propter misericordiam suam, qua non contempsit, quod creavit ad imaginem suam, Verbum caro factum est, et habitavit in nobis (Ibid. 14) , sicut scitis, quia et ipsum Verbum assumpsit hominem, id est, animam et carnem hominis, et homo factus est, manens Deus. Propter hoc, quia et passus est pro nobis, commendavit nobis in isto Sacramento corpus, et sanguinem suum, quod etiam fecit et nos ipsos. Nam et", + "candidate_score": 0.681803, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_68_70", + "bdc_text": "itaque id confici apud vos , quod est confectum apudapud über der Zeile nachgetragen. alios , non fuit . Tribui hoc iusto dei in nos iudicio et conditioni ecclesiae vestrae . Vos Christum spectare et regnum eius quęrere vero corde et magno studio non dubitavi .", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_232", + "psc_text": "autem certe non vidimus, et tamen credimus, et tamen, quem oculis non conspeximus, corde suscepimus. Unde dixit cuidam suo, qui tunc erat inter duodecim: Quia vidisti, credidisti. Beati, qui non vident, et credunt (Joan. XX, 29) . Si enim modo praesens esset in carne Dominus et Salvator noster Jesus Christus, et stans taceret, quid nobis prodesset? Si autem loquendo profuit, et modo loquitur, cum Evangelium recitatur. Verumtamen et praesentia sua multa praestat, ut Deus. Ubi autem non est Deus, aut quando absens est Deus? Tu noli esse absens a Deo, et tecum est Deus. Maxime, quia ipse promisit, et promissum ejus conscriptum quodam modo chirographum detinemus. Ecce ego vobiscum sum usque in consummationem saeculi (Matth. XXVII, 20) . Sed nos praevidebat, nobis promittebat. II. Redeamus ergo, et audiamus quid dixit, et, sicut dixi, inspiciamus nos, et, quidquid nobis deesse invenerimus, ad formam pulchritudinis, quae placet oculis ejus, tota diligentia excolamus.", + "candidate_score": 0.681322, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_18_20", + "bdc_text": "doleo ut qui maxime ; per se enim alienissimum a religione nostra est ministros ecclesiarum Christi non se solida invicem complecti charitate et syncera doctrinae Christi communicatione instaurare . Et haec tempora summam omnium membrorum Christi , nedum administrorum ecclesiarum coniunctionem tam flagitant necessario ut nunquam magis .", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_295", + "psc_text": "Illi credunt, et amant, illi credunt et timent. Amor expectat praemium, timor poenam. Ergo invenimus posse quemquam habere etiam Fidem, et non habere Charitatem. Nemo ergo se jactet de quocumque Ecclesiae dono, si forte eminet in Ecclesia aliquo attributo sibi dono, sed videat utrum habeat Charitatem. Nam locutus est idem apostolus Paulus, et enumeravit multa dona Dei (1 Cor. XII), in membris Christi, quae est Ecclesia, et ait dona propria quibusque Membris esse attributa, nec posse fieri ut omnes habeant unum donum. Nec quisquam tamen sine dono remanebit. Apostolus ait Prophetas, Doctores, Interpretatores, linguis locutores, habentes virtutes sanitatum, habentes adjutoria, gubernationes, genera linguarum. Dicta sunt haec, et alia videmus in aliis, alia in aliis. Non ergo doleat aliquis, non sibi esse concessum quod videt alii concessum. Habeat Charitatem, non invideat habenti, et cum illo habet, quod non habet. Quidquid enim habuerit frater meus, si non invidero, et amavero, meum est.", + "candidate_score": 0.671654, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_17_19", + "bdc_text": "s. oben Nr. 1797 , 62-104 . doleo ut qui maxime ; per se enim alienissimum a religione nostra est ministros ecclesiarum Christi non se solida invicem complecti charitate et syncera doctrinae Christi communicatione instaurare .", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_295", + "psc_text": "Illi credunt, et amant, illi credunt et timent. Amor expectat praemium, timor poenam. Ergo invenimus posse quemquam habere etiam Fidem, et non habere Charitatem. Nemo ergo se jactet de quocumque Ecclesiae dono, si forte eminet in Ecclesia aliquo attributo sibi dono, sed videat utrum habeat Charitatem. Nam locutus est idem apostolus Paulus, et enumeravit multa dona Dei (1 Cor. XII), in membris Christi, quae est Ecclesia, et ait dona propria quibusque Membris esse attributa, nec posse fieri ut omnes habeant unum donum. Nec quisquam tamen sine dono remanebit. Apostolus ait Prophetas, Doctores, Interpretatores, linguis locutores, habentes virtutes sanitatum, habentes adjutoria, gubernationes, genera linguarum. Dicta sunt haec, et alia videmus in aliis, alia in aliis. Non ergo doleat aliquis, non sibi esse concessum quod videt alii concessum. Habeat Charitatem, non invideat habenti, et cum illo habet, quod non habet. Quidquid enim habuerit frater meus, si non invidero, et amavero, meum est.", + "candidate_score": 0.66559, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_19", + "bdc_text": "per se enim alienissimum a religione nostra est ministros ecclesiarum Christi non se solida invicem complecti charitate et syncera doctrinae Christi communicatione instaurare .", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_295", + "psc_text": "Illi credunt, et amant, illi credunt et timent. Amor expectat praemium, timor poenam. Ergo invenimus posse quemquam habere etiam Fidem, et non habere Charitatem. Nemo ergo se jactet de quocumque Ecclesiae dono, si forte eminet in Ecclesia aliquo attributo sibi dono, sed videat utrum habeat Charitatem. Nam locutus est idem apostolus Paulus, et enumeravit multa dona Dei (1 Cor. XII), in membris Christi, quae est Ecclesia, et ait dona propria quibusque Membris esse attributa, nec posse fieri ut omnes habeant unum donum. Nec quisquam tamen sine dono remanebit. Apostolus ait Prophetas, Doctores, Interpretatores, linguis locutores, habentes virtutes sanitatum, habentes adjutoria, gubernationes, genera linguarum. Dicta sunt haec, et alia videmus in aliis, alia in aliis. Non ergo doleat aliquis, non sibi esse concessum quod videt alii concessum. Habeat Charitatem, non invideat habenti, et cum illo habet, quod non habet. Quidquid enim habuerit frater meus, si non invidero, et amavero, meum est.", + "candidate_score": 0.662933, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_124_126", + "bdc_text": "Si volet dominus , cavere summis viribus enitemur , sicut etiam ante certe hac in re non dormitavimus . Sed existunt undique , quae vult dominus nunc iratus nobis merito , nunc propitius gratuito propter Christum suum . Boni haec , rogo , consule nec aliud putes meme über der Zeile nachgetragen.", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_93", + "psc_text": "Domino, quoniam bonus est; quoniam in saeculum misericordia ejus. Sive dona illius laudando cantetis, sive peccata vestra gemendo fundatis, Confitemini Domino, quoniam bonus est; quoniam in saeculum misericordia ejus. Neque enim sola commemoratio peccatorum nostrorum, sed etiam Domini nostri laudatio confessio dicitur, quia et si unum horum faciamus, non sine altero facimus. Nam et iniquitatem nostram cum spe misericordiae ipsius accusamus, et ipsius misericordiam cum iniquitatis nostrae recordatione laudamus. Confiteamur ergo Domino, Quoniam bonus est, quoniam in saeculum misericordia ejus. Videtur nonnullis mala esse quaedam creatura, quia imperitorum sensus offendit, sed falsum est. Fecit enim Deus omnia bona valde, Quoniam bonus est. Videtur nonnullis injustus Deus, quia plerumque fideles ejus multa dura et aspera in hac temporali vita patiuntur; sed, quibus hoc videtur, falluntur. Flagellat enim omnem filium, non quem rejicit, sed Quem recipit, quoniam in saeculum misericordia ejus (Hebr. XII, 6) . II. Confiteamur ergo Domino, Quoniam bonus est,", + "candidate_score": 0.66184, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_0", + "bdc_text": "Gratiam et pacem a domino , observande in domino et syncera charitate dilecte symmysta et frater .", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_196", + "psc_text": "Christum, paratus mori pro Christo. Ubi mors venerit, nulla remanebit ambitio, nulla curiositas oculorum, nulla appetitio sordidarum et carnalium voluptatum. Una vita contempta omnia superantur. V. Beatus ergo Cyprianus laudetur in Domino, quia omnia ista vicit. Quando hos posset, si non adjuvisset Dominus? Quando vinceret, si non spectator, qui coronam parabat vincenti, subministraret vires laboranti? Gaudet plane et ipse, gaudet pro nobis, non pro se, quando in Domino laudatur. Mitis enim est valde, et scriptum est: In Domino laudabitur anima mea. Audiant mites, et laetentur (Psal. XXXI, 3) . Mitis erat. In Domino vult animam suam laudari. In Domino laudetur anima ejus. Honoretur etiam corpus ejus. Quia Pretiosa in conspectu Domini mors Sanctorum ejus (Id. LXXII, 1) . Sancte celebretur, tanquam a Christianis celebretur. Non enim aram constituimus, tanquam Deo, Cypriano, sed Deo vero aram fecimus Cyprianum. SERMO XV. Item in Natali Cypriani Martyris . SYNOPSIS. I. Gaudium de religiosa", + "candidate_score": 0.63497, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 4, + "cf_id": "cf036", + "work_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae", + "max_score": 0.722675, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_43_45", + "bdc_text": "non tantum panem et vinum , re vera absentis Christi signa , sed etiam corpus et sanguinem re ipsa adeoque Christum ipsum in sacra coenain sacra coena am Rande nachgetragen. adesse , administrari et percipi a percipientibus sacramenta , ut a domino instituta sunt ; de modo praesentiae , distributionis , sumptionis nihil prorsus definire et hoc diserte confiteri se non cogitare talem modum , qui ullo modo detrahat vel naturae vel gloriae Christi , domini nostri . Iam cum confessioneVor confessione gestrichenes vos .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_371", + "psc_text": "sancti ignem accepistis, quasi cocti estis. Estote quod videtis, et accipite quod estis. Hoc Apostolus de pane dixit, jam de calice quid intelligeremus, etiam hoc dictum satis ostendit. Sicut enim ut sit species visibilis panis multa grana in unum consperguntur; tanquam illud fiat quod de fidelibus ait Scriptura sancta: Erat illis anima [una] et cor unum in Deum (Act. IV, 32); sic et de vino, fratres, recolite unde sit unum. Grana multa pendent ad botrum, sed liquor granorum in unitate confunditur. Ita Dominus Jesus Christus nos significavit, nos ad se pertinere voluit; mysterium pacis et unitatis nostrae in sua mensa consecravit. Qui accipit mysterium unitatis, et non servat (al. tenet) vinculum pacis, non mysterium accipit pro se, sed testimonium contra se. » 26. Arbitror, sancte frater, disputationem nostram, praeclari doctoris Augustini sermone firmatam, nec cuiquam esse aliquatenus ambigendum, tunc unumquemque fidelium corporis sanguinisque Dominici participem fieri, quando in baptismate membrum", + "candidate_score": 0.722675, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_43", + "bdc_text": "non tantum panem et vinum , re vera absentis Christi signa , sed etiam corpus et sanguinem re ipsa adeoque Christum ipsum in sacra coenain sacra coena am Rande nachgetragen. adesse , administrari et percipi a percipientibus sacramenta , ut a domino instituta sunt ;", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_371", + "psc_text": "sancti ignem accepistis, quasi cocti estis. Estote quod videtis, et accipite quod estis. Hoc Apostolus de pane dixit, jam de calice quid intelligeremus, etiam hoc dictum satis ostendit. Sicut enim ut sit species visibilis panis multa grana in unum consperguntur; tanquam illud fiat quod de fidelibus ait Scriptura sancta: Erat illis anima [una] et cor unum in Deum (Act. IV, 32); sic et de vino, fratres, recolite unde sit unum. Grana multa pendent ad botrum, sed liquor granorum in unitate confunditur. Ita Dominus Jesus Christus nos significavit, nos ad se pertinere voluit; mysterium pacis et unitatis nostrae in sua mensa consecravit. Qui accipit mysterium unitatis, et non servat (al. tenet) vinculum pacis, non mysterium accipit pro se, sed testimonium contra se. » 26. Arbitror, sancte frater, disputationem nostram, praeclari doctoris Augustini sermone firmatam, nec cuiquam esse aliquatenus ambigendum, tunc unumquemque fidelium corporis sanguinisque Dominici participem fieri, quando in baptismate membrum", + "candidate_score": 0.710361, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_53_55", + "bdc_text": "Röm 8 , 15. ? Lutherum scio , quantum quidem sciri consilia hominum possunt , deum toto pectore Adagia , 1. 4. 26 ( LB II 160f) . quęrere in Christo domino nec aliud quicquam in ecclesia obtinere velle quam verbum dei , nec alia de causa adversari vobis , quam quod putet vos verbo dei detrahere .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_384", + "psc_text": "Quo ibo a Spiritu tuo, et a facie tua quo fugiam? Si ascendero in coelum, tu illic es; et si descendero ad infernum, ades (Psal. CXXXVIII, 7) . Et de Christo qui est sapientia Dei, dicitur: Attingit a fine usque ad finem fortiter, et disponit omnia suaviter (Sap. VIII, 1) . De Spiritu quoque sancto Scriptura divinitus inspirata sic loquitur: Quia Spiritus Domini replevit orbem terrarum; et hoc quod continet omnia, scientiam habet vocis (Sap. I, 7) . Invenitur autem hic vocem cordis significasse, non corporis, vocem scilicet non corporeae locutionis, sed intimae cogitationis. Vocem illam, quam solus Deus audit clamantem, quando in occulto solus aspicit cogitantem. Ideo sequitur dicens: Propter hoc qui loquitur iniqua, non potest latere; sed nec praeteriet illum corripiens judicium suum (Ibid., 8) . Ostendens autem ubi sit haec iniqua locutio, ut agnoscatur conscientiae magis esse quam linguae, hoc sancta Scriptura subsequenter aperuit, dicens: In cogitationibus", + "candidate_score": 0.710275, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_41_43", + "bdc_text": "Ad religionis autem substantiam pertinere etiam censeo doctrinam usumque sacramentorum . Scio Lutherum nihil quam hoc contendissecontendisse über der Zeile nachgetragen . non tantum panem et vinum , re vera absentis Christi signa , sed etiam corpus et sanguinem re ipsa adeoque Christum ipsum in sacra coenain sacra coena am Rande nachgetragen. adesse , administrari et percipi a percipientibus sacramenta , ut a domino instituta sunt ;", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_371", + "psc_text": "sancti ignem accepistis, quasi cocti estis. Estote quod videtis, et accipite quod estis. Hoc Apostolus de pane dixit, jam de calice quid intelligeremus, etiam hoc dictum satis ostendit. Sicut enim ut sit species visibilis panis multa grana in unum consperguntur; tanquam illud fiat quod de fidelibus ait Scriptura sancta: Erat illis anima [una] et cor unum in Deum (Act. IV, 32); sic et de vino, fratres, recolite unde sit unum. Grana multa pendent ad botrum, sed liquor granorum in unitate confunditur. Ita Dominus Jesus Christus nos significavit, nos ad se pertinere voluit; mysterium pacis et unitatis nostrae in sua mensa consecravit. Qui accipit mysterium unitatis, et non servat (al. tenet) vinculum pacis, non mysterium accipit pro se, sed testimonium contra se. » 26. Arbitror, sancte frater, disputationem nostram, praeclari doctoris Augustini sermone firmatam, nec cuiquam esse aliquatenus ambigendum, tunc unumquemque fidelium corporis sanguinisque Dominici participem fieri, quando in baptismate membrum", + "candidate_score": 0.704349, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_42_44", + "bdc_text": "Scio Lutherum nihil quam hoc contendissecontendisse über der Zeile nachgetragen . non tantum panem et vinum , re vera absentis Christi signa , sed etiam corpus et sanguinem re ipsa adeoque Christum ipsum in sacra coenain sacra coena am Rande nachgetragen. adesse , administrari et percipi a percipientibus sacramenta , ut a domino instituta sunt ; de modo praesentiae , distributionis , sumptionis nihil prorsus definire et hoc diserte confiteri se non cogitare talem modum , qui ullo modo detrahat vel naturae vel gloriae Christi , domini nostri .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_371", + "psc_text": "sancti ignem accepistis, quasi cocti estis. Estote quod videtis, et accipite quod estis. Hoc Apostolus de pane dixit, jam de calice quid intelligeremus, etiam hoc dictum satis ostendit. Sicut enim ut sit species visibilis panis multa grana in unum consperguntur; tanquam illud fiat quod de fidelibus ait Scriptura sancta: Erat illis anima [una] et cor unum in Deum (Act. IV, 32); sic et de vino, fratres, recolite unde sit unum. Grana multa pendent ad botrum, sed liquor granorum in unitate confunditur. Ita Dominus Jesus Christus nos significavit, nos ad se pertinere voluit; mysterium pacis et unitatis nostrae in sua mensa consecravit. Qui accipit mysterium unitatis, et non servat (al. tenet) vinculum pacis, non mysterium accipit pro se, sed testimonium contra se. » 26. Arbitror, sancte frater, disputationem nostram, praeclari doctoris Augustini sermone firmatam, nec cuiquam esse aliquatenus ambigendum, tunc unumquemque fidelium corporis sanguinisque Dominici participem fieri, quando in baptismate membrum", + "candidate_score": 0.702459, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_52_54", + "bdc_text": "Quis enim magis vel proprie vel perspicue ista explicet arcana credentibus duntaxat Christo ex fide adoptionisVgl. Röm 8 , 15. ? Lutherum scio , quantum quidem sciri consilia hominum possunt , deum toto pectore Adagia , 1. 4. 26 ( LB II 160f) .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_789", + "psc_text": "fidei misericorditer donet, cum tamen eamdem gratiam fidei non infidelibus Deus misericors donet, sed illis procul dubio de quibus ad Moysen dicit: Miserebor cui misereor, et misericordiam 321 praestabo cujus miserebor (Exod. XXXIII, 19) . Gratiam igitur voluntariae donationis ostendit, sicut Dominus suis dignatus est loqui discipulis: Vobis datum est nosse mysterium regni coelorum, illis autem non est datum (Matth. XIII, 11) ; item dicit: Qui potest capere capiat (Matth. XIX, 13) . Sed ( al. sic) ut ipsam capacitatem divina doceret largitate concedi, alio loco ait: Non omnes capiunt hoc verbum, sed quibus datum est (Ibid., 11) . 64. Hi sunt ergo omnes quorum Deus miseretur, quia misericordia ipsius praeveniuntur, ut credant et gratis salvi fiant per fidem. Eorum namque credulitas non ex humana voluntate sumit initium, sed ipsi voluntati fides gratuita Dei miserantis largitate donatur. Hanc omnium discretionem, quam fidelis debet intellectus omnino servare, beatus Paulus uno Epistolae", + "candidate_score": 0.688604, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_58_60", + "bdc_text": "cum vero Christi spiritu et studio in eo cohęreat , non malitiae hominis a Christo alieni tribuere ChristoqueVor und nach Christoque je ein gestrichenes , unlesbares Wort . domino in illoVor illo gestrichenes ipso . tam multa praeclare agenti et peragenti tam praedicatione nominis sui quam explicatione virtutis suae in vita eius condonare ipsa professionis christianae religio iussit .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_562", + "psc_text": "Ubi primum, dilectissimi fratres, debetis agnoscere, imo vos 270 non ambigimus agnovisse, ad hoc divinitus ista permitti, ut hinc divinae gratiae virtus documento possit judicii manifestioris intelligi. Quandoquidem ipsa gratia nullatenus agnoscitur nisi detur: quae quandiu non est in homine, tandiu necesse est ut ei aut sermone repugnet, aut opere. Nam sermone repugnat gratiae Dei, qui sensum gerit fidei Christianae contrarium; repugnat autem opere, qui in moribus suis Christianae vitae non retinet institutum. Hoc quippe in homine agit gratia divinitus data, ut animus, dono fidei caritatisque percepto ( al. praecepto), et sermonem bonum proferat, et studio bonae operationis insistat. Quod fidelibus divinitus dari, beatus et ostendit et poposcit Apostolus dicens: Ipse autem Dominus noster Jesus Christus, et Deus et Pater noster, qui dilexit nos, et dedit consolationem aeternam, et spem bonam in gratia, exhortetur corda vestra, et confirmet in omni opere bono et sermone (II Thess. II, 16, 17) .", + "candidate_score": 0.681831, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_105", + "bdc_text": "Thomas von Aquin , Summa theologiae , III' q. 76 a. 6 ad 3. ) corporis domini ad species pani et vini ponunt ;", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_371", + "psc_text": "sancti ignem accepistis, quasi cocti estis. Estote quod videtis, et accipite quod estis. Hoc Apostolus de pane dixit, jam de calice quid intelligeremus, etiam hoc dictum satis ostendit. Sicut enim ut sit species visibilis panis multa grana in unum consperguntur; tanquam illud fiat quod de fidelibus ait Scriptura sancta: Erat illis anima [una] et cor unum in Deum (Act. IV, 32); sic et de vino, fratres, recolite unde sit unum. Grana multa pendent ad botrum, sed liquor granorum in unitate confunditur. Ita Dominus Jesus Christus nos significavit, nos ad se pertinere voluit; mysterium pacis et unitatis nostrae in sua mensa consecravit. Qui accipit mysterium unitatis, et non servat (al. tenet) vinculum pacis, non mysterium accipit pro se, sed testimonium contra se. » 26. Arbitror, sancte frater, disputationem nostram, praeclari doctoris Augustini sermone firmatam, nec cuiquam esse aliquatenus ambigendum, tunc unumquemque fidelium corporis sanguinisque Dominici participem fieri, quando in baptismate membrum", + "candidate_score": 0.675616, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_17_19", + "bdc_text": "s. oben Nr. 1797 , 62-104 . doleo ut qui maxime ; per se enim alienissimum a religione nostra est ministros ecclesiarum Christi non se solida invicem complecti charitate et syncera doctrinae Christi communicatione instaurare .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_562", + "psc_text": "Ubi primum, dilectissimi fratres, debetis agnoscere, imo vos 270 non ambigimus agnovisse, ad hoc divinitus ista permitti, ut hinc divinae gratiae virtus documento possit judicii manifestioris intelligi. Quandoquidem ipsa gratia nullatenus agnoscitur nisi detur: quae quandiu non est in homine, tandiu necesse est ut ei aut sermone repugnet, aut opere. Nam sermone repugnat gratiae Dei, qui sensum gerit fidei Christianae contrarium; repugnat autem opere, qui in moribus suis Christianae vitae non retinet institutum. Hoc quippe in homine agit gratia divinitus data, ut animus, dono fidei caritatisque percepto ( al. praecepto), et sermonem bonum proferat, et studio bonae operationis insistat. Quod fidelibus divinitus dari, beatus et ostendit et poposcit Apostolus dicens: Ipse autem Dominus noster Jesus Christus, et Deus et Pater noster, qui dilexit nos, et dedit consolationem aeternam, et spem bonam in gratia, exhortetur corda vestra, et confirmet in omni opere bono et sermone (II Thess. II, 16, 17) .", + "candidate_score": 0.675039, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_127_129", + "bdc_text": "responderi mihiAm Wortende ein gestrichener Buchstabe . cupere , quam ut acceptum vulnus tecte curetur , ne pugna gravior recrudescat , quae , utcunque cadat , non nisi magno ecclesiarum malo revocabitur . Consyderandum etiam religiose , quid cuique dominus dedit in ecclesia sua et cuius dicta et facta patent latius .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_152", + "psc_text": "suorum vulnerum putredinem compuncti cordis humilitate consideret, ut clamans cum propheta: Computruerunt et deterioratae sunt cicatrices meae, a facie insipientiae meae (Psal. XXXVII, 6) , possit medelam, non suo merito, sed gratuito munere divinae pietatis accipere. Quid enim habet homo quod non accepit? Si autem accepit, quid gloriatur, quasi non acceperit (I Cor. IV, 7)? Solus igitur Deus potest omnibus quibus voluerit dare unde vera salus acquiri possit; et ideo solus potest in accipiente custodire quod dederit: Nisi enim Dominus custodierit civitatem, in vanum vigilant qui custodiunt eam (Psal. CXXVI, 2) . Ille itaque non patietur furtivum nequissimi praedonis ingressum, cui non defuerit Domini vigilantis auxilium: ipse enim Non dormitabit, neque obdormiet, qui custodit Israel (Psal. CXX, 4) . CAP. III. In hac vita semper proficere debemus. Non potest homo ex se, absque Dei gratia, quidquam boni operari, ne velle quidem. --5. Sicut autem qui ad patriam tendit, donec perveniat", + "candidate_score": 0.671149, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_125", + "bdc_text": "Sed existunt undique , quae vult dominus nunc iratus nobis merito , nunc propitius gratuito propter Christum suum .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_773", + "psc_text": "gratuitam Dei misericordiam, et in his qui condemnantur veram Dei justitiam sine dubitatione credere, et corde contrito atque humiliato misericordiam Domino judiciumque cantare (Psal. C, 1), qui et in vasis irae atque aptatis in interitum ostendit justitiae suae nullam iniquitatem placere, et demonstrat in vasis misericordiae quia potest ejus bonitas omnia quibus voluerit peccata dimittere. CAP. XXIX. Falluntur qui existimant divinam voluntatem aequaliter se habere erga salvandos et damnandos. --56. Illud vero Apostolicum ubi dicitur de Deo: Qui vult omnes homines salvos fieri, et ad agnitionem veritatis venire (I Tim. II, 4) , non sicut oportet intelligunt, qui hanc Dei voluntatem, sicut in vasis misericordiae, sic et in vasis irae accipiendam existimant, minus considerantes veracissimam Scripturae sententiam, quae divinae commendans omnipotentiam voluntatis: Omnia (inquit) quaecunque voluit fecit, in coelo et in terra, in mari et in omnibus abyssis (Psal. CXXXIV, 6) ; ipsique Deo rursus dicit: Subest enim tibi cum", + "candidate_score": 0.669745, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_49", + "bdc_text": "sacra coena et non Christum ipsum dispensari et sumi existimetis , Vgl. den Abendmahlsartikel des Bekenntnisses , RBS I/2 52f ( dt. ) bzw. 65f ( lat. ) , Art. 22 ( 23 ) .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_450", + "psc_text": "abjecta praesepia, nisi ut intelligamus in Christo differentiam divinitatis et carnis? Ut homo nascitur, ut Deus adoratur. Jacet in pannis, sed fulget in stellis. Cunae nascentem indicant, stellae dominantem. Caro est quae involvitur, divinitas cui ab angelis ministratur. Ita nec dignitas naturalis majestatis amittitur, et assumptae carnis veritas comprobatur. Haec omnia quae superius posita sunt hac beatus Ambrosius conclusione (Ibidem) firmavit, dicens: Haec est fides nostra. Sic se Deus agnosci voluit ab hominibus. Nempe beatus 245 Ambrosius superiorem disputationem hac definitione concludens (Cap. 4), ita ut hanc esse diceret fidem nostram, evidentissime docuit, ut sicut Deum hominemque dicimus, sic divinitatem et carnem nullatenus dicere dubitemus. In secundo quoque ejusdem operis libro haec ait: Sileant igitur inanes de sermonibus quaestiones, quoniam regnum Dei, sicut scriptum est, non in persuasione verbi est, sed in ostensione spiritus et virtutis (I Cor. II, 4). Sequitur (Ibidem) adhuc idem sanctus Ambrosius dicens: Servemus distinctionem divinitatis", + "candidate_score": 0.669555, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_105", + "bdc_text": "Thomas von Aquin , Summa theologiae , III' q. 76 a. 6 ad 3. ) corporis domini ad species pani et vini ponunt ;", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_369", + "psc_text": "de ligno depositus est, sepultus est, tertia die resurrexit, quo die voluit in coelum ascendit. Illuc levavit corpus suum, unde est venturus ut judicet vivos et mortuos. Ibi est modo sedens ad dexteram Patris. Quomodo est panis corpus ejus, et calix, vel quod habet calix quomodo est sanguis ejus? Ista, fratres, ideo dicuntur sacramenta, quia in eis aliud videtur, aliud intelligitur. Quod videtur speciem habet corporalem, quod intelligitur fructum habet spiritalem. Corpus ergo Christi si vis intelligere, Apostolum audi dicentem fidelibus: Vos estis corpus Christi et membra (I Cor. X, 27). Si ergo vos estis corpus Christi et membra, mysterium vestrum in mensa Domini positum est, mysterium Domini accipitis. Ad id quod estis, Amen respondetis, et respondendo subscribitis. Audis ergo, Corpus Christi, et respondes Amen. Esto membrum corporis Christi, ut verum sit Amen. Quare ergo in pane? Nihil hic de nostro asseramus, ipsum Apostolum item audiamus. Cum ergo de isto", + "candidate_score": 0.669189, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_52", + "bdc_text": "Quis enim magis vel proprie vel perspicue ista explicet arcana credentibus duntaxat Christo ex fide adoptionisVgl.", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_450", + "psc_text": "abjecta praesepia, nisi ut intelligamus in Christo differentiam divinitatis et carnis? Ut homo nascitur, ut Deus adoratur. Jacet in pannis, sed fulget in stellis. Cunae nascentem indicant, stellae dominantem. Caro est quae involvitur, divinitas cui ab angelis ministratur. Ita nec dignitas naturalis majestatis amittitur, et assumptae carnis veritas comprobatur. Haec omnia quae superius posita sunt hac beatus Ambrosius conclusione (Ibidem) firmavit, dicens: Haec est fides nostra. Sic se Deus agnosci voluit ab hominibus. Nempe beatus 245 Ambrosius superiorem disputationem hac definitione concludens (Cap. 4), ita ut hanc esse diceret fidem nostram, evidentissime docuit, ut sicut Deum hominemque dicimus, sic divinitatem et carnem nullatenus dicere dubitemus. In secundo quoque ejusdem operis libro haec ait: Sileant igitur inanes de sermonibus quaestiones, quoniam regnum Dei, sicut scriptum est, non in persuasione verbi est, sed in ostensione spiritus et virtutis (I Cor. II, 4). Sequitur (Ibidem) adhuc idem sanctus Ambrosius dicens: Servemus distinctionem divinitatis", + "candidate_score": 0.663891, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_55", + "bdc_text": "quęrere in Christo domino nec aliud quicquam in ecclesia obtinere velle quam verbum dei , nec alia de causa adversari vobis , quam quod putet vos verbo dei detrahere .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_635", + "psc_text": "Verbum igitur Dei, idemque Verbum Deus, humanam carnem de carne matris accipiens, sic utique formam servi accepit, ut permanens in forma Dei, aeternus atque incommutabilis Deus per unitatem personae, in qua servi formam accepit, fieri dignaretur ipse quod fecit. In similitudinem quippe hominum factus, habitu est inventus ut homo, et incommutabilem habens de natura Patris per omnia deitatem, creari dignatus est non creatus, et fieri voluit ex muliere, non factus a Patre, sed genitus; atque ita, Verbum caro factum est, ut esset unus mediator Dei et hominum homo Christus Jesus, qui est super omnia Deus benedictus in saecula, unus et verus Dei atque hominis Filius, unus idemque de Patre sine initio Deus semper genitus, de matre homo verus secundum carnem temporaliter conceptus et natus. 289 Quam carnem non conceptam accepit Unigenitus Deus, sed in ea est Deus ipse altissima humilitate conceptus. Idem quippe Deus creatus est in virgine et de", + "candidate_score": 0.660053, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_107", + "bdc_text": "Die scholastische Theologie deutet die Gegenwart des Leibes Christi nicht in grob materialistischer Weise ( vgl .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_812", + "psc_text": "tuum videre corruptionem (Psal. XV, 10), » clavis tamen et lancea corrumpi potuit, nunc omnino in incorruptione persistere; et quod in contumelia passionis mortisque seminatum est, nunc esse in gloria vitae aeternae; et quod ex infirmitate potuit crucifigi, nunc in virtute regnare; et quod erat corpus animale, quoniam ex Adam sumptum est, nunc spiritale esse, quoniam spiritui nunc inseparabiliter copulatum est (Epist. ad Consentium, alias 146, nunc 205) . 8. His verbis Augustinus ostendit quale corpus Christi post resurrectionem sit, et quale ante passionem fuerit. Evidenter confirmat corpus Christi omnino nunc in incorruptione persistere, nunc etiam in gloria vitae aeternae, nunc in virtute regnare, nunc spiritale esse. Sed corpus non est omnino incorruptibile, quod dolorem potest per vulnera sentire. Quocirca apparet Christum ante passionem, imo usque ad passionem et mortem, mortale atque animale corpus habuisse; et pro nobis in eodem corpore veram famem, veram sitim fatigationemque sensisse, vera clavorum ac", + "candidate_score": 0.65579, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_107_109", + "bdc_text": "Die scholastische Theologie deutet die Gegenwart des Leibes Christi nicht in grob materialistischer Weise ( vgl . die etwas ausführlichere Darlegung im Brief Bucers an Bullinger vom 13 . Dezember 1544 , Vadian BW VI 376 ) .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_548", + "psc_text": "gratias agimus Deo in oblatione corporis et sanguinis Christi, cognoscamus non adhuc occidendum Christum pro nostris 266 iniquitatibus, sed occisum; nec redimendos nos illo sanguine, sed redemptos. Vera est enim beati Petri praedicatio, dicentis: Non enim corruptibilibus argento vel auro redempti estis de vana vestra conversatione paternae traditionis, sed pretioso sanguine quasi Agni incontaminati et immaculati Christi (I Petr. I, 18) . 45. Dividit ergo sancta Ecclesia figuras a veritate, umbras a corpore: quod eam sancti apostoli docuerunt, qui dividendum inter se illum calicem a Domino salubriter acceperunt. Hujus autem calicis ideo divisionem Dominus discipulis dedit, quia ipsis docentibus sancta Ecclesia cognitionem hujus divisionis accepit. Dicit autem ut inter se dividant, id est, ut in unitate spiritus et vinculo pacis, sacramenta Testamenti Novi sacramentorum veterum cessatione distinguant: quod in calice Testamenti Novi non praecipit ab apostolis fieri. In Novo enim Testamento non est sacramentorum divisio, sed donorum, quae non in", + "candidate_score": 0.64842, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_60", + "bdc_text": "tam multa praeclare agenti et peragenti tam praedicatione nominis sui quam explicatione virtutis suae in vita eius condonare ipsa professionis christianae religio iussit .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_562", + "psc_text": "Ubi primum, dilectissimi fratres, debetis agnoscere, imo vos 270 non ambigimus agnovisse, ad hoc divinitus ista permitti, ut hinc divinae gratiae virtus documento possit judicii manifestioris intelligi. Quandoquidem ipsa gratia nullatenus agnoscitur nisi detur: quae quandiu non est in homine, tandiu necesse est ut ei aut sermone repugnet, aut opere. Nam sermone repugnat gratiae Dei, qui sensum gerit fidei Christianae contrarium; repugnat autem opere, qui in moribus suis Christianae vitae non retinet institutum. Hoc quippe in homine agit gratia divinitus data, ut animus, dono fidei caritatisque percepto ( al. praecepto), et sermonem bonum proferat, et studio bonae operationis insistat. Quod fidelibus divinitus dari, beatus et ostendit et poposcit Apostolus dicens: Ipse autem Dominus noster Jesus Christus, et Deus et Pater noster, qui dilexit nos, et dedit consolationem aeternam, et spem bonam in gratia, exhortetur corda vestra, et confirmet in omni opere bono et sermone (II Thess. II, 16, 17) .", + "candidate_score": 0.647695, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_90_92", + "bdc_text": "agendi negotium Nach negotium gestrichenes negotium . Christi , quam dubitare non licet obiectam divinitus . Quiescere certe mallem .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_562", + "psc_text": "Ubi primum, dilectissimi fratres, debetis agnoscere, imo vos 270 non ambigimus agnovisse, ad hoc divinitus ista permitti, ut hinc divinae gratiae virtus documento possit judicii manifestioris intelligi. Quandoquidem ipsa gratia nullatenus agnoscitur nisi detur: quae quandiu non est in homine, tandiu necesse est ut ei aut sermone repugnet, aut opere. Nam sermone repugnat gratiae Dei, qui sensum gerit fidei Christianae contrarium; repugnat autem opere, qui in moribus suis Christianae vitae non retinet institutum. Hoc quippe in homine agit gratia divinitus data, ut animus, dono fidei caritatisque percepto ( al. praecepto), et sermonem bonum proferat, et studio bonae operationis insistat. Quod fidelibus divinitus dari, beatus et ostendit et poposcit Apostolus dicens: Ipse autem Dominus noster Jesus Christus, et Deus et Pater noster, qui dilexit nos, et dedit consolationem aeternam, et spem bonam in gratia, exhortetur corda vestra, et confirmet in omni opere bono et sermone (II Thess. II, 16, 17) .", + "candidate_score": 0.645681, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_39", + "bdc_text": "Hoc unum tibi confirmo in domino , quod et antea non semel confirmavi :", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_247", + "psc_text": "David dicit: Quis Deus praeter Dominum, aut quis Deus praeter Deum nostrum (Psal. XVII, 32) ? Sanctus quoque Jacobus apostolus, istum unum Deum praedicans, ait, Tu credis quia unus est Deus, bene facis; et daemones credunt, et contremiscunt (Jac. II, 19) . 5. Verumtamen non ignoramus ista testimonia, et si qua similia in divinis reperiuntur eloquiis, quibus unus et solus asseritur Deus, non ipsi sanctae Trinitati, sed uni tantum personae, id est soli Deo Patri, ab haereticis assignari. Proinde illorum quae proposuimus testimoniorum, id est illius quo dicitur: Audi, Israel: Dominus Deus tuus Deus (al. Dominus) unus est; et alterius, quo legitur Dominum Deum tuum adorabis, et illi soli servies; in quantum, ipso Domino Deo donante, possumus, intelligentiam requiramus. Primum quippe nos testimonium posuisse meminimus illud quo dicitur: Audi, Israel: Dominus Deus tuus, Deus (al. Dominus) unus est. Hoc itaque sic utrique fatemur esse firmissimum, ut ab hoc testimonio nullus", + "candidate_score": 0.644307, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_107_109", + "bdc_text": "Die scholastische Theologie deutet die Gegenwart des Leibes Christi nicht in grob materialistischer Weise ( vgl . die etwas ausführlichere Darlegung im Brief Bucers an Bullinger vom 13 . Dezember 1544 , Vadian BW VI 376 ) .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_367", + "psc_text": "fit? quando utique illius fit verum corporis membrum, cujus corporis est in sacrificio sacramentum. Hoc ergo fit ille regeneratione sancti baptismatis, quod est de sacrificio sumpturus altaris. Quod etiam sanctos Patres indubitanter credidisse ac docuisse cognoscimus. Beatus quoque Augustinus de hac re sermonem fecit admodum luculentum, et aptum aedificationi atque instructioni fidelium. Quem sermonem totum epistolae malui subjungere quia nec est prolixus, et in ipsa brevitate magnae instructionis ac suavitatis est plenus. 25. « Hoc quod videtis in altare Dei, etiam transacta nocte vidistis, sed quid esset, quid sibi vellet, quam magnae rei sacramentum contineret, nondum audistis. Quod ergo videtis, panis est, et calix; quod vobis etiam oculi vestri renuntiant. Quod autem fides 227 vestra postulat instruenda, panis est corpus Christi, calix sanguis Christi. Breviter quidem hoc dictum est, quod fidei forte sufficiat; sed fides instructionem desiderat. Dicit enim propheta: Nisi credideritis, non intelligetis (Isa. VII, 9). Potestis ergo modo", + "candidate_score": 0.643877, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_107_109", + "bdc_text": "Die scholastische Theologie deutet die Gegenwart des Leibes Christi nicht in grob materialistischer Weise ( vgl . die etwas ausführlichere Darlegung im Brief Bucers an Bullinger vom 13 . Dezember 1544 , Vadian BW VI 376 ) .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_368", + "psc_text": "panis est, et calix; quod vobis etiam oculi vestri renuntiant. Quod autem fides 227 vestra postulat instruenda, panis est corpus Christi, calix sanguis Christi. Breviter quidem hoc dictum est, quod fidei forte sufficiat; sed fides instructionem desiderat. Dicit enim propheta: Nisi credideritis, non intelligetis (Isa. VII, 9). Potestis ergo modo dicere mihi: Praecepisti ut credamus; expone ut intelligamus. Potest enim in animo cujuspiam cogitatio talis oboriri. Dominus noster Jesus Christus novimus unde acceperit carnem, de Virgine Maria: infans lactatus est, nutritus est, crevit, ad juvenilem aetatem perductus est, a Judaeis persecutionem passus est, ligno suspensus est, in ligno interfectus est, de ligno depositus est, sepultus est, tertia die resurrexit, quo die voluit in coelum ascendit. Illuc levavit corpus suum, unde est venturus ut judicet vivos et mortuos. Ibi est modo sedens ad dexteram Patris. Quomodo est panis corpus ejus, et calix, vel quod habet calix quomodo est sanguis ejus? Ista,", + "candidate_score": 0.643804, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_107_109", + "bdc_text": "Die scholastische Theologie deutet die Gegenwart des Leibes Christi nicht in grob materialistischer Weise ( vgl . die etwas ausführlichere Darlegung im Brief Bucers an Bullinger vom 13 . Dezember 1544 , Vadian BW VI 376 ) .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_551", + "psc_text": "inter medias semitas aequitatis conversor, ut dividam diligentibus me substantiam, et thesauros eorum impleam bonis (Prov. VIII, 20) . 46. Uterque ergo calix apostolis a Domino datur, non tamen dividendus uterque praecipitur: illius enim necessaria fuit divisio, in quo erat temporum consideranda discretio. Inde est quod in Testamento Veteri sacramenta quaedam illo tempore in figuris rite celebrata cognoscimus, et veneranter accipimus; quae tamen non eodem quo celebrabantur ordine celebramus quia dividentes tempus promissionis a tempore redditae veritatis, ea sacramenta nunc nobis a Christo tradita retinemus, quibus Christum non passurum, sed passum pro nobis agnoscimus et tenemus. Nomine vero calicis etiam Vetus debere accipi Testamentum, non nostra praesumptione, sed paterna traditione monstramus. Sanctus quippe Augustinus, in explanatione psalmi septuagesimi quarti, cum ad illum locum venisset ubi dictum est: Quia calix in manu Domini vini meriplenus est mixto; et inclinavit ex hoc in illud; verumtamen faex ejus non est exinanita (Psal. LXXIV,", + "candidate_score": 0.642595, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_107_109", + "bdc_text": "Die scholastische Theologie deutet die Gegenwart des Leibes Christi nicht in grob materialistischer Weise ( vgl . die etwas ausführlichere Darlegung im Brief Bucers an Bullinger vom 13 . Dezember 1544 , Vadian BW VI 376 ) .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_552", + "psc_text": "Vetus debere accipi Testamentum, non nostra praesumptione, sed paterna traditione monstramus. Sanctus quippe Augustinus, in explanatione psalmi septuagesimi quarti, cum ad illum locum venisset ubi dictum est: Quia calix in manu Domini vini meriplenus est mixto; et inclinavit ex hoc in illud; verumtamen faex ejus non est exinanita (Psal. LXXIV, 9) , inter alia sic ait: « Calix vini meri plenus mixto videtur mihi esse lex quae data est Judaeis, et 267 omnis illa scriptura Veteris quod dicitur Testamenti, ubi sunt pondera omnium sententiarum: nam ibi Novum Testamentum absconditum latet, tanquam in faece corporalium sacramentorum. » Et cum idem beatus Augustinus a praeceptis vitae peragendae illa praeteriti temporis sacramenta discerneret, tanquam calicem dividens, postquam commemoravit quod dictum est: Non occides, non moechaberis (Deut. V, 17, 18) , et aliquanta quae textu decalogi continentur, haec ipse sanctus Augustinus subjecit, dicens: « Omnia ista ad vinum pertinent; illa vero carnalia quasi resederunt,", + "candidate_score": 0.642509, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_19", + "bdc_text": "per se enim alienissimum a religione nostra est ministros ecclesiarum Christi non se solida invicem complecti charitate et syncera doctrinae Christi communicatione instaurare .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_562", + "psc_text": "Ubi primum, dilectissimi fratres, debetis agnoscere, imo vos 270 non ambigimus agnovisse, ad hoc divinitus ista permitti, ut hinc divinae gratiae virtus documento possit judicii manifestioris intelligi. Quandoquidem ipsa gratia nullatenus agnoscitur nisi detur: quae quandiu non est in homine, tandiu necesse est ut ei aut sermone repugnet, aut opere. Nam sermone repugnat gratiae Dei, qui sensum gerit fidei Christianae contrarium; repugnat autem opere, qui in moribus suis Christianae vitae non retinet institutum. Hoc quippe in homine agit gratia divinitus data, ut animus, dono fidei caritatisque percepto ( al. praecepto), et sermonem bonum proferat, et studio bonae operationis insistat. Quod fidelibus divinitus dari, beatus et ostendit et poposcit Apostolus dicens: Ipse autem Dominus noster Jesus Christus, et Deus et Pater noster, qui dilexit nos, et dedit consolationem aeternam, et spem bonam in gratia, exhortetur corda vestra, et confirmet in omni opere bono et sermone (II Thess. II, 16, 17) .", + "candidate_score": 0.641523, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_106_108", + "bdc_text": "Bucer will damit sagen : Die scholastische Theologie deutet die Gegenwart des Leibes Christi nicht in grob materialistischer Weise ( vgl . die etwas ausführlichere Darlegung im Brief Bucers an Bullinger vom 13 .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_298", + "psc_text": "Apostolus dicit, Magnum pietatis sacramentum, quod manifestatum est in carne, justificatum est in spiritu, apparuit angelis, praedicatum gentilibus, creditum est in hoc mundo, assumptum est in gloria (I Tim. III, 16) . Et revera, doctissimi Christiani, quae major potuit esse pietas, quam ut pro carnalibus hominibus Dei Filius, paterno parens imperio, humanam carnem susciperet, et vita mortem pro mortalibus sustineret? et ille qui ante saecula nascitur fundatus a Patre, in novissimo tempore nasceretur ex Virgine? ille qui dat vitam mundo jaceret mortuus in sepulcro? Quantis ergo nunc deflendum est lacrymis, vel quanta cordis afflictione lugendum, quod plerique nunc usque durissimae obstinationis nolunt pervicaciam deserere, dum assumptioni noxiae indiscrete cupiunt deservire. Qui cum salutaribus nequaquam remediis acquiescunt, vel correctionis voluntatem abjiciunt, vitalibus dictis tanquam medicinalibus ferramentis manus contrarias opponentes, inde se vulnerant, unde curari debuerant, ac vim spiritalium medicaminum sibi 211 in contrarium vertunt. inde vulneribus suis augent putredinem unde assequi", + "candidate_score": 0.640635, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_89", + "bdc_text": "Domini sum occasionemque nullam nec debeo nec possum reiicereVor reiicere gestrichenes agendi .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_92", + "psc_text": "sermonis aut operis placitum munus, quod ipse non fuerit gratuita benignitate largitus. Idcirco autem gratuita semper est Dei sancta largitio, quia humanorum meritorum nulla unquam praecedit exactio: quia etsi quod est bonum cujuslibet hominis meritum, ab ipso est utique a quo est omne datum optimum et omne donum perfectum (Jac. I, 17) : quod nec habere potest homo, nisi ab ipso fuerit datum, nec perseveranter habere, nisi fuerit ipso custode servatum. Ab ipso igitur posco reddi hujus debiti facultatem, a quo reddendi accepi voluntatem. Neque enim vel reddere aliquatenus vellem, nisi misericors ipse donaret ut vellem. Si quid itaque in hoc opere dixero quod placeat et sufficiat, vel, si non sufficiat, saltem placeat sancto desiderio tuo, non est meae indigentiae, sed divinae sufficientiae. Si quid vero forsitan ita dixero, ut nec sufficere tuo sancto possit desiderio, nec placere, non est sufficientiae divinae, sed indigentiae meae. Proinde Christiana caritas utrobique operis", + "candidate_score": 0.631793, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_38", + "bdc_text": "in illo die - , ita non vulgari opera nec levibus undique contumeliis et calumniis exercitatus , nunc disputare nec vacat nec libet .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_126", + "psc_text": "radice pullulare monstretur: quae multiplici modo miseris inferens mortem, publico certamine carnales dejicit; spiritales vero, si quos incautos invenerit, occultiore conflictu prosternit. Quis enim nesciat fornicarios, idolis servientes, adulteros, molles, masculorum concubitores, fures, avaros, ebriosos ( al. ebrios), maledicos, rapaces, superbas adversus Deum cervices erigere, et nequissimis operibus magis diabolo militare? Sunt alii quos in conspectu hominum superbia tanquam suos demonstrat hostes, et intrinsecus habet nequissimos milites. Ab his iniquitas callide geritur, ut humanis obtutibus justitia fallaciter ostendatur. Hos Dominus noster sic increpat: Vos estis qui justificatis vos coram hominibus; Deus autem novit corda vestra. Quos ut superbos evidenter ostenderet, secutus adjunxit: Quia quod hominibus altum est, abominatio est ante Dominum (Luc. XVI, 15) . 27. Ad eos etiam qui sub Christiana professione vivunt, et Christi praecepta manifeste peccando contemnunt, sic ipse Christus loquitur: Quid autem vocatis me, Domine, Domine, et non facitis quae dico (Luc. VI, 46) ? Tales", + "candidate_score": 0.621606, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 5, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore", + "max_score": 0.721459, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_43_45", + "bdc_text": "non tantum panem et vinum , re vera absentis Christi signa , sed etiam corpus et sanguinem re ipsa adeoque Christum ipsum in sacra coenain sacra coena am Rande nachgetragen. adesse , administrari et percipi a percipientibus sacramenta , ut a domino instituta sunt ; de modo praesentiae , distributionis , sumptionis nihil prorsus definire et hoc diserte confiteri se non cogitare talem modum , qui ullo modo detrahat vel naturae vel gloriae Christi , domini nostri . Iam cum confessioneVor confessione gestrichenes vos .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_430", + "psc_text": "Panis ille quem videtis in altari, sanctificatus per verbum Dei, corpus est Christi. Calix ille, imo quod habet calix, sanctificatum per verbum Dei, sanguis est Christi. Per ista voluit Dominus Christus commendare corpus et sanguinem suum, quem pro nobis fudit in remissionem peccatorum. Si bene accepistis, vos estis quod accepistis. Apostolus enim dicit: Unus panis, unum corpus, multi sumus (I Cor. X, 17) . Sic exposuit sacramentum mensae Dominicae: Unus panis, unum corpus, multi sumus. Commendatur vobis in isto pane quomodo unitatem amare debeatis. Numquid enim panis ille de uno grano factus est? Nonne multa erant tritici grana? Sed antequam ad panem venirent, separata erant: per aquam conjuncta sunt, et post quamdam contritionem. Nisi enim molatur triticum, et per aquam conspergatur, ad istam formam minime venit, quae panis vocatur. Sic et vos ante jejunii humiliatione et exorcismi sacramento quasi molebamini. Accessit Baptismum et aqua; quasi conspersi estis, ut ad formam", + "candidate_score": 0.721459, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_43", + "bdc_text": "non tantum panem et vinum , re vera absentis Christi signa , sed etiam corpus et sanguinem re ipsa adeoque Christum ipsum in sacra coenain sacra coena am Rande nachgetragen. adesse , administrari et percipi a percipientibus sacramenta , ut a domino instituta sunt ;", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_430", + "psc_text": "Panis ille quem videtis in altari, sanctificatus per verbum Dei, corpus est Christi. Calix ille, imo quod habet calix, sanctificatum per verbum Dei, sanguis est Christi. Per ista voluit Dominus Christus commendare corpus et sanguinem suum, quem pro nobis fudit in remissionem peccatorum. Si bene accepistis, vos estis quod accepistis. Apostolus enim dicit: Unus panis, unum corpus, multi sumus (I Cor. X, 17) . Sic exposuit sacramentum mensae Dominicae: Unus panis, unum corpus, multi sumus. Commendatur vobis in isto pane quomodo unitatem amare debeatis. Numquid enim panis ille de uno grano factus est? Nonne multa erant tritici grana? Sed antequam ad panem venirent, separata erant: per aquam conjuncta sunt, et post quamdam contritionem. Nisi enim molatur triticum, et per aquam conspergatur, ad istam formam minime venit, quae panis vocatur. Sic et vos ante jejunii humiliatione et exorcismi sacramento quasi molebamini. Accessit Baptismum et aqua; quasi conspersi estis, ut ad formam", + "candidate_score": 0.707219, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_41_43", + "bdc_text": "Ad religionis autem substantiam pertinere etiam censeo doctrinam usumque sacramentorum . Scio Lutherum nihil quam hoc contendissecontendisse über der Zeile nachgetragen . non tantum panem et vinum , re vera absentis Christi signa , sed etiam corpus et sanguinem re ipsa adeoque Christum ipsum in sacra coenain sacra coena am Rande nachgetragen. adesse , administrari et percipi a percipientibus sacramenta , ut a domino instituta sunt ;", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_1046", + "psc_text": "oculi vestri renuntiant: quod autem fides vestra postulat instruenda, panis est corpus Christi, calix sanguis Christi. Breviter quidem hoc dictum est, quod fidei forte sufficiat: sed fides instructionem desiderat. Dicit enim propheta: Nisi credideritis, non intelligetis (Isai. VII, 9, sec. LXX) . Potestis enim modo dicere mihi: Praecepisti ut credamus, expone ut intelligamus. Potest enim in animo cujusquam cogitatio talis suboriri: Dominus noster Jesus Christus, novimus unde acceperit carnem; de virgine Maria. Infans lactatus est, nutritus est, crevit, ad juvenilem aetatem perductus est, a Judaeis persecutionem passus est, ligno suspensus est, in ligno interfectus est, de ligno depositus est, sepultus est, tertia die resurrexit, quo die voluit, in coelum ascendit; illuc levavit corpus suum; inde est venturus ut judicet vivos et mortuos; ibi est modo sedens ad dexteram Patris: quomodo est panis corpus ejus? et calix, vel quod habet calix, quomodo est sanguis ejus? Ista, fratres, ideo dicuntur Sacramenta, quia", + "candidate_score": 0.702488, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_43", + "bdc_text": "non tantum panem et vinum , re vera absentis Christi signa , sed etiam corpus et sanguinem re ipsa adeoque Christum ipsum in sacra coenain sacra coena am Rande nachgetragen. adesse , administrari et percipi a percipientibus sacramenta , ut a domino instituta sunt ;", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_1046", + "psc_text": "oculi vestri renuntiant: quod autem fides vestra postulat instruenda, panis est corpus Christi, calix sanguis Christi. Breviter quidem hoc dictum est, quod fidei forte sufficiat: sed fides instructionem desiderat. Dicit enim propheta: Nisi credideritis, non intelligetis (Isai. VII, 9, sec. LXX) . Potestis enim modo dicere mihi: Praecepisti ut credamus, expone ut intelligamus. Potest enim in animo cujusquam cogitatio talis suboriri: Dominus noster Jesus Christus, novimus unde acceperit carnem; de virgine Maria. Infans lactatus est, nutritus est, crevit, ad juvenilem aetatem perductus est, a Judaeis persecutionem passus est, ligno suspensus est, in ligno interfectus est, de ligno depositus est, sepultus est, tertia die resurrexit, quo die voluit, in coelum ascendit; illuc levavit corpus suum; inde est venturus ut judicet vivos et mortuos; ibi est modo sedens ad dexteram Patris: quomodo est panis corpus ejus? et calix, vel quod habet calix, quomodo est sanguis ejus? Ista, fratres, ideo dicuntur Sacramenta, quia", + "candidate_score": 0.701523, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_42_44", + "bdc_text": "Scio Lutherum nihil quam hoc contendissecontendisse über der Zeile nachgetragen . non tantum panem et vinum , re vera absentis Christi signa , sed etiam corpus et sanguinem re ipsa adeoque Christum ipsum in sacra coenain sacra coena am Rande nachgetragen. adesse , administrari et percipi a percipientibus sacramenta , ut a domino instituta sunt ; de modo praesentiae , distributionis , sumptionis nihil prorsus definire et hoc diserte confiteri se non cogitare talem modum , qui ullo modo detrahat vel naturae vel gloriae Christi , domini nostri .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_430", + "psc_text": "Panis ille quem videtis in altari, sanctificatus per verbum Dei, corpus est Christi. Calix ille, imo quod habet calix, sanctificatum per verbum Dei, sanguis est Christi. Per ista voluit Dominus Christus commendare corpus et sanguinem suum, quem pro nobis fudit in remissionem peccatorum. Si bene accepistis, vos estis quod accepistis. Apostolus enim dicit: Unus panis, unum corpus, multi sumus (I Cor. X, 17) . Sic exposuit sacramentum mensae Dominicae: Unus panis, unum corpus, multi sumus. Commendatur vobis in isto pane quomodo unitatem amare debeatis. Numquid enim panis ille de uno grano factus est? Nonne multa erant tritici grana? Sed antequam ad panem venirent, separata erant: per aquam conjuncta sunt, et post quamdam contritionem. Nisi enim molatur triticum, et per aquam conspergatur, ad istam formam minime venit, quae panis vocatur. Sic et vos ante jejunii humiliatione et exorcismi sacramento quasi molebamini. Accessit Baptismum et aqua; quasi conspersi estis, ut ad formam", + "candidate_score": 0.695781, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_33_35", + "bdc_text": "aber dessen Antwort vom 4 . November ( MBW 3364). , quo videat , quam necessarium sit , ut cum reliquis optimis illic viris advigilet contra stultos quosdam et eos , ut numero perpaucos , ita profecto nulla de caussa sese afferentes delatores et incentores , quibus ista debemus satanae moliminaWie aus der erwähnten Antwort Melanchthons hervorgeht , war der Brief Luthers von Markus Crodel angeregt worden. . De ratione et successu concordiae , in qua concilianda et conservanda laboravi tot annislaboravi tot annis am Rande nachgetragen .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_383", + "psc_text": "et qui invident Domino. Vigilat ergo ista nocte et mundus inimicus, et mundus reconciliatus. Vigilat iste, ut laudet medicum liberatus: vigilat ille, ut blasphemet judicem condemnatus. Vigilat iste, mentibus piis fervens et lucescens: vigilat ille, dentibus suis frendens et tabescens. Denique istum charitas, illum iniquitas: istum christianus vigor, illum diabolicus livor nequaquam dormire in hac celebritate permittit. Unde ab ipsis etiam nostris inimicis nescientibus admonemur quemadmodum debeamus vigilare pro nobis, si propter nos vigilant etiam qui invident nobis. Eorum quippe qui nullo modo Christi sunt nomine consignati, tamen ista nocte multi dolore, multi pudore; nonnulli etiam qui fidei propinquant, Dei jam timore non dormiunt. Diversis causis excitat eos ista solemnitas. Quomodo ergo debet gaudendo vigilare Christi amicus, quando et dolendo vigilat inimicus? Quomodo in tanta Christi gloria inardescat vigilare christianus, quando erubescit dormire paganus? Quomodo decet eum, qui hanc domum magnam intravit, in tanta ejus festivitate vigilare, quando jam vigilat", + "candidate_score": 0.683703, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_68_70", + "bdc_text": "itaque id confici apud vos , quod est confectum apudapud über der Zeile nachgetragen. alios , non fuit . Tribui hoc iusto dei in nos iudicio et conditioni ecclesiae vestrae . Vos Christum spectare et regnum eius quęrere vero corde et magno studio non dubitavi .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_555", + "psc_text": "Quando dabit regnum, excidit tibi quod dicturus est: Cum uni ex minimis meis fecistis, mihi fecistis (Matth. XXV, 40) ? Ille dives, egens est usque in finem saeculi. Eget prorsus, non in capite, sed in membris suis. Ubi eget? In quibus doluit, quando dixit: Saule, Saule, quid me persequeris (Act. IX, 4) ? Obsequamur ergo Christo. Nobiscum est in suis, nobiscum est in nobis: nec frustra dixit, Ecce ego vobiscum sum usque ad consummationem saeculi (Matth. XXVIII, 20) . Haec faciendo agnoscimus Christum in bonis operibus, non corpore, sed corde; non oculis carnis, sed oculis fidei. Quia vidisti, credidisti, ait cuidam discipulo suo incredulo, qui dixerat, Non credam, nisi tetigero. Et Dominus: Veni, tange, et noli esse incredulus. Tetigit, et clamavit: Dominus meus et Deus meus! Et Dominus: Quia vidisti me, credidisti (Joan. XX, 25-29) . Ipsa est tota fides tua, quia credis quod vides: laudo eos qui non vident,", + "candidate_score": 0.682499, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_34_36", + "bdc_text": "November ( MBW 3364). , quo videat , quam necessarium sit , ut cum reliquis optimis illic viris advigilet contra stultos quosdam et eos , ut numero perpaucos , ita profecto nulla de caussa sese afferentes delatores et incentores , quibus ista debemus satanae moliminaWie aus der erwähnten Antwort Melanchthons hervorgeht , war der Brief Luthers von Markus Crodel angeregt worden. . De ratione et successu concordiae , in qua concilianda et conservanda laboravi tot annislaboravi tot annis am Rande nachgetragen . ut bona fide - id novitVor novit ein gestrichener Wortanfang .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_383", + "psc_text": "et qui invident Domino. Vigilat ergo ista nocte et mundus inimicus, et mundus reconciliatus. Vigilat iste, ut laudet medicum liberatus: vigilat ille, ut blasphemet judicem condemnatus. Vigilat iste, mentibus piis fervens et lucescens: vigilat ille, dentibus suis frendens et tabescens. Denique istum charitas, illum iniquitas: istum christianus vigor, illum diabolicus livor nequaquam dormire in hac celebritate permittit. Unde ab ipsis etiam nostris inimicis nescientibus admonemur quemadmodum debeamus vigilare pro nobis, si propter nos vigilant etiam qui invident nobis. Eorum quippe qui nullo modo Christi sunt nomine consignati, tamen ista nocte multi dolore, multi pudore; nonnulli etiam qui fidei propinquant, Dei jam timore non dormiunt. Diversis causis excitat eos ista solemnitas. Quomodo ergo debet gaudendo vigilare Christi amicus, quando et dolendo vigilat inimicus? Quomodo in tanta Christi gloria inardescat vigilare christianus, quando erubescit dormire paganus? Quomodo decet eum, qui hanc domum magnam intravit, in tanta ejus festivitate vigilare, quando jam vigilat", + "candidate_score": 0.679132, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_131_133", + "bdc_text": "Argent [ orati ] , 20 . octobris . Resalutant vos omnes symmystae , quibus nos et nostra omnia commendamus in domino. 1543 .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_885", + "psc_text": "Gaudet bonus servus, quando laudatur Dominus. CAPUT III. 3. Ascensionis fides et celebritas per totum orbem. Hodierno ergo die, hoc est, quadragesimo post resurrectionem suam, Dominus ascendit in coelum. Non vidimus: sed credamus. Qui viderunt praedicaverunt, et orbem terrarum impleverunt. Scitis qui viderunt, et qui nobis indicaverunt: de quibus praedictum est, « Non sunt loquelae neque sermones, quorum non audiantur voces eorum. In omnem terram exiit sonus eorum, et in fines orbis terrae verba eorum » (Psal. XVIII, 4 et 5). Ergo et ad nos venerunt, et nos de somno excitaverunt. Ecce celebratur hodiernus dies toto orbe terrarum. CAPUT IV. 4. Ascensionis Christi prophetia. Recolite Psalmum. Cui dictum est, Exaltare super coelos, Deus? Cui dictum est? Numquid Deo Patri diceretur, Exaltare, qui nunquam est humiliatus? Exaltare tu: tu qui fuisti in ventre matris inclusus; tu qui in illa factus es, quam fecisti; tu qui in praesepi jacuisti; tu qui ubera", + "candidate_score": 0.67596, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_105_107", + "bdc_text": "Thomas von Aquin , Summa theologiae , III' q. 76 a. 6 ad 3. ) corporis domini ad species pani et vini ponunt ; Bucer will damit sagen : Die scholastische Theologie deutet die Gegenwart des Leibes Christi nicht in grob materialistischer Weise ( vgl .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_430", + "psc_text": "Panis ille quem videtis in altari, sanctificatus per verbum Dei, corpus est Christi. Calix ille, imo quod habet calix, sanctificatum per verbum Dei, sanguis est Christi. Per ista voluit Dominus Christus commendare corpus et sanguinem suum, quem pro nobis fudit in remissionem peccatorum. Si bene accepistis, vos estis quod accepistis. Apostolus enim dicit: Unus panis, unum corpus, multi sumus (I Cor. X, 17) . Sic exposuit sacramentum mensae Dominicae: Unus panis, unum corpus, multi sumus. Commendatur vobis in isto pane quomodo unitatem amare debeatis. Numquid enim panis ille de uno grano factus est? Nonne multa erant tritici grana? Sed antequam ad panem venirent, separata erant: per aquam conjuncta sunt, et post quamdam contritionem. Nisi enim molatur triticum, et per aquam conspergatur, ad istam formam minime venit, quae panis vocatur. Sic et vos ante jejunii humiliatione et exorcismi sacramento quasi molebamini. Accessit Baptismum et aqua; quasi conspersi estis, ut ad formam", + "candidate_score": 0.675783, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_34", + "bdc_text": "November ( MBW 3364). , quo videat , quam necessarium sit , ut cum reliquis optimis illic viris advigilet contra stultos quosdam et eos , ut numero perpaucos , ita profecto nulla de caussa sese afferentes delatores et incentores , quibus ista debemus satanae moliminaWie aus der erwähnten Antwort Melanchthons hervorgeht , war der Brief Luthers von Markus Crodel angeregt worden. .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_383", + "psc_text": "et qui invident Domino. Vigilat ergo ista nocte et mundus inimicus, et mundus reconciliatus. Vigilat iste, ut laudet medicum liberatus: vigilat ille, ut blasphemet judicem condemnatus. Vigilat iste, mentibus piis fervens et lucescens: vigilat ille, dentibus suis frendens et tabescens. Denique istum charitas, illum iniquitas: istum christianus vigor, illum diabolicus livor nequaquam dormire in hac celebritate permittit. Unde ab ipsis etiam nostris inimicis nescientibus admonemur quemadmodum debeamus vigilare pro nobis, si propter nos vigilant etiam qui invident nobis. Eorum quippe qui nullo modo Christi sunt nomine consignati, tamen ista nocte multi dolore, multi pudore; nonnulli etiam qui fidei propinquant, Dei jam timore non dormiunt. Diversis causis excitat eos ista solemnitas. Quomodo ergo debet gaudendo vigilare Christi amicus, quando et dolendo vigilat inimicus? Quomodo in tanta Christi gloria inardescat vigilare christianus, quando erubescit dormire paganus? Quomodo decet eum, qui hanc domum magnam intravit, in tanta ejus festivitate vigilare, quando jam vigilat", + "candidate_score": 0.673849, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_105", + "bdc_text": "Thomas von Aquin , Summa theologiae , III' q. 76 a. 6 ad 3. ) corporis domini ad species pani et vini ponunt ;", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_430", + "psc_text": "Panis ille quem videtis in altari, sanctificatus per verbum Dei, corpus est Christi. Calix ille, imo quod habet calix, sanctificatum per verbum Dei, sanguis est Christi. Per ista voluit Dominus Christus commendare corpus et sanguinem suum, quem pro nobis fudit in remissionem peccatorum. Si bene accepistis, vos estis quod accepistis. Apostolus enim dicit: Unus panis, unum corpus, multi sumus (I Cor. X, 17) . Sic exposuit sacramentum mensae Dominicae: Unus panis, unum corpus, multi sumus. Commendatur vobis in isto pane quomodo unitatem amare debeatis. Numquid enim panis ille de uno grano factus est? Nonne multa erant tritici grana? Sed antequam ad panem venirent, separata erant: per aquam conjuncta sunt, et post quamdam contritionem. Nisi enim molatur triticum, et per aquam conspergatur, ad istam formam minime venit, quae panis vocatur. Sic et vos ante jejunii humiliatione et exorcismi sacramento quasi molebamini. Accessit Baptismum et aqua; quasi conspersi estis, ut ad formam", + "candidate_score": 0.672629, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_105", + "bdc_text": "Thomas von Aquin , Summa theologiae , III' q. 76 a. 6 ad 3. ) corporis domini ad species pani et vini ponunt ;", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_1047", + "psc_text": "est, tertia die resurrexit, quo die voluit, in coelum ascendit; illuc levavit corpus suum; inde est venturus ut judicet vivos et mortuos; ibi est modo sedens ad dexteram Patris: quomodo est panis corpus ejus? et calix, vel quod habet calix, quomodo est sanguis ejus? Ista, fratres, ideo dicuntur Sacramenta, quia in eis aliud videtur, aliud intelligitur. Quod videtur, speciem habet corporalem, quod intelligitur, fructum habet spiritualem. Corpus ergo Christi si vis intelligere, Apostolum audi dicentem fidelibus, Vos autem estis corpus Christi, et membra (I Cor. XII, 27) . Si ergo vos estis corpus Christi et membra, mysterium vestrum in mensa Dominica positum est: mysterium vestrum accipitis. Ad id quod estis, Amen respondetis, et respondendo subscribitis. Audis enim, Corpus Christi; et respondes, Amen. Esto membrum corporis Christi, ut verum sit Amen. Quare ergo in pane? Nihil hic de nostro afferamus, ipsum Apostolum identidem audiamus, qui cum de isto Sacramento loqueretur, ait,", + "candidate_score": 0.671808, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_128_130", + "bdc_text": "cupere , quam ut acceptum vulnus tecte curetur , ne pugna gravior recrudescat , quae , utcunque cadat , non nisi magno ecclesiarum malo revocabitur . Consyderandum etiam religiose , quid cuique dominus dedit in ecclesia sua et cuius dicta et facta patent latius . Condona mihi hanc prolixitatem , quam causa invito tamen et profecto occupato extorsit .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_233", + "psc_text": "concupiscentias tuas non eas (Eccli. XVIII, 30) . Quod saluberrimum praeceptum si omni tempore observandum est, quanto amplius his diebus, quando ita turpe est si cupiditas nostra ad inusitatas laxetur illecebras, ut merito culpetur qui non restrinxerit usitatas? CAPUT X. 12. Misericordiae opera in pauperes. Alterum misericordiae genus in ignoscendo. Praecipue sane pauperum mementote, ut quod vobis parcius vivendo subtrahitis, in coelesti thesauro reponatis. Accipiat esuriens Christus, quod jejunans minus accipit christianus. Castigatio volentis, fiat sustentatio non habentis. Voluntaria copiosi inopia, fiat necessaria inopis copia. Sit etiam in animo placabili et humili misericors ignoscendi facilitas. Petat veniam, qui fecit injuriam: det veniam, qui accepit injuriam: ut non possideamur a satana, cujus triumphus est dissensio Christianorum. Et haec enim magni lucri eleemosyna est, debitum relaxare conservo, ut tibi relaxetur a Domino. Utrumque opus bonum coelestis magister discipulis commendavit dicens: Remittite, et remittetur vobis; date, et dabitur vobis (Luc. VI, 37 et", + "candidate_score": 0.6705, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_105", + "bdc_text": "Thomas von Aquin , Summa theologiae , III' q. 76 a. 6 ad 3. ) corporis domini ad species pani et vini ponunt ;", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_1048", + "psc_text": "Dominica positum est: mysterium vestrum accipitis. Ad id quod estis, Amen respondetis, et respondendo subscribitis. Audis enim, Corpus Christi; et respondes, Amen. Esto membrum corporis Christi, ut verum sit Amen. Quare ergo in pane? Nihil hic de nostro afferamus, ipsum Apostolum identidem audiamus, qui cum de isto Sacramento loqueretur, ait, Unus panis, unum corpus multi sumus (Id. X, 17) : intelligite et gaudete; unitas, veritas, pietas, charitas. Unus panis: quis est iste unus panis? Unum corpus multi. Recolite quia panis non fit de uno grano, sed de multis. Quando exorcizabamini, quasi molebamini. Quando baptizati estis, quasi conspersi estis. Quando Spiritus sancti ignem accepistis, quasi cocti estis. Estote quod videtis, et accipite quod estis. Hoc Apostolus de pane dixit. Jam de calice quid intelligeremus, etiam non dictum, satis ostendit. Sicut enim ut sit species visibilis panis, multa grana in unum consperguntur, tanquam illud fiat, quod de fidelibus ait Scriptura sancta, Erat", + "candidate_score": 0.67025, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_101_103", + "bdc_text": "Eo nihil avertere quęsivi , quam quodVor quod ein gestrichener Wortanfang . avertendum omnis recta conscientia merito iudicet . Corporalem praesentiam domini in sacra coenain sacra coena über der Zeile nachgetragen. , quae detrahat veritati naturae humanae in Christo vel gloriae eius caelesti , poni a d. Luthero ne suspicor quidem .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_71", + "psc_text": "Nam ille qui de terra ortus est, hoc est, de carne natus est, quia de coelo venit, et super omnes est (Joan. III, 31); procul dubio cum ascendit ad Patrem, etiam justitia de coelo prospexit. Hanc enim justitiam verbis suis ipse commendat, promittendo Spiritum sanctum: Ipse, inquit, arguet mundum de peccato, et de justitia, et de judicio. De peccato quidem, quia non crediderunt in me: de justitia, quia ad Patrem vado; et jam non videbitis me (Joan. XVI, 8-10) . Haec est justitia, quae de coelo prospexit. A summo enim coelo egressio ejus, et occursus ejus usque ad summum coeli. Ne vero quisquam contemneret veritatem, quia de terra orta est, cum sicut sponsus processit de thalamo suo, id est, de utero virginali, ubi Verbum Dei creaturae humanae quodam ineffabili conjugio copulatum est: ne hoc ergo quisquam contemneret, et quamvis mirabiliter natum, et dictis factisque mirabilem, tamen propter similitudinem carnis peccati", + "candidate_score": 0.669407, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_101_103", + "bdc_text": "Eo nihil avertere quęsivi , quam quodVor quod ein gestrichener Wortanfang . avertendum omnis recta conscientia merito iudicet . Corporalem praesentiam domini in sacra coenain sacra coena über der Zeile nachgetragen. , quae detrahat veritati naturae humanae in Christo vel gloriae eius caelesti , poni a d. Luthero ne suspicor quidem .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_10", + "psc_text": "Domino glorietur (I Cor. I, 30 et 31) . Ut enim superbiae Judaeorum similes non essemus, qui ignorantes Dei justitiam, et suam volentes constituere, justitiae Dei non sunt subjecti (Rom. X, 3) : propterea cum dixisset, Veritas de terra orta est; mox addidit, et justitia de coelo prospexit: ne sibi eam mortalis infirmitas arrogaret, ne ista sua diceret, et se homo a se ipso justificari, hoc est a se justum fieri credens, Dei justitiam recusaret. Veritas ergo de terra orta est: Christus qui dixit, Ego sum veritas (Joan. XIV, 6) , de virgine natus est. Et justitia de coelo prospexit: quoniam credens in eum qui natus est, non homo a se ipso, sed a Deo justificatus est. Veritas de terra orta est: quia Verbum caro factum est (Id. I, 14) . Et justitia de coelo prospexit: quia omne datum optimum et omne donum perfectum desursum est (Jacobi I, 17). Veritas", + "candidate_score": 0.667369, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_105", + "bdc_text": "Thomas von Aquin , Summa theologiae , III' q. 76 a. 6 ad 3. ) corporis domini ad species pani et vini ponunt ;", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_1046", + "psc_text": "oculi vestri renuntiant: quod autem fides vestra postulat instruenda, panis est corpus Christi, calix sanguis Christi. Breviter quidem hoc dictum est, quod fidei forte sufficiat: sed fides instructionem desiderat. Dicit enim propheta: Nisi credideritis, non intelligetis (Isai. VII, 9, sec. LXX) . Potestis enim modo dicere mihi: Praecepisti ut credamus, expone ut intelligamus. Potest enim in animo cujusquam cogitatio talis suboriri: Dominus noster Jesus Christus, novimus unde acceperit carnem; de virgine Maria. Infans lactatus est, nutritus est, crevit, ad juvenilem aetatem perductus est, a Judaeis persecutionem passus est, ligno suspensus est, in ligno interfectus est, de ligno depositus est, sepultus est, tertia die resurrexit, quo die voluit, in coelum ascendit; illuc levavit corpus suum; inde est venturus ut judicet vivos et mortuos; ibi est modo sedens ad dexteram Patris: quomodo est panis corpus ejus? et calix, vel quod habet calix, quomodo est sanguis ejus? Ista, fratres, ideo dicuntur Sacramenta, quia", + "candidate_score": 0.666118, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_44_46", + "bdc_text": "de modo praesentiae , distributionis , sumptionis nihil prorsus definire et hoc diserte confiteri se non cogitare talem modum , qui ullo modo detrahat vel naturae vel gloriae Christi , domini nostri . Iam cum confessioneVor confessione gestrichenes vos . BasiliensiGemeint ist das Erste Hel vetische Bekenntnis von 1536 ( RBS 1/2 33-68 ) .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_1017", + "psc_text": "Causa confessionis: Non tibi revelavit caro et sanguis, sed Pater meus qui in coelis est. Causa trepidationis: Non enim sapis quae Dei sunt, sed quae hominis sunt (Matth. XVI, 13-23) . Nollemus ergo ut talibus dicetur, Expedit enim vobis ut ego vadam? Nisi ego abiero, Paracletus non veniet ad vos. Nisi aspectibus carnalibus vestris humana forma subtrahatur, divinum aliquid capere, sentire, cogitare minime poteritis. Hoc sit satis. Inde oportebat ut post resurrectionem et ascensionem Domini Jesu Christi, ejus de Spiritu sancto promissio compleretur. Sic enim et ipse Joannes evangelista ex persona sua dixerat, quando Jesus eumdem significans Spiritum sanctum clamaverat, dicens: « Si quis sitit, veniat ad me, et bibat; et flumina aquae vivae fluent de ventre ejus. » Secutus enim Evangelista ait: « Hoc autem dicebat de Spiritu, quem accepturi erant ii qui in eum credituri erant. Nondum enim erat Spiritus datus, quia Jesus nondum fuerat glorificatus » (Joan.", + "candidate_score": 0.664946, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_56_58", + "bdc_text": "Ideo , quae etiam contra me ipsum aliquando iudicavit durius et gravissima infamiavor infamia ein gestrichener Wortanfang . - non dico nominis ( pereat enim hoc et exaltetur nomen Christi ) , sed ministerii mei , quod scio Christi esse , qualisqualis sim - publicis scriptis evulgavit , errori humano , quiVor qui gestrichenes non . cum vero Christi spiritu et studio in eo cohęreat , non malitiae hominis a Christo alieni tribuere ChristoqueVor und nach Christoque je ein gestrichenes , unlesbares Wort .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_151", + "psc_text": "quomodo prophetatus est Christus: ne forte, cum vidissent tanta manifestatione impleri prophetias, putarent easdem Scripturas a Christianis esse confictas, cum de Christo praedicta recitarentur, quae completa cernuntur. Proferuntur ergo codices a Judaeis, atque ita Deus demonstrat nobis in inimicis nostris; quos ideo non occidit, hoc est, de terris non penitus perdidit, ne obliviscerentur legis ipsius: quam propterea legendo, et quaedam ejus quamvis carnaliter observando, meminerunt, ut sibi sumant judicium, nobis praebeant testimonium. SERMO CCII. In Epiphania Domini, IV. CAPUT PRIMUM. 1. Epiphania, manifestatio Christi. Hodierni diei per universum mundum nota solemnitas quid nobis afferat festivitatis, quidve anniversaria repetitione commemoret, anniversario quoque sermone tempus admonet ut loquamur. Epiphania quippe graece, latine manifestatio dici potest. Hoc enim die Magi Dominum adorasse perhibentur; stella scilicet apparente commoniti, et praecedente perducti. Eo quippe die quo natus est, illi stellam in Oriente viderunt; et quem natum indicaverit, agnoverunt. Ex illo igitur die ad hunc diem", + "candidate_score": 0.663691, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_119_121", + "bdc_text": "regenda ecclesia est . Dominus donet , ut huic nos recte submittamus . Finis est ut initium in hac mea epistolain hac mea epistola über der Zeile nachgetragen. .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_262", + "psc_text": "Hoc est Testamentum quod ordinabo eis post dies illos, dicit Dominus, dando legem meam in mente eorum, et in corde eorum scribam eam (Jerem. XXXI, 33) . Hujus rei significandae causa, audiendo symbolum discitur: nec in tabulis, vel in aliqua materia, sed in corde scribitur. Praestabit ille qui vos vocavit ad suum regnum et gloriam, ut ejus gratia regeneratis vobis, etiam Spiritu sancto scribatur in cordibus vestris; ut quod creditis diligatis, et fides per dilectionem operetur in vobis; ac sic Domino Deo largitori bonorum omnium placeatis, non serviliter timendo poenam, sed liberaliter amando justitiam. Hoc est ergo Symbolum, quod vobis per Scripturas et sermones ecclesiasticos insinuatum est: sed sub hac brevi forma fidelibus consistendum et proficiendum est. SERMO CCXIII. In traditione Symboli, II. CAPUT PRIMUM. 1. Symbolum quid. Deus quomodo omnipotens. Symbolum est breviter complexa regula fidei, ut mentem instruat, nec oneret memoriam; paucis verbis dicitur, unde multum acquiratur. Credo", + "candidate_score": 0.66363, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_103", + "bdc_text": "Corporalem praesentiam domini in sacra coenain sacra coena über der Zeile nachgetragen. , quae detrahat veritati naturae humanae in Christo vel gloriae eius caelesti , poni a d. Luthero ne suspicor quidem .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_10", + "psc_text": "Domino glorietur (I Cor. I, 30 et 31) . Ut enim superbiae Judaeorum similes non essemus, qui ignorantes Dei justitiam, et suam volentes constituere, justitiae Dei non sunt subjecti (Rom. X, 3) : propterea cum dixisset, Veritas de terra orta est; mox addidit, et justitia de coelo prospexit: ne sibi eam mortalis infirmitas arrogaret, ne ista sua diceret, et se homo a se ipso justificari, hoc est a se justum fieri credens, Dei justitiam recusaret. Veritas ergo de terra orta est: Christus qui dixit, Ego sum veritas (Joan. XIV, 6) , de virgine natus est. Et justitia de coelo prospexit: quoniam credens in eum qui natus est, non homo a se ipso, sed a Deo justificatus est. Veritas de terra orta est: quia Verbum caro factum est (Id. I, 14) . Et justitia de coelo prospexit: quia omne datum optimum et omne donum perfectum desursum est (Jacobi I, 17). Veritas", + "candidate_score": 0.659212, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_77_79", + "bdc_text": "et post ad me delatae sunt - sive verae sive falsae , viderit dominus - , agnovi me defunctum esse meo munere ad vos et converti me ad agenda ea , quae domi etdomi et am Rande nachgetragen . aliunde nimium cumulate offerebantur . Amavi vos in Christo et colo ut semper nec ex hac dilectione et veneratione remittam aliquid .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_508", + "psc_text": "Dominum agnoscimus. Noluit agnosci, nisi ibi; propter nos, qui non eum visuri eramus in carne, et tamen manducaturi eramus ejus carnem. Quisquis ergo fidelis es, quisquis non inaniter christianus vocaris, quisquis ecclesiam non sine causa ingrederis, quisquis verbum Dei cum timore et spe audis, consoletur te fractio panis. Absentia Domini, non est absentia: habeto fidem, et tecum est quem non vides. Illi, quando cum eis Dominus loquebatur; nec fidem habebant: quia eum resurrexisse non credebant, non resurgere posse sperabant. Perdiderant fidem, perdiderant spem. Ambulabant mortui cum vivente, ambulabant mortui cum ipsa vita. Cum illis ambulabat vita; sed in eorum cordibus nondum renovata erat vita. CAPUT III. Et tu ergo, si vis habere vitam, fac quod fecerunt, ut agnoscas Dominum. Hospitio susceperunt. Similis enim erat Dominus tanquam in longinqua pergenti, illi vero tenuerunt eum. Et posteaquam venerunt ad locum quo tendebant, dixerunt: Jam hic nobiscum mane, declinavit enim in vesperum dies.", + "candidate_score": 0.658084, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_77_79", + "bdc_text": "et post ad me delatae sunt - sive verae sive falsae , viderit dominus - , agnovi me defunctum esse meo munere ad vos et converti me ad agenda ea , quae domi etdomi et am Rande nachgetragen . aliunde nimium cumulate offerebantur . Amavi vos in Christo et colo ut semper nec ex hac dilectione et veneratione remittam aliquid .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_827", + "psc_text": "Beatus es, quia non tibi revelavit caro et sanguis, sed Pater meus qui in coelis est; post haec verba, coepit Dominus Christus praenuntiare passionem et mortem suam. Ibi continuo Petrus: Absit a te, Domine. Omnis homo mendax. Ecce paulo ante Petrus verax, ecce modo Petrus mendax. Sed unde Petrus verax? Non tibi revelavit caro et sanguis, sed Pater meus qui in coelis est. Unde Petrus mendax? Redi post me, satanas; non enim sapis quae Dei sunt, sed quae sunt hominum (Matth. XVI, 16, 17, 22, 23) . Omnis homo mendax. Dictum est ergo nobis, Omnis homo mendax, ut fugiamus nos ipsos, et curramus ad Deum, qui solus est verax. SERMO CCLVIII. In diebus Paschalibus, XXIX. Quem dixit ad basilicam Majorem. De versu Psalmi CXVII, 24, Hic est dies quem fecit Dominus. 1. Dies a Domino factus Christi Ecclesia ex Judaeis et Gentibus. Quod cantavimus Deo, Hic est dies quemfecit Dominus,", + "candidate_score": 0.654479, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_132_134", + "bdc_text": "octobris . Resalutant vos omnes symmystae , quibus nos et nostra omnia commendamus in domino. 1543 . M. Bucerus . [ Adresse darunter :", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_885", + "psc_text": "Gaudet bonus servus, quando laudatur Dominus. CAPUT III. 3. Ascensionis fides et celebritas per totum orbem. Hodierno ergo die, hoc est, quadragesimo post resurrectionem suam, Dominus ascendit in coelum. Non vidimus: sed credamus. Qui viderunt praedicaverunt, et orbem terrarum impleverunt. Scitis qui viderunt, et qui nobis indicaverunt: de quibus praedictum est, « Non sunt loquelae neque sermones, quorum non audiantur voces eorum. In omnem terram exiit sonus eorum, et in fines orbis terrae verba eorum » (Psal. XVIII, 4 et 5). Ergo et ad nos venerunt, et nos de somno excitaverunt. Ecce celebratur hodiernus dies toto orbe terrarum. CAPUT IV. 4. Ascensionis Christi prophetia. Recolite Psalmum. Cui dictum est, Exaltare super coelos, Deus? Cui dictum est? Numquid Deo Patri diceretur, Exaltare, qui nunquam est humiliatus? Exaltare tu: tu qui fuisti in ventre matris inclusus; tu qui in illa factus es, quam fecisti; tu qui in praesepi jacuisti; tu qui ubera", + "candidate_score": 0.654389, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_77_79", + "bdc_text": "et post ad me delatae sunt - sive verae sive falsae , viderit dominus - , agnovi me defunctum esse meo munere ad vos et converti me ad agenda ea , quae domi etdomi et am Rande nachgetragen . aliunde nimium cumulate offerebantur . Amavi vos in Christo et colo ut semper nec ex hac dilectione et veneratione remittam aliquid .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_628", + "psc_text": "Paschalibus, XV. De eadem lectione Evangelii Joannis, cap XX, V\\. 1-18. 1. Resurrectionem Christi nec Magdalena credebat, nec Apostoli. Fides Petri passo Domino absorpta. Ex Evangelio secundum Joannem resurrectio Domini coepit hodie recitari. Audivimus, et fidei oculis vidimus erga Dominum Jesum piae mulieris affectum. Quaerebat Jesum, sed tamen adhuc tanquam corpus requirebat hominis mortui, et diligebat tamen tanquam magistrum bonum. Non intelligebat eum resurrexisse a mortuis, non credebat; et quod a monumento remotum lapidem vidit, credens ablatum inde corpus quod quaerebat, nuntiavit discipulis rem dolendam. Cucurrerunt duo, quorum unus erat Petrus, alius Joannes. Ipse est enim quem diligebat Jesus, utique prae caeteris: nam omnes ut Dominus diligebat. Cucurrerunt, ut viderent utrum verum diceret mulier, sublatum esse corpus de monumento. Venerunt, attenderunt, non invenerunt corpus, et crediderunt. Sed quid crediderunt? Quod credere non debuerunt. Quando ergo audistis, Et crediderunt, forte putastis eos credidisse quod credere debuerunt, hoc est, resurrexisse Dominum a", + "candidate_score": 0.652567, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_57", + "bdc_text": "- non dico nominis ( pereat enim hoc et exaltetur nomen Christi ) , sed ministerii mei , quod scio Christi esse , qualisqualis sim - publicis scriptis evulgavit , errori humano , quiVor qui gestrichenes non .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_151", + "psc_text": "quomodo prophetatus est Christus: ne forte, cum vidissent tanta manifestatione impleri prophetias, putarent easdem Scripturas a Christianis esse confictas, cum de Christo praedicta recitarentur, quae completa cernuntur. Proferuntur ergo codices a Judaeis, atque ita Deus demonstrat nobis in inimicis nostris; quos ideo non occidit, hoc est, de terris non penitus perdidit, ne obliviscerentur legis ipsius: quam propterea legendo, et quaedam ejus quamvis carnaliter observando, meminerunt, ut sibi sumant judicium, nobis praebeant testimonium. SERMO CCII. In Epiphania Domini, IV. CAPUT PRIMUM. 1. Epiphania, manifestatio Christi. Hodierni diei per universum mundum nota solemnitas quid nobis afferat festivitatis, quidve anniversaria repetitione commemoret, anniversario quoque sermone tempus admonet ut loquamur. Epiphania quippe graece, latine manifestatio dici potest. Hoc enim die Magi Dominum adorasse perhibentur; stella scilicet apparente commoniti, et praecedente perducti. Eo quippe die quo natus est, illi stellam in Oriente viderunt; et quem natum indicaverit, agnoverunt. Ex illo igitur die ad hunc diem", + "candidate_score": 0.652417, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_77_79", + "bdc_text": "et post ad me delatae sunt - sive verae sive falsae , viderit dominus - , agnovi me defunctum esse meo munere ad vos et converti me ad agenda ea , quae domi etdomi et am Rande nachgetragen . aliunde nimium cumulate offerebantur . Amavi vos in Christo et colo ut semper nec ex hac dilectione et veneratione remittam aliquid .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_509", + "psc_text": "nondum renovata erat vita. CAPUT III. Et tu ergo, si vis habere vitam, fac quod fecerunt, ut agnoscas Dominum. Hospitio susceperunt. Similis enim erat Dominus tanquam in longinqua pergenti, illi vero tenuerunt eum. Et posteaquam venerunt ad locum quo tendebant, dixerunt: Jam hic nobiscum mane, declinavit enim in vesperum dies. Tene hospitem, si vis agnoscere Salvatorem. Quod tulerat infidelitas, reddidit hospitalitas. Dominus ergo praesentavit se ipsum in fractione panis. Discite ubi Dominum quaeratis, discite ubi habeatis, discite ubi agnoscatis, quando manducatis. Norunt enim fideles aliquid quod melius intelligunt in ista lectione, quam illi qui non noverunt. 4. Christus absentavit se corpore ut aedificetur fides. Dominus Jesus cognitus est; et posteaquam cognitus est, nusquam comparuit. Abscessit ab eis corpore, qui tenebatur fide. Ideo enim Dominus absentavit se corpore ab omni Ecclesia, et ascendit in coelum, ut fides aedificetur. Si enim non nosti nisi quod vides, ubi est fides? Si autem credis", + "candidate_score": 0.652042, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_76_78", + "bdc_text": "s. HBBW VIII [Nr. 1128 ] , S. 132 , Anm. 1 . et post ad me delatae sunt - sive verae sive falsae , viderit dominus - , agnovi me defunctum esse meo munere ad vos et converti me ad agenda ea , quae domi etdomi et am Rande nachgetragen . aliunde nimium cumulate offerebantur .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_508", + "psc_text": "Dominum agnoscimus. Noluit agnosci, nisi ibi; propter nos, qui non eum visuri eramus in carne, et tamen manducaturi eramus ejus carnem. Quisquis ergo fidelis es, quisquis non inaniter christianus vocaris, quisquis ecclesiam non sine causa ingrederis, quisquis verbum Dei cum timore et spe audis, consoletur te fractio panis. Absentia Domini, non est absentia: habeto fidem, et tecum est quem non vides. Illi, quando cum eis Dominus loquebatur; nec fidem habebant: quia eum resurrexisse non credebant, non resurgere posse sperabant. Perdiderant fidem, perdiderant spem. Ambulabant mortui cum vivente, ambulabant mortui cum ipsa vita. Cum illis ambulabat vita; sed in eorum cordibus nondum renovata erat vita. CAPUT III. Et tu ergo, si vis habere vitam, fac quod fecerunt, ut agnoscas Dominum. Hospitio susceperunt. Similis enim erat Dominus tanquam in longinqua pergenti, illi vero tenuerunt eum. Et posteaquam venerunt ad locum quo tendebant, dixerunt: Jam hic nobiscum mane, declinavit enim in vesperum dies.", + "candidate_score": 0.64412, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_39", + "bdc_text": "Hoc unum tibi confirmo in domino , quod et antea non semel confirmavi :", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_948", + "psc_text": "Si dicam me scire quare bis dederit, mentiar vobis. Nescio. Qui se dicit scire quod nescit, temerarius est: qui se negat scire quod scit, ingratus est. Ergo fateor vobis, quare bis dederit Dominus Spiritum sanctum, adhuc quaero: ad aliquid certius pervenire cupio. Adjuvet me Dominus orantibus vobis, ut quod donare dignatur, et vobis non taceatur. Ergo nescio. Quid tamen existimem nondum sciens, nondum pro certo tenens, sicut certissimum teneo dedisse; quid ergo existimem, non tacebo. Si hoc est, confirmet Dominus: si aliud est quod verius appareat, donet Dominus. Ergo arbitror, sed arbitror, ideo bis datum esse Spirtum sanctum, ut commendarentur duo praecepta charitatis. Duo sunt enim praecepta, et una est charitas: Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et ex tota anima tua: et, Diliges proximum tuum, tanquam te ipsum. In his duobus praeceptis tota Lex pendet et Prophetae (Matth. XXII, 37-40) . Una charitas, et duo praecepta: unus", + "candidate_score": 0.642791, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_124", + "bdc_text": "Si volet dominus , cavere summis viribus enitemur , sicut etiam ante certe hac in re non dormitavimus .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_391", + "psc_text": "Dominus resurrexit; et illam vitam, de qua paulo ante dicebamus, meditamur, ubi nec mors ulla, nec somnus est, quam in sua carne nobis inchoavit, quam sic excitavit a mortuis, ut jam non moriatur, et mors ei ultra non dominetur. Nam quando venientes ad sepulcrum ejus, a quibus diligentibus quaerebatur, diluculo corpus non invenerunt, responsumque acceperunt ab Angelis, quod jam resurrexerat; manifestum est quod ea nocte resurrexit, cujus extremitas illud diluculum fuit. Deinde cui resurgenti paulo diutius vigilando concinimus, praestabit ut cum illo sine fine vivendo regnemus. Sed et si forte his horis, quibus nos ducimus istam vigiliam, illius adhuc corpus in sepulcro erat, nondumque resurrexerat; nec sic vigilando sumus incongrui: quia ille dormivit ut vigilemus, qui est mortuus ut viveremus. SERMO CCXXII. In vigiliis Paschae, IV. Vigilandum adversus diabolum. Rectores mundi diabolus et angeli ejus. In coelestibus quibusnam habitant. Diabolus e cordibus piorum ejectus. Cum vos, dilectissimi, ad vigilandum et", + "candidate_score": 0.63521, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 6, + "cf_id": "cf025", + "work_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II", + "max_score": 0.721192, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_41_43", + "bdc_text": "Ad religionis autem substantiam pertinere etiam censeo doctrinam usumque sacramentorum . Scio Lutherum nihil quam hoc contendissecontendisse über der Zeile nachgetragen . non tantum panem et vinum , re vera absentis Christi signa , sed etiam corpus et sanguinem re ipsa adeoque Christum ipsum in sacra coenain sacra coena am Rande nachgetragen. adesse , administrari et percipi a percipientibus sacramenta , ut a domino instituta sunt ;", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1007", + "psc_text": "Per panem in Scriptura sacra multa significantur: 1 o Christus; 2 o gratia; 3 o sacra doctrina; 4 o haereticorum praedicatio; 5 o subsidium vitae praesentis; 6 o jucunditas humanae delectationis.---Ac si aperte dicat: Afflicta mens sibi in amaritudinem verti considerat quidquid se antea blande libenterque satiabat. [Vet. XXV.] In Scriptura enim sacra panis aliquando ipse Dominus, aliquando spiritualis gratia, aliquando divinae doctrinae eruditio, aliquando haereticorum praedicatio, aliquando subsidium vitae praesentis, aliquando jucunditas humanae delectationis accipitur. In pane Dominus signatur, sicut ipse in Evangelio dicit: Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi (Joan. VI, 51) . Rursum per panem gratia doni spiritalis accipitur, sicut per prophetam dicitur: Qui obturat aures suas, ne audiat sanguinem, et claudit oculos suos, ne videat malum, iste in excelsis habitabit: munimenta saxorum sublimitas ejus, panis ei datus est (Isai. XXXIII, 15) . Quid est enim obturare aures suas, ne audiat sanguinem, nisi peccatis suadentibus,", + "candidate_score": 0.721192, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_43_45", + "bdc_text": "non tantum panem et vinum , re vera absentis Christi signa , sed etiam corpus et sanguinem re ipsa adeoque Christum ipsum in sacra coenain sacra coena am Rande nachgetragen. adesse , administrari et percipi a percipientibus sacramenta , ut a domino instituta sunt ; de modo praesentiae , distributionis , sumptionis nihil prorsus definire et hoc diserte confiteri se non cogitare talem modum , qui ullo modo detrahat vel naturae vel gloriae Christi , domini nostri . Iam cum confessioneVor confessione gestrichenes vos .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1007", + "psc_text": "Per panem in Scriptura sacra multa significantur: 1 o Christus; 2 o gratia; 3 o sacra doctrina; 4 o haereticorum praedicatio; 5 o subsidium vitae praesentis; 6 o jucunditas humanae delectationis.---Ac si aperte dicat: Afflicta mens sibi in amaritudinem verti considerat quidquid se antea blande libenterque satiabat. [Vet. XXV.] In Scriptura enim sacra panis aliquando ipse Dominus, aliquando spiritualis gratia, aliquando divinae doctrinae eruditio, aliquando haereticorum praedicatio, aliquando subsidium vitae praesentis, aliquando jucunditas humanae delectationis accipitur. In pane Dominus signatur, sicut ipse in Evangelio dicit: Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi (Joan. VI, 51) . Rursum per panem gratia doni spiritalis accipitur, sicut per prophetam dicitur: Qui obturat aures suas, ne audiat sanguinem, et claudit oculos suos, ne videat malum, iste in excelsis habitabit: munimenta saxorum sublimitas ejus, panis ei datus est (Isai. XXXIII, 15) . Quid est enim obturare aures suas, ne audiat sanguinem, nisi peccatis suadentibus,", + "candidate_score": 0.719896, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_43", + "bdc_text": "non tantum panem et vinum , re vera absentis Christi signa , sed etiam corpus et sanguinem re ipsa adeoque Christum ipsum in sacra coenain sacra coena am Rande nachgetragen. adesse , administrari et percipi a percipientibus sacramenta , ut a domino instituta sunt ;", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1007", + "psc_text": "Per panem in Scriptura sacra multa significantur: 1 o Christus; 2 o gratia; 3 o sacra doctrina; 4 o haereticorum praedicatio; 5 o subsidium vitae praesentis; 6 o jucunditas humanae delectationis.---Ac si aperte dicat: Afflicta mens sibi in amaritudinem verti considerat quidquid se antea blande libenterque satiabat. [Vet. XXV.] In Scriptura enim sacra panis aliquando ipse Dominus, aliquando spiritualis gratia, aliquando divinae doctrinae eruditio, aliquando haereticorum praedicatio, aliquando subsidium vitae praesentis, aliquando jucunditas humanae delectationis accipitur. In pane Dominus signatur, sicut ipse in Evangelio dicit: Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi (Joan. VI, 51) . Rursum per panem gratia doni spiritalis accipitur, sicut per prophetam dicitur: Qui obturat aures suas, ne audiat sanguinem, et claudit oculos suos, ne videat malum, iste in excelsis habitabit: munimenta saxorum sublimitas ejus, panis ei datus est (Isai. XXXIII, 15) . Quid est enim obturare aures suas, ne audiat sanguinem, nisi peccatis suadentibus,", + "candidate_score": 0.713027, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_49_51", + "bdc_text": "sacra coena et non Christum ipsum dispensari et sumi existimetis , Vgl. den Abendmahlsartikel des Bekenntnisses , RBS I/2 52f ( dt. ) bzw. 65f ( lat. ) , Art. 22 ( 23 ) . de re profecto consentire vos etvos et am Rande nachgetragen. de ratione explicandi hoc mysterium tantum dissentire arbitratus sum . Et quia hoc ipsum mysterium rationis nostrae acumen longe , imo infinito transcendit nec possumus de eo quicquam recte cogitare nisi ex ipsis domini verbis , statuebam optimam consensionis nostrae declarandae rationem esse , si ita etiam loqui de his sacramentis utrinque consentiremus , ut de eo loquitur spiritus sanctus in scripturis suis .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1954", + "psc_text": "secretorum? Quid per coeli concentum nisi concors praedicantium sermo signatur? Conditor igitur noster cum coelorum rationem narrare coeperit, dormire coeli concentum facit, quia cum jam nobis per speciem ostenditur, nimirum praedicantium verba subtrahuntur. Hinc enim per Jeremiam Dominus dicit: Non docebit ultra vir proximum suum, et fratrem suum, dicens: Cognosce Dominum. Omnes enim cognoscent me a minimo eorum usque ad maximum, dicit Dominus (Jerem. XXXI, 34) . Hinc Paulus ait: Sive prophetiae evacuabuntur, sive linguae cessabunt, sive scientia destruetur (I Cor. XIII, 8) . [Vet. VIII.] Vel certe coelorum ratio est ipsa vivificatrix virtus, quae spiritus format angelorum. Deus enim sicut est causa causarum, sicut vita viventium, ita etiam ratio rationabilium creaturarum. Tunc ergo coelorum rationem Dominus narrat, cum semetipsum nobis quomodo electis spiritibus praesit insinuat. Tunc coelorum rationem narrat, cum, detersa mentis nostrae caligine, clara se visione manifestat. Unde et in Evangelio Dominus dicit: Venit hora cum jam non", + "candidate_score": 0.703428, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_49_51", + "bdc_text": "sacra coena et non Christum ipsum dispensari et sumi existimetis , Vgl. den Abendmahlsartikel des Bekenntnisses , RBS I/2 52f ( dt. ) bzw. 65f ( lat. ) , Art. 22 ( 23 ) . de re profecto consentire vos etvos et am Rande nachgetragen. de ratione explicandi hoc mysterium tantum dissentire arbitratus sum . Et quia hoc ipsum mysterium rationis nostrae acumen longe , imo infinito transcendit nec possumus de eo quicquam recte cogitare nisi ex ipsis domini verbis , statuebam optimam consensionis nostrae declarandae rationem esse , si ita etiam loqui de his sacramentis utrinque consentiremus , ut de eo loquitur spiritus sanctus in scripturis suis .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1955", + "psc_text": "sicut est causa causarum, sicut vita viventium, ita etiam ratio rationabilium creaturarum. Tunc ergo coelorum rationem Dominus narrat, cum semetipsum nobis quomodo electis spiritibus praesit insinuat. Tunc coelorum rationem narrat, cum, detersa mentis nostrae caligine, clara se visione manifestat. Unde et in Evangelio Dominus dicit: Venit hora cum jam non in proverbiis loquar vobis, sed palam de Patre annuntiabo vobis (Joan. XVI, 25) . Palam quippe de Patre annuntiare se asserit, quia per patefactam tunc majestatis suae speciem, et quomodo ipsi gignenti non impar oriatur. et quomodo utrorumque Spiritus utrique coaeternus procedat ostendit. Aperte namque tunc videbimus quomodo hoc quod oriendo est ei de quo oritur subsequens non est, quomodo is qui per processionem producitur a proferentibus non praeitur. Aperte tunc videbimus quomodo et unum divisibiliter tria sint, et indivisibiliter tria unum. Lingua ergo tunc narrantis Dei est visa claritas sublevantis. Et concentus coeli tunc dormiet, quia apparente in judicio", + "candidate_score": 0.699751, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_103_105", + "bdc_text": "Corporalem praesentiam domini in sacra coenain sacra coena über der Zeile nachgetragen. , quae detrahat veritati naturae humanae in Christo vel gloriae eius caelesti , poni a d. Luthero ne suspicor quidem . Papistae , qui quidem scholasticos sequuntur , nihil quam habitudinem ( ita loquitur Thomas AquinasVgl. Thomas von Aquin , Summa theologiae , III' q. 76 a. 6 ad 3. ) corporis domini ad species pani et vini ponunt ;", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1007", + "psc_text": "Per panem in Scriptura sacra multa significantur: 1 o Christus; 2 o gratia; 3 o sacra doctrina; 4 o haereticorum praedicatio; 5 o subsidium vitae praesentis; 6 o jucunditas humanae delectationis.---Ac si aperte dicat: Afflicta mens sibi in amaritudinem verti considerat quidquid se antea blande libenterque satiabat. [Vet. XXV.] In Scriptura enim sacra panis aliquando ipse Dominus, aliquando spiritualis gratia, aliquando divinae doctrinae eruditio, aliquando haereticorum praedicatio, aliquando subsidium vitae praesentis, aliquando jucunditas humanae delectationis accipitur. In pane Dominus signatur, sicut ipse in Evangelio dicit: Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi (Joan. VI, 51) . Rursum per panem gratia doni spiritalis accipitur, sicut per prophetam dicitur: Qui obturat aures suas, ne audiat sanguinem, et claudit oculos suos, ne videat malum, iste in excelsis habitabit: munimenta saxorum sublimitas ejus, panis ei datus est (Isai. XXXIII, 15) . Quid est enim obturare aures suas, ne audiat sanguinem, nisi peccatis suadentibus,", + "candidate_score": 0.69836, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_70_72", + "bdc_text": "Vos Christum spectare et regnum eius quęrere vero corde et magno studio non dubitavi . Studui itaque cum d. Philippo et aliis quibusdam d. Luthero de vobis suggerere , quae sentimus , optima et avertere conatus secus obtundentium [ ? ]Undeutlich korrigiert aus obtrudentium [ ?", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2012", + "psc_text": ". Sancti igitur viri, cum se ad praedicandum parant, prius se interius virtutibus innovant, ut ad hoc quod loquendo docent, vivendo concordent. Prius sua interna considerant, atque a cunctis se vitiorum sordibus emundant, curantes summopere ut contra iram patientiae luce resplendeant, contra carnis luxuriam etiam cordis munditia fulgescant, 977 contra torporem zelo candeant, contra confusos praecipitationis motus serena gravitate rutilent, contra superbiam vera humilitate luceant, contra timorem radiis auctoritatis clarescant. Quia ergo tanta in se prius studia congerunt, quasi in conceptu sanctae praedicationis menses virtutum fiunt. Quos menses Dominus solus dinumerat, quia eadem bona in eorum cordibus non nisi qui dedit pensat. Et quia juxta mensuram virtutum effectus etiam subsequitur fructuum, recte subjungitur: CAPUT XII. IBID.---Et scisti tempus partus earum? 46. Virtutum mensuram fructus ratio sequitur.---Subaudis, Ut ego, qui dum in cogitatione virtutum menses dinumero, quando hoc quod implere appelunt parere valeant scio, quia nimirum dum cordis occulta conspicio, futurum", + "candidate_score": 0.695077, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_50_52", + "bdc_text": "de re profecto consentire vos etvos et am Rande nachgetragen. de ratione explicandi hoc mysterium tantum dissentire arbitratus sum . Et quia hoc ipsum mysterium rationis nostrae acumen longe , imo infinito transcendit nec possumus de eo quicquam recte cogitare nisi ex ipsis domini verbis , statuebam optimam consensionis nostrae declarandae rationem esse , si ita etiam loqui de his sacramentis utrinque consentiremus , ut de eo loquitur spiritus sanctus in scripturis suis . Quis enim magis vel proprie vel perspicue ista explicet arcana credentibus duntaxat Christo ex fide adoptionisVgl.", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2313", + "psc_text": "Cor. XIII, 12) . Et rursum: Ego me non arbitror comprehendisse (Philip. III, 13) . Sed quamvis aeterna valde minus quam sunt ipse conspiciat, quamvis ea se cognoscere perfecte non posse cognoscat, infirmis tamen auditoribus ea ipsa infundere praedicando non potest, quae videre saltem per speculum et imaginem potest. De semetipso quippe tanquam de alio loquitur, dicens: Audivit arcana verba, quae non licet homini loqui (II Cor. XII, 4) . Interna ergo quamvis minima et extrema videantur, fortibus tamen praedicatoribus summa sunt, infirmis vero auditoribus incapabilia. Unde et praedicatores sancti, cum auditores suos divinitatis verbum capere non posse conspiciunt, ad sola incarnationis dominicae verba descendunt. Unde bene hic, dum sublevata in arduis aquila longe videre dicitur, illico subinfertur: CAPUT LII [Rec. XXI]. VERS. 30.---Pulli ejus lambunt sanguinem. 104. Passionis Christi meditatione pasci debemus.---Ac si aperte diceretur: Ipsa quidem divinitatis contemplatione pascitur, sed quia auditores ejus divinitatis percipere arcana nequaquam possunt,", + "candidate_score": 0.694312, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_36_38", + "bdc_text": "ut bona fide - id novitVor novit ein gestrichener Wortanfang . Christus et patefaciet Korrigiert aus satisfaciet[ ? ] . in illo die - , ita non vulgari opera nec levibus undique contumeliis et calumniis exercitatus , nunc disputare nec vacat nec libet .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2319", + "psc_text": "Nunquid qui contendit cum Deo tam facile conquiescit? Utique qui arguit Deum debet et respondere illi. 107. Pia et moderata Dei ad Job increpatio.---Vir sanctus tanta hac districtione flagelli non aestimavit augeri sibi merita, sed vitia resecari. Quae quia in se nulla cognovit, percussum injuste se credidit, et percutientem prorsus arguere est de percussione murmurare. Considerans autem Dominus quod ea quae protulit non ex tumore superbiae, sed ex qualitate collegerat vitae, pie illum increpat dicens: Nunquid qui contendit cum Deo tam facile conquiescit? Utique qui arguit Deum debet et respondere illi. Ac si apertius diceret: Qui tanta de tua actione locutus es, cur audita sanctorum vita siluisti? Me enim fuit arguere, de percussione mea an fuerit justa dubitare. Et bona quidem tua veraciter protulisti, sed haec quo tenderent flagella nescisti, quia etsi non habes jam quod corrigas, habes adhuc tamen quo crescas. In quantam vero virtutis arcem quam plurimos sublevem,", + "candidate_score": 0.693466, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_79_81", + "bdc_text": "Amavi vos in Christo et colo ut semper nec ex hac dilectione et veneratione remittam aliquid . Novit dominus , quam nihil quęsierim in hac causa quam gloriam suam sicut etiam in aliis actionibus meis publicispublicis über der Zeile nachgetragen. . At sive ita me diligat dominus , a quo diligi tamen me non dubito , sive ita mereantur mea cum alia tum inconsyderationis et fidentiae intempestivae peccata , quod certissimum est , natus ad calumnias et odia ferendaferenda über der Zeile nachgetragen .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2366", + "psc_text": "Dominus potentiam suae magnitudinis intulit, nunc in subsequentibus nequitiam antiqui hostis ostendit, ut bonus famulus et, auditis prius virtutibus Domini, sciret quantum diligeret, et, cognita post calliditate diaboli, disceret quantum timeret. Unde bene per prophetam dicitur: Leo rugiet, quis non timebit? Dominus Deus (ocutus est, quis non prophetabit (Amos III, 8) ? Postquam enim virtus ei sui conditoris innotuit, nequaquam illum vires adversarii latere debuerunt, ut eo magis defensori suo se humilius subderet quo hostis sui nequitias subtilius agnovisset, protectoremque suum tanto ardentius quaereret, quanto terribiliorem hostem cognosceret quem vitaret. Certum quippe est quia minus diligit ereptorem suum qui minus intelligit periculum quod evasit, et vile solatium deputat defensoris qui virtutem adversarii debilem putat. Unde bene ereptionem suam Domino tribuens propheta dicebat: Diligam te, Domine, virtus mea (Psal. XVII, 1) , aperte videlicet dicens: Eo te magis diligo, quo infirmitatem 1055 propriam sentiens, virtutem meam te esse cognosco. Hinc rursum", + "candidate_score": 0.691711, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_52_54", + "bdc_text": "Quis enim magis vel proprie vel perspicue ista explicet arcana credentibus duntaxat Christo ex fide adoptionisVgl. Röm 8 , 15. ? Lutherum scio , quantum quidem sciri consilia hominum possunt , deum toto pectore Adagia , 1. 4. 26 ( LB II 160f) .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1586", + "psc_text": ". Sed plerumque praedicatores sancti ostendere semetipsos ut prosint cupiunt, nec tamen possunt; plerumque latere ut quieti sint appetunt, nec tamen permittuntur. Nemo igitur scit quando lucem nubium pluviae ostendant, quia nemo comprehendit quando Deus virtutem praedicationis praebeat, ut praedicantium gloria clarescat. Dicit ergo: Nunquid scis quando praeceperit Deus pluviis ut ostenderent lucem nubium ejus? Ac si aperte dicat: Nunquid si venturos in mundo praedicatores jam conspicis, quando eos ad praedicandum Dominus repletione sancti Spiritus impellat, quibusve modis eorum vitae claritatem mundo innotescat apprehendis? Unde adhuc apte subjungitur. CAPUT XXXVII [Rec. XIII]. VERS. 16.---Nunquid nosti semitas nubium magnas, et perfectas scientias? 61. Arcta bene vivendi doctrina, non est ampla via, sed semita.---Habent istae nubes semitas subtilissimas, scilicet sanctae praedicationis vias. Angusta quippe porta est, quae ducit ad vitam (Matth. VII, 14) . Eos ergo per semitas astringunt, qui ab intentionis eorum tramite per lata mundi desideria evagando non exeunt. Arcta", + "candidate_score": 0.68979, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_34_36", + "bdc_text": "November ( MBW 3364). , quo videat , quam necessarium sit , ut cum reliquis optimis illic viris advigilet contra stultos quosdam et eos , ut numero perpaucos , ita profecto nulla de caussa sese afferentes delatores et incentores , quibus ista debemus satanae moliminaWie aus der erwähnten Antwort Melanchthons hervorgeht , war der Brief Luthers von Markus Crodel angeregt worden. . De ratione et successu concordiae , in qua concilianda et conservanda laboravi tot annislaboravi tot annis am Rande nachgetragen . ut bona fide - id novitVor novit ein gestrichener Wortanfang .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2012", + "psc_text": ". Sancti igitur viri, cum se ad praedicandum parant, prius se interius virtutibus innovant, ut ad hoc quod loquendo docent, vivendo concordent. Prius sua interna considerant, atque a cunctis se vitiorum sordibus emundant, curantes summopere ut contra iram patientiae luce resplendeant, contra carnis luxuriam etiam cordis munditia fulgescant, 977 contra torporem zelo candeant, contra confusos praecipitationis motus serena gravitate rutilent, contra superbiam vera humilitate luceant, contra timorem radiis auctoritatis clarescant. Quia ergo tanta in se prius studia congerunt, quasi in conceptu sanctae praedicationis menses virtutum fiunt. Quos menses Dominus solus dinumerat, quia eadem bona in eorum cordibus non nisi qui dedit pensat. Et quia juxta mensuram virtutum effectus etiam subsequitur fructuum, recte subjungitur: CAPUT XII. IBID.---Et scisti tempus partus earum? 46. Virtutum mensuram fructus ratio sequitur.---Subaudis, Ut ego, qui dum in cogitatione virtutum menses dinumero, quando hoc quod implere appelunt parere valeant scio, quia nimirum dum cordis occulta conspicio, futurum", + "candidate_score": 0.689579, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_80_82", + "bdc_text": "Novit dominus , quam nihil quęsierim in hac causa quam gloriam suam sicut etiam in aliis actionibus meis publicispublicis über der Zeile nachgetragen. . At sive ita me diligat dominus , a quo diligi tamen me non dubito , sive ita mereantur mea cum alia tum inconsyderationis et fidentiae intempestivae peccata , quod certissimum est , natus ad calumnias et odia ferendaferenda über der Zeile nachgetragen . videri queam .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2366", + "psc_text": "Dominus potentiam suae magnitudinis intulit, nunc in subsequentibus nequitiam antiqui hostis ostendit, ut bonus famulus et, auditis prius virtutibus Domini, sciret quantum diligeret, et, cognita post calliditate diaboli, disceret quantum timeret. Unde bene per prophetam dicitur: Leo rugiet, quis non timebit? Dominus Deus (ocutus est, quis non prophetabit (Amos III, 8) ? Postquam enim virtus ei sui conditoris innotuit, nequaquam illum vires adversarii latere debuerunt, ut eo magis defensori suo se humilius subderet quo hostis sui nequitias subtilius agnovisset, protectoremque suum tanto ardentius quaereret, quanto terribiliorem hostem cognosceret quem vitaret. Certum quippe est quia minus diligit ereptorem suum qui minus intelligit periculum quod evasit, et vile solatium deputat defensoris qui virtutem adversarii debilem putat. Unde bene ereptionem suam Domino tribuens propheta dicebat: Diligam te, Domine, virtus mea (Psal. XVII, 1) , aperte videlicet dicens: Eo te magis diligo, quo infirmitatem 1055 propriam sentiens, virtutem meam te esse cognosco. Hinc rursum", + "candidate_score": 0.688148, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_37_39", + "bdc_text": "Christus et patefaciet Korrigiert aus satisfaciet[ ? ] . in illo die - , ita non vulgari opera nec levibus undique contumeliis et calumniis exercitatus , nunc disputare nec vacat nec libet . Hoc unum tibi confirmo in domino , quod et antea non semel confirmavi :", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2319", + "psc_text": "Nunquid qui contendit cum Deo tam facile conquiescit? Utique qui arguit Deum debet et respondere illi. 107. Pia et moderata Dei ad Job increpatio.---Vir sanctus tanta hac districtione flagelli non aestimavit augeri sibi merita, sed vitia resecari. Quae quia in se nulla cognovit, percussum injuste se credidit, et percutientem prorsus arguere est de percussione murmurare. Considerans autem Dominus quod ea quae protulit non ex tumore superbiae, sed ex qualitate collegerat vitae, pie illum increpat dicens: Nunquid qui contendit cum Deo tam facile conquiescit? Utique qui arguit Deum debet et respondere illi. Ac si apertius diceret: Qui tanta de tua actione locutus es, cur audita sanctorum vita siluisti? Me enim fuit arguere, de percussione mea an fuerit justa dubitare. Et bona quidem tua veraciter protulisti, sed haec quo tenderent flagella nescisti, quia etsi non habes jam quod corrigas, habes adhuc tamen quo crescas. In quantam vero virtutis arcem quam plurimos sublevem,", + "candidate_score": 0.686035, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_69_71", + "bdc_text": "Tribui hoc iusto dei in nos iudicio et conditioni ecclesiae vestrae . Vos Christum spectare et regnum eius quęrere vero corde et magno studio non dubitavi . Studui itaque cum d. Philippo et aliis quibusdam d. Luthero de vobis suggerere , quae sentimus , optima et avertere conatus secus obtundentium [ ?", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1258", + "psc_text": "res praesidentium juxta subditorum merita disponuntur. Occulte namque et sponte perpetratae culpae exigunt ut prava et a pastoribus exempla praebeantur, quatenus justo judicio is qui de via Dei superbus exorbitat, in via qua graditur etiam per ducatum pastoris offendat. Unde per prophetam quoque praenuntiantis studio dicitur, non maledicentis voto: Obscurentur oculi eorum, ne videant, et dorsum eorum semper incurva (Psal. LXVIII, 24) . Ac si dicat: Qui humanae vitae actionibus quasi praevidendis itineribus praesunt, veritatis lucem non habeant, ut et qui sequuntur subditi, iniquitatum suarum oneribus incurvati, omnem statum rectitudinis amittant. Quod factum procul dubio in Judaea novimus, cum in ipso nostri Redemptoris adventu pharisaeorum turba atque sacerdotum a vero lumine mentis oculos clausit, et per praepositorum exempla gradiens in infidelitatis tenebris populus erravit. 41. Quo sensu Deus faciat regnare hypocritam.---Sed quaeri rationabiliter potest quomodo hoc in loco dicitur quod regnare hypocritam Dominus facit, cum de hac re specialiter per", + "candidate_score": 0.685408, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_22", + "bdc_text": "nec certe vulnus hoc privatim acceptum publicae purgationis remedio non magis exacerbari , vos per dominum Iesum , sponsum ecclesiae suae , caput nostrum omnium , per ecclesiam ipsam tam periculose nunc undique laborantem rogo , oro , obsecro :", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1185", + "psc_text": "Omnis enim Christi fide praeditus membrum utique summi sacerdotis effectus est, sicut cunctis fidelibus Petrus apostolus dicit: Vos autem genus electum, regale sacerdotium (I Pet. II, 9) . Et sicut Joannes apostolus dicit: Fecisti nos Deo nostro regnum et sacerdotes (Apoc. II, 6) . Sarcerdos ergo in altari ignem nutriens, quotidie ligna subjiciat, id est fidelis quisque, ne in eo charitatis flamma deficiat, in corde suo tam exempla praecedentium quam sacrae Scripturae testimonia congerere non desistat. Nam quasi quaedam fomenta igni dare est in excitatione charitatis vel exempla patrum vel praecepta dominica ministrare. Quia etenim interna novitas nostra ipsa quotidie hujus vitae conversatione veterascit, ignis iste adhibitis lignis nutriendus est, ut dum per usum se nostrae vetustatis extenuat, per patrum testimonia et exempla reviviscat. Et bene illic praecipitur ut mane ligna per dies singulos congerantur. Haec quippe non fiunt, nisi cum nox caetitatis exstinguitur. Vel certe quia mane prima pars", + "candidate_score": 0.684649, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_33_35", + "bdc_text": "aber dessen Antwort vom 4 . November ( MBW 3364). , quo videat , quam necessarium sit , ut cum reliquis optimis illic viris advigilet contra stultos quosdam et eos , ut numero perpaucos , ita profecto nulla de caussa sese afferentes delatores et incentores , quibus ista debemus satanae moliminaWie aus der erwähnten Antwort Melanchthons hervorgeht , war der Brief Luthers von Markus Crodel angeregt worden. . De ratione et successu concordiae , in qua concilianda et conservanda laboravi tot annislaboravi tot annis am Rande nachgetragen .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_578", + "psc_text": "superimpositum sancti viri apud dura reproborum corda conspiciunt, qui per Prophetam dicunt: Quomodo cantabimus canticum Domini in terra aliena (Psal. CXXXVI, 4) ? Frenum poni etiam Paulus admonuit, qui discipulo praecepit, dicens: Haereticum post primam et secundam correptionem devita, sciens quia subversus est qui ejusmodi est, et delinquit proprio judicio condemnatus (Tit. III, 10) . Sancti quippe doctores 659 plerumque alta consideratione resistentium corda conspiciunt, et dum ea derelicta divinitus vident, afflicti gementesque conticescunt. An non aliquando frenum Salomon doctoribus imponit, qui dicit: Noli arguere derisorem, ne oderit te (Prov. IX, 8) . Sed si ab increpatione idcirco reticemus, quia contra nos insurgere derisoris odia formidamus, non jam lucra Dei, sed nostra quaerimus. Qua in re sciendum est quod nonnunquam cum redarguuntur pravi, deteriores existunt. Ipsis ergo et non nobis parcimus, si ab eorum redargutione pro eorum amore cessamus. Unde necesse est ut aliquando toleremus tacendo quod sunt, quatenus in", + "candidate_score": 0.683756, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_36_38", + "bdc_text": "ut bona fide - id novitVor novit ein gestrichener Wortanfang . Christus et patefaciet Korrigiert aus satisfaciet[ ? ] . in illo die - , ita non vulgari opera nec levibus undique contumeliis et calumniis exercitatus , nunc disputare nec vacat nec libet .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_421", + "psc_text": "maneat in cogitatione, innotescit adversariis qualis foris appareat in operatione. Sancti ergo viri cum coguntur bona narrare quae faciunt, non elationi serviunt, sed utilitati. Unde beatus Job amicis suis se injuste increpantibus, atque idcirco nescientibus bona sua, loquendo aperit, ut nimirum discerent non contra ejus vitam increpantes erigi, sed hanc tacentes imitari, quamvis, ut supra jam diximus, hunc ad memoriam facta sua reducere, invecta ab increpantibus desperatio compellebat. Nam inter tot dolores vulneris et verba desperationis, cum bona quae fecit narrat, quasi collapsum verbis et verberibus ad spem animum reformat. Dicat ergo bona quae fecit, ut non cogatur inter tot mala de se desperare quae audit. Oculus fui caeco, et pes claudo. 38. Justitiae opera praemitti debent operibus misericordiae. Qui eleemosynas largitur, nec abstinet a peccato, rem suam Deo tribuit, et seipsum peccato.---Cum sancti operis exempla pensamus, intuendum nobis prius est, quam rectus narrandi ordo servetur, ut ante justitiae, et", + "candidate_score": 0.68313, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_33_35", + "bdc_text": "aber dessen Antwort vom 4 . November ( MBW 3364). , quo videat , quam necessarium sit , ut cum reliquis optimis illic viris advigilet contra stultos quosdam et eos , ut numero perpaucos , ita profecto nulla de caussa sese afferentes delatores et incentores , quibus ista debemus satanae moliminaWie aus der erwähnten Antwort Melanchthons hervorgeht , war der Brief Luthers von Markus Crodel angeregt worden. . De ratione et successu concordiae , in qua concilianda et conservanda laboravi tot annislaboravi tot annis am Rande nachgetragen .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1974", + "psc_text": "irascentem corripere, quo alienata mente non solum non aliena verba percipere, sed semetipsum vix valet tolerare? Furentem quippe qui per invectionem corripit, quasi ei qui non sentiat, plagas ebrio imponit. Doctrina itaque ut pervenire ad cor audientis valeat, quae sibi congrua sint temporum momenta perpendat. Bene ergo de his catulis dicitur: Quando cubant in antris, et in specubus insidiantur. Doctores enim sancti quando et arguenda conspiciunt et tamen se per silentium in cogitationibus retinent, quasi in specubus latent, et velut in antris se contegunt quia in suis cordibus occultantur. Sed cum opportunum tempus invenerint, repente prosiliunt, nulla quae dicenda sunt reticent, et cervicem superbientium morsu asperae increpationis tenent. Sive itaque per apostolos, sive per doctores, quos in apostolorum locum subrogavit, huic leaenae Dominus quotidie praedam capit, et per eos quos cepit alios etiam capere non desistit. Ad hoc quippe justi hujus mundi peccatores rapiunt, ut per conversos eos etiam alii", + "candidate_score": 0.682248, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_34_36", + "bdc_text": "November ( MBW 3364). , quo videat , quam necessarium sit , ut cum reliquis optimis illic viris advigilet contra stultos quosdam et eos , ut numero perpaucos , ita profecto nulla de caussa sese afferentes delatores et incentores , quibus ista debemus satanae moliminaWie aus der erwähnten Antwort Melanchthons hervorgeht , war der Brief Luthers von Markus Crodel angeregt worden. . De ratione et successu concordiae , in qua concilianda et conservanda laboravi tot annislaboravi tot annis am Rande nachgetragen . ut bona fide - id novitVor novit ein gestrichener Wortanfang .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_444", + "psc_text": "scimus. Prius enim necesse est occulta consiliorum illius machinamenta prodere, ut auditoris nostri animam valeamus postmodum ab aperto lapsu revocare. Hujus iniqui molas ipse summus pastor Ecclesiae praedicando conterebat, cum diceret: Sobrii estote et vigilate, quia adversarius vester diabolus tanquam leo rugiens circuit, quaerens quem devoret; cui resistite fortes in fide (I Petr. V, 8) . Contra hunc leonem sancta Ecclesia, quia ejus insidias conspicit, fidei caulas munit. Cujus toties molas frangit, quoties haereticorum argumenta destruit; totiesque ab ejus dentibus praedam diripit, quoties ab errore quempiam praedicando convertit. Et quia plerique justorum tunc erunt qui se ecclesiasticae pacis tempore ab hoc mundo exituros esse crediderunt, beatus Job dum sua narrat, voces quoque justorum sequentium indicat, dicens: CAPUT XXVII [Rec. XVI]. VERS. 18.---Dicebamque: In nidulo meo moriar, et sicut palma multiplicabo dies. 48. Ejus filii, si pace frui desiderant, in ejus nido et sinu remaneant.---Quid hoc loco per nidi nomen exprimitur,", + "candidate_score": 0.681549, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_81_83", + "bdc_text": "At sive ita me diligat dominus , a quo diligi tamen me non dubito , sive ita mereantur mea cum alia tum inconsyderationis et fidentiae intempestivae peccata , quod certissimum est , natus ad calumnias et odia ferendaferenda über der Zeile nachgetragen . videri queam . Quae enim Wittenpergae et alibi de actionibus meis RatisponaeZu Bucers Mit wirkung am Regensburger Religionsgespräch von 1541 und der daraus erwachsenen Kritik s. Volker Ortmann , Reformation und Einheit der Kirche .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2356", + "psc_text": "peccatores male sibi conscios examinatio justae vindictae. Quamvis enim eum tranquillum in judicio videant, tamen quia feriendos se ab illo non dubitant, eum in suis motibus perturbatum putant. Sequitur: CAPUT VIII. IBID.---Et respiciens omnem arrogantem humilia. 10. Omnis arrogans aut poenitendo cognoscit culpam, aut pereundo percipit poenam.---Ac si dicat ut ego. Apte autem ad vindictae ordinem arrogantibus superborum culpa praeponitur, quia nimirum non superbia de arrogantia, sed generatur arrogantia de superbia. Duobus autem modis a Domino peccator unusquisque respicitur, cum aut a peccato convertitur, aut ex peccato punitur. De respectu enim conversionis dicitur: Quia respexit Dominus Petrum, et recordatus Petrus verbi Jesu flevit amare (Luc. XXII, 61) . De respectu ultionis rursus dicitur: Vultus autem Domini super facientes mala, ut perdat de terra memoriam eorum (Psal. XXXIII, 17) . Utrisque autem modis in humilitate arrogans sternitur, quia aut poenitendo cognoscit culpam, aut pereundo percipit poenam: CAPUT IX [Vet. VII]. VERS.", + "candidate_score": 0.680798, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_34_36", + "bdc_text": "November ( MBW 3364). , quo videat , quam necessarium sit , ut cum reliquis optimis illic viris advigilet contra stultos quosdam et eos , ut numero perpaucos , ita profecto nulla de caussa sese afferentes delatores et incentores , quibus ista debemus satanae moliminaWie aus der erwähnten Antwort Melanchthons hervorgeht , war der Brief Luthers von Markus Crodel angeregt worden. . De ratione et successu concordiae , in qua concilianda et conservanda laboravi tot annislaboravi tot annis am Rande nachgetragen . ut bona fide - id novitVor novit ein gestrichener Wortanfang .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_910", + "psc_text": "periculo innotescunt. Qui sapit, studeat esse sapiens, non videri.---Ut vero apertius ostendamus in elationis jactantia. Eliu quam turpiter defluat, formam prius ostendere boni praedicatoris debemus, quatenus ex statu hujus rectitudinis monstretur liquido tortitudo quam prava sit incurvationis. Sanctae universalis Ecclesiae spiritalis quisque praedicator in cunctis quae dicit solerti cura se inspicit, ne in eo quod recta praedicat vitio se elationis extollat; ne vita a lingua discordet; ne pacem, quam in Ecclesia nuntiat, in seipso, dum bene dicit, et male vivit, amittat. Sed studet summopere contra maledicos rumores adversantium et defendere loquendo quod vivit, et ornare vivendo quod dicit. Nec in his omnibus suam, sed auctoris gloriam quaerit; atque omnem sapientiae gratiam, quam ut loqueretur accepit, non suis se aestimat meritis, sed eorum intercessionibus pro quibus loquitur accepisse. Sicque dum se infra dejicit, superest, quia suae nimirum magis mercedi proficit, quod bona quae exercere praevalet alienis meritis reddit. Indignum se omnibus", + "candidate_score": 0.678732, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_34_36", + "bdc_text": "November ( MBW 3364). , quo videat , quam necessarium sit , ut cum reliquis optimis illic viris advigilet contra stultos quosdam et eos , ut numero perpaucos , ita profecto nulla de caussa sese afferentes delatores et incentores , quibus ista debemus satanae moliminaWie aus der erwähnten Antwort Melanchthons hervorgeht , war der Brief Luthers von Markus Crodel angeregt worden. . De ratione et successu concordiae , in qua concilianda et conservanda laboravi tot annislaboravi tot annis am Rande nachgetragen . ut bona fide - id novitVor novit ein gestrichener Wortanfang .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2011", + "psc_text": "non solum effectum considerat, sed etiam momenta cogitationum signat, recte ad beatum Job dicitur: Dinumerasti menses conceptus earum? Subaudis ut ego, qui in sanctis praedicatoribus non solum fructus exteriorum operum, sed ipsas diutinas cogitationes numero, qui et eas ad retributionem servo. [Vet. XXI.] 45. Qui se ad praedicandum parant, prius se interius virtutibus innovent.---Possunt per menses, quia congesti dies sunt, etiam multiplicatae virtutes intelligi. In mensibus quoque luna renascitur; nilque obstat si per menses nova regenerationis creatura signetur. De qua Paulus apostolus dicit: In Christo Jesu neque circumcisio aliquid valet, neque praeputium, sed nova creatura (Galat. V, 6; VI, 15) . Sancti igitur viri, cum se ad praedicandum parant, prius se interius virtutibus innovant, ut ad hoc quod loquendo docent, vivendo concordent. Prius sua interna considerant, atque a cunctis se vitiorum sordibus emundant, curantes summopere ut contra iram patientiae luce resplendeant, contra carnis luxuriam etiam cordis munditia fulgescant, 977 contra", + "candidate_score": 0.678271, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_34_36", + "bdc_text": "November ( MBW 3364). , quo videat , quam necessarium sit , ut cum reliquis optimis illic viris advigilet contra stultos quosdam et eos , ut numero perpaucos , ita profecto nulla de caussa sese afferentes delatores et incentores , quibus ista debemus satanae moliminaWie aus der erwähnten Antwort Melanchthons hervorgeht , war der Brief Luthers von Markus Crodel angeregt worden. . De ratione et successu concordiae , in qua concilianda et conservanda laboravi tot annislaboravi tot annis am Rande nachgetragen . ut bona fide - id novitVor novit ein gestrichener Wortanfang .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1951", + "psc_text": "Ut recte suo munere defungantur praedicatores et doctores, habent a Deo.---Sed unde tanta haec doctori intelligentia, ut et sibi perfecte vigilet, et dormientes ad vigilias sub quibusdam clamoris provectibus vocet, ut et peccatorum tenebras prius caute discutiat, et discrete postmodum lucem praedicationis ostendat, ut singulis juxta modum et tempora congruat, et simul omnibus quae illos sequantur ostendat? Unde ad tanta et tam subtiliter tenditur, nisi intrinsecus ab eo a quo est conditus doceatur? Quia ergo laus tantae intelligentiae non praedicatoris virtus est, sed auctoris, recte per eumdem auctorem dicitur: Vel quis dedit gallo intelligentiam? Ac si diceret: Nisi ego, qui doctorum mentes quas mire ex nihilo condidi ad intelligenda quae occulta sunt mirabilius instruxi. Unde bene ut in dictis praedicantium non solum inspiratorem se intelligentiae, sed etiam auctorem locutionis ostendat, adjungit: VERS. 37.---Quis enarrabit coelorum rationem? [Rec. V.] Quorum tamen verba quia cum sese nobis per speciem ostenderit subtrahit, protinus", + "candidate_score": 0.677446, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_81", + "bdc_text": "At sive ita me diligat dominus , a quo diligi tamen me non dubito , sive ita mereantur mea cum alia tum inconsyderationis et fidentiae intempestivae peccata , quod certissimum est , natus ad calumnias et odia ferendaferenda über der Zeile nachgetragen .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2516", + "psc_text": "18. Ejus linguam Dominus ligavit, dum silere coegit errores.---Subaudis ut ego. Scriptura enim sacra fune aliquando dimensionum sortes, aliquando peccata, aliquando fidem designare consuevit. Nam propter haereditarias dimensionum sortes dicitur: Funes ceciderunt mihi in praeclaris; etenim haereditas mea praeclara est mihi (Psal. XV, 6) . Funes quippe in praeclaris cadunt, dum per humilitatem vitae sortes nos patriae melioris excipiunt. Rursum quia fune peccata signantur, per prophetam dicitur: Vae qui trahitis iniquitatem in funiculis vanitatis (Isai. V, 18) . Iniquitas namque in funiculis vanitatis trahitur, dum per augmentum culpa protelatur. Unde et per Psalmistam dicitur: Funes peccatorum circumplexi sunt me (Psal. CXVIII, 61) . Quia enim funis addendo torquetur ut crescat, non immerito peccatum in fune figuratur, quod perverso corde saepe, dum defenditur, multiplicatur. Rursum fune fides exprimitur, Salomone attestante, qui ait: Funiculus triplex difficile rumpitur (Eccle. IV, 12) , quia fides videlicet, quae de cognitione Trinitatis ab ore praedicantium texitur,", + "candidate_score": 0.677191, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_102_104", + "bdc_text": "avertendum omnis recta conscientia merito iudicet . Corporalem praesentiam domini in sacra coenain sacra coena über der Zeile nachgetragen. , quae detrahat veritati naturae humanae in Christo vel gloriae eius caelesti , poni a d. Luthero ne suspicor quidem . Papistae , qui quidem scholasticos sequuntur , nihil quam habitudinem ( ita loquitur Thomas AquinasVgl.", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1232", + "psc_text": "Via quippe est incarnatae sapientiae omnis actio quam temporaliter gessit. Viae ejus sunt vivendi ordines, quos ad se venientibus stravit. Tot itaque ad se venientibus vias praebuit, quot bene vivendi exempla monstravit. Humilitatis ejus vias Propheta aspexerat, cum suspirabat, dicens: In mandatis tuis me exercebo, et considerabo vias tuas (Psal. CXVIII, 15) . Hinc rursum de unoquoque justo dicitur qui curat ut per dominica exempla gradiatur: A Domino gressus hominis diriguntur, et viam ejus cupit nimis (Psal. XXXVI, 23) [Vet. XVII]. Quia ergo superbi quique humiliatis dominicae facta contemnunt, recte dicitur: Vias ejus intelligere noluerunt. Viae enim istae visione despectae sunt, sed intellectu reverendae. Aliud quippe est in eis quod cernitur, aliud quod exspectatur. Quid enim in hac vita aliud quam dejectionem, sputa, ludibria, mortemque intuentium oculis ostendit? Sed per haec infima transitur ad summa, per haec dedecora quae praecedunt aeterna nobis et gloriosa pollicentur. Viderunt ergo superbi vias Dei,", + "candidate_score": 0.677023, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_55_57", + "bdc_text": "quęrere in Christo domino nec aliud quicquam in ecclesia obtinere velle quam verbum dei , nec alia de causa adversari vobis , quam quod putet vos verbo dei detrahere . Ideo , quae etiam contra me ipsum aliquando iudicavit durius et gravissima infamiavor infamia ein gestrichener Wortanfang . - non dico nominis ( pereat enim hoc et exaltetur nomen Christi ) , sed ministerii mei , quod scio Christi esse , qualisqualis sim - publicis scriptis evulgavit , errori humano , quiVor qui gestrichenes non .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2608", + "psc_text": "Domino respondetur: Ego sum unigenitus Patris, ego principium, ego Verbum ante saecula. Quia enim Saulus incarnatum Dominum credere contemnebat, et ejus humanitatis infirma despexerat, de coelo hoc quod contempserat audivit: Ego sum Jesus Nazarenus, quem tu persequeris (Ibid., 8) . Ac si diceret: Hoc a me audi de superioribus, quod in me de inferioribus despicis. Auctorem coeli venisse despexeras in terram, ex terra ergo hominem cognosce de coelo, ut tanto in me amplius sacramenta infirmitatis metuas, quanto et haec perducta in coelestibus ad excellentiam potestatis probas. Prosternens igitur te, nequaquam tibi hoc astruo quod ante saecula Deus sum; sed illud a me audis quod de me credere dedignaris. Postquam enim dixit Jesus, adhuc in expressionem terrenae inhabitationis subdidit Nazarenus; velut si apertius diceretur: Humilitatis meae infirma suscipe, et tuae superbiae squamas amitte. 53. In hypocritis duriores illae squamae. Malitiosae mentes hericiis similes.---Sciendum tamen est quod istae defensionum squamae, quamvis pene", + "candidate_score": 0.676699, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_34", + "bdc_text": "November ( MBW 3364). , quo videat , quam necessarium sit , ut cum reliquis optimis illic viris advigilet contra stultos quosdam et eos , ut numero perpaucos , ita profecto nulla de caussa sese afferentes delatores et incentores , quibus ista debemus satanae moliminaWie aus der erwähnten Antwort Melanchthons hervorgeht , war der Brief Luthers von Markus Crodel angeregt worden. .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2733", + "psc_text": "VERS. 25.---Omne sublime videt. 42. Diaboli ejusque membrorum immensa superbia. Saul propter elationem reprobatus. Davidis in suprema dignitate humilitas.---Id est, cunctos velut infra se positos quasi de sublimi respicit, quia dum per intentionem contra auctorem nititur, aestimare sibi quemlibet similem dedignatur. Quod apte etiam ejus membris congruit, quia omnes iniqui per tumorem cordis elati cunctos quos cernunt superbiae fastu despiciunt; et si quando exterius venerantur, intus tamen in secreto cordis, ubi apud se sua aestimatione magni sunt, cunctorum sibi vitam meritumque postponunt, eosque infra se esse respiciunt, quia per elatam cogitationem cordis in cujusdam se altitudinis arce posuerunt. Quibus bene per prophetam dicitur: Vae qui sapientes estis in oculis vestris, et coram vobismetipsis prudentes (Isai. V, 21) . Hinc etiam Paulus ait: Nolite prudentes esse apud vosmetipsos (Rom. XII, 16) . Hinc ad Saul divina increpatione dicitur: Nonne cum esses parvulus in oculis tuis, caput te constitui in tribubus Israel", + "candidate_score": 0.676298, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_47_49", + "bdc_text": "etiam clare testaremini vosvos über der Zeile nachgetragen. non esse in ea sententia , ut absentis modomodo am Rande nachgetragen . Christi signa inVor in gestrichenes modo . sacra coena et non Christum ipsum dispensari et sumi existimetis , Vgl. den Abendmahlsartikel des Bekenntnisses , RBS I/2 52f ( dt. ) bzw. 65f ( lat. ) , Art. 22 ( 23 ) .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2081", + "psc_text": "enim priori loco gratia praedicationis attenditur, 992 et posteriori utilitas corporis, certum est quia in dextris tubae, et sinistris lagenae teneantur. Hinc Dominus in Evangelio ait: Neque accendunt lucernam, et ponunt eam sub modio, sed super candelabrum (Matth. V, 15) . In modio enim commodum temporale, in lucerna autem lux praedicationis accipitur. Lucernam ergo sub modio ponere est propter temporale commodum, gratiam praedicationis abscondere, quod nemo utique electorum facit. Et bene illic additur: Sed super candelabrum. In candelabro enim status corporis designatur, cui lucerna superponitur, dum eidem corpori cura praedicationis antefertur. Bene itaque per Prophetam dictum est: Sceptrum exactoris ejus superasti, sicut in die Madian (Isai. IX, 4) . Sed quia exponendi prophetici testimonii gratia longe digressi sumus, ad operis nostri ordinem revertamur. Igitur postquam dictum est: Clamorem exactoris non audiit, quia videlicet antiqui hostis insidias Dominus in carne manifestatus despexit, quid etiam de electis suis fecerit recte subjungit, dicens:", + "candidate_score": 0.676268, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_36_38", + "bdc_text": "ut bona fide - id novitVor novit ein gestrichener Wortanfang . Christus et patefaciet Korrigiert aus satisfaciet[ ? ] . in illo die - , ita non vulgari opera nec levibus undique contumeliis et calumniis exercitatus , nunc disputare nec vacat nec libet .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_460", + "psc_text": "invigilent, orando, legendo, bene vivendo renovamur, quia vita nostra dum lacrymis lavatur, bonis operibus exercetur, sanctis meditationibus tenditur, ad novitatem suam sine cessatione reparatur. Beatus igitur Job sic sua narrat, ut nostra significet, quia sancta Ecclesia cum fideles suos conspicit ad vitae veteris 633 culpas redire, eos quos novitatem mentis intuetur perdere, cogitur plorare. Praedicator quippe egregius discipulis suis dicit: Quae est enim nostra spes, aut gaudium, aut corona gloriae? nonne vos ante Dominum (I Thess. II, 19) ? Sancta ergo Ecclesia quasi amissam gloriam deplorat, cum fideles suos ad vitam veterem redire considerat. Ait enim: Dicebam: Gloria mea semper innovabitur, quia eos quos in se novae vitae militare credidit, vetustis desideriis servire cognoscit. [Vers. XXVIII.] 54. Quot significentur in sacris Scripturis, arcus nomine.---Arcus autem nomine in sacro eloquio aliquando malorum insidiae, aliquando dies judicii, aliquando vero ipsa eadem sacra eloquia designantur. Per arcum quippe insidiae figurantur, sicut per Psalmistam", + "candidate_score": 0.67363, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_54", + "bdc_text": "Lutherum scio , quantum quidem sciri consilia hominum possunt , deum toto pectore Adagia , 1. 4. 26 ( LB II 160f) .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1046", + "psc_text": "tamen quibusdam motibus proditur, quamvis nullis proprietatibus exprimatur. Unde David propheta intuens electorum animas tantum gaudium mente concipere quantum sermone non valent aperire, ait: Beatus populus, qui scit jubilationem (Psal. LXXXVIII, 16) . Non enim ait, Qui loquitur; sed, Qui scit, quia sciri quidem jubilatio intellectu potest, sed dicto exprimi non potest. Sentitur per illam quippe, quod ultra sensum est. Et cum vix ad hoc contemplandum sufficiat conscientia sentientis, quomodo ad hoc exprimendum sufficiat lingua dicentis? Quia ergo cordibus nostris lux se veritatis insinuans, modo districtam justitiam praetendendo contristat, modo interna gaudia aperiendo laetificat; post tentationum amaritudines, post tribulationum luctus, apte subjungitur: Videbit faciem ejus in jubilo. 11. Ad illud non pervenitur nisi prius purgata igne tribulationis mente.---Menti enim nostrae de consideratione caecitatis suae prius ignis tribulationis immittitur, ut omnis vitiorum aerugo concremetur; et tunc mundatis oculis cordis illa laetitia patriae coelestis aperitur, ut prius purgemus lugendo quod fecimus; et", + "candidate_score": 0.673306, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_54", + "bdc_text": "Lutherum scio , quantum quidem sciri consilia hominum possunt , deum toto pectore Adagia , 1. 4. 26 ( LB II 160f) .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_336", + "psc_text": "cuncta disponere. Qui ergo voces petentium transiens audivit, stans lumen reddidit, quia etsi propter nos temporalia pertulit, inde tamen nobis lucem tribuit, unde habere mutabilitatis transitum nescit. Quia igitur quando per carnem appareret hominibus incertum fuit, 606 recte nunc dicitur: Deus intelligit viam ejus, et ipse novit locum illius. Ac si aperte diceretur: Humanae cogitationi occulta sunt, vel quando per carnem ad homines sapientia veniat, vel quomodo apud Patrem invisibilis, etiam cum foris apparuerit, persistat. 6. Ejusdem adventus et mansio in cordibus hominum ignorantur.---Quamvis hoc intelligi et aliter potest. Nam via ejus non inconvenienter accipitur hoc ipsum quod venit ad cor, seseque nobis intrinsecus infundit. Locus vero ejus fit cor, ad quod veniens permanet. De hac quippe via illius dicitur: Vox clamantis in deserto, parate viam Domino (Matth. III, 3) ; id est, in corde vestro venienti Sapientiae aditum reserate, sicut alias dicitur: Iter facite ei qui ascendit super occasum", + "candidate_score": 0.673102, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_59_61", + "bdc_text": "domino in illoVor illo gestrichenes ipso . tam multa praeclare agenti et peragenti tam praedicatione nominis sui quam explicatione virtutis suae in vita eius condonare ipsa professionis christianae religio iussit . Idem igitur faciendum et aliis suadere oportuit .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2012", + "psc_text": ". Sancti igitur viri, cum se ad praedicandum parant, prius se interius virtutibus innovant, ut ad hoc quod loquendo docent, vivendo concordent. Prius sua interna considerant, atque a cunctis se vitiorum sordibus emundant, curantes summopere ut contra iram patientiae luce resplendeant, contra carnis luxuriam etiam cordis munditia fulgescant, 977 contra torporem zelo candeant, contra confusos praecipitationis motus serena gravitate rutilent, contra superbiam vera humilitate luceant, contra timorem radiis auctoritatis clarescant. Quia ergo tanta in se prius studia congerunt, quasi in conceptu sanctae praedicationis menses virtutum fiunt. Quos menses Dominus solus dinumerat, quia eadem bona in eorum cordibus non nisi qui dedit pensat. Et quia juxta mensuram virtutum effectus etiam subsequitur fructuum, recte subjungitur: CAPUT XII. IBID.---Et scisti tempus partus earum? 46. Virtutum mensuram fructus ratio sequitur.---Subaudis, Ut ego, qui dum in cogitatione virtutum menses dinumero, quando hoc quod implere appelunt parere valeant scio, quia nimirum dum cordis occulta conspicio, futurum", + "candidate_score": 0.673014, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_51", + "bdc_text": "Et quia hoc ipsum mysterium rationis nostrae acumen longe , imo infinito transcendit nec possumus de eo quicquam recte cogitare nisi ex ipsis domini verbis , statuebam optimam consensionis nostrae declarandae rationem esse , si ita etiam loqui de his sacramentis utrinque consentiremus , ut de eo loquitur spiritus sanctus in scripturis suis .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1954", + "psc_text": "secretorum? Quid per coeli concentum nisi concors praedicantium sermo signatur? Conditor igitur noster cum coelorum rationem narrare coeperit, dormire coeli concentum facit, quia cum jam nobis per speciem ostenditur, nimirum praedicantium verba subtrahuntur. Hinc enim per Jeremiam Dominus dicit: Non docebit ultra vir proximum suum, et fratrem suum, dicens: Cognosce Dominum. Omnes enim cognoscent me a minimo eorum usque ad maximum, dicit Dominus (Jerem. XXXI, 34) . Hinc Paulus ait: Sive prophetiae evacuabuntur, sive linguae cessabunt, sive scientia destruetur (I Cor. XIII, 8) . [Vet. VIII.] Vel certe coelorum ratio est ipsa vivificatrix virtus, quae spiritus format angelorum. Deus enim sicut est causa causarum, sicut vita viventium, ita etiam ratio rationabilium creaturarum. Tunc ergo coelorum rationem Dominus narrat, cum semetipsum nobis quomodo electis spiritibus praesit insinuat. Tunc coelorum rationem narrat, cum, detersa mentis nostrae caligine, clara se visione manifestat. Unde et in Evangelio Dominus dicit: Venit hora cum jam non", + "candidate_score": 0.672756, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_36_38", + "bdc_text": "ut bona fide - id novitVor novit ein gestrichener Wortanfang . Christus et patefaciet Korrigiert aus satisfaciet[ ? ] . in illo die - , ita non vulgari opera nec levibus undique contumeliis et calumniis exercitatus , nunc disputare nec vacat nec libet .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_898", + "psc_text": "intra sanctam Ecclesiam incorrectis moribus positi, eo durius vitam fidelium quo vicinius premunt, quia dum vitari a fidelibus quasi fideles nequeunt, tanto gravius quanto et interius tolerantur. [Vet. II.] Amici vero ejus, qui quasi dum consulunt invehuntur, haereticorum figuram exprimunt, qui sub specie consulendi agunt negotium seducendi. Unde et ad beatum Job dum pro Domino verba faciunt, a Domino reprobantur, quia videlicet omnes haeretici dum Deum defendere nituntur offendunt. Unde eis apte et ab eodem viro sancto dicitur: Disputare cum Deo cupio, prius vos ostendens fabricatores mendacii, et cultores perversorum dogmatum (Job. XIII, 3, 4) . Constat ergo eos haereticorum typum gerere, quos sanctus vir redarguit cultui perversorum dogmatum deservire. Quia igitur Job interpretatur dolens, quo nimirum dolore vel Mediatoris passio, vel sanctae Ecclesiae labor exprimitur, quae multiplici praesentis vitae fatigatione cruciatur, amici quoque ejus ex vocabulo nominis meritum suae indicant actionis. Nam Eliphaz Latina lingua dicitur Dei contemptus. Et", + "candidate_score": 0.67093, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_37_39", + "bdc_text": "Christus et patefaciet Korrigiert aus satisfaciet[ ? ] . in illo die - , ita non vulgari opera nec levibus undique contumeliis et calumniis exercitatus , nunc disputare nec vacat nec libet . Hoc unum tibi confirmo in domino , quod et antea non semel confirmavi :", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2366", + "psc_text": "Dominus potentiam suae magnitudinis intulit, nunc in subsequentibus nequitiam antiqui hostis ostendit, ut bonus famulus et, auditis prius virtutibus Domini, sciret quantum diligeret, et, cognita post calliditate diaboli, disceret quantum timeret. Unde bene per prophetam dicitur: Leo rugiet, quis non timebit? Dominus Deus (ocutus est, quis non prophetabit (Amos III, 8) ? Postquam enim virtus ei sui conditoris innotuit, nequaquam illum vires adversarii latere debuerunt, ut eo magis defensori suo se humilius subderet quo hostis sui nequitias subtilius agnovisset, protectoremque suum tanto ardentius quaereret, quanto terribiliorem hostem cognosceret quem vitaret. Certum quippe est quia minus diligit ereptorem suum qui minus intelligit periculum quod evasit, et vile solatium deputat defensoris qui virtutem adversarii debilem putat. Unde bene ereptionem suam Domino tribuens propheta dicebat: Diligam te, Domine, virtus mea (Psal. XVII, 1) , aperte videlicet dicens: Eo te magis diligo, quo infirmitatem 1055 propriam sentiens, virtutem meam te esse cognosco. Hinc rursum", + "candidate_score": 0.670596, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_105", + "bdc_text": "Thomas von Aquin , Summa theologiae , III' q. 76 a. 6 ad 3. ) corporis domini ad species pani et vini ponunt ;", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1007", + "psc_text": "Per panem in Scriptura sacra multa significantur: 1 o Christus; 2 o gratia; 3 o sacra doctrina; 4 o haereticorum praedicatio; 5 o subsidium vitae praesentis; 6 o jucunditas humanae delectationis.---Ac si aperte dicat: Afflicta mens sibi in amaritudinem verti considerat quidquid se antea blande libenterque satiabat. [Vet. XXV.] In Scriptura enim sacra panis aliquando ipse Dominus, aliquando spiritualis gratia, aliquando divinae doctrinae eruditio, aliquando haereticorum praedicatio, aliquando subsidium vitae praesentis, aliquando jucunditas humanae delectationis accipitur. In pane Dominus signatur, sicut ipse in Evangelio dicit: Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi (Joan. VI, 51) . Rursum per panem gratia doni spiritalis accipitur, sicut per prophetam dicitur: Qui obturat aures suas, ne audiat sanguinem, et claudit oculos suos, ne videat malum, iste in excelsis habitabit: munimenta saxorum sublimitas ejus, panis ei datus est (Isai. XXXIII, 15) . Quid est enim obturare aures suas, ne audiat sanguinem, nisi peccatis suadentibus,", + "candidate_score": 0.668202, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_52", + "bdc_text": "Quis enim magis vel proprie vel perspicue ista explicet arcana credentibus duntaxat Christo ex fide adoptionisVgl.", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1586", + "psc_text": ". Sed plerumque praedicatores sancti ostendere semetipsos ut prosint cupiunt, nec tamen possunt; plerumque latere ut quieti sint appetunt, nec tamen permittuntur. Nemo igitur scit quando lucem nubium pluviae ostendant, quia nemo comprehendit quando Deus virtutem praedicationis praebeat, ut praedicantium gloria clarescat. Dicit ergo: Nunquid scis quando praeceperit Deus pluviis ut ostenderent lucem nubium ejus? Ac si aperte dicat: Nunquid si venturos in mundo praedicatores jam conspicis, quando eos ad praedicandum Dominus repletione sancti Spiritus impellat, quibusve modis eorum vitae claritatem mundo innotescat apprehendis? Unde adhuc apte subjungitur. CAPUT XXXVII [Rec. XIII]. VERS. 16.---Nunquid nosti semitas nubium magnas, et perfectas scientias? 61. Arcta bene vivendi doctrina, non est ampla via, sed semita.---Habent istae nubes semitas subtilissimas, scilicet sanctae praedicationis vias. Angusta quippe porta est, quae ducit ad vitam (Matth. VII, 14) . Eos ergo per semitas astringunt, qui ab intentionis eorum tramite per lata mundi desideria evagando non exeunt. Arcta", + "candidate_score": 0.667755, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_34", + "bdc_text": "November ( MBW 3364). , quo videat , quam necessarium sit , ut cum reliquis optimis illic viris advigilet contra stultos quosdam et eos , ut numero perpaucos , ita profecto nulla de caussa sese afferentes delatores et incentores , quibus ista debemus satanae moliminaWie aus der erwähnten Antwort Melanchthons hervorgeht , war der Brief Luthers von Markus Crodel angeregt worden. .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1951", + "psc_text": "Ut recte suo munere defungantur praedicatores et doctores, habent a Deo.---Sed unde tanta haec doctori intelligentia, ut et sibi perfecte vigilet, et dormientes ad vigilias sub quibusdam clamoris provectibus vocet, ut et peccatorum tenebras prius caute discutiat, et discrete postmodum lucem praedicationis ostendat, ut singulis juxta modum et tempora congruat, et simul omnibus quae illos sequantur ostendat? Unde ad tanta et tam subtiliter tenditur, nisi intrinsecus ab eo a quo est conditus doceatur? Quia ergo laus tantae intelligentiae non praedicatoris virtus est, sed auctoris, recte per eumdem auctorem dicitur: Vel quis dedit gallo intelligentiam? Ac si diceret: Nisi ego, qui doctorum mentes quas mire ex nihilo condidi ad intelligenda quae occulta sunt mirabilius instruxi. Unde bene ut in dictis praedicantium non solum inspiratorem se intelligentiae, sed etiam auctorem locutionis ostendat, adjungit: VERS. 37.---Quis enarrabit coelorum rationem? [Rec. V.] Quorum tamen verba quia cum sese nobis per speciem ostenderit subtrahit, protinus", + "candidate_score": 0.666646, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_101_103", + "bdc_text": "Eo nihil avertere quęsivi , quam quodVor quod ein gestrichener Wortanfang . avertendum omnis recta conscientia merito iudicet . Corporalem praesentiam domini in sacra coenain sacra coena über der Zeile nachgetragen. , quae detrahat veritati naturae humanae in Christo vel gloriae eius caelesti , poni a d. Luthero ne suspicor quidem .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_76", + "psc_text": "Sin vero lucis nomine justos accipimus, tenebrarum vero appellatione peccatores (unde et Paulus dicit: Eratis aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino [Ephes. V, 8]), hoc ipsum quod diximus sentiri nil obstat, quia perfecta aeternitatis scientia nulli tribuitur, quousque cursus justorum injustorumque finiatur. Sed quia mirum non est carnales populos superna nescire, sanctus vir in ejusdem divinae potentiae admiratione se erigit, et quod ipsam quoque angelorum perfectorumque hominum scientiam transeat, intuetur dicens: CAPUT XXIX [Rec. XVII]. VERS. 11.---Columnae coeli contremiscunt, et pavent ad nutum ejus. 42. Columnae coeli sunt vel angeli, vel summi Ecclesiae praedicatores, vel etiam Ecclesiae ipsae.---Quid aliud columnas coeli quam vel sanctos angelos, vel summos Ecclesiae praedicatores appellat? Super quos in coelestibus crescens universa spiritalis fabricae structura surrexit, sicut alias sancta Scriptura testatur, dicens: Qui vicerit, faciam illum columnam in templo Dei mei (Apoc. III, 12) . Nam quisquis in Dei opere recta intentione firmatur, columna in", + "candidate_score": 0.663696, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_71", + "bdc_text": "Studui itaque cum d. Philippo et aliis quibusdam d. Luthero de vobis suggerere , quae sentimus , optima et avertere conatus secus obtundentium [ ?", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1946", + "psc_text": "aliter qui se a parvis custodiunt, sed aliquando in gravibus demerguntur; aliter qui bona nec inchoant, aliter qui inchoata minime consummant; aliter qui mala occulte agunt, et bona publice, aliter qui bona quae faciunt abscondunt, et tamen quibusdam factis publice mala de se opinari permittunt. Et quidem de singulis quis sit admonitionis ordo subtiliter insinuare debuimus, sed formidata locutionis prolixitate praepedimur. Auctore autem Deo in alio opere id explere appetit animus, si tamen laboriosae hujus vitae adhuc aliquantulum tempus restaverit. [Vet. VII.] 14. Iniqui altis et magnis vocibus increpandi, lenibus et blandis admonendi qui ab iniquitate recesserunt.---Habemus vero aliud quod de galli hujus intelligentia considerare debeamus, quia profundioribus horis noctis valentiores ac productiores edere cantus solet, cum vero matutinum jam tempus appropinquat, leniores et minutiores omnimodo voces format. In quibus galli hujus intelligentia quid nobis innuat considerata praedicatorum discretio demonstrat. Qui cum iniquis adhuc mentibus praedicant, altis et magnis vocibus", + "candidate_score": 0.658112, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_90_92", + "bdc_text": "agendi negotium Nach negotium gestrichenes negotium . Christi , quam dubitare non licet obiectam divinitus . Quiescere certe mallem .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2319", + "psc_text": "Nunquid qui contendit cum Deo tam facile conquiescit? Utique qui arguit Deum debet et respondere illi. 107. Pia et moderata Dei ad Job increpatio.---Vir sanctus tanta hac districtione flagelli non aestimavit augeri sibi merita, sed vitia resecari. Quae quia in se nulla cognovit, percussum injuste se credidit, et percutientem prorsus arguere est de percussione murmurare. Considerans autem Dominus quod ea quae protulit non ex tumore superbiae, sed ex qualitate collegerat vitae, pie illum increpat dicens: Nunquid qui contendit cum Deo tam facile conquiescit? Utique qui arguit Deum debet et respondere illi. Ac si apertius diceret: Qui tanta de tua actione locutus es, cur audita sanctorum vita siluisti? Me enim fuit arguere, de percussione mea an fuerit justa dubitare. Et bona quidem tua veraciter protulisti, sed haec quo tenderent flagella nescisti, quia etsi non habes jam quod corrigas, habes adhuc tamen quo crescas. In quantam vero virtutis arcem quam plurimos sublevem,", + "candidate_score": 0.655753, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_45_47", + "bdc_text": "Iam cum confessioneVor confessione gestrichenes vos . BasiliensiGemeint ist das Erste Hel vetische Bekenntnis von 1536 ( RBS 1/2 33-68 ) . etiam clare testaremini vosvos über der Zeile nachgetragen. non esse in ea sententia , ut absentis modomodo am Rande nachgetragen .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_818", + "psc_text": "velit si quid est quod reprehensibiliter facit. Quas videlicet erroris tenebras idcirco mens tolerat, quia cordis oculum tumor gravat. Unde beatus Job inter tot eximia facta virtutum, qui tam summus exstitit in operatione, ut demonstraret quam humilis fuerit in mente, protinus adjunxit: CAPUT XV [Vet. XIII, Rec. IX]. VERS. 33.---Si abscondi quasi homo peccatum meum, et celavi in sinu meo iniquitatem meam. 30. Humilitatis argumentum est culpam suam confiteri; superbiae, excusare. Peccata excusando, graviora reddimus.---Haec sunt namque verae humilitatis testimonia, et iniquitatem suam quemque cognoscere, et cognitam voce confessionis aperire. At contra, usitatum humani generis vitium est, et latendo peccatum committere, et commissum negando abscondere, et convictum defendendo multiplicare. Ex illo quippe lapsu primi hominis haec augmenta nequitiae ducimus, ex quo ipsam radicem traximus culpae. Sic namque ille dum lignum vetitum contigisset, abscondit se a facie Domini inter ligna paradisi. In qua absconsione, scilicet quia Deum latere non poterat, non", + "candidate_score": 0.65382, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_71", + "bdc_text": "Studui itaque cum d. Philippo et aliis quibusdam d. Luthero de vobis suggerere , quae sentimus , optima et avertere conatus secus obtundentium [ ?", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2090", + "psc_text": "Linguam tuam adhaerere faciam palato tuo, et eris mutus, nec quasi vir objurgans, quia domus exasperans est (Ezech. III, 26) . 83. Aliquando pro doctoris et auditorum merito vel culpa, datur aut negatur. De accepto nemo extollatur. Spem comitetur timor.---Aliquando autem sermo praedicationis propter utrosque datur, aliquando propter utrosque subtrahitur. Propter utrosque enim datur, sicut divina voce Paulo apud Corinthios dicitur: Noli timere, sed loquere (Act. XVIII, 9) . Et paulo post: Quia populus multus est mihi in hac civitate (Ibid. 10) . Propter utrosque vero subtrahitur, sicut Heli sacerdos et pravam filiorum cognovit actionem, et dignam increpationis non exercuit vocem; cum profecto futurum esset ut in mortis supplicio et istos reatus flagitii, et illum silentii poena multaret (I Reg. III, 12, seq.) . Inter haec igitur cum vel pro quo sermo detur, vel propter quem subtrahatur, ignoramus, unum est salubre remedium, nec de his quae aliis magis accepimus, nosmetipsos", + "candidate_score": 0.653611, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_60", + "bdc_text": "tam multa praeclare agenti et peragenti tam praedicatione nominis sui quam explicatione virtutis suae in vita eius condonare ipsa professionis christianae religio iussit .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_511", + "psc_text": "a proximis jurgando dividuntur. Sed virtutem manuum sine charitate testatur praedicator egregius nil valere, qui ait: Si distribuero omnes facultates meas in cibos pauperum, et si tradidero corpus meum ut ardeam, charitatem autem non habeam, nihil mihi prodest (I Cor. XIII, 3) . [Vet. VIII.] Nonnunquam vero haeretici signa quoque ac miracula faciunt, sed ut hic praemia afflictionis suae abstinentiaeque recipiant, videlicet laudes, quas quaerunt. Unde et Redemptoris voce dicitur: Multi mihi dicent in illa die: 644 Domine, Domine, nonne in nomine tuo prophetavimus, et in nomine tuo daemonia ejecimus, et in nomine tuo virtutes multas fecimus? Et tunc confitebor illis quia nunquam novi vos; discedite a me qui operamini iniquitatem. Qua nimirum sententia quid datur intelligi, nisi ut hominibus charitatis humilitas, non autem debeant virtutum signa venerari? Unde nunc sancta Ecclesia, etiam si qua fiant haereticorum miracula, despicit, quia haec sanctitatis specimen non esse cognoscit. Probatio quippe sanctitatis non", + "candidate_score": 0.651778, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_100_102", + "bdc_text": "aliqua non necessaria disputatione , ea feci causa , quam in illis literis explicaviSiehe oben Nr. 1789 , 59-66 . . Eo nihil avertere quęsivi , quam quodVor quod ein gestrichener Wortanfang . avertendum omnis recta conscientia merito iudicet .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1096", + "psc_text": "potest ad petrectae gaudia libertatis, nisi prius debitum solverit humanae conditionis. Conversus autem quisque sibi caute sollicitus, tacite secum considerare non cessat, aeternus judex quam districtus adveniat, suumque terminum quotidie prospicit, et ante severitatem tantae justitiae quas rationes vitae suae sit positurus attendit. Etsi cuncta prava opera, quae intelligere potuit, devitavit, venturus tamen coram districto judice, illa magis quae in semetipso non intelligit, pertimescit. Quis enim considerare valeat quanta mala per momenta temporum ipsis inconstantibus cogitationum motibus perpetramus? Facile est enim opera perversa vitare, sed nimis difficile est ab illicita cogitatione cor tergere. Et tamen scriptum est: Vae vobis qui cogitatis inutile (Mich. II, 1). Et rursum: In die cum judicabit Dominus occulta hominum (Rom. II, 16) . Qui etiam praemisit: Inter se invicem cogitationum accusantium, aut etiam defendentium (Ibid., 15) . Et rursum: Labia dolosa in corde, et corde locuti sunt mala (Psal. XI, 3) . Et rursum: Etenim", + "candidate_score": 0.651501, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_122_124", + "bdc_text": "Si ullo pacto fieri queat , deprecorKorrigiert aus precor. , ut Lutheri epistola prematur , ne quid illincillinc über der Zeile nachgetragen . amplius tale scribatur . Si volet dominus , cavere summis viribus enitemur , sicut etiam ante certe hac in re non dormitavimus .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_231", + "psc_text": "in eis interna spiritalia quaerimus, eorum profunda rimamur. Quod ipse Dominus facere dicitur, quia id nos agere ipso donante praevalemus. Per nos ergo qui non litteram quae occidit, sed spiritum qui vivificat sequimur, profunda fluviorum Dominus scrutatur, et abscondita in lucem producit, quia dicta legis, quae caliginosa nimis historia obscurat, nunc expositio spiritalis illuminat. Unde et loquens in parabolis per Evangelium Veritas discipulis praecepit, dicens: Quod dico vobis in tenebris, dicite in lumine; et quod in aure auditis, praedicate super tecta (Matth. X, 27) . Aperte namque dicta exponentium fecerunt nobis esse jam conspicuas sententias antiquorum Patrum. Unde Isaias propheta plana sanctae Ecclesiae expositionis verba conspiciens, et non allegoriarum tenebris obscura, exclamavit dicens: Locus fluviorum rivi latissimi et patentes. (Isai. XXXIII. 21) . Testamenti enim veteris dicta quasi angusti et clausi rivi fuerant, qui immensas 584 scientiae suae sententias collectione obscurissima constringebant. At contra doctrina sanctae Ecclesiae rivi et lati", + "candidate_score": 0.650511, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_130_132", + "bdc_text": "Condona mihi hanc prolixitatem , quam causa invito tamen et profecto occupato extorsit . Argent [ orati ] , 20 . octobris .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2090", + "psc_text": "Linguam tuam adhaerere faciam palato tuo, et eris mutus, nec quasi vir objurgans, quia domus exasperans est (Ezech. III, 26) . 83. Aliquando pro doctoris et auditorum merito vel culpa, datur aut negatur. De accepto nemo extollatur. Spem comitetur timor.---Aliquando autem sermo praedicationis propter utrosque datur, aliquando propter utrosque subtrahitur. Propter utrosque enim datur, sicut divina voce Paulo apud Corinthios dicitur: Noli timere, sed loquere (Act. XVIII, 9) . Et paulo post: Quia populus multus est mihi in hac civitate (Ibid. 10) . Propter utrosque vero subtrahitur, sicut Heli sacerdos et pravam filiorum cognovit actionem, et dignam increpationis non exercuit vocem; cum profecto futurum esset ut in mortis supplicio et istos reatus flagitii, et illum silentii poena multaret (I Reg. III, 12, seq.) . Inter haec igitur cum vel pro quo sermo detur, vel propter quem subtrahatur, ignoramus, unum est salubre remedium, nec de his quae aliis magis accepimus, nosmetipsos", + "candidate_score": 0.650036, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_60", + "bdc_text": "tam multa praeclare agenti et peragenti tam praedicatione nominis sui quam explicatione virtutis suae in vita eius condonare ipsa professionis christianae religio iussit .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_417", + "psc_text": ". Aliquando sancti viri et coram hominibus compelluntur bona facere, aut eadem hominibus sua facta narrare; sed ad eum finem omnia referentes, ut non ipsi eisdem operibus, sed Pater eorum qui in coelis est debeat glorificari. Dum enim sancta praedicant, ipsi praedicatio eorum fortasse despicitur, quorum vita nescitur. Compelluntur ergo vitam suam dicere, ut auditorum suorum valeant vitam mutare. Et facta sua referunt, ut venerationi sint; venerari appetunt, ut reverenter audiantur. Scriptum quippe est: Cum elevarentur animalia de terra, elevabantur pariter et rotae (Ezech. I, 19) , quia videlicet cum auditorum mentes praedicantium vitam suspiciunt, necessario utique etiam vim praedicationis admirantur. [Vet. XIX]. 37. Quod sanctus Paulus exempto suo comprobavit. Qui eum imitantur non elationi serviunt, sed humilitati.---Hinc est ergo quod praedicatores boni et honorem propter elationem fugiunt, et honorari tamen propter imitationem volunt. Sic nimirum Paulus apostolus discipulis loquens, et honorem fugit, et tamen quantum esset honorandus ostendit. Nam", + "candidate_score": 0.647743, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_39", + "bdc_text": "Hoc unum tibi confirmo in domino , quod et antea non semel confirmavi :", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2608", + "psc_text": "Domino respondetur: Ego sum unigenitus Patris, ego principium, ego Verbum ante saecula. Quia enim Saulus incarnatum Dominum credere contemnebat, et ejus humanitatis infirma despexerat, de coelo hoc quod contempserat audivit: Ego sum Jesus Nazarenus, quem tu persequeris (Ibid., 8) . Ac si diceret: Hoc a me audi de superioribus, quod in me de inferioribus despicis. Auctorem coeli venisse despexeras in terram, ex terra ergo hominem cognosce de coelo, ut tanto in me amplius sacramenta infirmitatis metuas, quanto et haec perducta in coelestibus ad excellentiam potestatis probas. Prosternens igitur te, nequaquam tibi hoc astruo quod ante saecula Deus sum; sed illud a me audis quod de me credere dedignaris. Postquam enim dixit Jesus, adhuc in expressionem terrenae inhabitationis subdidit Nazarenus; velut si apertius diceretur: Humilitatis meae infirma suscipe, et tuae superbiae squamas amitte. 53. In hypocritis duriores illae squamae. Malitiosae mentes hericiis similes.---Sciendum tamen est quod istae defensionum squamae, quamvis pene", + "candidate_score": 0.647584, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_64_66", + "bdc_text": "vgl. HBBW VI [Nr. 908 ] , S. 459 , 15f mit Anm. 6 ; Amy Nelson Burnett , Basel and the Wittenberg Concord , in : ARG XCVI , 2005 , S. 33-56 ( bes. S. 33-39 ) . , ut cum his pax illi viro constet et citra ullam , quod equidem agnosco , doctrinae Christi obscurationem ullo in loco .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_215", + "psc_text": "cognitione confessi sunt, dum vitae virtute clarescerent, quasi aureae in illa glebae jacuerunt. Glebas haec terra habuit in prophetis, glebas in doctoribus, glebas in Patribus antiquis, qui magna se infusione gratiae in professionis et operis unanimitate tenuerunt. Dicat ergo: Et glebae illius aurum, quia in ea multitudo spiritalium tanto majori virtute claruit, quanto se in Deum ac proximum majori unanimitate constrinxit. 53. Aurum quo fulgebant, perfidiae tenebris obscuratum.---Sed hoc aurum perfidiae est postmodum tenebris obscuratum. Cujus profecto nigredinem Jeremias propheta intuens deplorat, dicens: Quomodo obscuratum est aurum, mutatus est color optimus (Thren. IV, 1) ? Aurum namque obscuratum est, quia in eis antiquus ille fidei atque innocentiae splendor, irruente perfidia, malitiae se nocte fuscavit. Quia igitur quid fuit audivimus: Locus scilicet sapphiri lapides ejus, et glebae illius aurum, nunc jam dilectus ille Deo populus cur tanta haec bona perdiderit audiamus. Sequitur. CAPUT XXXIV [Vet. XXI]. VERS. 7.---Semitam ignoravit avis, nec", + "candidate_score": 0.647172, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_100_102", + "bdc_text": "aliqua non necessaria disputatione , ea feci causa , quam in illis literis explicaviSiehe oben Nr. 1789 , 59-66 . . Eo nihil avertere quęsivi , quam quodVor quod ein gestrichener Wortanfang . avertendum omnis recta conscientia merito iudicet .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1142", + "psc_text": "justus est in tantum condemnas? 51. In omnibus quae dicimus attendendum; quid, cui, quando et quomodo dicatur.---Bonam quidem sententiam protulit, sed beato Job proferenda non fuit. In omni enim quod dicitur summopere intuendum est quid dicatur, cui dicatur, quando dicatur, quomodo dicatur. Eliu autem attendit quid diceret, sed cui diceret non attendit. Beatus quippe Job amabat judicium, 785 quia causas suas cum Domino pensare subtiliter noverat. Nec condemnaverat eum qui justus est, sed cur sine peccato percussus fuerat in dolore positus cum humilitate requirebat. Amat judicium quisquis vias suas subtiliter discutit, et secretarium cordis ingressus, quid Dominus ipsi tribuat, quid ipse Domino debeat pensat. Quod beatus Job quomodo non fecerat, qui tam crebra sacrificia in expiatione filiorum etiam pro cogitationibus offerebat? Quia ergo Eliu dixit quod is qui judicium non amat sanari non possit, arguens beatum Job quod judicium non amaret, et quia eum qui justus est condemnasset, illico ejusdem", + "candidate_score": 0.644684, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_29_31", + "bdc_text": "primumprimum über der Zeile nachgetragen. percepi et maxima sane animi consternatione . Quanquam vero nunc acerbissimo dolore epistolam legerim , gratias tamen ago , quod exemplar eiuseius nachträglich eingefügt. miseris .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2810", + "psc_text": "aliquid tolerare judicabat. Unde afflictae quoque Judaeae dicitur: Ad punctum in modico dereliqui te, et in miserationibus magnis congregabo te (Isai. LIV, 7) . Aliquando vero juxta afflictionis pondus disponitur mensura consolationis. Unde alias scriptum est: Secundum multitudinem dolorum meorum in corde meo consolationes tuae laetificaverunt animam meam (Psal. XCIII, 19) . In ea enim mensura consolatum se in qua afflictus fuerat indicat, qui laetificatum se secundum multitudinem dolorum clamat. Non autem minime lector instruitur, si ipsum remunerationis ordinem contempletur. Excessum quippe correctio, correctionem poenitentia, poenitentiam venia, 1153 veniam vero munera subsequuntur. Sed quia, divinae dispensationis permissione percussus, etiam amicorum verbis afflictus est, divinae pietatis muneribus consolatus, etiam humana debet charitate refoveri; ut undique ei consolationis gaudia respondeant, quem undique dolorum tristia et adversa lacerabant. Unde et subditur: CAPUT XIII. VERS. 11. Venerunt autem ad eum omnes fratres sui, et universae sorores suae, et cuncti qui noverant eum prius; et", + "candidate_score": 0.642997, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_90_92", + "bdc_text": "agendi negotium Nach negotium gestrichenes negotium . Christi , quam dubitare non licet obiectam divinitus . Quiescere certe mallem .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_999", + "psc_text": "Actibus Petrus apostolus dicit: Aenea, sanet te Dominus Jesus Christus; surge, et sterne tibi (Act, IX, 34). Quid est dicere, Surge, nisi, mala quae perpetrasti, derelinque? Et quid est dicere, Sterne tibi, nisi, mercedis causas in quibus requiescere debeas operare? ut et deserat surgendo quae fecit, et inveniat sternendo quod fecerit. Quod utrumque Propheta breviter comprehendit, dicens: Declina a malo, et fac bonum (Psal. XXXVI, 27) . Declinare quippe a malo est ab eo quo jacuit surgere; bonum vero facere, est mercedis opera, in quibus requiescere debeat, praeparare. Qui enim declinat a malo, sed bona adhuc non facit, surrexit quidem ab eo quo jacuit, sed ubi requiescere debeat, nondum stravit. Et rursum lectus vel stratum requies temporalis accipitur, sicut scriptum est: Universum stratum ejus versasti in infirmitate ejus 754 (Ps. XL, 4) . Cum enim quisque curis saecularibus fatigatus deserere per divinam gratiam hujus mundi itinera laboriosa compungitur, cogitare solet", + "candidate_score": 0.642969, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_130_132", + "bdc_text": "Condona mihi hanc prolixitatem , quam causa invito tamen et profecto occupato extorsit . Argent [ orati ] , 20 . octobris .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_753", + "psc_text": "XXXI, VERS. 24.---Si putavi aurum robur meum, et obryzo dixi, fiducia mea. CAPUT II. 4. Non in labentibus divitiis, sed in Deo solo confidendum. Obryzum dicimus obrude aurum. Sanctus ergo vir nec aurum robur, nec sibi esse obryzum, id est rudis auri molem fiduciam credidit, quia spem atque delectationem suam in solius gratia conditoris figens, neque de quantitate auri, neque de specie peccavit. De creatore quippe desperasse fuerat, spem in creatura posuisse. In rebus autem dubiis spem fixerat dives ille, qui dicebat: Anima, habes multa bona reposita in annos plurimos, requiesce, comede, bibe, epulare. Sed hunc superna vox increpat, dicens: Stulte, hac nocte animam tuam repetunt a te; quae autem parasti, cujus erunt (Luc. XII, 19, 20) ? Eadem enim nocte sublatus est, qui in rerum sibi abundantia multa tempora fuerat praestolatus, ut scilicet qui in longum sibi subsidia colligendo prospiceret, subsequentem diem vel unum minime videret. Quasi in aquis", + "candidate_score": 0.642836, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_45_47", + "bdc_text": "Iam cum confessioneVor confessione gestrichenes vos . BasiliensiGemeint ist das Erste Hel vetische Bekenntnis von 1536 ( RBS 1/2 33-68 ) . etiam clare testaremini vosvos über der Zeile nachgetragen. non esse in ea sententia , ut absentis modomodo am Rande nachgetragen .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2329", + "psc_text": "pondere premere immoderata verborum. Unde in sancta Ecclesia manus super os ponitur, dum in electis ejus quotidie otiosae locutionis vitium bonae actionis virtute operitur. Scriptum namque est: Beati quorum remissae sunt iniquitates, et quorum tecta sunt peccata (Psal. XXXI, 1) . Sed rursum cum scriptum sit: Omnia nuda et aperta sunt oculis ejus (Hebr. IV, 13) , quomodo tegi possunt quae ejus oculis cui cuncta nuda sunt abscondi nequaquam possunt? Sed quia hoc quod tegimus, inferius ponimus, atque hoc unde tegimus nimirum superducimus, ut quod est subterpositum tegamus, tegere peccata dicimur quae quasi subterponimus dum abdicamus, eisque aliud superducimus, dum bonae actionis opus ad hoc post eligimus ut praeferamus. Qui ergo priora mala deserit, et bona posterius facit, per hoc quod addit, transactam nequitiam tegit, cui boni operis merita superducit. Beatus igitur Job sanctae Ecclesiae typum tenens, et in verbis suis sua allegans, nostra designans, dicat ex se, dicat ex", + "candidate_score": 0.640076, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_80", + "bdc_text": "Novit dominus , quam nihil quęsierim in hac causa quam gloriam suam sicut etiam in aliis actionibus meis publicispublicis über der Zeile nachgetragen. .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1232", + "psc_text": "Via quippe est incarnatae sapientiae omnis actio quam temporaliter gessit. Viae ejus sunt vivendi ordines, quos ad se venientibus stravit. Tot itaque ad se venientibus vias praebuit, quot bene vivendi exempla monstravit. Humilitatis ejus vias Propheta aspexerat, cum suspirabat, dicens: In mandatis tuis me exercebo, et considerabo vias tuas (Psal. CXVIII, 15) . Hinc rursum de unoquoque justo dicitur qui curat ut per dominica exempla gradiatur: A Domino gressus hominis diriguntur, et viam ejus cupit nimis (Psal. XXXVI, 23) [Vet. XVII]. Quia ergo superbi quique humiliatis dominicae facta contemnunt, recte dicitur: Vias ejus intelligere noluerunt. Viae enim istae visione despectae sunt, sed intellectu reverendae. Aliud quippe est in eis quod cernitur, aliud quod exspectatur. Quid enim in hac vita aliud quam dejectionem, sputa, ludibria, mortemque intuentium oculis ostendit? Sed per haec infima transitur ad summa, per haec dedecora quae praecedunt aeterna nobis et gloriosa pollicentur. Viderunt ergo superbi vias Dei,", + "candidate_score": 0.629912, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_86_88", + "bdc_text": "et in aliis locis obitisin aliis locis obitis über gestrichenem alibi . atque hac ipsa quoque concordiae causa iactata alioque scripta sint , me clam non sunt . Sed quid faciam ?", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2327", + "psc_text": "aperit, eo justas indicat, quo se eas facere qui summe justus est demonstrat. Vir ergo sanctus, et prius de locutione, et post de silentio reprehensus, quid de semetipso sentiat innotescat. Ait enim: CAPUT II. CAP. XXXIX, VERS. 34.---Qui leviter locutus sum, respondere quid possum? 2. De verbo otioso ne sancti quidem excusari possunt. Sed linguae culpas vitae meritis tegere curant.---Ac si dicat: Sermonem meum defenderem, si hunc cum rationis pondere protulissem. At postquam lingua levitate usa convincitur, quid restat nisi ut conticendo refrenetur? Sequitur: IBID.---Manum meam ponam super os meum. Usu sacri eloquii in manu operatio, in ore locutio solet intelligi. Manum ergo super os ponere est virtute boni operis culpas tegere incautae locutionis. Quis vero inveniri potest qui, quamlibet perfectus sit, de otioso tamen sermone non peccet? Jacobo attestante, qui ait: Nolite plures magistri fieri, in multis enim offendimus omnes (Jacob. III, 1) . Et rursum: Linguam nullus hominum", + "candidate_score": 0.628945, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_93_95", + "bdc_text": "Haec ad te eo scribo , ut qualicunque exemplo patientiae meae tuam confirmem , tum rationem etiam reddam et animi mei , quem erga vos habui et habeoquem erga vos habui et habeo am Rande nachgetragen. , etVor et gestrichenes nedum [ ? ] . actionum mearum , in quibusin quibus korrigiert quas .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1180", + "psc_text": "hujus examinis contra se aggredi coeperit, ipse est actor qui exhibet, ipse reus qui exhibetur; odit se qualem fuisse se meminit, et ipse qui est, per semetipsum insequitur illum qui fuit, atque ab ipso homine adversus semetipsum fit quaedam rixa in animo, parturiens pacem cum Deo. Hanc cordis rixam Dominus requirebat, cum per prophetam diceret: Attendi et auscultavi, nemo quod bonum est loquitur, nullus est qui agat poenitentiam super peccato suo, dicens: Quid feci (Jerem. VIII, 6) ? Ista cordis humani rixa placatus est, cum prophetae suo de Achab rege semetipsum reprehendente loqueretur, dicens: Vidisti Achab humiliatum coram me? Quia igitur humiliatus est mei causa, non inducam malum in diebus ejus (III Reg. XXI, 29) . 14. Hoc judicium quod mali declinant, justi semper exercent, quam utiliter subeamus. Sic a peccati vetustate renovamur.---Quia ergo nunc in potestate est internum mentis nostrae contra nos subire judicium, recognoscendo accusemus nosmetipsos, et quales", + "candidate_score": 0.626358, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_38", + "bdc_text": "in illo die - , ita non vulgari opera nec levibus undique contumeliis et calumniis exercitatus , nunc disputare nec vacat nec libet .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_546", + "psc_text": "Ipsa quippe eos ab imis atque infimis oborta occupant, quae illos more juniperi postmodum ex duritia retributionum velut ex asperitate foliorum pungant. Contemnentes namque Deum hic, minime sentiunt quantum sit mali quod agunt. Adhuc enim juniperi radicem comedunt, sed hujus radicis quam sint rami asperi non attendunt, quia nimirum prava actio modo quasi ex radice delectat in culpa, sed postmodum quasi ex ramis pungit in poena. Ubi et bene subjungitur: Qui de convallibus ista rapientes, cum singula reperissent, ad ea cum clamore currebant. 33. In praesentis vitae convalle, magno clamore pro vili stipe saepe litigatur.---In comparatione videlicet supernorum, omnis praesens vita convallis est. Hi autem quia sublimia montium, id est fortia acta sanctorum contemplari nesciunt, semper in oblectatione infima quasi in convallibus conversantur et dum quodlibet lucrum vel parvi stipendii inveniunt, cum 652 clamore currunt, quia hoc abstrahere etiam jurgando moliuntur. In convalle enim repertis singulis cum clamore currere, est", + "candidate_score": 0.623725, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_38", + "bdc_text": "in illo die - , ita non vulgari opera nec levibus undique contumeliis et calumniis exercitatus , nunc disputare nec vacat nec libet .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1628", + "psc_text": "altius elevatus est, quanto majori castigatione percussus. Sed humiliandus erat iste qui, prostratus ulceribus, sic virtutibus stabat. Humiliandus erat, ne tam robustissimum pectus elationis tela confoderent, quod constabat certe quia et illata vulnera non vicissent. Requirendus nimirum fuit homo cujus debuisset comparatione superari. Sed quid est quod de eo voce Domini dicitur: Vidisti servum meum Job, quod non sit ei similis vir super terram (Job. I, 8; II, 3) ? Cujus ergo comparatione poterat vinci, de quo Deo attestante dicitur quia nullius hominis comparatione possit aequari? Quid itaque agendum est, nisi ut ex persona sua 892 ipse Dominus suas illi virtutes narret, et dicat ei: Nunquid producis luciferum in tempore suo, et vesperum super filios terrae consurgere facis? Et iterum: Nunquid apertae sunt tibi portae mortis, et ostia tenebrosa vidisti? Vel certe: Nunquid post ortum tuum praecepisti diluculo, et ostendisti aurorae locum suum (Job. XXXVIII, 32, 17, 12) ? Quis", + "candidate_score": 0.622775, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_117_119", + "bdc_text": "s. unten Nr. 1811 , 22-37 . Cruce excitanda etet am Rande nachgetragen. regenda ecclesia est .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2311", + "psc_text": "ad divinitatis ejus intuendam celsitudinem soli qui electi sunt sublevantur. Quasi enim quamdam foeditatem Regis videre est solam servilem formam in qua ab iniquis despectus est cernere. Sed ab electis in decore suo Rex cernitur, quia ultra semetipsos rapti, in ipso divinitatis fulgore oculos cordis figunt. Et quia quandiu in hac vita sunt, illam viventium patriam, sicut est, videre non possunt, recte adjungitur: Cernent terram de longe (Ibid., 17) . Quod ergo hic ait: Elevabitur aquila, et in arduis ponet nidum sibi, hoc illic dicitur: In excelsis habitabit. Quod hic dicitur: In petris manet, et in praeruptis silicibus commoratur, atque inaccessis rupibus, hoc illic subjicitur: Munimenta saxorum sublimitas ejus. Quod rursus hic subinfertur: Inde contemplatur escam, hoc illic quoque subditur: Panis ei datus est, aquae ejus fideles sunt, Regem in decore suo videbunt oculi ejus. Et quod hic subjungitur: Oculi ejus de longe prospiciunt, hoc illic apte subjicitur: Cernent terram", + "candidate_score": 0.622665, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_62", + "bdc_text": "Huic instituto dominus tantum dedit successus in ecclesiis Sveviae et vestratibus aliquot Gemeint sind die Kirchen von Basel und St .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1964", + "psc_text": "(Act. IV, 32) . Has glebas ex uno quidem pulvere, sed quasi diversa mole distinctas quotidie Dominus in terra compingit, quia, servata unitate sacramenti, juxta varietatem morum atque linguarum fideles in Ecclesia populos colligit. Has glebas jam tunc Dominus designavit, quando ad esum panis et piscium quinquagenos discumbere vel centenos jussit (Matth. XIV, 19, 20) . 23. In Ecclesia diversi sunt ordines.---Quas tamen glebas si in Ecclesia ex diversitate meritorum attendimus, fortasse adhuc distinguere subtilius valemus. Nam dum alius est ordo praedicantium, alius auditorum; alius regentium, atque alius subditorum; alius conjugum, alius continentium, alius poenitentium, alius virginum; quasi ex una terra est diversa glebarum forma distincta, dum in una fide, in una charitate disparia demonstrantur bene operantium merita. Has glebas populus ille significavit, qui ad constructionem tabernaculi sub uno studio diversa donaria obtulit, de quo scriptum est: Quidquid in cultum tabernaculi et ad vestes sanctas necessarium erat, viri cum mulieribus", + "candidate_score": 0.618361, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_117_119", + "bdc_text": "s. unten Nr. 1811 , 22-37 . Cruce excitanda etet am Rande nachgetragen. regenda ecclesia est .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1218", + "psc_text": "propheta ait: Non resurgent impii in judicio (Psal. I, 5) . [Vet. XIV.] Locus autem videntium sancta Ecclesia vocatur. In ipsa enim recte consistitur, ut lumen verum, quod Deus est, videatur. Unde ad Moysen dicitur: Est locus penes me, et stabis supra petram cum transeat mea majestas (Exod. XXXIII, 21) . Et post paululum: Auferam manum meam et videbis posteriora mea (Ibid., 23) . Per locum quippe Ecclesia, per petram Dominus, per Moysen vero multitudo plebis Israeliticae figuratur, quae Domino in terra praedicante non credidit. Ipsa ergo in petra stetit, terga Domini transeuntis aspiciens, quia videlicet post passionem ascensionemque dominicam, intra sanctam Ecclesiam deducta, fidem Christi percipere meruit; et cujus praesentiam non vidit, ejus posteriora cognovit. Dicatur ergo de his, quos intra sanctam Ecclesiam divina ultio invenit in iniquitatibus perdurantes, dicatur de his quorum vitam Paulus apostolus notat, Qui confitentur se nosse Deum, factis autem negant (Tit. I, 16) :", + "candidate_score": 0.617316, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_94_96", + "bdc_text": "] . actionum mearum , in quibusin quibus korrigiert quas . interim , dum interpolata fuitVor fuit gestrichenes est .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1431", + "psc_text": "facienda correctione, subesse debet ira, non praeesse.---Omnis per quem necesse est aliena vitia corrigi semetipsum prius debet solerter intueri, ne dum aliorum culpas ulciscitur, ipse ulciscendi furore superetur. Plerumque enim mentem sub obtentu justitiae irae immanitas vastat, et dum quasi saevit zelo rectitudinis, rabiem explet furoris, justeque se facere aestimat, quidquid ira nequiter dictat. Unde et modum saepe ulciscendi transgreditur, quia mensura justitiae non frenatur. Dignum quippe est ut cum aliena corrigimus prius nostra metiamur, ut prius mens a sua accensione deferveat, prius intra semetipsam zeli sui impetum tranquilla aequitate componat, ne si ad animadvertenda vitia abrupto furore trahimur, peccatum corrigendo peccemus, et qui culpam dijudicando insequimur, immoderate feriendo faciamus. Non autem jam correctio delinquentis, sed magis oppressio sequitur, si in ultione ira ultra quam culpa meretur extenditur. In correptione quippe vitiorum subesse menti debet iracundia, non praeesse, ut exsecutionem justitiae non dominando praeveniat, sed famulando subsequatur, et notum judicium", + "candidate_score": 0.616419, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_29", + "bdc_text": "primumprimum über der Zeile nachgetragen. percepi et maxima sane animi consternatione .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2733", + "psc_text": "VERS. 25.---Omne sublime videt. 42. Diaboli ejusque membrorum immensa superbia. Saul propter elationem reprobatus. Davidis in suprema dignitate humilitas.---Id est, cunctos velut infra se positos quasi de sublimi respicit, quia dum per intentionem contra auctorem nititur, aestimare sibi quemlibet similem dedignatur. Quod apte etiam ejus membris congruit, quia omnes iniqui per tumorem cordis elati cunctos quos cernunt superbiae fastu despiciunt; et si quando exterius venerantur, intus tamen in secreto cordis, ubi apud se sua aestimatione magni sunt, cunctorum sibi vitam meritumque postponunt, eosque infra se esse respiciunt, quia per elatam cogitationem cordis in cujusdam se altitudinis arce posuerunt. Quibus bene per prophetam dicitur: Vae qui sapientes estis in oculis vestris, et coram vobismetipsis prudentes (Isai. V, 21) . Hinc etiam Paulus ait: Nolite prudentes esse apud vosmetipsos (Rom. XII, 16) . Hinc ad Saul divina increpatione dicitur: Nonne cum esses parvulus in oculis tuis, caput te constitui in tribubus Israel", + "candidate_score": 0.612599, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_29", + "bdc_text": "primumprimum über der Zeile nachgetragen. percepi et maxima sane animi consternatione .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_831", + "psc_text": "mundum est. Excedit profecto ima omnia intentione summorum, 715 et cunctis rebus quas non appetit libertate quadam se superesse sentit, nec tempestatem rerum temporalium intus sustinet, quam intuetur foris. quia terrena omnia, quae concupita opprimere mentem poterant, despecta subterjacent. Unde bene per prophetam dicitur: Statue tibi speculam (Jerem. XXXI, 21) , ut dum quisque speculatur summa, superemineat infimis. Hinc etiam Habacuc dicit: Super custodiam meam stabo (Habac. II, 1) . Stat quippe super custodiam suam, qui per solertiam disciplinae terrenis desideriis non succumbit, sed supereminet, ut dum semper stantem appetit aeternitatem, infra sit ei omne quod transit. 36. Quia carnis infirmitates et perturbationes non excludit. Sancti Dei dono imperturbabiles, propria infirmitate perturbationibus subjacent.---Tamen quia sanctus vir quantalibet virtute profecerit, eum in hac vita positum adhuc extrinsecus carnis infirmitas premit, ut scriptum est: Quanquam in imagine Dei ambulet homo, tamen vane conturbatur (Psal. XXXVIII, 7) , plerumque agitur, ut et turbetur", + "candidate_score": 0.607678, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_15", + "bdc_text": "De literis L [utheri ]Luther an Christoph Froschauer , 31 .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_895", + "psc_text": "accepit. Dignum itaque est ut ipse in eorum vita et lingua resplendeat, qui eos ut resplendere mereantur illustrat. Nam cum in tenebris 731 lucernae lumen accenditur, prius lucerna eadem, quae videri caetera efficit, videtur. Unde necesse est ut si vere intendimus illuminata cernere, studeamus mentis oculos ad ipsum illuminans lumen aperire. Quod et in eisdem beati Job sermonibus, etiam remotis allegoriarum umbris, quasi depressis altae noctis tenebris, corusci more pertranseuntis intermicat, cum dicitur: Scio quod Redemptor meus vivit, et in carne mea videbo Deum (Job. XIX, 25) . Hoc nimirum in nocte historiae, Paulus lumen invenerat, cum dicebat: Omnes in Moyse baptizati sunt in nube et in mari, et omnes eamdem escam spiritalem manducaverunt, et omnes eumdem potum spiritalem biberunt. Bibebant autem de spiritali consequente eos petra, petra autem erat Christus (I Cor. X, 2) . Si igitur Redemptoris speciem petra tenuit, cur non figuram illius beatus Job insinuet, qui", + "candidate_score": 0.604552, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_47", + "bdc_text": "etiam clare testaremini vosvos über der Zeile nachgetragen. non esse in ea sententia , ut absentis modomodo am Rande nachgetragen .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1218", + "psc_text": "propheta ait: Non resurgent impii in judicio (Psal. I, 5) . [Vet. XIV.] Locus autem videntium sancta Ecclesia vocatur. In ipsa enim recte consistitur, ut lumen verum, quod Deus est, videatur. Unde ad Moysen dicitur: Est locus penes me, et stabis supra petram cum transeat mea majestas (Exod. XXXIII, 21) . Et post paululum: Auferam manum meam et videbis posteriora mea (Ibid., 23) . Per locum quippe Ecclesia, per petram Dominus, per Moysen vero multitudo plebis Israeliticae figuratur, quae Domino in terra praedicante non credidit. Ipsa ergo in petra stetit, terga Domini transeuntis aspiciens, quia videlicet post passionem ascensionemque dominicam, intra sanctam Ecclesiam deducta, fidem Christi percipere meruit; et cujus praesentiam non vidit, ejus posteriora cognovit. Dicatur ergo de his, quos intra sanctam Ecclesiam divina ultio invenit in iniquitatibus perdurantes, dicatur de his quorum vitam Paulus apostolus notat, Qui confitentur se nosse Deum, factis autem negant (Tit. I, 16) :", + "candidate_score": 0.595396, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_94_96", + "bdc_text": "] . actionum mearum , in quibusin quibus korrigiert quas . interim , dum interpolata fuitVor fuit gestrichenes est .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_681", + "psc_text": "V. VERS 4. Nonne ipse considerat vias meas, et cunctos gressus meos dinumerat? 9. Minutissimae cogitationes, et tenuissima verba quae parvi pendimus, in judicio Dei non praetermittentur. Per gradus culpae, crescit ordo sententiae condemnatoriae.---Quid viarum nomine nisi actiones denuntiat? Hinc enim per Jeremiam dicitur: Bonas facite via, vestras et studia vestra (Jerem. VII, 3) . Quid vero gressuum appellatione, nisi vel motus mentium, vel profectus accipimus meritorum? Quibus profecto gressibus ad semetipsam nos Veritas vocat, dicens: Venite ad me omnes, qui laboratis, et onerati estis (Matth. XI, 28) . Ad se quippe venire nos Dominus praecipit, nimirum non gressibus corporis, sed profectibus cordis. Ipse namque ait: Veniet hora quando neque in monte hoc, neque in Jerosolymis adorabitis Patrem (Joan. IV, 21) . Et paulo post: Veri adoratores adorabunt Patrem in spiritu et veritate, nam et Pater tales quaerit qui adorent eum (Ibid., 23) . In corde ergo esse gressus insinuat,", + "candidate_score": 0.59498, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_94_96", + "bdc_text": "] . actionum mearum , in quibusin quibus korrigiert quas . interim , dum interpolata fuitVor fuit gestrichenes est .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1697", + "psc_text": "temporum saepe 907 merita mutantur actionum. Unde fit ut cum quid bene agimus, plerumque melius ab ejus actione cessemus, et laudabilius ad tempus deserat quod in suo tempore laudabiliter mens tenebat. Nam si pro nostris bonis minimis, quibus actis proficimus, nec tamen intermissis interimus, majora laborum mala proximis, imminent, necessario nos virtutum augmenta seponimus, ne infirmioribus proximis fidei detrimenta generemus, ne tanto jam quod agimus virtus non sit, quanto per occasionem sui in alienis cordibus fundamenta virtutum destruit. 29. Discretionis hujus exemplum in sancto Paulo.---Quam discretionis lineam bene ante intuentium oculos Paulus tetendit, qui et gentiles ad libertatem fidei venientes circumcidi prohibuit (Act. XV, 2) , et tamen Lystris atque Iconium transiens, ipse Timotheum, qui gentili patre editus fucrat, circumcidit (Act. XVI, 3). Videns enim quod nisi se mandata litterae servare ostenderet, Judaeorum rabiem etiam in eos qui sibi tunc comites aderant excitaret, assertionis suae vim postposuit, et sine damno", + "candidate_score": 0.592749, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_94_96", + "bdc_text": "] . actionum mearum , in quibusin quibus korrigiert quas . interim , dum interpolata fuitVor fuit gestrichenes est .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2025", + "psc_text": "ego. 51. Divino adjutorio desideriorum carnalium retinacula rumpuntur.---Solvuntur vero uniuscujusque vincula, dum divino adjutorio interna desideriorum carnalium retinacula dirumpuntur. Cum enim pia intentio ad conversionem vocat, sed adhuc ab hac intentione carnis infirmitas revocat, quasi quibusdam vinculis anima ligata praepeditur. Multos enim saepe videmus vitam quidem sanctae conversationis appetere; sed ne hanc assequi valeant, modo irruentes casus, modo futura adversa formidare. Qui in certa mala dum quasi cauti prospiciunt, in peccatorum suorum vinculis incauti retinentur. Multa enim ante oculos ponunt, quae si eis in conversatione eveniant, subsistere se non posse formidant. De quibus bene Salomon ait: Iter pigrorum, quasi sepes spinarum (Prov. XV, 19) . Nam cum viam Dei appetunt, eos velut spinae obstantium sepium sic formidinum suarum oppositae suspiciones pungunt. Quod quia electos praepedire non solet, bene illic secutus adjungit: Via justorum absque offendiculo (Ibid.) . Justi quippe in conversatione sua quodlibet eis adversitatis obviaverit, non impingunt, quia temporalis", + "candidate_score": 0.588486, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 7, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV", + "max_score": 0.72102, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_43_45", + "bdc_text": "non tantum panem et vinum , re vera absentis Christi signa , sed etiam corpus et sanguinem re ipsa adeoque Christum ipsum in sacra coenain sacra coena am Rande nachgetragen. adesse , administrari et percipi a percipientibus sacramenta , ut a domino instituta sunt ; de modo praesentiae , distributionis , sumptionis nihil prorsus definire et hoc diserte confiteri se non cogitare talem modum , qui ullo modo detrahat vel naturae vel gloriae Christi , domini nostri . Iam cum confessioneVor confessione gestrichenes vos .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1079", + "psc_text": "Cap. VI, V\\. 60-72. 1. Verba Domini ex Evangelio, quae sermonem pristinum consequuntur, audivimus. Hinc sermo debetur auribus et mentibus vestris, et hodierno diei non importunus est: est enim de corpore Domini, quod dicebat se dare ad manducandum propter aeternam vitam. Exposuit autem modum attributionis hujus et doni sui, quomodo daret carnem suam manducare, dicens, Qui manducat carnem meam, et bibit sanguinem meum, in me manet, et ego in illo (Joan. VI, 57) . Signum quia manducavit et bibit hoc est, si manet et manetur, si habitat et inhabitatur, si haeret ut non deseratur. Hoc ergo nos docuit et admonuit mysticis verbis, ut simus in ejus corpore sub ipso capite in membris ejus, edentes carnem ejus, non relinquentes unitatem ejus. Sed qui aderant plures non intelligendo scandalizati sunt: non enim cogitabant haec audiendo, nisi carnem, quod ipsi erant. Apostolus autem dicit, et verum dicit, Sapere secundum carnem, mors est (Rom.", + "candidate_score": 0.72102, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_43_45", + "bdc_text": "non tantum panem et vinum , re vera absentis Christi signa , sed etiam corpus et sanguinem re ipsa adeoque Christum ipsum in sacra coenain sacra coena am Rande nachgetragen. adesse , administrari et percipi a percipientibus sacramenta , ut a domino instituta sunt ; de modo praesentiae , distributionis , sumptionis nihil prorsus definire et hoc diserte confiteri se non cogitare talem modum , qui ullo modo detrahat vel naturae vel gloriae Christi , domini nostri . Iam cum confessioneVor confessione gestrichenes vos .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_366", + "psc_text": "de aqua vinum? Cum aperuit eis sensum, et exposuit eis Scripturas, incipiens a Moyse per omnes Prophetas. Unde jam inebriati dicebant, Nonne cor nostrum erat ardens in via, cum aperiret nobis Scripturas (Luc. XXIV, 13-47) ? Intellexerunt enim Christum in his Libris in quibus eum non noverant. Mutavit ergo aquam in vinum Dominus noster Jesus Christus, et sapit quod non sapiebat, inebriat quod non inebriabat. Si enim jussisset inde aquam effundi, et sic ipse mitteret vinum ex occultis creaturae sinibus, unde fecit et panem quando saturavit tot millia: non enim quinque panes habebant quinque millium hominum saturitatem, aut saltem duodecim cophinos plenos (Matth. XIV, 17-21), sed omnipotentia Domini quasi fons panis erat; sic posset et effusa aqua vinum infundere: quod si fecisset, videretur Scripturas veteres improbasse. Cum autem ipsam aquam convertit in vinum, ostendit nobis quod et Scriptura vetus ab ipso est: nam jussu ipsius impletae sunt hydriae. A Domino", + "candidate_score": 0.719752, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_42_44", + "bdc_text": "Scio Lutherum nihil quam hoc contendissecontendisse über der Zeile nachgetragen . non tantum panem et vinum , re vera absentis Christi signa , sed etiam corpus et sanguinem re ipsa adeoque Christum ipsum in sacra coenain sacra coena am Rande nachgetragen. adesse , administrari et percipi a percipientibus sacramenta , ut a domino instituta sunt ; de modo praesentiae , distributionis , sumptionis nihil prorsus definire et hoc diserte confiteri se non cogitare talem modum , qui ullo modo detrahat vel naturae vel gloriae Christi , domini nostri .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1079", + "psc_text": "Cap. VI, V\\. 60-72. 1. Verba Domini ex Evangelio, quae sermonem pristinum consequuntur, audivimus. Hinc sermo debetur auribus et mentibus vestris, et hodierno diei non importunus est: est enim de corpore Domini, quod dicebat se dare ad manducandum propter aeternam vitam. Exposuit autem modum attributionis hujus et doni sui, quomodo daret carnem suam manducare, dicens, Qui manducat carnem meam, et bibit sanguinem meum, in me manet, et ego in illo (Joan. VI, 57) . Signum quia manducavit et bibit hoc est, si manet et manetur, si habitat et inhabitatur, si haeret ut non deseratur. Hoc ergo nos docuit et admonuit mysticis verbis, ut simus in ejus corpore sub ipso capite in membris ejus, edentes carnem ejus, non relinquentes unitatem ejus. Sed qui aderant plures non intelligendo scandalizati sunt: non enim cogitabant haec audiendo, nisi carnem, quod ipsi erant. Apostolus autem dicit, et verum dicit, Sapere secundum carnem, mors est (Rom.", + "candidate_score": 0.719383, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_41_43", + "bdc_text": "Ad religionis autem substantiam pertinere etiam censeo doctrinam usumque sacramentorum . Scio Lutherum nihil quam hoc contendissecontendisse über der Zeile nachgetragen . non tantum panem et vinum , re vera absentis Christi signa , sed etiam corpus et sanguinem re ipsa adeoque Christum ipsum in sacra coenain sacra coena am Rande nachgetragen. adesse , administrari et percipi a percipientibus sacramenta , ut a domino instituta sunt ;", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1079", + "psc_text": "Cap. VI, V\\. 60-72. 1. Verba Domini ex Evangelio, quae sermonem pristinum consequuntur, audivimus. Hinc sermo debetur auribus et mentibus vestris, et hodierno diei non importunus est: est enim de corpore Domini, quod dicebat se dare ad manducandum propter aeternam vitam. Exposuit autem modum attributionis hujus et doni sui, quomodo daret carnem suam manducare, dicens, Qui manducat carnem meam, et bibit sanguinem meum, in me manet, et ego in illo (Joan. VI, 57) . Signum quia manducavit et bibit hoc est, si manet et manetur, si habitat et inhabitatur, si haeret ut non deseratur. Hoc ergo nos docuit et admonuit mysticis verbis, ut simus in ejus corpore sub ipso capite in membris ejus, edentes carnem ejus, non relinquentes unitatem ejus. Sed qui aderant plures non intelligendo scandalizati sunt: non enim cogitabant haec audiendo, nisi carnem, quod ipsi erant. Apostolus autem dicit, et verum dicit, Sapere secundum carnem, mors est (Rom.", + "candidate_score": 0.71432, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_49_51", + "bdc_text": "sacra coena et non Christum ipsum dispensari et sumi existimetis , Vgl. den Abendmahlsartikel des Bekenntnisses , RBS I/2 52f ( dt. ) bzw. 65f ( lat. ) , Art. 22 ( 23 ) . de re profecto consentire vos etvos et am Rande nachgetragen. de ratione explicandi hoc mysterium tantum dissentire arbitratus sum . Et quia hoc ipsum mysterium rationis nostrae acumen longe , imo infinito transcendit nec possumus de eo quicquam recte cogitare nisi ex ipsis domini verbis , statuebam optimam consensionis nostrae declarandae rationem esse , si ita etiam loqui de his sacramentis utrinque consentiremus , ut de eo loquitur spiritus sanctus in scripturis suis .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1079", + "psc_text": "Cap. VI, V\\. 60-72. 1. Verba Domini ex Evangelio, quae sermonem pristinum consequuntur, audivimus. Hinc sermo debetur auribus et mentibus vestris, et hodierno diei non importunus est: est enim de corpore Domini, quod dicebat se dare ad manducandum propter aeternam vitam. Exposuit autem modum attributionis hujus et doni sui, quomodo daret carnem suam manducare, dicens, Qui manducat carnem meam, et bibit sanguinem meum, in me manet, et ego in illo (Joan. VI, 57) . Signum quia manducavit et bibit hoc est, si manet et manetur, si habitat et inhabitatur, si haeret ut non deseratur. Hoc ergo nos docuit et admonuit mysticis verbis, ut simus in ejus corpore sub ipso capite in membris ejus, edentes carnem ejus, non relinquentes unitatem ejus. Sed qui aderant plures non intelligendo scandalizati sunt: non enim cogitabant haec audiendo, nisi carnem, quod ipsi erant. Apostolus autem dicit, et verum dicit, Sapere secundum carnem, mors est (Rom.", + "candidate_score": 0.710261, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_43", + "bdc_text": "non tantum panem et vinum , re vera absentis Christi signa , sed etiam corpus et sanguinem re ipsa adeoque Christum ipsum in sacra coenain sacra coena am Rande nachgetragen. adesse , administrari et percipi a percipientibus sacramenta , ut a domino instituta sunt ;", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1079", + "psc_text": "Cap. VI, V\\. 60-72. 1. Verba Domini ex Evangelio, quae sermonem pristinum consequuntur, audivimus. Hinc sermo debetur auribus et mentibus vestris, et hodierno diei non importunus est: est enim de corpore Domini, quod dicebat se dare ad manducandum propter aeternam vitam. Exposuit autem modum attributionis hujus et doni sui, quomodo daret carnem suam manducare, dicens, Qui manducat carnem meam, et bibit sanguinem meum, in me manet, et ego in illo (Joan. VI, 57) . Signum quia manducavit et bibit hoc est, si manet et manetur, si habitat et inhabitatur, si haeret ut non deseratur. Hoc ergo nos docuit et admonuit mysticis verbis, ut simus in ejus corpore sub ipso capite in membris ejus, edentes carnem ejus, non relinquentes unitatem ejus. Sed qui aderant plures non intelligendo scandalizati sunt: non enim cogitabant haec audiendo, nisi carnem, quod ipsi erant. Apostolus autem dicit, et verum dicit, Sapere secundum carnem, mors est (Rom.", + "candidate_score": 0.709283, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_70_72", + "bdc_text": "Vos Christum spectare et regnum eius quęrere vero corde et magno studio non dubitavi . Studui itaque cum d. Philippo et aliis quibusdam d. Luthero de vobis suggerere , quae sentimus , optima et avertere conatus secus obtundentium [ ? ]Undeutlich korrigiert aus obtrudentium [ ?", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2696", + "psc_text": "Quod vitium maxime cavendum est eis qui pascunt oves Christi, ne sua quaerant, non quae Jesu Christi; et in usus cupiditatum suarum conferant, pro quibus sanguis fusus est Christi. Cujus amor in eo qui pascit oves ejus, in tam magnum debet spiritualem crescere ardorem, ut vincat etiam mortis naturalem timorem, quo mori nolumus, et quando cum Christo vivere volumus. Nam et apostolus Paulus dicit se habere concupiscentiam dissolvi et esse cum Christo (Philipp. I, 23): ingemiscit tamen gravatus, et non vult exspoliari, sed supervestiri, ut absorbeatur mortale a vita (II Cor. V, 4). Et huic Dominus dilectori suo, Cum senueris, inquit, extendes manus tuas, et alius te cinget, et ducet quo tu non vis. Hoc enim ei dixit, significans qua morte clarificaturus erat Deum. Extendes, inquit, manus tuas, hoc est crucifigeris. Ad hoc autem ut venias, alius te cinget, et ducet, non quo vis, sed quo non vis. Prius dixit", + "candidate_score": 0.706199, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_42_44", + "bdc_text": "Scio Lutherum nihil quam hoc contendissecontendisse über der Zeile nachgetragen . non tantum panem et vinum , re vera absentis Christi signa , sed etiam corpus et sanguinem re ipsa adeoque Christum ipsum in sacra coenain sacra coena am Rande nachgetragen. adesse , administrari et percipi a percipientibus sacramenta , ut a domino instituta sunt ; de modo praesentiae , distributionis , sumptionis nihil prorsus definire et hoc diserte confiteri se non cogitare talem modum , qui ullo modo detrahat vel naturae vel gloriae Christi , domini nostri .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_366", + "psc_text": "de aqua vinum? Cum aperuit eis sensum, et exposuit eis Scripturas, incipiens a Moyse per omnes Prophetas. Unde jam inebriati dicebant, Nonne cor nostrum erat ardens in via, cum aperiret nobis Scripturas (Luc. XXIV, 13-47) ? Intellexerunt enim Christum in his Libris in quibus eum non noverant. Mutavit ergo aquam in vinum Dominus noster Jesus Christus, et sapit quod non sapiebat, inebriat quod non inebriabat. Si enim jussisset inde aquam effundi, et sic ipse mitteret vinum ex occultis creaturae sinibus, unde fecit et panem quando saturavit tot millia: non enim quinque panes habebant quinque millium hominum saturitatem, aut saltem duodecim cophinos plenos (Matth. XIV, 17-21), sed omnipotentia Domini quasi fons panis erat; sic posset et effusa aqua vinum infundere: quod si fecisset, videretur Scripturas veteres improbasse. Cum autem ipsam aquam convertit in vinum, ostendit nobis quod et Scriptura vetus ab ipso est: nam jussu ipsius impletae sunt hydriae. A Domino", + "candidate_score": 0.697847, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_49_51", + "bdc_text": "sacra coena et non Christum ipsum dispensari et sumi existimetis , Vgl. den Abendmahlsartikel des Bekenntnisses , RBS I/2 52f ( dt. ) bzw. 65f ( lat. ) , Art. 22 ( 23 ) . de re profecto consentire vos etvos et am Rande nachgetragen. de ratione explicandi hoc mysterium tantum dissentire arbitratus sum . Et quia hoc ipsum mysterium rationis nostrae acumen longe , imo infinito transcendit nec possumus de eo quicquam recte cogitare nisi ex ipsis domini verbis , statuebam optimam consensionis nostrae declarandae rationem esse , si ita etiam loqui de his sacramentis utrinque consentiremus , ut de eo loquitur spiritus sanctus in scripturis suis .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1291", + "psc_text": "dicendo, In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum: hoc erat in principio apud Deum. Omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil (Joan. I, 1-3) . Huic tantae sublimitati principii etiam caetera congrua praedicavit, et de Domini divinitate, quomodo nullus alius, est locutus. Hoc ructabat quod biberat. Non enim sine causa de illo in isto ipso Evangelio narratur, quia et in convivio super pectus Domini discumbebat (Joan. XIII, 23). De illo ergo pectore in secreto bibebat: sed quod in secreto bibit, in manifesto eructavit, ut perveniat ad omnes gentes non solum incarnatio Filii Dei, et passio, et resurrectio; sed etiam quid erat ante incarnationem Unicus Patri, Verbum Patris, coaeternus generanti, aequalis ei a quo missus est; sed in ipsa missione minor factus, quo major esset Pater. 2. Quidquid ergo humiliter positum audistis de Domino Jesu Christo, susceptae carnis dispensationem cogitate; qualis", + "candidate_score": 0.695678, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_69_71", + "bdc_text": "Tribui hoc iusto dei in nos iudicio et conditioni ecclesiae vestrae . Vos Christum spectare et regnum eius quęrere vero corde et magno studio non dubitavi . Studui itaque cum d. Philippo et aliis quibusdam d. Luthero de vobis suggerere , quae sentimus , optima et avertere conatus secus obtundentium [ ?", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1154", + "psc_text": "eo loco, Nonne Moyses dedit vobis Legem, et nemo ex vobis facit Legem? usque ad id, Nolite judicare secundum faciem, sed justum judicium judicate. Cap. VII, V\\. 19-24. 1. Evangelii sancti lectionem, de qua pridem Charitati vestrae locuti sumus, ista quae modo lecta est, hodierna consequitur. Dominum loquentem audiebant et discipuli et Judaei; veritatem loquentem audiebant, et veraces et mendaces; charitatem loquentem audiebant et amici et inimici; bonum loquentem audiebant et boni et mali. Illi audiebant, sed ille discernebat; et quibus sermo prodesset et profuturus esset, videbat et praevidebat. In illis enim qui tunc erant videbat, in nobis qui futuri eramus praevidebat. Nos itaque sic audiamus Evangelium, quasi praesentem Dominum; nec dicamus, O illi felices qui eum videre potuerunt! quia multi in eis qui viderunt, et occiderunt; multi autem in nobis qui non viderunt, et crediderunt. Quod enim pretiosum sonabat de ore Domini, et propter nos scriptum est, et nobis", + "candidate_score": 0.69548, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_70_72", + "bdc_text": "Vos Christum spectare et regnum eius quęrere vero corde et magno studio non dubitavi . Studui itaque cum d. Philippo et aliis quibusdam d. Luthero de vobis suggerere , quae sentimus , optima et avertere conatus secus obtundentium [ ? ]Undeutlich korrigiert aus obtrudentium [ ?", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1609", + "psc_text": "in coelo sedenti orationibus commendabat: se autem utilitati earum fugiendo servabat, sicut quodam loco ait, Manere in carne necessarium propter vos (Philipp. I, 24) . Ab ipso namque pastore omnes audierant, Si vos persecuti fuerint in una civitate, fugite in aliam (Matth. X, 23) . Hanc nobis quaestionem Dominus dignetur exponere. Domine, tu dixisti eis quos fideles pastores esse utique volebas, quos tua membra esse formabas, Si vos persecuti fuerint, fugite. Injuriam ergo illis facis, quando reprehendis mercenarios, qui vident lupum venientem et fugiunt. Rogamus indices nobis quid habeat altitudo quaestionis: pulsemus, aderit qui aperiat se ostiarius ostii, quod est ipse. 8. Quis est mercenarius, qui videt lupum venientem et fugit? Qui sua quaerit, non quae Jesu Christi: peccantem non libere audet arguere (I Tim. V, 20). Ecce nescio quis peccavit, graviter peccavit; increpandus est, excommunicandus est: sed excommunicatus, inimicus erit, insidiabitur, nocebit cum potuerit. Jam ille qui sua quaerit,", + "candidate_score": 0.693469, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_53_55", + "bdc_text": "Röm 8 , 15. ? Lutherum scio , quantum quidem sciri consilia hominum possunt , deum toto pectore Adagia , 1. 4. 26 ( LB II 160f) . quęrere in Christo domino nec aliud quicquam in ecclesia obtinere velle quam verbum dei , nec alia de causa adversari vobis , quam quod putet vos verbo dei detrahere .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2338", + "psc_text": "ejusdem lectionis verba postrema. Cap. XVI, V\\. 13-15. 1. Cum promitteret Dominus venturum Spiritum sanctum, Docebit vos, inquit, omnem veritatem; vel, quod in nonnullis codicibus legitur, Deducet vos in omni veritate. Non enim loquetur a semetipso, sed quaecumque audiet, loquetur. De quibus evangelicis verbis jam quod donavit Dominus disputavimus: nunc ea quae sequuntur attendite. Et quae ventura sunt, inquit, annuntiabit vobis. Neque hic est, quoniam planum est, immorandum: nihil enim habet quaestionis, cujus a nobis expositio flagitetur. Sed quod adjungit, Ille me clarificabit, quia de meo accipiet, et annuntiabit vobis, non negligenter est transeundum. Quod enim ait, Ille me clarificabit, potest intelligi, quia diffundendo in cordibus credentium charitatem, spiritualesque faciendo, declaravit eis quomodo Filius Patri esset aequalis, quem secundum carnem prius tantummodo noverant, et hominem sicut homines cogitabant. Vel certe, quia per ipsam charitatem fiducia repleti, et timore depulso, annuntiaverunt hominibus Christum; ac sic fama ejus diffusa est toto orbe", + "candidate_score": 0.692416, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_68_70", + "bdc_text": "itaque id confici apud vos , quod est confectum apudapud über der Zeile nachgetragen. alios , non fuit . Tribui hoc iusto dei in nos iudicio et conditioni ecclesiae vestrae . Vos Christum spectare et regnum eius quęrere vero corde et magno studio non dubitavi .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1154", + "psc_text": "eo loco, Nonne Moyses dedit vobis Legem, et nemo ex vobis facit Legem? usque ad id, Nolite judicare secundum faciem, sed justum judicium judicate. Cap. VII, V\\. 19-24. 1. Evangelii sancti lectionem, de qua pridem Charitati vestrae locuti sumus, ista quae modo lecta est, hodierna consequitur. Dominum loquentem audiebant et discipuli et Judaei; veritatem loquentem audiebant, et veraces et mendaces; charitatem loquentem audiebant et amici et inimici; bonum loquentem audiebant et boni et mali. Illi audiebant, sed ille discernebat; et quibus sermo prodesset et profuturus esset, videbat et praevidebat. In illis enim qui tunc erant videbat, in nobis qui futuri eramus praevidebat. Nos itaque sic audiamus Evangelium, quasi praesentem Dominum; nec dicamus, O illi felices qui eum videre potuerunt! quia multi in eis qui viderunt, et occiderunt; multi autem in nobis qui non viderunt, et crediderunt. Quod enim pretiosum sonabat de ore Domini, et propter nos scriptum est, et nobis", + "candidate_score": 0.689962, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_58_60", + "bdc_text": "cum vero Christi spiritu et studio in eo cohęreat , non malitiae hominis a Christo alieni tribuere ChristoqueVor und nach Christoque je ein gestrichenes , unlesbares Wort . domino in illoVor illo gestrichenes ipso . tam multa praeclare agenti et peragenti tam praedicatione nominis sui quam explicatione virtutis suae in vita eius condonare ipsa professionis christianae religio iussit .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_989", + "psc_text": "Actibus Apostolorum exponitur et legitur (Deut. XVIII, 18; Act. VII, 37). Et ipse Dominus de se ait, Non est propheta sine honore, nisi in patria sua (Joan. IV, 44) . Propheta Dominus, et Verbum Dei Dominus, et nullus propheta sine Verbo Dei prophetat: cum Prophetis Verbum Dei, et propheta Verbum Dei. Meruerunt priora tempora Prophetas afflatos, et impletos Verbo Dei: meruimus nos prophetam ipsum Verbum Dei. Sic autem propheta Christus, Dominus Prophetarum; sicut angelus Christus, Dominus Angelorum. Nam et ipse dictus est magni consilii Angelus (Isai. IX, 6, sec. LXX). Verumtamen alibi quid dicit propheta? Quia non legatus neque angelus, sed ipse veniens salvos faciet eos (Id. XXXV, 4): id est, ad salvos eos faciendos non mittet legatum, non mittet angelum, sed veniet ipse. Quis veniet? Ipse angelus. Certe non per angelum, nisi quia iste sic angelus, ut etiam Dominus Angelorum. Etenim Angeli latine nuntii sunt. Si Christus nihil annuntiaret,", + "candidate_score": 0.687462, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_52_54", + "bdc_text": "Quis enim magis vel proprie vel perspicue ista explicet arcana credentibus duntaxat Christo ex fide adoptionisVgl. Röm 8 , 15. ? Lutherum scio , quantum quidem sciri consilia hominum possunt , deum toto pectore Adagia , 1. 4. 26 ( LB II 160f) .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_434", + "psc_text": "ter me negabis (Matth. XXVI, 33, 34, et Luc. XXII, 33, 34) . Homo ergo nesciebat quid esset in se; sed Creator hominis noverat quid esset in homine. Crediderunt tamen in nomine ejus multi, et ipse Jesus non se credebat eis. Quid dicimus, fratres? Forte consequentia indicabunt nobis quid sibi vult mysterium verborum istorum. Quia crediderant in eum homines, manifestum est, verum est: nemo dubitat, Evangelium loquitur, verax Evangelista testatur. Item quia ipse Jesus non credebat semetipsum illis, et hoc manifestum est, et nullus christianus dubitat; quia et hoc Evangelium loquitur, et idem verax Evangelista testatur. Quare ergo crediderunt illi in nomine ejus, et Jesus non credebat semetipsum illis? Sequentia videamus. 3. Erat autem homo ex Pharisaeis, Nicodemus nomine, princeps Judaeorum: hic venit ad eum nocte, et dixit ei, Rabbi. Jam hoc nostis, quia Rabbi magister dicitur. Scimus quia a Deo venisti magister: nemo enim potest haec signa facere quae", + "candidate_score": 0.682686, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_52_54", + "bdc_text": "Quis enim magis vel proprie vel perspicue ista explicet arcana credentibus duntaxat Christo ex fide adoptionisVgl. Röm 8 , 15. ? Lutherum scio , quantum quidem sciri consilia hominum possunt , deum toto pectore Adagia , 1. 4. 26 ( LB II 160f) .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2277", + "psc_text": "quando cum eis loquebatur, portare non poterant: de quo Spiritu sancto, sicut dicit Apostolus, nunc pignus accepimus (II Cor. I, 22), quo verbo intelligeremus ejus plenitudinem nobis in vita alia reservari: ipse ergo Spiritus sanctus et nunc docet fideles, quanta quisque potest capere spiritualia; et eorum pectora desiderio majore succendit, si quisque in ea charitate proficiat, qua et diligat cognita, et cognoscenda desideret: ita ut ea quoque ipsa quae nunc quomodocumque cognoscit, nondum se scire sciat, sicut scienda sunt in ea vita quam nec oculus vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit (I Cor. II, 9). Quo sciendi modo, si nunc ea vellet interior magister dicere, id est, nostrae menti aperire atque monstrare; humana infirmitas portare non posset. Unde me vestra Dilectio meminit jam locutum, cum sancti Evangelii verba tractaremus, ubi Dominus ait, Adhuc multa habeo vobis dicere, sed non potestis portare modo. Non ut in his Domini", + "candidate_score": 0.682275, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_48_50", + "bdc_text": "Christi signa inVor in gestrichenes modo . sacra coena et non Christum ipsum dispensari et sumi existimetis , Vgl. den Abendmahlsartikel des Bekenntnisses , RBS I/2 52f ( dt. ) bzw. 65f ( lat. ) , Art. 22 ( 23 ) . de re profecto consentire vos etvos et am Rande nachgetragen. de ratione explicandi hoc mysterium tantum dissentire arbitratus sum .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2653", + "psc_text": "ut de his quae restant alias disputemus. TRACTATUS CXXII. De eo quod sequitur, Multa quidem et alia signa fecit Jesus; usque ad id, Et cum tanti essent, non est scissum rete. Cap. XX, V\\ V\\. 30, 31, et cap. XXI, V\\. 1-11. 1. Post narrationem rei gestae, in qua Thomas discipulus oblatis sibi tangendis in Christi carne vulnerum locis, vidit quod credere nolebat et credidit; interponit haec evangelista Joannes, et dicit: « Multa quidem et alia signa fecit Jesus in conspectu discipulorum suorum, quae non sunt scripta in libro hoc. Haec autem scripta sunt, ut credatis quia Jesus est Christus Filius Dei; et ut credentes, vitam habeatis in nomine ejus. » Hoc capitulum velut libri hujus indicat finem: sed narratur hic deinde quemadmodum se manifestaverit Dominus ad mare Tiberiadis, et in captura piscium commendaverit Ecclesiae sacramentum, qualis futura est ultima resurrectione mortuorum. Ad hoc itaque commendandum valere arbitror, quod tanquam", + "candidate_score": 0.682009, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_49", + "bdc_text": "sacra coena et non Christum ipsum dispensari et sumi existimetis , Vgl. den Abendmahlsartikel des Bekenntnisses , RBS I/2 52f ( dt. ) bzw. 65f ( lat. ) , Art. 22 ( 23 ) .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1079", + "psc_text": "Cap. VI, V\\. 60-72. 1. Verba Domini ex Evangelio, quae sermonem pristinum consequuntur, audivimus. Hinc sermo debetur auribus et mentibus vestris, et hodierno diei non importunus est: est enim de corpore Domini, quod dicebat se dare ad manducandum propter aeternam vitam. Exposuit autem modum attributionis hujus et doni sui, quomodo daret carnem suam manducare, dicens, Qui manducat carnem meam, et bibit sanguinem meum, in me manet, et ego in illo (Joan. VI, 57) . Signum quia manducavit et bibit hoc est, si manet et manetur, si habitat et inhabitatur, si haeret ut non deseratur. Hoc ergo nos docuit et admonuit mysticis verbis, ut simus in ejus corpore sub ipso capite in membris ejus, edentes carnem ejus, non relinquentes unitatem ejus. Sed qui aderant plures non intelligendo scandalizati sunt: non enim cogitabant haec audiendo, nisi carnem, quod ipsi erant. Apostolus autem dicit, et verum dicit, Sapere secundum carnem, mors est (Rom.", + "candidate_score": 0.681774, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_103_105", + "bdc_text": "Corporalem praesentiam domini in sacra coenain sacra coena über der Zeile nachgetragen. , quae detrahat veritati naturae humanae in Christo vel gloriae eius caelesti , poni a d. Luthero ne suspicor quidem . Papistae , qui quidem scholasticos sequuntur , nihil quam habitudinem ( ita loquitur Thomas AquinasVgl. Thomas von Aquin , Summa theologiae , III' q. 76 a. 6 ad 3. ) corporis domini ad species pani et vini ponunt ;", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1079", + "psc_text": "Cap. VI, V\\. 60-72. 1. Verba Domini ex Evangelio, quae sermonem pristinum consequuntur, audivimus. Hinc sermo debetur auribus et mentibus vestris, et hodierno diei non importunus est: est enim de corpore Domini, quod dicebat se dare ad manducandum propter aeternam vitam. Exposuit autem modum attributionis hujus et doni sui, quomodo daret carnem suam manducare, dicens, Qui manducat carnem meam, et bibit sanguinem meum, in me manet, et ego in illo (Joan. VI, 57) . Signum quia manducavit et bibit hoc est, si manet et manetur, si habitat et inhabitatur, si haeret ut non deseratur. Hoc ergo nos docuit et admonuit mysticis verbis, ut simus in ejus corpore sub ipso capite in membris ejus, edentes carnem ejus, non relinquentes unitatem ejus. Sed qui aderant plures non intelligendo scandalizati sunt: non enim cogitabant haec audiendo, nisi carnem, quod ipsi erant. Apostolus autem dicit, et verum dicit, Sapere secundum carnem, mors est (Rom.", + "candidate_score": 0.681383, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_21_23", + "bdc_text": "At , quia Christo et ecclesiae eius omnia volumus , ut debemus , ut debemus über der Zeile nachgetragen. esse , facere et pati , et infectum fieri , quod factum est , non potest , Vgl. Adagia , 2 , 3 , 72 ( LB II 513 ) . nec certe vulnus hoc privatim acceptum publicae purgationis remedio non magis exacerbari , vos per dominum Iesum , sponsum ecclesiae suae , caput nostrum omnium , per ecclesiam ipsam tam periculose nunc undique laborantem rogo , oro , obsecro : Premite hanc epistolam , quantum potestis .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_692", + "psc_text": "insensatam, proximus commendatur. Non irascatur proximus, si commendatur nobis per rem quae sine anima et sine sensu est. Ipse Dominus et salvator noster Jesus Christus lapis angularis dictus est, ut duos conderet in se (Ephes. II, 14-20). Dictus est et petra, unde aqua profluxit: Petra autem erat Christus (I Cor. X, 4) . Quid ergo mirum, si Petra Christus, lignum proximus? Non tamen qualecumque lignum: quomodo nec illa qualiscumque petra, sed unde aqua profluxerat sitientibus; nec qualiscumque lapis, sed angularis, qui in semetipso copulavit duos parietes e diverso venientes. Sic nec qualecumque lignum proximum acceperis, sed grabatum. Quid ergo in grabato, obsecro te? quid, nisi quia ille languidus grabato portabatur? Sanus autem grabatum portat. Quid dictum est ab Apostolo? Invicem onera vestra portate, et sic adimplebitis legem Christi (Galat. VI, 2) . Lex ergo Christi charitas est, nec charitas impletur nisi invicem onera nostra portemus. Sufferentes, inquit, invicem in dilectione,", + "candidate_score": 0.680279, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_68_70", + "bdc_text": "itaque id confici apud vos , quod est confectum apudapud über der Zeile nachgetragen. alios , non fuit . Tribui hoc iusto dei in nos iudicio et conditioni ecclesiae vestrae . Vos Christum spectare et regnum eius quęrere vero corde et magno studio non dubitavi .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1802", + "psc_text": "TRACTATUS LIII. Ab eo quod scriptum est, Cum autem tanta signa fecisset coram eis, non credebant in eum; usque ad id, Dilexerunt gloriam hominum magis quam gloriam Dei. Cap. XII, V\\. 37-43. 1. Praenuntiata Dominus Christus passione sua, et morte fructuosa in exaltatione crucis, ubi dixit se omnia tracturum esse post se, cum intellexissent Judaei quod de sua morte dixisset, et proposuissent ei quaestionem, quomodo diceret se esse moriturum, cum ex Lege audierint quod Christus manet in aeternum; hortatus est eos, ut dum adhuc modicum lumen in eis esset, quo Christum aeternum esse didicissent, ambularent, ut totum discerent, ne comprehenderentur a tenebris. Et cum haec esset locutus, abscondit se ab eis. Haec in superioribus dominicis lectionibus verbisque didicistis. 2. Deinde intulit Evangelista unde hodiernum capitulum recitatum est, et ait: Cum autem tanta signa fecisset coram eis, non credebant in eum: ut sermo Isaiae prophetae impleretur quem dixit, Domine, quis credidit", + "candidate_score": 0.679496, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_79_81", + "bdc_text": "Amavi vos in Christo et colo ut semper nec ex hac dilectione et veneratione remittam aliquid . Novit dominus , quam nihil quęsierim in hac causa quam gloriam suam sicut etiam in aliis actionibus meis publicispublicis über der Zeile nachgetragen. . At sive ita me diligat dominus , a quo diligi tamen me non dubito , sive ita mereantur mea cum alia tum inconsyderationis et fidentiae intempestivae peccata , quod certissimum est , natus ad calumnias et odia ferendaferenda über der Zeile nachgetragen .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2162", + "psc_text": "Jesus, Haec mando vobis, ut diligatis invicem; usque ad id, Sed ego elegi vos de mundo; propterea odit vos mundus. Cap. XV, V\\. 17-19. 1. In lectione evangelica quae hanc antecedit, dixerat Dominus: Non vos me elegistis; sed ego elegi vos, et posu vos, ut eatis et fructum afferatis, et fructus vester maneat: ut quodcumque petieritis Patrem in nomine meo, det vobis. De quibus verbis jam nos quod Dominus dedit, disseruisse meministis. Hic autem dicit, sequenti scilicet lectione, quam modo cum recitaretur, audistis: Haec mando vobis, ut diligatis invicem. Ac per hoc intelligere debemus hunc esse fructum nostrum de quo ait, Ego vos elegi ut eatis, et fructum afferatis, et fructus vester maneat. Et quod adjunxit, Ut quodcumque petieritis Patrem in nomine meo, det vobis: tunc utique dabit nobis, si diligamus invicem; cum et hoc ipsum ipse dederit nobis, qui nos elegit non habentes fructum, quia non eum nos elegeramus;", + "candidate_score": 0.679102, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_57_59", + "bdc_text": "- non dico nominis ( pereat enim hoc et exaltetur nomen Christi ) , sed ministerii mei , quod scio Christi esse , qualisqualis sim - publicis scriptis evulgavit , errori humano , quiVor qui gestrichenes non . cum vero Christi spiritu et studio in eo cohęreat , non malitiae hominis a Christo alieni tribuere ChristoqueVor und nach Christoque je ein gestrichenes , unlesbares Wort . domino in illoVor illo gestrichenes ipso .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_434", + "psc_text": "ter me negabis (Matth. XXVI, 33, 34, et Luc. XXII, 33, 34) . Homo ergo nesciebat quid esset in se; sed Creator hominis noverat quid esset in homine. Crediderunt tamen in nomine ejus multi, et ipse Jesus non se credebat eis. Quid dicimus, fratres? Forte consequentia indicabunt nobis quid sibi vult mysterium verborum istorum. Quia crediderant in eum homines, manifestum est, verum est: nemo dubitat, Evangelium loquitur, verax Evangelista testatur. Item quia ipse Jesus non credebat semetipsum illis, et hoc manifestum est, et nullus christianus dubitat; quia et hoc Evangelium loquitur, et idem verax Evangelista testatur. Quare ergo crediderunt illi in nomine ejus, et Jesus non credebat semetipsum illis? Sequentia videamus. 3. Erat autem homo ex Pharisaeis, Nicodemus nomine, princeps Judaeorum: hic venit ad eum nocte, et dixit ei, Rabbi. Jam hoc nostis, quia Rabbi magister dicitur. Scimus quia a Deo venisti magister: nemo enim potest haec signa facere quae", + "candidate_score": 0.678796, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_59_61", + "bdc_text": "domino in illoVor illo gestrichenes ipso . tam multa praeclare agenti et peragenti tam praedicatione nominis sui quam explicatione virtutis suae in vita eius condonare ipsa professionis christianae religio iussit . Idem igitur faciendum et aliis suadere oportuit .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_144", + "psc_text": "Opus erat Domino nasci? opus erat Domino crucifigi? opus erat Domino mori? opus erat Domino sepeliri? Si ergo tantam suscepit pro nobis humilitatem, baptismum non erat suscepturus? Et quid profuit quia suscepit baptismum servi? Ut tu non dedignareris suscipere baptismum Domini. Intendat Charitas vestra. Futuri erant aliqui in Ecclesia excelsioris gratiae catechumeni. Fit enim aliquando ut videas catechumenum abstinentem ab omni concubitu, valefacientem saeculo, renuntiantem omnibus quae possidebat, distribuentem pauperibus; et catechumenus est, instructus etiam forte doctrina salutari supra multos fideles. Timendum est huic ne dicat apud semetipsum de Baptismate sancto quo peccata dimittuntur: Quid plus accepturus sum? Ecce ego melior sum illo fideli et illo fideli: cogitans fideles aut conjugatos, aut forte idiotas, aut habentes et possidentes res suas, quas ipse distribuit jam pauperibus, et meliorem se esse arbitrans quam ille qui jam baptizatus est, dedignetur venire ad Baptismum, dicens, Hoc sum accepturus quod habet ille et ille; et", + "candidate_score": 0.678521, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_59_61", + "bdc_text": "domino in illoVor illo gestrichenes ipso . tam multa praeclare agenti et peragenti tam praedicatione nominis sui quam explicatione virtutis suae in vita eius condonare ipsa professionis christianae religio iussit . Idem igitur faciendum et aliis suadere oportuit .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1776", + "psc_text": "potueritis praedicando; ut unusquisque etiam paterfamilias hoc nomine agnoscat paternum affectum suae familiae se debere. Pro Christo et pro vita aeterna, suos omnes admoneat, doceat, hortetur, corripiat; impendat benevolentiam, exerceat disciplinam: ita in domo sua ecclesiasticum et quodammodo episcopale implebit officium, ministrans Christo ut in aeternum sit cum ipso. Nam et illam maximam passionis ministrationem multi ex vestro numero ministrarunt: multi non episcopi neque clerici, juvenes et virgines, seniores cum junioribus, multi conjugati et conjugatae, multi patres matresque familias Christo ministrantes, etiam animas suas in ejus martyrio posuerunt, et honorificante Patre coronas gloriosissimas receperunt. TRACTATUS LII. Ab eo quod scriptum est, Nunc anima mea turbata est; et quid dicam? usque ad id, Haec locutus est Jesus, et abiit, et abscondit se ab eis. Cap. XII, V\\. 27-36. 1. Postquam Dominus Jesus Christus verbis lectionis hesternae ministros suos ut seipsum sequerentur hortatus est, cum ita praedixisset passionem suam, quod nisi granum", + "candidate_score": 0.678459, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_48_50", + "bdc_text": "Christi signa inVor in gestrichenes modo . sacra coena et non Christum ipsum dispensari et sumi existimetis , Vgl. den Abendmahlsartikel des Bekenntnisses , RBS I/2 52f ( dt. ) bzw. 65f ( lat. ) , Art. 22 ( 23 ) . de re profecto consentire vos etvos et am Rande nachgetragen. de ratione explicandi hoc mysterium tantum dissentire arbitratus sum .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2233", + "psc_text": "misericordiam suam, et in nocte declaravit (Psal. XLI, 9): quando nox Judaeorum separatum a se diem Christianorum nulla confusione fuscavit; et quando carnem occidere potuit, fidem tenebrare non potuit. TRACTATUS XCIV. De eo quod dicit Jesus, Haec autem vobis ab initio non dixi, quia vobiscum eram; usque ad id, Si autem abiero, mittam eum ad vos. Cap. XVI, V\\. 5-7. 1. Cum Dominus Jesus praedixisset discipulis suis persecutiones quas passuri fuerant post ejus abscessum, subjunxit, atque ait: Haec autem vobis ab initio non dixi, quia vobiscum eram: nunc autem vado ad eum qui me misit. Ubi primum videndum est, utrum eis futuras non praedixerit ante passiones. Sed alii tres evangelistae satis eum praedixisse ista demonstrant, antequam ventum esset ad coenam (Matth. XXIV, 9; Marc. XIII, 9-13, et Luc. XXI, 12-17): qua peracta secundum Joannem ista locutus est, ubi ait, Haec autem vobis ab initio non dixi, quia vobiscum eram. An", + "candidate_score": 0.678276, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_58_60", + "bdc_text": "cum vero Christi spiritu et studio in eo cohęreat , non malitiae hominis a Christo alieni tribuere ChristoqueVor und nach Christoque je ein gestrichenes , unlesbares Wort . domino in illoVor illo gestrichenes ipso . tam multa praeclare agenti et peragenti tam praedicatione nominis sui quam explicatione virtutis suae in vita eius condonare ipsa professionis christianae religio iussit .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_434", + "psc_text": "ter me negabis (Matth. XXVI, 33, 34, et Luc. XXII, 33, 34) . Homo ergo nesciebat quid esset in se; sed Creator hominis noverat quid esset in homine. Crediderunt tamen in nomine ejus multi, et ipse Jesus non se credebat eis. Quid dicimus, fratres? Forte consequentia indicabunt nobis quid sibi vult mysterium verborum istorum. Quia crediderant in eum homines, manifestum est, verum est: nemo dubitat, Evangelium loquitur, verax Evangelista testatur. Item quia ipse Jesus non credebat semetipsum illis, et hoc manifestum est, et nullus christianus dubitat; quia et hoc Evangelium loquitur, et idem verax Evangelista testatur. Quare ergo crediderunt illi in nomine ejus, et Jesus non credebat semetipsum illis? Sequentia videamus. 3. Erat autem homo ex Pharisaeis, Nicodemus nomine, princeps Judaeorum: hic venit ad eum nocte, et dixit ei, Rabbi. Jam hoc nostis, quia Rabbi magister dicitur. Scimus quia a Deo venisti magister: nemo enim potest haec signa facere quae", + "candidate_score": 0.678254, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_20_22", + "bdc_text": "Et haec tempora summam omnium membrorum Christi , nedum administrorum ecclesiarum coniunctionem tam flagitant necessario ut nunquam magis . At , quia Christo et ecclesiae eius omnia volumus , ut debemus , ut debemus über der Zeile nachgetragen. esse , facere et pati , et infectum fieri , quod factum est , non potest , Vgl. Adagia , 2 , 3 , 72 ( LB II 513 ) . nec certe vulnus hoc privatim acceptum publicae purgationis remedio non magis exacerbari , vos per dominum Iesum , sponsum ecclesiae suae , caput nostrum omnium , per ecclesiam ipsam tam periculose nunc undique laborantem rogo , oro , obsecro :", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1915", + "psc_text": "semetipsum (Joan. XI, 33), ut hoc intelligatur et ubi non scriptum legitur, et tamen eum legitur fuisse turbatum. Affectum quippe humanum, quando oportuisse judicavit, in seipso potestate commovit, qui hominem totum potestate suscepit. TRACTATUS LXI. Ab eo quod Dominus ait, Amen, amen dico vobis, quia unus ex vobis tradet me; usque ad id, Ille est cui ego tinctum panem porrexero. Cap. XIII, V\\. 21-26. 1. Hoc Evangelii capitulum, fratres, ita nobis exponendum hac lectione propositum est, ut jam etiam de traditore Domini per panem tinctum eique porrectum satis evidenter expresso aliquid dicere debeamus. Et de illo quidem, quod eum jam demonstraturus Jesus turbatus est spiritu, praeterito sermone disserui: sed fortassis quod ibi non dixi, etiam hoc nobis Dominus significare sua perturbatione dignatus est, quod scilicet falsos fratres, et dominici agri illa zizania ita necesse est usque ad messis tempus inter frumenta tolerari (Matth. XIII, 29, 30), ut quando ex eis", + "candidate_score": 0.677019, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_60_62", + "bdc_text": "tam multa praeclare agenti et peragenti tam praedicatione nominis sui quam explicatione virtutis suae in vita eius condonare ipsa professionis christianae religio iussit . Idem igitur faciendum et aliis suadere oportuit . Huic instituto dominus tantum dedit successus in ecclesiis Sveviae et vestratibus aliquot Gemeint sind die Kirchen von Basel und St .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1776", + "psc_text": "potueritis praedicando; ut unusquisque etiam paterfamilias hoc nomine agnoscat paternum affectum suae familiae se debere. Pro Christo et pro vita aeterna, suos omnes admoneat, doceat, hortetur, corripiat; impendat benevolentiam, exerceat disciplinam: ita in domo sua ecclesiasticum et quodammodo episcopale implebit officium, ministrans Christo ut in aeternum sit cum ipso. Nam et illam maximam passionis ministrationem multi ex vestro numero ministrarunt: multi non episcopi neque clerici, juvenes et virgines, seniores cum junioribus, multi conjugati et conjugatae, multi patres matresque familias Christo ministrantes, etiam animas suas in ejus martyrio posuerunt, et honorificante Patre coronas gloriosissimas receperunt. TRACTATUS LII. Ab eo quod scriptum est, Nunc anima mea turbata est; et quid dicam? usque ad id, Haec locutus est Jesus, et abiit, et abscondit se ab eis. Cap. XII, V\\. 27-36. 1. Postquam Dominus Jesus Christus verbis lectionis hesternae ministros suos ut seipsum sequerentur hortatus est, cum ita praedixisset passionem suam, quod nisi granum", + "candidate_score": 0.675942, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_57_59", + "bdc_text": "- non dico nominis ( pereat enim hoc et exaltetur nomen Christi ) , sed ministerii mei , quod scio Christi esse , qualisqualis sim - publicis scriptis evulgavit , errori humano , quiVor qui gestrichenes non . cum vero Christi spiritu et studio in eo cohęreat , non malitiae hominis a Christo alieni tribuere ChristoqueVor und nach Christoque je ein gestrichenes , unlesbares Wort . domino in illoVor illo gestrichenes ipso .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1802", + "psc_text": "TRACTATUS LIII. Ab eo quod scriptum est, Cum autem tanta signa fecisset coram eis, non credebant in eum; usque ad id, Dilexerunt gloriam hominum magis quam gloriam Dei. Cap. XII, V\\. 37-43. 1. Praenuntiata Dominus Christus passione sua, et morte fructuosa in exaltatione crucis, ubi dixit se omnia tracturum esse post se, cum intellexissent Judaei quod de sua morte dixisset, et proposuissent ei quaestionem, quomodo diceret se esse moriturum, cum ex Lege audierint quod Christus manet in aeternum; hortatus est eos, ut dum adhuc modicum lumen in eis esset, quo Christum aeternum esse didicissent, ambularent, ut totum discerent, ne comprehenderentur a tenebris. Et cum haec esset locutus, abscondit se ab eis. Haec in superioribus dominicis lectionibus verbisque didicistis. 2. Deinde intulit Evangelista unde hodiernum capitulum recitatum est, et ait: Cum autem tanta signa fecisset coram eis, non credebant in eum: ut sermo Isaiae prophetae impleretur quem dixit, Domine, quis credidit", + "candidate_score": 0.675082, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_21_23", + "bdc_text": "At , quia Christo et ecclesiae eius omnia volumus , ut debemus , ut debemus über der Zeile nachgetragen. esse , facere et pati , et infectum fieri , quod factum est , non potest , Vgl. Adagia , 2 , 3 , 72 ( LB II 513 ) . nec certe vulnus hoc privatim acceptum publicae purgationis remedio non magis exacerbari , vos per dominum Iesum , sponsum ecclesiae suae , caput nostrum omnium , per ecclesiam ipsam tam periculose nunc undique laborantem rogo , oro , obsecro : Premite hanc epistolam , quantum potestis .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_693", + "psc_text": "grabato, obsecro te? quid, nisi quia ille languidus grabato portabatur? Sanus autem grabatum portat. Quid dictum est ab Apostolo? Invicem onera vestra portate, et sic adimplebitis legem Christi (Galat. VI, 2) . Lex ergo Christi charitas est, nec charitas impletur nisi invicem onera nostra portemus. Sufferentes, inquit, invicem in dilectione, studentes servare unitatem spiritus in vinculo pacis (Ephes. IV, 2, 3) . Cum esses languidus, portabat te proximus tuus; sanus factus es, porta proximum tuum: Invicem onera vestra portate, et sic adimplebitis legem Christi. Sic adimplebis, o homo, quod tibi deerat. Tolle ergo grabatum tuum. Sed cum tuleris, noli remanere, ambula. Diligendo proximum, et curam habendo de proximo tuo, iter agis. Quo iter agis, nisi ad Dominum Deum, ad eum quem diligere debemus ex toto corde, ex tota anima, ex tota mente? Ad Dominum enim nondum pervenimus, sed proximum nobiscum habemus. Porta ergo eum, cum quo ambulas; ut ad eum", + "candidate_score": 0.67478, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_54", + "bdc_text": "Lutherum scio , quantum quidem sciri consilia hominum possunt , deum toto pectore Adagia , 1. 4. 26 ( LB II 160f) .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1207", + "psc_text": "cogitamus; et cogitationum uniuscujusque hominis ipsius spiritus testis est. Sic et quae Dei sunt, nemo scit, nisi Spiritus Dei. Nos cum spiritu nostro, Deus cum suo: ita tamen ut Deus cum suo Spiritu sciat etiam quid agatur in nobis; nos autem sine ejus Spiritu scire non possumus quid agatur in Deo. Deus autem scit in nobis et quod ipsi nescimus in nobis. Nam infirmitatem suam Petrus nesciebat, quando a Domino quod ter esset negaturus audiebat (Matth. XXVI, 33-35), et aeger se ignorabat; medicus aegrum sciebat. Sunt ergo quaedam quae Deus novit in nobis, nescientibus nobis. Tamen quantum ad homines pertinet, nemo sic se novit quomodo ipse homo: alius nescit quid in illo agatur, sed spiritus ejus novit. Accepto autem Spiritu Dei, discimus et quid agatur in Deo: non totum, quia non accepimus totum. De pignore multa novimus: pignus enim accepimus, et hujus pignoris plenitudo postea dabitur. Interim in hac peregrinatione", + "candidate_score": 0.674471, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_38_40", + "bdc_text": "in illo die - , ita non vulgari opera nec levibus undique contumeliis et calumniis exercitatus , nunc disputare nec vacat nec libet . Hoc unum tibi confirmo in domino , quod et antea non semel confirmavi : nisi persuasum mihi fuisset coram domino vos utrinque idem sentire , quod ad substantiam religionis nostrae attinet , me tantum molestiae in ista resarcienda concordia suscepturum nunquam fuisse .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1326", + "psc_text": "quia magna. Qui adfuistis hesterno die, audistis, ut potuimus disputavimus ex eo quod ait Dominus, Vos secundum carnem judicatis; ego non judico quemquam. Sed et si judico ego, judicium meum verum est; quia solus non sum, sed ego et qui misit me Pater. In lege vestra scriptum est quod duorum hominum testimonium verum est. Ego sum qui testimonium perhibeo de me, et testimonium perhibet de me qui misit me Pater (Joan. VIII, 15-18) . Ex his verbis hesterno, ut dixi, die redditus est sermo auribus et mentibus vestris. Haec cum Dominus dixisset; illi qui audierunt, Vos secundum carnem judicatis, manifestaverunt quod audierunt. Responderunt enim Domino loquenti de Deo Patre suo, et dixerunt, Ubi est pater tuus? Patrem Christi carnaliter acceperunt, quia verba Christi secundum carnem judicaverunt. Erat autem qui loquebatur in aperto caro, in occulto Verbum: homo manifestus, Deus occultus. Videbant indumentum, et contemnebant indutum: contemnebant, quia nesciebant; nesciebant, quia", + "candidate_score": 0.670529, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_19_21", + "bdc_text": "per se enim alienissimum a religione nostra est ministros ecclesiarum Christi non se solida invicem complecti charitate et syncera doctrinae Christi communicatione instaurare . Et haec tempora summam omnium membrorum Christi , nedum administrorum ecclesiarum coniunctionem tam flagitant necessario ut nunquam magis . At , quia Christo et ecclesiae eius omnia volumus , ut debemus , ut debemus über der Zeile nachgetragen. esse , facere et pati , et infectum fieri , quod factum est , non potest , Vgl. Adagia , 2 , 3 , 72 ( LB II 513 ) .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1960", + "psc_text": "Non quod habebamus, sed ut haberemus: ut perducat nos, sicut paulo ante dixi, ubi sit Deus omnia in omnibus. Sic etiam medicus recte dicitur aegros diligere: et quid in eis nisi salutem diligit, quam cupit utique revocare, non morbum, quem venit expellere? Sic ergo et nos invicem diligamus, ut quantum possumus, invicem ad habendum in nobis Deum cura dilectionis attrahamus. Hanc dilectionem nobis donat ipse qui ait, Sicut dilexi vos, ut et vos diligatis invicem. Ad hoc ergo nos dilexit, ut et nos diligamus invicem; hoc nobis conferens diligendo nos, ut mutua dilectione constringamur inter nos, et tam dulci vinculo connexis membris corpus tanti capitis simus. 3. In hoc cognoscent, inquit, omnes quia mei discipuli estis, si dilectionem habueritis in invicem: tanquam diceret, Alia munera mea habent vobiscum etiam non mei, non solum naturam, vitam, sensum, rationem, et eam salutem quae hominibus pecoribusque communis est; verum etiam linguas, Sacramenta, prophetiam,", + "candidate_score": 0.669898, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_22", + "bdc_text": "nec certe vulnus hoc privatim acceptum publicae purgationis remedio non magis exacerbari , vos per dominum Iesum , sponsum ecclesiae suae , caput nostrum omnium , per ecclesiam ipsam tam periculose nunc undique laborantem rogo , oro , obsecro :", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2729", + "psc_text": "sancta Ecclesia sponsa Christi, ab istis tentationibus eruenda, in illa felicitate servanda. Quas duas vitas Petrus et Joannes figuraverunt, singuli singulas: verum et in hac temporaliter ambulaverunt ambo per fidem, et illa in aeternum fruentur ambo per speciem. Omnibus igitur sanctis ad Christi corpus inseparabiliter pertinentibus, propter hujus vitae procellosissimae gubernaculum, ad liganda et solvenda peccata claves regni coelorum primus Apostolorum Petrus accepit: eisdemque omnibus sanctis propter vitae illius secretissimae quietissimum sinum, super pectus Christi Joannes evangelista discubuit. Quoniam nec iste solus, sed universa Ecclesia ligat solvitque peccata: nec ille in principio Verbum Deum apud Deum, et caetera de Christi divinitate, et de totius divinitatis trinitate atque unitate sublimia, quae in illo regno facie ad faciem contemplanda, nunc autem donec veniat Dominus, in speculo atque in aenigmate contuenda sunt, quae praedicando ructaret, de fonte Dominici pectoris solus bibit; sed ipse Dominus ipsum Evangelium pro sua cujusque capacitate omnibus suis bibendum", + "candidate_score": 0.6685, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_115", + "bdc_text": "noster nunc et Meti evangelium his diebus profligavit. Am 13 .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1285", + "psc_text": "13) . Tamen quia in comparatione illius lucis ad quam venturi sumus, adhuc nox est etiam dies in quo sumus, audi Petrum apostolum: delatam dicit Domino Christo vocem de magnifica potestate, Tu es Filius meus dilectus, in quo bene sensi. Hanc vocem, inquit, nos de coelo audivimus delatam, cum essemus cum illo in monte sancto. Sed quia nos non ibi fuimus, et istam vocem de coelo tunc non audivimus; ait ad nos ipse Petrus, Et habemus certiorem propheticum sermonem. Non audistis vocem de coelo delatam, sed certiorem habetis propheticum sermonem. Praevidens enim Dominus Jesus Christus impios quosdam futuros, qui miraculis ejus calumniarentur, magicis artibus ea tribuendo, Prophetas ante praemisit. Numquid enim, si magus erat et magicis artibus fecit ut coleretur et mortuus, magus erat antequam natus? Prophetas audi, o homo mortue, et vermescendo calumniose, Prophetas audi: lego, audi qui ante Dominum venerunt. Habemus, inquit apostolus Petrus, certiorem propheticum sermonem, cui", + "candidate_score": 0.665888, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_89_91", + "bdc_text": "Domini sum occasionemque nullam nec debeo nec possum reiicereVor reiicere gestrichenes agendi . agendi negotium Nach negotium gestrichenes negotium . Christi , quam dubitare non licet obiectam divinitus .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_989", + "psc_text": "Actibus Apostolorum exponitur et legitur (Deut. XVIII, 18; Act. VII, 37). Et ipse Dominus de se ait, Non est propheta sine honore, nisi in patria sua (Joan. IV, 44) . Propheta Dominus, et Verbum Dei Dominus, et nullus propheta sine Verbo Dei prophetat: cum Prophetis Verbum Dei, et propheta Verbum Dei. Meruerunt priora tempora Prophetas afflatos, et impletos Verbo Dei: meruimus nos prophetam ipsum Verbum Dei. Sic autem propheta Christus, Dominus Prophetarum; sicut angelus Christus, Dominus Angelorum. Nam et ipse dictus est magni consilii Angelus (Isai. IX, 6, sec. LXX). Verumtamen alibi quid dicit propheta? Quia non legatus neque angelus, sed ipse veniens salvos faciet eos (Id. XXXV, 4): id est, ad salvos eos faciendos non mittet legatum, non mittet angelum, sed veniet ipse. Quis veniet? Ipse angelus. Certe non per angelum, nisi quia iste sic angelus, ut etiam Dominus Angelorum. Etenim Angeli latine nuntii sunt. Si Christus nihil annuntiaret,", + "candidate_score": 0.664248, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_77_79", + "bdc_text": "et post ad me delatae sunt - sive verae sive falsae , viderit dominus - , agnovi me defunctum esse meo munere ad vos et converti me ad agenda ea , quae domi etdomi et am Rande nachgetragen . aliunde nimium cumulate offerebantur . Amavi vos in Christo et colo ut semper nec ex hac dilectione et veneratione remittam aliquid .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1079", + "psc_text": "Cap. VI, V\\. 60-72. 1. Verba Domini ex Evangelio, quae sermonem pristinum consequuntur, audivimus. Hinc sermo debetur auribus et mentibus vestris, et hodierno diei non importunus est: est enim de corpore Domini, quod dicebat se dare ad manducandum propter aeternam vitam. Exposuit autem modum attributionis hujus et doni sui, quomodo daret carnem suam manducare, dicens, Qui manducat carnem meam, et bibit sanguinem meum, in me manet, et ego in illo (Joan. VI, 57) . Signum quia manducavit et bibit hoc est, si manet et manetur, si habitat et inhabitatur, si haeret ut non deseratur. Hoc ergo nos docuit et admonuit mysticis verbis, ut simus in ejus corpore sub ipso capite in membris ejus, edentes carnem ejus, non relinquentes unitatem ejus. Sed qui aderant plures non intelligendo scandalizati sunt: non enim cogitabant haec audiendo, nisi carnem, quod ipsi erant. Apostolus autem dicit, et verum dicit, Sapere secundum carnem, mors est (Rom.", + "candidate_score": 0.662772, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_89_91", + "bdc_text": "Domini sum occasionemque nullam nec debeo nec possum reiicereVor reiicere gestrichenes agendi . agendi negotium Nach negotium gestrichenes negotium . Christi , quam dubitare non licet obiectam divinitus .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1439", + "psc_text": "Dominus: qui illam non habuit, ipse de illa liberat; solus enim in hac carne venit sine peccato. Nam quos videtis in manibus matrum parvulos ferri, nondum ambulant, et jam sunt compediti; traxerunt enim de Adam quod solvatur a Christo. Pertinet etiam ad ipsos, cum baptizantur, ista gratia quam Dominus pollicetur; quia de peccato solus liberare potest, qui venit sine peccato, et factus est sacrificium pro peccato. Audistis enim cum Apostolus legeretur: Pro Christo, inquit, legatione fungimur, tanquam Deo exhortante per nos; obsecramus pro Christo; id est, tanquam vos Christus obsecret. Quid? Reconciliari Deo. Si exhortatur et obsecrat Apostolus ut reconciliemur Deo, inimici eramus Deo. Nemo enim reconciliatur nisi ex inimicitiis. Inimicos autem nos non natura, sed peccata fecerunt. Unde inimici illius, inde servi peccati. Non habet Deus liberos inimicos; necesse est servi sint: et servi remanebunt nisi ab illo liberentur, cui peccando inimici esse voluerunt. Obsecramus ergo, inquit, pro Christo,", + "candidate_score": 0.66231, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_57", + "bdc_text": "- non dico nominis ( pereat enim hoc et exaltetur nomen Christi ) , sed ministerii mei , quod scio Christi esse , qualisqualis sim - publicis scriptis evulgavit , errori humano , quiVor qui gestrichenes non .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1802", + "psc_text": "TRACTATUS LIII. Ab eo quod scriptum est, Cum autem tanta signa fecisset coram eis, non credebant in eum; usque ad id, Dilexerunt gloriam hominum magis quam gloriam Dei. Cap. XII, V\\. 37-43. 1. Praenuntiata Dominus Christus passione sua, et morte fructuosa in exaltatione crucis, ubi dixit se omnia tracturum esse post se, cum intellexissent Judaei quod de sua morte dixisset, et proposuissent ei quaestionem, quomodo diceret se esse moriturum, cum ex Lege audierint quod Christus manet in aeternum; hortatus est eos, ut dum adhuc modicum lumen in eis esset, quo Christum aeternum esse didicissent, ambularent, ut totum discerent, ne comprehenderentur a tenebris. Et cum haec esset locutus, abscondit se ab eis. Haec in superioribus dominicis lectionibus verbisque didicistis. 2. Deinde intulit Evangelista unde hodiernum capitulum recitatum est, et ait: Cum autem tanta signa fecisset coram eis, non credebant in eum: ut sermo Isaiae prophetae impleretur quem dixit, Domine, quis credidit", + "candidate_score": 0.660291, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_18_20", + "bdc_text": "doleo ut qui maxime ; per se enim alienissimum a religione nostra est ministros ecclesiarum Christi non se solida invicem complecti charitate et syncera doctrinae Christi communicatione instaurare . Et haec tempora summam omnium membrorum Christi , nedum administrorum ecclesiarum coniunctionem tam flagitant necessario ut nunquam magis .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1774", + "psc_text": "(Matth. VI, 3), id est, ut alienetur intentio cupiditatis ab opere charitatis. Qui sic ministrat, Christo ministrat; recteque illi dicetur, Cum uni ex minimis meis fecisti, mihi fecisti (Id. XXV, 40) . Nec tantum ea quae ad misericordiam pertinent corporalem, sed omnia bona opera propter Christum faciens (tunc erunt enim bona, quoniam finis Legis Christus, ad justitiam omni credenti (Rom. X, 4) , minister est Christi usque ad illud opus magnae charitatis, quod est animam suam pro fratribus ponere: hoc est enim et pro Christo ponere. Quia et hoc propter sua membra dicturus est: Cum pro istis fecisti, pro me fecisti. De tali quippe opere etiam se ministrum facere et appellare dignatus est, ubi ait: Sicut Filius hominis non venit ministrari, sed ministrare, et animam suam ponere pro multis (Matth. XX, 28) . Hinc est ergo unusquisque minister Christi, unde est minister et Christus. Sic ministrantem Christo honorificabit Pater ejus,", + "candidate_score": 0.658295, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_110", + "bdc_text": "quare , cum disputatur contra ponentes corporalem quandam Christi in coena praesentiam , quae verbo dei dissentanea sit , creditur vulgo peti Lutherus , quem bono ecclesiae Christi irritari nolim religione officii mei et veneratione donorum Christi in eo optarim etiam non offendi .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1881", + "psc_text": "ametur Deus. Caput enim Christi Deus (I Cor. XI, 3). Sed portantur in crinibus, id est, in sacramentis visibilibus tolerantur: nequaquam interiora sensus attingunt. Pulsat ergo ut excutiat quietem sanctis otiosis, et clamat, Aperi mihi, de sanguine meo soror mea, de accessu meo proxima mea, de spiritu meo columba mea, de sermone meo quem plenius ex otio didicisti perfecta mea; aperi mihi, praedica me. Ad eos quippe qui clauserunt contra me, quomodo intrabo sine aperiente? quomodo enim audient sine praedicante (Rom. X, 14)? 5. Hinc fit ut etiam hi qui amant otium studiorum bonorum, et nolunt perpeti laboriosarum molestias actionum, eo quod minus idoneos ad haec ministranda, et sine reprehensione agenda se sentiunt; mallent, si fieri posset, sanctos apostolos et praedicatores veritatis antiquos excitari adversus abundantiam iniquitatis, qua fervor friguit charitatis. Sed in eis qui jam de corpore exierunt, et carnis indumento exspoliati sunt (neque enim ab ea separati sunt),", + "candidate_score": 0.658178, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_75_77", + "bdc_text": "April bis 3 . Mai 1538 in Zürich getroffen ; s. HBBW VIII [Nr. 1128 ] , S. 132 , Anm. 1 . et post ad me delatae sunt - sive verae sive falsae , viderit dominus - , agnovi me defunctum esse meo munere ad vos et converti me ad agenda ea , quae domi etdomi et am Rande nachgetragen .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1731", + "psc_text": "56, et cap. XII, V\\. 1-11. 1. Hesternam lectionem sancti Evangelii, de qua locuti sumus quod Dominus dedit, hodierna sequitur, de qua locuturi sumus quod Dominus dabit. Quaedam in Scripturis tam manifesta sunt, ut potius auditorem quam expositorem desiderent: in eis nos immorari non oportet, ut necessariis in quibus immorandum est, tempus sufficiat. 2. Proximum ergo erat Pascha Judaeorum. Illum diem festum Judaei cruentum habere Domini sanguine voluerunt. Illo die festo occisus est Agnus, qui nobis eumdem diem festum suo sanguine consecravit. Consilium erat inter Judaeos de occidendo Jesu: ille qui de coelo venerat pati, propinquare voluit loco passionis, quia imminebat hora passionis. Ascenderunt ergo multi Jerosolymam de regione ante Pascha, ut sanctificarent seipsos. Hoc faciebant Judaei secundum praeceptum Domini, per sanctum Moysen in Lege mandatum, ut die festo quod Pascha erat, omnes undique convenirent, et illius diei celebratione sanctificarentur. Sed illa celebratio umbra erat futuri. Quia est, umbra futuri?", + "candidate_score": 0.656412, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_60", + "bdc_text": "tam multa praeclare agenti et peragenti tam praedicatione nominis sui quam explicatione virtutis suae in vita eius condonare ipsa professionis christianae religio iussit .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1776", + "psc_text": "potueritis praedicando; ut unusquisque etiam paterfamilias hoc nomine agnoscat paternum affectum suae familiae se debere. Pro Christo et pro vita aeterna, suos omnes admoneat, doceat, hortetur, corripiat; impendat benevolentiam, exerceat disciplinam: ita in domo sua ecclesiasticum et quodammodo episcopale implebit officium, ministrans Christo ut in aeternum sit cum ipso. Nam et illam maximam passionis ministrationem multi ex vestro numero ministrarunt: multi non episcopi neque clerici, juvenes et virgines, seniores cum junioribus, multi conjugati et conjugatae, multi patres matresque familias Christo ministrantes, etiam animas suas in ejus martyrio posuerunt, et honorificante Patre coronas gloriosissimas receperunt. TRACTATUS LII. Ab eo quod scriptum est, Nunc anima mea turbata est; et quid dicam? usque ad id, Haec locutus est Jesus, et abiit, et abscondit se ab eis. Cap. XII, V\\. 27-36. 1. Postquam Dominus Jesus Christus verbis lectionis hesternae ministros suos ut seipsum sequerentur hortatus est, cum ita praedixisset passionem suam, quod nisi granum", + "candidate_score": 0.654794, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_90_92", + "bdc_text": "agendi negotium Nach negotium gestrichenes negotium . Christi , quam dubitare non licet obiectam divinitus . Quiescere certe mallem .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_700", + "psc_text": "usque modo operatur, et ego operor. Falsum ergo dixit Scriptura quia Deus requievit ab omnibus operibus suis in die septimo (Gen. II, 2) ? et contra hanc Scripturam per Moysen ministratam, loquitur Dominus Jesus, cum ipse dicat Judaeis, Si crederetis Moysi, crederetis et mihi: de me enim ille scripsit (Joan. V, 46) ? Videte ergo ne aliquid voluit significare Moyses, quod Deus requievit in die septimo. Non enim defecerat Deus operando creaturam suam, et indigebat requie sicut homo. Quomodo defecerat qui verbo fecerat? Tamen et illud verum est, quia requievit Deus ab operibus suis in die septimo; et hoc verum est quod ait Jesus, Pater meus usque modo operatur. Sed quis explicet verbis, homo hominibus, infirmus infirmis, indoctus discere cupientibus, et forte si quid sapit, promere et explicare non valens hominibus, difficile forte capientibus, etiam si explicari possit quod capitur? Quis, inquam, fratres mei, explicet verbis quomodo Deus et quietus", + "candidate_score": 0.651561, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_76_78", + "bdc_text": "s. HBBW VIII [Nr. 1128 ] , S. 132 , Anm. 1 . et post ad me delatae sunt - sive verae sive falsae , viderit dominus - , agnovi me defunctum esse meo munere ad vos et converti me ad agenda ea , quae domi etdomi et am Rande nachgetragen . aliunde nimium cumulate offerebantur .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1079", + "psc_text": "Cap. VI, V\\. 60-72. 1. Verba Domini ex Evangelio, quae sermonem pristinum consequuntur, audivimus. Hinc sermo debetur auribus et mentibus vestris, et hodierno diei non importunus est: est enim de corpore Domini, quod dicebat se dare ad manducandum propter aeternam vitam. Exposuit autem modum attributionis hujus et doni sui, quomodo daret carnem suam manducare, dicens, Qui manducat carnem meam, et bibit sanguinem meum, in me manet, et ego in illo (Joan. VI, 57) . Signum quia manducavit et bibit hoc est, si manet et manetur, si habitat et inhabitatur, si haeret ut non deseratur. Hoc ergo nos docuit et admonuit mysticis verbis, ut simus in ejus corpore sub ipso capite in membris ejus, edentes carnem ejus, non relinquentes unitatem ejus. Sed qui aderant plures non intelligendo scandalizati sunt: non enim cogitabant haec audiendo, nisi carnem, quod ipsi erant. Apostolus autem dicit, et verum dicit, Sapere secundum carnem, mors est (Rom.", + "candidate_score": 0.651144, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_90_92", + "bdc_text": "agendi negotium Nach negotium gestrichenes negotium . Christi , quam dubitare non licet obiectam divinitus . Quiescere certe mallem .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_701", + "psc_text": "est quod ait Jesus, Pater meus usque modo operatur. Sed quis explicet verbis, homo hominibus, infirmus infirmis, indoctus discere cupientibus, et forte si quid sapit, promere et explicare non valens hominibus, difficile forte capientibus, etiam si explicari possit quod capitur? Quis, inquam, fratres mei, explicet verbis quomodo Deus et quietus operetur, et operans quiescat? Obsecro vos, ut hoc vobis proficientibus differatis; visio enim ista templum Dei quaerit, sanctum locum quaerit: portate proximum et ambulate; ibi eum videbitis, ubi verba hominum non quaeratis. 15. Hoc forte potius dicere valemus, quia et in eo quod Deus in die septimo requievit, ipsum Dominum et salvatorem nostrum Jesum Christum, qui haec loquebatur et dicebat, Pater meus usque modo operatur, et ego operor, magno sacramento significavit. Quia et Dominus Jesus utique Deus. Ipse est enim Verbum Dei, et audistis quia in principio erat Verbum; et non qualecumque Verbum, sed Deus erat Verbum, et omnia per", + "candidate_score": 0.649866, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_120_122", + "bdc_text": "Dominus donet , ut huic nos recte submittamus . Finis est ut initium in hac mea epistolain hac mea epistola über der Zeile nachgetragen. . Si ullo pacto fieri queat , deprecorKorrigiert aus precor. , ut Lutheri epistola prematur , ne quid illincillinc über der Zeile nachgetragen .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_675", + "psc_text": "Ideo littera sine gratia reos faciebat, quos confitentes gratia liberabat. Nam hoc dicit Apostolus: Si enim data esset lex quae posset vivificare, omnino ex Lege esset justitia. Quare ergo data est Lex? Sequitur, et dicit: Sed conclusit Scriptura omnia sub peccato, ut promissio ex fide Jesu Christi daretur credentibus (Galat. III, 21, 22) . Quid evidentius? Nonne verba haec exposuerunt nobis et quinque porticus, et languentium multitudinem? Quinque porticus Lex est. Quare quinque porticus non sanabant languentes? Quia si data esset lex quae posset vivificare, omnino ex Lege esset justitia. Quare ergo continebant quos non sanabant? Quia conclusit Scriptura omnia sub peccato, ut promissio ex fide Jesu Christi daretur credentibus. 3. Quid ergo fiebat ut in aqua illa turbata sanarentur, qui in porticibus sanari non poterant? Subito enim videbatur aqua turbata, et a quo turbabatur, non videbatur. Credas hoc angelica virtute fieri solere, non tamen sine significante aliquo sacramento. Post", + "candidate_score": 0.649759, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_75_77", + "bdc_text": "April bis 3 . Mai 1538 in Zürich getroffen ; s. HBBW VIII [Nr. 1128 ] , S. 132 , Anm. 1 . et post ad me delatae sunt - sive verae sive falsae , viderit dominus - , agnovi me defunctum esse meo munere ad vos et converti me ad agenda ea , quae domi etdomi et am Rande nachgetragen .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1326", + "psc_text": "quia magna. Qui adfuistis hesterno die, audistis, ut potuimus disputavimus ex eo quod ait Dominus, Vos secundum carnem judicatis; ego non judico quemquam. Sed et si judico ego, judicium meum verum est; quia solus non sum, sed ego et qui misit me Pater. In lege vestra scriptum est quod duorum hominum testimonium verum est. Ego sum qui testimonium perhibeo de me, et testimonium perhibet de me qui misit me Pater (Joan. VIII, 15-18) . Ex his verbis hesterno, ut dixi, die redditus est sermo auribus et mentibus vestris. Haec cum Dominus dixisset; illi qui audierunt, Vos secundum carnem judicatis, manifestaverunt quod audierunt. Responderunt enim Domino loquenti de Deo Patre suo, et dixerunt, Ubi est pater tuus? Patrem Christi carnaliter acceperunt, quia verba Christi secundum carnem judicaverunt. Erat autem qui loquebatur in aperto caro, in occulto Verbum: homo manifestus, Deus occultus. Videbant indumentum, et contemnebant indutum: contemnebant, quia nesciebant; nesciebant, quia", + "candidate_score": 0.647549, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_87_89", + "bdc_text": "atque hac ipsa quoque concordiae causa iactata alioque scripta sint , me clam non sunt . Sed quid faciam ? Domini sum occasionemque nullam nec debeo nec possum reiicereVor reiicere gestrichenes agendi .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_989", + "psc_text": "Actibus Apostolorum exponitur et legitur (Deut. XVIII, 18; Act. VII, 37). Et ipse Dominus de se ait, Non est propheta sine honore, nisi in patria sua (Joan. IV, 44) . Propheta Dominus, et Verbum Dei Dominus, et nullus propheta sine Verbo Dei prophetat: cum Prophetis Verbum Dei, et propheta Verbum Dei. Meruerunt priora tempora Prophetas afflatos, et impletos Verbo Dei: meruimus nos prophetam ipsum Verbum Dei. Sic autem propheta Christus, Dominus Prophetarum; sicut angelus Christus, Dominus Angelorum. Nam et ipse dictus est magni consilii Angelus (Isai. IX, 6, sec. LXX). Verumtamen alibi quid dicit propheta? Quia non legatus neque angelus, sed ipse veniens salvos faciet eos (Id. XXXV, 4): id est, ad salvos eos faciendos non mittet legatum, non mittet angelum, sed veniet ipse. Quis veniet? Ipse angelus. Certe non per angelum, nisi quia iste sic angelus, ut etiam Dominus Angelorum. Etenim Angeli latine nuntii sunt. Si Christus nihil annuntiaret,", + "candidate_score": 0.644728, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_90_92", + "bdc_text": "agendi negotium Nach negotium gestrichenes negotium . Christi , quam dubitare non licet obiectam divinitus . Quiescere certe mallem .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_805", + "psc_text": "ego operor (Id. V, 8, 17) . Illi enim carnaliter accipientes sabbati observationem, putabant Deum post laborem fabricati mundi usque ad hunc diem quasi dormire; et propterea sanctificasse illum diem, ex quo coepit velut a laboribus requiescere. Est autem sacramentum sabbati antiquis patribus nostris praeceptum (Exod. XX, 8-11), quod nos Christiani spiritualiter observamus, ut ab omni servili opere, id est ab omni peccato (quia Dominus dicit, Omnis qui facit peccatum, servus est peccati (Joan. VIII, 34) , abstineamus nos, et habeamus quietem in corde nostro, id est tranquillitatem spiritualem. Et quamvis in hoc saeculo id conemur, ad eam tamen requiem perfectam non perveniemus, nisi cum de hac vita exierimus. Sed ideo dictum est Deum requievisse, quia jam creaturam nullam condebat postquam perfecta sunt omnia. Quietem vero propterea appellavit Scriptura, ut nos admoneret post bona opera requieturos. Sic enim scriptum habemus in Genesi, Et fecit Deus omnia bona valde, et requievit", + "candidate_score": 0.644298, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_87_89", + "bdc_text": "atque hac ipsa quoque concordiae causa iactata alioque scripta sint , me clam non sunt . Sed quid faciam ? Domini sum occasionemque nullam nec debeo nec possum reiicereVor reiicere gestrichenes agendi .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1297", + "psc_text": "secundum carnem judicatis. 4. Ego non judico quemquam. Non ergo judicat quemquam Dominus Jesus Christus? Nonne ipse est quem confitemur resurrexisse tertia die, ascendisse in coelum, ibi sedere ad dexteram Patris, inde esse venturum ad judicandos vivos et mortuos? Nonne ipsa est fides nostra, de qua dicit Apostolus, Corde creditur ad justitiam, ore autem confessio fit ad salutem (Rom. X, 10) ? Ergo quando ista confitemur, contra Dominum loquimur? Nos dicimus venturum judicem vivorum et mortuorum; ipse autem dicit, Ego non judico quemquam. Quaestio ista duobus modis solvi potest; ut aut hoc intelligamus, non judico quemquam, id est, modo: sicut dicit alio loco, Ego non veni ut judicem mundum, sed ut salvum faciam mundum (Joan. XII, 47) ; non judicium suum negando, sed differendo. Aut certe quia dixerat, Vos secundum carnem judicatis; ita subjunxit, Ego non judico quemquam, ut subaudias, secundum carnem. Nullus ergo nobis contra fidem quam tenemus et", + "candidate_score": 0.64201, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_0", + "bdc_text": "Gratiam et pacem a domino , observande in domino et syncera charitate dilecte symmysta et frater .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_685", + "psc_text": "jacta non germinent: Et venient, inquit, volatilia coeli, et colligent ea (Marc. IV, 4) . Percipite, et recondite in cordibus vestris. Charitatis praecepta duo sunt a Domino commendata: Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et ex tota anima tua, et ex tota mente tua; et, Diliges proximum tuum tanquam teipsum. In his duobus praeceptis tota Lex pendet et Prophetae (Matth. XXII, 37-40) . Merito et illa vidua omnes facultates suas, dua minuta misit in dona Dei (Luc. XXI, 2-4): merito et pro illo languido a latronibus sauciato, stabularius duos nummos accepit unde sanaretur (Luc. X, 35): merito apud Samaritanos biduum fecit Jesus, ut eos charitate firmaret (Joan. IV, 40). Binario ergo isto numero cum aliquid boni significatur maxime bipartita charitas commendatur. Si ergo quadragenarius numerus habet perfectionem Legis et Lex non impletur nisi in gemino praecepto charitatis; quid miraris quia languebat qui ad quadraginta, duo minus habebat? 7.", + "candidate_score": 0.640528, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_89", + "bdc_text": "Domini sum occasionemque nullam nec debeo nec possum reiicereVor reiicere gestrichenes agendi .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1439", + "psc_text": "Dominus: qui illam non habuit, ipse de illa liberat; solus enim in hac carne venit sine peccato. Nam quos videtis in manibus matrum parvulos ferri, nondum ambulant, et jam sunt compediti; traxerunt enim de Adam quod solvatur a Christo. Pertinet etiam ad ipsos, cum baptizantur, ista gratia quam Dominus pollicetur; quia de peccato solus liberare potest, qui venit sine peccato, et factus est sacrificium pro peccato. Audistis enim cum Apostolus legeretur: Pro Christo, inquit, legatione fungimur, tanquam Deo exhortante per nos; obsecramus pro Christo; id est, tanquam vos Christus obsecret. Quid? Reconciliari Deo. Si exhortatur et obsecrat Apostolus ut reconciliemur Deo, inimici eramus Deo. Nemo enim reconciliatur nisi ex inimicitiis. Inimicos autem nos non natura, sed peccata fecerunt. Unde inimici illius, inde servi peccati. Non habet Deus liberos inimicos; necesse est servi sint: et servi remanebunt nisi ab illo liberentur, cui peccando inimici esse voluerunt. Obsecramus ergo, inquit, pro Christo,", + "candidate_score": 0.634268, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_121_123", + "bdc_text": "Finis est ut initium in hac mea epistolain hac mea epistola über der Zeile nachgetragen. . Si ullo pacto fieri queat , deprecorKorrigiert aus precor. , ut Lutheri epistola prematur , ne quid illincillinc über der Zeile nachgetragen . amplius tale scribatur .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_675", + "psc_text": "Ideo littera sine gratia reos faciebat, quos confitentes gratia liberabat. Nam hoc dicit Apostolus: Si enim data esset lex quae posset vivificare, omnino ex Lege esset justitia. Quare ergo data est Lex? Sequitur, et dicit: Sed conclusit Scriptura omnia sub peccato, ut promissio ex fide Jesu Christi daretur credentibus (Galat. III, 21, 22) . Quid evidentius? Nonne verba haec exposuerunt nobis et quinque porticus, et languentium multitudinem? Quinque porticus Lex est. Quare quinque porticus non sanabant languentes? Quia si data esset lex quae posset vivificare, omnino ex Lege esset justitia. Quare ergo continebant quos non sanabant? Quia conclusit Scriptura omnia sub peccato, ut promissio ex fide Jesu Christi daretur credentibus. 3. Quid ergo fiebat ut in aqua illa turbata sanarentur, qui in porticibus sanari non poterant? Subito enim videbatur aqua turbata, et a quo turbabatur, non videbatur. Credas hoc angelica virtute fieri solere, non tamen sine significante aliquo sacramento. Post", + "candidate_score": 0.632081, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_73_75", + "bdc_text": "]. . Ubi intelligerem meum studium nec apud vos posse quicquam amplius , tum etiam rapi ad calumnias , quae et in ultimo nostro conventuBullinger und Bucer hatten sich letztmals an der Tagung vom 28 . April bis 3 . Mai 1538 in Zürich getroffen ;", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1529", + "psc_text": "et catechumeni audiunt: sed non eis sufficit ad quod inuncti sunt; festinent ad lavacrum, si lumen inquirunt. 3. Jam ergo propter quasdam in hac ipsa lectione quaestiones, verba Domini et ipsius universae lectionis percurramus potius quam tractemus. Exiens vidit hominem caecum: non utcumque caecum, sed, a nativitate. Et interrogaverunt eum discipuli ejus: Rabbi. Scitis Rabbi quia magister est. Magistrum appellabant, quia discere desiderabant: quaestionem quippe Domino proposuerunt tanquam magistro, Quis peccavit, hic, an parentes ejus, ut caecus nasceretur? Respondit Jesus: Neque hic peccavit, neque parentes ejus, ut caecus nasceretur. Quid est quod dixit? Si nullus homo sine peccato, numquid parentes hujus caeci sine peccato erant? Numquid ipse vel sine originali peccato natus erat, vel vivendo nihil addiderat? An quia oculos clausos habebat, concupiscentiae minime vigilabant? Quanta mala committunt caeci! A quo malo abstinet mens mala, etiam clausis oculis? Non poterat videre, sed noverat cogitare, et forte concupiscere aliquid quod caecus", + "candidate_score": 0.630118, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_79", + "bdc_text": "Amavi vos in Christo et colo ut semper nec ex hac dilectione et veneratione remittam aliquid .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1959", + "psc_text": "tota anima, et ex tota mente: tanquam enim hoc praetermisso videtur dictum, ut diligatis invicem, velut hoc ad illud alterum non pertineat, quo dictum est, Diliges proximum tuum tanquam teipsum. In his enim duobus praeceptis, inquit, tota Lex pendet, et Prophetae (Matth. XXII, 37-40) . Sed bene intelligentibus utrumque invenitur in singulis. Nam et qui diligit Deum, non eum potest contemnere praecipientem ut diligat proximum; et qui sancte ac spiritualiter diligit proximum, quid in eo diligit nisi Deum? Ipsa est dilectio ab omni mundana dilectione discreta, quam distinguendo addidit Dominus, sicut dilexi vos. Quid enim nisi Deum dilexit in nobis? Non quod habebamus, sed ut haberemus: ut perducat nos, sicut paulo ante dixi, ubi sit Deus omnia in omnibus. Sic etiam medicus recte dicitur aegros diligere: et quid in eis nisi salutem diligit, quam cupit utique revocare, non morbum, quem venit expellere? Sic ergo et nos invicem diligamus, ut quantum", + "candidate_score": 0.630102, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_79", + "bdc_text": "Amavi vos in Christo et colo ut semper nec ex hac dilectione et veneratione remittam aliquid .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_685", + "psc_text": "jacta non germinent: Et venient, inquit, volatilia coeli, et colligent ea (Marc. IV, 4) . Percipite, et recondite in cordibus vestris. Charitatis praecepta duo sunt a Domino commendata: Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et ex tota anima tua, et ex tota mente tua; et, Diliges proximum tuum tanquam teipsum. In his duobus praeceptis tota Lex pendet et Prophetae (Matth. XXII, 37-40) . Merito et illa vidua omnes facultates suas, dua minuta misit in dona Dei (Luc. XXI, 2-4): merito et pro illo languido a latronibus sauciato, stabularius duos nummos accepit unde sanaretur (Luc. X, 35): merito apud Samaritanos biduum fecit Jesus, ut eos charitate firmaret (Joan. IV, 40). Binario ergo isto numero cum aliquid boni significatur maxime bipartita charitas commendatur. Si ergo quadragenarius numerus habet perfectionem Legis et Lex non impletur nisi in gemino praecepto charitatis; quid miraris quia languebat qui ad quadraginta, duo minus habebat? 7.", + "candidate_score": 0.627961, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_122", + "bdc_text": "Si ullo pacto fieri queat , deprecorKorrigiert aus precor. , ut Lutheri epistola prematur , ne quid illincillinc über der Zeile nachgetragen .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_675", + "psc_text": "Ideo littera sine gratia reos faciebat, quos confitentes gratia liberabat. Nam hoc dicit Apostolus: Si enim data esset lex quae posset vivificare, omnino ex Lege esset justitia. Quare ergo data est Lex? Sequitur, et dicit: Sed conclusit Scriptura omnia sub peccato, ut promissio ex fide Jesu Christi daretur credentibus (Galat. III, 21, 22) . Quid evidentius? Nonne verba haec exposuerunt nobis et quinque porticus, et languentium multitudinem? Quinque porticus Lex est. Quare quinque porticus non sanabant languentes? Quia si data esset lex quae posset vivificare, omnino ex Lege esset justitia. Quare ergo continebant quos non sanabant? Quia conclusit Scriptura omnia sub peccato, ut promissio ex fide Jesu Christi daretur credentibus. 3. Quid ergo fiebat ut in aqua illa turbata sanarentur, qui in porticibus sanari non poterant? Subito enim videbatur aqua turbata, et a quo turbabatur, non videbatur. Credas hoc angelica virtute fieri solere, non tamen sine significante aliquo sacramento. Post", + "candidate_score": 0.623436, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_62", + "bdc_text": "Huic instituto dominus tantum dedit successus in ecclesiis Sveviae et vestratibus aliquot Gemeint sind die Kirchen von Basel und St .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1989", + "psc_text": "sum, et vos sitis. Et quo ego vado scitis, et viam scitis; post interrogationem quae sequitur a discipulo factam, tanquam per eum et nos interrogemus, melius audiemus opportuniusque tractabimus. TRACTATUS LXIX. In id quod Dominus dicit, Et quo ego vado scitis, et viam scitis; usque ad id, Nemo venit ad Patrem, nisi per me. Cap. XIV, V\\. 4-6. 1. Nunc est dilectissimi, ut quantum valemus, intelligamus de verbis Domini posterioribus priora, et consequentibus praecedentia, in eo quod audistis apostolo Thomae interroganti esse responsum. Dixerat enim superius Dominus, cum de mansionibus loqueretur, quas et esse dixit in domo Patris sui, et ire se ut praeparet eas; ubi intelleximus et esse jam mansiones ipsas in praedestinatione, et praeparari eas cum eorum qui ibi mansuri sunt, per fidem corda mundantur, quoniam ipsa Dei domus ipsi sunt; et quid est aliud manere in domo Dei, quam esse in populo Dei, cum idem populus est", + "candidate_score": 0.616679, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_62", + "bdc_text": "Huic instituto dominus tantum dedit successus in ecclesiis Sveviae et vestratibus aliquot Gemeint sind die Kirchen von Basel und St .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1624", + "psc_text": "itis? non sum ostium: Numquid Paulus, inquit, pro vobis crucifixus est? aut in nomine Pauli baptizati estis (I Cor. I, 12, 13) ? Qui vero dicebant, Ego sum Christi, invenerant ostium. 4. De uno autem ovili et uno pastore, jam quidem assidue soletis audire: multum enim commendavimus unum ovile, praedicantes unitatem, ut per Christum omnes oves ingrederentur, et Donatum nulla sequeretur. Verumtamen unde hoc proprie dixerit Dominus, satis apparet. Loquebatur enim apud Judaeos, missus autem fuerat ad ipsos Judaeos, non propter quosdam immani odio pertinaces et perseverantes in tenebris, sed propter quosdam in ipsa gente quas dicit oves suas: de quibus ait, Non sum missus nisi ad oves quae perierunt domus Israel (Matth. XV, 24) . Noverat etiam eos in turba furentium, et praevidebat in pace credentium. Quid est ergo, Non sum missus nisi ad oves quae perierunt domus Israel; nisi quia praesentiam suam corporalem non exhibuit nisi populo Israel?", + "candidate_score": 0.616653, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_62", + "bdc_text": "Huic instituto dominus tantum dedit successus in ecclesiis Sveviae et vestratibus aliquot Gemeint sind die Kirchen von Basel und St .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1584", + "psc_text": "Domine, in via tua, et ambulabo in veritate tua (Psal. LXXXV, 11) . 14. Per hoc ergo quod exposuit Dominus, quia ipse est ostium, intremus ad ea quae proposuit, nec exposuit. Et pastor quidem quisnam sit, quamvis non dixerit in ista lectione quae hodie recitata est, tamen in ea quae sequitur apertissime dicit: Ego sum pastor bonus. Quod etsi non diceret, quem alium praeter ipsum intelligere deberemus in eis verbis, ubi ait: « Qui intrat per ostium, pastor est ovium. Huic ostiarius aperit: et oves vocem ejus audiunt; et proprias oves vocat nominatim, et educit eas. Et cum proprias oves emiserit, ante eas vadit: et oves eum sequuntur, quia sciunt vocem ejus? » Quis enim alius oves proprias vocat nominatim, et educit eas hinc ad vitam aeternam, nisi qui novit nomina praedestinatorum? Unde ait discipulis suis, Gaudete quia nomina vestra scripta sunt in coelo (Luc. X, 20) : hinc enim", + "candidate_score": 0.616496, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_47", + "bdc_text": "etiam clare testaremini vosvos über der Zeile nachgetragen. non esse in ea sententia , ut absentis modomodo am Rande nachgetragen .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_121", + "psc_text": "Isaiam: Sicut ovis ad occisionem ductus est, et sicut agnus coram eo qui se tonderet, fuit sine voce, sic non aperuit os suum (Isai. LIII, 7) . Veniet autem manifestus, et non silebit. Quomodo manifestus? ignis ante eum praeibit, et in circuitu ejus tempestas valida (Psal. XLIX, 3) . Tempestas illa tollere habet totam paleam de area, quae modo trituratur; et ignis incendere quod tempestas abstulerit. Modo autem tacet: tacet judicio, sed non tacet praecepto. Si enim tacet Christus, quid sibi volunt haec Evangelia? quid sibi volunt voces apostolicae, quid cantica Psalmorum, quid eloquia Prophetarum? In his enim omnibus Christus non tacet. Sed tacet modo, ut non vindicet: non tacet, ut non moneat. Veniet autem praeclarus in vindictam, et apparebit omnibus, et qui in eum non credunt. Modo vero quia et praesens occultus erat, oportebat ut contemneretur. Nisi enim contemneretur, non crucifigeretur: si non crucifigeretur, non funderet sanguinem, quo pretio", + "candidate_score": 0.612064, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_68", + "bdc_text": "itaque id confici apud vos , quod est confectum apudapud über der Zeile nachgetragen. alios , non fuit .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_692", + "psc_text": "insensatam, proximus commendatur. Non irascatur proximus, si commendatur nobis per rem quae sine anima et sine sensu est. Ipse Dominus et salvator noster Jesus Christus lapis angularis dictus est, ut duos conderet in se (Ephes. II, 14-20). Dictus est et petra, unde aqua profluxit: Petra autem erat Christus (I Cor. X, 4) . Quid ergo mirum, si Petra Christus, lignum proximus? Non tamen qualecumque lignum: quomodo nec illa qualiscumque petra, sed unde aqua profluxerat sitientibus; nec qualiscumque lapis, sed angularis, qui in semetipso copulavit duos parietes e diverso venientes. Sic nec qualecumque lignum proximum acceperis, sed grabatum. Quid ergo in grabato, obsecro te? quid, nisi quia ille languidus grabato portabatur? Sanus autem grabatum portat. Quid dictum est ab Apostolo? Invicem onera vestra portate, et sic adimplebitis legem Christi (Galat. VI, 2) . Lex ergo Christi charitas est, nec charitas impletur nisi invicem onera nostra portemus. Sufferentes, inquit, invicem in dilectione,", + "candidate_score": 0.603918, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_108", + "bdc_text": "die etwas ausführlichere Darlegung im Brief Bucers an Bullinger vom 13 .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1898", + "psc_text": "me. Cap. XIII, V\\. 16-20. 1. Audivimus in sancto Evangelio loquentem Dominum atque dicentem, « Amen, amen dico vobis; non est servus major domino suo, neque apostolus major eo qui misit illum: si haec scitis, beati eritis si feceritis ea. » Hoc ideo dixit, quia laverat discipulorum pedes, magister humilitatis et verbo et exemplo: sed poterimus ea quae sunt operosius disserenda ipso adjuvante disserere, si non in eis quae manifesta sunt immoremur. Cum ergo haec Dominus praemisisset, adjunxit, « Non de omnibus vobis dico: ego scio quos elegerim: sed ut impleatur Scriptura, Qui manducat panem mecum, levabit super me calcaneum suum. » Hoc quid est aliud nisi, conculcabit me? Notum est de quo loquatur; Judas ille traditor ejus attingitur. Ergo ipsum non elegerat, unde ab eis quos elegit, isto sermone secernit. Quod ergo dico, inquit, Beati eritis si feceritis ea, non de omnibus vobis dico: est inter vos qui non", + "candidate_score": 0.603719, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 8, + "cf_id": "cf026", + "work_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-fide-Catholica", + "max_score": 0.719424, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_42_44", + "bdc_text": "Scio Lutherum nihil quam hoc contendissecontendisse über der Zeile nachgetragen . non tantum panem et vinum , re vera absentis Christi signa , sed etiam corpus et sanguinem re ipsa adeoque Christum ipsum in sacra coenain sacra coena am Rande nachgetragen. adesse , administrari et percipi a percipientibus sacramenta , ut a domino instituta sunt ; de modo praesentiae , distributionis , sumptionis nihil prorsus definire et hoc diserte confiteri se non cogitare talem modum , qui ullo modo detrahat vel naturae vel gloriae Christi , domini nostri .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-fide-Catholica_window_273", + "psc_text": "Ubi non solum ligni nomine, sed etiam et numero lignorum signum crucis expressum est. CAPUT XXVII. Quomodo sacramentum Eucharistiae praefiguratum est. 1. Et quia panis et calicis sacramentum Deo placitum esset in holocausto, Scripturarum testimoniis non tacetur. Hujus enim sacrificii praefiguratio in sacerdotio Melchisedech antea fuit expressa. Iste enim sacerdos Dei excelsi, cum benediceret Abrahae, ob mysterium futuri holocausti panem et vinum in sacrificio Domino obtulit. Hoc enim ille primum in typo Filii Dei expressit: ad quem Psalmista ex persona Patris sic dicit: Ante luciferum genui te. Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech (Psal. CIX, 3) . Hoc est juxta ritum hujusmodi sacrificii, quod et in passione sua perficiens Christus implevit, quodque etiam apostolis in commemorationem suam fieri jussit. 2. Non ergo jam victimas Judaicas, quales sacerdos Aaron obtulit, credentes offerunt; sed quales idem Melchisedech rex Salem immolavit, id est, panem et vinum, quod est corporis et sanguinis", + "candidate_score": 0.719424, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_41_43", + "bdc_text": "Ad religionis autem substantiam pertinere etiam censeo doctrinam usumque sacramentorum . Scio Lutherum nihil quam hoc contendissecontendisse über der Zeile nachgetragen . non tantum panem et vinum , re vera absentis Christi signa , sed etiam corpus et sanguinem re ipsa adeoque Christum ipsum in sacra coenain sacra coena am Rande nachgetragen. adesse , administrari et percipi a percipientibus sacramenta , ut a domino instituta sunt ;", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-fide-Catholica_window_273", + "psc_text": "Ubi non solum ligni nomine, sed etiam et numero lignorum signum crucis expressum est. CAPUT XXVII. Quomodo sacramentum Eucharistiae praefiguratum est. 1. Et quia panis et calicis sacramentum Deo placitum esset in holocausto, Scripturarum testimoniis non tacetur. Hujus enim sacrificii praefiguratio in sacerdotio Melchisedech antea fuit expressa. Iste enim sacerdos Dei excelsi, cum benediceret Abrahae, ob mysterium futuri holocausti panem et vinum in sacrificio Domino obtulit. Hoc enim ille primum in typo Filii Dei expressit: ad quem Psalmista ex persona Patris sic dicit: Ante luciferum genui te. Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech (Psal. CIX, 3) . Hoc est juxta ritum hujusmodi sacrificii, quod et in passione sua perficiens Christus implevit, quodque etiam apostolis in commemorationem suam fieri jussit. 2. Non ergo jam victimas Judaicas, quales sacerdos Aaron obtulit, credentes offerunt; sed quales idem Melchisedech rex Salem immolavit, id est, panem et vinum, quod est corporis et sanguinis", + "candidate_score": 0.7185, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_43_45", + "bdc_text": "non tantum panem et vinum , re vera absentis Christi signa , sed etiam corpus et sanguinem re ipsa adeoque Christum ipsum in sacra coenain sacra coena am Rande nachgetragen. adesse , administrari et percipi a percipientibus sacramenta , ut a domino instituta sunt ; de modo praesentiae , distributionis , sumptionis nihil prorsus definire et hoc diserte confiteri se non cogitare talem modum , qui ullo modo detrahat vel naturae vel gloriae Christi , domini nostri . Iam cum confessioneVor confessione gestrichenes vos .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-fide-Catholica_window_273", + "psc_text": "Ubi non solum ligni nomine, sed etiam et numero lignorum signum crucis expressum est. CAPUT XXVII. Quomodo sacramentum Eucharistiae praefiguratum est. 1. Et quia panis et calicis sacramentum Deo placitum esset in holocausto, Scripturarum testimoniis non tacetur. Hujus enim sacrificii praefiguratio in sacerdotio Melchisedech antea fuit expressa. Iste enim sacerdos Dei excelsi, cum benediceret Abrahae, ob mysterium futuri holocausti panem et vinum in sacrificio Domino obtulit. Hoc enim ille primum in typo Filii Dei expressit: ad quem Psalmista ex persona Patris sic dicit: Ante luciferum genui te. Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech (Psal. CIX, 3) . Hoc est juxta ritum hujusmodi sacrificii, quod et in passione sua perficiens Christus implevit, quodque etiam apostolis in commemorationem suam fieri jussit. 2. Non ergo jam victimas Judaicas, quales sacerdos Aaron obtulit, credentes offerunt; sed quales idem Melchisedech rex Salem immolavit, id est, panem et vinum, quod est corporis et sanguinis", + "candidate_score": 0.717468, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_43", + "bdc_text": "non tantum panem et vinum , re vera absentis Christi signa , sed etiam corpus et sanguinem re ipsa adeoque Christum ipsum in sacra coenain sacra coena am Rande nachgetragen. adesse , administrari et percipi a percipientibus sacramenta , ut a domino instituta sunt ;", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-fide-Catholica_window_273", + "psc_text": "Ubi non solum ligni nomine, sed etiam et numero lignorum signum crucis expressum est. CAPUT XXVII. Quomodo sacramentum Eucharistiae praefiguratum est. 1. Et quia panis et calicis sacramentum Deo placitum esset in holocausto, Scripturarum testimoniis non tacetur. Hujus enim sacrificii praefiguratio in sacerdotio Melchisedech antea fuit expressa. Iste enim sacerdos Dei excelsi, cum benediceret Abrahae, ob mysterium futuri holocausti panem et vinum in sacrificio Domino obtulit. Hoc enim ille primum in typo Filii Dei expressit: ad quem Psalmista ex persona Patris sic dicit: Ante luciferum genui te. Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech (Psal. CIX, 3) . Hoc est juxta ritum hujusmodi sacrificii, quod et in passione sua perficiens Christus implevit, quodque etiam apostolis in commemorationem suam fieri jussit. 2. Non ergo jam victimas Judaicas, quales sacerdos Aaron obtulit, credentes offerunt; sed quales idem Melchisedech rex Salem immolavit, id est, panem et vinum, quod est corporis et sanguinis", + "candidate_score": 0.705092, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_47_49", + "bdc_text": "etiam clare testaremini vosvos über der Zeile nachgetragen. non esse in ea sententia , ut absentis modomodo am Rande nachgetragen . Christi signa inVor in gestrichenes modo . sacra coena et non Christum ipsum dispensari et sumi existimetis , Vgl. den Abendmahlsartikel des Bekenntnisses , RBS I/2 52f ( dt. ) bzw. 65f ( lat. ) , Art. 22 ( 23 ) .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-fide-Catholica_window_273", + "psc_text": "Ubi non solum ligni nomine, sed etiam et numero lignorum signum crucis expressum est. CAPUT XXVII. Quomodo sacramentum Eucharistiae praefiguratum est. 1. Et quia panis et calicis sacramentum Deo placitum esset in holocausto, Scripturarum testimoniis non tacetur. Hujus enim sacrificii praefiguratio in sacerdotio Melchisedech antea fuit expressa. Iste enim sacerdos Dei excelsi, cum benediceret Abrahae, ob mysterium futuri holocausti panem et vinum in sacrificio Domino obtulit. Hoc enim ille primum in typo Filii Dei expressit: ad quem Psalmista ex persona Patris sic dicit: Ante luciferum genui te. Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech (Psal. CIX, 3) . Hoc est juxta ritum hujusmodi sacrificii, quod et in passione sua perficiens Christus implevit, quodque etiam apostolis in commemorationem suam fieri jussit. 2. Non ergo jam victimas Judaicas, quales sacerdos Aaron obtulit, credentes offerunt; sed quales idem Melchisedech rex Salem immolavit, id est, panem et vinum, quod est corporis et sanguinis", + "candidate_score": 0.676718, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_118_120", + "bdc_text": "Cruce excitanda etet am Rande nachgetragen. regenda ecclesia est . Dominus donet , ut huic nos recte submittamus .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-fide-Catholica_window_100", + "psc_text": "Quia crucem suam ipse portavit, Isaias praedixit: Puer natus est nobis, et filius datus est nobis, et factus est principatus super humeros ejus (Isai. IX, 6) . Quis enim regum potestatis insignia in humero portat, et non aut in capite coronam, aut aliqua propriae vestis ornamenta? 2. Sed solus Rex saeculorum Christus gloriam potestatis suae et sublimitatis in humeris extulit, quod etiam Isaac figuravit, qui cum a patre hostia duceretur, ligna ipse sibi portavit (Gen. XXII, 6), Christi eximiam tunc praefigurans passionem, lignum passionis suae gestantis. CAPUT XXXV. Cruci affixus est. 1. Quia ligno crucis suspensus est, atque suffixus, Jeremias propheta ex persona Christi praedixerat, dicens: Ego, quasi agnus mansuetus, qui portatur ad victimam, et non cognovi, quia super me cogitaverunt consilia, dicentes: Mittamus lignum in panem ejus, 45 et eradamus eum de terra viventium. Haec enim quae passurus erat Dominus a Judaeis, quasi si jam facta fuissent, propheta commendat.", + "candidate_score": 0.663755, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_46_48", + "bdc_text": "BasiliensiGemeint ist das Erste Hel vetische Bekenntnis von 1536 ( RBS 1/2 33-68 ) . etiam clare testaremini vosvos über der Zeile nachgetragen. non esse in ea sententia , ut absentis modomodo am Rande nachgetragen . Christi signa inVor in gestrichenes modo .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-fide-Catholica_window_273", + "psc_text": "Ubi non solum ligni nomine, sed etiam et numero lignorum signum crucis expressum est. CAPUT XXVII. Quomodo sacramentum Eucharistiae praefiguratum est. 1. Et quia panis et calicis sacramentum Deo placitum esset in holocausto, Scripturarum testimoniis non tacetur. Hujus enim sacrificii praefiguratio in sacerdotio Melchisedech antea fuit expressa. Iste enim sacerdos Dei excelsi, cum benediceret Abrahae, ob mysterium futuri holocausti panem et vinum in sacrificio Domino obtulit. Hoc enim ille primum in typo Filii Dei expressit: ad quem Psalmista ex persona Patris sic dicit: Ante luciferum genui te. Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech (Psal. CIX, 3) . Hoc est juxta ritum hujusmodi sacrificii, quod et in passione sua perficiens Christus implevit, quodque etiam apostolis in commemorationem suam fieri jussit. 2. Non ergo jam victimas Judaicas, quales sacerdos Aaron obtulit, credentes offerunt; sed quales idem Melchisedech rex Salem immolavit, id est, panem et vinum, quod est corporis et sanguinis", + "candidate_score": 0.657671, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_57", + "bdc_text": "- non dico nominis ( pereat enim hoc et exaltetur nomen Christi ) , sed ministerii mei , quod scio Christi esse , qualisqualis sim - publicis scriptis evulgavit , errori humano , quiVor qui gestrichenes non .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-fide-Catholica_window_165", + "psc_text": "in Isaia: « Ecce intelliget servus meus, exaltabitur, et elevabitur, et sublimis erit valde, sicut obstupuerunt super te multi, sic ingloriosus erit inter viros aspectus ejus, et forma ejus inter filios hominum, iste asperget gentes multas, super ipsum continebunt reges os suum, quia quibus non est narratum de eo, viderunt, et qui non audierunt, contemplati sunt » (Isai. LII, 13). 9. Item qui supra de eo: Ecce testem populis dedi eum, ducem ac praeceptorem gentibus, ecce gentem quam nesciebas vocabis, et gentes, quae non cognoverunt te, ad te current, propter Dominum Deum tuum, et Sanctum Israel, quia glorificavit te (Isai. LV, 4) . Quae prophetia omnis de vocatione gentium manifesta est, quia in Christo essent crediturae. 10. Et Habacuc ita inquit: Dominus loquitur: Scribe visum aperte, et explana eum super tabulas, ut percurrat qui legerit eum, quia adhuc visus procul apparebit in finem, et non mentietur; si moram fecerit, exspecta", + "candidate_score": 0.652013, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_46_48", + "bdc_text": "BasiliensiGemeint ist das Erste Hel vetische Bekenntnis von 1536 ( RBS 1/2 33-68 ) . etiam clare testaremini vosvos über der Zeile nachgetragen. non esse in ea sententia , ut absentis modomodo am Rande nachgetragen . Christi signa inVor in gestrichenes modo .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-fide-Catholica_window_72", + "psc_text": "in nobis es, Domine, et nomen tuum invocatum est super nos, ne derelinquas nos (Jerem. XIV, 7) . 9. Dum enim dicit, tibi peccavimus, exprimit Judaeorum personam, 32 qui in Deum peccaverunt, quando venientem eum in forma hominis crucifixerunt; obtulit enim se aspectibus hominum, tanquam vagum hominem, et inquilinum; illi autem putantes hoc tantum esse quod videbatur, occiderunt hominem, quasi qui non posset salvare. CAPUT XVI. Quia signa et virtutes fecit. 1. Genera quoque et virtutes curationum tanto ante praescripta sunt per Isaiam prophetam, dicentem: Ecce Deus noster, ipse veniet, et salvabit nos. Tunc aperiuntur oculi caecorum, et aures surdorum audient. Tunc saliet claudus, quasi cervus, et plana erit lingua mutorum (Isai. XXXV, 4) . Et iterum: Spiritus Domini super me, eo quod unxerit me, ad annuntiandum mansuetis misit me, ut mederer contribulatis corde, praedicare captivis redemptionem, et caecis visum (Isai. LXI, 1; Luc. IV, 18) . 2. Haec omnia", + "candidate_score": 0.647294, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_117_119", + "bdc_text": "s. unten Nr. 1811 , 22-37 . Cruce excitanda etet am Rande nachgetragen. regenda ecclesia est .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-fide-Catholica_window_100", + "psc_text": "Quia crucem suam ipse portavit, Isaias praedixit: Puer natus est nobis, et filius datus est nobis, et factus est principatus super humeros ejus (Isai. IX, 6) . Quis enim regum potestatis insignia in humero portat, et non aut in capite coronam, aut aliqua propriae vestis ornamenta? 2. Sed solus Rex saeculorum Christus gloriam potestatis suae et sublimitatis in humeris extulit, quod etiam Isaac figuravit, qui cum a patre hostia duceretur, ligna ipse sibi portavit (Gen. XXII, 6), Christi eximiam tunc praefigurans passionem, lignum passionis suae gestantis. CAPUT XXXV. Cruci affixus est. 1. Quia ligno crucis suspensus est, atque suffixus, Jeremias propheta ex persona Christi praedixerat, dicens: Ego, quasi agnus mansuetus, qui portatur ad victimam, et non cognovi, quia super me cogitaverunt consilia, dicentes: Mittamus lignum in panem ejus, 45 et eradamus eum de terra viventium. Haec enim quae passurus erat Dominus a Judaeis, quasi si jam facta fuissent, propheta commendat.", + "candidate_score": 0.623215, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_117_119", + "bdc_text": "s. unten Nr. 1811 , 22-37 . Cruce excitanda etet am Rande nachgetragen. regenda ecclesia est .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-fide-Catholica_window_103", + "psc_text": "praetulit humeris, juxta vaticinium David prophetae, qui dicit: Dominus regnavit a ligno. Habacuc quoque passionem crucis Christi ita praenuntiavit, dicens: Cornua in manibus ejus sunt (Habac. III, 4) . Quod quid est aliud, nisi tropaeum crucis? Item ipse de ascensione crucis, in qua exaltatus omnia traxit ad seipsum, ita dicit: Dominus, fortitudo mea, constituit pedes meos in consummationem. Super excelsa imponet me, ut vincam in claritate ejus (Habac. III, 19) . 46 CAPUT XXXVI. Clavis manus ejus, et pedes affixi sunt. 1. Quia crucifixus est, et manus ejus, ac pedes clavis affixi sunt, per David ipse loquitur, dicens: Foderunt manus meas, et pedes meos, dinumeraverunt omnia ossa mea, ipsi vero consideraverunt et conspexerunt me. Quibus utique verbis in cruce corpus significat extentum, manibus pedibusque confixis, et clavorum transverberatione confossis. Quod David passus non est, qui sine ulla corporis passione legitur in pace quiescere. 2. Sed hoc de Christi praedictum est", + "candidate_score": 0.621312, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 9, + "cf_id": "cf016", + "work_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-sacramentis", + "max_score": 0.719109, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_43_45", + "bdc_text": "non tantum panem et vinum , re vera absentis Christi signa , sed etiam corpus et sanguinem re ipsa adeoque Christum ipsum in sacra coenain sacra coena am Rande nachgetragen. adesse , administrari et percipi a percipientibus sacramenta , ut a domino instituta sunt ; de modo praesentiae , distributionis , sumptionis nihil prorsus definire et hoc diserte confiteri se non cogitare talem modum , qui ullo modo detrahat vel naturae vel gloriae Christi , domini nostri . Iam cum confessioneVor confessione gestrichenes vos .", + "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-sacramentis_window_68", + "psc_text": "2, c. Panis, § Vis scire)? Accipe quae sunt verba. Dicit sacerdos: Fac nobis, inquit, hanc oblationem ascriptam, ratam, rationabilem, acceptabilem: quod figura est corporis et sanguinis Domini nostri Jesu Christi. Qui pridie quam pateretur, in sanctis manibus suis accepit panem, respexit in coelum ad te, sancte Pater omnipotens, aeterne Deus, gratias agens, benedixit, fregit, fractumque apostolis suis et discipulis suis tradidit dicens: Accipite, et edite ex hoc omnes; hoc est enim corpus meum, quod pro multis confringetur (Luc. XXII, 19) . 22. Similiter etiam calicem postquam coenatum est, pridie quam pateretur, accepit, respexit in coelum ad te, sancte Pater omnipotens, aeterne Deus, gratias agens, benedixit, apostolis suis et discipulis suis tradidit, dicens: Accipite, et bibite ex hoc omnes; hic est enim sanguis meus (Matth. XXVI, 27, 28) . Vide illa omnia. Illa verba evangelistae sunt usque ad Accipite, sive corpus, sive sanguinem. Inde verba sunt Christi: Accipite, et bibite", + "candidate_score": 0.719109, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_43", + "bdc_text": "non tantum panem et vinum , re vera absentis Christi signa , sed etiam corpus et sanguinem re ipsa adeoque Christum ipsum in sacra coenain sacra coena am Rande nachgetragen. adesse , administrari et percipi a percipientibus sacramenta , ut a domino instituta sunt ;", + "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-sacramentis_window_68", + "psc_text": "2, c. Panis, § Vis scire)? Accipe quae sunt verba. Dicit sacerdos: Fac nobis, inquit, hanc oblationem ascriptam, ratam, rationabilem, acceptabilem: quod figura est corporis et sanguinis Domini nostri Jesu Christi. Qui pridie quam pateretur, in sanctis manibus suis accepit panem, respexit in coelum ad te, sancte Pater omnipotens, aeterne Deus, gratias agens, benedixit, fregit, fractumque apostolis suis et discipulis suis tradidit dicens: Accipite, et edite ex hoc omnes; hoc est enim corpus meum, quod pro multis confringetur (Luc. XXII, 19) . 22. Similiter etiam calicem postquam coenatum est, pridie quam pateretur, accepit, respexit in coelum ad te, sancte Pater omnipotens, aeterne Deus, gratias agens, benedixit, apostolis suis et discipulis suis tradidit, dicens: Accipite, et bibite ex hoc omnes; hic est enim sanguis meus (Matth. XXVI, 27, 28) . Vide illa omnia. Illa verba evangelistae sunt usque ad Accipite, sive corpus, sive sanguinem. Inde verba sunt Christi: Accipite, et bibite", + "candidate_score": 0.717055, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_42_44", + "bdc_text": "Scio Lutherum nihil quam hoc contendissecontendisse über der Zeile nachgetragen . non tantum panem et vinum , re vera absentis Christi signa , sed etiam corpus et sanguinem re ipsa adeoque Christum ipsum in sacra coenain sacra coena am Rande nachgetragen. adesse , administrari et percipi a percipientibus sacramenta , ut a domino instituta sunt ; de modo praesentiae , distributionis , sumptionis nihil prorsus definire et hoc diserte confiteri se non cogitare talem modum , qui ullo modo detrahat vel naturae vel gloriae Christi , domini nostri .", + "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-sacramentis_window_68", + "psc_text": "2, c. Panis, § Vis scire)? Accipe quae sunt verba. Dicit sacerdos: Fac nobis, inquit, hanc oblationem ascriptam, ratam, rationabilem, acceptabilem: quod figura est corporis et sanguinis Domini nostri Jesu Christi. Qui pridie quam pateretur, in sanctis manibus suis accepit panem, respexit in coelum ad te, sancte Pater omnipotens, aeterne Deus, gratias agens, benedixit, fregit, fractumque apostolis suis et discipulis suis tradidit dicens: Accipite, et edite ex hoc omnes; hoc est enim corpus meum, quod pro multis confringetur (Luc. XXII, 19) . 22. Similiter etiam calicem postquam coenatum est, pridie quam pateretur, accepit, respexit in coelum ad te, sancte Pater omnipotens, aeterne Deus, gratias agens, benedixit, apostolis suis et discipulis suis tradidit, dicens: Accipite, et bibite ex hoc omnes; hic est enim sanguis meus (Matth. XXVI, 27, 28) . Vide illa omnia. Illa verba evangelistae sunt usque ad Accipite, sive corpus, sive sanguinem. Inde verba sunt Christi: Accipite, et bibite", + "candidate_score": 0.706818, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_43", + "bdc_text": "non tantum panem et vinum , re vera absentis Christi signa , sed etiam corpus et sanguinem re ipsa adeoque Christum ipsum in sacra coenain sacra coena am Rande nachgetragen. adesse , administrari et percipi a percipientibus sacramenta , ut a domino instituta sunt ;", + "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-sacramentis_window_67", + "psc_text": "in calicem mittitur: sed fit sanguis consecratione verbi coelestis (De Consec., dist. 2, c. Panis, § Ergo, et § Sed forte). 20. Sed forte dicis: Speciem sanguinis non video. Sed habet similitudinem: sicut enim mortis similitudinem sumpsisti, ita etiam similitudinem 371 pretiosi sanguinis bibis; ut nullus horror cruoris sit, et pretium tamen operetur redemptionis. Didicisti ergo quia quod accipis, corpus est Christi. CAPUT V. Ipsis Domini verbis corpus ac sanguinem ejus consecrari et vere confici; proindeque hinc bene colligi prae manna excellere hoc sacramentum, cujus veritas consignatur per vocem, Amen. 21. Vis scire quia verbis coelestibus consecratur (De Consec., dist. 2, c. Panis, § Vis scire)? Accipe quae sunt verba. Dicit sacerdos: Fac nobis, inquit, hanc oblationem ascriptam, ratam, rationabilem, acceptabilem: quod figura est corporis et sanguinis Domini nostri Jesu Christi. Qui pridie quam pateretur, in sanctis manibus suis accepit panem, respexit in coelum ad te, sancte Pater omnipotens, aeterne", + "candidate_score": 0.701174, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_41_43", + "bdc_text": "Ad religionis autem substantiam pertinere etiam censeo doctrinam usumque sacramentorum . Scio Lutherum nihil quam hoc contendissecontendisse über der Zeile nachgetragen . non tantum panem et vinum , re vera absentis Christi signa , sed etiam corpus et sanguinem re ipsa adeoque Christum ipsum in sacra coenain sacra coena am Rande nachgetragen. adesse , administrari et percipi a percipientibus sacramenta , ut a domino instituta sunt ;", + "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-sacramentis_window_99", + "psc_text": "381 4. Ego sum, inquit, panis vivus qui de coelo descendi (Ibid., 41) . Sed caro non descendit e coelo, hoc est, carnem in terris assumpsit ex Virgine. Quomodo ergo descendit panis e coelo, et panis vivus? Quia idem Dominus noster Jesus Christus consors est et divinitatis et corporis: et tu qui accipis carnem, divinae ejus substantiae in illo participaris alimento (De Cons. dist. 2, c. Sicut est verus, § Ego sum). CAPUT II. In sacramentis omnibus Trinitatis operationem, divinarumque personarum aequalitatem adverti posse, ubi obiter perstringitur error Arianorum. 5. Ergo accepisti de sacramentis, plenissime cognovisti omnia, quod baptizatus es in nomine Trinitatis. In omnibus quae egimus, servatum est mysterium Trinitatis. Ubique Pater et Filius et Spiritus sanctus, una operatio, una sanctificatio; etsi quaedam veluti specialia esse videantur. 6. Quomodo? Deus qui te unxit, et signavit te Dominus, et posuit Spiritum sanctum in corde tuo (II Cor. I, 21, 22).", + "candidate_score": 0.700466, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_105", + "bdc_text": "Thomas von Aquin , Summa theologiae , III' q. 76 a. 6 ad 3. ) corporis domini ad species pani et vini ponunt ;", + "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-sacramentis_window_99", + "psc_text": "381 4. Ego sum, inquit, panis vivus qui de coelo descendi (Ibid., 41) . Sed caro non descendit e coelo, hoc est, carnem in terris assumpsit ex Virgine. Quomodo ergo descendit panis e coelo, et panis vivus? Quia idem Dominus noster Jesus Christus consors est et divinitatis et corporis: et tu qui accipis carnem, divinae ejus substantiae in illo participaris alimento (De Cons. dist. 2, c. Sicut est verus, § Ego sum). CAPUT II. In sacramentis omnibus Trinitatis operationem, divinarumque personarum aequalitatem adverti posse, ubi obiter perstringitur error Arianorum. 5. Ergo accepisti de sacramentis, plenissime cognovisti omnia, quod baptizatus es in nomine Trinitatis. In omnibus quae egimus, servatum est mysterium Trinitatis. Ubique Pater et Filius et Spiritus sanctus, una operatio, una sanctificatio; etsi quaedam veluti specialia esse videantur. 6. Quomodo? Deus qui te unxit, et signavit te Dominus, et posuit Spiritum sanctum in corde tuo (II Cor. I, 21, 22).", + "candidate_score": 0.685713, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_103_105", + "bdc_text": "Corporalem praesentiam domini in sacra coenain sacra coena über der Zeile nachgetragen. , quae detrahat veritati naturae humanae in Christo vel gloriae eius caelesti , poni a d. Luthero ne suspicor quidem . Papistae , qui quidem scholasticos sequuntur , nihil quam habitudinem ( ita loquitur Thomas AquinasVgl. Thomas von Aquin , Summa theologiae , III' q. 76 a. 6 ad 3. ) corporis domini ad species pani et vini ponunt ;", + "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-sacramentis_window_99", + "psc_text": "381 4. Ego sum, inquit, panis vivus qui de coelo descendi (Ibid., 41) . Sed caro non descendit e coelo, hoc est, carnem in terris assumpsit ex Virgine. Quomodo ergo descendit panis e coelo, et panis vivus? Quia idem Dominus noster Jesus Christus consors est et divinitatis et corporis: et tu qui accipis carnem, divinae ejus substantiae in illo participaris alimento (De Cons. dist. 2, c. Sicut est verus, § Ego sum). CAPUT II. In sacramentis omnibus Trinitatis operationem, divinarumque personarum aequalitatem adverti posse, ubi obiter perstringitur error Arianorum. 5. Ergo accepisti de sacramentis, plenissime cognovisti omnia, quod baptizatus es in nomine Trinitatis. In omnibus quae egimus, servatum est mysterium Trinitatis. Ubique Pater et Filius et Spiritus sanctus, una operatio, una sanctificatio; etsi quaedam veluti specialia esse videantur. 6. Quomodo? Deus qui te unxit, et signavit te Dominus, et posuit Spiritum sanctum in corde tuo (II Cor. I, 21, 22).", + "candidate_score": 0.681867, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_105_107", + "bdc_text": "Thomas von Aquin , Summa theologiae , III' q. 76 a. 6 ad 3. ) corporis domini ad species pani et vini ponunt ; Bucer will damit sagen : Die scholastische Theologie deutet die Gegenwart des Leibes Christi nicht in grob materialistischer Weise ( vgl .", + "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-sacramentis_window_99", + "psc_text": "381 4. Ego sum, inquit, panis vivus qui de coelo descendi (Ibid., 41) . Sed caro non descendit e coelo, hoc est, carnem in terris assumpsit ex Virgine. Quomodo ergo descendit panis e coelo, et panis vivus? Quia idem Dominus noster Jesus Christus consors est et divinitatis et corporis: et tu qui accipis carnem, divinae ejus substantiae in illo participaris alimento (De Cons. dist. 2, c. Sicut est verus, § Ego sum). CAPUT II. In sacramentis omnibus Trinitatis operationem, divinarumque personarum aequalitatem adverti posse, ubi obiter perstringitur error Arianorum. 5. Ergo accepisti de sacramentis, plenissime cognovisti omnia, quod baptizatus es in nomine Trinitatis. In omnibus quae egimus, servatum est mysterium Trinitatis. Ubique Pater et Filius et Spiritus sanctus, una operatio, una sanctificatio; etsi quaedam veluti specialia esse videantur. 6. Quomodo? Deus qui te unxit, et signavit te Dominus, et posuit Spiritum sanctum in corde tuo (II Cor. I, 21, 22).", + "candidate_score": 0.678219, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 10, + "cf_id": "cf010", + "work_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2", + "max_score": 0.718466, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_43_45", + "bdc_text": "non tantum panem et vinum , re vera absentis Christi signa , sed etiam corpus et sanguinem re ipsa adeoque Christum ipsum in sacra coenain sacra coena am Rande nachgetragen. adesse , administrari et percipi a percipientibus sacramenta , ut a domino instituta sunt ; de modo praesentiae , distributionis , sumptionis nihil prorsus definire et hoc diserte confiteri se non cogitare talem modum , qui ullo modo detrahat vel naturae vel gloriae Christi , domini nostri . Iam cum confessioneVor confessione gestrichenes vos .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_345", + "psc_text": "Qua in parte invenimus calicem mixtum fuisse quem Dominus obtulit 107, et vinum fuisse quod sanguinem suum dixit. Unde apparet sanguinem Christi non offerri si desit vinum calici, nec sacrificium Dominicum legitima sanctificatione celebrari nisi oblatio et sacrificium nostrum responderit passioni. Quomodo autem de creatura vitis novum vinum cum Christo in regno Patris bibemus, si in sacrificio Dei Patris et Christi vinum non offerimus, nec calicem Domini Dominica traditione miscemus? X. Beatus quoque apostolus Paulus, a Domino electus et missus et praedicator veritatis evangelicae constitutus, haec eadem in Epistola sua ponit dicens: Dominus Jesus in qua nocte tradebatur accepit panem, et gratias egit et fregit et dixit: Hoc est corpus meum quod pro vobis tradetur. Hoc facite in meam commemorationem. Simili modo et calicem, postquam coenatum, est accepit dicens: Hic calix novum testamentum est in meo sanguine. Hoc facite, quotiescumque biberitis, in meam commemorationem. Quotiescumque enim ederitis panem istum et", + "candidate_score": 0.718466, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_43_45", + "bdc_text": "non tantum panem et vinum , re vera absentis Christi signa , sed etiam corpus et sanguinem re ipsa adeoque Christum ipsum in sacra coenain sacra coena am Rande nachgetragen. adesse , administrari et percipi a percipientibus sacramenta , ut a domino instituta sunt ; de modo praesentiae , distributionis , sumptionis nihil prorsus definire et hoc diserte confiteri se non cogitare talem modum , qui ullo modo detrahat vel naturae vel gloriae Christi , domini nostri . Iam cum confessioneVor confessione gestrichenes vos .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_353", + "psc_text": "sine Christo. Quando autem utrumque miscetur et adunatione confusa sibi invicem copulatur, tunc sacramentum spiritale et coeleste perficitur. Sic vero calix Domini non est aqua sola aut vinum solum, nisi utrumque sibi misceatur, quomodo nec corpus Domini potest esse farina sola aut aqua sola, nisi utrumque adunatum fuerit et copulatum et panis unius compage solidatum. Quo et ipso sacramento populus noster ostenditur adunatus; ut, quemadmodum grana multa in unum collecta et commolita et commixta panem unum faciunt, sic in Christo, qui est panis coelestis, unum sciamus esse corpus, cui conjunctus sit noster numerus et adunatus. XIV. Non est ergo, frater charissime, quod aliquis existimet sequendam esse quorumdam consuetudinem, si qui in praeteritum in calice Dominico aquam solam offerendam putaverunt. Quaerendum est enim ipsi quem sint secuti. Nam, si in sacrificio quod Christus obtulit, non nisi Christus sequendus est, utique id nos obaudire et facere oportet quod Christus fecit et quod", + "candidate_score": 0.718283, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_43_45", + "bdc_text": "non tantum panem et vinum , re vera absentis Christi signa , sed etiam corpus et sanguinem re ipsa adeoque Christum ipsum in sacra coenain sacra coena am Rande nachgetragen. adesse , administrari et percipi a percipientibus sacramenta , ut a domino instituta sunt ; de modo praesentiae , distributionis , sumptionis nihil prorsus definire et hoc diserte confiteri se non cogitare talem modum , qui ullo modo detrahat vel naturae vel gloriae Christi , domini nostri . Iam cum confessioneVor confessione gestrichenes vos .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_333", + "psc_text": "Christi non aqua est utique, sed vinum. Nec potest videri sanguis ejus, quo redempti et vivificati sumus, esse in calice quando vinum desit calici, quo Christi sanguis ostenditur, qui Scripturarum omnium sacramento ac testimonio praedicetur. III. Invenimus enim et in Genesi circa sacramentum in Noe hoc idem praecucurrisse et figuram Dominicae passionis illic extitisse quod vinum bibit, quod inebriatus est (Gen. IX, 21), quod in domo sua nudatus est, quod fuit recubans nudis et patentibus femoribus, quod nuditas illa patris a medio filio denotata est et foras nuntiata, a duobus vero, majore et minore, contecta, et caetera quae necesse non est exequi, cum satis sit hoc solum 105 complecti, quod Noe, typum futurae veritatis ostendens, non aquam sed vinum biberit, et sic imaginem Dominicae passionis expresserit. IV. Item in sacerdote Melchisedech sacrificii Dominici sacramentum praefiguratum videmus, secundum quod Scriptura divina testatur et dicit: Et Melchisedeh, rex Salem, protulit panem et", + "candidate_score": 0.716691, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_43", + "bdc_text": "non tantum panem et vinum , re vera absentis Christi signa , sed etiam corpus et sanguinem re ipsa adeoque Christum ipsum in sacra coenain sacra coena am Rande nachgetragen. adesse , administrari et percipi a percipientibus sacramenta , ut a domino instituta sunt ;", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_353", + "psc_text": "sine Christo. Quando autem utrumque miscetur et adunatione confusa sibi invicem copulatur, tunc sacramentum spiritale et coeleste perficitur. Sic vero calix Domini non est aqua sola aut vinum solum, nisi utrumque sibi misceatur, quomodo nec corpus Domini potest esse farina sola aut aqua sola, nisi utrumque adunatum fuerit et copulatum et panis unius compage solidatum. Quo et ipso sacramento populus noster ostenditur adunatus; ut, quemadmodum grana multa in unum collecta et commolita et commixta panem unum faciunt, sic in Christo, qui est panis coelestis, unum sciamus esse corpus, cui conjunctus sit noster numerus et adunatus. XIV. Non est ergo, frater charissime, quod aliquis existimet sequendam esse quorumdam consuetudinem, si qui in praeteritum in calice Dominico aquam solam offerendam putaverunt. Quaerendum est enim ipsi quem sint secuti. Nam, si in sacrificio quod Christus obtulit, non nisi Christus sequendus est, utique id nos obaudire et facere oportet quod Christus fecit et quod", + "candidate_score": 0.714522, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_42_44", + "bdc_text": "Scio Lutherum nihil quam hoc contendissecontendisse über der Zeile nachgetragen . non tantum panem et vinum , re vera absentis Christi signa , sed etiam corpus et sanguinem re ipsa adeoque Christum ipsum in sacra coenain sacra coena am Rande nachgetragen. adesse , administrari et percipi a percipientibus sacramenta , ut a domino instituta sunt ; de modo praesentiae , distributionis , sumptionis nihil prorsus definire et hoc diserte confiteri se non cogitare talem modum , qui ullo modo detrahat vel naturae vel gloriae Christi , domini nostri .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_345", + "psc_text": "Qua in parte invenimus calicem mixtum fuisse quem Dominus obtulit 107, et vinum fuisse quod sanguinem suum dixit. Unde apparet sanguinem Christi non offerri si desit vinum calici, nec sacrificium Dominicum legitima sanctificatione celebrari nisi oblatio et sacrificium nostrum responderit passioni. Quomodo autem de creatura vitis novum vinum cum Christo in regno Patris bibemus, si in sacrificio Dei Patris et Christi vinum non offerimus, nec calicem Domini Dominica traditione miscemus? X. Beatus quoque apostolus Paulus, a Domino electus et missus et praedicator veritatis evangelicae constitutus, haec eadem in Epistola sua ponit dicens: Dominus Jesus in qua nocte tradebatur accepit panem, et gratias egit et fregit et dixit: Hoc est corpus meum quod pro vobis tradetur. Hoc facite in meam commemorationem. Simili modo et calicem, postquam coenatum, est accepit dicens: Hic calix novum testamentum est in meo sanguine. Hoc facite, quotiescumque biberitis, in meam commemorationem. Quotiescumque enim ederitis panem istum et", + "candidate_score": 0.712692, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_41_43", + "bdc_text": "Ad religionis autem substantiam pertinere etiam censeo doctrinam usumque sacramentorum . Scio Lutherum nihil quam hoc contendissecontendisse über der Zeile nachgetragen . non tantum panem et vinum , re vera absentis Christi signa , sed etiam corpus et sanguinem re ipsa adeoque Christum ipsum in sacra coenain sacra coena am Rande nachgetragen. adesse , administrari et percipi a percipientibus sacramenta , ut a domino instituta sunt ;", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_353", + "psc_text": "sine Christo. Quando autem utrumque miscetur et adunatione confusa sibi invicem copulatur, tunc sacramentum spiritale et coeleste perficitur. Sic vero calix Domini non est aqua sola aut vinum solum, nisi utrumque sibi misceatur, quomodo nec corpus Domini potest esse farina sola aut aqua sola, nisi utrumque adunatum fuerit et copulatum et panis unius compage solidatum. Quo et ipso sacramento populus noster ostenditur adunatus; ut, quemadmodum grana multa in unum collecta et commolita et commixta panem unum faciunt, sic in Christo, qui est panis coelestis, unum sciamus esse corpus, cui conjunctus sit noster numerus et adunatus. XIV. Non est ergo, frater charissime, quod aliquis existimet sequendam esse quorumdam consuetudinem, si qui in praeteritum in calice Dominico aquam solam offerendam putaverunt. Quaerendum est enim ipsi quem sint secuti. Nam, si in sacrificio quod Christus obtulit, non nisi Christus sequendus est, utique id nos obaudire et facere oportet quod Christus fecit et quod", + "candidate_score": 0.710809, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_42_44", + "bdc_text": "Scio Lutherum nihil quam hoc contendissecontendisse über der Zeile nachgetragen . non tantum panem et vinum , re vera absentis Christi signa , sed etiam corpus et sanguinem re ipsa adeoque Christum ipsum in sacra coenain sacra coena am Rande nachgetragen. adesse , administrari et percipi a percipientibus sacramenta , ut a domino instituta sunt ; de modo praesentiae , distributionis , sumptionis nihil prorsus definire et hoc diserte confiteri se non cogitare talem modum , qui ullo modo detrahat vel naturae vel gloriae Christi , domini nostri .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_353", + "psc_text": "sine Christo. Quando autem utrumque miscetur et adunatione confusa sibi invicem copulatur, tunc sacramentum spiritale et coeleste perficitur. Sic vero calix Domini non est aqua sola aut vinum solum, nisi utrumque sibi misceatur, quomodo nec corpus Domini potest esse farina sola aut aqua sola, nisi utrumque adunatum fuerit et copulatum et panis unius compage solidatum. Quo et ipso sacramento populus noster ostenditur adunatus; ut, quemadmodum grana multa in unum collecta et commolita et commixta panem unum faciunt, sic in Christo, qui est panis coelestis, unum sciamus esse corpus, cui conjunctus sit noster numerus et adunatus. XIV. Non est ergo, frater charissime, quod aliquis existimet sequendam esse quorumdam consuetudinem, si qui in praeteritum in calice Dominico aquam solam offerendam putaverunt. Quaerendum est enim ipsi quem sint secuti. Nam, si in sacrificio quod Christus obtulit, non nisi Christus sequendus est, utique id nos obaudire et facere oportet quod Christus fecit et quod", + "candidate_score": 0.710713, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_43", + "bdc_text": "non tantum panem et vinum , re vera absentis Christi signa , sed etiam corpus et sanguinem re ipsa adeoque Christum ipsum in sacra coenain sacra coena am Rande nachgetragen. adesse , administrari et percipi a percipientibus sacramenta , ut a domino instituta sunt ;", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_333", + "psc_text": "Christi non aqua est utique, sed vinum. Nec potest videri sanguis ejus, quo redempti et vivificati sumus, esse in calice quando vinum desit calici, quo Christi sanguis ostenditur, qui Scripturarum omnium sacramento ac testimonio praedicetur. III. Invenimus enim et in Genesi circa sacramentum in Noe hoc idem praecucurrisse et figuram Dominicae passionis illic extitisse quod vinum bibit, quod inebriatus est (Gen. IX, 21), quod in domo sua nudatus est, quod fuit recubans nudis et patentibus femoribus, quod nuditas illa patris a medio filio denotata est et foras nuntiata, a duobus vero, majore et minore, contecta, et caetera quae necesse non est exequi, cum satis sit hoc solum 105 complecti, quod Noe, typum futurae veritatis ostendens, non aquam sed vinum biberit, et sic imaginem Dominicae passionis expresserit. IV. Item in sacerdote Melchisedech sacrificii Dominici sacramentum praefiguratum videmus, secundum quod Scriptura divina testatur et dicit: Et Melchisedeh, rex Salem, protulit panem et", + "candidate_score": 0.707283, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_41_43", + "bdc_text": "Ad religionis autem substantiam pertinere etiam censeo doctrinam usumque sacramentorum . Scio Lutherum nihil quam hoc contendissecontendisse über der Zeile nachgetragen . non tantum panem et vinum , re vera absentis Christi signa , sed etiam corpus et sanguinem re ipsa adeoque Christum ipsum in sacra coenain sacra coena am Rande nachgetragen. adesse , administrari et percipi a percipientibus sacramenta , ut a domino instituta sunt ;", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_345", + "psc_text": "Qua in parte invenimus calicem mixtum fuisse quem Dominus obtulit 107, et vinum fuisse quod sanguinem suum dixit. Unde apparet sanguinem Christi non offerri si desit vinum calici, nec sacrificium Dominicum legitima sanctificatione celebrari nisi oblatio et sacrificium nostrum responderit passioni. Quomodo autem de creatura vitis novum vinum cum Christo in regno Patris bibemus, si in sacrificio Dei Patris et Christi vinum non offerimus, nec calicem Domini Dominica traditione miscemus? X. Beatus quoque apostolus Paulus, a Domino electus et missus et praedicator veritatis evangelicae constitutus, haec eadem in Epistola sua ponit dicens: Dominus Jesus in qua nocte tradebatur accepit panem, et gratias egit et fregit et dixit: Hoc est corpus meum quod pro vobis tradetur. Hoc facite in meam commemorationem. Simili modo et calicem, postquam coenatum, est accepit dicens: Hic calix novum testamentum est in meo sanguine. Hoc facite, quotiescumque biberitis, in meam commemorationem. Quotiescumque enim ederitis panem istum et", + "candidate_score": 0.705455, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_43", + "bdc_text": "non tantum panem et vinum , re vera absentis Christi signa , sed etiam corpus et sanguinem re ipsa adeoque Christum ipsum in sacra coenain sacra coena am Rande nachgetragen. adesse , administrari et percipi a percipientibus sacramenta , ut a domino instituta sunt ;", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_345", + "psc_text": "Qua in parte invenimus calicem mixtum fuisse quem Dominus obtulit 107, et vinum fuisse quod sanguinem suum dixit. Unde apparet sanguinem Christi non offerri si desit vinum calici, nec sacrificium Dominicum legitima sanctificatione celebrari nisi oblatio et sacrificium nostrum responderit passioni. Quomodo autem de creatura vitis novum vinum cum Christo in regno Patris bibemus, si in sacrificio Dei Patris et Christi vinum non offerimus, nec calicem Domini Dominica traditione miscemus? X. Beatus quoque apostolus Paulus, a Domino electus et missus et praedicator veritatis evangelicae constitutus, haec eadem in Epistola sua ponit dicens: Dominus Jesus in qua nocte tradebatur accepit panem, et gratias egit et fregit et dixit: Hoc est corpus meum quod pro vobis tradetur. Hoc facite in meam commemorationem. Simili modo et calicem, postquam coenatum, est accepit dicens: Hic calix novum testamentum est in meo sanguine. Hoc facite, quotiescumque biberitis, in meam commemorationem. Quotiescumque enim ederitis panem istum et", + "candidate_score": 0.704866, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_42_44", + "bdc_text": "Scio Lutherum nihil quam hoc contendissecontendisse über der Zeile nachgetragen . non tantum panem et vinum , re vera absentis Christi signa , sed etiam corpus et sanguinem re ipsa adeoque Christum ipsum in sacra coenain sacra coena am Rande nachgetragen. adesse , administrari et percipi a percipientibus sacramenta , ut a domino instituta sunt ; de modo praesentiae , distributionis , sumptionis nihil prorsus definire et hoc diserte confiteri se non cogitare talem modum , qui ullo modo detrahat vel naturae vel gloriae Christi , domini nostri .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_333", + "psc_text": "Christi non aqua est utique, sed vinum. Nec potest videri sanguis ejus, quo redempti et vivificati sumus, esse in calice quando vinum desit calici, quo Christi sanguis ostenditur, qui Scripturarum omnium sacramento ac testimonio praedicetur. III. Invenimus enim et in Genesi circa sacramentum in Noe hoc idem praecucurrisse et figuram Dominicae passionis illic extitisse quod vinum bibit, quod inebriatus est (Gen. IX, 21), quod in domo sua nudatus est, quod fuit recubans nudis et patentibus femoribus, quod nuditas illa patris a medio filio denotata est et foras nuntiata, a duobus vero, majore et minore, contecta, et caetera quae necesse non est exequi, cum satis sit hoc solum 105 complecti, quod Noe, typum futurae veritatis ostendens, non aquam sed vinum biberit, et sic imaginem Dominicae passionis expresserit. IV. Item in sacerdote Melchisedech sacrificii Dominici sacramentum praefiguratum videmus, secundum quod Scriptura divina testatur et dicit: Et Melchisedeh, rex Salem, protulit panem et", + "candidate_score": 0.699444, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_70_72", + "bdc_text": "Vos Christum spectare et regnum eius quęrere vero corde et magno studio non dubitavi . Studui itaque cum d. Philippo et aliis quibusdam d. Luthero de vobis suggerere , quae sentimus , optima et avertere conatus secus obtundentium [ ? ]Undeutlich korrigiert aus obtrudentium [ ?", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_67", + "psc_text": "olim per visionem, fratres charissimi, exprobratum sciatis, quod dormitemus in precibus, nec vigilanter oremus. Et Deusutique, qui quem corripit diligit (Prov. III, 12), quando corripit ad hoc corripit ut emendet, ad hoc emendat ut servet. Excutiamus itaque et abrumpamus somni vincula, et instanter ac vigilanter oremus, sicut Paulus apostolus praecipit dicens: Instate orationi vigilantes in ea (Coloss. IV, 2) . Nam et Apostoli orare diebus ac noctibus non destiterunt, et Dominus quoque ipse disciplinae magister et exempli nostri via frequenter et vigilanter oravit, sicut in Evangelio legimus: Exiit in montem orare, et fuit pernoctans in oratione Dei (Luc. VI, 12) . Et utique quod orabat orabat ille pro nobis, cum peccator ipse non esset, sed aliena peccata portaret. Adeo autem pro nobis ille deprecabatur ut legamus alio loco: Dixit autem Dominus ad Petrum: Ecce Satanas postulavit ut vos vexaret quomodo triticum. Ego autem rogavi pro te ne deficiat fides tua", + "candidate_score": 0.698055, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_103_105", + "bdc_text": "Corporalem praesentiam domini in sacra coenain sacra coena über der Zeile nachgetragen. , quae detrahat veritati naturae humanae in Christo vel gloriae eius caelesti , poni a d. Luthero ne suspicor quidem . Papistae , qui quidem scholasticos sequuntur , nihil quam habitudinem ( ita loquitur Thomas AquinasVgl. Thomas von Aquin , Summa theologiae , III' q. 76 a. 6 ad 3. ) corporis domini ad species pani et vini ponunt ;", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_337", + "psc_text": ". Ut ergo in Genesi per Melchisedech sacerdotem benedictio circa Abraham posset rite celebrari, praecedit ante imago sacrificii Christi, in pane et vino scilicet constituta; quam rem perficiens et adimplens Dominus panem et calicem mixtum vino obtulit, et qui est plenitudo veritatis veritatem praefiguratae imaginis adimplevit. V. Sed et per Salomonem Spiritus sanctus typum Dominici sacrificii ante praemonstrans immolatae hostiae et panis et vini sed et altaris et Apostolorum faciens mentionem, Sapientia, inquit, aedificavit sibi domum, et subdidit columnas septem. Mactavit suas hostias, miscuit in cratera vinum suum, et paravit mensam suam. Et misit servos suos, convocans cum excelsa praedicatione ad crateram dicens: Qui est insipiens declinet ad me. Et egentibus sensu dixit: Venite, edite de meis panibus, et bibite vinum quod miscui vobis (Prov. IX, 1-5) . Vinum mixtum declarat, id est calicem Domini aqua et vino mixtum prophetica voce praenuntiat, ut appareat in passione Dominica id esse gestum", + "candidate_score": 0.695816, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_69_71", + "bdc_text": "Tribui hoc iusto dei in nos iudicio et conditioni ecclesiae vestrae . Vos Christum spectare et regnum eius quęrere vero corde et magno studio non dubitavi . Studui itaque cum d. Philippo et aliis quibusdam d. Luthero de vobis suggerere , quae sentimus , optima et avertere conatus secus obtundentium [ ?", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_67", + "psc_text": "olim per visionem, fratres charissimi, exprobratum sciatis, quod dormitemus in precibus, nec vigilanter oremus. Et Deusutique, qui quem corripit diligit (Prov. III, 12), quando corripit ad hoc corripit ut emendet, ad hoc emendat ut servet. Excutiamus itaque et abrumpamus somni vincula, et instanter ac vigilanter oremus, sicut Paulus apostolus praecipit dicens: Instate orationi vigilantes in ea (Coloss. IV, 2) . Nam et Apostoli orare diebus ac noctibus non destiterunt, et Dominus quoque ipse disciplinae magister et exempli nostri via frequenter et vigilanter oravit, sicut in Evangelio legimus: Exiit in montem orare, et fuit pernoctans in oratione Dei (Luc. VI, 12) . Et utique quod orabat orabat ille pro nobis, cum peccator ipse non esset, sed aliena peccata portaret. Adeo autem pro nobis ille deprecabatur ut legamus alio loco: Dixit autem Dominus ad Petrum: Ecce Satanas postulavit ut vos vexaret quomodo triticum. Ego autem rogavi pro te ne deficiat fides tua", + "candidate_score": 0.685785, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_103_105", + "bdc_text": "Corporalem praesentiam domini in sacra coenain sacra coena über der Zeile nachgetragen. , quae detrahat veritati naturae humanae in Christo vel gloriae eius caelesti , poni a d. Luthero ne suspicor quidem . Papistae , qui quidem scholasticos sequuntur , nihil quam habitudinem ( ita loquitur Thomas AquinasVgl. Thomas von Aquin , Summa theologiae , III' q. 76 a. 6 ad 3. ) corporis domini ad species pani et vini ponunt ;", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_353", + "psc_text": "sine Christo. Quando autem utrumque miscetur et adunatione confusa sibi invicem copulatur, tunc sacramentum spiritale et coeleste perficitur. Sic vero calix Domini non est aqua sola aut vinum solum, nisi utrumque sibi misceatur, quomodo nec corpus Domini potest esse farina sola aut aqua sola, nisi utrumque adunatum fuerit et copulatum et panis unius compage solidatum. Quo et ipso sacramento populus noster ostenditur adunatus; ut, quemadmodum grana multa in unum collecta et commolita et commixta panem unum faciunt, sic in Christo, qui est panis coelestis, unum sciamus esse corpus, cui conjunctus sit noster numerus et adunatus. XIV. Non est ergo, frater charissime, quod aliquis existimet sequendam esse quorumdam consuetudinem, si qui in praeteritum in calice Dominico aquam solam offerendam putaverunt. Quaerendum est enim ipsi quem sint secuti. Nam, si in sacrificio quod Christus obtulit, non nisi Christus sequendus est, utique id nos obaudire et facere oportet quod Christus fecit et quod", + "candidate_score": 0.685536, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_59_61", + "bdc_text": "domino in illoVor illo gestrichenes ipso . tam multa praeclare agenti et peragenti tam praedicatione nominis sui quam explicatione virtutis suae in vita eius condonare ipsa professionis christianae religio iussit . Idem igitur faciendum et aliis suadere oportuit .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_331", + "psc_text": "Quamquam sciam, frater charissime, episcopos plurimos, ecclesiis Dominicis in toto mundo divina dignatione praepositos, evangelicae verita tis ac Dominicae traditionis tenere rationem, nec ab eo quod Christus magister et praecepit et gessit humana et novella institutione decedere; tamen, quoniam quidam, vel ignoranter vel simpliciter, in calice Dominico sanctificando et plebi ministrando non hoc faciunt quod Jesus Christus Dominus et Deus noster, sacrificii hujus auctor et doctor fecit et docuit, religiosum pariter ac necessarium duxi has ad vos litteras facere; ut, si quis in isto errore adhuc tenetur, veritatis luce perspecta, ad radicem atque originem traditionis Dominicae revertatur. Nec nos putes, frater charissime, nostra et humana conscribere aut ultronea voluntate hoc nobis audacter assumere, cum mediocritatem nostram semper humili et verecunda moderatione teneamus. Sed quando aliquid Deo inspirante et mandante praecipitur, necesse est Domino servus fidelis obtemperet, excusatus apud omnes quod nihil sibi arroganter assumat, qui offensam Domini timere compellitur, nisi", + "candidate_score": 0.684528, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_58_60", + "bdc_text": "cum vero Christi spiritu et studio in eo cohęreat , non malitiae hominis a Christo alieni tribuere ChristoqueVor und nach Christoque je ein gestrichenes , unlesbares Wort . domino in illoVor illo gestrichenes ipso . tam multa praeclare agenti et peragenti tam praedicatione nominis sui quam explicatione virtutis suae in vita eius condonare ipsa professionis christianae religio iussit .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_331", + "psc_text": "Quamquam sciam, frater charissime, episcopos plurimos, ecclesiis Dominicis in toto mundo divina dignatione praepositos, evangelicae verita tis ac Dominicae traditionis tenere rationem, nec ab eo quod Christus magister et praecepit et gessit humana et novella institutione decedere; tamen, quoniam quidam, vel ignoranter vel simpliciter, in calice Dominico sanctificando et plebi ministrando non hoc faciunt quod Jesus Christus Dominus et Deus noster, sacrificii hujus auctor et doctor fecit et docuit, religiosum pariter ac necessarium duxi has ad vos litteras facere; ut, si quis in isto errore adhuc tenetur, veritatis luce perspecta, ad radicem atque originem traditionis Dominicae revertatur. Nec nos putes, frater charissime, nostra et humana conscribere aut ultronea voluntate hoc nobis audacter assumere, cum mediocritatem nostram semper humili et verecunda moderatione teneamus. Sed quando aliquid Deo inspirante et mandante praecipitur, necesse est Domino servus fidelis obtemperet, excusatus apud omnes quod nihil sibi arroganter assumat, qui offensam Domini timere compellitur, nisi", + "candidate_score": 0.680645, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_135", + "bdc_text": "] Eximio doctrinae christianae professori , ecclesiae Christi curatori accuratissimo d. Henrico Bullingero suo in domino symmystae et fratri suo in domino colendo et charissimo .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_331", + "psc_text": "Quamquam sciam, frater charissime, episcopos plurimos, ecclesiis Dominicis in toto mundo divina dignatione praepositos, evangelicae verita tis ac Dominicae traditionis tenere rationem, nec ab eo quod Christus magister et praecepit et gessit humana et novella institutione decedere; tamen, quoniam quidam, vel ignoranter vel simpliciter, in calice Dominico sanctificando et plebi ministrando non hoc faciunt quod Jesus Christus Dominus et Deus noster, sacrificii hujus auctor et doctor fecit et docuit, religiosum pariter ac necessarium duxi has ad vos litteras facere; ut, si quis in isto errore adhuc tenetur, veritatis luce perspecta, ad radicem atque originem traditionis Dominicae revertatur. Nec nos putes, frater charissime, nostra et humana conscribere aut ultronea voluntate hoc nobis audacter assumere, cum mediocritatem nostram semper humili et verecunda moderatione teneamus. Sed quando aliquid Deo inspirante et mandante praecipitur, necesse est Domino servus fidelis obtemperet, excusatus apud omnes quod nihil sibi arroganter assumat, qui offensam Domini timere compellitur, nisi", + "candidate_score": 0.67931, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_21_23", + "bdc_text": "At , quia Christo et ecclesiae eius omnia volumus , ut debemus , ut debemus über der Zeile nachgetragen. esse , facere et pati , et infectum fieri , quod factum est , non potest , Vgl. Adagia , 2 , 3 , 72 ( LB II 513 ) . nec certe vulnus hoc privatim acceptum publicae purgationis remedio non magis exacerbari , vos per dominum Iesum , sponsum ecclesiae suae , caput nostrum omnium , per ecclesiam ipsam tam periculose nunc undique laborantem rogo , oro , obsecro : Premite hanc epistolam , quantum potestis .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_331", + "psc_text": "Quamquam sciam, frater charissime, episcopos plurimos, ecclesiis Dominicis in toto mundo divina dignatione praepositos, evangelicae verita tis ac Dominicae traditionis tenere rationem, nec ab eo quod Christus magister et praecepit et gessit humana et novella institutione decedere; tamen, quoniam quidam, vel ignoranter vel simpliciter, in calice Dominico sanctificando et plebi ministrando non hoc faciunt quod Jesus Christus Dominus et Deus noster, sacrificii hujus auctor et doctor fecit et docuit, religiosum pariter ac necessarium duxi has ad vos litteras facere; ut, si quis in isto errore adhuc tenetur, veritatis luce perspecta, ad radicem atque originem traditionis Dominicae revertatur. Nec nos putes, frater charissime, nostra et humana conscribere aut ultronea voluntate hoc nobis audacter assumere, cum mediocritatem nostram semper humili et verecunda moderatione teneamus. Sed quando aliquid Deo inspirante et mandante praecipitur, necesse est Domino servus fidelis obtemperet, excusatus apud omnes quod nihil sibi arroganter assumat, qui offensam Domini timere compellitur, nisi", + "candidate_score": 0.677979, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_133_135", + "bdc_text": "Resalutant vos omnes symmystae , quibus nos et nostra omnia commendamus in domino. 1543 . M. Bucerus . [ Adresse darunter : ] Eximio doctrinae christianae professori , ecclesiae Christi curatori accuratissimo d. Henrico Bullingero suo in domino symmystae et fratri suo in domino colendo et charissimo .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_331", + "psc_text": "Quamquam sciam, frater charissime, episcopos plurimos, ecclesiis Dominicis in toto mundo divina dignatione praepositos, evangelicae verita tis ac Dominicae traditionis tenere rationem, nec ab eo quod Christus magister et praecepit et gessit humana et novella institutione decedere; tamen, quoniam quidam, vel ignoranter vel simpliciter, in calice Dominico sanctificando et plebi ministrando non hoc faciunt quod Jesus Christus Dominus et Deus noster, sacrificii hujus auctor et doctor fecit et docuit, religiosum pariter ac necessarium duxi has ad vos litteras facere; ut, si quis in isto errore adhuc tenetur, veritatis luce perspecta, ad radicem atque originem traditionis Dominicae revertatur. Nec nos putes, frater charissime, nostra et humana conscribere aut ultronea voluntate hoc nobis audacter assumere, cum mediocritatem nostram semper humili et verecunda moderatione teneamus. Sed quando aliquid Deo inspirante et mandante praecipitur, necesse est Domino servus fidelis obtemperet, excusatus apud omnes quod nihil sibi arroganter assumat, qui offensam Domini timere compellitur, nisi", + "candidate_score": 0.676365, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_91_93", + "bdc_text": "Christi , quam dubitare non licet obiectam divinitus . Quiescere certe mallem . Haec ad te eo scribo , ut qualicunque exemplo patientiae meae tuam confirmem , tum rationem etiam reddam et animi mei , quem erga vos habui et habeoquem erga vos habui et habeo am Rande nachgetragen. , etVor et gestrichenes nedum [ ?", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_181", + "psc_text": "sim Dominus testis est, qui dignatus est ostendere quid ejusmodi et tales servi de ejus benignitate mereantur. Quas litteras cum nuper acceperim, et nunc aliud scripsisse vos legerim, peto discernatis desideria vestra, et quicumque estis qui has litteras nunc misistis, nomina vestra libello subjiciatis et libellum cum singulorum nominibus ad me transmittatis. Ante est enim scire quibus rescribere habeam. Tunc ad singula quae scripsistis pro loci et actus nostri mediocritate rescribam. Opto vos, fratres charissimi, semper bene valere et secundum Domini disciplinam quiete et tranquille agere. Valete. EPISTOLA XXVIII.(Pamel., Rig., Baluz., XXVIII. Paris., XXVI. Oxon., Lips., XXXIV.) AD PRESBYTEROS ET DIACONOS. ARGUMENTUM.-- Argumentum hujus epistolae satis convenit cum praecedenti, ac puto eam esse de qua in sequenti epistola loquitur; laudat enim clerum suum, quod Gaium Diddensem presbyterum, et diaconum ejus, qui lapsis temere communicabant, communione movissent, et ut de aliis quibusdam idipsum fiat hortatur. I. Cyprianus presbyteris et diaconibus fratribus", + "candidate_score": 0.67538, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_91_93", + "bdc_text": "Christi , quam dubitare non licet obiectam divinitus . Quiescere certe mallem . Haec ad te eo scribo , ut qualicunque exemplo patientiae meae tuam confirmem , tum rationem etiam reddam et animi mei , quem erga vos habui et habeoquem erga vos habui et habeo am Rande nachgetragen. , etVor et gestrichenes nedum [ ?", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_465", + "psc_text": "Vos autem, fratres charissimi, pro disciplina quam de mandatis Dominicis a me semper accepistis, et secundum quod me tractante saepissime didicistis, quietem et tranquillitatem tenete, nec quisquam vestrum aliquem tumultum fratribus moveat, aut ultro se gentilibus offerat. Apprehensus enim et traditus loqui debet; siquidem in nobis Dominus positus illa hora loquatur, qui nos confiteri magis voluit quam profiteri. Quid autem de caetero nos observare conveniat antequam in me super confessione nominis Dei proconsul sententiam ferat, instruente Domino in commune disponemus. Incolumes vos, fratres charissimi, Dominus noster in Ecclesia sua permanere faciat et conservare dignetur. Ita fiat per suam misericordiam. 167 Tres epistolae quae sequuntur inter epistolas Cypriani reperiuntur in quibusdam libris antiquis. EPISTOLA CORNELII PAPAE AD CYPRIANUM. Dilectionis tuae non delectabilia et contra fidei regulam scripta suscepi, in quibus nauseas recognovi, et venena sermonum adversus catholicam per totum orbem diffusam Ecclesiam horribilibus a te superseri zizaniis non laudavi. Quae peto", + "candidate_score": 0.675098, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_91_93", + "bdc_text": "Christi , quam dubitare non licet obiectam divinitus . Quiescere certe mallem . Haec ad te eo scribo , ut qualicunque exemplo patientiae meae tuam confirmem , tum rationem etiam reddam et animi mei , quem erga vos habui et habeoquem erga vos habui et habeo am Rande nachgetragen. , etVor et gestrichenes nedum [ ?", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_405", + "psc_text": "si Christum, qui arbitrio et nutu ac praesentia sua et praepositos ipsos et Ecclesiam cum praepositis gubernat, aliquando respexeris, si de innocentia sacerdotum, non humano odio, sed divino judicio credideris, si temeritatis et superbiae atque insolentiae tuae agere vel sero poenitentiam coeperis, si Deo et Christo ejus, quibus servio et quibus puro atque immaculato ore sacrificia et in persecutione pariter et in pace indesinenter offero, plenissime satisfeceris, communicationis tuae poterimus habere rationem, manente tamen apud nos divinae censurae respectu et metu, ut prius Dominum meum consulam an tibi pacem dari et te ad communicationem Ecclesiae suae admitti sua ostensione et admonitione permittat. X. Memini enim quid jam mihi sit ostensum, immo quid sit servo obsequenti et timenti de Dominica et Divina auctoritate praeceptum; qui, inter caetera quae ostendere et revelare dignatus est, et hoc addidit: « Itaque qui Christo non credit sacerdotem facienti, et postea credere incipiet sacerdotem vindicanti. »", + "candidate_score": 0.6748, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_127_129", + "bdc_text": "responderi mihiAm Wortende ein gestrichener Buchstabe . cupere , quam ut acceptum vulnus tecte curetur , ne pugna gravior recrudescat , quae , utcunque cadat , non nisi magno ecclesiarum malo revocabitur . Consyderandum etiam religiose , quid cuique dominus dedit in ecclesia sua et cuius dicta et facta patent latius .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_203", + "psc_text": "nervos severitatis eversa fidei majestate dissolvere; ut, cum adhuc non tantum jaceant, sed et cadant eversorum fratrum ruinae, properata nimis remedia communicationem utique non profutura praestentur, et nova per misericordiam falsam vulnera veteribus transgressionis vulneribus imprimantur, ut miseris ad eversionem majorem eripiatur et poenitentia! Ubi enim poterit indulgentiae medicina proficere, si etiam ipse medicus intercepta poenitentia indulget periculis, si tantummodo operit vulnus, nec sinit necessaria temporis remedia obducere cicatricem? Hoc non est curare, sed, si dicere verum volumus, occidere. IV. Quamquam confessorum quoque quos hic adhuc in carcerem dignitas suae confessionis inclusit, et ad certamen evangelicum sua fides in confessione jam gloriosa semel coronavit, litteras habeas conspirantes cum litteris nostris, quibus severitatem evangelicae disciplinae protulerunt et illicitas petitiones ab Ecclesiae pudore revocarunt. Nisi hoc fecissent, disciplinae evangelicae ruinae non facile sarcirentur, praesertim cum nulli magis tam congruens esset tenorem evangelici vigoris illibatum dignitatemque servare, quam qui se excruciandos et excarnificandos", + "candidate_score": 0.674761, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_104_106", + "bdc_text": "Papistae , qui quidem scholasticos sequuntur , nihil quam habitudinem ( ita loquitur Thomas AquinasVgl. Thomas von Aquin , Summa theologiae , III' q. 76 a. 6 ad 3. ) corporis domini ad species pani et vini ponunt ; Bucer will damit sagen :", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_337", + "psc_text": ". Ut ergo in Genesi per Melchisedech sacerdotem benedictio circa Abraham posset rite celebrari, praecedit ante imago sacrificii Christi, in pane et vino scilicet constituta; quam rem perficiens et adimplens Dominus panem et calicem mixtum vino obtulit, et qui est plenitudo veritatis veritatem praefiguratae imaginis adimplevit. V. Sed et per Salomonem Spiritus sanctus typum Dominici sacrificii ante praemonstrans immolatae hostiae et panis et vini sed et altaris et Apostolorum faciens mentionem, Sapientia, inquit, aedificavit sibi domum, et subdidit columnas septem. Mactavit suas hostias, miscuit in cratera vinum suum, et paravit mensam suam. Et misit servos suos, convocans cum excelsa praedicatione ad crateram dicens: Qui est insipiens declinet ad me. Et egentibus sensu dixit: Venite, edite de meis panibus, et bibite vinum quod miscui vobis (Prov. IX, 1-5) . Vinum mixtum declarat, id est calicem Domini aqua et vino mixtum prophetica voce praenuntiat, ut appareat in passione Dominica id esse gestum", + "candidate_score": 0.67476, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_0_2", + "bdc_text": "Gratiam et pacem a domino , observande in domino et syncera charitate dilecte symmysta et frater . Multae causae cogunt me breviter respondere tuis piis et amantissimis literis Oben Nr. 1797. , quanquam ex prolixa charitate responsurum . ColoniensemErzbischof und Kurfürst Hermann von Wied .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_465", + "psc_text": "Vos autem, fratres charissimi, pro disciplina quam de mandatis Dominicis a me semper accepistis, et secundum quod me tractante saepissime didicistis, quietem et tranquillitatem tenete, nec quisquam vestrum aliquem tumultum fratribus moveat, aut ultro se gentilibus offerat. Apprehensus enim et traditus loqui debet; siquidem in nobis Dominus positus illa hora loquatur, qui nos confiteri magis voluit quam profiteri. Quid autem de caetero nos observare conveniat antequam in me super confessione nominis Dei proconsul sententiam ferat, instruente Domino in commune disponemus. Incolumes vos, fratres charissimi, Dominus noster in Ecclesia sua permanere faciat et conservare dignetur. Ita fiat per suam misericordiam. 167 Tres epistolae quae sequuntur inter epistolas Cypriani reperiuntur in quibusdam libris antiquis. EPISTOLA CORNELII PAPAE AD CYPRIANUM. Dilectionis tuae non delectabilia et contra fidei regulam scripta suscepi, in quibus nauseas recognovi, et venena sermonum adversus catholicam per totum orbem diffusam Ecclesiam horribilibus a te superseri zizaniis non laudavi. Quae peto", + "candidate_score": 0.674443, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_38_40", + "bdc_text": "in illo die - , ita non vulgari opera nec levibus undique contumeliis et calumniis exercitatus , nunc disputare nec vacat nec libet . Hoc unum tibi confirmo in domino , quod et antea non semel confirmavi : nisi persuasum mihi fuisset coram domino vos utrinque idem sentire , quod ad substantiam religionis nostrae attinet , me tantum molestiae in ista resarcienda concordia suscepturum nunquam fuisse .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_331", + "psc_text": "Quamquam sciam, frater charissime, episcopos plurimos, ecclesiis Dominicis in toto mundo divina dignatione praepositos, evangelicae verita tis ac Dominicae traditionis tenere rationem, nec ab eo quod Christus magister et praecepit et gessit humana et novella institutione decedere; tamen, quoniam quidam, vel ignoranter vel simpliciter, in calice Dominico sanctificando et plebi ministrando non hoc faciunt quod Jesus Christus Dominus et Deus noster, sacrificii hujus auctor et doctor fecit et docuit, religiosum pariter ac necessarium duxi has ad vos litteras facere; ut, si quis in isto errore adhuc tenetur, veritatis luce perspecta, ad radicem atque originem traditionis Dominicae revertatur. Nec nos putes, frater charissime, nostra et humana conscribere aut ultronea voluntate hoc nobis audacter assumere, cum mediocritatem nostram semper humili et verecunda moderatione teneamus. Sed quando aliquid Deo inspirante et mandante praecipitur, necesse est Domino servus fidelis obtemperet, excusatus apud omnes quod nihil sibi arroganter assumat, qui offensam Domini timere compellitur, nisi", + "candidate_score": 0.674261, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_60_62", + "bdc_text": "tam multa praeclare agenti et peragenti tam praedicatione nominis sui quam explicatione virtutis suae in vita eius condonare ipsa professionis christianae religio iussit . Idem igitur faciendum et aliis suadere oportuit . Huic instituto dominus tantum dedit successus in ecclesiis Sveviae et vestratibus aliquot Gemeint sind die Kirchen von Basel und St .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_331", + "psc_text": "Quamquam sciam, frater charissime, episcopos plurimos, ecclesiis Dominicis in toto mundo divina dignatione praepositos, evangelicae verita tis ac Dominicae traditionis tenere rationem, nec ab eo quod Christus magister et praecepit et gessit humana et novella institutione decedere; tamen, quoniam quidam, vel ignoranter vel simpliciter, in calice Dominico sanctificando et plebi ministrando non hoc faciunt quod Jesus Christus Dominus et Deus noster, sacrificii hujus auctor et doctor fecit et docuit, religiosum pariter ac necessarium duxi has ad vos litteras facere; ut, si quis in isto errore adhuc tenetur, veritatis luce perspecta, ad radicem atque originem traditionis Dominicae revertatur. Nec nos putes, frater charissime, nostra et humana conscribere aut ultronea voluntate hoc nobis audacter assumere, cum mediocritatem nostram semper humili et verecunda moderatione teneamus. Sed quando aliquid Deo inspirante et mandante praecipitur, necesse est Domino servus fidelis obtemperet, excusatus apud omnes quod nihil sibi arroganter assumat, qui offensam Domini timere compellitur, nisi", + "candidate_score": 0.67421, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_105", + "bdc_text": "Thomas von Aquin , Summa theologiae , III' q. 76 a. 6 ad 3. ) corporis domini ad species pani et vini ponunt ;", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_337", + "psc_text": ". Ut ergo in Genesi per Melchisedech sacerdotem benedictio circa Abraham posset rite celebrari, praecedit ante imago sacrificii Christi, in pane et vino scilicet constituta; quam rem perficiens et adimplens Dominus panem et calicem mixtum vino obtulit, et qui est plenitudo veritatis veritatem praefiguratae imaginis adimplevit. V. Sed et per Salomonem Spiritus sanctus typum Dominici sacrificii ante praemonstrans immolatae hostiae et panis et vini sed et altaris et Apostolorum faciens mentionem, Sapientia, inquit, aedificavit sibi domum, et subdidit columnas septem. Mactavit suas hostias, miscuit in cratera vinum suum, et paravit mensam suam. Et misit servos suos, convocans cum excelsa praedicatione ad crateram dicens: Qui est insipiens declinet ad me. Et egentibus sensu dixit: Venite, edite de meis panibus, et bibite vinum quod miscui vobis (Prov. IX, 1-5) . Vinum mixtum declarat, id est calicem Domini aqua et vino mixtum prophetica voce praenuntiat, ut appareat in passione Dominica id esse gestum", + "candidate_score": 0.674094, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_127_129", + "bdc_text": "responderi mihiAm Wortende ein gestrichener Buchstabe . cupere , quam ut acceptum vulnus tecte curetur , ne pugna gravior recrudescat , quae , utcunque cadat , non nisi magno ecclesiarum malo revocabitur . Consyderandum etiam religiose , quid cuique dominus dedit in ecclesia sua et cuius dicta et facta patent latius .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_175", + "psc_text": "cum suo dolore qui languent, et ita demum sperant sanitatem, si tolerantia superarint dolorem; infidelis enim cicatrix quam cito festinans medicus induxit, et ad quemlibet casum medela rescinditur, si non fideliter de ipsa tarditate remedia praestentur: cito rursus in incendium flamma revocatur, nisi totius ignis, etiam usque ad extremam scintillam, materia restinguatur; ut merito hujusmodi homines sciant sibi etiam de ipsa mora magis consuli et fideliora necessariis dilationibus remedia praestari. Caeterum, ubi erit quod custodia squalidi carceris includuntur qui Christum confitentur, si sine periculo fidei sunt qui negaverunt? ubi quod in nomine Dei catenarum ambitu vinciuntur, si sine communicatione non sunt qui confessionem Dei non retinuerunt? ubi quod detenti martyres gloriosas animas ponunt, si qui dereliquerunt fidem periculorum et delictorum suorum non sentiunt magnitudinem? Quod si nimiam impatientiam praeferunt et intolerabili festinatione communicationem exposcunt, frustra querula ista et invidiosa ac nihil adversus veritatem valentia jactant petulanti et infreno ore convicia,", + "candidate_score": 0.673325, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_104_106", + "bdc_text": "Papistae , qui quidem scholasticos sequuntur , nihil quam habitudinem ( ita loquitur Thomas AquinasVgl. Thomas von Aquin , Summa theologiae , III' q. 76 a. 6 ad 3. ) corporis domini ad species pani et vini ponunt ; Bucer will damit sagen :", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_330", + "psc_text": "non possumus ut eos Christo placere faciamus, nos certe, quod nostrum est, Christo Domino et Deo nostro, praecepta ejus servando, placeamus. Opto te, frater charissime ac desiderantissime, in Domino bene valere. EPISTOLA LXIII.(Erasm., II, 3. Pamel., Rigalt., Baluz., LXIII. Paris., LXII Oxon., Lips., LXIII.) AD CAECILIUM DE SACRAMENTO DOMINICI CALICIS. ARGUMENTUM.-- Docet Cyprianus, contra aquarios, in calice Dominico non aquam solam, sed vinum aqua mixtum esse offerendum; per eam in Scripturis Baptismum, minime vero Eucharistiam designari. Typis ex Veteri Testamento sumptis, usus vini in Sacramento corporis Dominici illustratur, populumque christianum per aquae symbolum intelligi declaratur. I. Cyprianus Caecilio fratri salutem. Quamquam sciam, frater charissime, episcopos plurimos, ecclesiis Dominicis in toto mundo divina dignatione praepositos, evangelicae verita tis ac Dominicae traditionis tenere rationem, nec ab eo quod Christus magister et praecepit et gessit humana et novella institutione decedere; tamen, quoniam quidam, vel ignoranter vel simpliciter, in calice Dominico sanctificando et plebi", + "candidate_score": 0.67295, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_59_61", + "bdc_text": "domino in illoVor illo gestrichenes ipso . tam multa praeclare agenti et peragenti tam praedicatione nominis sui quam explicatione virtutis suae in vita eius condonare ipsa professionis christianae religio iussit . Idem igitur faciendum et aliis suadere oportuit .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_159", + "psc_text": "gradu, et in hac acie qui Evangelium conantur irrumpere et, praeceptis Domini subruendis manus impias inferentes, fidei robore submovere, praebuisse ante initia virtutum, nunc et morum magisteria praebere. Dominus post resurrectionem mittens apostolos mandat et dicit: Data est mihi omnis potestas in coelo et in terra. Ite ergo et docete gentes omnes, tingentes eos in nomine Patris et Filii et Spiritus sancti, docentes eos observare omnia quaecumque praecepi vobis. (Matth. XXVIII, 19) . Et Joannes apostolus mandati memor in Epistola sua postmodum ponit: In hoc, inquit, intelligimus quia cognovimus eum, si praecepta ejus custodiamus. Qui dicit quoniam cognovit eum, et mandata ejus non servat, mendax est et veritas in illo non est. (I Joa., II, 3, 4) . Haec praecepta custodienda suggeritis, divina et coelestia mandata servatis. Hoc est confessorem Domini, hoc est esse martyrem Christi, servare vocis suae inviolatam circa omnia, et solidam firmitatem. Nam velle praeter Dominum martyrem", + "candidate_score": 0.668924, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_39_41", + "bdc_text": "Hoc unum tibi confirmo in domino , quod et antea non semel confirmavi : nisi persuasum mihi fuisset coram domino vos utrinque idem sentire , quod ad substantiam religionis nostrae attinet , me tantum molestiae in ista resarcienda concordia suscepturum nunquam fuisse . Ad religionis autem substantiam pertinere etiam censeo doctrinam usumque sacramentorum .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_331", + "psc_text": "Quamquam sciam, frater charissime, episcopos plurimos, ecclesiis Dominicis in toto mundo divina dignatione praepositos, evangelicae verita tis ac Dominicae traditionis tenere rationem, nec ab eo quod Christus magister et praecepit et gessit humana et novella institutione decedere; tamen, quoniam quidam, vel ignoranter vel simpliciter, in calice Dominico sanctificando et plebi ministrando non hoc faciunt quod Jesus Christus Dominus et Deus noster, sacrificii hujus auctor et doctor fecit et docuit, religiosum pariter ac necessarium duxi has ad vos litteras facere; ut, si quis in isto errore adhuc tenetur, veritatis luce perspecta, ad radicem atque originem traditionis Dominicae revertatur. Nec nos putes, frater charissime, nostra et humana conscribere aut ultronea voluntate hoc nobis audacter assumere, cum mediocritatem nostram semper humili et verecunda moderatione teneamus. Sed quando aliquid Deo inspirante et mandante praecipitur, necesse est Domino servus fidelis obtemperet, excusatus apud omnes quod nihil sibi arroganter assumat, qui offensam Domini timere compellitur, nisi", + "candidate_score": 0.668827, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_44_46", + "bdc_text": "de modo praesentiae , distributionis , sumptionis nihil prorsus definire et hoc diserte confiteri se non cogitare talem modum , qui ullo modo detrahat vel naturae vel gloriae Christi , domini nostri . Iam cum confessioneVor confessione gestrichenes vos . BasiliensiGemeint ist das Erste Hel vetische Bekenntnis von 1536 ( RBS 1/2 33-68 ) .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_345", + "psc_text": "Qua in parte invenimus calicem mixtum fuisse quem Dominus obtulit 107, et vinum fuisse quod sanguinem suum dixit. Unde apparet sanguinem Christi non offerri si desit vinum calici, nec sacrificium Dominicum legitima sanctificatione celebrari nisi oblatio et sacrificium nostrum responderit passioni. Quomodo autem de creatura vitis novum vinum cum Christo in regno Patris bibemus, si in sacrificio Dei Patris et Christi vinum non offerimus, nec calicem Domini Dominica traditione miscemus? X. Beatus quoque apostolus Paulus, a Domino electus et missus et praedicator veritatis evangelicae constitutus, haec eadem in Epistola sua ponit dicens: Dominus Jesus in qua nocte tradebatur accepit panem, et gratias egit et fregit et dixit: Hoc est corpus meum quod pro vobis tradetur. Hoc facite in meam commemorationem. Simili modo et calicem, postquam coenatum, est accepit dicens: Hic calix novum testamentum est in meo sanguine. Hoc facite, quotiescumque biberitis, in meam commemorationem. Quotiescumque enim ederitis panem istum et", + "candidate_score": 0.665834, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_44_46", + "bdc_text": "de modo praesentiae , distributionis , sumptionis nihil prorsus definire et hoc diserte confiteri se non cogitare talem modum , qui ullo modo detrahat vel naturae vel gloriae Christi , domini nostri . Iam cum confessioneVor confessione gestrichenes vos . BasiliensiGemeint ist das Erste Hel vetische Bekenntnis von 1536 ( RBS 1/2 33-68 ) .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_348", + "psc_text": "dico: Si quis vobis annuntiaverit praeterquam quod accepistis, anathema sit (Gal. I, 6-9) . XI. Cum ergo neque ipse Apostolus neque Angelus de coelo annuntiare possit aliter aut docere praeterquam quod semel Christus docuit et Apostoli ejus annuntiaverunt, miror satis unde hoc usurpatum sit ut, contra evangelicam et apostolicam disciplinam, quibusdam in locis aqua offeratur in Dominico calice, quae sola Christi sanguinem non possit exprimere. Cujus rei sacramentum nec in Psalmis tacet Spiritus sanctus faciens mentionem dominici calicis et dicens: Calix tuus inebrians perquam optimus (Psal. XXII, 5) . Calix autem qui inebriat, utique vino mixtus est: neque enim aqua inebriare quemquam potest. Sic autem calix Dominicus inebriat ut et Noe in Genesi vinum bibens inebriatus est. Sed, quia ebrietas Dominici calicis et sanguinis non est talis qualis est ebrietas vini saecularis, cum diceret Spiritus sanctus in Psalmo, Calix tuus inebrians, addidit perquam optimus, quod scilicet calix Dominicus sic bibentes", + "candidate_score": 0.663006, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_133_135", + "bdc_text": "Resalutant vos omnes symmystae , quibus nos et nostra omnia commendamus in domino. 1543 . M. Bucerus . [ Adresse darunter : ] Eximio doctrinae christianae professori , ecclesiae Christi curatori accuratissimo d. Henrico Bullingero suo in domino symmystae et fratri suo in domino colendo et charissimo .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_465", + "psc_text": "Vos autem, fratres charissimi, pro disciplina quam de mandatis Dominicis a me semper accepistis, et secundum quod me tractante saepissime didicistis, quietem et tranquillitatem tenete, nec quisquam vestrum aliquem tumultum fratribus moveat, aut ultro se gentilibus offerat. Apprehensus enim et traditus loqui debet; siquidem in nobis Dominus positus illa hora loquatur, qui nos confiteri magis voluit quam profiteri. Quid autem de caetero nos observare conveniat antequam in me super confessione nominis Dei proconsul sententiam ferat, instruente Domino in commune disponemus. Incolumes vos, fratres charissimi, Dominus noster in Ecclesia sua permanere faciat et conservare dignetur. Ita fiat per suam misericordiam. 167 Tres epistolae quae sequuntur inter epistolas Cypriani reperiuntur in quibusdam libris antiquis. EPISTOLA CORNELII PAPAE AD CYPRIANUM. Dilectionis tuae non delectabilia et contra fidei regulam scripta suscepi, in quibus nauseas recognovi, et venena sermonum adversus catholicam per totum orbem diffusam Ecclesiam horribilibus a te superseri zizaniis non laudavi. Quae peto", + "candidate_score": 0.662969, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_1_3", + "bdc_text": "Multae causae cogunt me breviter respondere tuis piis et amantissimis literis Oben Nr. 1797. , quanquam ex prolixa charitate responsurum . ColoniensemErzbischof und Kurfürst Hermann von Wied . et MonasteriensemBischof Franz von Waldeck .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_127", + "psc_text": "post gravem lapsum, vera poenitentia et humilitate tota promereri Dominum possint. Legi autem et universorum confessorum litteras, quas voluerunt per me collegis omnibus 27 innotescere et ad eos pacem a se datam pervenire de quibus apud nos ratio constiterit quid post commissum egerint. Quae res cum omnium nostrum consilium et sententiam exspectet, praejudicare ego et soli mihi rem communem vindicare non audeo. Et ideo instetur interim epistolis quas ad vos proxime feceram, quarum exemplum collegis quoque multis jam misi; qui rescripserunt placere sibi quod statuimus, nec ab eo recedendum esse donec, pace nobis a Domino reddita, in unum convenire et singulorum causas examinare possimus. Sed et quid mihi Caldonius collega meus scripserit quidque ego ei rescripserim ut sciretis, utriusque epistolae exemplum litteris meis junxi. Quod totum peto fratribus nostris legatis, ut magis ac magis ad patientiam componantur, nec delicto proprio adjiciant adhuc aliud delictum, dum nec nobis nec Evangelio volunt", + "candidate_score": 0.662105, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_126_128", + "bdc_text": "Boni haec , rogo , consule nec aliud putes meme über der Zeile nachgetragen. responderi mihiAm Wortende ein gestrichener Buchstabe . cupere , quam ut acceptum vulnus tecte curetur , ne pugna gravior recrudescat , quae , utcunque cadat , non nisi magno ecclesiarum malo revocabitur .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_175", + "psc_text": "cum suo dolore qui languent, et ita demum sperant sanitatem, si tolerantia superarint dolorem; infidelis enim cicatrix quam cito festinans medicus induxit, et ad quemlibet casum medela rescinditur, si non fideliter de ipsa tarditate remedia praestentur: cito rursus in incendium flamma revocatur, nisi totius ignis, etiam usque ad extremam scintillam, materia restinguatur; ut merito hujusmodi homines sciant sibi etiam de ipsa mora magis consuli et fideliora necessariis dilationibus remedia praestari. Caeterum, ubi erit quod custodia squalidi carceris includuntur qui Christum confitentur, si sine periculo fidei sunt qui negaverunt? ubi quod in nomine Dei catenarum ambitu vinciuntur, si sine communicatione non sunt qui confessionem Dei non retinuerunt? ubi quod detenti martyres gloriosas animas ponunt, si qui dereliquerunt fidem periculorum et delictorum suorum non sentiunt magnitudinem? Quod si nimiam impatientiam praeferunt et intolerabili festinatione communicationem exposcunt, frustra querula ista et invidiosa ac nihil adversus veritatem valentia jactant petulanti et infreno ore convicia,", + "candidate_score": 0.660055, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_65_67", + "bdc_text": "Amy Nelson Burnett , Basel and the Wittenberg Concord , in : ARG XCVI , 2005 , S. 33-56 ( bes. S. 33-39 ) . , ut cum his pax illi viro constet et citra ullam , quod equidem agnosco , doctrinae Christi obscurationem ullo in loco . Vestra alia et de viro sententia et de causa indicatio fuit ;", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_355", + "psc_text": "5) . Quare, si solus Christus audiendus est, non debemus attendere quid alius ante nos faciendum esse putaverit, sed quid qui ante omnes est Christus prior fecerit. Neque enim hominis consuetudinem sequi oportet, sed Dei veritatem, cum per Esaiam prophetam Deus loquatur et dicat: Sine causa autem colunt me, mandata et doctrinas hominum docentes (Isa. XXIX, 13) . Et iterum Dominus in Evangelio hoc idem repetat dicens: 109 Rejicitis mandatum Dei, ut traditionem vestram statuatis (Marc. VII, 13) . Sed et alio in loco ponit et dicit: Qui solverit unum ex mandatis istis minimis, et sic docuerit homines, minimus vocabitur in regno coelorum (Matth. V, 19) . Quod si nec minima de mandatis Dominicis licet solvere, quanto magis tam magna, tam grandia, tam ad ipsum Dominicae passionis et nostrae redemptionis sacramentum pertinentia fas non est infringere, aut in aliud quam quod divinitus institutum sit humana traditione mutare? Nam, si Jesus", + "candidate_score": 0.655806, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_77_79", + "bdc_text": "et post ad me delatae sunt - sive verae sive falsae , viderit dominus - , agnovi me defunctum esse meo munere ad vos et converti me ad agenda ea , quae domi etdomi et am Rande nachgetragen . aliunde nimium cumulate offerebantur . Amavi vos in Christo et colo ut semper nec ex hac dilectione et veneratione remittam aliquid .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_359", + "psc_text": "6) . Et iterum in Psalmis: Allevatio manuum mearum sacrificium vespertinum (Psal. CXL, 2) . Nos autem resurrectionem Domini mane celebramus. XVII. Et quia passionis ejus mentionem in sacrificiis omnibus facimus (passio est enim Domini sacrificium quod offerimus), nihil aliud quam quod ille fecit facere debemus. Scriptura enim dicit: Quotiescumque enim ederitis panem istum et calicem istum biberitis, mortem Domini annuntiabitis quoadusque veniat (I Cor. II, 26) . Quotiescumque ergo calicem in commemorationem Domini et passionis ejus offerimus, id quod constat Dominum fecisse faciamus. Et viderit, frater charissime; si quis de antecessoribus nostris vel ignoranter vel simpliciter non hoc observavit et tenuit quod nos Dominus facere exemplo et magisterio suo docuit, potest simplicitati ejus de indulgentia Domini venia concedi. Nobis vero non poterit ignosci, qui nunc a Domino admoniti et instructi sumus ut calicem Dominicum vino mixtum, secundum quod Dominus obtulit, offeramus; et de hoc quoque ad collegas nostros litteras", + "candidate_score": 0.65504, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_128", + "bdc_text": "cupere , quam ut acceptum vulnus tecte curetur , ne pugna gravior recrudescat , quae , utcunque cadat , non nisi magno ecclesiarum malo revocabitur .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_203", + "psc_text": "nervos severitatis eversa fidei majestate dissolvere; ut, cum adhuc non tantum jaceant, sed et cadant eversorum fratrum ruinae, properata nimis remedia communicationem utique non profutura praestentur, et nova per misericordiam falsam vulnera veteribus transgressionis vulneribus imprimantur, ut miseris ad eversionem majorem eripiatur et poenitentia! Ubi enim poterit indulgentiae medicina proficere, si etiam ipse medicus intercepta poenitentia indulget periculis, si tantummodo operit vulnus, nec sinit necessaria temporis remedia obducere cicatricem? Hoc non est curare, sed, si dicere verum volumus, occidere. IV. Quamquam confessorum quoque quos hic adhuc in carcerem dignitas suae confessionis inclusit, et ad certamen evangelicum sua fides in confessione jam gloriosa semel coronavit, litteras habeas conspirantes cum litteris nostris, quibus severitatem evangelicae disciplinae protulerunt et illicitas petitiones ab Ecclesiae pudore revocarunt. Nisi hoc fecissent, disciplinae evangelicae ruinae non facile sarcirentur, praesertim cum nulli magis tam congruens esset tenorem evangelici vigoris illibatum dignitatemque servare, quam qui se excruciandos et excarnificandos", + "candidate_score": 0.65272, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_122_124", + "bdc_text": "Si ullo pacto fieri queat , deprecorKorrigiert aus precor. , ut Lutheri epistola prematur , ne quid illincillinc über der Zeile nachgetragen . amplius tale scribatur . Si volet dominus , cavere summis viribus enitemur , sicut etiam ante certe hac in re non dormitavimus .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_71", + "psc_text": "apud conscientiam meam solus occultare non debui, quibus unusquisque nostrum et instrui et regi possit. Nec ipsi denique apud vos hanc epistolam teneatis occultam, sed legendam fratribus suggeratis. Intercipere enim quibus nos Dominus admonere et instruere dignatur, ejus est qui admoneri et instrui fratrem suum nolit. Probari nos a Domino nostro sciant, nec umquam a fide qua in eum semel credidimus, praesentis pressurae conflictatione deficiant. Delicta sua singuli recognoscentes, vel modo conversationem veteris hominis exponant. Nemo enim retro attendens et superponens manum suam super aratrum aptus est regno Dei. Denique et uxor Lot, quae liberata, contra praeceptum, retro respexit, quod evaserat perdidit. Attendamus non posteriora, quo diabolus revocat, sed priora, quo Christus vocat. Oculos erigamus ad coelum, ne oblectamentis et illecebris nos suis terra decipiat. Unusquisque oret Deum, non pro se tantum, sed pro omnibus fratribus, sicut Dominus orare nos docuit; ubi non singulis privatam precem mandat, sed oratione communi", + "candidate_score": 0.649265, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_2_4", + "bdc_text": "ColoniensemErzbischof und Kurfürst Hermann von Wied . et MonasteriensemBischof Franz von Waldeck . et institutas ab illis ecclesias Christo domino assiduis vestris et ecclesiae vestrae precibus , ut facite , commendare pergite , rogo .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_331", + "psc_text": "Quamquam sciam, frater charissime, episcopos plurimos, ecclesiis Dominicis in toto mundo divina dignatione praepositos, evangelicae verita tis ac Dominicae traditionis tenere rationem, nec ab eo quod Christus magister et praecepit et gessit humana et novella institutione decedere; tamen, quoniam quidam, vel ignoranter vel simpliciter, in calice Dominico sanctificando et plebi ministrando non hoc faciunt quod Jesus Christus Dominus et Deus noster, sacrificii hujus auctor et doctor fecit et docuit, religiosum pariter ac necessarium duxi has ad vos litteras facere; ut, si quis in isto errore adhuc tenetur, veritatis luce perspecta, ad radicem atque originem traditionis Dominicae revertatur. Nec nos putes, frater charissime, nostra et humana conscribere aut ultronea voluntate hoc nobis audacter assumere, cum mediocritatem nostram semper humili et verecunda moderatione teneamus. Sed quando aliquid Deo inspirante et mandante praecipitur, necesse est Domino servus fidelis obtemperet, excusatus apud omnes quod nihil sibi arroganter assumat, qui offensam Domini timere compellitur, nisi", + "candidate_score": 0.647706, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_67_69", + "bdc_text": "Vestra alia et de viro sententia et de causa indicatio fuit ; itaque id confici apud vos , quod est confectum apudapud über der Zeile nachgetragen. alios , non fuit . Tribui hoc iusto dei in nos iudicio et conditioni ecclesiae vestrae .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_355", + "psc_text": "5) . Quare, si solus Christus audiendus est, non debemus attendere quid alius ante nos faciendum esse putaverit, sed quid qui ante omnes est Christus prior fecerit. Neque enim hominis consuetudinem sequi oportet, sed Dei veritatem, cum per Esaiam prophetam Deus loquatur et dicat: Sine causa autem colunt me, mandata et doctrinas hominum docentes (Isa. XXIX, 13) . Et iterum Dominus in Evangelio hoc idem repetat dicens: 109 Rejicitis mandatum Dei, ut traditionem vestram statuatis (Marc. VII, 13) . Sed et alio in loco ponit et dicit: Qui solverit unum ex mandatis istis minimis, et sic docuerit homines, minimus vocabitur in regno coelorum (Matth. V, 19) . Quod si nec minima de mandatis Dominicis licet solvere, quanto magis tam magna, tam grandia, tam ad ipsum Dominicae passionis et nostrae redemptionis sacramentum pertinentia fas non est infringere, aut in aliud quam quod divinitus institutum sit humana traditione mutare? Nam, si Jesus", + "candidate_score": 0.647325, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_46_48", + "bdc_text": "BasiliensiGemeint ist das Erste Hel vetische Bekenntnis von 1536 ( RBS 1/2 33-68 ) . etiam clare testaremini vosvos über der Zeile nachgetragen. non esse in ea sententia , ut absentis modomodo am Rande nachgetragen . Christi signa inVor in gestrichenes modo .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_333", + "psc_text": "Christi non aqua est utique, sed vinum. Nec potest videri sanguis ejus, quo redempti et vivificati sumus, esse in calice quando vinum desit calici, quo Christi sanguis ostenditur, qui Scripturarum omnium sacramento ac testimonio praedicetur. III. Invenimus enim et in Genesi circa sacramentum in Noe hoc idem praecucurrisse et figuram Dominicae passionis illic extitisse quod vinum bibit, quod inebriatus est (Gen. IX, 21), quod in domo sua nudatus est, quod fuit recubans nudis et patentibus femoribus, quod nuditas illa patris a medio filio denotata est et foras nuntiata, a duobus vero, majore et minore, contecta, et caetera quae necesse non est exequi, cum satis sit hoc solum 105 complecti, quod Noe, typum futurae veritatis ostendens, non aquam sed vinum biberit, et sic imaginem Dominicae passionis expresserit. IV. Item in sacerdote Melchisedech sacrificii Dominici sacramentum praefiguratum videmus, secundum quod Scriptura divina testatur et dicit: Et Melchisedeh, rex Salem, protulit panem et", + "candidate_score": 0.645491, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_126_128", + "bdc_text": "Boni haec , rogo , consule nec aliud putes meme über der Zeile nachgetragen. responderi mihiAm Wortende ein gestrichener Buchstabe . cupere , quam ut acceptum vulnus tecte curetur , ne pugna gravior recrudescat , quae , utcunque cadat , non nisi magno ecclesiarum malo revocabitur .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_203", + "psc_text": "nervos severitatis eversa fidei majestate dissolvere; ut, cum adhuc non tantum jaceant, sed et cadant eversorum fratrum ruinae, properata nimis remedia communicationem utique non profutura praestentur, et nova per misericordiam falsam vulnera veteribus transgressionis vulneribus imprimantur, ut miseris ad eversionem majorem eripiatur et poenitentia! Ubi enim poterit indulgentiae medicina proficere, si etiam ipse medicus intercepta poenitentia indulget periculis, si tantummodo operit vulnus, nec sinit necessaria temporis remedia obducere cicatricem? Hoc non est curare, sed, si dicere verum volumus, occidere. IV. Quamquam confessorum quoque quos hic adhuc in carcerem dignitas suae confessionis inclusit, et ad certamen evangelicum sua fides in confessione jam gloriosa semel coronavit, litteras habeas conspirantes cum litteris nostris, quibus severitatem evangelicae disciplinae protulerunt et illicitas petitiones ab Ecclesiae pudore revocarunt. Nisi hoc fecissent, disciplinae evangelicae ruinae non facile sarcirentur, praesertim cum nulli magis tam congruens esset tenorem evangelici vigoris illibatum dignitatemque servare, quam qui se excruciandos et excarnificandos", + "candidate_score": 0.645424, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_4", + "bdc_text": "et institutas ab illis ecclesias Christo domino assiduis vestris et ecclesiae vestrae precibus , ut facite , commendare pergite , rogo .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_331", + "psc_text": "Quamquam sciam, frater charissime, episcopos plurimos, ecclesiis Dominicis in toto mundo divina dignatione praepositos, evangelicae verita tis ac Dominicae traditionis tenere rationem, nec ab eo quod Christus magister et praecepit et gessit humana et novella institutione decedere; tamen, quoniam quidam, vel ignoranter vel simpliciter, in calice Dominico sanctificando et plebi ministrando non hoc faciunt quod Jesus Christus Dominus et Deus noster, sacrificii hujus auctor et doctor fecit et docuit, religiosum pariter ac necessarium duxi has ad vos litteras facere; ut, si quis in isto errore adhuc tenetur, veritatis luce perspecta, ad radicem atque originem traditionis Dominicae revertatur. Nec nos putes, frater charissime, nostra et humana conscribere aut ultronea voluntate hoc nobis audacter assumere, cum mediocritatem nostram semper humili et verecunda moderatione teneamus. Sed quando aliquid Deo inspirante et mandante praecipitur, necesse est Domino servus fidelis obtemperet, excusatus apud omnes quod nihil sibi arroganter assumat, qui offensam Domini timere compellitur, nisi", + "candidate_score": 0.645318, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_87_89", + "bdc_text": "atque hac ipsa quoque concordiae causa iactata alioque scripta sint , me clam non sunt . Sed quid faciam ? Domini sum occasionemque nullam nec debeo nec possum reiicereVor reiicere gestrichenes agendi .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_347", + "psc_text": "Dominus fecit nos quoque faciamus, et calicem Domini pari ratione miscentes a divino magisterio non recedamus. Ab evangelicis autem praeceptis omnino recedendum non esse, et eadem quae magister docuit et fecit discipulos quoque observare et facere debere, constantius et fortius alio in loco beatus Apostolus docet dicens: Miror quod sic tam cito demutamini ab eo qui vos vocavit ad gratiam, ad aliud evangelium, quod non est aliud, nisi si sunt aliqui qui vos conturbant et volunt convertere Evangelium Christi. Sed, licet aut nos aut Angelus de coelo aliter annuntiet praeterquam quod annuntiavimus vobis, anathema sit. Sicut praediximus, et nunc iterum dico: Si quis vobis annuntiaverit praeterquam quod accepistis, anathema sit (Gal. I, 6-9) . XI. Cum ergo neque ipse Apostolus neque Angelus de coelo annuntiare possit aliter aut docere praeterquam quod semel Christus docuit et Apostoli ejus annuntiaverunt, miror satis unde hoc usurpatum sit ut, contra evangelicam et apostolicam disciplinam,", + "candidate_score": 0.643772, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_128", + "bdc_text": "cupere , quam ut acceptum vulnus tecte curetur , ne pugna gravior recrudescat , quae , utcunque cadat , non nisi magno ecclesiarum malo revocabitur .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_175", + "psc_text": "cum suo dolore qui languent, et ita demum sperant sanitatem, si tolerantia superarint dolorem; infidelis enim cicatrix quam cito festinans medicus induxit, et ad quemlibet casum medela rescinditur, si non fideliter de ipsa tarditate remedia praestentur: cito rursus in incendium flamma revocatur, nisi totius ignis, etiam usque ad extremam scintillam, materia restinguatur; ut merito hujusmodi homines sciant sibi etiam de ipsa mora magis consuli et fideliora necessariis dilationibus remedia praestari. Caeterum, ubi erit quod custodia squalidi carceris includuntur qui Christum confitentur, si sine periculo fidei sunt qui negaverunt? ubi quod in nomine Dei catenarum ambitu vinciuntur, si sine communicatione non sunt qui confessionem Dei non retinuerunt? ubi quod detenti martyres gloriosas animas ponunt, si qui dereliquerunt fidem periculorum et delictorum suorum non sentiunt magnitudinem? Quod si nimiam impatientiam praeferunt et intolerabili festinatione communicationem exposcunt, frustra querula ista et invidiosa ac nihil adversus veritatem valentia jactant petulanti et infreno ore convicia,", + "candidate_score": 0.643261, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_2_4", + "bdc_text": "ColoniensemErzbischof und Kurfürst Hermann von Wied . et MonasteriensemBischof Franz von Waldeck . et institutas ab illis ecclesias Christo domino assiduis vestris et ecclesiae vestrae precibus , ut facite , commendare pergite , rogo .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_465", + "psc_text": "Vos autem, fratres charissimi, pro disciplina quam de mandatis Dominicis a me semper accepistis, et secundum quod me tractante saepissime didicistis, quietem et tranquillitatem tenete, nec quisquam vestrum aliquem tumultum fratribus moveat, aut ultro se gentilibus offerat. Apprehensus enim et traditus loqui debet; siquidem in nobis Dominus positus illa hora loquatur, qui nos confiteri magis voluit quam profiteri. Quid autem de caetero nos observare conveniat antequam in me super confessione nominis Dei proconsul sententiam ferat, instruente Domino in commune disponemus. Incolumes vos, fratres charissimi, Dominus noster in Ecclesia sua permanere faciat et conservare dignetur. Ita fiat per suam misericordiam. 167 Tres epistolae quae sequuntur inter epistolas Cypriani reperiuntur in quibusdam libris antiquis. EPISTOLA CORNELII PAPAE AD CYPRIANUM. Dilectionis tuae non delectabilia et contra fidei regulam scripta suscepi, in quibus nauseas recognovi, et venena sermonum adversus catholicam per totum orbem diffusam Ecclesiam horribilibus a te superseri zizaniis non laudavi. Quae peto", + "candidate_score": 0.639431, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_23_25", + "bdc_text": "Premite hanc epistolam , quantum potestis . Monuerat hac de re Myconius nosterDas Schreiben von Myconius scheint verloren zu sein , vgl . jedoch Bucers Antwort vom 20 . Oktober ( Zürich ZB , Ms F 80 , 144 ) .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_213", + "psc_text": "judicii sui examinet pondera, nobis tamen anxie curantibus ut nec pronam nostram improbi homines laudent facilitatem, nec vere poenitentes accusent nostram quasi duram crudelitatem. Optamus te, beatissime ac gloriosissime papa, in Domino semper bene valere et nostri meminisse. EPISTOLA XXXII.(Erasm., III, 4. Pamel., Rigalt., Baluz., Oxon., Lips., XXXII.) AD CLERUM CARTHAGINENSEM, DE MISSIS ROMAM ET ACCEPTIS INDE LITTERIS. ARGUMENTUM.-- Monetur clerus Carthaginensis ut litteras Cleri Romani et Cypriani responsa communicanda curet. Cyprianus presbyteris et diaconibus fratribus salutem. Quales litteras ad Clerum Romae agentem fecerim, quidque illi mihi rescripserint, quid etiam Moyses et Maximus presbyteri et Nicostratus et Rufinus diaconi et caeteri cum eis confessores in custodia constituti, aeque ad litteras meas rescripserint, ut scire possetis, fratres charissimi, exempla vobis legenda transmisi. Vos curate quantum potestis pro diligentia vestra ut scripta nostra et illorum rescripta fratribus nostris innotescant. Sed et si qui de peregrinis episcopi collegae mei, vel presbyteri, vel diacones", + "candidate_score": 0.636705, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_23_25", + "bdc_text": "Premite hanc epistolam , quantum potestis . Monuerat hac de re Myconius nosterDas Schreiben von Myconius scheint verloren zu sein , vgl . jedoch Bucers Antwort vom 20 . Oktober ( Zürich ZB , Ms F 80 , 144 ) .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_196", + "psc_text": "is pro quo petitur condignus est ut quod petitur impetretur. IV. Quod autem pertinet ad Privatum Lambesitanum, pro tuo more fecisti, qui rem nobis tamquam sollicitam nuntiare voluisti; omnes enim nos decet pro corpore totius Ecclesiae, cujus per varias quasque provincias membra digesta sunt, excubare. Sed nos etiam ante litteras tuas fraus callidi hominis latere non potuit: nam, cum antehac quidam ex ipsius nequitiae cohorte venisset vexillarius Privati Futurus, et fraudulenter litteras a nobis elicere curaret, nec quis esset latuit, nec litteras quas volebat accepit. Optamus te in Domino bene valere. 42 EPISTOLA XXXI.(Erasm., II, 7. Pamel., Rigalt., Baluz., XXXI. Paris., XXX, Oxon., Lips., XXX; Novatian. opp. edit. Jackson. p. 277. Galland., Biblioth. Vett. PP. III, p. 291.) CLERI ROMANI AD CYPRIANUM. ARGUMENTUM.-- Quod paucis epistola praecedenti, nunc latius et solide tractat Clerus Romanus, respondens alteri quoque epistolae Cypriani, e qua verba aliquot citat, quae exstare non putatur, obiter etiam", + "candidate_score": 0.628655, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_61_63", + "bdc_text": "Idem igitur faciendum et aliis suadere oportuit . Huic instituto dominus tantum dedit successus in ecclesiis Sveviae et vestratibus aliquot Gemeint sind die Kirchen von Basel und St . Gallen ;", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_331", + "psc_text": "Quamquam sciam, frater charissime, episcopos plurimos, ecclesiis Dominicis in toto mundo divina dignatione praepositos, evangelicae verita tis ac Dominicae traditionis tenere rationem, nec ab eo quod Christus magister et praecepit et gessit humana et novella institutione decedere; tamen, quoniam quidam, vel ignoranter vel simpliciter, in calice Dominico sanctificando et plebi ministrando non hoc faciunt quod Jesus Christus Dominus et Deus noster, sacrificii hujus auctor et doctor fecit et docuit, religiosum pariter ac necessarium duxi has ad vos litteras facere; ut, si quis in isto errore adhuc tenetur, veritatis luce perspecta, ad radicem atque originem traditionis Dominicae revertatur. Nec nos putes, frater charissime, nostra et humana conscribere aut ultronea voluntate hoc nobis audacter assumere, cum mediocritatem nostram semper humili et verecunda moderatione teneamus. Sed quando aliquid Deo inspirante et mandante praecipitur, necesse est Domino servus fidelis obtemperet, excusatus apud omnes quod nihil sibi arroganter assumat, qui offensam Domini timere compellitur, nisi", + "candidate_score": 0.625811, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_30_32", + "bdc_text": "Quanquam vero nunc acerbissimo dolore epistolam legerim , gratias tamen ago , quod exemplar eiuseius nachträglich eingefügt. miseris . Mittam enim ad d. Philippum Bucers Brief an Philipp Melanchthon ist nicht erhalten , vgl .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_447", + "psc_text": "te ipso misisti sacrificium ex omni opere mundo. Sicut et Noe obtulit Deo, et delectatus est Deus in odorem suavitatis, et respexit in sacrificium ejus, ita et in vestrum respiciat et delectetur reddere vobis hujus tam boni operis mercedem. Peto autem ut litteras quas ad Quirinum fecimus transmitti praecipias. Opto te, frater charissime ac desiderantissime, semper bene valere et nostri meminisse. Saluta omnes qui tecum sunt. Vale. 163 EPISTOLA LXXX.(Pamel., Rigalt., Baluz., LXXX. Paris., Oxon., Lips., LXXIX.) FELICIS, JADERIS, POLIANI, ET CAETERORUM MARTYRUM RESPONSUM AD CYPRIANUM. ARGUMENTUM.-- Martyres supra dicti subsidium a Cypriano transmissum grati agnoscunt. Cypriano charissimo et dilectissimo Felix, Jader, Polianus, una cum presbyteris et omnibus nobiscum commorantibus apud metallum Siguense, aeternam in Domino salutem. Resalutamus te, frater charissime, per Herennianum hypodiaconum, Lucianum et Maximum fratres nostros fortes et incolumes adjuvantibus orationibus tuis; a quibus accepimus oblationis nomine non minimam quantitatem una cum litteris tuis quas scripsisti, in", + "candidate_score": 0.621823, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_30", + "bdc_text": "Quanquam vero nunc acerbissimo dolore epistolam legerim , gratias tamen ago , quod exemplar eiuseius nachträglich eingefügt.", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_127", + "psc_text": "post gravem lapsum, vera poenitentia et humilitate tota promereri Dominum possint. Legi autem et universorum confessorum litteras, quas voluerunt per me collegis omnibus 27 innotescere et ad eos pacem a se datam pervenire de quibus apud nos ratio constiterit quid post commissum egerint. Quae res cum omnium nostrum consilium et sententiam exspectet, praejudicare ego et soli mihi rem communem vindicare non audeo. Et ideo instetur interim epistolis quas ad vos proxime feceram, quarum exemplum collegis quoque multis jam misi; qui rescripserunt placere sibi quod statuimus, nec ab eo recedendum esse donec, pace nobis a Domino reddita, in unum convenire et singulorum causas examinare possimus. Sed et quid mihi Caldonius collega meus scripserit quidque ego ei rescripserim ut sciretis, utriusque epistolae exemplum litteris meis junxi. Quod totum peto fratribus nostris legatis, ut magis ac magis ad patientiam componantur, nec delicto proprio adjiciant adhuc aliud delictum, dum nec nobis nec Evangelio volunt", + "candidate_score": 0.611673, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_24", + "bdc_text": "Monuerat hac de re Myconius nosterDas Schreiben von Myconius scheint verloren zu sein , vgl . jedoch Bucers Antwort vom 20 .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_213", + "psc_text": "judicii sui examinet pondera, nobis tamen anxie curantibus ut nec pronam nostram improbi homines laudent facilitatem, nec vere poenitentes accusent nostram quasi duram crudelitatem. Optamus te, beatissime ac gloriosissime papa, in Domino semper bene valere et nostri meminisse. EPISTOLA XXXII.(Erasm., III, 4. Pamel., Rigalt., Baluz., Oxon., Lips., XXXII.) AD CLERUM CARTHAGINENSEM, DE MISSIS ROMAM ET ACCEPTIS INDE LITTERIS. ARGUMENTUM.-- Monetur clerus Carthaginensis ut litteras Cleri Romani et Cypriani responsa communicanda curet. Cyprianus presbyteris et diaconibus fratribus salutem. Quales litteras ad Clerum Romae agentem fecerim, quidque illi mihi rescripserint, quid etiam Moyses et Maximus presbyteri et Nicostratus et Rufinus diaconi et caeteri cum eis confessores in custodia constituti, aeque ad litteras meas rescripserint, ut scire possetis, fratres charissimi, exempla vobis legenda transmisi. Vos curate quantum potestis pro diligentia vestra ut scripta nostra et illorum rescripta fratribus nostris innotescant. Sed et si qui de peregrinis episcopi collegae mei, vel presbyteri, vel diacones", + "candidate_score": 0.602511, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 11, + "cf_id": "cf026", + "work_id": "Isidorus-Hispalensis_Etymologiae", + "max_score": 0.716595, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_43_45", + "bdc_text": "non tantum panem et vinum , re vera absentis Christi signa , sed etiam corpus et sanguinem re ipsa adeoque Christum ipsum in sacra coenain sacra coena am Rande nachgetragen. adesse , administrari et percipi a percipientibus sacramenta , ut a domino instituta sunt ; de modo praesentiae , distributionis , sumptionis nihil prorsus definire et hoc diserte confiteri se non cogitare talem modum , qui ullo modo detrahat vel naturae vel gloriae Christi , domini nostri . Iam cum confessioneVor confessione gestrichenes vos .", + "psc_chunk_id": "Isidorus-Hispalensis_Etymologiae_window_500", + "psc_text": "quia prece mystica consecratur in memoriam pro nobis Dominicae passionis; unde hoc eo iubente corpus Christi et sanguinem dicimus. Quod dum sit ex fructibus terrae, sanctificatur et fit sacramentum, operante invisibiliter Spiritu Dei; cuius panis et calicis sacramentum Graeci Eucharistian dicunt, quod Latine bona gratia interpretatur. Et quid melius sanguine et corpore Christi? Sacramentum est in aliqua celebratione, cum res gesta ita fit ut aliquid significare intellegatur, quod sancte accipiendum est. Sunt autem sacramenta baptismum et chrisma, corpus et sanguis [Domini]. Quae ob id sacramenta dicuntur, quia sub tegumento corporalium rerum virtus divina secretius salutem eorundem sacramentorum operatur; unde et a secretis virtutibus vel a sacris sacramenta dicuntur. Quae ideo fructuose penes Ecclesiam fiunt, quia sanctus in ea manens Spiritus eundem sacramentorum latenter operatur effectum. Unde, seu per bonos seu per malos ministros intra Dei ecclesiam dispensentur, tamen quia sanctus Spiritus mystice illa vivificat, qui quondam Apostolico in tempore visibilibus", + "candidate_score": 0.716595, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_43", + "bdc_text": "non tantum panem et vinum , re vera absentis Christi signa , sed etiam corpus et sanguinem re ipsa adeoque Christum ipsum in sacra coenain sacra coena am Rande nachgetragen. adesse , administrari et percipi a percipientibus sacramenta , ut a domino instituta sunt ;", + "psc_chunk_id": "Isidorus-Hispalensis_Etymologiae_window_500", + "psc_text": "quia prece mystica consecratur in memoriam pro nobis Dominicae passionis; unde hoc eo iubente corpus Christi et sanguinem dicimus. Quod dum sit ex fructibus terrae, sanctificatur et fit sacramentum, operante invisibiliter Spiritu Dei; cuius panis et calicis sacramentum Graeci Eucharistian dicunt, quod Latine bona gratia interpretatur. Et quid melius sanguine et corpore Christi? Sacramentum est in aliqua celebratione, cum res gesta ita fit ut aliquid significare intellegatur, quod sancte accipiendum est. Sunt autem sacramenta baptismum et chrisma, corpus et sanguis [Domini]. Quae ob id sacramenta dicuntur, quia sub tegumento corporalium rerum virtus divina secretius salutem eorundem sacramentorum operatur; unde et a secretis virtutibus vel a sacris sacramenta dicuntur. Quae ideo fructuose penes Ecclesiam fiunt, quia sanctus in ea manens Spiritus eundem sacramentorum latenter operatur effectum. Unde, seu per bonos seu per malos ministros intra Dei ecclesiam dispensentur, tamen quia sanctus Spiritus mystice illa vivificat, qui quondam Apostolico in tempore visibilibus", + "candidate_score": 0.71298, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_41_43", + "bdc_text": "Ad religionis autem substantiam pertinere etiam censeo doctrinam usumque sacramentorum . Scio Lutherum nihil quam hoc contendissecontendisse über der Zeile nachgetragen . non tantum panem et vinum , re vera absentis Christi signa , sed etiam corpus et sanguinem re ipsa adeoque Christum ipsum in sacra coenain sacra coena am Rande nachgetragen. adesse , administrari et percipi a percipientibus sacramenta , ut a domino instituta sunt ;", + "psc_chunk_id": "Isidorus-Hispalensis_Etymologiae_window_500", + "psc_text": "quia prece mystica consecratur in memoriam pro nobis Dominicae passionis; unde hoc eo iubente corpus Christi et sanguinem dicimus. Quod dum sit ex fructibus terrae, sanctificatur et fit sacramentum, operante invisibiliter Spiritu Dei; cuius panis et calicis sacramentum Graeci Eucharistian dicunt, quod Latine bona gratia interpretatur. Et quid melius sanguine et corpore Christi? Sacramentum est in aliqua celebratione, cum res gesta ita fit ut aliquid significare intellegatur, quod sancte accipiendum est. Sunt autem sacramenta baptismum et chrisma, corpus et sanguis [Domini]. Quae ob id sacramenta dicuntur, quia sub tegumento corporalium rerum virtus divina secretius salutem eorundem sacramentorum operatur; unde et a secretis virtutibus vel a sacris sacramenta dicuntur. Quae ideo fructuose penes Ecclesiam fiunt, quia sanctus in ea manens Spiritus eundem sacramentorum latenter operatur effectum. Unde, seu per bonos seu per malos ministros intra Dei ecclesiam dispensentur, tamen quia sanctus Spiritus mystice illa vivificat, qui quondam Apostolico in tempore visibilibus", + "candidate_score": 0.704107, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_49_51", + "bdc_text": "sacra coena et non Christum ipsum dispensari et sumi existimetis , Vgl. den Abendmahlsartikel des Bekenntnisses , RBS I/2 52f ( dt. ) bzw. 65f ( lat. ) , Art. 22 ( 23 ) . de re profecto consentire vos etvos et am Rande nachgetragen. de ratione explicandi hoc mysterium tantum dissentire arbitratus sum . Et quia hoc ipsum mysterium rationis nostrae acumen longe , imo infinito transcendit nec possumus de eo quicquam recte cogitare nisi ex ipsis domini verbis , statuebam optimam consensionis nostrae declarandae rationem esse , si ita etiam loqui de his sacramentis utrinque consentiremus , ut de eo loquitur spiritus sanctus in scripturis suis .", + "psc_chunk_id": "Isidorus-Hispalensis_Etymologiae_window_488", + "psc_text": "die symbolum conpetentibus traditur propter confinem Dominicae paschae sollemnitatem; ut qui iam ad Dei gratiam percipiendam festinant, fidem, quam confiteantur, agnoscant. Coena Dominica dicta est, eo quod in eo die Salvator pascha cum suis discipulis fecerit; quod et hodieque, sicut est traditum, celebratur, sanctumque in eo chrisma conficitur, atque initium novi et veteris testamenti cessatio declaratur. Sabbatum ab Hebraeis ex interpretatione vocabuli sui requies nominatur, quod Deus in ipso, perfecto mundo, requievisset. Siquidem et eo die requievit Dominus in sepulchro, ut quietis illius mysterium confirmaret; quod Iudaeis observandum in umbra futuri praeceptum est. Sed postquam Christus in sepultura sua eius figuram adinplevit, observatio eius quievit. Dominicus dies proinde vocatur, quia in eo resurrectionis Domini nostri gaudium celebratur. Qui dies non Iudaeis, sed Christianis in resurrectionem Domini declaratus est, et ex illo habere coepit festivitatem suam. Illis enim solum celebrandum sabbatum traditum est, quia erat antea requies mortuorum; resurrectio autem nullius", + "candidate_score": 0.692937, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_58_60", + "bdc_text": "cum vero Christi spiritu et studio in eo cohęreat , non malitiae hominis a Christo alieni tribuere ChristoqueVor und nach Christoque je ein gestrichenes , unlesbares Wort . domino in illoVor illo gestrichenes ipso . tam multa praeclare agenti et peragenti tam praedicatione nominis sui quam explicatione virtutis suae in vita eius condonare ipsa professionis christianae religio iussit .", + "psc_chunk_id": "Isidorus-Hispalensis_Etymologiae_window_530", + "psc_text": "in Actibus4, 27: 'Collecti sunt enim in hac civitate adversus sanctum Filium tuum, quem uncxisti': non utique oleo visibili, sed gratiae dono, quod visibili significatur unguento. Non est autem Salvatoris proprium nomen Christus, sed communis nuncupatio potestatis. Dum enim dicitur Christus, commune dignitatis nomen est; dum Iesus Christus, proprium est vocabulum Salvatoris. Christi autem nomen nusquam alibi omnino nec in aliqua gente fuit, nisi tantum in illo regno ubi Christus prophetabatur, et unde venturus erat. Messias autem Hebraice dicitur, Graece Christus, Latina autem locutione unctus. Iesus Hebraice, Graece σωτήρ, Latine autem salutaris sive salvator interpretatur, pro eo quod cunctis gentibus salutifer venit. Etymologiam autem nominis huius etiam Evangelista significat, dicensMatth. 1, 21: 'Vocabis nomen eius Salvator, quia ipse salvum faciet populum suum.' Sicut enim Christus significat regem, ita Iesus significat salvatorem. Non itaque nos salvos facit quicumque rex, sed rex Salvator. Quod verbum Latina lingua antea non habebat, sed habere", + "candidate_score": 0.680881, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 12, + "cf_id": "cf012", + "work_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate", + "max_score": 0.716475, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_50_52", + "bdc_text": "de re profecto consentire vos etvos et am Rande nachgetragen. de ratione explicandi hoc mysterium tantum dissentire arbitratus sum . Et quia hoc ipsum mysterium rationis nostrae acumen longe , imo infinito transcendit nec possumus de eo quicquam recte cogitare nisi ex ipsis domini verbis , statuebam optimam consensionis nostrae declarandae rationem esse , si ita etiam loqui de his sacramentis utrinque consentiremus , ut de eo loquitur spiritus sanctus in scripturis suis . Quis enim magis vel proprie vel perspicue ista explicet arcana credentibus duntaxat Christo ex fide adoptionisVgl.", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_1113", + "psc_text": "sacramentum esse pietatis intelligat? Et primum extra fidem Dei est, quisque extra hanc erit confessionem. Non enim Apostolus ambigit, quin hoc ab universis fatendum sit, mysterium salutis nostrae non esse contumeliam divinitatis, sed magnae pietatis sacramentum: et sacramentum non jam in mysterio occultatum, sed in carne manifestatum; neque adhuc per naturam carnis infirmum, sed in spiritu justificatum: ut per justificationem spiritus 380 abesset a fide nostra carnis infirmitas, et per carnis manifestationem mysterium non esset occultum, et per mysterii ignorabilem causam magnae pietatis in sacramento esset sola confessio. Atque ita Apostolus fidei totius ordinem tenuit, ut dum pietas est, sacramentum sit; dum sacramentum est, cognitio in carne sit; dum cognitio in carne est, justificatio in spiritu sit; quia sacramentum pietatis, quod manifestatur in carne, ut vere sacramentum sit, per justificationem spiritus manifestatur in carne. Ac ne illa manifestatio in carne qualis esset justificatio in spiritu ignoraretur; sacramentum, quod manifestatum in", + "candidate_score": 0.716475, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_51_53", + "bdc_text": "Et quia hoc ipsum mysterium rationis nostrae acumen longe , imo infinito transcendit nec possumus de eo quicquam recte cogitare nisi ex ipsis domini verbis , statuebam optimam consensionis nostrae declarandae rationem esse , si ita etiam loqui de his sacramentis utrinque consentiremus , ut de eo loquitur spiritus sanctus in scripturis suis . Quis enim magis vel proprie vel perspicue ista explicet arcana credentibus duntaxat Christo ex fide adoptionisVgl. Röm 8 , 15. ?", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_1113", + "psc_text": "sacramentum esse pietatis intelligat? Et primum extra fidem Dei est, quisque extra hanc erit confessionem. Non enim Apostolus ambigit, quin hoc ab universis fatendum sit, mysterium salutis nostrae non esse contumeliam divinitatis, sed magnae pietatis sacramentum: et sacramentum non jam in mysterio occultatum, sed in carne manifestatum; neque adhuc per naturam carnis infirmum, sed in spiritu justificatum: ut per justificationem spiritus 380 abesset a fide nostra carnis infirmitas, et per carnis manifestationem mysterium non esset occultum, et per mysterii ignorabilem causam magnae pietatis in sacramento esset sola confessio. Atque ita Apostolus fidei totius ordinem tenuit, ut dum pietas est, sacramentum sit; dum sacramentum est, cognitio in carne sit; dum cognitio in carne est, justificatio in spiritu sit; quia sacramentum pietatis, quod manifestatur in carne, ut vere sacramentum sit, per justificationem spiritus manifestatur in carne. Ac ne illa manifestatio in carne qualis esset justificatio in spiritu ignoraretur; sacramentum, quod manifestatum in", + "candidate_score": 0.715849, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_111", + "bdc_text": "Dominus Iesus dirigat sua omnia organa , quo ad aedificationem ecclesiae elaborent et perficiantet perficiant über der Zeile nachgetragen. omnia , et avertat ubique , quae a satana et humana imbecillitate obiiciuntur offendicula .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_1273", + "psc_text": "Sed quamquam hunc impiissimum sensum tuum intelligentia communis exstinguat; quia aliud sit in initium viarum Dei et in opera creari, aliud ante saecula nasci: tamen hic idem locus, ne propter operationem mundi Dominum Christum creatum esse mentireris, occurrit, cum Deum patrem effectorem atque operatorem universitatis ostendit. Tuto id quidem, quia ei qui pararet omnia adesset ipse componens. Sed cum Scriptura omnis creatorem mundi Dominum Jesum Christum esset locutura; nunc tamen Sapientia; ad enecandam impietatis occasionem, et fabricatorem mundi Deum patrem professa est, neque se fabricanti docuit afuisse, quippe cum adesset etiam praeparanti: et cum Pater pararet, et Sapientia cum parante componeret, adessetque etiam praeparanti; per id ipsum in ea quae propter opera creata esse intelligeretur, quia aeternae praeparationi futurorum operum adfuisset, neque Scripturam mendacem 434 constitueret, quia cum parante componeret. 44. Creatam se dicit Sapientia, spectans quae post saeculum gessit. --Sed tandem doctrinae catholicae revelatione, quid sit Christum in initium", + "candidate_score": 0.706095, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_51", + "bdc_text": "Et quia hoc ipsum mysterium rationis nostrae acumen longe , imo infinito transcendit nec possumus de eo quicquam recte cogitare nisi ex ipsis domini verbis , statuebam optimam consensionis nostrae declarandae rationem esse , si ita etiam loqui de his sacramentis utrinque consentiremus , ut de eo loquitur spiritus sanctus in scripturis suis .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_1113", + "psc_text": "sacramentum esse pietatis intelligat? Et primum extra fidem Dei est, quisque extra hanc erit confessionem. Non enim Apostolus ambigit, quin hoc ab universis fatendum sit, mysterium salutis nostrae non esse contumeliam divinitatis, sed magnae pietatis sacramentum: et sacramentum non jam in mysterio occultatum, sed in carne manifestatum; neque adhuc per naturam carnis infirmum, sed in spiritu justificatum: ut per justificationem spiritus 380 abesset a fide nostra carnis infirmitas, et per carnis manifestationem mysterium non esset occultum, et per mysterii ignorabilem causam magnae pietatis in sacramento esset sola confessio. Atque ita Apostolus fidei totius ordinem tenuit, ut dum pietas est, sacramentum sit; dum sacramentum est, cognitio in carne sit; dum cognitio in carne est, justificatio in spiritu sit; quia sacramentum pietatis, quod manifestatur in carne, ut vere sacramentum sit, per justificationem spiritus manifestatur in carne. Ac ne illa manifestatio in carne qualis esset justificatio in spiritu ignoraretur; sacramentum, quod manifestatum in", + "candidate_score": 0.704945, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_52_54", + "bdc_text": "Quis enim magis vel proprie vel perspicue ista explicet arcana credentibus duntaxat Christo ex fide adoptionisVgl. Röm 8 , 15. ? Lutherum scio , quantum quidem sciri consilia hominum possunt , deum toto pectore Adagia , 1. 4. 26 ( LB II 160f) .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_495", + "psc_text": "O infelix intelligentia, et Dei spiritu carens, et in antichristi spiritum ac nomen proficiens, et nesciens ad sacramentum salutis nostrae Dei filium venisse (per hoc indigna optimae hujus intelligentiae sensu), creaturae potius adoptivum nomen quam verum filium Dei Jesum Christum esse confessa, quibusnam hoc arcanorum mysteriorum secretis edocta es? vel quis hodie novus hujus scientiae tuae auctor est? An ne secreto tibi hoc per familiaritatem amoris recumbenti in pectus suum Dominus ostendit (Joan. XIII, 23)? Aut solus ad crucem sequens, inter caetera suscipiendae tibi in matrem Mariae praecepta, haec quoque in illa specialis in te amoris contestatione didicisti (Joan. XIX, 27)? Vel ad sepulcrum prior quoque Petro currens adeptus es (Joan. XX, 4)? Vel intra consessus angelorum 166 et signatorum librorum insolubiles nexus, et signorum coelestium multiformes potestates, et novarum atque incomprehensibilium cantionum hymnos sempiternes, tam pia tibi haec per Agnum ducem revelata doctrina est, ne Pater pater sit, ne", + "candidate_score": 0.704285, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_50_52", + "bdc_text": "de re profecto consentire vos etvos et am Rande nachgetragen. de ratione explicandi hoc mysterium tantum dissentire arbitratus sum . Et quia hoc ipsum mysterium rationis nostrae acumen longe , imo infinito transcendit nec possumus de eo quicquam recte cogitare nisi ex ipsis domini verbis , statuebam optimam consensionis nostrae declarandae rationem esse , si ita etiam loqui de his sacramentis utrinque consentiremus , ut de eo loquitur spiritus sanctus in scripturis suis . Quis enim magis vel proprie vel perspicue ista explicet arcana credentibus duntaxat Christo ex fide adoptionisVgl.", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_495", + "psc_text": "O infelix intelligentia, et Dei spiritu carens, et in antichristi spiritum ac nomen proficiens, et nesciens ad sacramentum salutis nostrae Dei filium venisse (per hoc indigna optimae hujus intelligentiae sensu), creaturae potius adoptivum nomen quam verum filium Dei Jesum Christum esse confessa, quibusnam hoc arcanorum mysteriorum secretis edocta es? vel quis hodie novus hujus scientiae tuae auctor est? An ne secreto tibi hoc per familiaritatem amoris recumbenti in pectus suum Dominus ostendit (Joan. XIII, 23)? Aut solus ad crucem sequens, inter caetera suscipiendae tibi in matrem Mariae praecepta, haec quoque in illa specialis in te amoris contestatione didicisti (Joan. XIX, 27)? Vel ad sepulcrum prior quoque Petro currens adeptus es (Joan. XX, 4)? Vel intra consessus angelorum 166 et signatorum librorum insolubiles nexus, et signorum coelestium multiformes potestates, et novarum atque incomprehensibilium cantionum hymnos sempiternes, tam pia tibi haec per Agnum ducem revelata doctrina est, ne Pater pater sit, ne", + "candidate_score": 0.702513, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_111_113", + "bdc_text": "Dominus Iesus dirigat sua omnia organa , quo ad aedificationem ecclesiae elaborent et perficiantet perficiant über der Zeile nachgetragen. omnia , et avertat ubique , quae a satana et humana imbecillitate obiiciuntur offendicula . Quae tempora sint , vides , ut Epicuręi palam impii et Stoici fucati , posteri Saducęorum et Pharisęorum , veterum Christi hostium , omnia obtineant , quamque infirmae sint res nostrae , nobiscum deploras Kann auch als deplores gelesen werden. . Iram dei grassantem iam cum intestinis tum Turcicis bellis pie expavescis .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_1273", + "psc_text": "Sed quamquam hunc impiissimum sensum tuum intelligentia communis exstinguat; quia aliud sit in initium viarum Dei et in opera creari, aliud ante saecula nasci: tamen hic idem locus, ne propter operationem mundi Dominum Christum creatum esse mentireris, occurrit, cum Deum patrem effectorem atque operatorem universitatis ostendit. Tuto id quidem, quia ei qui pararet omnia adesset ipse componens. Sed cum Scriptura omnis creatorem mundi Dominum Jesum Christum esset locutura; nunc tamen Sapientia; ad enecandam impietatis occasionem, et fabricatorem mundi Deum patrem professa est, neque se fabricanti docuit afuisse, quippe cum adesset etiam praeparanti: et cum Pater pararet, et Sapientia cum parante componeret, adessetque etiam praeparanti; per id ipsum in ea quae propter opera creata esse intelligeretur, quia aeternae praeparationi futurorum operum adfuisset, neque Scripturam mendacem 434 constitueret, quia cum parante componeret. 44. Creatam se dicit Sapientia, spectans quae post saeculum gessit. --Sed tandem doctrinae catholicae revelatione, quid sit Christum in initium", + "candidate_score": 0.701748, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_109_111", + "bdc_text": "Dezember 1544 , Vadian BW VI 376 ) . quare , cum disputatur contra ponentes corporalem quandam Christi in coena praesentiam , quae verbo dei dissentanea sit , creditur vulgo peti Lutherus , quem bono ecclesiae Christi irritari nolim religione officii mei et veneratione donorum Christi in eo optarim etiam non offendi . Dominus Iesus dirigat sua omnia organa , quo ad aedificationem ecclesiae elaborent et perficiantet perficiant über der Zeile nachgetragen. omnia , et avertat ubique , quae a satana et humana imbecillitate obiiciuntur offendicula .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_1273", + "psc_text": "Sed quamquam hunc impiissimum sensum tuum intelligentia communis exstinguat; quia aliud sit in initium viarum Dei et in opera creari, aliud ante saecula nasci: tamen hic idem locus, ne propter operationem mundi Dominum Christum creatum esse mentireris, occurrit, cum Deum patrem effectorem atque operatorem universitatis ostendit. Tuto id quidem, quia ei qui pararet omnia adesset ipse componens. Sed cum Scriptura omnis creatorem mundi Dominum Jesum Christum esset locutura; nunc tamen Sapientia; ad enecandam impietatis occasionem, et fabricatorem mundi Deum patrem professa est, neque se fabricanti docuit afuisse, quippe cum adesset etiam praeparanti: et cum Pater pararet, et Sapientia cum parante componeret, adessetque etiam praeparanti; per id ipsum in ea quae propter opera creata esse intelligeretur, quia aeternae praeparationi futurorum operum adfuisset, neque Scripturam mendacem 434 constitueret, quia cum parante componeret. 44. Creatam se dicit Sapientia, spectans quae post saeculum gessit. --Sed tandem doctrinae catholicae revelatione, quid sit Christum in initium", + "candidate_score": 0.701732, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_51_53", + "bdc_text": "Et quia hoc ipsum mysterium rationis nostrae acumen longe , imo infinito transcendit nec possumus de eo quicquam recte cogitare nisi ex ipsis domini verbis , statuebam optimam consensionis nostrae declarandae rationem esse , si ita etiam loqui de his sacramentis utrinque consentiremus , ut de eo loquitur spiritus sanctus in scripturis suis . Quis enim magis vel proprie vel perspicue ista explicet arcana credentibus duntaxat Christo ex fide adoptionisVgl. Röm 8 , 15. ?", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_1115", + "psc_text": "in hoc mundo, dum assumitur in claritate. Nam et visum sequitur praedicatio, et praedicationem fides, et omnia consummat claritatis assumptio: quia et magnae pietatis sacramentum est assumptio claritatis; et per hanc dispensationis fidem, conformes assumi claritatis dominicae praeparamur. Magnae igitur pietatis sacramentum est carnis assumptio: quia per assumptionem carnis, manifestatio sacramenti in carne est. Sed tamen manifestatio in carne, non aliud quam magnae pietatis sacramentum confitendum est: quia manifestatio ejus in carne, et justificatio spiritus est, et claritatis assumptio. Et qua tandem spe in fide nostra est piae dispensationis mysterium divinitatis infirmitas; cum per claritatis assumptionem, magnae pietatis sacramentum sit confitendum? Et quia jam non est infirmitas, sed sacramentum; nec necessitas, sed pietas: dicti nunc evangelici ratio quaerenda est, ne quod salutis nostrae et gloriae mysterium est, id ad occasionem praedicationis impiae relinquatur. 10. Christum creatum et servum esse volunt, quia illi Deus et pater est nobis communis. --Gravis tibi", + "candidate_score": 0.693732, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_50_52", + "bdc_text": "de re profecto consentire vos etvos et am Rande nachgetragen. de ratione explicandi hoc mysterium tantum dissentire arbitratus sum . Et quia hoc ipsum mysterium rationis nostrae acumen longe , imo infinito transcendit nec possumus de eo quicquam recte cogitare nisi ex ipsis domini verbis , statuebam optimam consensionis nostrae declarandae rationem esse , si ita etiam loqui de his sacramentis utrinque consentiremus , ut de eo loquitur spiritus sanctus in scripturis suis . Quis enim magis vel proprie vel perspicue ista explicet arcana credentibus duntaxat Christo ex fide adoptionisVgl.", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_1112", + "psc_text": "sensu est. Verum nunc in his, quae impie ad infirmandam Domini nostri divinitatem praesumpta sunt, locus verecundiae vel falsae excusationis exclusus est: cum quando ipsa illa ignorationis venia cessante, sola voluntas irreligiosae intelligentiae detegatur. Ut enim paululum ipsius dicti evangelici differam demonstrationem: anne ignorabilis haec erat Apostoli praedicatio dicentis: Et quidem confessione omnium, magnum est pietatis sacramentum, quod manifestatum est in carne, justificatum est in spiritu, visum est angelis, praedicatum est gentibus, creditum est in hoc mundo, assumptum est in claritate (I Tim. III, 16) . Estne adhuc quisquam tam hebetis intelligentiae, ut dispensationem assumptae a Domino carnis aliud quam sacramentum esse pietatis intelligat? Et primum extra fidem Dei est, quisque extra hanc erit confessionem. Non enim Apostolus ambigit, quin hoc ab universis fatendum sit, mysterium salutis nostrae non esse contumeliam divinitatis, sed magnae pietatis sacramentum: et sacramentum non jam in mysterio occultatum, sed in carne manifestatum; neque adhuc per", + "candidate_score": 0.693132, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_49_51", + "bdc_text": "sacra coena et non Christum ipsum dispensari et sumi existimetis , Vgl. den Abendmahlsartikel des Bekenntnisses , RBS I/2 52f ( dt. ) bzw. 65f ( lat. ) , Art. 22 ( 23 ) . de re profecto consentire vos etvos et am Rande nachgetragen. de ratione explicandi hoc mysterium tantum dissentire arbitratus sum . Et quia hoc ipsum mysterium rationis nostrae acumen longe , imo infinito transcendit nec possumus de eo quicquam recte cogitare nisi ex ipsis domini verbis , statuebam optimam consensionis nostrae declarandae rationem esse , si ita etiam loqui de his sacramentis utrinque consentiremus , ut de eo loquitur spiritus sanctus in scripturis suis .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_698", + "psc_text": "spiritu dicas Christum creaturam (I Cor., XII, 3)? Cum enim in anathemate sint, qui servierunt creaturae 233 potius quam Creatori (Rom., I, 25); Christum creaturam confitens, quid sis intellige, qui non ignores quin in maledicto sit religio creaturae. Et quid sequatur adverte: Et nemo potest dicere Dominum Jesum, nisi in Spiritu sancto (I Cor., XII, 3) . Sentisne quid tibi desit, Christo negando quod suum est? Si per naturam Dei Christus tibi Dominus est, habes Spiritum sanctum: si vero per adoptivum nomen hic dominus est, Spiritu sancto carens, spiritu erroris animaris: quia nemo nisi in Spiritu sancto Dominum Jesum potest dicere. Et tu creaturam eum potius quam Deum dicens, dominum licet nuncupans, Dominum tamen esse non dicis; quia tibi ex communi genere potius et familiari nomine, quam ex natura sit Dominus. Sed a Paulo disce naturam. 29. Gratiarum divisiones. --Sequitur enim: Divisiones autem donorum sunt, idem autem Spiritus est; et", + "candidate_score": 0.692991, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_51_53", + "bdc_text": "Et quia hoc ipsum mysterium rationis nostrae acumen longe , imo infinito transcendit nec possumus de eo quicquam recte cogitare nisi ex ipsis domini verbis , statuebam optimam consensionis nostrae declarandae rationem esse , si ita etiam loqui de his sacramentis utrinque consentiremus , ut de eo loquitur spiritus sanctus in scripturis suis . Quis enim magis vel proprie vel perspicue ista explicet arcana credentibus duntaxat Christo ex fide adoptionisVgl. Röm 8 , 15. ?", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_495", + "psc_text": "O infelix intelligentia, et Dei spiritu carens, et in antichristi spiritum ac nomen proficiens, et nesciens ad sacramentum salutis nostrae Dei filium venisse (per hoc indigna optimae hujus intelligentiae sensu), creaturae potius adoptivum nomen quam verum filium Dei Jesum Christum esse confessa, quibusnam hoc arcanorum mysteriorum secretis edocta es? vel quis hodie novus hujus scientiae tuae auctor est? An ne secreto tibi hoc per familiaritatem amoris recumbenti in pectus suum Dominus ostendit (Joan. XIII, 23)? Aut solus ad crucem sequens, inter caetera suscipiendae tibi in matrem Mariae praecepta, haec quoque in illa specialis in te amoris contestatione didicisti (Joan. XIX, 27)? Vel ad sepulcrum prior quoque Petro currens adeptus es (Joan. XX, 4)? Vel intra consessus angelorum 166 et signatorum librorum insolubiles nexus, et signorum coelestium multiformes potestates, et novarum atque incomprehensibilium cantionum hymnos sempiternes, tam pia tibi haec per Agnum ducem revelata doctrina est, ne Pater pater sit, ne", + "candidate_score": 0.692703, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_51_53", + "bdc_text": "Et quia hoc ipsum mysterium rationis nostrae acumen longe , imo infinito transcendit nec possumus de eo quicquam recte cogitare nisi ex ipsis domini verbis , statuebam optimam consensionis nostrae declarandae rationem esse , si ita etiam loqui de his sacramentis utrinque consentiremus , ut de eo loquitur spiritus sanctus in scripturis suis . Quis enim magis vel proprie vel perspicue ista explicet arcana credentibus duntaxat Christo ex fide adoptionisVgl. Röm 8 , 15. ?", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_1112", + "psc_text": "sensu est. Verum nunc in his, quae impie ad infirmandam Domini nostri divinitatem praesumpta sunt, locus verecundiae vel falsae excusationis exclusus est: cum quando ipsa illa ignorationis venia cessante, sola voluntas irreligiosae intelligentiae detegatur. Ut enim paululum ipsius dicti evangelici differam demonstrationem: anne ignorabilis haec erat Apostoli praedicatio dicentis: Et quidem confessione omnium, magnum est pietatis sacramentum, quod manifestatum est in carne, justificatum est in spiritu, visum est angelis, praedicatum est gentibus, creditum est in hoc mundo, assumptum est in claritate (I Tim. III, 16) . Estne adhuc quisquam tam hebetis intelligentiae, ut dispensationem assumptae a Domino carnis aliud quam sacramentum esse pietatis intelligat? Et primum extra fidem Dei est, quisque extra hanc erit confessionem. Non enim Apostolus ambigit, quin hoc ab universis fatendum sit, mysterium salutis nostrae non esse contumeliam divinitatis, sed magnae pietatis sacramentum: et sacramentum non jam in mysterio occultatum, sed in carne manifestatum; neque adhuc per", + "candidate_score": 0.691191, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_54_56", + "bdc_text": "Lutherum scio , quantum quidem sciri consilia hominum possunt , deum toto pectore Adagia , 1. 4. 26 ( LB II 160f) . quęrere in Christo domino nec aliud quicquam in ecclesia obtinere velle quam verbum dei , nec alia de causa adversari vobis , quam quod putet vos verbo dei detrahere . Ideo , quae etiam contra me ipsum aliquando iudicavit durius et gravissima infamiavor infamia ein gestrichener Wortanfang .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_179", + "psc_text": "in homine cognoscimus. 20. Sed te, quisquis es, investigabilia sectantem, et divinorum secretorum atque virtutum gravem arbitrum consulo, ut mihi imperito, et tantum de omnibus Deo ut sunt ab eo dicta credenti, rationem saltem facti istius afferas. Dominum audio, et quia his credo quae scripta sunt, scio jam post resurrectionem frequenter videndum se in corpore praebuisse multis non credentibus; certe Thomae, non nisi contrectatis ejus vulneribus credituro, sicut ait: Nisi videro in manibus ejus fixuram clavorum, et misero digitum meum in locum clavorum, et mittam manum meam in latus ejus, non credam (Joan., XX, 25) . Dominus ad omnem se intelligentiae nostrae imbecillitatem accommodat, et dubitationi infidelium satisfacturus, arcanum invisibilis virtutis operatur: facti rationem, quisquis eris coelestium rerum scrutator, expone. Erant discipuli in clauso, et secreto post passionem Domini congregati consederant. Dominus 62 Thomae fidem propositis conditionibus confirmaturus assistit, palpandi corporis et contrectandi vulneris obtulit facultatem: et utique qui compunctus", + "candidate_score": 0.68833, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_51_53", + "bdc_text": "Et quia hoc ipsum mysterium rationis nostrae acumen longe , imo infinito transcendit nec possumus de eo quicquam recte cogitare nisi ex ipsis domini verbis , statuebam optimam consensionis nostrae declarandae rationem esse , si ita etiam loqui de his sacramentis utrinque consentiremus , ut de eo loquitur spiritus sanctus in scripturis suis . Quis enim magis vel proprie vel perspicue ista explicet arcana credentibus duntaxat Christo ex fide adoptionisVgl. Röm 8 , 15. ?", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_746", + "psc_text": "sibi in eo omnia. Cum per eum reconciliantur omnia, ipsum Patri reconciliantem in se omnia quae per se reconciliabat intellige. Ait enim idem Apostolus: Omnia autem a Deo, qui reconciliavit nos sibi per Christum, et dedit nobis ministerium reconciliationis; quoniam quidem Deus erat in Christo mundum reconcilians sibi (I Cor. V, 18, 19) . Confer cum his omne evangelicae fidei sacramentum. Qui enim videtur in viso, qui operatur in operante, qui loquitur in loquente, idem in reconciliante reconciliat (Joan. XIV, 9, 10). Et idcirco in eo et per eum reconciliatio est, quia per indifferentem naturam Pater in eo manens, mundum sibi ipse per eum et in eo reconciliatione reddebat. 52. Unitatem suam cum Patre quam potuit aptius Christus declaravit. --Consulens itaque humanae infirmitati Deus non incerta verborum nuditate fidem docuit. Namque cum credendi necessitatem dicti dominici auctoritas sola praestaret, tamen sensum nostrum per intelligentiam editae rationis instituit: ut id quod", + "candidate_score": 0.686894, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_103_105", + "bdc_text": "Corporalem praesentiam domini in sacra coenain sacra coena über der Zeile nachgetragen. , quae detrahat veritati naturae humanae in Christo vel gloriae eius caelesti , poni a d. Luthero ne suspicor quidem . Papistae , qui quidem scholasticos sequuntur , nihil quam habitudinem ( ita loquitur Thomas AquinasVgl. Thomas von Aquin , Summa theologiae , III' q. 76 a. 6 ad 3. ) corporis domini ad species pani et vini ponunt ;", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_1000", + "psc_text": "habitus carnis in nativitatis est veritate, et similitudo carnis peccati a vitiis humanae passionis aliena est. Ita homo Christus Jesus et in veritate nativitatis est dum homo est, et non est in peccati proprietate dum Christus est: quia et qui homo est, non potuit non homo esse quod natus est; et qui Christus est, non potuit amisisse quod Christus est. Atque ita dum homo Christus Jesus est, habet et nativitatem hominis, qui homo est; nec est in vitiosa hominis infirmitate, qui Christus est. 26. Christus verus homo sine hominis vitiis Deus verus permansit. Passionis gesta expenduntur. --Quamquam igitur nos ad hujus sacramenti intelligentiam apostolica fides instruat, quae et habitu ut hominem repertum, et in similitudine carnis peccati missum hominem Christum Jesum esse testata sit: ut cum habitu ut homo est, sit in forma servi, et non sit in vitiis naturae; et cum in similitudine carnis peccati est, sit quidem Verbum", + "candidate_score": 0.686719, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_103_105", + "bdc_text": "Corporalem praesentiam domini in sacra coenain sacra coena über der Zeile nachgetragen. , quae detrahat veritati naturae humanae in Christo vel gloriae eius caelesti , poni a d. Luthero ne suspicor quidem . Papistae , qui quidem scholasticos sequuntur , nihil quam habitudinem ( ita loquitur Thomas AquinasVgl. Thomas von Aquin , Summa theologiae , III' q. 76 a. 6 ad 3. ) corporis domini ad species pani et vini ponunt ;", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_983", + "psc_text": "et conceptus ex Spiritu est. Et haec quidem Apostolus ait. 18. Quae caro filii hominis quia ex Virgine, panis de coelo est quia ex sancto Spiritu. --Ipse autem Dominus hujus nativitatis suae mysterium pandens sic locutus est: Ego sum panis vivus qui de coelo descendi: si quis manducaverit de pane meo, vivet in aeternum (Joan. VI, 51, 52) , se panem dicens; ipse enim corporis sui origo est. Ac ne Verbi virtus atque natura defecisse a se existimaretur in carnem, 333 panem suum rursus esse dixit: ut per hoc, quod descendens de coelis panis est, non ex humana conceptione origo esse corporis existimaretur, dum coeleste esse corpus ostenditur. At vero cum suus panis est, assumpti per Verbum corporis est professio; subjecit enim: Nisi manducaveritis carnem filii hominis, et sanguinem ejus biberitis, non habebitis vitam in vobis (Ibid., 54) : ut quia id, quod filius hominis est, et panis de coelis", + "candidate_score": 0.6847, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_58_60", + "bdc_text": "cum vero Christi spiritu et studio in eo cohęreat , non malitiae hominis a Christo alieni tribuere ChristoqueVor und nach Christoque je ein gestrichenes , unlesbares Wort . domino in illoVor illo gestrichenes ipso . tam multa praeclare agenti et peragenti tam praedicatione nominis sui quam explicatione virtutis suae in vita eius condonare ipsa professionis christianae religio iussit .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_56", + "psc_text": "in singulis et dispensationum praedicationes, 20 et consciae potestatis naturalis professiones: et cum idem sit dicti auctor utriusque, demonstratis tamen virtutibus generum singulorum (naturarum singularum quae sunt in Christo), non pertineat ad contumeliam verae divinitatis, quod ad sacramentum fidei evangelicae sub dispensatione et causae et temporis et nativitatis et nominis praedicatur. 31. Liber decimus. Quaedam Scripturae verba haereticis specie tenus faventia. --Decimi vero libri eadem est ratio, quae fidei. Nam quia ex passionis genere et professione quaedam per stultae intelligentiae sensum ad contumeliam divinae in Domino Jesu Christo naturae virtutisque rapuerunt; ea ipsa demonstranda fuerunt, et ab his impiissime intellecta esse, et a Domino ad protestationem verae et perfectae in se majestatis esse memorata. Namque his sibi dictis, ut religiose impii sint, blandiuntur: Tristis est anima mea usque ad mortem (Matth. XXVI, 38) ; ut longe a beatitudine atque incorruptione Dei sit, in cujus animam dominans metus tristitiae imminentis inciderit:", + "candidate_score": 0.684503, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_51", + "bdc_text": "Et quia hoc ipsum mysterium rationis nostrae acumen longe , imo infinito transcendit nec possumus de eo quicquam recte cogitare nisi ex ipsis domini verbis , statuebam optimam consensionis nostrae declarandae rationem esse , si ita etiam loqui de his sacramentis utrinque consentiremus , ut de eo loquitur spiritus sanctus in scripturis suis .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_60", + "psc_text": "Et cum non conveniat trepidationi et libertati, festinationi et excusationi, querelae et adhortationi, diffidentiae et intercessioni, divinae professionis naturaeque immemores, ad argumentum impietatis suae, dispensationis gesta et dicta tenuerunt. Itaque nos demonstratis omnibus, quae in sacramento et animae et corporis Domini Jesu Christi sunt,nihil inexploratum, nihil tacitum dereliquimus: sed dictorum omnium pacificam intelligentiam singulis quibusque causarum generibus coaptantes, nec trepidare fiduciam, nec evitare voluntatem, nec conqueri securitatem, nec commendationem sui orantem, aliis veniam desiderasse monstravimus: fidem dictorum universorum absoluta evangelici mysterii praedicatione firmantes. 33. Liber XI alia haereticorum argumenta refellit. --Igitur quia desperatissimos homines ne ipsa quidem resurrectionis gloria intra religionis intelligentiam edoctos cohibuit, sed aut per dignationis professionem, impietatis suae arma sumpserunt, aut sacramenti revelationem ad Dei contumeliam transtulerunt: ut per id quod dictum est, Adscendo ad patrem meum et ad patrem vestrum, ad Deum meum et ad Deum vestrum (Joan. XX, 17) , dum communis nobis atque ipsi", + "candidate_score": 0.683842, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_58_60", + "bdc_text": "cum vero Christi spiritu et studio in eo cohęreat , non malitiae hominis a Christo alieni tribuere ChristoqueVor und nach Christoque je ein gestrichenes , unlesbares Wort . domino in illoVor illo gestrichenes ipso . tam multa praeclare agenti et peragenti tam praedicatione nominis sui quam explicatione virtutis suae in vita eius condonare ipsa professionis christianae religio iussit .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_802", + "psc_text": "confitentes locutus est, dicens: Vos me vocatis magistrum et Dominum, et bene dicitis; sum etenim (Joan. XIII, 13) , et cum alibi dixisset: Ne vocemini magistri, quia magister vester Christus est (Matt. XXIII, 10) . Ubi cum fide magister est, ibi adeo laudat, ut et profiteatur hoc nomen: hic vero boni magistri nomen non recognoscit, ubi nec Dominus intellectus est esse, nec Christus: solum unum Deum bonum praedicans, non se utique a Deo secernens, qui et Dominum se professus et Christum, ducem thesauri coelestis ostendat. 19. Ubique Dominus nec eumdem cum Patre nec diversum se profitetur. Fidei honore, adeoque natura patri se aequavit. --Tenuit autem hunc semper Dominus fidei ecclesiasticae modum, ut patrem Deum unum praedicans, a sacramento se Dei non separaret unius, dum per naturam nativitatis neque alium se Deum profiteretur esse, neque ipsum: quia eum nec diversi generis Deum esse natura in eo unius Dei patitur, neque nativitas", + "candidate_score": 0.682895, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_48_50", + "bdc_text": "Christi signa inVor in gestrichenes modo . sacra coena et non Christum ipsum dispensari et sumi existimetis , Vgl. den Abendmahlsartikel des Bekenntnisses , RBS I/2 52f ( dt. ) bzw. 65f ( lat. ) , Art. 22 ( 23 ) . de re profecto consentire vos etvos et am Rande nachgetragen. de ratione explicandi hoc mysterium tantum dissentire arbitratus sum .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_1113", + "psc_text": "sacramentum esse pietatis intelligat? Et primum extra fidem Dei est, quisque extra hanc erit confessionem. Non enim Apostolus ambigit, quin hoc ab universis fatendum sit, mysterium salutis nostrae non esse contumeliam divinitatis, sed magnae pietatis sacramentum: et sacramentum non jam in mysterio occultatum, sed in carne manifestatum; neque adhuc per naturam carnis infirmum, sed in spiritu justificatum: ut per justificationem spiritus 380 abesset a fide nostra carnis infirmitas, et per carnis manifestationem mysterium non esset occultum, et per mysterii ignorabilem causam magnae pietatis in sacramento esset sola confessio. Atque ita Apostolus fidei totius ordinem tenuit, ut dum pietas est, sacramentum sit; dum sacramentum est, cognitio in carne sit; dum cognitio in carne est, justificatio in spiritu sit; quia sacramentum pietatis, quod manifestatur in carne, ut vere sacramentum sit, per justificationem spiritus manifestatur in carne. Ac ne illa manifestatio in carne qualis esset justificatio in spiritu ignoraretur; sacramentum, quod manifestatum in", + "candidate_score": 0.682503, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_38_40", + "bdc_text": "in illo die - , ita non vulgari opera nec levibus undique contumeliis et calumniis exercitatus , nunc disputare nec vacat nec libet . Hoc unum tibi confirmo in domino , quod et antea non semel confirmavi : nisi persuasum mihi fuisset coram domino vos utrinque idem sentire , quod ad substantiam religionis nostrae attinet , me tantum molestiae in ista resarcienda concordia suscepturum nunquam fuisse .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_60", + "psc_text": "Et cum non conveniat trepidationi et libertati, festinationi et excusationi, querelae et adhortationi, diffidentiae et intercessioni, divinae professionis naturaeque immemores, ad argumentum impietatis suae, dispensationis gesta et dicta tenuerunt. Itaque nos demonstratis omnibus, quae in sacramento et animae et corporis Domini Jesu Christi sunt,nihil inexploratum, nihil tacitum dereliquimus: sed dictorum omnium pacificam intelligentiam singulis quibusque causarum generibus coaptantes, nec trepidare fiduciam, nec evitare voluntatem, nec conqueri securitatem, nec commendationem sui orantem, aliis veniam desiderasse monstravimus: fidem dictorum universorum absoluta evangelici mysterii praedicatione firmantes. 33. Liber XI alia haereticorum argumenta refellit. --Igitur quia desperatissimos homines ne ipsa quidem resurrectionis gloria intra religionis intelligentiam edoctos cohibuit, sed aut per dignationis professionem, impietatis suae arma sumpserunt, aut sacramenti revelationem ad Dei contumeliam transtulerunt: ut per id quod dictum est, Adscendo ad patrem meum et ad patrem vestrum, ad Deum meum et ad Deum vestrum (Joan. XX, 17) , dum communis nobis atque ipsi", + "candidate_score": 0.682296, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_56_58", + "bdc_text": "Ideo , quae etiam contra me ipsum aliquando iudicavit durius et gravissima infamiavor infamia ein gestrichener Wortanfang . - non dico nominis ( pereat enim hoc et exaltetur nomen Christi ) , sed ministerii mei , quod scio Christi esse , qualisqualis sim - publicis scriptis evulgavit , errori humano , quiVor qui gestrichenes non . cum vero Christi spiritu et studio in eo cohęreat , non malitiae hominis a Christo alieni tribuere ChristoqueVor und nach Christoque je ein gestrichenes , unlesbares Wort .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_1046", + "psc_text": "ut non idem fuerit Jesus Christus hominis filius, qui et Dei filius; et aut de se defecerit Deus Verbum, dum corpus officio animae vivificat; aut omnino nec fuerit Christus homo natus, quia in eo Dei Verbum modo spiritus prophetalis habitaverit. Sed ridiculae hujus perversitatis error in majorem se impietatis extendit audaciam, ne Jesus Christus, ante quam ex Maria natus est, Christus sit: dum non qui erat natus est, sed ad id tum primum quod 357 natus est coeperit. Per quod etiam illud vitii adjungitur, ut Deus Verbum tamquam pars aliqua virtutum Dei quodam se tractu continuationis extendens, hominem illum qui a Maria esse coepit habitaverit, et virtutibus divinae operationis instruxerit; animae tamen suae motu naturaque viventem. 51. Errores inde consectarii. --Per hanc ergo subtilem pestiferamque doctrinam deducuntur in vitium, ut aut Deus Verbum anima corporis per demutationem naturae se infirmantis exstiterit, et Verbum Deus esse defecerit: aut rursum per exteriorem", + "candidate_score": 0.681052, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_103", + "bdc_text": "Corporalem praesentiam domini in sacra coenain sacra coena über der Zeile nachgetragen. , quae detrahat veritati naturae humanae in Christo vel gloriae eius caelesti , poni a d. Luthero ne suspicor quidem .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_691", + "psc_text": "Dominus Jesus Christus professus sit, propter quod eum ungat, et mittat ad evangelizandum. Paternae enim naturae virtus in eo manifestatur; naturae suae communionem in Filio etiam in carne nato per sacramentum spiritalis hujus unctionis ostendens (Matth., III, 17), cum post consummati baptismi nativitatem tum haec quoque proprietatis significatio audita est, voce testante de coelo: Filius meus es tu, ego hodie genui te (Ps. II, 7) . Non enim vel ipse super se esse, vel sibi de coelis adesse, vel ipsum se 231 cognominasse sibi filium intelligendus est: sed omnis haec fidei nostrae fuit demonstratio, ut sub perfectae ac verae nativitatis sacramento, unitatem naturae manentis in Filio, qui etiam homo esse coeperat, nosceremus. Et Patrem quidem in Dei Spiritu ita significari repertum est. Filium vero hoc modo demonstratum intelligimus, cum dicit: Quod si in Spiritu Dei ego ejicio daemones, utique appropiavit in vobis regnum Dei: se scilicet, id est, naturae suae", + "candidate_score": 0.679321, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_57_59", + "bdc_text": "- non dico nominis ( pereat enim hoc et exaltetur nomen Christi ) , sed ministerii mei , quod scio Christi esse , qualisqualis sim - publicis scriptis evulgavit , errori humano , quiVor qui gestrichenes non . cum vero Christi spiritu et studio in eo cohęreat , non malitiae hominis a Christo alieni tribuere ChristoqueVor und nach Christoque je ein gestrichenes , unlesbares Wort . domino in illoVor illo gestrichenes ipso .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_368", + "psc_text": "me, et inventus sum non quaerentibus me. Dixi, Ecce sum genti, qui non invocaverunt nomen meum. Extendi manus meas tota die ad populum diffidentem et contradicentem (Esai. LXV, 1, 2) . Anne impia furtivae praedicationis falsitas in obscuro est, et Deus verus ignorabitur qui haec loquitur? Rogo, quis apparuit non interrogantibus, et quis inventus non quaerentibus? Et quis gentium est 124 quae non invocaverunt antea nomen ejus? Et quis die tota manus ad diffidentem et contradicentem populum extendit? Confer cum his sacrum illud et divinum Deuteronomii Canticum (Deut. XXXII, 21), in quo super non deos Deus exacerbatus, super non gentem et gentem stultam in zelum incitat infideles: et intellige quis manifestus fit ignorantibus, et quis proprius usurpatur alienis, et quis manus suas ante diffidentem contradicentemque populum, configens cruci chirographum edicti anterioris expandit. Hic namque prophetae Spiritus dixit per continentem sibi in ordine connexumque sermonem, Servientibus vero mihi vocabitur nomen novum,", + "candidate_score": 0.677575, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_54", + "bdc_text": "Lutherum scio , quantum quidem sciri consilia hominum possunt , deum toto pectore Adagia , 1. 4. 26 ( LB II 160f) .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_924", + "psc_text": "quod consopitae et negligentes, indignae aditu thalami sui oleo indigendo mansissent. 66. Christus nil nesciens dispensationis ergo loquitur quasi nesciens. Diei scientia occulta: ideo quasi ignorata. --Non est igitur Dominus Jesus Christus, qui scrutans corda et renes Deus est, in ea naturae infirmitate, (ut) ne nesciat, cum hoc ipsum ex naturae scientia intelligatur esse, quod nescit. Quod si qui forte ignorationem ei deputabunt, ab eo qui sciat cogitationes eorum dici sibi metuant. Quid cogitatis mala in cordibus vestris (Matth. IX, 4) ? Nam cum cogitationum gestorumque non ignarus cognitor interdum de cogitatis gestisque quasi ignarus interrogat, velut de tactu fimbriae mulierem, vel de dictorum dissensione Apostolos, vel de sepulcro Lazari flentes: non nesciens intelligendus est nescire, sed loquens. Neque enim natura fert, ut qui absens Lazarum mortuum sepultumque sciat, sepulcri locum nesciat; et qui cogitationes videt, mulieris fidem non cognoverit, et qui necessitatem non habet de aliquo interrogandi (Joan. XVI,", + "candidate_score": 0.675493, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_51", + "bdc_text": "Et quia hoc ipsum mysterium rationis nostrae acumen longe , imo infinito transcendit nec possumus de eo quicquam recte cogitare nisi ex ipsis domini verbis , statuebam optimam consensionis nostrae declarandae rationem esse , si ita etiam loqui de his sacramentis utrinque consentiremus , ut de eo loquitur spiritus sanctus in scripturis suis .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_1112", + "psc_text": "sensu est. Verum nunc in his, quae impie ad infirmandam Domini nostri divinitatem praesumpta sunt, locus verecundiae vel falsae excusationis exclusus est: cum quando ipsa illa ignorationis venia cessante, sola voluntas irreligiosae intelligentiae detegatur. Ut enim paululum ipsius dicti evangelici differam demonstrationem: anne ignorabilis haec erat Apostoli praedicatio dicentis: Et quidem confessione omnium, magnum est pietatis sacramentum, quod manifestatum est in carne, justificatum est in spiritu, visum est angelis, praedicatum est gentibus, creditum est in hoc mundo, assumptum est in claritate (I Tim. III, 16) . Estne adhuc quisquam tam hebetis intelligentiae, ut dispensationem assumptae a Domino carnis aliud quam sacramentum esse pietatis intelligat? Et primum extra fidem Dei est, quisque extra hanc erit confessionem. Non enim Apostolus ambigit, quin hoc ab universis fatendum sit, mysterium salutis nostrae non esse contumeliam divinitatis, sed magnae pietatis sacramentum: et sacramentum non jam in mysterio occultatum, sed in carne manifestatum; neque adhuc per", + "candidate_score": 0.674659, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_51", + "bdc_text": "Et quia hoc ipsum mysterium rationis nostrae acumen longe , imo infinito transcendit nec possumus de eo quicquam recte cogitare nisi ex ipsis domini verbis , statuebam optimam consensionis nostrae declarandae rationem esse , si ita etiam loqui de his sacramentis utrinque consentiremus , ut de eo loquitur spiritus sanctus in scripturis suis .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_1114", + "psc_text": "sit; dum sacramentum est, cognitio in carne sit; dum cognitio in carne est, justificatio in spiritu sit; quia sacramentum pietatis, quod manifestatur in carne, ut vere sacramentum sit, per justificationem spiritus manifestatur in carne. Ac ne illa manifestatio in carne qualis esset justificatio in spiritu ignoraretur; sacramentum, quod manifestatum in carne, et justificatum in spiritu est, et angelis visum est, et gentibus praedicatum est, et in hoc mundo creditum, hoc ipsum assumptum est in claritate: ut in omnibus sit magnae pietatis sacramentum, dum manifestatur in carne, dum justificatur in spiritu, dum visum est ab angelis, dum praedicatur gentibus, dum creditur in hoc mundo, dum assumitur in claritate. Nam et visum sequitur praedicatio, et praedicationem fides, et omnia consummat claritatis assumptio: quia et magnae pietatis sacramentum est assumptio claritatis; et per hanc dispensationis fidem, conformes assumi claritatis dominicae praeparamur. Magnae igitur pietatis sacramentum est carnis assumptio: quia per assumptionem carnis, manifestatio", + "candidate_score": 0.673632, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_44", + "bdc_text": "de modo praesentiae , distributionis , sumptionis nihil prorsus definire et hoc diserte confiteri se non cogitare talem modum , qui ullo modo detrahat vel naturae vel gloriae Christi , domini nostri .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_381", + "psc_text": "absolutum et perfectum fidei nostrae sacramentum est, Deum ex Deo, et Deum in Deo confiteri; non corporalibus modis, sed divinis virtutibus; nec naturae in naturam transfusione, sed mysterio et potestate naturae. Non enim per desectionem aut protensionem aut derivationem ex Deo Deus est, sed ex virtute naturae in naturam eamdem nativitate subsistit. Res ipsas planius consequens liber evangelicorum atque apostolicorum dictorum interpres loquetur: sed interim ex lege et prophetis hoc, quod et loquimur et credimus, est docendum. Nativitas igitur Dei non potest non eam, ex qua profecta est, tenere naturam. Neque enim aliud quam Deus subsistit, quod non aliunde quam ex Deo subsistit. Eamdem autem naturam ita, non ut natus sit ipse qui genuit (nam quomodo erit ipse, cum genitus sit?), sed in his ipsis subsistat ille qui genitus est, quae totus est ipse qui genuit: quia non est aliunde quod genitus est. Et per hoc non refertur ad aliud,", + "candidate_score": 0.673112, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_102_104", + "bdc_text": "avertendum omnis recta conscientia merito iudicet . Corporalem praesentiam domini in sacra coenain sacra coena über der Zeile nachgetragen. , quae detrahat veritati naturae humanae in Christo vel gloriae eius caelesti , poni a d. Luthero ne suspicor quidem . Papistae , qui quidem scholasticos sequuntur , nihil quam habitudinem ( ita loquitur Thomas AquinasVgl.", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_691", + "psc_text": "Dominus Jesus Christus professus sit, propter quod eum ungat, et mittat ad evangelizandum. Paternae enim naturae virtus in eo manifestatur; naturae suae communionem in Filio etiam in carne nato per sacramentum spiritalis hujus unctionis ostendens (Matth., III, 17), cum post consummati baptismi nativitatem tum haec quoque proprietatis significatio audita est, voce testante de coelo: Filius meus es tu, ego hodie genui te (Ps. II, 7) . Non enim vel ipse super se esse, vel sibi de coelis adesse, vel ipsum se 231 cognominasse sibi filium intelligendus est: sed omnis haec fidei nostrae fuit demonstratio, ut sub perfectae ac verae nativitatis sacramento, unitatem naturae manentis in Filio, qui etiam homo esse coeperat, nosceremus. Et Patrem quidem in Dei Spiritu ita significari repertum est. Filium vero hoc modo demonstratum intelligimus, cum dicit: Quod si in Spiritu Dei ego ejicio daemones, utique appropiavit in vobis regnum Dei: se scilicet, id est, naturae suae", + "candidate_score": 0.67117, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_11", + "bdc_text": "praecipue propter regnum Christi et illi ditionum suarum parti restituendum Von et bis restituendum am Rande nachgetragen. , cum Korrigiert aus et .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_1174", + "psc_text": "In vobis enim est regnum Dei (Luc XVII, 21) . Regnans itaque regnum tradet. Et si quis quaerat quis iste sit tradens regnum, audiet: Christus resurrexit a mortuis, 399 primitiae dormientium; quoniam per hominem mors, et per hominem resurrectio mortuorum (I Cor. XV, 21) . Omnis enim hic nunc praesentis quaestionis sermo de sacramento corporis est, quia Christus primitiae ex mortuis est. Quo autem Christus mysterio ex mortuis resurrexit, Apostolo dicente noscamus: Memento Christum a mortuis resurrexisse, de semine David (II Tim. II, 8) : mortem itaque et resurrectionem ex ea tantum docens dispensatione esse, qua caro est. 40. Subjectionis Christi causa, ut sit Deus omnia in omnibus. Qui id fiat. --Regnat autem in hoc eodem glorioso jam suo corpore, donec evacuatis magistratibus, et morte devicta subjiciat sibi inimicos. Et quidem ab Apostolo servatus hic modus est, ut magistratibus et potestatibus evacuatio, inimicis vero subjectio deputaretur. Quibus subjectis, subjicietur subjicienti", + "candidate_score": 0.669465, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_89_91", + "bdc_text": "Domini sum occasionemque nullam nec debeo nec possum reiicereVor reiicere gestrichenes agendi . agendi negotium Nach negotium gestrichenes negotium . Christi , quam dubitare non licet obiectam divinitus .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_334", + "psc_text": "Dominus et justus judex est, et pluit a Domino. Et inter haec, quem solum justum judicem dixeris, quaero. A Domino enim Dominus pluit: et hunc justum judicem non negabis, qui pluit a Domino. Abraham enim dixit, pater gentium, non utique infidelium: Nullo modo facies hoc verbum, ut occidas justum cum impio, et erit justus tamquam impius. Nullo modo, qui judicas terram, facies hoc judicium (Gen. XVIII, 25) . Hunc ergo Deum justum judicem, necesse est et verum Deum esse. Tuo te, impie, teneo mendacio. Nondum ex Evangeliis Deum judicem profero: lex mihi judicem Deum locuta est. Adime Filio quod judex est, ut auferas quod Deus verus est. Eum enim solum verum Deum, quem solum judicem justum, professus es: et quem justum judicem doces, hunc non potes secundum te verum Deum negare. Qui judex est, 113 Dominus est, potens ad omne verbum est, benedictionum aeternarum sponsor est, piorum impiorumque judex est,", + "candidate_score": 0.669412, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_39_41", + "bdc_text": "Hoc unum tibi confirmo in domino , quod et antea non semel confirmavi : nisi persuasum mihi fuisset coram domino vos utrinque idem sentire , quod ad substantiam religionis nostrae attinet , me tantum molestiae in ista resarcienda concordia suscepturum nunquam fuisse . Ad religionis autem substantiam pertinere etiam censeo doctrinam usumque sacramentorum .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_75", + "psc_text": "1. Quod sufficiat Trinitatis notitia in baptismo tradita. --Sufficiebat credentibus Dei sermo, qui in aures nostras Evangelistae testimonio cum ipsa veritatis suae virtute transfusus est, cum dicit Dominus: Euntes nunc docete omnes gentes, baptizantes eos in nomine Patris et Filii et Spiritus Sancti, docentes eos servare omnia quaecumque mando vobis: et ecce ego vobiscum sum omnibus diebus usque in consummationem saeculi (Matth. XXVIII, 19, 20) . Quid enim in eo de sacramento salutis humanae non continetur? aut quid est, quod sit reliquum aut obscurum? Plena sunt omnia ut a pleno, et a perfecto perfecta. Nam et verborum significationem, et efficientiam rerum, et negotiorum ordinem, et naturae intelligentiam comprehendunt. Baptizare jussit in nomine Patris et Filii et Spiritus sancti, id est, in confessione et auctoris, et unigeniti, et doni. Auctor unus est omnium. Unus est enim Deus Pater, ex quo omnia; et unus Unigenitus Dominus noster Jesus Christus, per quem omnia;", + "candidate_score": 0.668201, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_44_46", + "bdc_text": "de modo praesentiae , distributionis , sumptionis nihil prorsus definire et hoc diserte confiteri se non cogitare talem modum , qui ullo modo detrahat vel naturae vel gloriae Christi , domini nostri . Iam cum confessioneVor confessione gestrichenes vos . BasiliensiGemeint ist das Erste Hel vetische Bekenntnis von 1536 ( RBS 1/2 33-68 ) .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_852", + "psc_text": "Id enim homini acquirebatur, ut Deus esset. Sed manere in Dei unitate assumptus homo nullo modo poterat, nisi per unitatem Dei in unitatem Dei naturalis evaderet: ut per 287 hoc, quod in natura Dei erat Deus Verbum, Verbum quoque caro factum rursum in natura Dei inesset: atque ita homo Jesus Christus maneret in gloria Dei patris, si in Verbi gloriam caro esset unita: rediretque tunc in naturae paternae etiam secundum hominem unitatem Verbum caro factum, cum gloriam Verbi caro assumpta tenuisset. Reddenda igitur apud se ipsum Patri erat unitas sua, ut naturae suae nativitas in se rursum glorificanda resideret: quia dispensationis novitas offensionem unitatis intulerat; et unitas ut perfecta antea fuerat, nulla esse nunc poterat, nisi glorificata apud se fuisset carnis assumptio. 39. Gloria Patris gloria Filii, idque sonat apud te. Haec homini assumpto non concessa, peracta dispensatione rogatur. --Et idcirco tanto antea praeparato ad fidei hujus intelligentiam sensu, cum", + "candidate_score": 0.668155, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_40_42", + "bdc_text": "nisi persuasum mihi fuisset coram domino vos utrinque idem sentire , quod ad substantiam religionis nostrae attinet , me tantum molestiae in ista resarcienda concordia suscepturum nunquam fuisse . Ad religionis autem substantiam pertinere etiam censeo doctrinam usumque sacramentorum . Scio Lutherum nihil quam hoc contendissecontendisse über der Zeile nachgetragen .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_75", + "psc_text": "1. Quod sufficiat Trinitatis notitia in baptismo tradita. --Sufficiebat credentibus Dei sermo, qui in aures nostras Evangelistae testimonio cum ipsa veritatis suae virtute transfusus est, cum dicit Dominus: Euntes nunc docete omnes gentes, baptizantes eos in nomine Patris et Filii et Spiritus Sancti, docentes eos servare omnia quaecumque mando vobis: et ecce ego vobiscum sum omnibus diebus usque in consummationem saeculi (Matth. XXVIII, 19, 20) . Quid enim in eo de sacramento salutis humanae non continetur? aut quid est, quod sit reliquum aut obscurum? Plena sunt omnia ut a pleno, et a perfecto perfecta. Nam et verborum significationem, et efficientiam rerum, et negotiorum ordinem, et naturae intelligentiam comprehendunt. Baptizare jussit in nomine Patris et Filii et Spiritus sancti, id est, in confessione et auctoris, et unigeniti, et doni. Auctor unus est omnium. Unus est enim Deus Pater, ex quo omnia; et unus Unigenitus Dominus noster Jesus Christus, per quem omnia;", + "candidate_score": 0.668134, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_101_103", + "bdc_text": "Eo nihil avertere quęsivi , quam quodVor quod ein gestrichener Wortanfang . avertendum omnis recta conscientia merito iudicet . Corporalem praesentiam domini in sacra coenain sacra coena über der Zeile nachgetragen. , quae detrahat veritati naturae humanae in Christo vel gloriae eius caelesti , poni a d. Luthero ne suspicor quidem .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_691", + "psc_text": "Dominus Jesus Christus professus sit, propter quod eum ungat, et mittat ad evangelizandum. Paternae enim naturae virtus in eo manifestatur; naturae suae communionem in Filio etiam in carne nato per sacramentum spiritalis hujus unctionis ostendens (Matth., III, 17), cum post consummati baptismi nativitatem tum haec quoque proprietatis significatio audita est, voce testante de coelo: Filius meus es tu, ego hodie genui te (Ps. II, 7) . Non enim vel ipse super se esse, vel sibi de coelis adesse, vel ipsum se 231 cognominasse sibi filium intelligendus est: sed omnis haec fidei nostrae fuit demonstratio, ut sub perfectae ac verae nativitatis sacramento, unitatem naturae manentis in Filio, qui etiam homo esse coeperat, nosceremus. Et Patrem quidem in Dei Spiritu ita significari repertum est. Filium vero hoc modo demonstratum intelligimus, cum dicit: Quod si in Spiritu Dei ego ejicio daemones, utique appropiavit in vobis regnum Dei: se scilicet, id est, naturae suae", + "candidate_score": 0.668109, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_18_20", + "bdc_text": "doleo ut qui maxime ; per se enim alienissimum a religione nostra est ministros ecclesiarum Christi non se solida invicem complecti charitate et syncera doctrinae Christi communicatione instaurare . Et haec tempora summam omnium membrorum Christi , nedum administrorum ecclesiarum coniunctionem tam flagitant necessario ut nunquam magis .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_709", + "psc_text": "audies ipsum dicentem: Unicuique autem nostrum data est gratia secundum mensuram donationis Christi. Et iterum: Qui descendit, ipse est qui et ascendit super omnes coelos, ut adimpleat omnia. Et ipse dedit quosdam Apostolos, quosdam autem prophetas, quosdam autem evangelizantes, quosdam autem pastores et doctores, ad consummationem sanctorum, in opus ministerii (Ephes. IV 7, 10, etc.) . Numquid ministeriorum dona non Christi sunt, cum tamen et Dei dona sint? 34. Paulus de Patre dicens DEUS, de Filio DOMINUS, non distinxit eos natura. --Sed si id sibi usurpavit impietas, ut quia ait, idem Dominus et idem Deus (I Cor. XII, 5, 6) , non sint in unitate naturae: adjungam vero huic intelligentiae tuae, ut putas firmiora praesidia. Ipse enim Apostolus ait: Sed nobis unus Deus pater ex quo omnia, et nos in ipso, et unus Dominus Jesus Christus per 238 quem omnia, et nos per ipsum (I Cor. VIII, 6) . Et", + "candidate_score": 0.667935, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_102_104", + "bdc_text": "avertendum omnis recta conscientia merito iudicet . Corporalem praesentiam domini in sacra coenain sacra coena über der Zeile nachgetragen. , quae detrahat veritati naturae humanae in Christo vel gloriae eius caelesti , poni a d. Luthero ne suspicor quidem . Papistae , qui quidem scholasticos sequuntur , nihil quam habitudinem ( ita loquitur Thomas AquinasVgl.", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_179", + "psc_text": "in homine cognoscimus. 20. Sed te, quisquis es, investigabilia sectantem, et divinorum secretorum atque virtutum gravem arbitrum consulo, ut mihi imperito, et tantum de omnibus Deo ut sunt ab eo dicta credenti, rationem saltem facti istius afferas. Dominum audio, et quia his credo quae scripta sunt, scio jam post resurrectionem frequenter videndum se in corpore praebuisse multis non credentibus; certe Thomae, non nisi contrectatis ejus vulneribus credituro, sicut ait: Nisi videro in manibus ejus fixuram clavorum, et misero digitum meum in locum clavorum, et mittam manum meam in latus ejus, non credam (Joan., XX, 25) . Dominus ad omnem se intelligentiae nostrae imbecillitatem accommodat, et dubitationi infidelium satisfacturus, arcanum invisibilis virtutis operatur: facti rationem, quisquis eris coelestium rerum scrutator, expone. Erant discipuli in clauso, et secreto post passionem Domini congregati consederant. Dominus 62 Thomae fidem propositis conditionibus confirmaturus assistit, palpandi corporis et contrectandi vulneris obtulit facultatem: et utique qui compunctus", + "candidate_score": 0.667548, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_52", + "bdc_text": "Quis enim magis vel proprie vel perspicue ista explicet arcana credentibus duntaxat Christo ex fide adoptionisVgl.", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_452", + "psc_text": "Christus a filiis adoptivis secernitur. --Ait enim: Opera enim quae dedit mihi Pater, ut perficiam ea, ipsa opera quae facio, testimonium perhibent de me, quoniam Pater misit me: et qui misit me Pater, ipse testificatus est de me (Joan., V, 36 et 37). Unigenitus Deus non nominis tantum testimonio, sed etiam virtutis, docet se esse filium: opera enim ejus, quae facit, testantur a Patre se missum. Quaero, quam rem opera testentur? Missum namque esse. Itaque et Filii obedientia et paterna auctoritas docetur in misso, dum alterius opera esse non possunt quae facit, nisi ejus qui missus a Patre sit. Sed opera non sufficiunt incredibilibus ad testimonium, quod se Pater miserit. Sequitur namque: Et qui misit me Pater, ipse testificatus est de me; neque vocem ejus audistis, neque figuram ejus vidistis (Joan., V, 37) . Quaero quod testimonium Patris de eo fuerit. Evolve evangelica volumina, et totum eorum opus recense. Da", + "candidate_score": 0.667546, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_44_46", + "bdc_text": "de modo praesentiae , distributionis , sumptionis nihil prorsus definire et hoc diserte confiteri se non cogitare talem modum , qui ullo modo detrahat vel naturae vel gloriae Christi , domini nostri . Iam cum confessioneVor confessione gestrichenes vos . BasiliensiGemeint ist das Erste Hel vetische Bekenntnis von 1536 ( RBS 1/2 33-68 ) .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_1079", + "psc_text": "ut cum infirmitas esset ex forma servi, et natura maneret ex Dei forma, et qui cum esset in forma 368 Dei assumpsisset formam servi; non ambiguum esset, in quo sacramento et passus esset, et viveret: ut cum in eodem esset, et infirmitas ad passionem, et ad vitam Dei virtus; non alius ac divisus a se esset, qui et pateretur, et viveret. 67. Mysteriorum Christi capiendorum regula. --Passus quidem est unigenitus Deus quae homines pati possunt: sed utamur Apostoli fide atque dicto: Tradidi enim vobis in primis, quia Christus mortuus est pro peccatis nostris secundum Scripturas, et quia sepultus est, et quia resurrexit die tertio secundum Scripturas (I Cor. XV, 3 et 4) . Non nudis usus est ad erroris occasionem dictorum definitionibus, sed mortis et resurrectionis modum, non tantum rerum nominibus, quantum et Scripturarum virtutibus admonens confitendum: ut haec nostra esset in ejus morte intelligentia, quae esset in significatione Scripturarum.", + "candidate_score": 0.667166, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_57", + "bdc_text": "- non dico nominis ( pereat enim hoc et exaltetur nomen Christi ) , sed ministerii mei , quod scio Christi esse , qualisqualis sim - publicis scriptis evulgavit , errori humano , quiVor qui gestrichenes non .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_368", + "psc_text": "me, et inventus sum non quaerentibus me. Dixi, Ecce sum genti, qui non invocaverunt nomen meum. Extendi manus meas tota die ad populum diffidentem et contradicentem (Esai. LXV, 1, 2) . Anne impia furtivae praedicationis falsitas in obscuro est, et Deus verus ignorabitur qui haec loquitur? Rogo, quis apparuit non interrogantibus, et quis inventus non quaerentibus? Et quis gentium est 124 quae non invocaverunt antea nomen ejus? Et quis die tota manus ad diffidentem et contradicentem populum extendit? Confer cum his sacrum illud et divinum Deuteronomii Canticum (Deut. XXXII, 21), in quo super non deos Deus exacerbatus, super non gentem et gentem stultam in zelum incitat infideles: et intellige quis manifestus fit ignorantibus, et quis proprius usurpatur alienis, et quis manus suas ante diffidentem contradicentemque populum, configens cruci chirographum edicti anterioris expandit. Hic namque prophetae Spiritus dixit per continentem sibi in ordine connexumque sermonem, Servientibus vero mihi vocabitur nomen novum,", + "candidate_score": 0.666373, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_56_58", + "bdc_text": "Ideo , quae etiam contra me ipsum aliquando iudicavit durius et gravissima infamiavor infamia ein gestrichener Wortanfang . - non dico nominis ( pereat enim hoc et exaltetur nomen Christi ) , sed ministerii mei , quod scio Christi esse , qualisqualis sim - publicis scriptis evulgavit , errori humano , quiVor qui gestrichenes non . cum vero Christi spiritu et studio in eo cohęreat , non malitiae hominis a Christo alieni tribuere ChristoqueVor und nach Christoque je ein gestrichenes , unlesbares Wort .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_368", + "psc_text": "me, et inventus sum non quaerentibus me. Dixi, Ecce sum genti, qui non invocaverunt nomen meum. Extendi manus meas tota die ad populum diffidentem et contradicentem (Esai. LXV, 1, 2) . Anne impia furtivae praedicationis falsitas in obscuro est, et Deus verus ignorabitur qui haec loquitur? Rogo, quis apparuit non interrogantibus, et quis inventus non quaerentibus? Et quis gentium est 124 quae non invocaverunt antea nomen ejus? Et quis die tota manus ad diffidentem et contradicentem populum extendit? Confer cum his sacrum illud et divinum Deuteronomii Canticum (Deut. XXXII, 21), in quo super non deos Deus exacerbatus, super non gentem et gentem stultam in zelum incitat infideles: et intellige quis manifestus fit ignorantibus, et quis proprius usurpatur alienis, et quis manus suas ante diffidentem contradicentemque populum, configens cruci chirographum edicti anterioris expandit. Hic namque prophetae Spiritus dixit per continentem sibi in ordine connexumque sermonem, Servientibus vero mihi vocabitur nomen novum,", + "candidate_score": 0.666287, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_44", + "bdc_text": "de modo praesentiae , distributionis , sumptionis nihil prorsus definire et hoc diserte confiteri se non cogitare talem modum , qui ullo modo detrahat vel naturae vel gloriae Christi , domini nostri .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_737", + "psc_text": "utrumne in natura Dei, quae significatur in gloria, Christus Spiritus fuerit; cum in gloria Dei patris Christus Jesus, id est, homo natus exstabit? 47. Deus unus, non unicus. --Tenet in omnibus beatus Apostolus fidei evangelicae indemutabilem praedicationem, 247 ita Dominum Jesum Christum Deum praedicans, ut neque per alterius generis Deum in deos duos fides apostolica depereat, neque inseparabilis a Patre Filius Deus unici ac singularis Dei praedicandi occasionem impiam praebeat. Dicens enim, in forma Dei, et in gloria Dei patris, neque differre docuit, neque non exsistentem nos existimare permisit. Nam qui in forma Dei est, neque in alterum Deum proficit, neque etiam ipse non Deus est: quia nec separari potest a Dei forma, cum in ea sit; nec qui in Dei est forma, non Deus est. Sicut qui in gloria Dei est, non potest aliud esse quam Deus est; et dum in gloria Dei Deus est, alterius Dei atque a", + "candidate_score": 0.665782, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_18_20", + "bdc_text": "doleo ut qui maxime ; per se enim alienissimum a religione nostra est ministros ecclesiarum Christi non se solida invicem complecti charitate et syncera doctrinae Christi communicatione instaurare . Et haec tempora summam omnium membrorum Christi , nedum administrorum ecclesiarum coniunctionem tam flagitant necessario ut nunquam magis .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_707", + "psc_text": "ex uno Domino Jesu Christo, qui corpus est omnium, esse significat: quia cum ostendisset Dominum in ministerio, ostendisset etiam Deum in operationibus, unum tamen haec omnia Spiritum 237 et inoperari et dividere demonstrat, membra haec gratiarum in perfectione ( al. perfectionem) unius corporis dividentem. 33. Operationes et ministeria Deus statuit. Statuit et Christus. --Nisi forte non tenuisse rationem unitatis in eo Apostolus existimatur, quod dixit: Et divisiones ministeriorum sunt, idem ipse Dominus; et divisiones operationum sunt, idem autem Deus (I Cor. XII, 5, 6) : ut quia ministeria ad Dominum retulit, et operationes ad Deum, non unum atque idipsum in ministeriis atque operationibus videatur intelligi. Accipe quam haec membra ministeriorum membra operationum sunt, cum ait: Vos estis corpus Christi et membra. Et quosdam quidem posuit Deus in Ecclesia, primum Apostolos (Ibid., 27, 28) , in quibus est verbum sapientiae; secundo prophetas, in quibus est donum scientiae; tertio magistros, in quibus", + "candidate_score": 0.665744, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_17_19", + "bdc_text": "s. oben Nr. 1797 , 62-104 . doleo ut qui maxime ; per se enim alienissimum a religione nostra est ministros ecclesiarum Christi non se solida invicem complecti charitate et syncera doctrinae Christi communicatione instaurare .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_709", + "psc_text": "audies ipsum dicentem: Unicuique autem nostrum data est gratia secundum mensuram donationis Christi. Et iterum: Qui descendit, ipse est qui et ascendit super omnes coelos, ut adimpleat omnia. Et ipse dedit quosdam Apostolos, quosdam autem prophetas, quosdam autem evangelizantes, quosdam autem pastores et doctores, ad consummationem sanctorum, in opus ministerii (Ephes. IV 7, 10, etc.) . Numquid ministeriorum dona non Christi sunt, cum tamen et Dei dona sint? 34. Paulus de Patre dicens DEUS, de Filio DOMINUS, non distinxit eos natura. --Sed si id sibi usurpavit impietas, ut quia ait, idem Dominus et idem Deus (I Cor. XII, 5, 6) , non sint in unitate naturae: adjungam vero huic intelligentiae tuae, ut putas firmiora praesidia. Ipse enim Apostolus ait: Sed nobis unus Deus pater ex quo omnia, et nos in ipso, et unus Dominus Jesus Christus per 238 quem omnia, et nos per ipsum (I Cor. VIII, 6) . Et", + "candidate_score": 0.664789, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_58", + "bdc_text": "cum vero Christi spiritu et studio in eo cohęreat , non malitiae hominis a Christo alieni tribuere ChristoqueVor und nach Christoque je ein gestrichenes , unlesbares Wort .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_697", + "psc_text": "Dei, sed est in nobis Spiritus Christi: et cum Spiritus Christi inest, inest Spiritus Dei. Ita cum quod Dei est, et Christi est; et cum quod Christi est, Dei est: non potest aliud quid diversum Christus esse, quam Deus est. Deus igitur Christus est unus cum Deo Spiritus. 28. Ariani a Spiritu sancto alieni Christum Deum negant, et tamen colunt. --Et illud evangelicum: Ego et Pater unum sumus (Joan., X, 30) , docet Apostolus unitatem esse naturae, non solitudinem unionis, scribens Corinthiis: Propter quod notum facio vobis, quia nemo in Spiritu Dei dicit anathema Jesum. Scisne nunc, haeretice, in quo spiritu dicas Christum creaturam (I Cor., XII, 3)? Cum enim in anathemate sint, qui servierunt creaturae 233 potius quam Creatori (Rom., I, 25); Christum creaturam confitens, quid sis intellige, qui non ignores quin in maledicto sit religio creaturae. Et quid sequatur adverte: Et nemo potest dicere Dominum Jesum, nisi in", + "candidate_score": 0.663736, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_58", + "bdc_text": "cum vero Christi spiritu et studio in eo cohęreat , non malitiae hominis a Christo alieni tribuere ChristoqueVor und nach Christoque je ein gestrichenes , unlesbares Wort .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_1000", + "psc_text": "habitus carnis in nativitatis est veritate, et similitudo carnis peccati a vitiis humanae passionis aliena est. Ita homo Christus Jesus et in veritate nativitatis est dum homo est, et non est in peccati proprietate dum Christus est: quia et qui homo est, non potuit non homo esse quod natus est; et qui Christus est, non potuit amisisse quod Christus est. Atque ita dum homo Christus Jesus est, habet et nativitatem hominis, qui homo est; nec est in vitiosa hominis infirmitate, qui Christus est. 26. Christus verus homo sine hominis vitiis Deus verus permansit. Passionis gesta expenduntur. --Quamquam igitur nos ad hujus sacramenti intelligentiam apostolica fides instruat, quae et habitu ut hominem repertum, et in similitudine carnis peccati missum hominem Christum Jesum esse testata sit: ut cum habitu ut homo est, sit in forma servi, et non sit in vitiis naturae; et cum in similitudine carnis peccati est, sit quidem Verbum", + "candidate_score": 0.663461, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_89_91", + "bdc_text": "Domini sum occasionemque nullam nec debeo nec possum reiicereVor reiicere gestrichenes agendi . agendi negotium Nach negotium gestrichenes negotium . Christi , quam dubitare non licet obiectam divinitus .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_439", + "psc_text": "Dei filium esse doceamus: ut natura in eo divinitatis, per quod filius est, absoluta sit. Id enim maxime haeresis, de qua nunc agitur, elaborat, ne Dominus noster 148 Jesus Christus vere Dei filius Deus verus sit. Vere Dei filium unigenitum Deum Dominum nostrum Jesum Christum esse ac doceri, multis modis cognitum est, dum de eo testatur Pater, dum de se ipse profitetur, dum apostoli praedicant, dum religiosi credunt, dum daemones confitentur, dum Judaei negant, dum gentes in passione cognoscunt. Neque enim ex communione nuncupationis est, quod de proprietatis fide dicitur. Et cum omnia, quae Christus Dominus aut egit aut docuit, ultra omnia eorum sint qui filii nuncupantur; et in iis omnibus, quae praecipua sint Christi, hoc vel potissimum doceatur esse, quod Dei filius est: non est in eo filii ex generali familiaritate cognomen. 23. Non adoptivum, sed proprium esse Pater testatur. --Non contamino veritatis fidem, ut hoc verbis meis adstruam.", + "candidate_score": 0.662924, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_65_67", + "bdc_text": "Amy Nelson Burnett , Basel and the Wittenberg Concord , in : ARG XCVI , 2005 , S. 33-56 ( bes. S. 33-39 ) . , ut cum his pax illi viro constet et citra ullam , quod equidem agnosco , doctrinae Christi obscurationem ullo in loco . Vestra alia et de viro sententia et de causa indicatio fuit ;", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_612", + "psc_text": "Christus cernitur: et quomodo si ipse cognitus sit, erit cognitus Pater; cum naturae suae, id est, hominis in eo habitum Apostoli recognoscant, et liber a corporali Deus carne, non in hac corporalis carnis infirmitate noscendus sit? Sed in sacramento assumpti corporis divinitatis paternae naturam in se Dominus confirmans, hunc ordinem tenuit: Si scitis me, et patrem meum scitis: et a modo scietis eum, et vidistis eum. Tempus visionis separavit a tempore cognitionis. Nam quem cognoscendum ait, eumdem jam dixit et visum ut naturae jam pridem in se conspectae scientiam ex tempore nunc hujus revelationis acciperent. 35. Philippus hoc non capit; cur. Qui salva fide Patrem sibi ostendi rogat. --Sed commovit apostolum Philippum novitas dictorum. Homo cernitur, Dei se filium confitetur, cognito se cognoscendum Patrem fatetur. Patrem visum esse dicit, et per id cognoscendum esse quia visus sit. Humani istud animi infirmitas non capit, 204 nec fidem sumit tam diversarum rerum", + "candidate_score": 0.662676, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_39_41", + "bdc_text": "Hoc unum tibi confirmo in domino , quod et antea non semel confirmavi : nisi persuasum mihi fuisset coram domino vos utrinque idem sentire , quod ad substantiam religionis nostrae attinet , me tantum molestiae in ista resarcienda concordia suscepturum nunquam fuisse . Ad religionis autem substantiam pertinere etiam censeo doctrinam usumque sacramentorum .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_1174", + "psc_text": "In vobis enim est regnum Dei (Luc XVII, 21) . Regnans itaque regnum tradet. Et si quis quaerat quis iste sit tradens regnum, audiet: Christus resurrexit a mortuis, 399 primitiae dormientium; quoniam per hominem mors, et per hominem resurrectio mortuorum (I Cor. XV, 21) . Omnis enim hic nunc praesentis quaestionis sermo de sacramento corporis est, quia Christus primitiae ex mortuis est. Quo autem Christus mysterio ex mortuis resurrexit, Apostolo dicente noscamus: Memento Christum a mortuis resurrexisse, de semine David (II Tim. II, 8) : mortem itaque et resurrectionem ex ea tantum docens dispensatione esse, qua caro est. 40. Subjectionis Christi causa, ut sit Deus omnia in omnibus. Qui id fiat. --Regnat autem in hoc eodem glorioso jam suo corpore, donec evacuatis magistratibus, et morte devicta subjiciat sibi inimicos. Et quidem ab Apostolo servatus hic modus est, ut magistratibus et potestatibus evacuatio, inimicis vero subjectio deputaretur. Quibus subjectis, subjicietur subjicienti", + "candidate_score": 0.662597, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_58", + "bdc_text": "cum vero Christi spiritu et studio in eo cohęreat , non malitiae hominis a Christo alieni tribuere ChristoqueVor und nach Christoque je ein gestrichenes , unlesbares Wort .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_1130", + "psc_text": "veritate. Si igitur naturam detrahit Deo Verbo homo secundum carnem Christus Jesus, vel non secundum sacramentum pietatis Deus Verbum homo Christus Jesus est; sit in naturae contumeliam, quod ei secundum nos et Pater pater, et Deus Deus est. Quod si Deus Verbum homo Christus Jesus Deus Verbum esse non destitit; communio nobis et illi ad patrem et Deum ex ea tantum est natura, qua frater est: quia adscendo ad patrem meum et ad patrem vestrum, et ad Deum meum et ad Deum vestrum, non per id, quod unigenitus Deus Verbum est, sed per id, quod Verbum caro factum est, sit fratribus nuntiatum. 17. Christo ut Verbo qui pater est, et ut Jesu et servo Deus est. --Non incautis autem neque ad occasionem impietatis incertis significationibus sermo apostolicus loquitur. Ut nunc Evangelista dictum Domini a professione fratrum incipiens, totius dicti professionem ad ejus naturae consortium docuit, ex qua frater est, pertinere,", + "candidate_score": 0.662313, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_135", + "bdc_text": "] Eximio doctrinae christianae professori , ecclesiae Christi curatori accuratissimo d. Henrico Bullingero suo in domino symmystae et fratri suo in domino colendo et charissimo .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_717", + "psc_text": "unionem, ut Deus singularis sit: nec tamen dividis spiritum, ut uterque non unus sit. Neque in uno Deo et in uno Domino discernere poteris potestatem: ne qui Dominus est, non sit et Deus; vel qui Deus est, non sit et Dominus. Cavit enim Apostolus, per eloquia nominum, duos vel deos praedicare vel dominos. Et idcirco usus est eo genere doctrinae, ut in uno Domino Christo unum significaret et Deum, et in uno Deo patre unum significaret et Dominum; nec tamen impiam nobis ad perimendam unigeniti Dei nativitatem inveheret unionem, et Patrem professus et Christum. 37. Christum non modo Dominum, sed et Deum docuit Paulus. --Nisi forte eo usque ultimae desperationis furor audebit erumpere, ut quia Christum Dominum Apostolus dixerit, nemo aliud eum praeter quam Dominum debeat confiteri, et habens Domini proprietatem, non habeat Dei veritatem. Sed non ignorat Paulus Christum Deum, dicens: Quorum patres, et ex quibus Christus, qui est", + "candidate_score": 0.661651, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_135", + "bdc_text": "] Eximio doctrinae christianae professori , ecclesiae Christi curatori accuratissimo d. Henrico Bullingero suo in domino symmystae et fratri suo in domino colendo et charissimo .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_270", + "psc_text": "eo est? Dominus sulphur et ignem pluit a Domino (Gen. XIX, 24) . Ut Dominus a Domino; ita non discrevit naturae nomine, quos significatione (non unius personae) distinxerat. Legimus namque in Evangelio, Pater non judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio (Joan. V, 22). Dedit ergo Dominus, quod Dominus accepit a Domino. 30. Eum ut Deum vidit Jacob nec solitarium. --Sed qui accepisti in Domino et Domino judicis cognitionem, cognominis ejusdem in Deo et Deo cognosce consortium. Jacob discedens ob metum fratris sui, somnians viderat scalam fundatam in terra et contingentem coelum, et per eam adscendentes et descendentes angelos Dei, et Dominum incumbentem super eam, sibique omnes benedictiones, quas Abrahae et Isaac dederat, impertientem (Gen. XXVIII). Ad hunc postea talis Dei sermo est: Dixit autem Deus ad Jacob, surgens adscende in locum Bethel, et habita ibi, et fac ibi altarium Deo, qui apparuit tibi cum fugeres a facie fratris tui", + "candidate_score": 0.660946, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_44", + "bdc_text": "de modo praesentiae , distributionis , sumptionis nihil prorsus definire et hoc diserte confiteri se non cogitare talem modum , qui ullo modo detrahat vel naturae vel gloriae Christi , domini nostri .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_803", + "psc_text": "patri se aequavit. --Tenuit autem hunc semper Dominus fidei ecclesiasticae modum, ut patrem Deum unum praedicans, a sacramento se Dei non separaret unius, dum per naturam nativitatis neque alium se Deum profiteretur esse, neque ipsum: quia eum nec diversi generis Deum esse natura in eo unius Dei patitur, neque nativitas admittit non perfectum 272 ei esse quod filius est. Ita nec separabilis a Deo potest esse, neque ipse est. Per quod ita omnem sermonis sui significationem temperat, ut quidquid Deo patri honoris protestaretur, id modestissima confessione etiam sibi proprium esse monstraret. Cum enim ait, Credite in Deum, et in me credite (Joan. XIV, 1) , quaero in quo se in natura discreverit, qui non discrevit in honore? Dicens enim, Et in me credite, cum dixisset, Et in Deum credite: anne per id quod ait, in me, non et suam intelligitur significasse naturam? Naturam plane separa, si fidem separas. Si credidisse", + "candidate_score": 0.660919, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_44", + "bdc_text": "de modo praesentiae , distributionis , sumptionis nihil prorsus definire et hoc diserte confiteri se non cogitare talem modum , qui ullo modo detrahat vel naturae vel gloriae Christi , domini nostri .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_738", + "psc_text": "neque etiam ipse non Deus est: quia nec separari potest a Dei forma, cum in ea sit; nec qui in Dei est forma, non Deus est. Sicut qui in gloria Dei est, non potest aliud esse quam Deus est; et dum in gloria Dei Deus est, alterius Dei atque a Deo diversi non habet praedicationem; quia per id, quod in gloria Dei est, ex eo in cujus gloria est, habet in se naturale quod Deus est. 48. Christus ut imago Dei, non alterius est naturae. --Non periclitatur, per plures praedicationes fides una, ne una sit. Evangelista enim dictum a Domino docuerat, Qui me vidit, vidit et Patrem (Joan. XIV, 9) . Sed numquid doctor gentium Paulus virtutem dicti dominici aut ignoravit, aut tacuit, dicens: Qui est imago Dei invisibilis (Coloss. I, 15) ? Interrogo utrum visibilis imago est invisibilis Dei: et utrum infinitus Deus per formae circumscriptae imaginem coimaginari possit", + "candidate_score": 0.660863, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_58", + "bdc_text": "cum vero Christi spiritu et studio in eo cohęreat , non malitiae hominis a Christo alieni tribuere ChristoqueVor und nach Christoque je ein gestrichenes , unlesbares Wort .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_740", + "psc_text": "spiritum et Deum spiritum. Qui 248 si circumscribent hunc spiritum Christum formabili et corporali modo; non erit invisibilis Dei imago corporeus, nec indefiniti species definita moderatio. 49. Imago Dei est, quatenus ei divinae naturae virtus. --Sed neque Dominus incertum reliquit, Qui me vidit, vidit et Patrem (Joan. XIV, 9) ; neque Apostolus tacuit qualis esset, Qui est imago Dei invisibilis (Coloss. I, 15) . Dominus enim dixerat, Si non facio opera patris mei, nolite mihi credere (Joan. XVI, 37) , hinc videri in se Patrem docens, quod opera ejus efficeret; ut intellecta naturae virtus naturam intellectae virtutis ostenderet, per quod Apostolus hanc imaginem Dei esse significans, ait, Qui est imago Dei invisibilis, primogenitus omnis creaturae; quia in ipso constituta sunt omnia in coelis et in terra, visibilia et invisibilia, sive Throni, sive Principatus, sive Potestates, sive Dominationes, omnia per ipsum et in ipso condita sunt, et ipse est ante omnes,", + "candidate_score": 0.659305, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_44", + "bdc_text": "de modo praesentiae , distributionis , sumptionis nihil prorsus definire et hoc diserte confiteri se non cogitare talem modum , qui ullo modo detrahat vel naturae vel gloriae Christi , domini nostri .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_860", + "psc_text": "Si Deus glorificatus est in eo, et Deus glorificavit eum in se. Quod istud, rogo, sacramenti mysterium est? Deus in filio hominis glorificato glorificatum Deum glorificat in sese. In filio hominis Dei gloria est, et gloria Dei in gloria filii hominis. Deus glorificat in sese. Homo utique non per se glorificatur. Neque rursum qui in homine glorificatur Deus, licet gloriam accipiat, non tamen aliud ipse quam Deus est. At vero cum, glorificato filio hominis, glorificans Deum Deus glorificet in sese; invenio naturae gloriam in gloriam naturae naturam glorificantis assumi. Non enim se Deus glorificat: sed glorificatum in homine Deum glorificat in sese. Quod autem glorificat in sese, licet non se glorificet, tamen in naturae suae gloriam naturam glorificans assumit. Et cum glorificans Deum Deus, quia glorificatus in homine sit, glorificet in sese; eum quem glorificavit Deum in se inesse demonstrat, cum eum glorificet in sese. Affer nunc quisquis es, haeretice,", + "candidate_score": 0.657821, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_44", + "bdc_text": "de modo praesentiae , distributionis , sumptionis nihil prorsus definire et hoc diserte confiteri se non cogitare talem modum , qui ullo modo detrahat vel naturae vel gloriae Christi , domini nostri .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_1194", + "psc_text": "Dei patris: ut non ambigue in ejus forma manens intelligatur, in cujus erit gloria confitendus. Dispensatio itaque tantum est, non demutatio: in eo enim est, in quo erat. Sed cum medium est quod esse coepit, id est, homo natus; totum ei naturae, quae antea Deus non fuit, acquiritur, cum Deus esse omnia in omnibus post sacramentum dispensationis ostenditur. Nostra haec itaque lucra sunt, et nostri profectus, nos scilicet conformes efficiendi gloriae corporis Dei. Caeterum unigenitus Deus, licet et homo natus sit, non tamen aliud quam Deus omnia in omnibus est. Subjectio enim illa corporis, per quam quod carnale ei est, in naturam spiritus devoratur, esse Deum omnia in omnibus eum, qui praeter Deum et homo est, constituet: noster autem ille homo in id proficit. Caeterum nos in hominis nostri conformem gloriam proficiemus, et in agnitionem Dei renovati, ad Creatoris imaginem reformabimur, secundum Apostoli dictum: Exuti veterem hominem cum actibus suis,", + "candidate_score": 0.657819, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_66", + "bdc_text": "ARG XCVI , 2005 , S. 33-56 ( bes. S. 33-39 ) . , ut cum his pax illi viro constet et citra ullam , quod equidem agnosco , doctrinae Christi obscurationem ullo in loco .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_612", + "psc_text": "Christus cernitur: et quomodo si ipse cognitus sit, erit cognitus Pater; cum naturae suae, id est, hominis in eo habitum Apostoli recognoscant, et liber a corporali Deus carne, non in hac corporalis carnis infirmitate noscendus sit? Sed in sacramento assumpti corporis divinitatis paternae naturam in se Dominus confirmans, hunc ordinem tenuit: Si scitis me, et patrem meum scitis: et a modo scietis eum, et vidistis eum. Tempus visionis separavit a tempore cognitionis. Nam quem cognoscendum ait, eumdem jam dixit et visum ut naturae jam pridem in se conspectae scientiam ex tempore nunc hujus revelationis acciperent. 35. Philippus hoc non capit; cur. Qui salva fide Patrem sibi ostendi rogat. --Sed commovit apostolum Philippum novitas dictorum. Homo cernitur, Dei se filium confitetur, cognito se cognoscendum Patrem fatetur. Patrem visum esse dicit, et per id cognoscendum esse quia visus sit. Humani istud animi infirmitas non capit, 204 nec fidem sumit tam diversarum rerum", + "candidate_score": 0.657786, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_103", + "bdc_text": "Corporalem praesentiam domini in sacra coenain sacra coena über der Zeile nachgetragen. , quae detrahat veritati naturae humanae in Christo vel gloriae eius caelesti , poni a d. Luthero ne suspicor quidem .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_857", + "psc_text": "Domini est: et hoc ipsum glorificandi Filii apud semetipsum Dei patris sacramentum pulcherrima illa spei suae gratulatione testatus est tum, cum Juda ad proditionem exeunte, gaudio consummandae suae dispensationis clatus haec dixit: Nunc honorificatus est filius hominis, et Deus honorificatus est in eo. Si Deus honorificatus est in eo, et Deus honorificavit eum in se, et Deus protinus honorificavit eum (Joan. XIII, 31, 32) . Quid limosi corporis graves animae, et sordente peccatis conscientia foetidae coenosaeque mentes usque ad judicium divinae de se professionis inflamur? et arbitros nos naturae coelestis ( id est, divinae) deputantes, impiis ad Deum calumniae nostrae disputationibus rebellamus? Quanta potuit enim Dominus verborum simplicitate evangelicam fidem locutus est: et in tantum ad intelligentiam nostram sermones aptavit, in quantum naturae nostrae ferret infirmitas; non tamen ut aliquid minus dignum naturae suae majestate loqueretur. Et primam quidem dicti sui significationem non ambiguam existimo, cum ait: Nunc honorificatus est", + "candidate_score": 0.657335, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_44", + "bdc_text": "de modo praesentiae , distributionis , sumptionis nihil prorsus definire et hoc diserte confiteri se non cogitare talem modum , qui ullo modo detrahat vel naturae vel gloriae Christi , domini nostri .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_1119", + "psc_text": "Dei nativitas et ex Deo est, et in ea est generis natura qua Deus est. 12. Christus verba ita temperavit, ut et natum se proderet et Deum. --Hujus igitur piae ac debitae professionis modum ita in omnibus, quae locutus est, Dominus temperavit, ne divinitati suae contumeliam confessio nativitatis afferret, ne obsequii religio naturam majestatis offenderet: sed ut et honorem debitum nativitas profiteretur, quae subsistere se deberet auctori; et naturae conscientiam fiducia naturalis ostenderet, quae in Deum nascendo subsisteret. Hinc enim illud est, Qui me vidit, vidit et Patrem: sed et illud, Verba quae loquor, non a me loquor (Joan. XIV, 9, 10) . Nam dum non a se loquitur, auctori eum necesse est debere quod loquitur: cum autem se viso Pater videtur, 382 naturae conscientia est, quae ad demonstrationem in se Dei, non aliena a Deo in Deum nata substiterit. Vel illud, Pater quod dedit mihi, majus est omnibus (Joan.", + "candidate_score": 0.657245, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_44", + "bdc_text": "de modo praesentiae , distributionis , sumptionis nihil prorsus definire et hoc diserte confiteri se non cogitare talem modum , qui ullo modo detrahat vel naturae vel gloriae Christi , domini nostri .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_1180", + "psc_text": "eo Dei, glorificavit eum in se Deus, ut quia jam regnat in gloria, quae ex Dei gloria est, ipse exinde in Dei gloriam transeat. In se enim eum Deus glorificavit, id est, in ea natura qua Deus est quod est: ut sit Deus omnia in omnibus, toto jam in Deum ex ea qua homo est dispensatione mansuro. Nec sane de tempore tacuit dicens: Et Deus glorificavit eum in se, et Deus protinus glorificavit eum (Ibidem): ut quia prodeunte ad proditionem Juda gloriam, quae sibi post passionem consecutura resurrectione futura esset, significasset in praesens; eam, qua in se eum Deus glorificaturus esset, in posterum reservaret; Dei in eo gloria per virtutem resurrectionis ostensa, ipso vero in Dei gloriam, id est, in Deum omnia in omnibus ex subjectionis dispensatione mansuro. 43. Subjectionem prave intelligentes coercentur. --Et in eo quidem quanta furoris haeretici stultitia est, desperare id Deo, quod humanis suis spebus blandiatur;", + "candidate_score": 0.657199, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_44", + "bdc_text": "de modo praesentiae , distributionis , sumptionis nihil prorsus definire et hoc diserte confiteri se non cogitare talem modum , qui ullo modo detrahat vel naturae vel gloriae Christi , domini nostri .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_691", + "psc_text": "Dominus Jesus Christus professus sit, propter quod eum ungat, et mittat ad evangelizandum. Paternae enim naturae virtus in eo manifestatur; naturae suae communionem in Filio etiam in carne nato per sacramentum spiritalis hujus unctionis ostendens (Matth., III, 17), cum post consummati baptismi nativitatem tum haec quoque proprietatis significatio audita est, voce testante de coelo: Filius meus es tu, ego hodie genui te (Ps. II, 7) . Non enim vel ipse super se esse, vel sibi de coelis adesse, vel ipsum se 231 cognominasse sibi filium intelligendus est: sed omnis haec fidei nostrae fuit demonstratio, ut sub perfectae ac verae nativitatis sacramento, unitatem naturae manentis in Filio, qui etiam homo esse coeperat, nosceremus. Et Patrem quidem in Dei Spiritu ita significari repertum est. Filium vero hoc modo demonstratum intelligimus, cum dicit: Quod si in Spiritu Dei ego ejicio daemones, utique appropiavit in vobis regnum Dei: se scilicet, id est, naturae suae", + "candidate_score": 0.656712, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_55", + "bdc_text": "quęrere in Christo domino nec aliud quicquam in ecclesia obtinere velle quam verbum dei , nec alia de causa adversari vobis , quam quod putet vos verbo dei detrahere .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_540", + "psc_text": "Quibus modis Christum novimus Deum. Nomen Dei simpliciter ei datum index est naturae. --Deum igitur Dominum nostrum Jesum Christum his modis novimus, nomine, nativitate, natura, potestate, professione. Et de nomine nihil puto ambiguitatis. Legimus enim, In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum (Joan. I, 1) . Quid calumniae est, cur non sit quod nuncupatur? Aut numquid nomen non naturae significatio est? Et quia contradictio omnis ex causa est, nunc hic negandi Dei quaero causam. 182 Simplex namque nuncupatio est, et caret offendiculo adjectionis alienae. Verbum enim, quod caro factum est, non aliud quam Deus est. Non est hic deputatae aut assumptae nuncupationis relicta suspicio: ut ei, quod Deus est, non ex natura sit nomen. 10. Moysi Dei nomen adjectum. Dii alii ex vocantis voluntate. --Respice ad caeteras aut deputativas, aut assumptivas appellationes. Ad Moysen dictum est, Dedi te deum Pharaoni (Exodi VII, 1). Sed", + "candidate_score": 0.656663, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_90_92", + "bdc_text": "agendi negotium Nach negotium gestrichenes negotium . Christi , quam dubitare non licet obiectam divinitus . Quiescere certe mallem .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_749", + "psc_text": "ex Deo deest, quo operante et loquente et viso, Deus et operatur et loquitur et videtur. Non sunt duo (supple, naturis distincti ) in unius vel operatione, vel sermone, vel visu. Nec solitarius Deus est, qui in operante et loquente et viso Deo, Deus et operatus et locutus et visus sit. Hoc Ecclesia intelligit, hoc Synagoga non credit, hoc philosophia non sapit, unum ex uno, et totum a toto, Deum et filium, neque per nativitatem Patri ademisse quod totum est, neque hoc ipsum totum non secum nascendo tenuisse. Et quisquis in hac infidelitatis stultitia detinebitur, aut Judaeorum sectator, aut gentium est. 53. Sapientia humana. Elementorum mundi et Christi discrimen. --Ut autem dictum Domini intelligas quo ait: Omnia quae Patris sunt, mea sunt; Apostoli et doctrinam et fidem disce dicentis: Videte ne quis vos seducat per philosophiam et inanem deceptionem secundum traditionem hominum, secundum elementa mundi, et non secundum Christum: quia", + "candidate_score": 0.655779, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_55", + "bdc_text": "quęrere in Christo domino nec aliud quicquam in ecclesia obtinere velle quam verbum dei , nec alia de causa adversari vobis , quam quod putet vos verbo dei detrahere .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_1130", + "psc_text": "veritate. Si igitur naturam detrahit Deo Verbo homo secundum carnem Christus Jesus, vel non secundum sacramentum pietatis Deus Verbum homo Christus Jesus est; sit in naturae contumeliam, quod ei secundum nos et Pater pater, et Deus Deus est. Quod si Deus Verbum homo Christus Jesus Deus Verbum esse non destitit; communio nobis et illi ad patrem et Deum ex ea tantum est natura, qua frater est: quia adscendo ad patrem meum et ad patrem vestrum, et ad Deum meum et ad Deum vestrum, non per id, quod unigenitus Deus Verbum est, sed per id, quod Verbum caro factum est, sit fratribus nuntiatum. 17. Christo ut Verbo qui pater est, et ut Jesu et servo Deus est. --Non incautis autem neque ad occasionem impietatis incertis significationibus sermo apostolicus loquitur. Ut nunc Evangelista dictum Domini a professione fratrum incipiens, totius dicti professionem ad ejus naturae consortium docuit, ex qua frater est, pertinere,", + "candidate_score": 0.655307, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_55", + "bdc_text": "quęrere in Christo domino nec aliud quicquam in ecclesia obtinere velle quam verbum dei , nec alia de causa adversari vobis , quam quod putet vos verbo dei detrahere .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_295", + "psc_text": "generis: Deus enim in eo est: et in quo est Deus, Deus est. Non enim Deus in diversae atque alienae a se naturae habitaculo est, sed in suo atque ex se genito manet. Deus in Deo, quia ex Deo Deus est. Tu es enim Deus, et nesciebamus, Deus Israel salvator (Is. XLV, 15) . 41. Filio adversantes erubescent. Filium qui negat, Patrem inhonorat. --Negantem te Deum in Deo, sequens sermo confutat: ait enim, Erubescent, et pudebit omnes qui adversantur ei, et ibunt cum confusione (Ibid., 16) : Decretum hoc in impietatem tuam Dei est. Adversaris enim Christo, de quo te professio paternae vocis objurgat. Deus est enim, quem esse tu Deum denegas. Denegas vero sub specie honoris Dei (Patris), dicentis, Non est alius Deus praeter me (Ibid., 18) . Sed confundere et erubesce: non eget delato a te honore innascibilis Deus, gloriam hanc a te solitudinis suae non postulat, non", + "candidate_score": 0.655042, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_44", + "bdc_text": "de modo praesentiae , distributionis , sumptionis nihil prorsus definire et hoc diserte confiteri se non cogitare talem modum , qui ullo modo detrahat vel naturae vel gloriae Christi , domini nostri .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_857", + "psc_text": "Domini est: et hoc ipsum glorificandi Filii apud semetipsum Dei patris sacramentum pulcherrima illa spei suae gratulatione testatus est tum, cum Juda ad proditionem exeunte, gaudio consummandae suae dispensationis clatus haec dixit: Nunc honorificatus est filius hominis, et Deus honorificatus est in eo. Si Deus honorificatus est in eo, et Deus honorificavit eum in se, et Deus protinus honorificavit eum (Joan. XIII, 31, 32) . Quid limosi corporis graves animae, et sordente peccatis conscientia foetidae coenosaeque mentes usque ad judicium divinae de se professionis inflamur? et arbitros nos naturae coelestis ( id est, divinae) deputantes, impiis ad Deum calumniae nostrae disputationibus rebellamus? Quanta potuit enim Dominus verborum simplicitate evangelicam fidem locutus est: et in tantum ad intelligentiam nostram sermones aptavit, in quantum naturae nostrae ferret infirmitas; non tamen ut aliquid minus dignum naturae suae majestate loqueretur. Et primam quidem dicti sui significationem non ambiguam existimo, cum ait: Nunc honorificatus est", + "candidate_score": 0.654564, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_65_67", + "bdc_text": "Amy Nelson Burnett , Basel and the Wittenberg Concord , in : ARG XCVI , 2005 , S. 33-56 ( bes. S. 33-39 ) . , ut cum his pax illi viro constet et citra ullam , quod equidem agnosco , doctrinae Christi obscurationem ullo in loco . Vestra alia et de viro sententia et de causa indicatio fuit ;", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_750", + "psc_text": "est. 53. Sapientia humana. Elementorum mundi et Christi discrimen. --Ut autem dictum Domini intelligas quo ait: Omnia quae Patris sunt, mea sunt; Apostoli et doctrinam et fidem disce dicentis: Videte ne quis vos seducat per philosophiam et inanem deceptionem secundum traditionem hominum, secundum elementa mundi, et non secundum Christum: quia in ipso inhabitat omnis plenitudo divinitatis corporaliter (Coloss. II, 8, 9) . De mundo est, et doctrinas hominum sapit, et philosophiae praeda est, quisquis Christum verum Deum nescit, quisquis in eo plenitudinem divinitatis ignorat. Humana mens hoc solum sapit quod intelligit, et mundus hoc tantum quod potest credit, secundum elementorum naturas id tantum possibile existimans, quod aut videret, aut ageret. Elementa enim mundi ex nihilo substiterunt: 252 sed Christus non de non substantibus manet, nec coepit ad originem, sed originem ab origine sumpsit aeternam. Elementa enim mundi aut inanima sunt, aut ad animam profecerunt: sed Christus vita est, ex Deo", + "candidate_score": 0.654536, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_44", + "bdc_text": "de modo praesentiae , distributionis , sumptionis nihil prorsus definire et hoc diserte confiteri se non cogitare talem modum , qui ullo modo detrahat vel naturae vel gloriae Christi , domini nostri .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_863", + "psc_text": "filio hominis Deum Deus glorificat in sese, in quo tandem tibi relictam facultatem exserendae impietatis existimas, ne secundum naturae veritatem verus Deus Christus sit? Christum enim Deus natum hominem glorificat in sese: numquid extra se est, quod glorificat in sese? Reddit enim in se Christo gloriam, quam apud se habuit: et cum in formam Dei assumptio formae servilis assumitur, in se glorificatur glorificatus in homine Deus, qui ante vacuitatis dispensationem in sese erat, et per formam servi et per naturam nativitatis unitus. Nativitas enim non novae neque alienae naturae Deum fecerat, sed naturalis filius patri naturali generatione 291 substiterat. Et cum post nativitatem hominis glorificatus in homine, in naturae suae rursum gloriam clarescit; in se eum Deus clarificat, cum in naturae paternae gloriam, ab ea per dispensationem evacuatus, assumitur. 42. Non alia Patris et Filii gloria. Vita non est Deum nosse sine Christo, qui et Deus verus est. --Concludit autem", + "candidate_score": 0.654314, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_64_66", + "bdc_text": "vgl. HBBW VI [Nr. 908 ] , S. 459 , 15f mit Anm. 6 ; Amy Nelson Burnett , Basel and the Wittenberg Concord , in : ARG XCVI , 2005 , S. 33-56 ( bes. S. 33-39 ) . , ut cum his pax illi viro constet et citra ullam , quod equidem agnosco , doctrinae Christi obscurationem ullo in loco .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_612", + "psc_text": "Christus cernitur: et quomodo si ipse cognitus sit, erit cognitus Pater; cum naturae suae, id est, hominis in eo habitum Apostoli recognoscant, et liber a corporali Deus carne, non in hac corporalis carnis infirmitate noscendus sit? Sed in sacramento assumpti corporis divinitatis paternae naturam in se Dominus confirmans, hunc ordinem tenuit: Si scitis me, et patrem meum scitis: et a modo scietis eum, et vidistis eum. Tempus visionis separavit a tempore cognitionis. Nam quem cognoscendum ait, eumdem jam dixit et visum ut naturae jam pridem in se conspectae scientiam ex tempore nunc hujus revelationis acciperent. 35. Philippus hoc non capit; cur. Qui salva fide Patrem sibi ostendi rogat. --Sed commovit apostolum Philippum novitas dictorum. Homo cernitur, Dei se filium confitetur, cognito se cognoscendum Patrem fatetur. Patrem visum esse dicit, et per id cognoscendum esse quia visus sit. Humani istud animi infirmitas non capit, 204 nec fidem sumit tam diversarum rerum", + "candidate_score": 0.654043, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_55", + "bdc_text": "quęrere in Christo domino nec aliud quicquam in ecclesia obtinere velle quam verbum dei , nec alia de causa adversari vobis , quam quod putet vos verbo dei detrahere .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_828", + "psc_text": "Dominus sit, nec Filio non perficiat ne non sit et Dominus. Atque ita neque auctoritatem Pater amittit, nec naturam Filius non tenet: per quod nec Deus pater non Dominus unus est, neque unigenitus Deus Dominus separatur ab uno; cum ex uno Domino unus ipse subsistat in Dominum: Dominum unum ita ex lege docens, ut se quoque Dominum Propheta teste confirmet (David Psal. CIX). 28. Ex ipsis haereticorum objectis confirmatur Dei in Christo natura. Haereticorum objectum. --Tendat per caeteras impii furoris propositiones fidei evangelicae responsio, et his ipsis quibus impugnatur repugnet: et armis excidii sui vincens, unius Spiritus dicta, unius quoque fidei demonstret esse doctrinam. Neque enim alius Christus, quam qui est praedicatus, Deus scilicet verus, et in Dei unius veri gloria manens: et sicut se Dominum ex lege, dum negare videretur, professus; ita et in Evangeliis verum se Deum, dum non confiteri existimatur ostendens. Hoc enim se dicto ejus, ne", + "candidate_score": 0.654015, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_60", + "bdc_text": "tam multa praeclare agenti et peragenti tam praedicatione nominis sui quam explicatione virtutis suae in vita eius condonare ipsa professionis christianae religio iussit .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_263", + "psc_text": "crimen necesse est quod negatur. Angelus Dei loqui ad Agar coepit, Ismaelem in gentem magnam adaucturus, eique innumerabilem 91 gentis progeniem praestaturus. Confessio audientis et Dominum eum esse et Deum edocet. Sermonis enim exordium ab angelo Dei coepit, sed in confessione Dei constitit. Ita qui sub ministerio magni consilii nuntiandi, Dei angelus est, ipse et natura et nomine Deus est. Nomen enim naturae, non nomini natura componitur. Iisdem etiam de rebus ad Abraham Deus loquitur: benedictum jam Ismaeli docetur, et multiplicandum eumdem esse in gentem: Benedixi, inquit, ei (Gen. XVII, 20) . Non itaque demutavit personae suae significationem: se enim jam benedixisse demonstrat. Scriptura certe sacramenti ordinem et verae praedicationis modum, ab angelo Dei incipiens, et postea iisdem de rebus eumdem loquentem Deum confessa, servavit. 27. Vir quem ex tribus adorat Abraham, Dominus, Deus, et judex est. --Procedit autem pleniore doctrinae profectu sermo divinus, Deus isthic ad Abraham loquitur, parituram", + "candidate_score": 0.653436, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_119_121", + "bdc_text": "regenda ecclesia est . Dominus donet , ut huic nos recte submittamus . Finis est ut initium in hac mea epistolain hac mea epistola über der Zeile nachgetragen. .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_781", + "psc_text": "Nunc igitur in eo repleti sumus, id est, per assumptionem carnis ejus, in quo divinitatis plenitudo corporaliter inhabitat. Et hujus spei nostrae non exigua in eo potestas est. Namque quod repleti in eo sumus, hoc est caput ac principium omnis potestatis, secundum illud: Ut in nomine suo omne genu flectat, coelestium, et terrestrium, et infernorum; et omnis lingua confiteatur, quia Dominus Jesus in gloria Dei patris (Philip. II, 10, 11). Confessio itaque haec erit: Jesum in gloria Dei patris, et natum in homine jam non in infirmitate corporis nostri manere, sed in Dei gloria. Et hoc lingua omnis confitebitur. Et cum coelestia et terrestria genu flectent: hoc caput omnis principatus et potestatis est, ut ei universa genu flectendo subjecta sint, in quo sumus repleti, et qui per habitantem in se corporaliter divinitatis plenitudine, in Dei patris sit gloria confitendus. 9. Deus idem auctor regenerationis nostrae et Christi resurrectionis. --Demonstrato autem", + "candidate_score": 0.653221, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_110", + "bdc_text": "quare , cum disputatur contra ponentes corporalem quandam Christi in coena praesentiam , quae verbo dei dissentanea sit , creditur vulgo peti Lutherus , quem bono ecclesiae Christi irritari nolim religione officii mei et veneratione donorum Christi in eo optarim etiam non offendi .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_60", + "psc_text": "Et cum non conveniat trepidationi et libertati, festinationi et excusationi, querelae et adhortationi, diffidentiae et intercessioni, divinae professionis naturaeque immemores, ad argumentum impietatis suae, dispensationis gesta et dicta tenuerunt. Itaque nos demonstratis omnibus, quae in sacramento et animae et corporis Domini Jesu Christi sunt,nihil inexploratum, nihil tacitum dereliquimus: sed dictorum omnium pacificam intelligentiam singulis quibusque causarum generibus coaptantes, nec trepidare fiduciam, nec evitare voluntatem, nec conqueri securitatem, nec commendationem sui orantem, aliis veniam desiderasse monstravimus: fidem dictorum universorum absoluta evangelici mysterii praedicatione firmantes. 33. Liber XI alia haereticorum argumenta refellit. --Igitur quia desperatissimos homines ne ipsa quidem resurrectionis gloria intra religionis intelligentiam edoctos cohibuit, sed aut per dignationis professionem, impietatis suae arma sumpserunt, aut sacramenti revelationem ad Dei contumeliam transtulerunt: ut per id quod dictum est, Adscendo ad patrem meum et ad patrem vestrum, ad Deum meum et ad Deum vestrum (Joan. XX, 17) , dum communis nobis atque ipsi", + "candidate_score": 0.653167, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_65_67", + "bdc_text": "Amy Nelson Burnett , Basel and the Wittenberg Concord , in : ARG XCVI , 2005 , S. 33-56 ( bes. S. 33-39 ) . , ut cum his pax illi viro constet et citra ullam , quod equidem agnosco , doctrinae Christi obscurationem ullo in loco . Vestra alia et de viro sententia et de causa indicatio fuit ;", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_1040", + "psc_text": "nato eo de conceptione Spiritus sancti. 355 Hinc itaque aestimatus est et in doloribus et in plaga et in vexatione esse. Formam enim servi accepit: et natus ex virgine homo opinionem nobis naturalis sibi in passione doloris invexit. Ipse autem vulneratus est; sed propter iniquitates nostras. Nam quamvis sit vulneratus, non tamen iniquitatis suae vulnus est: et quidquid patitur, non sibi patitur. Non enim sibi homo natus est, nec ex se iniquus est. Testatur Apostolus causam dispensationis istius dicens: Orantes per Christum reconciliari Deo: eum, qui non cognovit peccatum, pro nobis peccatum fecit (II Cor. V, 20) . Peccatum enim in carne per peccatum condemnaturus, peccati licet expers, factus est ipse peccatum, id est, per carnem peccatum in carne condemnans, carnis quidem nescius, sed pro nobis caro factus est: et idcirco propter iniquitates nostras est vulneratus. 48. Christi virtus in passione emicat. Passio Christi triumphus. --Caeterum nescit in Christo Apostolus", + "candidate_score": 0.650525, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_66", + "bdc_text": "ARG XCVI , 2005 , S. 33-56 ( bes. S. 33-39 ) . , ut cum his pax illi viro constet et citra ullam , quod equidem agnosco , doctrinae Christi obscurationem ullo in loco .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_1073", + "psc_text": "Sed hoc et scandalum Judaeis, et stultitia gentibus est: nobis vero Christus Jesus Dei virtus, Deique sapientia; sed sapientia non mundo cognita, nec intellecta prudentibus saeculi. Et quam non intellecta sit, disce eodem beato Apostolo dicente: Sed loquimur Dei sapientiam, quae in sacramento absconsa est, quam praefinivit Deus ante saecula in gloriam nostram, quam nemo ex principibus hujus saeculi cognovit: si enim cognovissent, numquam Dominum gloriae crucifixissent (I Cor., II, 7 et 8) . Anne Apostolus ignorat, hanc Dei sapientiam in sacramento esse absconsam, et esse principibus saeculi ignorabilem? Anne dividit Christum, ut alius sit Dominus majestatis, alius Jesus crucifixus? Sed stultissimae huic atque impiissimae opinioni contradicit, dicens: Non enim judicavi me quidquam scire in vobis, nisi Christum Jesum, et hunc crucifixum (Ib. 2) . 65. Contra Christi divisores; quae in eo videntur opposita conciliantur. --Aliud Apostolus nescit, neque aliud scire se judicat: nos autem et infirmis ingenii, et infirmioris", + "candidate_score": 0.650234, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_129", + "bdc_text": "Consyderandum etiam religiose , quid cuique dominus dedit in ecclesia sua et cuius dicta et facta patent latius .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_270", + "psc_text": "eo est? Dominus sulphur et ignem pluit a Domino (Gen. XIX, 24) . Ut Dominus a Domino; ita non discrevit naturae nomine, quos significatione (non unius personae) distinxerat. Legimus namque in Evangelio, Pater non judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio (Joan. V, 22). Dedit ergo Dominus, quod Dominus accepit a Domino. 30. Eum ut Deum vidit Jacob nec solitarium. --Sed qui accepisti in Domino et Domino judicis cognitionem, cognominis ejusdem in Deo et Deo cognosce consortium. Jacob discedens ob metum fratris sui, somnians viderat scalam fundatam in terra et contingentem coelum, et per eam adscendentes et descendentes angelos Dei, et Dominum incumbentem super eam, sibique omnes benedictiones, quas Abrahae et Isaac dederat, impertientem (Gen. XXVIII). Ad hunc postea talis Dei sermo est: Dixit autem Deus ad Jacob, surgens adscende in locum Bethel, et habita ibi, et fac ibi altarium Deo, qui apparuit tibi cum fugeres a facie fratris tui", + "candidate_score": 0.650047, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_19", + "bdc_text": "per se enim alienissimum a religione nostra est ministros ecclesiarum Christi non se solida invicem complecti charitate et syncera doctrinae Christi communicatione instaurare .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_709", + "psc_text": "audies ipsum dicentem: Unicuique autem nostrum data est gratia secundum mensuram donationis Christi. Et iterum: Qui descendit, ipse est qui et ascendit super omnes coelos, ut adimpleat omnia. Et ipse dedit quosdam Apostolos, quosdam autem prophetas, quosdam autem evangelizantes, quosdam autem pastores et doctores, ad consummationem sanctorum, in opus ministerii (Ephes. IV 7, 10, etc.) . Numquid ministeriorum dona non Christi sunt, cum tamen et Dei dona sint? 34. Paulus de Patre dicens DEUS, de Filio DOMINUS, non distinxit eos natura. --Sed si id sibi usurpavit impietas, ut quia ait, idem Dominus et idem Deus (I Cor. XII, 5, 6) , non sint in unitate naturae: adjungam vero huic intelligentiae tuae, ut putas firmiora praesidia. Ipse enim Apostolus ait: Sed nobis unus Deus pater ex quo omnia, et nos in ipso, et unus Dominus Jesus Christus per 238 quem omnia, et nos per ipsum (I Cor. VIII, 6) . Et", + "candidate_score": 0.649631, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_65_67", + "bdc_text": "Amy Nelson Burnett , Basel and the Wittenberg Concord , in : ARG XCVI , 2005 , S. 33-56 ( bes. S. 33-39 ) . , ut cum his pax illi viro constet et citra ullam , quod equidem agnosco , doctrinae Christi obscurationem ullo in loco . Vestra alia et de viro sententia et de causa indicatio fuit ;", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_1073", + "psc_text": "Sed hoc et scandalum Judaeis, et stultitia gentibus est: nobis vero Christus Jesus Dei virtus, Deique sapientia; sed sapientia non mundo cognita, nec intellecta prudentibus saeculi. Et quam non intellecta sit, disce eodem beato Apostolo dicente: Sed loquimur Dei sapientiam, quae in sacramento absconsa est, quam praefinivit Deus ante saecula in gloriam nostram, quam nemo ex principibus hujus saeculi cognovit: si enim cognovissent, numquam Dominum gloriae crucifixissent (I Cor., II, 7 et 8) . Anne Apostolus ignorat, hanc Dei sapientiam in sacramento esse absconsam, et esse principibus saeculi ignorabilem? Anne dividit Christum, ut alius sit Dominus majestatis, alius Jesus crucifixus? Sed stultissimae huic atque impiissimae opinioni contradicit, dicens: Non enim judicavi me quidquam scire in vobis, nisi Christum Jesum, et hunc crucifixum (Ib. 2) . 65. Contra Christi divisores; quae in eo videntur opposita conciliantur. --Aliud Apostolus nescit, neque aliud scire se judicat: nos autem et infirmis ingenii, et infirmioris", + "candidate_score": 0.649343, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_66_68", + "bdc_text": "ARG XCVI , 2005 , S. 33-56 ( bes. S. 33-39 ) . , ut cum his pax illi viro constet et citra ullam , quod equidem agnosco , doctrinae Christi obscurationem ullo in loco . Vestra alia et de viro sententia et de causa indicatio fuit ; itaque id confici apud vos , quod est confectum apudapud über der Zeile nachgetragen. alios , non fuit .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_1074", + "psc_text": "Sed stultissimae huic atque impiissimae opinioni contradicit, dicens: Non enim judicavi me quidquam scire in vobis, nisi Christum Jesum, et hunc crucifixum (Ib. 2) . 65. Contra Christi divisores; quae in eo videntur opposita conciliantur. --Aliud Apostolus nescit, neque aliud scire se judicat: nos autem et infirmis ingenii, et infirmioris fidei, Christum Jesum scindimus, dividimus, duplicamus, arbitri mysteriorum et occulti sacramenti calumniatores. Alius enim nobis est Christus crucifixus, alius Dei sapientia; alius sepultus, alius descendens; et alius filius hominis, alius filius Dei. Non intelligentes docemus, et nescientes arguimus, et dicta Dei homines emendamus: et non dignamur secundum Apostolum ita credere: Quis criminabitur electos Dei? Deus est qui justificat: quis est qui condemnat? Christus qui mortuus est, imo etiam qui resurrexit, qui est in dextera Dei, qui et postulat pro nobis (Rom. VIII, 33 et 34) . Anne alius pro nobis postulat, quam qui in dextera Dei est? vel qui in", + "candidate_score": 0.648879, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_39", + "bdc_text": "Hoc unum tibi confirmo in domino , quod et antea non semel confirmavi :", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_270", + "psc_text": "eo est? Dominus sulphur et ignem pluit a Domino (Gen. XIX, 24) . Ut Dominus a Domino; ita non discrevit naturae nomine, quos significatione (non unius personae) distinxerat. Legimus namque in Evangelio, Pater non judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio (Joan. V, 22). Dedit ergo Dominus, quod Dominus accepit a Domino. 30. Eum ut Deum vidit Jacob nec solitarium. --Sed qui accepisti in Domino et Domino judicis cognitionem, cognominis ejusdem in Deo et Deo cognosce consortium. Jacob discedens ob metum fratris sui, somnians viderat scalam fundatam in terra et contingentem coelum, et per eam adscendentes et descendentes angelos Dei, et Dominum incumbentem super eam, sibique omnes benedictiones, quas Abrahae et Isaac dederat, impertientem (Gen. XXVIII). Ad hunc postea talis Dei sermo est: Dixit autem Deus ad Jacob, surgens adscende in locum Bethel, et habita ibi, et fac ibi altarium Deo, qui apparuit tibi cum fugeres a facie fratris tui", + "candidate_score": 0.647949, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_9_11", + "bdc_text": "Abest iam in Westphalia princepsVgl . oben Anm. 2 . etVon et bis restituendum am Rande nachgetragen . praecipue propter regnum Christi et illi ditionum suarum parti restituendum Von et bis restituendum am Rande nachgetragen. , cum Korrigiert aus et .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_1174", + "psc_text": "In vobis enim est regnum Dei (Luc XVII, 21) . Regnans itaque regnum tradet. Et si quis quaerat quis iste sit tradens regnum, audiet: Christus resurrexit a mortuis, 399 primitiae dormientium; quoniam per hominem mors, et per hominem resurrectio mortuorum (I Cor. XV, 21) . Omnis enim hic nunc praesentis quaestionis sermo de sacramento corporis est, quia Christus primitiae ex mortuis est. Quo autem Christus mysterio ex mortuis resurrexit, Apostolo dicente noscamus: Memento Christum a mortuis resurrexisse, de semine David (II Tim. II, 8) : mortem itaque et resurrectionem ex ea tantum docens dispensatione esse, qua caro est. 40. Subjectionis Christi causa, ut sit Deus omnia in omnibus. Qui id fiat. --Regnat autem in hoc eodem glorioso jam suo corpore, donec evacuatis magistratibus, et morte devicta subjiciat sibi inimicos. Et quidem ab Apostolo servatus hic modus est, ut magistratibus et potestatibus evacuatio, inimicis vero subjectio deputaretur. Quibus subjectis, subjicietur subjicienti", + "candidate_score": 0.635461, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_89", + "bdc_text": "Domini sum occasionemque nullam nec debeo nec possum reiicereVor reiicere gestrichenes agendi .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_333", + "psc_text": "Deo possibile est omne verbum? Aut cui possibile est omne verbum, quaero quid desit de Deo vero. 16. Judicem justum agnovit. Deus solus est justus judex ex ipsis haereticis. --Et rogo, quis est Deus hic Sodomae et Gomorrhae eversor? Pluit enim Dominus a Domino: numquid non verus Dominus a vero Domino? aut quid aliud quam Dominus a Domino? vel quid praeter significationem personae in Domino ac Domino coaptabis? Et memento quod quem solum verum Deum nosti, hunc eumdem solum justum judicem sis professus. Et intellige, quod Dominus, qui pluit a Domino, non occidens justum cum impio, omnem judicans terram, et Dominus et justus judex est, et pluit a Domino. Et inter haec, quem solum justum judicem dixeris, quaero. A Domino enim Dominus pluit: et hunc justum judicem non negabis, qui pluit a Domino. Abraham enim dixit, pater gentium, non utique infidelium: Nullo modo facies hoc verbum, ut occidas justum cum", + "candidate_score": 0.632305, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_50", + "bdc_text": "de re profecto consentire vos etvos et am Rande nachgetragen. de ratione explicandi hoc mysterium tantum dissentire arbitratus sum .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_512", + "psc_text": "tuae vocis opprobrium est, cur se filium dicat, quem tu esse asseras creaturam? Ille, Dei confitendo se filium, reus mortis ab his judicatur: tu, eum Dei filium negando, quaero quid judices? Professio enim ejus ita Judaeis, ut tibi displicet. Interrogo an diversae ab eis sententiae maneas, a quibus non diversus sis voluntate? Eadem enim filium Dei eum esse impietate tu denegas. Illi tamen eo crimine minore, quod nesciunt. Nesciunt enim de Maria Christum, sed Christum Dei filium esse non ambigunt. Tu quia Christum non potes nescire de Maria, Christum tamen Dei filium esse non praedicas. Illis, in eo quod nesciunt, potest adhuc in tuto salus esse si credant: tibi jam omnia clausa sunt ad salutem, qui negas quod ignorare jam non potes. Non enim ignoras esse filium Dei; usque adeo ut adoptionis nomen indulgeas, ut creaturam connuncupatam filium mentiaris. Naturam autem quantum in te est auferens, auferres quoque si tibi", + "candidate_score": 0.63005, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_36", + "bdc_text": "ut bona fide - id novitVor novit ein gestrichener Wortanfang .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_33", + "psc_text": "ex solido in carnem deducta conservet, dum usque ad virginem Pater protensus, ipse sibi natus 13 sit in filium. Alii vero (quia salus nulla sine Christo sit, qui in principio apud Deum erat Deus Verbum), nativitatem negantes, creationem solam professi sunt: ne nativitas veritatem Dei admitteret, sed creatio falsitatem doceret, quae dum ementiretur in genere Dei unius fidem, non excluderet in sacramento: sed nativitatem veram nomini ac fidei creationis subjicientes, a veritate unius Dei separabilem eum facerent, ut creatio substitutionis, perfectionem sibi divinitatis non usurparet, quam veritatis nativitas non dedisset. 17. Fides vera contra utramque toto hoc opere stabilienda. --Horum igitur furori respondere animus exarsit: recolens hoc vel praecipue sibi salutare esse, non solum in Deum credidisse, sed etiam in Deum patrem; neque in Christo tantum sperasse, sed in Christo Dei filio; neque in creatura, sed in Deo creatore ex Deo nato. Maxime ergo properamus ex propheticis atque evangelicis praeconiis", + "candidate_score": 0.62146, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_101", + "bdc_text": "Eo nihil avertere quęsivi , quam quodVor quod ein gestrichener Wortanfang .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_102", + "psc_text": "tempore, non abest ab auctore. Piscator noster evasit: sed forte haerebit in caeteris. 15. An sit sonus vocis juxta Hebionem. Vocis sono non congruit erat. Verbum Deus est. -- Dices enim: Verbum sonus vocis est, et enuntiatio negotiorum, et elocutio cogitationum. Hoc apud Deum erat, et in principio erat: quia sermo cogitationis aeternus est, cum qui cogitat sit aeternus. Respondeo tibi interim pro piscatore meo paucis, dum videbimus quomodo rusticitatem suam ipse defendat. Sermo in natura habet ut esse possit, sequens autem ei est ut fuerit; est vero tantum cum auditur. Et quomodo in principio erat, quod neque ante tempus, neque post tempus est? Et nescio an vel ipso esse possit in tempore: loquentium enim sermo neque est ante quam loquantur, et cum locuti erunt non erit; in eo autem ipso 36 quod loquuntur, dum finiunt, jam non erit id unde coeperunt. Haec a me, ut ab uno ex caeteris.", + "candidate_score": 0.594273, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 13, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "043_Augustinus-Hipponensis_De-baptismo-contra-Donatistas", + "max_score": 0.714444, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_43_45", + "bdc_text": "non tantum panem et vinum , re vera absentis Christi signa , sed etiam corpus et sanguinem re ipsa adeoque Christum ipsum in sacra coenain sacra coena am Rande nachgetragen. adesse , administrari et percipi a percipientibus sacramenta , ut a domino instituta sunt ; de modo praesentiae , distributionis , sumptionis nihil prorsus definire et hoc diserte confiteri se non cogitare talem modum , qui ullo modo detrahat vel naturae vel gloriae Christi , domini nostri . Iam cum confessioneVor confessione gestrichenes vos .", + "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_De-baptismo-contra-Donatistas_window_539", + "psc_text": "locum in eadem ad Magnum epistola positum operae pretium est pertractare, quem ita contexuit. Non habitans, inquit, in domo Dei, id est, in Ecclesia Christi, in qua non nisi concordes atque unanimes habitant, loquente in Psalmis Spiritu sancto, et dicente, « Deus qui inhabitare facit unanimes in domo » (Psal. LXVII, 7). Denique unanimitate Christianos firma sibi atque inseparabili charitate connexos, etiam ipsa Dominica sacrificia declarant. Nam quando Dominus corpus suum panem vocat (Joan. VI, 52) , de multorum granorum adunatione congestum; populum nostrum, quem portabat, indicat adunatum: et quando sanguinem suum vinum appellat (Matth. XXVI, 26 29) , de botris atque acinis plurimis expressum, atque in unum coactum; gregem item nostrum significat commixtione adunatae multitudinis copulatum. Haec verba beati Cypriani indicant eum et intellexisse et dilexisse decorem domus Dei, quam domum ex unanimis et concordibus constare affirmavit, et docuit testimonio prophetico, et significatione Sacramentorum: in qua utique non erant", + "candidate_score": 0.714444, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_43", + "bdc_text": "non tantum panem et vinum , re vera absentis Christi signa , sed etiam corpus et sanguinem re ipsa adeoque Christum ipsum in sacra coenain sacra coena am Rande nachgetragen. adesse , administrari et percipi a percipientibus sacramenta , ut a domino instituta sunt ;", + "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_De-baptismo-contra-Donatistas_window_539", + "psc_text": "locum in eadem ad Magnum epistola positum operae pretium est pertractare, quem ita contexuit. Non habitans, inquit, in domo Dei, id est, in Ecclesia Christi, in qua non nisi concordes atque unanimes habitant, loquente in Psalmis Spiritu sancto, et dicente, « Deus qui inhabitare facit unanimes in domo » (Psal. LXVII, 7). Denique unanimitate Christianos firma sibi atque inseparabili charitate connexos, etiam ipsa Dominica sacrificia declarant. Nam quando Dominus corpus suum panem vocat (Joan. VI, 52) , de multorum granorum adunatione congestum; populum nostrum, quem portabat, indicat adunatum: et quando sanguinem suum vinum appellat (Matth. XXVI, 26 29) , de botris atque acinis plurimis expressum, atque in unum coactum; gregem item nostrum significat commixtione adunatae multitudinis copulatum. Haec verba beati Cypriani indicant eum et intellexisse et dilexisse decorem domus Dei, quam domum ex unanimis et concordibus constare affirmavit, et docuit testimonio prophetico, et significatione Sacramentorum: in qua utique non erant", + "candidate_score": 0.708515, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_42_44", + "bdc_text": "Scio Lutherum nihil quam hoc contendissecontendisse über der Zeile nachgetragen . non tantum panem et vinum , re vera absentis Christi signa , sed etiam corpus et sanguinem re ipsa adeoque Christum ipsum in sacra coenain sacra coena am Rande nachgetragen. adesse , administrari et percipi a percipientibus sacramenta , ut a domino instituta sunt ; de modo praesentiae , distributionis , sumptionis nihil prorsus definire et hoc diserte confiteri se non cogitare talem modum , qui ullo modo detrahat vel naturae vel gloriae Christi , domini nostri .", + "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_De-baptismo-contra-Donatistas_window_539", + "psc_text": "locum in eadem ad Magnum epistola positum operae pretium est pertractare, quem ita contexuit. Non habitans, inquit, in domo Dei, id est, in Ecclesia Christi, in qua non nisi concordes atque unanimes habitant, loquente in Psalmis Spiritu sancto, et dicente, « Deus qui inhabitare facit unanimes in domo » (Psal. LXVII, 7). Denique unanimitate Christianos firma sibi atque inseparabili charitate connexos, etiam ipsa Dominica sacrificia declarant. Nam quando Dominus corpus suum panem vocat (Joan. VI, 52) , de multorum granorum adunatione congestum; populum nostrum, quem portabat, indicat adunatum: et quando sanguinem suum vinum appellat (Matth. XXVI, 26 29) , de botris atque acinis plurimis expressum, atque in unum coactum; gregem item nostrum significat commixtione adunatae multitudinis copulatum. Haec verba beati Cypriani indicant eum et intellexisse et dilexisse decorem domus Dei, quam domum ex unanimis et concordibus constare affirmavit, et docuit testimonio prophetico, et significatione Sacramentorum: in qua utique non erant", + "candidate_score": 0.698449, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_41_43", + "bdc_text": "Ad religionis autem substantiam pertinere etiam censeo doctrinam usumque sacramentorum . Scio Lutherum nihil quam hoc contendissecontendisse über der Zeile nachgetragen . non tantum panem et vinum , re vera absentis Christi signa , sed etiam corpus et sanguinem re ipsa adeoque Christum ipsum in sacra coenain sacra coena am Rande nachgetragen. adesse , administrari et percipi a percipientibus sacramenta , ut a domino instituta sunt ;", + "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_De-baptismo-contra-Donatistas_window_539", + "psc_text": "locum in eadem ad Magnum epistola positum operae pretium est pertractare, quem ita contexuit. Non habitans, inquit, in domo Dei, id est, in Ecclesia Christi, in qua non nisi concordes atque unanimes habitant, loquente in Psalmis Spiritu sancto, et dicente, « Deus qui inhabitare facit unanimes in domo » (Psal. LXVII, 7). Denique unanimitate Christianos firma sibi atque inseparabili charitate connexos, etiam ipsa Dominica sacrificia declarant. Nam quando Dominus corpus suum panem vocat (Joan. VI, 52) , de multorum granorum adunatione congestum; populum nostrum, quem portabat, indicat adunatum: et quando sanguinem suum vinum appellat (Matth. XXVI, 26 29) , de botris atque acinis plurimis expressum, atque in unum coactum; gregem item nostrum significat commixtione adunatae multitudinis copulatum. Haec verba beati Cypriani indicant eum et intellexisse et dilexisse decorem domus Dei, quam domum ex unanimis et concordibus constare affirmavit, et docuit testimonio prophetico, et significatione Sacramentorum: in qua utique non erant", + "candidate_score": 0.695371, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_51_53", + "bdc_text": "Et quia hoc ipsum mysterium rationis nostrae acumen longe , imo infinito transcendit nec possumus de eo quicquam recte cogitare nisi ex ipsis domini verbis , statuebam optimam consensionis nostrae declarandae rationem esse , si ita etiam loqui de his sacramentis utrinque consentiremus , ut de eo loquitur spiritus sanctus in scripturis suis . Quis enim magis vel proprie vel perspicue ista explicet arcana credentibus duntaxat Christo ex fide adoptionisVgl. Röm 8 , 15. ?", + "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_De-baptismo-contra-Donatistas_window_158", + "psc_text": "Illud enim in unoquoque corrigendum est, quod ille per quem corrigitur, pravum esse perspexerit. Illud sanandum est quod aegrotat: illud dandum est quod non habetur, et maxime charitas pacis, sine qua caetera prodesse non possunt. Sed tamen cum adsunt non quasi desint tradenda sunt; sed ut fructuose, et non perniciose habeantur, per ipsum vinculum pacis et eminentiam charitatis agendum est. CAPUT XV.--20. Quamobrem si evangelicis verbis, « In nomine Patris et Filii et Spiritus sancti » (Matth. XXVIII, 19), Marcion Baptismum consecrabat, integrum erat Sacramentum; quamvis ejus fides sub eisdem verbis aliud opinantis quam catholica veritas docet, non esset integra, sed fabulosis falsitatibus inquinata. Nam sub eisdem verbis, id est, In nomine Patris et Filii et Spiritus sancti, non solum Marcion, aut Valentinus, aut Arius, aut Eunomius, sed ipsi carnales parvuli Ecclesiae (quibus dicebat Apostolus, Non potui loqui vobis quasi spiritualibus, sed quasi carnalibus ), si possent singuli diligenter interrogari,", + "candidate_score": 0.690852, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_58_60", + "bdc_text": "cum vero Christi spiritu et studio in eo cohęreat , non malitiae hominis a Christo alieni tribuere ChristoqueVor und nach Christoque je ein gestrichenes , unlesbares Wort . domino in illoVor illo gestrichenes ipso . tam multa praeclare agenti et peragenti tam praedicatione nominis sui quam explicatione virtutis suae in vita eius condonare ipsa professionis christianae religio iussit .", + "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_De-baptismo-contra-Donatistas_window_230", + "psc_text": "et multi qui intus sunt, contra Ecclesiam faciunt male vivendo, et in suam vitam infirmas animas traducendo; et nonnulli qui foris sunt, in Christi nomine loquuntur, nec operari quae Christi sunt, sed foris esse prohibentur, quando eos ut sanentur vel corripimus, vel arguimus, vel hortamur. Nam et ille foris erat, qui cum discipulis non sequebatur Christum, et in nomine Christi expellebat daemonia, quod Dominus ne prohiberetur admonuit (Luc. IX, 49, 50): quamvis utique in quo saucius erat curandus esset illis verbis Domini, ubi ait, Qui non est mecum, adversum me est; et qui mecum non colligit, spargit (Matth. XII, 30) . Et foris ergo fiunt aliqua in nomine Christi, non contra Ecclesiam; et intus ex parte diaboli contra Ecclesiam. CAPUT XI.--17. Quid, quod etiam mirum est, quod accidere posse invenit qui diligenter advertit, quosdam salva charitate docere aliquid inutile, sicut Petrus Gentes cogebat judaizare (Galat. II, 14), sicut ipse Cyprianus", + "candidate_score": 0.68729, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_59_61", + "bdc_text": "domino in illoVor illo gestrichenes ipso . tam multa praeclare agenti et peragenti tam praedicatione nominis sui quam explicatione virtutis suae in vita eius condonare ipsa professionis christianae religio iussit . Idem igitur faciendum et aliis suadere oportuit .", + "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_De-baptismo-contra-Donatistas_window_245", + "psc_text": "quis autem mundaverit semetipsum ab istiusmodi, erit vas in honore sanctificatum, utile Domino, ad omne opus bonum semper paratum. Quomodo autem se quisque ab ejusmodi mundare debeat, paulo superius ostendit dicens, Recedat ab iniquitate omnis qui nominat nomen Domini (II Tim. II, 21, 19) ; ne audiat in fine cum palea, sive quae ante de area volavit, sive quae in ultimo separanda est, Recedite a me, omnes qui operamini iniquitatem (Matth. VII, 23) . Unde apparet quidem, sicut dicit Cyprianus, non ea statim sucispienda et assumenda quae jactantur in Christi nomine, sed quae geruntur in Christi veritate. Sed non utique in Christi veritate geritur, fundos insidiosis fraudibus rapere, usuris multiplicantibus fenus augere ( Serm. de Lapsis ), saeculo solis verbis renuntiare (Epist. 11, ad Clericos); quae omnia etiam intus geri, satis idoneus testis ipse declarat. CAPUT XV.--22. Jam vero quod multis verbis prosequitur, non posse in Christo baptizari eos qui", + "candidate_score": 0.678144, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_55_57", + "bdc_text": "quęrere in Christo domino nec aliud quicquam in ecclesia obtinere velle quam verbum dei , nec alia de causa adversari vobis , quam quod putet vos verbo dei detrahere . Ideo , quae etiam contra me ipsum aliquando iudicavit durius et gravissima infamiavor infamia ein gestrichener Wortanfang . - non dico nominis ( pereat enim hoc et exaltetur nomen Christi ) , sed ministerii mei , quod scio Christi esse , qualisqualis sim - publicis scriptis evulgavit , errori humano , quiVor qui gestrichenes non .", + "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_De-baptismo-contra-Donatistas_window_230", + "psc_text": "et multi qui intus sunt, contra Ecclesiam faciunt male vivendo, et in suam vitam infirmas animas traducendo; et nonnulli qui foris sunt, in Christi nomine loquuntur, nec operari quae Christi sunt, sed foris esse prohibentur, quando eos ut sanentur vel corripimus, vel arguimus, vel hortamur. Nam et ille foris erat, qui cum discipulis non sequebatur Christum, et in nomine Christi expellebat daemonia, quod Dominus ne prohiberetur admonuit (Luc. IX, 49, 50): quamvis utique in quo saucius erat curandus esset illis verbis Domini, ubi ait, Qui non est mecum, adversum me est; et qui mecum non colligit, spargit (Matth. XII, 30) . Et foris ergo fiunt aliqua in nomine Christi, non contra Ecclesiam; et intus ex parte diaboli contra Ecclesiam. CAPUT XI.--17. Quid, quod etiam mirum est, quod accidere posse invenit qui diligenter advertit, quosdam salva charitate docere aliquid inutile, sicut Petrus Gentes cogebat judaizare (Galat. II, 14), sicut ipse Cyprianus", + "candidate_score": 0.670606, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_60_62", + "bdc_text": "tam multa praeclare agenti et peragenti tam praedicatione nominis sui quam explicatione virtutis suae in vita eius condonare ipsa professionis christianae religio iussit . Idem igitur faciendum et aliis suadere oportuit . Huic instituto dominus tantum dedit successus in ecclesiis Sveviae et vestratibus aliquot Gemeint sind die Kirchen von Basel und St .", + "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_De-baptismo-contra-Donatistas_window_230", + "psc_text": "et multi qui intus sunt, contra Ecclesiam faciunt male vivendo, et in suam vitam infirmas animas traducendo; et nonnulli qui foris sunt, in Christi nomine loquuntur, nec operari quae Christi sunt, sed foris esse prohibentur, quando eos ut sanentur vel corripimus, vel arguimus, vel hortamur. Nam et ille foris erat, qui cum discipulis non sequebatur Christum, et in nomine Christi expellebat daemonia, quod Dominus ne prohiberetur admonuit (Luc. IX, 49, 50): quamvis utique in quo saucius erat curandus esset illis verbis Domini, ubi ait, Qui non est mecum, adversum me est; et qui mecum non colligit, spargit (Matth. XII, 30) . Et foris ergo fiunt aliqua in nomine Christi, non contra Ecclesiam; et intus ex parte diaboli contra Ecclesiam. CAPUT XI.--17. Quid, quod etiam mirum est, quod accidere posse invenit qui diligenter advertit, quosdam salva charitate docere aliquid inutile, sicut Petrus Gentes cogebat judaizare (Galat. II, 14), sicut ipse Cyprianus", + "candidate_score": 0.66999, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_128_130", + "bdc_text": "cupere , quam ut acceptum vulnus tecte curetur , ne pugna gravior recrudescat , quae , utcunque cadat , non nisi magno ecclesiarum malo revocabitur . Consyderandum etiam religiose , quid cuique dominus dedit in ecclesia sua et cuius dicta et facta patent latius . Condona mihi hanc prolixitatem , quam causa invito tamen et profecto occupato extorsit .", + "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_De-baptismo-contra-Donatistas_window_66", + "psc_text": "28. Exstant beati martyris Cypriani in ejus litteris magna documenta, ut ad illum jam veniam, de cujus sibi auctoritate isti carnaliter blandiuntur, cum ejus charitate spiritualiter perimantur. Nam illis temporibus, antequam plenarii concilii sententia quid in hac re sequendum esset, totius Ecclesiae consensio confirmasset, visum est ei cum ferme octoginta coepiscopis suis Africanarum Ecclesiarum, omnem hominem qui extra Ecclesiae catholicae communionem baptizatus fuisset, oportere ad Ecclesiam venientem denuo baptizari. Quod non recte fieri tanto viro nimirum propterea Dominus non aperuit, ut ejus pia et humilitas et charitas in custodienda salubriter Ecclesiae pace patesceret, et non solum illius temporis Christianis, sed etiam posteris ad medicinalem, ut ita dicam, notitiam signaretur. Cum enim tanti meriti, tantae Ecclesiae, tanti pectoris, tanti oris, tantae virtutis episcopus, aliud de Baptismo arbitraretur, quam erat diligentius inquisita veritas firmatura; multique ejus collegae, quamvis nondum liquido manifestatum, id tamen tenerent quod et praeterita Ecclesiae consuetudo, et postea totus", + "candidate_score": 0.66966, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_60_62", + "bdc_text": "tam multa praeclare agenti et peragenti tam praedicatione nominis sui quam explicatione virtutis suae in vita eius condonare ipsa professionis christianae religio iussit . Idem igitur faciendum et aliis suadere oportuit . Huic instituto dominus tantum dedit successus in ecclesiis Sveviae et vestratibus aliquot Gemeint sind die Kirchen von Basel und St .", + "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_De-baptismo-contra-Donatistas_window_245", + "psc_text": "quis autem mundaverit semetipsum ab istiusmodi, erit vas in honore sanctificatum, utile Domino, ad omne opus bonum semper paratum. Quomodo autem se quisque ab ejusmodi mundare debeat, paulo superius ostendit dicens, Recedat ab iniquitate omnis qui nominat nomen Domini (II Tim. II, 21, 19) ; ne audiat in fine cum palea, sive quae ante de area volavit, sive quae in ultimo separanda est, Recedite a me, omnes qui operamini iniquitatem (Matth. VII, 23) . Unde apparet quidem, sicut dicit Cyprianus, non ea statim sucispienda et assumenda quae jactantur in Christi nomine, sed quae geruntur in Christi veritate. Sed non utique in Christi veritate geritur, fundos insidiosis fraudibus rapere, usuris multiplicantibus fenus augere ( Serm. de Lapsis ), saeculo solis verbis renuntiare (Epist. 11, ad Clericos); quae omnia etiam intus geri, satis idoneus testis ipse declarat. CAPUT XV.--22. Jam vero quod multis verbis prosequitur, non posse in Christo baptizari eos qui", + "candidate_score": 0.669294, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_18_20", + "bdc_text": "doleo ut qui maxime ; per se enim alienissimum a religione nostra est ministros ecclesiarum Christi non se solida invicem complecti charitate et syncera doctrinae Christi communicatione instaurare . Et haec tempora summam omnium membrorum Christi , nedum administrorum ecclesiarum coniunctionem tam flagitant necessario ut nunquam magis .", + "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_De-baptismo-contra-Donatistas_window_66", + "psc_text": "28. Exstant beati martyris Cypriani in ejus litteris magna documenta, ut ad illum jam veniam, de cujus sibi auctoritate isti carnaliter blandiuntur, cum ejus charitate spiritualiter perimantur. Nam illis temporibus, antequam plenarii concilii sententia quid in hac re sequendum esset, totius Ecclesiae consensio confirmasset, visum est ei cum ferme octoginta coepiscopis suis Africanarum Ecclesiarum, omnem hominem qui extra Ecclesiae catholicae communionem baptizatus fuisset, oportere ad Ecclesiam venientem denuo baptizari. Quod non recte fieri tanto viro nimirum propterea Dominus non aperuit, ut ejus pia et humilitas et charitas in custodienda salubriter Ecclesiae pace patesceret, et non solum illius temporis Christianis, sed etiam posteris ad medicinalem, ut ita dicam, notitiam signaretur. Cum enim tanti meriti, tantae Ecclesiae, tanti pectoris, tanti oris, tantae virtutis episcopus, aliud de Baptismo arbitraretur, quam erat diligentius inquisita veritas firmatura; multique ejus collegae, quamvis nondum liquido manifestatum, id tamen tenerent quod et praeterita Ecclesiae consuetudo, et postea totus", + "candidate_score": 0.669025, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_40_42", + "bdc_text": "nisi persuasum mihi fuisset coram domino vos utrinque idem sentire , quod ad substantiam religionis nostrae attinet , me tantum molestiae in ista resarcienda concordia suscepturum nunquam fuisse . Ad religionis autem substantiam pertinere etiam censeo doctrinam usumque sacramentorum . Scio Lutherum nihil quam hoc contendissecontendisse über der Zeile nachgetragen .", + "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_De-baptismo-contra-Donatistas_window_153", + "psc_text": "XIV.--19. Nec interest cum de sacramenti integritate et sanctitate tractatur, quid credat et quali fide imbutus sit ille qui accipit sacramentum. Interest quidem plurimum ad salutis viam, sed ad sacramenti quaestionem nihil interest. Fieri enim potest ut homo integrum habeat Sacramentum, et perversam fidem: sicut fieri potest ut integra teneat verba Symboli, et tamen non recte credat, sive de ipsa Trinitate, sive de resurrectione, vel aliquid aliud. Neque enim parva res est, in ipsa intus Catholica tenere integram fidem, ita ut omnino non de aliqua creatura, sed de ipso Deo nihil aliter credat quam veritas habet. Numquidnam ergo si in ipsa Catholica baptizatus, postea legendo, audiendo, et pacifice disserendo, ipso Domino revelante cognoverit aliter se antea credidisse quam debuit, denuo baptizandus est? Quis autem carnalis et animalis homo, non per phantasmata cordis sui evagetur, et constituat sibi Deum qualis ei pro suo sensu carnali placuerit, atque ita credat tantum longe", + "candidate_score": 0.668912, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_17_19", + "bdc_text": "s. oben Nr. 1797 , 62-104 . doleo ut qui maxime ; per se enim alienissimum a religione nostra est ministros ecclesiarum Christi non se solida invicem complecti charitate et syncera doctrinae Christi communicatione instaurare .", + "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_De-baptismo-contra-Donatistas_window_231", + "psc_text": ". Et foris ergo fiunt aliqua in nomine Christi, non contra Ecclesiam; et intus ex parte diaboli contra Ecclesiam. CAPUT XI.--17. Quid, quod etiam mirum est, quod accidere posse invenit qui diligenter advertit, quosdam salva charitate docere aliquid inutile, sicut Petrus Gentes cogebat judaizare (Galat. II, 14), sicut ipse Cyprianus haereticos denuo baptizari: unde talibus bonis membris in charitate radicatis, et in aliquo non recte ingredientibus dicit Apostolus, Si quid aliter sapitis, id quoque vobis Deus revelabit (Philipp. III, 15) : et quosdam rursus sine charitate docere aliquid salubre, de qualibus Dominus dicit, Cathedram Moysi sedent. Quae dicunt, facite; quae autem faciunt, nolite facere: dicunt enim, et non faciunt (Matth. XXIII, 2, 3) ? Unde et Apostolus de illis invidis et malevolis, christianam tamen salutem annuntiantibus, Sive occasione, inquit, sive veritate Christus annuntietur (Philipp. I, 15) . Quapropter et intus et foris perversitas hominum corrigenda est, divina vero Sacramenta et", + "candidate_score": 0.668496, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_65_67", + "bdc_text": "Amy Nelson Burnett , Basel and the Wittenberg Concord , in : ARG XCVI , 2005 , S. 33-56 ( bes. S. 33-39 ) . , ut cum his pax illi viro constet et citra ullam , quod equidem agnosco , doctrinae Christi obscurationem ullo in loco . Vestra alia et de viro sententia et de causa indicatio fuit ;", + "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_De-baptismo-contra-Donatistas_window_90", + "psc_text": "Propterea dicit alio loco: Quotquot ergo perfecti hoc sapiamus; et si quid aliter sapitis, hoc quoque vobis Deus revelabit. Quibus autem revelat cum voluerit, sive in hac vita sive post hanc vitam, nisi ambulantibus in via pacis, et in nullam praecisionem deviantibus? Non quales isti sunt, qui viam pacis non cognoverunt (Psal. XIII, 3), nec propter aliud unitatis vinculum disruperunt. Ideoque Apostolus cum dixisset, Et si quid aliter sapitis, hoc quoque vobis Deus revelabit; ne putarent praeter viam pacis quod aliter sapiebant sibi posse revelari, continuo addidit, Verumtamen in quod pervenimus, in eo ambulemus (Philipp. III, 15, 16) . In quo ambulans Cyprianus, perseverantissima tolerantia, non fuso sanguine, sed in unitate fuso (quia si traderet corpus suum ut arderet, et non haberet charitatem, nihil ei prodesset [I Cor. XIII, 3] ), per martyrii confessionem pervenit ad angelicam lucem; ut si non antea, ibi certe revelatum agnosceret, quod cum aliter saperet,", + "candidate_score": 0.667603, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_64_66", + "bdc_text": "vgl. HBBW VI [Nr. 908 ] , S. 459 , 15f mit Anm. 6 ; Amy Nelson Burnett , Basel and the Wittenberg Concord , in : ARG XCVI , 2005 , S. 33-56 ( bes. S. 33-39 ) . , ut cum his pax illi viro constet et citra ullam , quod equidem agnosco , doctrinae Christi obscurationem ullo in loco .", + "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_De-baptismo-contra-Donatistas_window_90", + "psc_text": "Propterea dicit alio loco: Quotquot ergo perfecti hoc sapiamus; et si quid aliter sapitis, hoc quoque vobis Deus revelabit. Quibus autem revelat cum voluerit, sive in hac vita sive post hanc vitam, nisi ambulantibus in via pacis, et in nullam praecisionem deviantibus? Non quales isti sunt, qui viam pacis non cognoverunt (Psal. XIII, 3), nec propter aliud unitatis vinculum disruperunt. Ideoque Apostolus cum dixisset, Et si quid aliter sapitis, hoc quoque vobis Deus revelabit; ne putarent praeter viam pacis quod aliter sapiebant sibi posse revelari, continuo addidit, Verumtamen in quod pervenimus, in eo ambulemus (Philipp. III, 15, 16) . In quo ambulans Cyprianus, perseverantissima tolerantia, non fuso sanguine, sed in unitate fuso (quia si traderet corpus suum ut arderet, et non haberet charitatem, nihil ei prodesset [I Cor. XIII, 3] ), per martyrii confessionem pervenit ad angelicam lucem; ut si non antea, ibi certe revelatum agnosceret, quod cum aliter saperet,", + "candidate_score": 0.66744, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_41", + "bdc_text": "Ad religionis autem substantiam pertinere etiam censeo doctrinam usumque sacramentorum .", + "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_De-baptismo-contra-Donatistas_window_153", + "psc_text": "XIV.--19. Nec interest cum de sacramenti integritate et sanctitate tractatur, quid credat et quali fide imbutus sit ille qui accipit sacramentum. Interest quidem plurimum ad salutis viam, sed ad sacramenti quaestionem nihil interest. Fieri enim potest ut homo integrum habeat Sacramentum, et perversam fidem: sicut fieri potest ut integra teneat verba Symboli, et tamen non recte credat, sive de ipsa Trinitate, sive de resurrectione, vel aliquid aliud. Neque enim parva res est, in ipsa intus Catholica tenere integram fidem, ita ut omnino non de aliqua creatura, sed de ipso Deo nihil aliter credat quam veritas habet. Numquidnam ergo si in ipsa Catholica baptizatus, postea legendo, audiendo, et pacifice disserendo, ipso Domino revelante cognoverit aliter se antea credidisse quam debuit, denuo baptizandus est? Quis autem carnalis et animalis homo, non per phantasmata cordis sui evagetur, et constituat sibi Deum qualis ei pro suo sensu carnali placuerit, atque ita credat tantum longe", + "candidate_score": 0.666005, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_128_130", + "bdc_text": "cupere , quam ut acceptum vulnus tecte curetur , ne pugna gravior recrudescat , quae , utcunque cadat , non nisi magno ecclesiarum malo revocabitur . Consyderandum etiam religiose , quid cuique dominus dedit in ecclesia sua et cuius dicta et facta patent latius . Condona mihi hanc prolixitatem , quam causa invito tamen et profecto occupato extorsit .", + "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_De-baptismo-contra-Donatistas_window_239", + "psc_text": "Et si quis per hominem perversum id accipiens, non accipiat tamen ministri perversitatem, sed solam mysterii sanctitatem, in bona fide et spe et charitate unitati compaginatus Ecclesiae, remissionem accipit peccatorum; non per verba sicut cancer serpentia, sed per evangelica Sacramenta de coelesti fonte manantia. Si autem ipse qui accipit perversus est, nec perverso ad salutem prodest quod datur; et sanctum tamen in eo permanet quod accipitur, nec ei si correctus fuerit iteratur. CAPUT XIII.--19. Nulla itaque participatio est justitiae et iniquitati; non solum quae foris, sed etiam quae intus est. Novit enim Dominus qui sunt ejus; et recedat ab iniquitate omnis qui invocat nomen Domini. Nulla etiam communio est luci et tenebris (II Cor. VI, 14) ; non solum quae foris, sed etiam quae intus sunt. Qui enim odit fratrem suum, ait Joannes, in tenebris est usque adhuc (I Joan. II, 9) . Et utique illi oderant Paulum, qui invidia", + "candidate_score": 0.66547, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_71", + "bdc_text": "Studui itaque cum d. Philippo et aliis quibusdam d. Luthero de vobis suggerere , quae sentimus , optima et avertere conatus secus obtundentium [ ?", + "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_De-baptismo-contra-Donatistas_window_105", + "psc_text": "aliud contra consuetudinem quid sentiret liberius exprompsisse, prioremque dixisse, nisi ut alium, si forte existeret, cui esset melius revelatum, gratissime acciperet; et ostenderet imitandam, non solum docendi diligentiam, sed etiam discendi modestiam: si autem nullus existeret, qui tale aliquid afferret, unde illae omnes verisimiles rationes quibus movebatur refellerentur, in eadem sententia permaneret, bene sibi conscius et non occultatae quae putabatur veritatis, et retentae quae amabatur unitatis. Nam et illud sic intellexit quod ait Apostolus: « Prophetae autem duo aut tres loquantur, et caeteri examinent; si alii revelatum fuerit sedenti, ille prior taceat » (I Cor. XIV, 29). Qua in parte, inquit, docuit et ostendit, multa singulis in melius revelari, et debere unumquemque, non pro eo quod semel imbiberat et tenebat, pertinaciter congredi; sed si quid melius et utilius exstiterit, libenter amplecti (Epist. 71, ad Quintum) . His utique verbis non solum eos admonuit sibi consentire, qui melius aliquid non videbant;", + "candidate_score": 0.663543, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_60", + "bdc_text": "tam multa praeclare agenti et peragenti tam praedicatione nominis sui quam explicatione virtutis suae in vita eius condonare ipsa professionis christianae religio iussit .", + "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_De-baptismo-contra-Donatistas_window_245", + "psc_text": "quis autem mundaverit semetipsum ab istiusmodi, erit vas in honore sanctificatum, utile Domino, ad omne opus bonum semper paratum. Quomodo autem se quisque ab ejusmodi mundare debeat, paulo superius ostendit dicens, Recedat ab iniquitate omnis qui nominat nomen Domini (II Tim. II, 21, 19) ; ne audiat in fine cum palea, sive quae ante de area volavit, sive quae in ultimo separanda est, Recedite a me, omnes qui operamini iniquitatem (Matth. VII, 23) . Unde apparet quidem, sicut dicit Cyprianus, non ea statim sucispienda et assumenda quae jactantur in Christi nomine, sed quae geruntur in Christi veritate. Sed non utique in Christi veritate geritur, fundos insidiosis fraudibus rapere, usuris multiplicantibus fenus augere ( Serm. de Lapsis ), saeculo solis verbis renuntiare (Epist. 11, ad Clericos); quae omnia etiam intus geri, satis idoneus testis ipse declarat. CAPUT XV.--22. Jam vero quod multis verbis prosequitur, non posse in Christo baptizari eos qui", + "candidate_score": 0.652942, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_60", + "bdc_text": "tam multa praeclare agenti et peragenti tam praedicatione nominis sui quam explicatione virtutis suae in vita eius condonare ipsa professionis christianae religio iussit .", + "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_De-baptismo-contra-Donatistas_window_230", + "psc_text": "et multi qui intus sunt, contra Ecclesiam faciunt male vivendo, et in suam vitam infirmas animas traducendo; et nonnulli qui foris sunt, in Christi nomine loquuntur, nec operari quae Christi sunt, sed foris esse prohibentur, quando eos ut sanentur vel corripimus, vel arguimus, vel hortamur. Nam et ille foris erat, qui cum discipulis non sequebatur Christum, et in nomine Christi expellebat daemonia, quod Dominus ne prohiberetur admonuit (Luc. IX, 49, 50): quamvis utique in quo saucius erat curandus esset illis verbis Domini, ubi ait, Qui non est mecum, adversum me est; et qui mecum non colligit, spargit (Matth. XII, 30) . Et foris ergo fiunt aliqua in nomine Christi, non contra Ecclesiam; et intus ex parte diaboli contra Ecclesiam. CAPUT XI.--17. Quid, quod etiam mirum est, quod accidere posse invenit qui diligenter advertit, quosdam salva charitate docere aliquid inutile, sicut Petrus Gentes cogebat judaizare (Galat. II, 14), sicut ipse Cyprianus", + "candidate_score": 0.652255, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_110", + "bdc_text": "quare , cum disputatur contra ponentes corporalem quandam Christi in coena praesentiam , quae verbo dei dissentanea sit , creditur vulgo peti Lutherus , quem bono ecclesiae Christi irritari nolim religione officii mei et veneratione donorum Christi in eo optarim etiam non offendi .", + "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_De-baptismo-contra-Donatistas_window_191", + "psc_text": "beatus Cyprianus in ipsa intus Ecclesia versari arguit, qui corde in melius non mutato baptizantur, quando utique saeculo verbis, non factis renuntiant, cum dicat apostolus Petrus, Quod et vos simili forma salvos facit Baptisma; non carnis depositio sordium, sed conscientiae bonae interrogatio (I Petr. III, 21) ; quam utique non habebant, de quibus dicitur, Saeculo verbis solis et non factis renuntiantes: et tamen id agit increpans et arguens eos, ut aliquando ambulent in via Christi, et ejus amici malint esse quam saeculi. CAPUT III.--Cui si obtemperassent, et recte jam vivere, non ut pseudochristiani, sed ut veri christiani coepissent, numquid eos juberet denuo baptizari? Non utique, sed hoc eis praestaret vera conversio, ut Sacramentum quod non mutatis valebat ad perniciem, mutatis valere inciperet ad salutem. 4. Quia nec isti Ecclesiae devoti sunt (Cypr., epist. 73, ad Jubaianum) , qui videntur esse intus, et contra Christum vivunt, id est, contra Christi mandata", + "candidate_score": 0.651658, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_100_102", + "bdc_text": "aliqua non necessaria disputatione , ea feci causa , quam in illis literis explicaviSiehe oben Nr. 1789 , 59-66 . . Eo nihil avertere quęsivi , quam quodVor quod ein gestrichener Wortanfang . avertendum omnis recta conscientia merito iudicet .", + "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_De-baptismo-contra-Donatistas_window_106", + "psc_text": "inquit, docuit et ostendit, multa singulis in melius revelari, et debere unumquemque, non pro eo quod semel imbiberat et tenebat, pertinaciter congredi; sed si quid melius et utilius exstiterit, libenter amplecti (Epist. 71, ad Quintum) . His utique verbis non solum eos admonuit sibi consentire, qui melius aliquid non videbant; sed etiam hortatus est, si qui possent afferre aliquid quo prior consuetudo servanda potius firmaretur: ut si tale esset quod refelli non posset, etiam ipse ostenderet quam veraciter dixerit, « debere unumquemque non pro eo quod semel imbiberat et tenebat, pertinaciter congredi; sed si quid melius et utilius exstiterit, libenter amplecti. » Sed quia tunc non exstiterant, nisi qui ei consuetudinem opponerent; defensiones autem ipsius consuetudinis non tales afferrent, quibus illa talis anima moveretur: noluit vir gravissimus rationes suas, etsi non veras (quod eum latebat), sed tamen non victas, veraci quidem, sed tamen nondum assertae consuetudini cedere. Quam tamen consuetudinem", + "candidate_score": 0.649389, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_65_67", + "bdc_text": "Amy Nelson Burnett , Basel and the Wittenberg Concord , in : ARG XCVI , 2005 , S. 33-56 ( bes. S. 33-39 ) . , ut cum his pax illi viro constet et citra ullam , quod equidem agnosco , doctrinae Christi obscurationem ullo in loco . Vestra alia et de viro sententia et de causa indicatio fuit ;", + "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_De-baptismo-contra-Donatistas_window_87", + "psc_text": "mandari potuerunt, aut omnia quae mandata sunt novimus. Quomodo enim potuit ista res tantis altercationum nebulis involuta, ad plenarii concilii luculentam illustrationem confirmationemque perduci, nisi primo diutius per orbis terrarum regiones, multis hinc atque hinc disputationibus et collationibus episcoporum pertractata constaret? Hoc autem facit sanitas pacis, ut cum diutius aliqua obscuriora quaeruntur, et propter inveniendi difficultatem, diversas pariunt in fraterna disceptatione sententias, donec ad verum liquidum perveniatur, vinculum permaneat unitatis, ne in parte praecisa remaneat insanabile vulnus erroris. CAPUT V .--6. Et ideo plerumque doctioribus minus aliquid revelatur, ut eorum patiens et humilis charitas, in qua fructus major est, comprobetur, vel quomodo teneant unitatem, cum in rebus obscurioribus diversa sentiunt; vel quomodo accipiant veritatem, cum contra id quod sentiebant, declaratam esse cognoscunt. Quorum duorum manifestatum tenemus unum in beato Cypriano, id est, quomodo tenuerit unitatem cum eis a quibus diversum sentiebat. Ait enim: « Neminem judicantes, aut a jure communionis", + "candidate_score": 0.648964, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_64_66", + "bdc_text": "vgl. HBBW VI [Nr. 908 ] , S. 459 , 15f mit Anm. 6 ; Amy Nelson Burnett , Basel and the Wittenberg Concord , in : ARG XCVI , 2005 , S. 33-56 ( bes. S. 33-39 ) . , ut cum his pax illi viro constet et citra ullam , quod equidem agnosco , doctrinae Christi obscurationem ullo in loco .", + "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_De-baptismo-contra-Donatistas_window_87", + "psc_text": "mandari potuerunt, aut omnia quae mandata sunt novimus. Quomodo enim potuit ista res tantis altercationum nebulis involuta, ad plenarii concilii luculentam illustrationem confirmationemque perduci, nisi primo diutius per orbis terrarum regiones, multis hinc atque hinc disputationibus et collationibus episcoporum pertractata constaret? Hoc autem facit sanitas pacis, ut cum diutius aliqua obscuriora quaeruntur, et propter inveniendi difficultatem, diversas pariunt in fraterna disceptatione sententias, donec ad verum liquidum perveniatur, vinculum permaneat unitatis, ne in parte praecisa remaneat insanabile vulnus erroris. CAPUT V .--6. Et ideo plerumque doctioribus minus aliquid revelatur, ut eorum patiens et humilis charitas, in qua fructus major est, comprobetur, vel quomodo teneant unitatem, cum in rebus obscurioribus diversa sentiunt; vel quomodo accipiant veritatem, cum contra id quod sentiebant, declaratam esse cognoscunt. Quorum duorum manifestatum tenemus unum in beato Cypriano, id est, quomodo tenuerit unitatem cum eis a quibus diversum sentiebat. Ait enim: « Neminem judicantes, aut a jure communionis", + "candidate_score": 0.648514, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_83", + "bdc_text": "Quae enim Wittenpergae et alibi de actionibus meis RatisponaeZu Bucers Mit wirkung am Regensburger Religionsgespräch von 1541 und der daraus erwachsenen Kritik s. Volker Ortmann , Reformation und Einheit der Kirche .", + "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_De-baptismo-contra-Donatistas_window_348", + "psc_text": "Stephanus non propterea communicavit haereticis, quia Baptisma Christi quod in eorum perversitate integrum mansisse cognovit, improbare non ausus est. Nam si non habent Baptismum qui de Deo prava sentiunt, hoc posse et intus accidere, jam satis, ut arbitror, disputatum est; Apostoli autem nihil quidem exinde praeceperunt: sed consuetudo illa quae opponebatur Cypriano, ab eorum traditione exordium sumpsisse credenda est, sicut sunt multa quae universa tenet Ecclesia, et ob hoc ab Apostolis praecepta bene creduntur, quanquam scripta non reperiantur. 32. At enim scriptum est de haereticis quod a semetipsis damnati sunt (Tit. III, 11) . Quid ergo, et illi non a semetipsis damnati sunt, quibus dictum est: In quo enim alterum judicas, temetipsum condemnas? His autem dicit Apostolus: Qui praedicas non furandum, furaris (Rom. II, 1, 21) , etc.. Et tales profecto erant illi, qui cum essent episcopi et cum ipso Cypriano in unitate catholica constituti, fundos insidiosis fraudibus rapiebant, praedicantes", + "candidate_score": 0.636465, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_13_15", + "bdc_text": "Ut primum integrum exemplum habuero , ad te et Vadianum nostrum deferri curabo ; confido vos illud non diu desyderaturos esse . De literis L [utheri ]Luther an Christoph Froschauer , 31 .", + "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_De-baptismo-contra-Donatistas_window_0", + "psc_text": "LIBER PRIMUS. Probat posse extra catholicam communionem dari Baptismum ab haereticis vel schismaticis, non ab iis tamen accipiendum, nec in haeresi vel schismate quidquam prodesse. CAPUT PRIMUM.--1. In eis libris quos adversus Epistolam Parmeniani, quam dedit ad Tichonium, scripsimus, promisimus nos diligentius quaestionem Baptismi tractaturos (Contra Epistolam Parmeniani, lib. 2, cap. 14): quod etiamsi non ibi promitteremus, debitum tamen a nobis flagitantibus fratribus meminimus et agnoscimus. Quapropter in hoc opere adjuvante Domino suscepimus, non solum ea refellere quae de hac re nobis Donatistae objectare consuerunt; sed etiam de beatissimi martyris Cypriani auctoritate, unde suam perversitatem, ne veritatis impetu cadat, fulcire conantur, quae Dominus donaverit dicere: ut intelligant omnes qui non studio partium caecati judicant, non solum eos non adjuvari auctoritate Cypriani, sed per ipsam maxime convinci atque subverti. 2. Jam quidem in supra memoratis libris dictum est, ita posse extra catholicam communionem dari Baptismum, quemadmodum et extra eam potest et", + "candidate_score": 0.625911, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 14, + "cf_id": "cf051", + "work_id": "054_Leo-I_Epistolae", + "max_score": 0.714148, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_43_45", + "bdc_text": "non tantum panem et vinum , re vera absentis Christi signa , sed etiam corpus et sanguinem re ipsa adeoque Christum ipsum in sacra coenain sacra coena am Rande nachgetragen. adesse , administrari et percipi a percipientibus sacramenta , ut a domino instituta sunt ; de modo praesentiae , distributionis , sumptionis nihil prorsus definire et hoc diserte confiteri se non cogitare talem modum , qui ullo modo detrahat vel naturae vel gloriae Christi , domini nostri . Iam cum confessioneVor confessione gestrichenes vos .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_89", + "psc_text": "ad commonitionem, ut manducarent filii Israel agnum in typo veri Agni in luna primi mensis. Posterius autem Pascha factum est ad recordationem, in quo Manna descendit, quod ostendit, quod recederet agnus umbratilis, quando descendisset verum Manna. Dominus autem noster Jesus Christus conjunxit in una die agnum Judaeorum, et verum Manna, quando benedixit panem et vinum dicens: Hoc est corpus meum, et sanguis meus in luna primi mensis, in anni principio. Ideo recordemur et memores simus offerre quae obtulit Jesus pro nobis in primo mense. Dixit enim Dominus Jesus: Haec quotiescumque feceritis, in mei recordationem et memoriam facietis. Scruteminique diligentissime, quae ordinavit synodus Nicaena, lunas XIV 605 omnium annorum per decemnovennalem cyclum, ut non fallamur in luna XIV cum Judaeis et haereticis, qui dicuntur tessares koedecatitae. Et constitutum est in omnibus synodis, praeter synodum Gangrensem et Caesariensem, ut non faceret ulla Ecclesia, vel civitas, et omnis regio contraria his quae statuta", + "candidate_score": 0.714148, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_128_130", + "bdc_text": "cupere , quam ut acceptum vulnus tecte curetur , ne pugna gravior recrudescat , quae , utcunque cadat , non nisi magno ecclesiarum malo revocabitur . Consyderandum etiam religiose , quid cuique dominus dedit in ecclesia sua et cuius dicta et facta patent latius . Condona mihi hanc prolixitatem , quam causa invito tamen et profecto occupato extorsit .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_1637", + "psc_text": "hanc tantummodo causam videatur ejectus, haereticae perversitatis errore damnato, doctrinae apostolicae, ut ad Alexandrinam redeat, acquiescat; cum illi, etiamsi catholicus probaretur, hoc vehementer obsistat, quod vivente episcopo, tantae sedis invasor est, et auctor apparuit inauditae crudelitatis admissae. Et ideo dilectio tua sollicitudine qua clares eniti et elaborare debebit ne cum tam nefario homine sermo aliquis privatim vel publice misceatur, neve sub specie correctionis ejus quorumdam conventui praebeatur occasio; ne redeundi integram capiat libertatem, de quo jam edictis suis princeps Christianissimus judicavit. Omni igitur labore et circumspectione pervigili unitati ecclesiasticae profuturus enitere, frater charissime, ut spes suffragatoribus ipsius adimatur, et Alexandrinis ex clero suo catholicus episcopus secundum morem veterem per orthodoxos Aegyptios consecretur: quia parricida ille non alias a suis defensoribus deseritur, nisi Alexandrina Ecclesia, quae Patrum honori et suae restituenda est libertati, rectorem sanandis omnibus quae male gesta sunt, probatissimum fuerit consecuta. Datum XV kalend. Julias, Magno et Apollonio consulibus.", + "candidate_score": 0.683988, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_44_46", + "bdc_text": "de modo praesentiae , distributionis , sumptionis nihil prorsus definire et hoc diserte confiteri se non cogitare talem modum , qui ullo modo detrahat vel naturae vel gloriae Christi , domini nostri . Iam cum confessioneVor confessione gestrichenes vos . BasiliensiGemeint ist das Erste Hel vetische Bekenntnis von 1536 ( RBS 1/2 33-68 ) .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_497", + "psc_text": "sanctificationis, et sanguis redemptionis, et aqua baptismatis: quae tria unum sunt, et individua manent, nihilque eorum a sui connexione sejungitur; quia catholica Ecclesia hac fide vivit, hac 833 proficit, ut in Christo Jesu nec sine vera Divinitate humanitas, nec sine vera credatur humanitate Divinitas. CAP. VI. Eutychis prava et subdola confessio. Qua ratione, si resipiscit, communioni sit restituendus. Legati mittuntur in Orientem. Cum autem ad interlocutionem examinis vestri Eutyches responderit, dicens: Confiteor ex duabus naturis fuisse Dominum nostrum ante adunationem; post adunationem vero unam naturam confiteor: miror tam absurdam tamque perversam ejus professionem nulla judicantium increpatione reprehensam, et sermonem nimis insipientem nimisque blasphemum, ita omissum, quasi nihil quod offenderet esset auditum; cum tam impie duarum naturarum ante incarnationem unigenitus Dei Filius fuisse dicatur, quam nefarie postquam Verbum caro factum est, natura in eo singularis asseritur. Quod ne Eutyches ideo vel recte vel tolerabiliter aestimet dictum, quia nulla vestra est sententia", + "candidate_score": 0.682645, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_33_35", + "bdc_text": "aber dessen Antwort vom 4 . November ( MBW 3364). , quo videat , quam necessarium sit , ut cum reliquis optimis illic viris advigilet contra stultos quosdam et eos , ut numero perpaucos , ita profecto nulla de caussa sese afferentes delatores et incentores , quibus ista debemus satanae moliminaWie aus der erwähnten Antwort Melanchthons hervorgeht , war der Brief Luthers von Markus Crodel angeregt worden. . De ratione et successu concordiae , in qua concilianda et conservanda laboravi tot annislaboravi tot annis am Rande nachgetragen .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_123", + "psc_text": "ex nostra delegatione coeperint, secundum ea quae scripsimus, obedire. Cognovimus sane, quod non potuimus silentio praeterire, a quibusdam fratribus solos episcopos tantum diebus Dominicis ordinari; presbyteros vero et diaconos, circa quos par consecratio fieri debet, passim quolibet die dignitatem officii sacerdotalis accipere; quod contra canones et traditionem Patrum 623 usurpatio corrigenda committit, cum mos quibus est traditus circa omnes sacros ordines debeat omnimodis custodiri; ita ut per longa temporum curricula, qui sacerdos vel levita ordinandus est, per omnes clericalis officii ordines provehatur: ut diuturno discat tempore, cujus et doctor ipse futurus est. Data pridie idus Januarias, Theodosio XVIII et Albino coss. EPISTOLA VII. AD EPISCOPOS PER ITALIAM. SYNOPSIS. Plurimos Manichaeorum vigilantia sua in urbe Roma detectos esse, et pari ab eis sollicitudine investigandos admonet. LEO universis episcopis per Italiae provincias constitutis in Domino salutem. CAP. I. In consortium vos nostrae sollicitudinis advocamus, ut vigilantia pastorali, ne quid diabolicae licere possit", + "candidate_score": 0.682036, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_0_2", + "bdc_text": "Gratiam et pacem a domino , observande in domino et syncera charitate dilecte symmysta et frater . Multae causae cogunt me breviter respondere tuis piis et amantissimis literis Oben Nr. 1797. , quanquam ex prolixa charitate responsurum . ColoniensemErzbischof und Kurfürst Hermann von Wied .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_1004", + "psc_text": "me in Domino ora, Deo amantissime pater. ZENOBIUS episcopus. Ut supra. THOMAS episcopus Theodosiopolis. Valere me in Domino, amantissime pater. SABAS episcopus Palti. Valere me in Domino, Deo, amantissime pater. Subscribens per Patricium episcopum. PATRICIUS episcopus Neocaesareae. Valere me in Domino ora, Deo amantissime pater. RINUS gratia Dei episcopus Junopolis. Valere me in Domino ora, Deo amantissime pater. EUDOXIUS episcopus poleos Chomatis. Valere me in Domino ora, sanctissime pater. NICOLAUS misericordia Dei episcopus Acarasseorum. Valere me in Domino ora, amantissime pater. EVODIUS episcopus Saumatis. Valere me in Domino ora, Deo amantissime pater. TRIPHON episcopus Ecclesiae Chii. Valere me in Domino ora, Deo amantissime pater. PAULUS episcopus sanctissimae Dei Ecclesiae Philiomelei. Valere me in Domino ora, domine pater. THEOCTISTUS episcopus Tyrai. Valere me in Domino ora, sanctissime pater. OLYMPIUS episcopus Sozopolitanae sanctissimae Dei Ecclesiae. Valere me ora, Deo sanctissime pater. JOANNES humilis episcopus civitatis Barbileorum. Valere me ora, Deo amantissime pater.", + "candidate_score": 0.673031, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_128_130", + "bdc_text": "cupere , quam ut acceptum vulnus tecte curetur , ne pugna gravior recrudescat , quae , utcunque cadat , non nisi magno ecclesiarum malo revocabitur . Consyderandum etiam religiose , quid cuique dominus dedit in ecclesia sua et cuius dicta et facta patent latius . Condona mihi hanc prolixitatem , quam causa invito tamen et profecto occupato extorsit .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_1147", + "psc_text": "Domino esse reparatum. Ac si quid adversum tanti operis consummationem de contrario spiritu sentitur oboriri, necesse est ut ad vestrae revocetur pietatis auxilium, quod ad custodiam catholicae veritatis divina providentia praeparavit: ut cum potestatis vestrae sit scandala etiam in longinquo nata resecare, multo magis ea quae sub vestris audent oculis surgere, non sinatis accrescere. Anatolii episcopi ordinationem, sicut scientia Dei testis est, suspectam (quod fatendum est) mihi fecerant consecrationis ejus auctores, nec dissimilem ab eligentibus arbitrabar electum; secutumque est ut cum communionem apostolicae sedis expeteret, diu dandis ad eum pacis epistolis abstinerem. Sed cum illi pietatis vestrae testimonium 1186 suffragaretur, et de fide atque unanimitate ejus optanda quaeque et placitura promitteret, professionem ejus ita credidi esse sinceram, ut tamen, qua observantia se agere deberet, non desinerem commonere, sedulo ipsi ac diligenter inculcans, ut de persecutoribus beatae memoriae Flaviani neminem auderet in suo habere consortio, et Eutychis haeretici sectatores tamquam inimicos", + "candidate_score": 0.67182, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_101_103", + "bdc_text": "Eo nihil avertere quęsivi , quam quodVor quod ein gestrichener Wortanfang . avertendum omnis recta conscientia merito iudicet . Corporalem praesentiam domini in sacra coenain sacra coena über der Zeile nachgetragen. , quae detrahat veritati naturae humanae in Christo vel gloriae eius caelesti , poni a d. Luthero ne suspicor quidem .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_603", + "psc_text": "in quo inhabitaret plenitudo Divinitatis corporaliter (Coloss. II, 9) : quia assumpti, non assumentis provectio est, quod Deus illum exaltavit et donavit illi nomen quod est super omne nomen: ut in nomine Jesu omne genu flectatur, coelestium, terrestrium et infernorum; et omnis lingua confiteatur quoniam Dominus Jesus Christus in gloria est Dei Patris (Philip. II, 9-11) . CAP. III. [In eo vero quod Eutyches in episcopali judicio ausus est dicere ante incarnationem duas in Christo fuisse naturas, post incarnationem autem, unam, necessarium fuerat ut ad reddendam rationem professionis suae crebris atque sollicitis judicum interrogationibus urgeretur, ne tamquam inane aliquid praeterflueret, quod non nisi de haustu venenatorum dogmatum apparebat effusum. Arbitror enim talia loquentem hoc habere persuasum, quod anima quam Salvator assumpsit prius in coelis sit commorata quam de Maria virgine nasceretur, eamque sibi Verbum in utero copularet. Sed hoc catholicae mentes auresque non tolerant: quia nihil secum Dominus de coelo", + "candidate_score": 0.671492, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_0_2", + "bdc_text": "Gratiam et pacem a domino , observande in domino et syncera charitate dilecte symmysta et frater . Multae causae cogunt me breviter respondere tuis piis et amantissimis literis Oben Nr. 1797. , quanquam ex prolixa charitate responsurum . ColoniensemErzbischof und Kurfürst Hermann von Wied .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_1003", + "psc_text": "episcopus Germaniciae. Valere me in Domino ora, Deo amantissime pater. JOSEPHUS episcopus Iliopolis. Valere me in Domino ora, Deo amantissime et sanctissime pater. CALOGERUS episcopus Claudiopolis. Valere me ora, Deo amantissime pater. Et subscripsi per Euphrosynum diaconem. HERACLIUS misericordia Dei episcopus Comanorum. Valere me in Domino ora, Deo amantissime pater. 1105 IBAS episcopus Edessenae metropolis. Valere me in Domino ora, Deo amantissime pater. SOPHRONIUS episcopus Constantinae. Valere me in Domino ora, Deo amantissime pater. URANIUS episcopus Emissae. Valere me in Domino ora, Deo amantissime pater. EUSEBIUS episcopus Dorylaei. Valere me in Domino ora, Deo amantissime pater. AETHERIUS episcopus Smyrnae. Valere me in Domino ora, Deo amantissime pater. ZENOBIUS episcopus. Ut supra. THOMAS episcopus Theodosiopolis. Valere me in Domino, amantissime pater. SABAS episcopus Palti. Valere me in Domino, Deo, amantissime pater. Subscribens per Patricium episcopum. PATRICIUS episcopus Neocaesareae. Valere me in Domino ora, Deo amantissime pater. RINUS gratia Dei episcopus Junopolis.", + "candidate_score": 0.671432, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_0_2", + "bdc_text": "Gratiam et pacem a domino , observande in domino et syncera charitate dilecte symmysta et frater . Multae causae cogunt me breviter respondere tuis piis et amantissimis literis Oben Nr. 1797. , quanquam ex prolixa charitate responsurum . ColoniensemErzbischof und Kurfürst Hermann von Wied .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_1320", + "psc_text": "in mala suasione delinquitur, ita et in mala consensione peccatur. Sed gratum mihi, frater charissime, est, quod dilectio tua id profitetur sibi displicere, quod tunc etiam placere non debuit. Sufficit in gratiae 1279 communis regressum professio dilectionis tuae, et attestatio principis Christiani. Nec videtur tarda correctio, cui tam venerabilis assertor accessit. Abjiciatur penitus inconcessi juris, qui dissensionem fecerat, appetitus. Sufficiant limites, quos sanctorum Patrum providentissima decreta posuerunt: ut quieta sit suis meritis et antiquis privilegiis dignitas omnium sacerdotum. Renovetur et maneat in te Dominicae charitatis affectio, ad quam dilectionem tuam saepius cohortatus sum, cum fratre et coepiscopo nostro Juliano, qui communem gratiam semper optavit; cujus industria et sollicitudines tuae relevabuntur, et fides catholica munietur. Super omnia autem fraterna charitate hortor et moneo ut ea quae ad gloriam vel ad munimen pertinent sacerdotalis officii, Nicaenorum canonum universalis Ecclesiae pacem servantia decreta custodias. Sic enim inter Domini sacerdotes inviolata charitas permanebit, si", + "candidate_score": 0.671299, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_0_2", + "bdc_text": "Gratiam et pacem a domino , observande in domino et syncera charitate dilecte symmysta et frater . Multae causae cogunt me breviter respondere tuis piis et amantissimis literis Oben Nr. 1797. , quanquam ex prolixa charitate responsurum . ColoniensemErzbischof und Kurfürst Hermann von Wied .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_1322", + "psc_text": "Carosus monachus compescatur. LEO episcopus MARCIANO Augusto. CAP. I. Litterarum clementiae vestrae multiplex gratia debita a me veneratione suscepta est, et gratulanter agnovi quam piam curam Christianae religionis, ut consuevistis, 1280 habeatis; cum inter Domini sacerdotes eam vultis firmare concordiam, quae et universali Ecclesiae et divino apta sit cultui. Illa enim probabilis pax et charitas vera est, quam plenissime beatus apostolus praedicat dicens: Charitas de corde puro, et conscientia bona, et fide non ficta (I Tim. I, 5) . Obsequens itaque et libenter assentiens sanctis vestrae pietatis hortatibus, fratris et coepiscopi mei Anatolii scriptis reciproco, ut debui, sermone respondi, qui cessationem alloquii mei suo silentio debuit imputare: cum ad litteras meas, quibus eum fraterna charitate monueram ut a reprehensibili ambitione discederet, ulterius respondere neglexit. Ego vero, qui apud illum tacui, clementiae vestrae pro pace universalis Ecclesiae quae essent profutura suggerere pro mea cura non destiti. Nam et vestra mansuetudo insinuationem", + "candidate_score": 0.671267, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_22_24", + "bdc_text": "nec certe vulnus hoc privatim acceptum publicae purgationis remedio non magis exacerbari , vos per dominum Iesum , sponsum ecclesiae suae , caput nostrum omnium , per ecclesiam ipsam tam periculose nunc undique laborantem rogo , oro , obsecro : Premite hanc epistolam , quantum potestis . Monuerat hac de re Myconius nosterDas Schreiben von Myconius scheint verloren zu sein , vgl . jedoch Bucers Antwort vom 20 .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_804", + "psc_text": "ut quod a nobis desiderabatis, eo vobis tempore quo epistolae vestrae mittebantur occurrerit, si tamen dilectioni vestrae tradi scripta nostra potuere, quae non solum apostolicae sedis auctoritate, sed etiam sanctae synodi, quae ad nos frequens convenerat, unanimitate directa sunt, ut in his quantam curam totius Ecclesiae habeamus appareat; hortando scilicet omnium fidelium mentes et clementissimorum principum praesidia ad defensionem fidei postulando: quorum pios et catholicos animos non diffidimus opem atque auctoritatem suam justis petitionibus praestituros; quo citius, auxiliante Domino, perniciosa haeresis, et dudum sanctorum Patrum auctoritate damnata, quae nuper Ephesi male adjuta est, auferatur. CAP. II. Interim vero det operam, quantum fieri potest, vestra dilectio ut omnibus Ecclesiae filiis innotescat quid contra impium sensum secundum doctrinam evangelicam et apostolicam praedicemus. Quia licet plene, quae semper fuisset atque esset catholicorum sententia scripserimus, tamen nunc quoque ad confirmandas omnium mentes non parum exhortationis addidimus. Memor enim sum me sub illius nomine Ecclesiae", + "candidate_score": 0.670386, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_131_133", + "bdc_text": "Argent [ orati ] , 20 . octobris . Resalutant vos omnes symmystae , quibus nos et nostra omnia commendamus in domino. 1543 .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_968", + "psc_text": "fide sublimius ad laetandum? Quid agnitione Dominica festivius ad coronas, quam nobis olim Salvator ipse tradidit ad salutem, inquiens: Euntes, docete omnes gentes, baptizantes eos in nomine Patris, et Filii, et Spiritus sancti; docentes eos servare omnia quaecumque mandavi vobis (Matth. XXVIII, 19, 20) ? Quam veluti auro textam seriem, ex praecepto legislatoris venientem usque ad nos ipse servasti, vocis beati Petri omnibus constitutus interpres, et 1090 ejus fidei beatificationem super omnes adducens. Unde et nos, quippe ut inchoatore bonorum te ad utilitatem utentes, Ecclesiae filiis haereditatem sortemque veritatis ostendimus, non singillatim faciente in occulto unoquoque doctrinam, sed uno spiritu, una conspiratione atque concordia confessionem fidei declarantes; et eramus in communi corona gaudii, quasi in imperialibus coenis, deliciis spiritualibus epulantes, quas per tuas litteras Christus praeparaverat invitatis, et supercoelestem sponsum inter nos conversantem nos cernere putabamus. Si enim ubi sunt duo aut tres congregati in nomine ejus (Matth. XVIII, 20),", + "candidate_score": 0.668574, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_128_130", + "bdc_text": "cupere , quam ut acceptum vulnus tecte curetur , ne pugna gravior recrudescat , quae , utcunque cadat , non nisi magno ecclesiarum malo revocabitur . Consyderandum etiam religiose , quid cuique dominus dedit in ecclesia sua et cuius dicta et facta patent latius . Condona mihi hanc prolixitatem , quam causa invito tamen et profecto occupato extorsit .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_1159", + "psc_text": "Consulente autem dilectione tua de his in quibus putaveris ambigendum, non deerit relationibus tuis meae responsionis instructio: ut sequestrata earum actione causarum, quae in quibusque Ecclesiis praesulum suorum debent cognitione firmari, hanc specialem curam vice mea functus assumas, ne haeresis vel Nestoriana vel Eutychiana in aliqua parte revirescat: quia in episcopo Constantinopolitano catholicus vigor non est, nec multum aut pro sacramento salutis humanae, aut pro sua est aestimatione sollicitus: cum si quid illi inesset spiritualis industriae, ita et a quibus ordinatus sit, et cui viro successerit cogitare deberet, ut magis beatum Flavianum, quam sui honoris sequeretur auctores. Et ideo cum piissimi principes secundum obsecrationem meam dignati fuerint fratrem Anatolium de his quae merito in querelam veniunt increpare, jungat charitas tua diligentiam suam, ut universa scandala, adhibita plenissima correctione resecentur, et a filii nostri Aetii cesset injuriis. Nam apud catholicum episcopum, etiam si erat quod quacumque de causa succensendum archidiacono videretur,", + "candidate_score": 0.667798, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_103", + "bdc_text": "Corporalem praesentiam domini in sacra coenain sacra coena über der Zeile nachgetragen. , quae detrahat veritati naturae humanae in Christo vel gloriae eius caelesti , poni a d. Luthero ne suspicor quidem .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_1549", + "psc_text": "coelum, sedet ad dexteram Patris; nec aliunde quam inde venturus est ad vivos et mortuos judicandos; et sic venturus est, illa angelica voce testante, quemadmodum est ire visus in coelum (Act. I, 11) , id est in eadem forma carnis atque substantia, cui profecto immortalitatem dedit, naturam non abstulit. Item in ejusdem epistola ad VOLUSIANUM, inter caetera (Num. 9) . Nunc vero ita inter Deum et homines mediator apparuit, ut in unitate personae copulans utramque naturam, et solita sublimaret insolitis, et insolita solitis temperaret. Item ejusdem in Expositione Evangelii secundum Joannem, inter caetera (Tract. 78, num. 2) . Quid igitur, haeretice? Cum Christus Deus sit et homo, loquitur ut homo, et calumniaris Deo? Ille in se naturam commendat humanam, tu in illo audes deformare divinam? Et iterum infra (Num. 3) . Agnoscamus geminam substantiam Christi, divinam scilicet, qua aequalis est Patri; humanam, qua major est Pater. Utrumque autem simul, non", + "candidate_score": 0.666687, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_108_110", + "bdc_text": "die etwas ausführlichere Darlegung im Brief Bucers an Bullinger vom 13 . Dezember 1544 , Vadian BW VI 376 ) . quare , cum disputatur contra ponentes corporalem quandam Christi in coena praesentiam , quae verbo dei dissentanea sit , creditur vulgo peti Lutherus , quem bono ecclesiae Christi irritari nolim religione officii mei et veneratione donorum Christi in eo optarim etiam non offendi .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_560", + "psc_text": "ἀξιωθήσεται. 853 EPISTOLA XXXI. AD PULCHERIAM AUGUSTAM. SYNOPSIS. I. Pulcheriae zelum adversus Eutychen sollicitat. --II. Humanae saluti interesse, ut Christus non solum homo, sed ejusdem nobiscum generis homo sit. --III. Generationem Christiani ex Christi generatione fluere. Eutychetis pervicacia. Sedis apostolicae moderatio. --IV. Ne concilio intersit Leo, vetant consuetudo, conditio temporis, concivium charitas. Symbolum apostolorum nova haeresi concutitur. LEO PULCHERIAE Augustae. CAP. I. Quantum praesidii Dominus Ecclesiae suae in vestra clementia praepararit, multis saepe probavimus documentis. Et quidquid nostris temporibus contra impugnatores catholicae veritatis industria sacerdotalis obtinuit, ad vestram maxime gloriam redundavit: dum, sicut Spiritu sancto docente didicistis, illi per omnia potestatem vestram subjicitis, cujus munere et protectione regnatis. Unde quia contra integritatem fidei Christianae, dissensionem quamdam in Constantinopolitana Ecclesia Eutyche auctore generatam, fratris et coepiscopi mei Flaviani relatione cognovi, ita ut totius causae speciem synodalium gestorum textus ostenderit, dignum gloriae 854 vestrae est, ut error, qui, ut arbitror, de imperitia", + "candidate_score": 0.665758, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_17_19", + "bdc_text": "s. oben Nr. 1797 , 62-104 . doleo ut qui maxime ; per se enim alienissimum a religione nostra est ministros ecclesiarum Christi non se solida invicem complecti charitate et syncera doctrinae Christi communicatione instaurare .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_1095", + "psc_text": "si, ut oportet, a cunctis pontificibus intemerata serventur, per universas Ecclesias tranquilla erit pax et firma concordia: nullae de mensura honorum dissensiones, nullae de ordinationibus lites, nullae de privilegiis ambiguitates, nulla erunt de alieni usurpatione certamina; sed aequo jure charitatis, rationabilis et morum et officiorum ordo servabitur; et ille vere 1156 erit magnus, qui fuerit totius ambitionis alienus. dicente Domino: Quicumque voluerit inter vos major fieri, sit vester minister; et quicumque voluerit inter vos primus esse, erit vester servus: sicut Filius hominis non venit ministrari, sed ministrare (Matth. XX, 26; Marc. X, 43) . Et tamen haec illis tunc insinuabantur qui de pusillo volebant crescere, et de infimis ad summa transire. Constantinopolitanae vero praesul Ecclesiae, quid amplius quam assecutus est concupiscit? aut quid illi satisfaciet si tantae urbis magnificentia et claritudo non sufficit? Superbum nimis est et immoderatum ultra proprios terminos tendere, et antiquitate calcata alienum jus velle praeripere, atque", + "candidate_score": 0.664972, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_44_46", + "bdc_text": "de modo praesentiae , distributionis , sumptionis nihil prorsus definire et hoc diserte confiteri se non cogitare talem modum , qui ullo modo detrahat vel naturae vel gloriae Christi , domini nostri . Iam cum confessioneVor confessione gestrichenes vos . BasiliensiGemeint ist das Erste Hel vetische Bekenntnis von 1536 ( RBS 1/2 33-68 ) .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_394", + "psc_text": "excutiens, in sancta nostra synodo asserebat, instanter dicens, Dominum nostrum Jesum Christum non oportere confiteri de duabus naturis post humanam susceptionem, cum a nobis unius substantiae et unius personae cognoscatur; neque carnem Domini coessentialem nobis subsistere tamquam ex nobis susceptam, et coadunatam Deo Verbo secundum substantiam; sed dicebat, Virginem quidem, quae eum genuit secundum carnem, consubstantialem nobis esse, ipsum autem Dominum non suscepisse pisse ex ea carnem consubstantialem nobis, sed corpus Domini non esse quidem corpus hominis, humanum vero corpus esse, quod est ex Virgine; 762 omnium Patrum expositionibus contraria sentiens. CAP. IV. Sed ne multa dicens, longam faciam epistolam, olim quidquid egimus, misimus ad beatitudinem vestram; quibus litteris docuimus, et presbyterio illum esse nudatum, quia sic captus est; et jussimus eum in monasteriis nullam habere rationem, et exclusimus eum a communione nostra; ut sanctitas vestra hoc cognoscens, quod circa illum actum est, omnibus episcopis sub beatitudine vestra degentibus manifestare", + "candidate_score": 0.66478, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_108_110", + "bdc_text": "die etwas ausführlichere Darlegung im Brief Bucers an Bullinger vom 13 . Dezember 1544 , Vadian BW VI 376 ) . quare , cum disputatur contra ponentes corporalem quandam Christi in coena praesentiam , quae verbo dei dissentanea sit , creditur vulgo peti Lutherus , quem bono ecclesiae Christi irritari nolim religione officii mei et veneratione donorum Christi in eo optarim etiam non offendi .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_455", + "psc_text": "Chrysologus apostolicae auctoritatis callentissimus, observandum ac tenendum praedixerat epist. 25. Nihil pro apostolicarum definitionum auctoritate illustrius hoc totius Ecclesiae ac generalis synodi testimonio, quod Petrum in successoribus viventem et loquentem agnoscit. In Romana synodo sub Gelasio pronuntiatum fuit anathema, Si quispiam de hujus epistolae textu usque ad unum iota disputaverit, et non eam in omnibus venerabiliter receperit (Tom. V Concil. Ven. edit. pag. 387) . Et S. Gregorius, lib. VI, epist. 2: Si quis contra harum quatuor synodorum fidem, et contra sanctae memoriae Leonis papae tomum atque definitionem aliquid umquam loqui praesumit, anathema sit. 2. Hinc in fidei professionibus nihil frequentius quam post generalia concilia hujus epistolae doctrinam profiteri. Apud Orientales, ubi Eutychis haeresis turbas excitaverat, haec consuetudo primum inducta, ut liquet inter caetera ex aliquot epistolis Hormisdae, ex epistola Petri diaconi ad Fulgentium, et ex concilio Apamensi an. 535. Idem mos etiam ad Occidentales transivit, et diu etiam obtinuit.", + "candidate_score": 0.664063, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_101_103", + "bdc_text": "Eo nihil avertere quęsivi , quam quodVor quod ein gestrichener Wortanfang . avertendum omnis recta conscientia merito iudicet . Corporalem praesentiam domini in sacra coenain sacra coena über der Zeile nachgetragen. , quae detrahat veritati naturae humanae in Christo vel gloriae eius caelesti , poni a d. Luthero ne suspicor quidem .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_605", + "psc_text": "sed et diversas fuisse asseruit actiones, necesse est ut etiam in isto, nisi maluerit sententiam abdicare, plectatur.] Nativitas enim Domini secundum carnem, quamvis habeat quaedam propria quibus humanae conditionis initia transcendat, 883 sive quod solus ab inviolata Virgine sine concupiscentia est conceptus et natus, sive quod ita visceribus matris est editus, ut et fecunditas pareret, et virginitas permaneret; non alterius tamen naturae erat ejus caro quam nostrae; nec alio illi quam caeteris hominibus anima est inspirata principio, quae excelleret, non diversitate generis, sed sublimitate virtutis. Nihil enim carnis suae habebat adversum nec discordia desideriorum gignebat compugnantiam voluntatum]. Sensus corporei vigebant sine lege peccati, et veritas affectionum sub moderamine Deitatis et mentis, nec tentabatur illecebris, nec cedebat injuriis. Verus homo vero unitus est Deo, nec secundum existentem prius animam deductus est e coelo, nec secundum carnem creatus ex nihilo; eamdem gerens in Verbi Deitate personam, et tenens communem nobiscum in corpore", + "candidate_score": 0.663417, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_32_34", + "bdc_text": "Mittam enim ad d. Philippum Bucers Brief an Philipp Melanchthon ist nicht erhalten , vgl . aber dessen Antwort vom 4 . November ( MBW 3364). , quo videat , quam necessarium sit , ut cum reliquis optimis illic viris advigilet contra stultos quosdam et eos , ut numero perpaucos , ita profecto nulla de caussa sese afferentes delatores et incentores , quibus ista debemus satanae moliminaWie aus der erwähnten Antwort Melanchthons hervorgeht , war der Brief Luthers von Markus Crodel angeregt worden. .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_71", + "psc_text": "595 praecipimus custodiri, ne ab his Ecclesiis, ad quas proprie pertinent, sinantur abscedere, et pro suo arbitrio ad loca sibi non deputata transire. Quod cum recte non permittitur inculpatis, multo minus debet licere suspectis. Proinde dilectio tua, cujus devotione gaudemus, jungat 596 curam suam dispositionibus nostris, et cum supradicto metropolitano det operam, ut circumspecte ac velociter impleantur ea, quae ad totius Ecclesiae incolumitatem, et laudabiliter sunt suggesta, et salubriter ordinata. ADMONITIO In fragmentum epistolae S. Cyrilli Alexandrini de Paschate an. 444, ad S. Leonem, quae ad illustrandam etiam subsequentem epistolam Paschasini plurimum conferet. 1. De quaestione Paschatis anni 444 S. Leonem duas saltem scripsisse epistolas, alteram ad Cyrillum episcopum Alexandrinum, ad Paschasinum episcopum Lilybetanum alteram, ex Paschasini litteris manifestum est. Sed utraeque injuria temporum intercidere. Solam Paschasini responsionem superesse existimatum fuit; ac propterea eam unam Quesnellus edidit. At ejus quoque epistolae, quam Cyrillum, Leoni reddidisse idem Paschasinus testatur, non exiguum", + "candidate_score": 0.663409, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_44_46", + "bdc_text": "de modo praesentiae , distributionis , sumptionis nihil prorsus definire et hoc diserte confiteri se non cogitare talem modum , qui ullo modo detrahat vel naturae vel gloriae Christi , domini nostri . Iam cum confessioneVor confessione gestrichenes vos . BasiliensiGemeint ist das Erste Hel vetische Bekenntnis von 1536 ( RBS 1/2 33-68 ) .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_1233", + "psc_text": "dogmatibus misceantur. Fides enim catholica sicut damnat Nestorium, qui in uno Domino nostro Jesu Christo duas ausus est praedicare personas, ita damnat etiam Eutychen cum Dioscoro, qui ab unigenito Deo Verbo negant in utero Virginis matris veritatem carnis humanae susceptam. Si quid autem erga praedictorum conversionem exhortatio vestra profecerit, quod gloriam vobis praestabit aeternam, peto hoc mihi clementiae vestrae litteris indicetis; ut et vos boni operis fructum cepisse, et illos gaudeam misericordia Domini non periisse. Data decimo septimo kalendas Julii, Opilione viro clarissimo consule. 1236 EPISTOLA CXXIV. AD MONACHOS PALAESTINOS. SYNOPSIS. I. Ex perversa epistolae S. Leonis ad Flavianum interpretatione impositum esse Palaestinis. --II. Tam Eutychen, qui naturas confundit in Christo, quam Nestorium, qui personas geminat, esse detestandos. --III. Christi non esse participem, qui nostram in eo naturam non confitetur. --IV. Illos solum Christi sanguine mundari, in quorum corpore oblatus, passus et mortuus triumphavit. --V. Utriusque ejus naturae proprietates ex", + "candidate_score": 0.661462, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_114_116", + "bdc_text": "ImperatorKaiser Karl V . noster nunc et Meti evangelium his diebus profligavit. Am 13 . Oktober hatte der kaiserliche Kommissar Charles de Boisot in Metz ein scharfes antireformatorisches Mandat erlassen ;", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_654", + "psc_text": "enim rem valde impiam fideique repugnantem ii testes de visu, qui per nos missi sunt, nobis significarunt. Unde, serenissime imperator, a vestra pia conscientia periculum causa fidei avertere dignare, neque humana praesumptio Christi Evangelio vim inferat. Haec ego, o christianissime et venerabilis imperator, cum iis qui mecum sunt episcopis, sincero affectu cupiens vos ante omnia placere Deo, ad quem ab universa Ecclesia unanimiter pro vestro imperio preces funduntur, ut facias, consilium do, ne forte poenas persolvamus ante tribunal Christi, si hujuscemodi rem silentio involvamus. Obsecro igitur coram unius Deitatis inseparabili Trinitate, quae per ea quae male acta sunt laeditur, quaeque vestri est custos imperii, et coram sanctis angelis Christi, ut cuncta maneant intacta, sicut et ante judicium existebant. Exspectent autem majus criterium concilii, in quo omnis ex toto orbe episcoporum numerus congregetur; neque sinatis vos de alieno peccato onus sustinere; quod ut manifestius edicamus, urgentis necessitatis timore constringimur. Sed ante", + "candidate_score": 0.658676, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_32_34", + "bdc_text": "Mittam enim ad d. Philippum Bucers Brief an Philipp Melanchthon ist nicht erhalten , vgl . aber dessen Antwort vom 4 . November ( MBW 3364). , quo videat , quam necessarium sit , ut cum reliquis optimis illic viris advigilet contra stultos quosdam et eos , ut numero perpaucos , ita profecto nulla de caussa sese afferentes delatores et incentores , quibus ista debemus satanae moliminaWie aus der erwähnten Antwort Melanchthons hervorgeht , war der Brief Luthers von Markus Crodel angeregt worden. .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_1369", + "psc_text": "ita haereticorum impudentiae restitistis ut profiteremini in totius mundi pacem Chalcedonensis synodi vos esse custodes. Quod cum ex vestrae fidei sententia saluberrime definitum sit, quanto studiosius universali Ecclesiae est conferendum, ut tranquillitas fidei Christianae etiam vestro prosit imperio, nec improbitas haeretica in aliquo de suo molimine glorietur! Cujus pertinax et insidiosa contentio illico conquiescit, si imperiali potestate frenetur. Data kalendis Septembris, Constantino et Rufo viris clarissimis consulibus. ADMONITIO IN DUAS SEQUENTES EPISTOLAS 1. Quesnellus in codice Grimanico duas sequentes epistolas distinctas reperit, alteram Basilio Antiocheno, alteram Euxitheo Thessalonicensi et Juvenali Jerosolymitano inscriptam. In codice vero Ratisponensi una tantum profertur, sed cum inscriptione: Leo episcopus Basilio, Juvenali, Euxitheo, Petro, et Lucae episcopis. Hi duo postremi, ut ex codice encyclio discimus, sunt Petrus Corinthius et Lucas Dyrrachenus, ad quos pariter eamdem epistolam directam agnoscimus. Post primam periodum solius Basilii Antiocheni propriam, in eodem codice notatur: Usque huc Basilio; ex quo monemur, sequentia,", + "candidate_score": 0.657417, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_103", + "bdc_text": "Corporalem praesentiam domini in sacra coenain sacra coena über der Zeile nachgetragen. , quae detrahat veritati naturae humanae in Christo vel gloriae eius caelesti , poni a d. Luthero ne suspicor quidem .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_489", + "psc_text": "in noctem luce conversa, omnia elementa tremefacere; aut clavis transfixum esse, et paradisi portas fidei latronis aperire (Matth. XXVII, 35); ita non ejusdem naturae est, dicere: Ego et Pater unum sumus (Joan. X, 30) , et dicere, Pater major me est (Joan. XIV, 28) . Quamvis enim in Domino Jesu Christo Dei et hominis una persona sit; aliud tamen est, unde in utroque communis est contumelia, aliud unde communis est gloria. De nostro enim illi est minor Patre humanitas; de Patre illi est aequalis cum Patre Divinitas. CAP. V. Veritas carnis in Christo probatur ex Scriptura. Propter hanc ergo unitatem personae in utraque natura intelligendam, et Filius hominis legitur descendisse de coelo, cum Filius Dei carnem de ea Virgine de qua est natus, assumpserit. Et rursus Filius Dei crucifixus dicitur ac sepultus, cum haec non in Divinitate ipsa, qua Unigenitus consempiternus et consubstantialis est Patri, sed in naturae humanae sit", + "candidate_score": 0.657221, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_32_34", + "bdc_text": "Mittam enim ad d. Philippum Bucers Brief an Philipp Melanchthon ist nicht erhalten , vgl . aber dessen Antwort vom 4 . November ( MBW 3364). , quo videat , quam necessarium sit , ut cum reliquis optimis illic viris advigilet contra stultos quosdam et eos , ut numero perpaucos , ita profecto nulla de caussa sese afferentes delatores et incentores , quibus ista debemus satanae moliminaWie aus der erwähnten Antwort Melanchthons hervorgeht , war der Brief Luthers von Markus Crodel angeregt worden. .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_1385", + "psc_text": "tempore digna reddantur. Sciat autem dilectio tua ad aliquantos fratres et coepiscopos nostros metropolitanos litteras nos dedisse, quae ut confestim ad unumquemque perveniant, tua vel filii nostri Aetii presbyteri debet diligentia providere. Si enim episcopalis constantia a sanctae synodi Chalcedonensis definitionibus non recedit, certus sum quod clementissimus et Christianissimus princeps libenter tuebitur sententiam suam, et quod sponte jam praestitit, multo magis rogatus efficiet, ne bene finita atque composita aliqua possint novitate violari. Miror sane calumniantium vanitati aliquid adhuc in epistola mea, quae universo mundo placuit, obscurum videri, ut de ea putent apertius exponendum: cum illius praedicationis tam plana et solida sit assertio, ut nihil recipiat vel in sensu vel in sermone novitatis: quia quidquid tunc a nobis scriptum est, ex apostolica et evangelica probatur sumptum esse doctrina. Datum kalendis Septembris, Constantino et Rufo consulibus. 1315 EPISTOLA CLIII. AD AETIUM PRESBYTERUM CP. SYNOPSIS. I. ut litteras in Orientem scriptas unicuique dirigat.", + "candidate_score": 0.657181, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_44", + "bdc_text": "de modo praesentiae , distributionis , sumptionis nihil prorsus definire et hoc diserte confiteri se non cogitare talem modum , qui ullo modo detrahat vel naturae vel gloriae Christi , domini nostri .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_1543", + "psc_text": "crucifixum esse, non quasi in majestate sua crucifixum putemus; sed quia idem Deus, idem homo, per Divinitatem Deus, per susceptionem carnis homo, Christus Jesus Dominus majestatis dicitur crucifixus, quia consors utriusque naturae, id est humanae atque divinae, in natura hominis subiit passionem; ut indiscrete et Dominus majestatis dicatur esse qui passus est, et filius hominis, sicut scriptum est, qui descendit de coelo (Joan. III, 13) . 1389 Item alio loco in eodem libro, inter caetera (Cap. 9, num. 77) . Sileant igitur inanes de sermonibus quaestiones, quia regnum Dei, sicut scriptum est, non in persuasione verbi est, sed in ostensione virtutis (I Cor. II, 4, et IV, 20) . Servemus distinctionem Divinitatis et carnis. Unus in utroque loquitur Dei Filius, quia in eodem utraque natura est. Et si idem loquitur, non uno semper loquitur modo. Intende in eo nunc gloriam Dei, nunc hominis passiones. Quasi Deus loquitur, quae sunt divina,", + "candidate_score": 0.657149, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_44", + "bdc_text": "de modo praesentiae , distributionis , sumptionis nihil prorsus definire et hoc diserte confiteri se non cogitare talem modum , qui ullo modo detrahat vel naturae vel gloriae Christi , domini nostri .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_1542", + "psc_text": "ut utriusque naturae formam tractari in Domino Jesu Christo meminissemus: quia qui erat in forma Dei, formam servi accepit. S. ATHANASII Alexandrinae Ecclesiae episcopi et confessoris ad EPICTETUM Corinthiorum episcopum. CAP. IV. Quomodo autem vel dubitare ausi sunt, qui dicuntur Christiani, si Dominus, qui ex Maria processit, Filius quidem substantia et natura Dei est, quod autem secundum carnem, ex semine David est et carne sanctae Mariae? S. AMBROSII episcopi Ecclesiae Mediolanensis et confessoris, ex libris quos misit ad imperatorem GRATIANUM. In libro secundo de Fide, inter caetera (Cap. 7, num. 58). CAP. V. Unde illud quod lectum est, Dominum majestatis crucifixum esse, non quasi in majestate sua crucifixum putemus; sed quia idem Deus, idem homo, per Divinitatem Deus, per susceptionem carnis homo, Christus Jesus Dominus majestatis dicitur crucifixus, quia consors utriusque naturae, id est humanae atque divinae, in natura hominis subiit passionem; ut indiscrete et Dominus majestatis dicatur esse qui", + "candidate_score": 0.655925, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_1_3", + "bdc_text": "Multae causae cogunt me breviter respondere tuis piis et amantissimis literis Oben Nr. 1797. , quanquam ex prolixa charitate responsurum . ColoniensemErzbischof und Kurfürst Hermann von Wied . et MonasteriensemBischof Franz von Waldeck .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_1322", + "psc_text": "Carosus monachus compescatur. LEO episcopus MARCIANO Augusto. CAP. I. Litterarum clementiae vestrae multiplex gratia debita a me veneratione suscepta est, et gratulanter agnovi quam piam curam Christianae religionis, ut consuevistis, 1280 habeatis; cum inter Domini sacerdotes eam vultis firmare concordiam, quae et universali Ecclesiae et divino apta sit cultui. Illa enim probabilis pax et charitas vera est, quam plenissime beatus apostolus praedicat dicens: Charitas de corde puro, et conscientia bona, et fide non ficta (I Tim. I, 5) . Obsequens itaque et libenter assentiens sanctis vestrae pietatis hortatibus, fratris et coepiscopi mei Anatolii scriptis reciproco, ut debui, sermone respondi, qui cessationem alloquii mei suo silentio debuit imputare: cum ad litteras meas, quibus eum fraterna charitate monueram ut a reprehensibili ambitione discederet, ulterius respondere neglexit. Ego vero, qui apud illum tacui, clementiae vestrae pro pace universalis Ecclesiae quae essent profutura suggerere pro mea cura non destiti. Nam et vestra mansuetudo insinuationem", + "candidate_score": 0.655184, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_7_9", + "bdc_text": "ipse non dum integrum habeo , ex quo tamen debeo Latinam versionem castigare factam ab alioAlbert Hardenberg ; s. oben Nr. 1789 , Anm. 5. , sed sic , ut mihi paulo minus laboris relictum sit , quam si vertendus de integro liber hic foret . Abest iam in Westphalia princepsVgl . oben Anm. 2 .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_640", + "psc_text": "Ex his epistolam 43, quae collato Graeco textu tot capitibus discrepare cognoscitur ab epistola 44, aliam esse epistolam, nihil dubitandum est; ac proinde necessarium fuit, Graeci textus, qui originalis vicem gerit, Latinam interpretationem dare, non solum ut Graecae linguae minus peritis patefieret apertum discrimen, verum etiam ut haberetur Latine haec epistola, quae solum Graece prostat; Latinus enim textus, quem habemus, nec originalis, nec integra versio est, ut vidimus, et epistolam 44 potius quam epist. 43 in partem maximam exhibet. 6. Fatendum vero est, in Graeco textu praeter lacunam et errorem historicum, quorum initio meminimus, alia loca vel luxata et corrupta, vel certe obscura et implexa inveniri. At errorem historicum facili duarum litterarum mutatione emendari in Graeco textu, nullo autem modo in veteri interpretatione Latina, eumque antiquo librario potius quam Graeco interpreti tribuendum, annotatione 5 observabimus. Lacuna vero, quae primo capite evidens est, utrum ab interpretis, an vero ab amanuensis saltu", + "candidate_score": 0.654035, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_44", + "bdc_text": "de modo praesentiae , distributionis , sumptionis nihil prorsus definire et hoc diserte confiteri se non cogitare talem modum , qui ullo modo detrahat vel naturae vel gloriae Christi , domini nostri .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_485", + "psc_text": "autem nativitate generatus: quia inviolata virginitas concupiscentiam nescivit, carnis materiam ministravit. Assumpta est de Matre Domini, natura, non culpa; nec in Domino Jesu Christo, ex utero virginis genito, quia nativitas est mirabilis, ideo nostri est natura dissimilis. Qui enim verus est Deus, idem verus est homo, et nullum est in hac unitate mendacium, dum invicem sunt et humilitas hominis et altitudo Deitatis. Sicut enim Deum non mutatur miseratione, ita homo non consumitur 819 dignitate. Agit enim utraque forma cum alterius communione, quod proprium est; Verbo scilicet operante quod Verbi est, et carne exsequente quod carnis est. Unum horum coruscat miraculis, aliud succumbit injuriis. Et sicut Verbum ab aequalitate paternae gloriae non recedit, ita caro naturam nostri generis non relinquit. Unus enim idemque est, quod saepe dicendum est, vere Dei Filius, et vere hominis filius. Deus per id quod in principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat", + "candidate_score": 0.653121, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_6_8", + "bdc_text": "s. oben Nr. 1797 , 26-28 . ipse non dum integrum habeo , ex quo tamen debeo Latinam versionem castigare factam ab alioAlbert Hardenberg ; s. oben Nr. 1789 , Anm. 5. , sed sic , ut mihi paulo minus laboris relictum sit , quam si vertendus de integro liber hic foret .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_640", + "psc_text": "Ex his epistolam 43, quae collato Graeco textu tot capitibus discrepare cognoscitur ab epistola 44, aliam esse epistolam, nihil dubitandum est; ac proinde necessarium fuit, Graeci textus, qui originalis vicem gerit, Latinam interpretationem dare, non solum ut Graecae linguae minus peritis patefieret apertum discrimen, verum etiam ut haberetur Latine haec epistola, quae solum Graece prostat; Latinus enim textus, quem habemus, nec originalis, nec integra versio est, ut vidimus, et epistolam 44 potius quam epist. 43 in partem maximam exhibet. 6. Fatendum vero est, in Graeco textu praeter lacunam et errorem historicum, quorum initio meminimus, alia loca vel luxata et corrupta, vel certe obscura et implexa inveniri. At errorem historicum facili duarum litterarum mutatione emendari in Graeco textu, nullo autem modo in veteri interpretatione Latina, eumque antiquo librario potius quam Graeco interpreti tribuendum, annotatione 5 observabimus. Lacuna vero, quae primo capite evidens est, utrum ab interpretis, an vero ab amanuensis saltu", + "candidate_score": 0.652241, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_82_84", + "bdc_text": "videri queam . Quae enim Wittenpergae et alibi de actionibus meis RatisponaeZu Bucers Mit wirkung am Regensburger Religionsgespräch von 1541 und der daraus erwachsenen Kritik s. Volker Ortmann , Reformation und Einheit der Kirche . Martin Bucers Einigungsbem ühungen bei den Religionsgesprächen in Leipzig , Hagenau , Worms und Regensburg 1539-1541 , Mainz 2001 .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_421", + "psc_text": "voluit eas litteras quas Leonem melius instructum plenius reddidisse aut brevi redditurum praesumebat. Enim vero si has dogmaticas Leonis litteras ille legisset, non videtur scripturus fuisse: Extra consensum Romanae civitatis episcopi causas fidei audire (seu ex Graeco cognoscere, aut dijudicare) non possumus; quae verba nondum sibi notam Romani episcopi sententiam declarant. Igitur haec Chrysologi epistola sub idem tempus data videtur, quo Leo scripsit epistolas 23 et 24, id est circa Februarium an. 449. Forte idem ille vir, qui Theodosii atque Eutychis litteras ad S. Leonem attulit, Ravennam etiam cum ejusdem Theodosii litteris ad Valentinianum transivit, et hac occasione epistolam Eutychis ad Chrysologum detulit. Huic autem Constantinopolim revertenti, dum Valentiniani responsa referret, Chrysologus tradidit hanc epistolam ad Eutychem, ut citius ac tutius traderetur. Certe autem non scripsit post notitiam actorum in Eutychem, aut definitivo Leonis epistolae, ut in Quesnelli sententia praesumendum est. EPISTOLA XXV, PETRI CHRYSOLOGI EPISCOPI RAVENNATIS AD EUTYCHEM PRESBYTERUM.", + "candidate_score": 0.64982, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_3_5", + "bdc_text": "et MonasteriensemBischof Franz von Waldeck . et institutas ab illis ecclesias Christo domino assiduis vestris et ecclesiae vestrae precibus , ut facite , commendare pergite , rogo . Librum reformationis Bullinger hatte Bucer um Zusendung des Kölner Reformationsentwurfs ( \"Einfaltigs bedencken\" ) gebeten ;", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_838", + "psc_text": "dilucide protestantia quod si quis de incarnatione Verbi Dei aliud aliquid credat aut asserat, quam catholicorum omnium et mea professio protestatur, hunc a sua communione secernat, ut ei fraternam in Christo charitatem merito possimus impendere. Ut autem salubribus curis velocior pleniorque, auxiliante Domino per vestrae clementiae fidem praestetur effectus, ad pietatem vestram fratres et coepiscopos meos, Abundium et Asterium, sed et Basilium et Senatorem, presbyteros, quorum mihi devotio est probata, direxi, per quos, quae nostrae forma sit fidei, manifestatis instructionibus quas misimus possitis dignanter agnoscere: ut si Constantinopolitanus antistes in eamdem confessionem toto corde consentit, securi, ut dignum est, de ecclesiastica pace laetemur, neque aliquid residere videatur ambiguum, 1008 unde superfluis forsitan suspicionibus laboremus. Sin vero aliqui a puritate nostrae fidei atque Patrum auctoritate dissentiunt, concilium universale intra Italiam, sicut synodus quae ob hanc causam Romae convenerat, mecum petiit, clementia vestra concedat: ut in unum convenientibus omnibus his qui aut", + "candidate_score": 0.647946, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_25_27", + "bdc_text": "Oktober ( Zürich ZB , Ms F 80 , 144 ) . cum gravi huius calamitatis deploratione ; sed argumentum epistolae ab Hessis , qui a vobis nuper advenerunt , Gemeint sind wohl Wigand Happel und Johannes Pincier , die im Sommer 1543 als Studenten bei Konrad Pelli kan gewohnt hatten ;", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_758", + "psc_text": "Sed praeterquam quod non est verosimile episcopos, qui III kal. Octobris in Urbe convenerant, per quinquaginta dies Romae fuisse detentos absoluta jam synodo die 13, aut serius 15 Octobris, ut liquet ex epist. 44 et sequentibus; praeter hoc, inquam, nullum antiquum documentum superest, quo probetur Leone pontifice dedicationem basilicae S. Petri celebratam fuisse die 18 Novembris. Adde quod Valentinianum an. 449 Romae fuisse nullum aliunde indicium est; nonnulla autem suppetunt documenta quae eum anno 450 ibidem exstitisse probant. 4. Quesnellus diss. 1 ad an. 450, n. 1, Baronii sententiam impugnans, in aliam apertius erroneam transiit, contendens has epistolas scriptas fuisse post festum S. Petri die 29 Junii an. 450. Error ex duobus manifeste detegitur. Primum quia hoc anno Valentinianus Romae erat mense Martio, quo legem edidit Novellis insertam tit. 7, de Indulgentiis reliquorum, nec non mense Aprili ex tit. 38, de Naviculariis annuis, etc., ex quibus dies festus S. Petri,", + "candidate_score": 0.64418, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_5_7", + "bdc_text": "Librum reformationis Bullinger hatte Bucer um Zusendung des Kölner Reformationsentwurfs ( \"Einfaltigs bedencken\" ) gebeten ; s. oben Nr. 1797 , 26-28 . ipse non dum integrum habeo , ex quo tamen debeo Latinam versionem castigare factam ab alioAlbert Hardenberg ;", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_545", + "psc_text": "carent epistola 30; neque enim chronicam ejusmodi notam harum collectionum auctores transcribere potuerunt, ut conjecit Quesnellus, ex epistola breviori, quam ignorarunt. Sine ullo autem certiori documento aliud quidpiam affirmare seu divinare non licet. Solum probabiliter credi potest duo ejusdem epistolae exemplaria a Leone fuisse lucubrata, alterum longius, brevius alterum; hoc autem brevius in Orientem misisse, unde in Graecam linguam translatum fuit; alterum vero longius retinuisse apud se, et in Occidente aliquando vulgatum, in plerasque Latinas collectiones transisse. 6. Longior epistola in eo potissimum discrepat a breviori, quod in illa a cap. 2 ad medium cap. 3 catholicum dogma aliquot probationibus statuitur, quae in breviori omittuntur. Forte post scriptam epist. 28, ad Flavianum, in qua idem dogma similibus probationibus plenius constituitur, ex litteris ad Pulcheriam eas probationes detrahendas censuit, et hac occasione eam quoque partem subduxit, qua se excusabat ne ad synodum accederet, aliaque pauca suo more mutavit vel addidit, quae", + "candidate_score": 0.641597, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_83_85", + "bdc_text": "Quae enim Wittenpergae et alibi de actionibus meis RatisponaeZu Bucers Mit wirkung am Regensburger Religionsgespräch von 1541 und der daraus erwachsenen Kritik s. Volker Ortmann , Reformation und Einheit der Kirche . Martin Bucers Einigungsbem ühungen bei den Religionsgesprächen in Leipzig , Hagenau , Worms und Regensburg 1539-1541 , Mainz 2001 . - Veröffentlichungen des Instituts für Europäische Geschichte Mainz , Abteilung für Abendländische Religionsgeschichte , Bd. 185 , S. 241-265 .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_72", + "psc_text": "Leonem duas saltem scripsisse epistolas, alteram ad Cyrillum episcopum Alexandrinum, ad Paschasinum episcopum Lilybetanum alteram, ex Paschasini litteris manifestum est. Sed utraeque injuria temporum intercidere. Solam Paschasini responsionem superesse existimatum fuit; ac propterea eam unam Quesnellus edidit. At ejus quoque epistolae, quam Cyrillum, Leoni reddidisse idem Paschasinus testatur, non exiguum fragmentum ad nos transmissum credimus; quod ut statuatur, nonnulla observanda sunt. 2. Eam nimirum Cyrilli epistolam de Paschate Africani concilii Patribus traditam, quam Dionysius Exiguus suae collectioni integram inseruerat num. 135, ex Sirmondi schedis cum longiori additione ediderant primum Petavius tom. II De Doctrina temporum, in fine, ac dein Bucherius in Commentario ad Canonem paschalem Victorii, cap. 1, pag. 72. Duae vero in ea quam Petavius et Bucherius ediderunt partes distinguendae, nimirum ipsa Cyrilli epistola ad Africanos, quae legitur correctior apud Dionysium; et ejus additio, quae ad aliam ejusdem Cyrilli epistolam pertinet. Has quidem duas distinctasque Cyrilli epistolas cum imperitus", + "candidate_score": 0.640819, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_25_27", + "bdc_text": "Oktober ( Zürich ZB , Ms F 80 , 144 ) . cum gravi huius calamitatis deploratione ; sed argumentum epistolae ab Hessis , qui a vobis nuper advenerunt , Gemeint sind wohl Wigand Happel und Johannes Pincier , die im Sommer 1543 als Studenten bei Konrad Pelli kan gewohnt hatten ;", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_632", + "psc_text": "Dioscori mentionem praecessisse innuunt, uti praecedit in epist. 44, quae tamen mentio non apparet in epist. 43. Quapropter haec epistola veluti spuria nonnullis repudianda visa est, inter quos legendus Tillemontius not. 31 in Leonis vitam. 2. Nos vero ne de suppositione ac falsitate hujus epistolae suspicemur, Graecae collectionis Chalcedonensis, in qua non minus haec epistola describitur, quam epistola 44, auctoritas cogit. Etsi enim eamdem epistolam satis vindicare possit Chalcedonensis collectio Latina, quae ante medium VI saeculum lucubrata hanc epistolam exhibet, multo tamen evidentius omnem suspicionem amovere debet Graeca collectio, quippe quae ipso Leone vivente compacta fuit inter an. 453 et 455, ut in praefat. ad epistolas demonstravimus num. 34. Igitur hoc tempore exstitit apud Graecos Latinum hujus epistolae autographum, ex quo Graeca interpretatio manavit. Majus et antiquius germanitatis testimonium desiderari nequit, quod nulla lacuna, errore nullo, qui nunc in ea epistola appareant, vocari potest in dubium: secus alia documenta, quae", + "candidate_score": 0.640711, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_115", + "bdc_text": "noster nunc et Meti evangelium his diebus profligavit. Am 13 .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_314", + "psc_text": "ordo rerum per Jesum Christum Dominum nostrum temporaliter gerendarum, in Incarnatione Verbi sumpsit exordium. Unde aliud tempus est, quo annuntiante angelo (Luc. I, 26), beata virgo Maria fecundandam se per Spiritum sanctum credidit et concepit; aliud, quo salva integritate virginea, puer editus exsultante gaudio coelestium ministrorum pastoribus indicatur (Luc. II, 7); aliud, quo infans circumciditur (Ibid., 21); aliud, quo hostia pro eo legalis offertur; aliud cum tres magi claritate novi sideris incitati in Bethleem ab Oriente perveniunt (Matth. II, 1), et adoratum parvulum mystica munerum oblatione venerantur. Nec iidem sunt dies quibus impio Herodi, ordinata divinitus in Aegyptum translatione subtractus est (Ibid., 15), vel quibus ab Aegypto in Galilaeam, persecutore mortuo, revocatus est (Ibid., 20). Inter has autem dispensationum varietates, accedunt augmenta corporea: crescit Dominus, sicut evangelista testatur, profectibus aetatis et gratiae (Luc. II, 52), per dies Paschae in templum Jerusalem cum parentibus venit (Ibid., 41), et cum abesset a", + "candidate_score": 0.640567, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_83_85", + "bdc_text": "Quae enim Wittenpergae et alibi de actionibus meis RatisponaeZu Bucers Mit wirkung am Regensburger Religionsgespräch von 1541 und der daraus erwachsenen Kritik s. Volker Ortmann , Reformation und Einheit der Kirche . Martin Bucers Einigungsbem ühungen bei den Religionsgesprächen in Leipzig , Hagenau , Worms und Regensburg 1539-1541 , Mainz 2001 . - Veröffentlichungen des Instituts für Europäische Geschichte Mainz , Abteilung für Abendländische Religionsgeschichte , Bd. 185 , S. 241-265 .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_421", + "psc_text": "voluit eas litteras quas Leonem melius instructum plenius reddidisse aut brevi redditurum praesumebat. Enim vero si has dogmaticas Leonis litteras ille legisset, non videtur scripturus fuisse: Extra consensum Romanae civitatis episcopi causas fidei audire (seu ex Graeco cognoscere, aut dijudicare) non possumus; quae verba nondum sibi notam Romani episcopi sententiam declarant. Igitur haec Chrysologi epistola sub idem tempus data videtur, quo Leo scripsit epistolas 23 et 24, id est circa Februarium an. 449. Forte idem ille vir, qui Theodosii atque Eutychis litteras ad S. Leonem attulit, Ravennam etiam cum ejusdem Theodosii litteris ad Valentinianum transivit, et hac occasione epistolam Eutychis ad Chrysologum detulit. Huic autem Constantinopolim revertenti, dum Valentiniani responsa referret, Chrysologus tradidit hanc epistolam ad Eutychem, ut citius ac tutius traderetur. Certe autem non scripsit post notitiam actorum in Eutychem, aut definitivo Leonis epistolae, ut in Quesnelli sententia praesumendum est. EPISTOLA XXV, PETRI CHRYSOLOGI EPISCOPI RAVENNATIS AD EUTYCHEM PRESBYTERUM.", + "candidate_score": 0.640462, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_5_7", + "bdc_text": "Librum reformationis Bullinger hatte Bucer um Zusendung des Kölner Reformationsentwurfs ( \"Einfaltigs bedencken\" ) gebeten ; s. oben Nr. 1797 , 26-28 . ipse non dum integrum habeo , ex quo tamen debeo Latinam versionem castigare factam ab alioAlbert Hardenberg ;", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_364", + "psc_text": "epistolam acceperat Leo a Flaviano? Cumque Flavianus deinde memoret Leonis litteras sibi traditas a Pansophio (est epistola 23) quibus edoctus fuerat, eumdem Eutychem libellos direxisse ad Leonem plenos omni fallacia et calliditate; ex his liquet pariter, subdit Quesnellus, non ante Flavianum de litteris ad Leonem ea de re scribendis cogitasse, quam cum didicit pontificem improbis artibus deceptum, falsam de judicio Constantinopolitano cepisse opinionem. 2. Si epistola 23 legatur attente, Leonem non deceptum, sed cautum et necessaria documenta postulantem ac exspectantem invenies. Ad argumentum vero quod pertinet, etiam in epistola 22, Eutychis erroribus expositis, quae πάλαι dudum seu pridem in eum gesta fuerant, a Flaviano ad Leonem directa traduntur cap. 4, et eodem quidem Graeco verbo ἀπεστείλαμεν, direximus, idem Flavianus utitur, quod adhibuit epist. 26. Qua in re ne vox direximus difficultatem moveat, vide annot. 17 (col. 727, n. b) in eamdem epistolam 22. Cum ergo bis Flavianus de eadem damnatione", + "candidate_score": 0.639644, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_83", + "bdc_text": "Quae enim Wittenpergae et alibi de actionibus meis RatisponaeZu Bucers Mit wirkung am Regensburger Religionsgespräch von 1541 und der daraus erwachsenen Kritik s. Volker Ortmann , Reformation und Einheit der Kirche .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_419", + "psc_text": "hunc rescripsisse satis credibile fit ex ipso contextu, in quo Chrysologus se de ipsa causa nihil aliunde instructum prodit, nisi ex Eutychis litteris; idque adeo exiliter, ut de Nestorianismo potius quam de Eutychianismo metuisse videatur, eaque primo capite obtrudat quae sermone 145 contra Nestorianam haeresim Eutychianae contrariam manifestissime disserit. Id autem non accidisset, si responsionem differens, antea de tota re exactius voluisset edoceri, uti Quesnellus in notis conjecit. Enim vero si S. Petrus non scripsisset epistolam, nisi postquam Romam allata fuissent Constantinopolitanae synodi gesta, in quibus Eutychianus error tam manifeste detectus, et ipse Eutyches velut pertinax damnatus fuerat; et nisi postquam eidem innotuisset Leonis epistola qua Constantinopolitanum judicium confirmatum fuit; quomodo se ignorare Constantinopolitanorum Patrum sensum potuisset affirmare: Quid intellexerint, eorum taciturnitate nescimus? Quomodo cum Eutyche ita indifferenter egisset, ut nec innocentem, nec reum judicarit? Quomodo eum post tam solemnem condemnationem a Romano etiam pontifice confirmatam, dilectissimum filium, honorantissimum, et", + "candidate_score": 0.639247, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_5_7", + "bdc_text": "Librum reformationis Bullinger hatte Bucer um Zusendung des Kölner Reformationsentwurfs ( \"Einfaltigs bedencken\" ) gebeten ; s. oben Nr. 1797 , 26-28 . ipse non dum integrum habeo , ex quo tamen debeo Latinam versionem castigare factam ab alioAlbert Hardenberg ;", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_411", + "psc_text": "in S. Petri Chrysologi Vita, si non integram epistolam reperit in veteribus Ravennatensis Ecclesiae tabulis, certe aliquod vetustum exemplar hujusmodi collectionis Chalcedonensis prae oculis habuit. Cum vero haec exemplaria rariora fuerint, et non ita multa ex Leone proferant, ut in Isidoriana satis frequenti exhibentur; nihil mirum si posteriores Leoninarum epistolarum collectores hanc epistolam non integram, sed mutilam dedere, uti apud Isidorum ex Hispanica suam collectionem derivantem inventa fuit. Hic autem omittendum non est duos codices Vaticanos epistolarum Leonis a Vossio memoratos, quos hanc epistolam integram continere Quesnellus praesumpsit, eodem Vossio in notatione admonente mutilam exhibere; sunt enim codices posteriorum collectionum quae ex Isidoriana dimanant. 4. Unum dubitari potest, num haec epistola, quam in laudatis Latinae collectionis codicibus integram habemus, originalis sit, an e Graeca antiqua versione Latine reddita fuerit. In memorata praefatione satis manifeste probavimus, antiquum illum auctorem, qui priscae versioni concilii Chalcedonensis epistolas Latinorum in Graeca collectione contentas adjecit,", + "candidate_score": 0.63891, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_25_27", + "bdc_text": "Oktober ( Zürich ZB , Ms F 80 , 144 ) . cum gravi huius calamitatis deploratione ; sed argumentum epistolae ab Hessis , qui a vobis nuper advenerunt , Gemeint sind wohl Wigand Happel und Johannes Pincier , die im Sommer 1543 als Studenten bei Konrad Pelli kan gewohnt hatten ;", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_1396", + "psc_text": "meis obsecrare persiste: ut memor communis 1320 fidei, quam Spiritu sancto docente suscepimus, omnia haereticorum machinamenta confringat; neque quidquam illis in Ecclesiis Christi licere patiatur, ne in eorum potestate sint divina mysteria, quibus in domo Dei, pro scelerum suorum magnitudine, nec habitandi jus residet, nec orandi. Data quinto idus Octobris, Constantino et Rufo viris clarissimis consulibus. ADMONITIO IN EPISTOLAM SEQUENTEM 1. Sequens epistola edita fuit a Merlino ex ms. collect. 12. Quesnellus eam relegit cum ms. Grim. collect. 18. Cum vero haec eadem epistola inserta fuerit codici encyclio, qui Leone vivente Graece scriptus fuit, nisi hic codex originalis periisset, hanc S. Leonis epistolam Graece redditum haberemus. At exstat hujus codicis Latina interpretatio, quam Epiphanius Scholasticus lucubravit. Hic autem cum nactus fuisset Leoninae epistolae Latinum exemplar, hoc suae versioni inseruit; et idcirco ex hoc codice, quem a Surio editum Baluzius cum duobus mss. Bellovacensi et Corbeiensi contulit, aliquot variantes suppetunt, quae", + "candidate_score": 0.638785, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_5_7", + "bdc_text": "Librum reformationis Bullinger hatte Bucer um Zusendung des Kölner Reformationsentwurfs ( \"Einfaltigs bedencken\" ) gebeten ; s. oben Nr. 1797 , 26-28 . ipse non dum integrum habeo , ex quo tamen debeo Latinam versionem castigare factam ab alioAlbert Hardenberg ;", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_415", + "psc_text": "principiorum scrutator, quod ad opus illius De Principiis refertur; in Graeco autem nomen principiorum reddendum τῶν ἀρχῶν, redditum fuit τῶν παλαιῶν antiquorum, quod interpretem Chrysologi mentem minus assecutum ostendit. E contra insecundo capite etsi Graeca versio alicubi difficultatem injicit; planior tamen est multo quam textus Latinus, adeo ut hic e Graeco perperam scripto vel lecto redditus appareat; ac ex Graeco nonnumquam explicandus sit, ut in annotationibus observabitur: quod profecto non originalis Latini, sed interpretationis indicium est. 5. Hoc quidem secundum caput, quo Eutychetis epistolae directe respondetur, potissimum est; ita ut Chrysologum Eutychi de Flaviani judicio querimoniam moventi, et ejusdem subsidium imploranti, solo priori capite generalia continente, quod et omni finali formula caret, respondisse incredibile sit. Probabile vero nobis est prioris capitis studiosius elaborati manuscriptum exemplar apud Chrysologum superfuisse, quemadmodum iis accidit quae diligentiori cura scribimus; ex hoc autem exemplo alia subinde fuisse transcripta, quae in manus Latini interpretis concilii Chalcedonensis,", + "candidate_score": 0.638494, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_25_27", + "bdc_text": "Oktober ( Zürich ZB , Ms F 80 , 144 ) . cum gravi huius calamitatis deploratione ; sed argumentum epistolae ab Hessis , qui a vobis nuper advenerunt , Gemeint sind wohl Wigand Happel und Johannes Pincier , die im Sommer 1543 als Studenten bei Konrad Pelli kan gewohnt hatten ;", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_1471", + "psc_text": "kal. Septembris, quorum alterum habent duo codices Trecopith. et Oxon. Quesnelli ac editiones Josiae Simleri, Surii, etc., alterum vero codex Theodoricianus ejusdem Quesnelli et noster praestantissimus Ratisponensis; hunc postremum cum antecedentibus litteris concinnentem praetulimus: facile autem fuit librariorum lapsu notam VI, disjunctis lateribus convertere in III, et scribere XIII pro XVI kal. Septemb. Neque moveat plerosque codices et collectiones omni chronica notatione carere: aliae enim insignes epistolae in omnibus mss. notam chronicam desiderant; quam si in aliquo codice inveniremus, non idcirco expungendam quispiam crederet, nisi forte historiae repugnaret. In praesenti autem epistola praeter fidem aliquot codicum diversae originis, inter quos praesertim Ratisponensis maximam fidem facit, non solum nihil repugnat, sed omnia potius ex antea dictis concordant. 3. De testimoniis huic epistolae subjectis aliquid hic tandem praemonendum est. S. Leo haec post pseudosynodum Ephesinam primum collegerat, ac in Orientem per legatos miserat, ut doctrinam suae epistolae 28, ad Flavianum, Latinorum ac", + "candidate_score": 0.638311, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_83_85", + "bdc_text": "Quae enim Wittenpergae et alibi de actionibus meis RatisponaeZu Bucers Mit wirkung am Regensburger Religionsgespräch von 1541 und der daraus erwachsenen Kritik s. Volker Ortmann , Reformation und Einheit der Kirche . Martin Bucers Einigungsbem ühungen bei den Religionsgesprächen in Leipzig , Hagenau , Worms und Regensburg 1539-1541 , Mainz 2001 . - Veröffentlichungen des Instituts für Europäische Geschichte Mainz , Abteilung für Abendländische Religionsgeschichte , Bd. 185 , S. 241-265 .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_459", + "psc_text": "Antiquis monachorum Ritibus, lib. III, c. 2. Ex hujusmodi autem Lectionariis traducta fuit in aliquot collectiones Sermonum S. Leonis, quae ex Lectionariis originem ducunt. 4. Cum Gennadius, c. 70, Leonem inter ecclesiasticos scriptores retulit, hujus tantum epistolae fecit mentionem, eo quod haec super omnia ejus opera vulgatissima esset. Hinc autem eum certum ejusdem epistolae auctorem procul dubio existimavit. Quod si vulgatae ejusdem editiones Miraei, Fabricii atque Vallarsii, c. 84, in Prospero habent: Epistolae quoque papae Leonis adversus Eutychen de vera Christi Incarnatione ad diversos datae, et ab ipso dictatae dicuntur, corruptam lectionem et fucum facere, et legendum ei, id est Prospero, ab ipso scilicet Leone dictatae, Quesnellus contendit; Prosperum enim Leonis notarium fuisse Ado in Chronico scripsit. At emendatiores editiones et mss. nec et, nec ei praeferre, sed tantum ab ipso dictatae creduntur, pronuntiat Antelmius, epist. 2, n. 28 et 30. In ms. quidem antiquissimo capituli Veronensis, signato num. 46,", + "candidate_score": 0.638191, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_27", + "bdc_text": "sed argumentum epistolae ab Hessis , qui a vobis nuper advenerunt , Gemeint sind wohl Wigand Happel und Johannes Pincier , die im Sommer 1543 als Studenten bei Konrad Pelli kan gewohnt hatten ;", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_548", + "psc_text": "Sed contra fidem earum collectionum quae chronicam notam iduum Junii exhibent, eamque ex epistola 30 non potuerunt sumere, hanc opinionem inducere nequivimus. Id autem multo minus potuimus alia ratione, quae conjecturam numero praecedenti propositam magis magisque confirmabit. Si epistolae, inquit Leo epist. 45, quae in fidei causa per nostros clericos directae sunt, ad vestram pietatem pervenissent, certum est remedium vos his rebus quae contra fidem factae sunt . . . praestare potuisse. Indicatur epistola 30, per legatos missa quae, his Ephesum profectis ad Augustam non pervenit. Altam ergo eadem in re et pleniorem quidem epistolam ad eamdem Pulcheriam se alia occasione post legatorum discessum non direxisse praesumit; alias haec, non aeque ac illa prior alio traducta, eumdem effectum multo magis peperisset, ita ut opus non fuerit prioris epistolae 30 exemplum ad eamdem una cum epist. 45 iterum mittere. Igitur epistola 31 ad Pulcheriam missa non fuit, sed ab ipso Leone", + "candidate_score": 0.637954, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_5_7", + "bdc_text": "Librum reformationis Bullinger hatte Bucer um Zusendung des Kölner Reformationsentwurfs ( \"Einfaltigs bedencken\" ) gebeten ; s. oben Nr. 1797 , 26-28 . ipse non dum integrum habeo , ex quo tamen debeo Latinam versionem castigare factam ab alioAlbert Hardenberg ;", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_178", + "psc_text": "media quidem parte deficientem, quae tamen in omnibus tum Graecis tum Latinis concilii Chalcedonensis codicibus collectionis 17 integra legitur. In omnibus etiam collectionibus et mss. Latinis Sardicense concilium mutilum praefertur sine tribus extremis canonibus, qui in Graecis exemplaribus continentur. In cod. Vat. 1341, et in tribus aliis Gallicanis laudatis a Coustantio (Tom. I Epist. Rom. pont., p. 772), qui exhibent collectionem Hispanicam Innocentii I, epistola ad episcopos synodi Toletanae decurtata est, cum in ea desint numeri 2, 3, 4, 5, 6, 8, et pars etiam numeri primi. In mss. collectionis Hadrianeae solum initium describitur litterarum Hormisdae ad presbyteros, diaconos et archimandritas secundae Syriae, quas manuscripta collectionis praestantissimae 14 integras conservarunt. Et, ut alia ejusdem generis omittamus, in ipsa collect. 5 Quesnelliana num. 51, capite diminuta affertur Gelasii epistola ad Orientales. Quidni igitur pariter mutila proferri potuit epistola Leonis ad Africanos? 9. Exemplar quidem hujus epistolae, quod sine tribus capitibus editionis", + "candidate_score": 0.637849, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_7_9", + "bdc_text": "ipse non dum integrum habeo , ex quo tamen debeo Latinam versionem castigare factam ab alioAlbert Hardenberg ; s. oben Nr. 1789 , Anm. 5. , sed sic , ut mihi paulo minus laboris relictum sit , quam si vertendus de integro liber hic foret . Abest iam in Westphalia princepsVgl . oben Anm. 2 .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_411", + "psc_text": "in S. Petri Chrysologi Vita, si non integram epistolam reperit in veteribus Ravennatensis Ecclesiae tabulis, certe aliquod vetustum exemplar hujusmodi collectionis Chalcedonensis prae oculis habuit. Cum vero haec exemplaria rariora fuerint, et non ita multa ex Leone proferant, ut in Isidoriana satis frequenti exhibentur; nihil mirum si posteriores Leoninarum epistolarum collectores hanc epistolam non integram, sed mutilam dedere, uti apud Isidorum ex Hispanica suam collectionem derivantem inventa fuit. Hic autem omittendum non est duos codices Vaticanos epistolarum Leonis a Vossio memoratos, quos hanc epistolam integram continere Quesnellus praesumpsit, eodem Vossio in notatione admonente mutilam exhibere; sunt enim codices posteriorum collectionum quae ex Isidoriana dimanant. 4. Unum dubitari potest, num haec epistola, quam in laudatis Latinae collectionis codicibus integram habemus, originalis sit, an e Graeca antiqua versione Latine reddita fuerit. In memorata praefatione satis manifeste probavimus, antiquum illum auctorem, qui priscae versioni concilii Chalcedonensis epistolas Latinorum in Graeca collectione contentas adjecit,", + "candidate_score": 0.637665, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_23_25", + "bdc_text": "Premite hanc epistolam , quantum potestis . Monuerat hac de re Myconius nosterDas Schreiben von Myconius scheint verloren zu sein , vgl . jedoch Bucers Antwort vom 20 . Oktober ( Zürich ZB , Ms F 80 , 144 ) .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_644", + "psc_text": "testatur. At hoc in hypothesi ejusdem chronicae notationis in utraque epistola satis ingeniose dictum videri potest, non tamen probabiliter, verisimillimum enim est Leonem ad Pulcheriam misisse exemplar, quod originali ad Theodosium tradito responderet. Hypothesim vero ejusdem diei in epistola signati, ex Latino textu pendet, quod non esse proprium hujus epistolae, sed ex epist. 44 sumptum jam demonstravimus. Repudiata vero hac hypothesi id ita evenisse conjici potest. S. pontifex primo scripsit epistolam 43. Haec sane in omnibus tum Venetis, tum Vaticanis Graecis codicibus, nec non in illis quos vetus interpres Latinus, seu Rusticus vidit, primo loco constanter describitur ante epistolam 44, quod anterioris temporis indicium est; at post aliquot dies; cum jam discessissent ii quibus epist. 43 tradita fuerat, eamdem S. Leo aliquibus mutatis, ac pluribus additis, renovavit, aliisque tradidit perferendam, ita ut, priori, si fieri posset, revocata vel suppressa, hanc Theodosio offerrent; ejusdemque exemplum litteris ad Pulcheriam scriptis junxit. Ita", + "candidate_score": 0.637514, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_83", + "bdc_text": "Quae enim Wittenpergae et alibi de actionibus meis RatisponaeZu Bucers Mit wirkung am Regensburger Religionsgespräch von 1541 und der daraus erwachsenen Kritik s. Volker Ortmann , Reformation und Einheit der Kirche .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_418", + "psc_text": "sententiam nos pariter transivimus lib. II Observationum in card. Norisii Opera, c. 7, num. 2. Nunc aliam sententiam inducere cogimur. Omnes enim ex una parte assentiuntur, et S. Petrum Chrysologum his litteris respondere epistolae Eutychis, et Eutychem eodem tempore quo ad Leonem scripsit, etiam ad Chrysologum dedisse litteras, quibus eum quoque adversus Flaviani sententiam citissime praeoccuparet. Ex alia autem parte certum est Leonem Februario mense anni 449 Eutychis epistolam accepisse, et hac de causa eodem mense rescripsisse epistolas 23 ac 24. Plures conjecturas cum Quesnello exquirere, ut longioris dilationis causae in responsione Chrysologi afferantur, opus non est. Etenim prima occasione hunc rescripsisse satis credibile fit ex ipso contextu, in quo Chrysologus se de ipsa causa nihil aliunde instructum prodit, nisi ex Eutychis litteris; idque adeo exiliter, ut de Nestorianismo potius quam de Eutychianismo metuisse videatur, eaque primo capite obtrudat quae sermone 145 contra Nestorianam haeresim Eutychianae contrariam manifestissime disserit. Id", + "candidate_score": 0.63733, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_116", + "bdc_text": "Oktober hatte der kaiserliche Kommissar Charles de Boisot in Metz ein scharfes antireformatorisches Mandat erlassen ;", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_162", + "psc_text": "antistitis liceat obviare. Ausibus enim 644 talibus fides et reverentia nostri violatur imperii. Nec hoc solum, quod est maximi criminis, submovemus, verum ne levis saltem inter Ecclesias turba nascatur, vel in aliquo minui religionis disciplina videatur, hoc perenni sanctione censemus, ne quid tam episcopis Gallicanis quam aliarum provinciarum contra consuetudinem veterem liceat sine viri venerabilis papae Urbis aeternae auctoritate tentare. Sed hoc illis omnibusque pro lege sit, quidquid sanxit vel sanxerit apostolicae sedis auctoritas: ita ut quisquis episcoporum ad judicium Romani antistitis evocatus venire neglexerit, per moderatorem ejusdem provinciae adesse cogatur: per omnia servatis, quae divi parentes nostri Romanae Ecclesiae contulerunt Aeti P. K. A. Unde inlustris et praeclara magnificentia tua praesentis edictalis legis auctoritate faciet, quae sunt superius statuta servari, decem librarum auri multa protinus exigenda ab unoquoque judice qui passus fuerit praecepta nostra violari. Et manu divina: Divinitas te servet per multos annos, parens karissime, Dat. VIII id.", + "candidate_score": 0.634845, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_27", + "bdc_text": "sed argumentum epistolae ab Hessis , qui a vobis nuper advenerunt , Gemeint sind wohl Wigand Happel und Johannes Pincier , die im Sommer 1543 als Studenten bei Konrad Pelli kan gewohnt hatten ;", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_1589", + "psc_text": "Tillemontii valde exilibus sequentem epistolam datam prodidit circa an. 442, 443 et 444. Cum Sirmondus atque Baluzius, nullo tamen allato documento, eamdem affixerint anno 452, Quesnellus conjecit hos ita sensisse, eo quod existimaverint in hac epistola, ubi sermo habetur de his qui ab hostibus in infantia capti fuerant, respici ad eam vastitatem quam Hunni in Galliis in ulerunt an. 451. Hujus autem epistolae locum non ad Hunnorum irruptionem referri contendit, sed ad Vandalorum persecutionem, qui Africa potiti sub Genserico, catholicos oppugnarunt; nam inquisit. 18, haec praeferuntur: De his qui ex Africa vel de Mauritania venerunt, et nesciunt in qua secta sint baptizati. Tum Vandalica persecutione descripta, quae Christianis illata fuit in Africa post an. 439, hac occasione nonnullos in Gallias sese recepisse existimat, de quibus in eadem epistola sermo sit; et idcirco eam datam credit circa annos indicatos 442, 443 et 444, in quibus ea persecutio grassata est. 2. Sed", + "candidate_score": 0.633443, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_121_123", + "bdc_text": "Finis est ut initium in hac mea epistolain hac mea epistola über der Zeile nachgetragen. . Si ullo pacto fieri queat , deprecorKorrigiert aus precor. , ut Lutheri epistola prematur , ne quid illincillinc über der Zeile nachgetragen . amplius tale scribatur .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_196", + "psc_text": "Enimvero hae adeo congruae sunt, ut ipse Quesnellus easdem fere praetulerit lectionibus eorum codicum qui decurtatam epistolam continent. Ne vero quispiam utriusque editionis integrae et decurtatae lectionibus fraudetur, post editam epistolam integram ex lectione mss. Florent. et Hadrian cum suis variantibus, eamdem decurtatam subjiciemus praesertim ad exemplar antiquissimi libri Barb. 2888, et alterius similis Vat. 1342, qui a Montfauconio, tom. I Biblioth. pag. 131, codex elegantissimus et vetustissimus nuncupatur; atque variantes aliorum codicum, qui eamdem epistolam pariter decurtatam praeferunt, annotabimus. Quicumque autem hanc decurtatam editionem, quam nemo hactenus exacte expressit, cum integra conferet (petimus autem ut conferre non pigeat), speramus fore ut nobis calculos adjiciens, istam ab ipso auctore emendatam atque auctam fateatur. 16. Quoad tempus vero hujus epistolae, recte quidem in notis statuit Quesnellus eam scriptam fuisse ante an. 455, quo Valentinianus III occisus fuit. Cum enim exarata noscatur dum Mauri Romano adhuc imperatori catholico subessent, et idcirco multi", + "candidate_score": 0.632874, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_15_17", + "bdc_text": "De literis L [utheri ]Luther an Christoph Froschauer , 31 . August 1543 ; s. oben Nr. 1797 , 62-104 .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_459", + "psc_text": "Antiquis monachorum Ritibus, lib. III, c. 2. Ex hujusmodi autem Lectionariis traducta fuit in aliquot collectiones Sermonum S. Leonis, quae ex Lectionariis originem ducunt. 4. Cum Gennadius, c. 70, Leonem inter ecclesiasticos scriptores retulit, hujus tantum epistolae fecit mentionem, eo quod haec super omnia ejus opera vulgatissima esset. Hinc autem eum certum ejusdem epistolae auctorem procul dubio existimavit. Quod si vulgatae ejusdem editiones Miraei, Fabricii atque Vallarsii, c. 84, in Prospero habent: Epistolae quoque papae Leonis adversus Eutychen de vera Christi Incarnatione ad diversos datae, et ab ipso dictatae dicuntur, corruptam lectionem et fucum facere, et legendum ei, id est Prospero, ab ipso scilicet Leone dictatae, Quesnellus contendit; Prosperum enim Leonis notarium fuisse Ado in Chronico scripsit. At emendatiores editiones et mss. nec et, nec ei praeferre, sed tantum ab ipso dictatae creduntur, pronuntiat Antelmius, epist. 2, n. 28 et 30. In ms. quidem antiquissimo capituli Veronensis, signato num. 46,", + "candidate_score": 0.629425, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_27", + "bdc_text": "sed argumentum epistolae ab Hessis , qui a vobis nuper advenerunt , Gemeint sind wohl Wigand Happel und Johannes Pincier , die im Sommer 1543 als Studenten bei Konrad Pelli kan gewohnt hatten ;", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_632", + "psc_text": "Dioscori mentionem praecessisse innuunt, uti praecedit in epist. 44, quae tamen mentio non apparet in epist. 43. Quapropter haec epistola veluti spuria nonnullis repudianda visa est, inter quos legendus Tillemontius not. 31 in Leonis vitam. 2. Nos vero ne de suppositione ac falsitate hujus epistolae suspicemur, Graecae collectionis Chalcedonensis, in qua non minus haec epistola describitur, quam epistola 44, auctoritas cogit. Etsi enim eamdem epistolam satis vindicare possit Chalcedonensis collectio Latina, quae ante medium VI saeculum lucubrata hanc epistolam exhibet, multo tamen evidentius omnem suspicionem amovere debet Graeca collectio, quippe quae ipso Leone vivente compacta fuit inter an. 453 et 455, ut in praefat. ad epistolas demonstravimus num. 34. Igitur hoc tempore exstitit apud Graecos Latinum hujus epistolae autographum, ex quo Graeca interpretatio manavit. Majus et antiquius germanitatis testimonium desiderari nequit, quod nulla lacuna, errore nullo, qui nunc in ea epistola appareant, vocari potest in dubium: secus alia documenta, quae", + "candidate_score": 0.629061, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_23_25", + "bdc_text": "Premite hanc epistolam , quantum potestis . Monuerat hac de re Myconius nosterDas Schreiben von Myconius scheint verloren zu sein , vgl . jedoch Bucers Antwort vom 20 . Oktober ( Zürich ZB , Ms F 80 , 144 ) .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_632", + "psc_text": "Dioscori mentionem praecessisse innuunt, uti praecedit in epist. 44, quae tamen mentio non apparet in epist. 43. Quapropter haec epistola veluti spuria nonnullis repudianda visa est, inter quos legendus Tillemontius not. 31 in Leonis vitam. 2. Nos vero ne de suppositione ac falsitate hujus epistolae suspicemur, Graecae collectionis Chalcedonensis, in qua non minus haec epistola describitur, quam epistola 44, auctoritas cogit. Etsi enim eamdem epistolam satis vindicare possit Chalcedonensis collectio Latina, quae ante medium VI saeculum lucubrata hanc epistolam exhibet, multo tamen evidentius omnem suspicionem amovere debet Graeca collectio, quippe quae ipso Leone vivente compacta fuit inter an. 453 et 455, ut in praefat. ad epistolas demonstravimus num. 34. Igitur hoc tempore exstitit apud Graecos Latinum hujus epistolae autographum, ex quo Graeca interpretatio manavit. Majus et antiquius germanitatis testimonium desiderari nequit, quod nulla lacuna, errore nullo, qui nunc in ea epistola appareant, vocari potest in dubium: secus alia documenta, quae", + "candidate_score": 0.628807, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_121_123", + "bdc_text": "Finis est ut initium in hac mea epistolain hac mea epistola über der Zeile nachgetragen. . Si ullo pacto fieri queat , deprecorKorrigiert aus precor. , ut Lutheri epistola prematur , ne quid illincillinc über der Zeile nachgetragen . amplius tale scribatur .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_195", + "psc_text": "editionis fragmentum non ad alias Leonis litteras, quae forte perierint, ut non nemo opinatus est, sed ad hanc eamdem pertinere epistolam 12, uti in ms. Florentino exhibetur. Quod multo magis confirmant illa verba, quae (dum repetitur de virginibus mentio) capiti undecimo inseruntur in eodem codice, ut superius dictum est. 15. Praetulimus vero in editione integrae epistolae, quam primo loco dabimus, lectiones Hadrianeas lectionibus codicum epistolae decurtatae, non solum quia Hadrianeas lectiones sequitur codex Florentinus, ex quo integra epistola uti a Leone scripta fuit ad nos pervenit; verum etiam quia lectiones ejusmodi eidem auctori epistolam recolenti et emendanti magis placuisse videntur. Enimvero hae adeo congruae sunt, ut ipse Quesnellus easdem fere praetulerit lectionibus eorum codicum qui decurtatam epistolam continent. Ne vero quispiam utriusque editionis integrae et decurtatae lectionibus fraudetur, post editam epistolam integram ex lectione mss. Florent. et Hadrian cum suis variantibus, eamdem decurtatam subjiciemus praesertim ad exemplar antiquissimi libri Barb.", + "candidate_score": 0.628211, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_27", + "bdc_text": "sed argumentum epistolae ab Hessis , qui a vobis nuper advenerunt , Gemeint sind wohl Wigand Happel und Johannes Pincier , die im Sommer 1543 als Studenten bei Konrad Pelli kan gewohnt hatten ;", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_1162", + "psc_text": "te misisse significas, necdum ad me noveris pervenisse. Unde, si expeditioris occasio se praebuerit perlatoris, libenter habeo, ut si qua est, quae utilis videatur, quam primum ad me mittatur instructio. De Aegyptiis monachis quam quieti, aut cujus sint fidei, scire desidero, et de Alexandrinae Ecclesiae pace quid ad vos veris nuntiis perferatur; ad cujus episcopum vel ordinatores 1193 ipsius, seu clericos, qualia scripta direxerim, missis exemplaribus scire te volui. Ad clementissimum quoque principem, et ad religiosissimam Augustam quis nunc meus sermo sit missus, directa exemplaria perdocebunt. CAP. IV. Utrum autem epistola mea, quam de incarnationis Dominicae fide incolumi adhuc sanctae memoriae Flaviano, ad dilectionem tuam per Basilium diaconum miseram, fraternitati tuae tradita sit, scire desidero: quoniam suspectum habeo quod de ejus textu nullum umquam indicium reddidisti. 1194 Gestorum synodalium, quae omnibus diebus concilii in Chalcedonensi civitate confecta sunt, parum clara propter linguae diversitatem apud nos habetur in structio. Et ideo", + "candidate_score": 0.628002, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_15_17", + "bdc_text": "De literis L [utheri ]Luther an Christoph Froschauer , 31 . August 1543 ; s. oben Nr. 1797 , 62-104 .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_644", + "psc_text": "testatur. At hoc in hypothesi ejusdem chronicae notationis in utraque epistola satis ingeniose dictum videri potest, non tamen probabiliter, verisimillimum enim est Leonem ad Pulcheriam misisse exemplar, quod originali ad Theodosium tradito responderet. Hypothesim vero ejusdem diei in epistola signati, ex Latino textu pendet, quod non esse proprium hujus epistolae, sed ex epist. 44 sumptum jam demonstravimus. Repudiata vero hac hypothesi id ita evenisse conjici potest. S. pontifex primo scripsit epistolam 43. Haec sane in omnibus tum Venetis, tum Vaticanis Graecis codicibus, nec non in illis quos vetus interpres Latinus, seu Rusticus vidit, primo loco constanter describitur ante epistolam 44, quod anterioris temporis indicium est; at post aliquot dies; cum jam discessissent ii quibus epist. 43 tradita fuerat, eamdem S. Leo aliquibus mutatis, ac pluribus additis, renovavit, aliisque tradidit perferendam, ita ut, priori, si fieri posset, revocata vel suppressa, hanc Theodosio offerrent; ejusdemque exemplum litteris ad Pulcheriam scriptis junxit. Ita", + "candidate_score": 0.626866, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_30", + "bdc_text": "Quanquam vero nunc acerbissimo dolore epistolam legerim , gratias tamen ago , quod exemplar eiuseius nachträglich eingefügt.", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_469", + "psc_text": "Solum, sicuti istam praetermittendam putarunt in documentis ante ipsa gesta, ne eamdem iterum in gestis repeterent; ita ea testimonia epistolae gestis insertae appendenda censuere: de quo cum non admonuissent lectores, difficultati a Baluzio inductae causam dedere. Cautius se gessit Rusticus diaconus, cum omissa hac epistola ante gesta, eo quod in gestis, inquit, inserta sit (Tom. IV Concil. pag. 1982) ; testimonia quoque eidem subjecta praetermisit citius quam epistolae gestis insertae subjiceret. Hinc autem factum est ut haec testimonia in Latinis codicibus collectionis Chalcedonensis, quae a Rustico prodeunt, ante gesta non inveniantur; in gestis vero absint, eo quod in iisdem locum non habeant. 9. Caeterum eadem testimonia, quae in Graecis codicibus leguntur post sequentem epistolam, auctorem habere S. Leonem, non minus quam illa quae post epist. 165 ad Leonem Augustum descripta dabuntur, nihil est dubitandum. Non solum enim eadem utrobique sunt, si exigua quaedam excipias; sed praeterea liquet ex epist. 71", + "candidate_score": 0.626726, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_27", + "bdc_text": "sed argumentum epistolae ab Hessis , qui a vobis nuper advenerunt , Gemeint sind wohl Wigand Happel und Johannes Pincier , die im Sommer 1543 als Studenten bei Konrad Pelli kan gewohnt hatten ;", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_0", + "psc_text": "ADMONITIO In duas epistolas sequentes, I et II, ubi etiam de epistola XVIII. 1. De duabus epistolis 1 ad Aquileiensem episcopum, et 2 ad Septimum Altinensem, quae ex ipso argumento simul jungendae sunt, agi non potest, nisi quaedam dicantur etiam de epistola 18 ad Januarium, quae ob excitatas controversias non exiguum cum illis nexum habere videtur. Ita haec prima admonitio tribus epistolis lucem afferet. 2. Postquam Card. Norisius in Pelagianae Historiae lib. II c. 12 duabus columnis, e regione edens duas Leonis epistolas ad Septimum, atque Januarium, palam fecit utrasque esse ejusdem exempli, de alterutra dubitari coepit. Quesnellus prolixa observatione epistolam ad Septimum suppositionis accusavit, et imposturae auctorem credidit Isidorum Mercatorem. E contra Josephus Antelmius dissert. 4 de veris Operibus S. Leonis Magni hanc epistolam genuinam propugnans, illam ad Januarium commentitiam contendit. Aliquot subinde epistolae editae sunt ab utroque, quibus suam quisque sententiam vindicare studuit. Pagius in Critica ad an.", + "candidate_score": 0.625573, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_7", + "bdc_text": "ipse non dum integrum habeo , ex quo tamen debeo Latinam versionem castigare factam ab alioAlbert Hardenberg ;", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_640", + "psc_text": "Ex his epistolam 43, quae collato Graeco textu tot capitibus discrepare cognoscitur ab epistola 44, aliam esse epistolam, nihil dubitandum est; ac proinde necessarium fuit, Graeci textus, qui originalis vicem gerit, Latinam interpretationem dare, non solum ut Graecae linguae minus peritis patefieret apertum discrimen, verum etiam ut haberetur Latine haec epistola, quae solum Graece prostat; Latinus enim textus, quem habemus, nec originalis, nec integra versio est, ut vidimus, et epistolam 44 potius quam epist. 43 in partem maximam exhibet. 6. Fatendum vero est, in Graeco textu praeter lacunam et errorem historicum, quorum initio meminimus, alia loca vel luxata et corrupta, vel certe obscura et implexa inveniri. At errorem historicum facili duarum litterarum mutatione emendari in Graeco textu, nullo autem modo in veteri interpretatione Latina, eumque antiquo librario potius quam Graeco interpreti tribuendum, annotatione 5 observabimus. Lacuna vero, quae primo capite evidens est, utrum ab interpretis, an vero ab amanuensis saltu", + "candidate_score": 0.625031, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_15_17", + "bdc_text": "De literis L [utheri ]Luther an Christoph Froschauer , 31 . August 1543 ; s. oben Nr. 1797 , 62-104 .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_364", + "psc_text": "epistolam acceperat Leo a Flaviano? Cumque Flavianus deinde memoret Leonis litteras sibi traditas a Pansophio (est epistola 23) quibus edoctus fuerat, eumdem Eutychem libellos direxisse ad Leonem plenos omni fallacia et calliditate; ex his liquet pariter, subdit Quesnellus, non ante Flavianum de litteris ad Leonem ea de re scribendis cogitasse, quam cum didicit pontificem improbis artibus deceptum, falsam de judicio Constantinopolitano cepisse opinionem. 2. Si epistola 23 legatur attente, Leonem non deceptum, sed cautum et necessaria documenta postulantem ac exspectantem invenies. Ad argumentum vero quod pertinet, etiam in epistola 22, Eutychis erroribus expositis, quae πάλαι dudum seu pridem in eum gesta fuerant, a Flaviano ad Leonem directa traduntur cap. 4, et eodem quidem Graeco verbo ἀπεστείλαμεν, direximus, idem Flavianus utitur, quod adhibuit epist. 26. Qua in re ne vox direximus difficultatem moveat, vide annot. 17 (col. 727, n. b) in eamdem epistolam 22. Cum ergo bis Flavianus de eadem damnatione", + "candidate_score": 0.623193, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_15_17", + "bdc_text": "De literis L [utheri ]Luther an Christoph Froschauer , 31 . August 1543 ; s. oben Nr. 1797 , 62-104 .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_83", + "psc_text": "fragmento legitur Beda tribuat epistolae Cyrilli ad S. Leonem, et in ipso fragmento agatur quidem de quaestione Paschatis anni 444, de qua eum Leoni respondisse Paschasinus prodidit. Idem vero auctor allegat tria Bedae testimonia: duo quibus ea epistola Cyrillo vindicatur, nimirum ex libro de temporum Ratione, et ex epistola ad Wichredam; tertium vero ex opusculo de Argumentis lunae, ubi ad Leonem scripta dicitur testibus Petavio et Bucherio, sed locum se non potuisse invenire fatetur. Certe in editione Coloniensi an. 1688, tom. I pag. 151, in eo tractatu de Argumentis lunae haec reperimus: Sic legitur in epistola quam beatus Cyrillus ad Leonem papam scripsit: Indicabo enim vobis, quid Bachumius (lege Pachomius) monachus, etc. quae quidem in fragmento mox recitando invenientur, sicut in eo leguntur etiam illa quae tum in opusculo de temporum ratione ejusdem editionis cap. 41, tom. II pag. 83, tum in epistola ad Wichredam eodem tomo pag. 230, ex", + "candidate_score": 0.620782, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_13", + "bdc_text": "Ut primum integrum exemplum habuero , ad te et Vadianum nostrum deferri curabo ;", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_243", + "psc_text": "de injunctae tibi sollicitudinis devotione gaudere. CAP. I. De vicariatu Thessalonicensi, et causa Attici Nicopolitani episcopi. Quoniam sicut praecessores mei praecessoribus tuis, ita etiam ego dilectioni tuae, priorum secutus exemplum, vices mei moderaminis delegavi, ut curam quam universis Ecclesiis principaliter ex divina institutione debemus, imitator nostrae mansuetudinis adjuvares, et longinquis a nobis provinciis praesentiam quodammodo nostrae visitationis impenderes: siquidem continenti opportunoque prospectu promptum tibi esset agnoscere quid in quibusque rebus vel tuo studio componeres, vel nostro judicio reservares. Nam cum majora negotia et difficiliores causarum exitus liberum tibi esset sub nostrae sententiae exspectatione suspendere, nec ratio tibi nec necessitas fuit in id quod mensuram tuam excederet deviandi. Abundant enim apud te monitorum scripta nostrorum, quibus te de omnium actionum temperantia frequenter instruximus: ut commendatas 684 tibi Christi Ecclesias, per exhortationem charitatis ad salubritatem obedientiae provocares. Quia etsi plerumque existant inter negligentes vel desides fratres, quae oporteat majore auctoritate curari, sic", + "candidate_score": 0.620754, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_15_17", + "bdc_text": "De literis L [utheri ]Luther an Christoph Froschauer , 31 . August 1543 ; s. oben Nr. 1797 , 62-104 .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_548", + "psc_text": "Sed contra fidem earum collectionum quae chronicam notam iduum Junii exhibent, eamque ex epistola 30 non potuerunt sumere, hanc opinionem inducere nequivimus. Id autem multo minus potuimus alia ratione, quae conjecturam numero praecedenti propositam magis magisque confirmabit. Si epistolae, inquit Leo epist. 45, quae in fidei causa per nostros clericos directae sunt, ad vestram pietatem pervenissent, certum est remedium vos his rebus quae contra fidem factae sunt . . . praestare potuisse. Indicatur epistola 30, per legatos missa quae, his Ephesum profectis ad Augustam non pervenit. Altam ergo eadem in re et pleniorem quidem epistolam ad eamdem Pulcheriam se alia occasione post legatorum discessum non direxisse praesumit; alias haec, non aeque ac illa prior alio traducta, eumdem effectum multo magis peperisset, ita ut opus non fuerit prioris epistolae 30 exemplum ad eamdem una cum epist. 45 iterum mittere. Igitur epistola 31 ad Pulcheriam missa non fuit, sed ab ipso Leone", + "candidate_score": 0.617807, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_122", + "bdc_text": "Si ullo pacto fieri queat , deprecorKorrigiert aus precor. , ut Lutheri epistola prematur , ne quid illincillinc über der Zeile nachgetragen .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_52", + "psc_text": "Si enim de praeteritis litteris et de re olim insinuata loqueretur, vi verbi duximus commonendam, omnis rectae syntaxeos ratio posset et haberet exigeret. Id autem si evidens judicetur, epistolam primam ad Januarium traditam non fuisse consequens fit. Ita enim Leo indicat se duxisse eum nunc monere, ac si antea de eadem re numquam monuerit. Igitur epistola prima, in qua eadem monitio fusius ingeritur, non ad Januarium, sed ad aliquem ejus praedecessorem tradita dici debet. 25. Ex his porro tempus duarum sequentium epistolarum elicitur, et cur ab his initium duxerimus, manifestum fiet. Annus 444, cui has epistolas auctoritate libri de Promissionibus adjudicavit Quesnellus, explicato eodem testimonio et auctoritate Photii satis revincitur. Multo autem magis repellitur opinio Antelmii, qui easdem epistolas attribuit anno 447. Non leve in speciem videri potest illud cui potissimum insistit Antelmius epist. 1 num. 11 pag. 7, nimirum in epistola ad Aquileiensem episcopum, c. 1 mentionem fieri decretorum", + "candidate_score": 0.617353, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_7", + "bdc_text": "ipse non dum integrum habeo , ex quo tamen debeo Latinam versionem castigare factam ab alioAlbert Hardenberg ;", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_375", + "psc_text": "vel non admodum diligenti interprete Latine reddita, originali Graeco minus exacte respondeat, alia autem versio, quae in Chalcedonensi collectione exhibetur, a peritiore ac diligentiore interprete lucubrata, ad Graecum textum propius accedat, hanc posteriorem quidem, at satis vetustam illi priori anteferentes, Graeco textui e regione annectendam credidimus. Postea vero antiquiorem versionem subjiciemus, cui praeter interpretis minus accurati difficultates, aliae accesserunt ex amanuensibus, qui in lectionibus mirifice discrepantes, obscuriorem ac magis incertum primaevae versionis textum reddidere. Quesnellus hanc versionem antiquiorem Graeco originali appositam edidit, ut in Conciliorum editionibus profertur, non paucis et identidem longioribus lectionibus in margine descriptis, quae videri possunt variantes ex mss. sumptae, sed vere sunt lectiones ex Graeco a Romanis textus Graeci primis editoribus appositae; quod antiqua versio minus congrua videretur. Immo iidem nonnulla ex Graeco etiam mutarunt in ipso versionis textu, quemadmodum in ipsius Chalcedonensis prisca versione identidem fecerant; et nihilominus Quesnellus, licet aliquot haberet ejus interpretationis codices,", + "candidate_score": 0.616541, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_7", + "bdc_text": "ipse non dum integrum habeo , ex quo tamen debeo Latinam versionem castigare factam ab alioAlbert Hardenberg ;", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_635", + "psc_text": "enim in Graeca versione hujus epistolae ea non exigua lacuna sit, quam paulo ante indicavimus; si auctor Latinae collectionis Chalcedon. Latinum exemplum, quod insereret, nactus fuisset, ita in Latino ipsius epistolae textu suppleta legeretur memorata lacuna, sicuti ex Latino exemplo, quod invenit epistolae 33 ad Julianum, suppletae noscuntur lacunae quatuor quae in Graeca, ejusdem interpretatione deprehenduntur: licet ex his non perinde vitietur ipsius epistolae sensus, uti ex unica maxime laeditur sensus epistolae 43. Ideo igitur collector non supplevit in textu Latino versionis Graecae lacunam hujus epistolae, quia Latinum ipsius originale, vel exemplum nequaquam invenit. Adde quod si Latinum exemplum invenisset collector, non solum lacunam supplesset, sed errorem etiam historicae veritati contrarium exinde emendasset. Exemplar enim Latinum aeque mendosum ac mutilum ab eo fuisse inventum, sicuti mendosa ac mutila est Graeca versio, omnino incredibile est. De nota chronica, quae in Latino praefertur, dicemus paulo post. 4. Cum ergo Latino collectori defuerit", + "candidate_score": 0.616204, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_7", + "bdc_text": "ipse non dum integrum habeo , ex quo tamen debeo Latinam versionem castigare factam ab alioAlbert Hardenberg ;", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_634", + "psc_text": "hactenus quidem praesumptum fuisse epistolam 43, uti Latine edita est ex Latina collectione Chalcedonensi, ipsum esse originale Latinum S. Leonis, quod vetus collector invenerit, suaeque collectioni inseruerit, ut in caeteris plerisque Leonis epistolis accidit, ac praesertim in epistola 44, cujus originale Latinum ab eodem repertum, Latinae collectioni insertum fuit: id quod confirmare posse videtur chronica nota huic epistolae Latinae aposita, quae cum in Graeca versione ex more Graeci interpretis omissa fuerit, ex invento originali Latino derivari videtur. At hanc praesumptionem esse falsam, et Latinum textum, quem habemus epistolae 43, non esse originale, nec originalis Latini exemplum, satis manifeste deteximus. Cum enim in Graeca versione hujus epistolae ea non exigua lacuna sit, quam paulo ante indicavimus; si auctor Latinae collectionis Chalcedon. Latinum exemplum, quod insereret, nactus fuisset, ita in Latino ipsius epistolae textu suppleta legeretur memorata lacuna, sicuti ex Latino exemplo, quod invenit epistolae 33 ad Julianum, suppletae noscuntur lacunae quatuor", + "candidate_score": 0.614636, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_108", + "bdc_text": "die etwas ausführlichere Darlegung im Brief Bucers an Bullinger vom 13 .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_541", + "psc_text": "quo sanctus pontifex se ab adeunda Ephesina synodo sollicitius excusat. 3. Hanc autem primam sententiam ipse Quesnellus deseruit in editione secunda, et in contrariam prorsus opinionem transiens, docuit epistolam longiorem 31 a Leone scriptam et missam fuisse ad Pulcheriam statim post acceptas Theodosii litteras, id est paulo post III idus Maias; notam enim chronicam, quae idus Junias signat, et in pluribus mss. deest, ex breviori epistola 30 sumptam ac perperam translatam est opinatus. Breviorem vero epistolam 30 missam fuisse per legatos idibus Junii manifestum est. 4. Haec tamen opinio nec probari, nec defendi potest. Cum enim Leo imperatoris litteras acceperit III idus Maias, si statim scripsisset ad Pulcheriam, ad ipsum etiam imperatorem rescripsisset. Liquet autem eum accepta imperatoris epistola III idus Maias, et Flaviani litteris per idem circiter tempus acceptis una cum gestis Constantinopolitanae synodi adversus Eutychem, mox scripsisse ad eumdem Flavianum brevissimam epistolam 27, XII kal. Junias, qua eum", + "candidate_score": 0.611744, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_108", + "bdc_text": "die etwas ausführlichere Darlegung im Brief Bucers an Bullinger vom 13 .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_1471", + "psc_text": "kal. Septembris, quorum alterum habent duo codices Trecopith. et Oxon. Quesnelli ac editiones Josiae Simleri, Surii, etc., alterum vero codex Theodoricianus ejusdem Quesnelli et noster praestantissimus Ratisponensis; hunc postremum cum antecedentibus litteris concinnentem praetulimus: facile autem fuit librariorum lapsu notam VI, disjunctis lateribus convertere in III, et scribere XIII pro XVI kal. Septemb. Neque moveat plerosque codices et collectiones omni chronica notatione carere: aliae enim insignes epistolae in omnibus mss. notam chronicam desiderant; quam si in aliquo codice inveniremus, non idcirco expungendam quispiam crederet, nisi forte historiae repugnaret. In praesenti autem epistola praeter fidem aliquot codicum diversae originis, inter quos praesertim Ratisponensis maximam fidem facit, non solum nihil repugnat, sed omnia potius ex antea dictis concordant. 3. De testimoniis huic epistolae subjectis aliquid hic tandem praemonendum est. S. Leo haec post pseudosynodum Ephesinam primum collegerat, ac in Orientem per legatos miserat, ut doctrinam suae epistolae 28, ad Flavianum, Latinorum ac", + "candidate_score": 0.611376, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_32", + "bdc_text": "Mittam enim ad d. Philippum Bucers Brief an Philipp Melanchthon ist nicht erhalten , vgl .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_1385", + "psc_text": "tempore digna reddantur. Sciat autem dilectio tua ad aliquantos fratres et coepiscopos nostros metropolitanos litteras nos dedisse, quae ut confestim ad unumquemque perveniant, tua vel filii nostri Aetii presbyteri debet diligentia providere. Si enim episcopalis constantia a sanctae synodi Chalcedonensis definitionibus non recedit, certus sum quod clementissimus et Christianissimus princeps libenter tuebitur sententiam suam, et quod sponte jam praestitit, multo magis rogatus efficiet, ne bene finita atque composita aliqua possint novitate violari. Miror sane calumniantium vanitati aliquid adhuc in epistola mea, quae universo mundo placuit, obscurum videri, ut de ea putent apertius exponendum: cum illius praedicationis tam plana et solida sit assertio, ut nihil recipiat vel in sensu vel in sermone novitatis: quia quidquid tunc a nobis scriptum est, ex apostolica et evangelica probatur sumptum esse doctrina. Datum kalendis Septembris, Constantino et Rufo consulibus. 1315 EPISTOLA CLIII. AD AETIUM PRESBYTERUM CP. SYNOPSIS. I. ut litteras in Orientem scriptas unicuique dirigat.", + "candidate_score": 0.611346, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_108", + "bdc_text": "die etwas ausführlichere Darlegung im Brief Bucers an Bullinger vom 13 .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_589", + "psc_text": "ADMONITIO IN EPISTOLAM SEQUENTEM. 1. Verba cap. 1 et 4, direximus atque miserimus, quibus legati ab Urbe directi, et epistola ad Flavianum data idibus Junii missa traditur, indicare videntur sequentem epistolam scriptam fuisse post laudatas litteras ad Flavianum, immo etiam post legatorum discessum, qui profecti dicuntur in epist. 38, data die 23 Julii, quin et epist. 36, data die 20 Junii, ut probabilius ostendemus annot. 3 in ipsam epistolam (Col. 812, n. º); quod tamen in rem praesentem nihilum refert. In eadem epist. 38, memoratur adventus Basilii diaconi, qui profectis jam legatis, Flaviani epistolam ad Leonem detulerat. Si is esset idem Basilius, qui Juliani quoque litteras attulisse traditur, multo evidentius haec epistola scripta dicenda esset post idus Junias, quando legati nondum ab Urbe erant profecti. Ita ex duabus epistolis ad Julianum, quas de eadem re eodem die scriptas credere videtur difficile, sola praecedens epistola data fuisset idibus Junii, sequens vero", + "candidate_score": 0.611331, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_32", + "bdc_text": "Mittam enim ad d. Philippum Bucers Brief an Philipp Melanchthon ist nicht erhalten , vgl .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_364", + "psc_text": "epistolam acceperat Leo a Flaviano? Cumque Flavianus deinde memoret Leonis litteras sibi traditas a Pansophio (est epistola 23) quibus edoctus fuerat, eumdem Eutychem libellos direxisse ad Leonem plenos omni fallacia et calliditate; ex his liquet pariter, subdit Quesnellus, non ante Flavianum de litteris ad Leonem ea de re scribendis cogitasse, quam cum didicit pontificem improbis artibus deceptum, falsam de judicio Constantinopolitano cepisse opinionem. 2. Si epistola 23 legatur attente, Leonem non deceptum, sed cautum et necessaria documenta postulantem ac exspectantem invenies. Ad argumentum vero quod pertinet, etiam in epistola 22, Eutychis erroribus expositis, quae πάλαι dudum seu pridem in eum gesta fuerant, a Flaviano ad Leonem directa traduntur cap. 4, et eodem quidem Graeco verbo ἀπεστείλαμεν, direximus, idem Flavianus utitur, quod adhibuit epist. 26. Qua in re ne vox direximus difficultatem moveat, vide annot. 17 (col. 727, n. b) in eamdem epistolam 22. Cum ergo bis Flavianus de eadem damnatione", + "candidate_score": 0.61047, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_32", + "bdc_text": "Mittam enim ad d. Philippum Bucers Brief an Philipp Melanchthon ist nicht erhalten , vgl .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_589", + "psc_text": "ADMONITIO IN EPISTOLAM SEQUENTEM. 1. Verba cap. 1 et 4, direximus atque miserimus, quibus legati ab Urbe directi, et epistola ad Flavianum data idibus Junii missa traditur, indicare videntur sequentem epistolam scriptam fuisse post laudatas litteras ad Flavianum, immo etiam post legatorum discessum, qui profecti dicuntur in epist. 38, data die 23 Julii, quin et epist. 36, data die 20 Junii, ut probabilius ostendemus annot. 3 in ipsam epistolam (Col. 812, n. º); quod tamen in rem praesentem nihilum refert. In eadem epist. 38, memoratur adventus Basilii diaconi, qui profectis jam legatis, Flaviani epistolam ad Leonem detulerat. Si is esset idem Basilius, qui Juliani quoque litteras attulisse traditur, multo evidentius haec epistola scripta dicenda esset post idus Junias, quando legati nondum ab Urbe erant profecti. Ita ex duabus epistolis ad Julianum, quas de eadem re eodem die scriptas credere videtur difficile, sola praecedens epistola data fuisset idibus Junii, sequens vero", + "candidate_score": 0.610042, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_108", + "bdc_text": "die etwas ausführlichere Darlegung im Brief Bucers an Bullinger vom 13 .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_542", + "psc_text": "III idus Maias, si statim scripsisset ad Pulcheriam, ad ipsum etiam imperatorem rescripsisset. Liquet autem eum accepta imperatoris epistola III idus Maias, et Flaviani litteris per idem circiter tempus acceptis una cum gestis Constantinopolitanae synodi adversus Eutychem, mox scripsisse ad eumdem Flavianum brevissimam epistolam 27, XII kal. Junias, qua eum de acceptis gestis monuit, nec non de fusiori epistola quam citius fieri posset transmittenda, ubi de controversia judicium ferretur. Huic autem studio intentus, nec non legatis eligendis atque instruendis, qui concilio jam indicto vice sui interessent, epistolas pluribus tradendas in illud tempus distulit, quo legati cum dogmatica epistola transfretarent. Hinc plures ejusdem epistolae datae leguntur iisdem idibus Juniis, quibus dogmatica ad Flavianum epist. 28 signata fuit, ac in omnibus nominantur legati, et eadem epistola ad Flavianum illis jam tradita memoratur. Horum vero omnium satis expressa fit mentio etiam in longiori epist. 31 ad Pulcheriam, legatorum quidem illis verbis cap. 4;", + "candidate_score": 0.609244, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_108", + "bdc_text": "die etwas ausführlichere Darlegung im Brief Bucers an Bullinger vom 13 .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_544", + "psc_text": "transmissa dici potest? 5. Quid autem dicendum? Ut omittantur incerta, cum brevior epistola 30 in Graeca et Latina collectione Chalcedonensi inveniatur, et legatorum nomina distincte praeferat, ut epistolae caeterae, quae cum litteris ad Flavianum iisdem legatis traditae fuere, haec quoque ad Pulcheriam transmissa, eidemque aliquando tradita, ac in Oriente vulgata, ac exinde Graece reddita negari non potest. Auctior vero epistola 31, etsi in Graeca collectione desideretur, cum tamen exstet in pluribus Latinis antiquis collectionibus, quae breviori epistola carent, Leoninamque rationem ubique referat, a Leone abjudicari nequit. Eodem autem die iduum Junii data dici debet, ut eae quoque collectiones praeferunt, quae carent epistola 30; neque enim chronicam ejusmodi notam harum collectionum auctores transcribere potuerunt, ut conjecit Quesnellus, ex epistola breviori, quam ignorarunt. Sine ullo autem certiori documento aliud quidpiam affirmare seu divinare non licet. Solum probabiliter credi potest duo ejusdem epistolae exemplaria a Leone fuisse lucubrata, alterum longius, brevius alterum; hoc", + "candidate_score": 0.608005, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_32", + "bdc_text": "Mittam enim ad d. Philippum Bucers Brief an Philipp Melanchthon ist nicht erhalten , vgl .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_544", + "psc_text": "transmissa dici potest? 5. Quid autem dicendum? Ut omittantur incerta, cum brevior epistola 30 in Graeca et Latina collectione Chalcedonensi inveniatur, et legatorum nomina distincte praeferat, ut epistolae caeterae, quae cum litteris ad Flavianum iisdem legatis traditae fuere, haec quoque ad Pulcheriam transmissa, eidemque aliquando tradita, ac in Oriente vulgata, ac exinde Graece reddita negari non potest. Auctior vero epistola 31, etsi in Graeca collectione desideretur, cum tamen exstet in pluribus Latinis antiquis collectionibus, quae breviori epistola carent, Leoninamque rationem ubique referat, a Leone abjudicari nequit. Eodem autem die iduum Junii data dici debet, ut eae quoque collectiones praeferunt, quae carent epistola 30; neque enim chronicam ejusmodi notam harum collectionum auctores transcribere potuerunt, ut conjecit Quesnellus, ex epistola breviori, quam ignorarunt. Sine ullo autem certiori documento aliud quidpiam affirmare seu divinare non licet. Solum probabiliter credi potest duo ejusdem epistolae exemplaria a Leone fuisse lucubrata, alterum longius, brevius alterum; hoc", + "candidate_score": 0.607506, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_108", + "bdc_text": "die etwas ausführlichere Darlegung im Brief Bucers an Bullinger vom 13 .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_543", + "psc_text": "plures ejusdem epistolae datae leguntur iisdem idibus Juniis, quibus dogmatica ad Flavianum epist. 28 signata fuit, ac in omnibus nominantur legati, et eadem epistola ad Flavianum illis jam tradita memoratur. Horum vero omnium satis expressa fit mentio etiam in longiori epist. 31 ad Pulcheriam, legatorum quidem illis verbis cap. 4; In his fratribus meis, quos vice mea misi; epistolae autem dogmaticae scriptae idibus Junii illis capitis ultimi: Quod etiam S. Flaviano episcopo me clementia tua scripsisse cognoscat; quae verba pariter inserta leguntur epistolae 30 iisdem procul dubio idibus Junii scriptae. Quomodo ergo epist. 31 aliquanto ante Junium mensem exarata ac transmissa dici potest? 5. Quid autem dicendum? Ut omittantur incerta, cum brevior epistola 30 in Graeca et Latina collectione Chalcedonensi inveniatur, et legatorum nomina distincte praeferat, ut epistolae caeterae, quae cum litteris ad Flavianum iisdem legatis traditae fuere, haec quoque ad Pulcheriam transmissa, eidemque aliquando tradita, ac in Oriente vulgata,", + "candidate_score": 0.607005, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_108", + "bdc_text": "die etwas ausführlichere Darlegung im Brief Bucers an Bullinger vom 13 .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_546", + "psc_text": "statuitur, quae in breviori omittuntur. Forte post scriptam epist. 28, ad Flavianum, in qua idem dogma similibus probationibus plenius constituitur, ex litteris ad Pulcheriam eas probationes detrahendas censuit, et hac occasione eam quoque partem subduxit, qua se excusabat ne ad synodum accederet, aliaque pauca suo more mutavit vel addidit, quae in breviori epistola leguntur. Hac autem in Orientem missa, epistola longior ob dogmaticam fusiorem institutionem Occidentalibus maxime placuit, et idcirco haec potissimum inter Latinos vulgata fuit. 7. Unum hic suspicari quispiam posset, epistolam 31, ad Pulcheriam, cum aliquot sententias contineat similes sententiis epistolae 37, ad Theodosium datae die 20 Junii, eodem die scriptam ac eadem occasione missam fuisse. Leo nimirum acceptis imperialibus litteris, quae ipsum invitabant ad synodum, sicut hac de re bis ad Theodosium scripsit, ita etiam bis ad Pulcheriam scripsisse videri potest. Primum ad utrosque per legatos scripsit idibus Junii, ad Theodosium epistola 29, ad Pulcheriam vero epistola", + "candidate_score": 0.606892, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_108", + "bdc_text": "die etwas ausführlichere Darlegung im Brief Bucers an Bullinger vom 13 .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_1385", + "psc_text": "tempore digna reddantur. Sciat autem dilectio tua ad aliquantos fratres et coepiscopos nostros metropolitanos litteras nos dedisse, quae ut confestim ad unumquemque perveniant, tua vel filii nostri Aetii presbyteri debet diligentia providere. Si enim episcopalis constantia a sanctae synodi Chalcedonensis definitionibus non recedit, certus sum quod clementissimus et Christianissimus princeps libenter tuebitur sententiam suam, et quod sponte jam praestitit, multo magis rogatus efficiet, ne bene finita atque composita aliqua possint novitate violari. Miror sane calumniantium vanitati aliquid adhuc in epistola mea, quae universo mundo placuit, obscurum videri, ut de ea putent apertius exponendum: cum illius praedicationis tam plana et solida sit assertio, ut nihil recipiat vel in sensu vel in sermone novitatis: quia quidquid tunc a nobis scriptum est, ex apostolica et evangelica probatur sumptum esse doctrina. Datum kalendis Septembris, Constantino et Rufo consulibus. 1315 EPISTOLA CLIII. AD AETIUM PRESBYTERUM CP. SYNOPSIS. I. ut litteras in Orientem scriptas unicuique dirigat.", + "candidate_score": 0.606888, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_32", + "bdc_text": "Mittam enim ad d. Philippum Bucers Brief an Philipp Melanchthon ist nicht erhalten , vgl .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_72", + "psc_text": "Leonem duas saltem scripsisse epistolas, alteram ad Cyrillum episcopum Alexandrinum, ad Paschasinum episcopum Lilybetanum alteram, ex Paschasini litteris manifestum est. Sed utraeque injuria temporum intercidere. Solam Paschasini responsionem superesse existimatum fuit; ac propterea eam unam Quesnellus edidit. At ejus quoque epistolae, quam Cyrillum, Leoni reddidisse idem Paschasinus testatur, non exiguum fragmentum ad nos transmissum credimus; quod ut statuatur, nonnulla observanda sunt. 2. Eam nimirum Cyrilli epistolam de Paschate Africani concilii Patribus traditam, quam Dionysius Exiguus suae collectioni integram inseruerat num. 135, ex Sirmondi schedis cum longiori additione ediderant primum Petavius tom. II De Doctrina temporum, in fine, ac dein Bucherius in Commentario ad Canonem paschalem Victorii, cap. 1, pag. 72. Duae vero in ea quam Petavius et Bucherius ediderunt partes distinguendae, nimirum ipsa Cyrilli epistola ad Africanos, quae legitur correctior apud Dionysium; et ejus additio, quae ad aliam ejusdem Cyrilli epistolam pertinet. Has quidem duas distinctasque Cyrilli epistolas cum imperitus", + "candidate_score": 0.604716, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_7", + "bdc_text": "ipse non dum integrum habeo , ex quo tamen debeo Latinam versionem castigare factam ab alioAlbert Hardenberg ;", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_636", + "psc_text": "collector, non solum lacunam supplesset, sed errorem etiam historicae veritati contrarium exinde emendasset. Exemplar enim Latinum aeque mendosum ac mutilum ab eo fuisse inventum, sicuti mendosa ac mutila est Graeca versio, omnino incredibile est. De nota chronica, quae in Latino praefertur, dicemus paulo post. 4. Cum ergo Latino collectori defuerit hujus epistolae originale vel exemplar Latinum, ac prae oculis habuerit tantum Graecam versionem, Latinum textum quem dedit sic ab eodem compactum arbitramur. Cum reperisset Latinum exemplar solius epistolae 44, quae plures exhibet sententias similes epistolae 43, ubi similia vel fere similia in utrisque deprehendit, abstinens ab interpretatione Graeci textus hujus epistolae, qui loco originalis habendus erat, transcripsit Latina verba integrasque periodos ex originali Latino epistolae 44, eaque aptavit epistolae 43. Ubi vero diversas sententias perspexit, quae non exstant in epistola 44, uti accidit praesertim in epistolae exordio, interpretationem ex Graeco facere coactus fuit. Interpretationis quidem indicium proditur in nonnullis capitis", + "candidate_score": 0.603686, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_108", + "bdc_text": "die etwas ausführlichere Darlegung im Brief Bucers an Bullinger vom 13 .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_1388", + "psc_text": "diligentius aliquid indagari potest, nec verius definiri. Exemplaria quoque litterarum quas Galli ad nos atque Itali episcopi concordi credulitate miserunt, pariter direximus ut quam etiam illorum nobiscum sit fides una non lateat. Praeterea scripta quae tam clementissimo principi, quam necessariis personis per filium nostrum Gerontium misimus, vel a dilectione tua, 1316 vel a filio nostro Storacio, si adhuc vobiscum est, volumus offerri, et eo sermone quo convenit adjuvari. Ut autem ea quae scripsimus scire possitis, exemplaria direximus, ut de omnibus instructi esse possitis. Datum kalendis Septembris, Constantino et Rufo consulibus. EPISTOLA CLIV. AD EPISCOPOS AEGYPTIOS. SYNOPSIS. Episcopos Aegyptios pro fide extorres consolatur, et ut pro incarnationis mysterio patienter adversa tolerent, hortatur. LEO episcopis ex Aegypto catholicis apud Constantinopolum constitutis. Licet laboribus dilectionis vestrae, quos pro observantia catholicae fidei suscepistis, toto corde compatiar, et ea quae vobis ab haereticis illata sunt non aliter accipiam quam si ipse pertulerim, intelligo tamen magis", + "candidate_score": 0.602872, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_108", + "bdc_text": "die etwas ausführlichere Darlegung im Brief Bucers an Bullinger vom 13 .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_1162", + "psc_text": "te misisse significas, necdum ad me noveris pervenisse. Unde, si expeditioris occasio se praebuerit perlatoris, libenter habeo, ut si qua est, quae utilis videatur, quam primum ad me mittatur instructio. De Aegyptiis monachis quam quieti, aut cujus sint fidei, scire desidero, et de Alexandrinae Ecclesiae pace quid ad vos veris nuntiis perferatur; ad cujus episcopum vel ordinatores 1193 ipsius, seu clericos, qualia scripta direxerim, missis exemplaribus scire te volui. Ad clementissimum quoque principem, et ad religiosissimam Augustam quis nunc meus sermo sit missus, directa exemplaria perdocebunt. CAP. IV. Utrum autem epistola mea, quam de incarnationis Dominicae fide incolumi adhuc sanctae memoriae Flaviano, ad dilectionem tuam per Basilium diaconum miseram, fraternitati tuae tradita sit, scire desidero: quoniam suspectum habeo quod de ejus textu nullum umquam indicium reddidisti. 1194 Gestorum synodalium, quae omnibus diebus concilii in Chalcedonensi civitate confecta sunt, parum clara propter linguae diversitatem apud nos habetur in structio. Et ideo", + "candidate_score": 0.602487, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_32", + "bdc_text": "Mittam enim ad d. Philippum Bucers Brief an Philipp Melanchthon ist nicht erhalten , vgl .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_1141", + "psc_text": "misericors et pacifica ipsius magnificentia omnia fausta et optabilia nostro regno concedere dignetur. Miramur supra modum quod post Chalcedonensem synodum, et litteras venerabilium episcoporum ad tuam sanctitatem missas, quibus omnia in ipsa synodo acta significabant, nullo prorsus pacto a tua clementia ejusmodi epistolae remissae sint, quas videlicet in sanctissimis Ecclesiis perlectas, in omnium oportebat notitiam venire. Quod nonnullorum animis qui Eutychetis etiam nunc pravam opinionem et perversitatem sectantur, ambiguitatem multam injecit, utrum tua beatitudo quae in sancta synodo decreta sunt confirmaverit. Et ob eam rem tua pietas litteras mittere dignabitur, 1184 per quas omnibus Ecclesiis et populis manifestum fiat in sancta synodo peracta, a tua beatitudine rata haberi. Illud profecto, ut decebat episcopum apostolicae sedis, excellenter tua sanctitas praestitit, ut ecclesiasticos canones custodiendo, nihil antiqui moris et ordinis olim constituti et ad hanc usque diem inviolabiliter observati passa sit innovari. Propter litteras autem tuae beatitudinis quae et quanta ab aliquibus", + "candidate_score": 0.602121, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_32", + "bdc_text": "Mittam enim ad d. Philippum Bucers Brief an Philipp Melanchthon ist nicht erhalten , vgl .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_418", + "psc_text": "sententiam nos pariter transivimus lib. II Observationum in card. Norisii Opera, c. 7, num. 2. Nunc aliam sententiam inducere cogimur. Omnes enim ex una parte assentiuntur, et S. Petrum Chrysologum his litteris respondere epistolae Eutychis, et Eutychem eodem tempore quo ad Leonem scripsit, etiam ad Chrysologum dedisse litteras, quibus eum quoque adversus Flaviani sententiam citissime praeoccuparet. Ex alia autem parte certum est Leonem Februario mense anni 449 Eutychis epistolam accepisse, et hac de causa eodem mense rescripsisse epistolas 23 ac 24. Plures conjecturas cum Quesnello exquirere, ut longioris dilationis causae in responsione Chrysologi afferantur, opus non est. Etenim prima occasione hunc rescripsisse satis credibile fit ex ipso contextu, in quo Chrysologus se de ipsa causa nihil aliunde instructum prodit, nisi ex Eutychis litteris; idque adeo exiliter, ut de Nestorianismo potius quam de Eutychianismo metuisse videatur, eaque primo capite obtrudat quae sermone 145 contra Nestorianam haeresim Eutychianae contrariam manifestissime disserit. Id", + "candidate_score": 0.601507, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_32", + "bdc_text": "Mittam enim ad d. Philippum Bucers Brief an Philipp Melanchthon ist nicht erhalten , vgl .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_543", + "psc_text": "plures ejusdem epistolae datae leguntur iisdem idibus Juniis, quibus dogmatica ad Flavianum epist. 28 signata fuit, ac in omnibus nominantur legati, et eadem epistola ad Flavianum illis jam tradita memoratur. Horum vero omnium satis expressa fit mentio etiam in longiori epist. 31 ad Pulcheriam, legatorum quidem illis verbis cap. 4; In his fratribus meis, quos vice mea misi; epistolae autem dogmaticae scriptae idibus Junii illis capitis ultimi: Quod etiam S. Flaviano episcopo me clementia tua scripsisse cognoscat; quae verba pariter inserta leguntur epistolae 30 iisdem procul dubio idibus Junii scriptae. Quomodo ergo epist. 31 aliquanto ante Junium mensem exarata ac transmissa dici potest? 5. Quid autem dicendum? Ut omittantur incerta, cum brevior epistola 30 in Graeca et Latina collectione Chalcedonensi inveniatur, et legatorum nomina distincte praeferat, ut epistolae caeterae, quae cum litteris ad Flavianum iisdem legatis traditae fuere, haec quoque ad Pulcheriam transmissa, eidemque aliquando tradita, ac in Oriente vulgata,", + "candidate_score": 0.600973, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 15, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae", + "max_score": 0.713812, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_43_45", + "bdc_text": "non tantum panem et vinum , re vera absentis Christi signa , sed etiam corpus et sanguinem re ipsa adeoque Christum ipsum in sacra coenain sacra coena am Rande nachgetragen. adesse , administrari et percipi a percipientibus sacramenta , ut a domino instituta sunt ; de modo praesentiae , distributionis , sumptionis nihil prorsus definire et hoc diserte confiteri se non cogitare talem modum , qui ullo modo detrahat vel naturae vel gloriae Christi , domini nostri . Iam cum confessioneVor confessione gestrichenes vos .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_557", + "psc_text": "Jesus panem et benedixit; cum etiam superius dixisset: Cum sero autem factum esset, recumbebat cum duodecim, et manducantibus eis dixit, Quoniam unus ex vobis tradet me (Matth. XXVI, 26, 20, 21). Postea enim tradidit Sacramentum. Et liquido apparet, quando primum acceperunt discipuli corpus et sanguinem Domini, non eos accepisse jejunos. 8. Numquid tamen propterea calumniandum est universae Ecclesiae quod a jejunis semper accipitur? Ex hoc enim placuit Spiritui sancto, ut in honorem tanti Sacramenti in os Christiani prius Dominicum corpus intraret, quam caeteri cibi: nam ideo per universum orbem mos iste servatur. Neque enim quia post cibos dedit Dominus, propterea pransi aut coenati fratres ad illud Sacramentum accipiendum convenire debent, aut sicut faciebant quos Apostolus arguit et emendat, mensis suis ista miscere. Namque Salvator quo vehementius commendaret mysterii illius altitudinem, ultimum hoc voluit altius infigere cordibus et memoriae discipulorum, a quibus ad passionem digressurus erat. Et ideo non praecepit quo", + "candidate_score": 0.713812, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_110_112", + "bdc_text": "quare , cum disputatur contra ponentes corporalem quandam Christi in coena praesentiam , quae verbo dei dissentanea sit , creditur vulgo peti Lutherus , quem bono ecclesiae Christi irritari nolim religione officii mei et veneratione donorum Christi in eo optarim etiam non offendi . Dominus Iesus dirigat sua omnia organa , quo ad aedificationem ecclesiae elaborent et perficiantet perficiant über der Zeile nachgetragen. omnia , et avertat ubique , quae a satana et humana imbecillitate obiiciuntur offendicula . Quae tempora sint , vides , ut Epicuręi palam impii et Stoici fucati , posteri Saducęorum et Pharisęorum , veterum Christi hostium , omnia obtineant , quamque infirmae sint res nostrae , nobiscum deploras Kann auch als deplores gelesen werden. .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_433", + "psc_text": "legant qui volunt, legant qui possunt eloquia coelestia, invenient omnes sanctos Dei servos et amicos semper habuisse quos in suo populo tolerarent; cum quibus tamen illius temporis sacramenta communicantes, non solum non inquinabantur, sed etiam laudabiliter sustinebant, studentes, sicut ait Apostolus, servare unitatem spiritus in vinculo pacis (Eph. IV, 3). Attendant etiam post Domini adventum, ubi multo plura hujus tolerantiae per totum orbem inveniremus exempla, si omnia scribi et in auctoritatem redigi potuissent, tamen haec ipsa quae habemus advertite. Tolerat ipse Dominus Judam, diabolum, furem et venditorem suum: sinit accipere inter innocentes discipulos, quod fideles noverunt pretium nostrum. Tolerant Apostoli pseudoapostolos; et inter sua quaerentes non quae Jesu Christi, Paulus non sua quaerens sed quae Jesu Christi, cum gloriosissima tolerantia conversatur. Postremo, quod paulo ante commemoravi, divina voce laudatur sub angeli nomine praepositus Ecclesiae, quod cum odisset malos, eos tamen tentatos et inventos pro nomine Domini toleravit. 24. Ad summam", + "candidate_score": 0.700265, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_41_43", + "bdc_text": "Ad religionis autem substantiam pertinere etiam censeo doctrinam usumque sacramentorum . Scio Lutherum nihil quam hoc contendissecontendisse über der Zeile nachgetragen . non tantum panem et vinum , re vera absentis Christi signa , sed etiam corpus et sanguinem re ipsa adeoque Christum ipsum in sacra coenain sacra coena am Rande nachgetragen. adesse , administrari et percipi a percipientibus sacramenta , ut a domino instituta sunt ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_557", + "psc_text": "Jesus panem et benedixit; cum etiam superius dixisset: Cum sero autem factum esset, recumbebat cum duodecim, et manducantibus eis dixit, Quoniam unus ex vobis tradet me (Matth. XXVI, 26, 20, 21). Postea enim tradidit Sacramentum. Et liquido apparet, quando primum acceperunt discipuli corpus et sanguinem Domini, non eos accepisse jejunos. 8. Numquid tamen propterea calumniandum est universae Ecclesiae quod a jejunis semper accipitur? Ex hoc enim placuit Spiritui sancto, ut in honorem tanti Sacramenti in os Christiani prius Dominicum corpus intraret, quam caeteri cibi: nam ideo per universum orbem mos iste servatur. Neque enim quia post cibos dedit Dominus, propterea pransi aut coenati fratres ad illud Sacramentum accipiendum convenire debent, aut sicut faciebant quos Apostolus arguit et emendat, mensis suis ista miscere. Namque Salvator quo vehementius commendaret mysterii illius altitudinem, ultimum hoc voluit altius infigere cordibus et memoriae discipulorum, a quibus ad passionem digressurus erat. Et ideo non praecepit quo", + "candidate_score": 0.699754, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_42_44", + "bdc_text": "Scio Lutherum nihil quam hoc contendissecontendisse über der Zeile nachgetragen . non tantum panem et vinum , re vera absentis Christi signa , sed etiam corpus et sanguinem re ipsa adeoque Christum ipsum in sacra coenain sacra coena am Rande nachgetragen. adesse , administrari et percipi a percipientibus sacramenta , ut a domino instituta sunt ; de modo praesentiae , distributionis , sumptionis nihil prorsus definire et hoc diserte confiteri se non cogitare talem modum , qui ullo modo detrahat vel naturae vel gloriae Christi , domini nostri .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_557", + "psc_text": "Jesus panem et benedixit; cum etiam superius dixisset: Cum sero autem factum esset, recumbebat cum duodecim, et manducantibus eis dixit, Quoniam unus ex vobis tradet me (Matth. XXVI, 26, 20, 21). Postea enim tradidit Sacramentum. Et liquido apparet, quando primum acceperunt discipuli corpus et sanguinem Domini, non eos accepisse jejunos. 8. Numquid tamen propterea calumniandum est universae Ecclesiae quod a jejunis semper accipitur? Ex hoc enim placuit Spiritui sancto, ut in honorem tanti Sacramenti in os Christiani prius Dominicum corpus intraret, quam caeteri cibi: nam ideo per universum orbem mos iste servatur. Neque enim quia post cibos dedit Dominus, propterea pransi aut coenati fratres ad illud Sacramentum accipiendum convenire debent, aut sicut faciebant quos Apostolus arguit et emendat, mensis suis ista miscere. Namque Salvator quo vehementius commendaret mysterii illius altitudinem, ultimum hoc voluit altius infigere cordibus et memoriae discipulorum, a quibus ad passionem digressurus erat. Et ideo non praecepit quo", + "candidate_score": 0.698615, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_49_51", + "bdc_text": "sacra coena et non Christum ipsum dispensari et sumi existimetis , Vgl. den Abendmahlsartikel des Bekenntnisses , RBS I/2 52f ( dt. ) bzw. 65f ( lat. ) , Art. 22 ( 23 ) . de re profecto consentire vos etvos et am Rande nachgetragen. de ratione explicandi hoc mysterium tantum dissentire arbitratus sum . Et quia hoc ipsum mysterium rationis nostrae acumen longe , imo infinito transcendit nec possumus de eo quicquam recte cogitare nisi ex ipsis domini verbis , statuebam optimam consensionis nostrae declarandae rationem esse , si ita etiam loqui de his sacramentis utrinque consentiremus , ut de eo loquitur spiritus sanctus in scripturis suis .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_557", + "psc_text": "Jesus panem et benedixit; cum etiam superius dixisset: Cum sero autem factum esset, recumbebat cum duodecim, et manducantibus eis dixit, Quoniam unus ex vobis tradet me (Matth. XXVI, 26, 20, 21). Postea enim tradidit Sacramentum. Et liquido apparet, quando primum acceperunt discipuli corpus et sanguinem Domini, non eos accepisse jejunos. 8. Numquid tamen propterea calumniandum est universae Ecclesiae quod a jejunis semper accipitur? Ex hoc enim placuit Spiritui sancto, ut in honorem tanti Sacramenti in os Christiani prius Dominicum corpus intraret, quam caeteri cibi: nam ideo per universum orbem mos iste servatur. Neque enim quia post cibos dedit Dominus, propterea pransi aut coenati fratres ad illud Sacramentum accipiendum convenire debent, aut sicut faciebant quos Apostolus arguit et emendat, mensis suis ista miscere. Namque Salvator quo vehementius commendaret mysterii illius altitudinem, ultimum hoc voluit altius infigere cordibus et memoriae discipulorum, a quibus ad passionem digressurus erat. Et ideo non praecepit quo", + "candidate_score": 0.697622, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_68_70", + "bdc_text": "itaque id confici apud vos , quod est confectum apudapud über der Zeile nachgetragen. alios , non fuit . Tribui hoc iusto dei in nos iudicio et conditioni ecclesiae vestrae . Vos Christum spectare et regnum eius quęrere vero corde et magno studio non dubitavi .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2234", + "psc_text": "quippe Moyses typum populi Judaeorum, in Christum passum postea credituri; ideo dictum est illi, Cum transiero, posteriora mea videbis: et caetera quae ibi dicuntur, mirabili sacramento praenuntiant Ecclesiam post futuram, unde modo longum est disputare. Quod autem dicere institueram, desiderio ejus etiam illud quod petierat, fuisse concessum, in libro Numerorum postea demonstratum est; ubi Dominus arguit contumaciam sororis ipsius, et dicit aliis Prophetis in visione se apparere et in somno, Moysi autem per speciem, non per aenigmata: ubi etiam addidit dicens: Et gloriam Domini vidit (Num. XII, 6-8). Quid ergo est quod eum sic fecit exceptum, nisi forte quia illa contemplatione dignum etiam tunc habuit populi sui talem rectorem, et ministrum in tota domo sua fidelem, ut quemadmodum concupiverat, videret Deum sicuti est; quae contemplatio cunctis filiis in fine promittitur? CAPUT XIV. 33. Ista credo considerans vir ille sanctus cujus verba tractamus, nec Apostoli, inquit, omnes Christum videbant, quoniam forte", + "candidate_score": 0.68621, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_111", + "bdc_text": "Dominus Iesus dirigat sua omnia organa , quo ad aedificationem ecclesiae elaborent et perficiantet perficiant über der Zeile nachgetragen. omnia , et avertat ubique , quae a satana et humana imbecillitate obiiciuntur offendicula .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2309", + "psc_text": "in Scripturis doctissimus, psalmum exponeret ubi dictum est, Intelligite ergo qui insipientes estis in populo, et stulti aliquando sapite. Qui plantavit aurem, non audiet? aut qui finxit oculum, non considerat? inter caetera, Iste locus, inquit, adversus eos maxime facit, qui Anthropomorphitae sunt, qui dicunt Deum habere membra quae etiam nos habemus. Verbi causa, dicitur Deus habere oculos, quia oculi Domini respiciunt omnia; manus Domini facit omnia: « Et audivit, » inquit, « Adam sonum pedum Domini deambulantis in paradiso » (Gen. III, 8): haec simpliciter audiunt, et humanas imbecillitates ad Dei magnificentiam referunt. Ego autem dico quod Deus totus oculus est, totus manus est, totus pes est. Totus oculus est, quia omnia videt. Totus manus est, quia omnia operatur. Totus pes est, quia ubique est. Ergo videte quid dicat. « Qui plantavit aurem, non audiet? aut qui finxit oculos, non considerat? » Et non dixit, Qui plantavit aurem, ergo ipse", + "candidate_score": 0.684561, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_33_35", + "bdc_text": "aber dessen Antwort vom 4 . November ( MBW 3364). , quo videat , quam necessarium sit , ut cum reliquis optimis illic viris advigilet contra stultos quosdam et eos , ut numero perpaucos , ita profecto nulla de caussa sese afferentes delatores et incentores , quibus ista debemus satanae moliminaWie aus der erwähnten Antwort Melanchthons hervorgeht , war der Brief Luthers von Markus Crodel angeregt worden. . De ratione et successu concordiae , in qua concilianda et conservanda laboravi tot annislaboravi tot annis am Rande nachgetragen .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_863", + "psc_text": "consuetudinem ingredi. Quid ergo est? Utique oportet convenire multitudinem; audierunt enim te supervenisse. Hoc ergo fac, quod tibi dicimus. Sunt nobis viri quatuor votum habentes super se; his assumptis, sanctificate cum ipsis, et impende in eos ut radant capita; et scient omnes quia quae de te audierunt falsa sunt, sed sequeris et ipse custodiens legem. De Gentibus autem qui crediderunt, nos mandavimus, judicantes nihil ejusmodi servare illos, nisi ut se observent ab idolis immolato, et a sanguine, et a fornicatione (Act. XXI, 20-25). Non opinor, obscurum est, et Jacobum hoc ideo monuisse, ut scirent falsa esse quae de illo audierant hi, qui cum in Christum ex Judaeis credidissent, tamen aemulatores erant Legis, ne per doctrinam Christi velut sacrilega, nec Deo mandante conscripta damnari putarentur quae per Moysen patribus fuerant ministrata. Hoc enim de Paulo jactaverant, non illi qui intelligebant quo animo a Judaeis fidelibus observari tunc ista deberent, propter commendandam", + "candidate_score": 0.682921, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_33_35", + "bdc_text": "aber dessen Antwort vom 4 . November ( MBW 3364). , quo videat , quam necessarium sit , ut cum reliquis optimis illic viris advigilet contra stultos quosdam et eos , ut numero perpaucos , ita profecto nulla de caussa sese afferentes delatores et incentores , quibus ista debemus satanae moliminaWie aus der erwähnten Antwort Melanchthons hervorgeht , war der Brief Luthers von Markus Crodel angeregt worden. . De ratione et successu concordiae , in qua concilianda et conservanda laboravi tot annislaboravi tot annis am Rande nachgetragen .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_433", + "psc_text": "legant qui volunt, legant qui possunt eloquia coelestia, invenient omnes sanctos Dei servos et amicos semper habuisse quos in suo populo tolerarent; cum quibus tamen illius temporis sacramenta communicantes, non solum non inquinabantur, sed etiam laudabiliter sustinebant, studentes, sicut ait Apostolus, servare unitatem spiritus in vinculo pacis (Eph. IV, 3). Attendant etiam post Domini adventum, ubi multo plura hujus tolerantiae per totum orbem inveniremus exempla, si omnia scribi et in auctoritatem redigi potuissent, tamen haec ipsa quae habemus advertite. Tolerat ipse Dominus Judam, diabolum, furem et venditorem suum: sinit accipere inter innocentes discipulos, quod fideles noverunt pretium nostrum. Tolerant Apostoli pseudoapostolos; et inter sua quaerentes non quae Jesu Christi, Paulus non sua quaerens sed quae Jesu Christi, cum gloriosissima tolerantia conversatur. Postremo, quod paulo ante commemoravi, divina voce laudatur sub angeli nomine praepositus Ecclesiae, quod cum odisset malos, eos tamen tentatos et inventos pro nomine Domini toleravit. 24. Ad summam", + "candidate_score": 0.681602, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_105_107", + "bdc_text": "Thomas von Aquin , Summa theologiae , III' q. 76 a. 6 ad 3. ) corporis domini ad species pani et vini ponunt ; Bucer will damit sagen : Die scholastische Theologie deutet die Gegenwart des Leibes Christi nicht in grob materialistischer Weise ( vgl .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3641", + "psc_text": "(Rom. VI, 9) ? 6. Proinde ipsam apostolicam sententiam desuper inspice, totamque considera. Cum resurrectionem mortuorum persuadere vellet eis qui dicebant quod resurrectio mortuorum non est, Christi resurrectione praemissa in exemplum, inter caetera quae ibi disseruit, intulit sibi quaestionem atque ait: Sed dicet aliquis, Quomodo resurgent mortui? quo autem corpore venient? id est, quali corpore? Deinde adhibens documenta seminum: Stulte, inquit, tu quod seminas, non vivificatur, nisi prius moriatur; et quod seminas, non corpus quod futurum est seminas, sed nudum granum, ut puta tritici, aut alicujus caeterorum; Deus autem illi dat corpus quomodo voluerit, et unicuique seminum proprium corpus. Secundum hoc ergo dixerat, non corpus quod futurum est seminas. Neque enim non triticum erit ex tritico; sed quia nemo seminat herbam, vel stipulam, et multiplicia in palea tegumenta granorum, cum quibus tamen semina exsurgunt, ideo ait, sed nudum granum: hinc voleus ostendere quia si Deus potest addere quod non erat", + "candidate_score": 0.679829, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_125", + "bdc_text": "Sed existunt undique , quae vult dominus nunc iratus nobis merito , nunc propitius gratuito propter Christum suum .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3122", + "psc_text": "ex illa massa primi hominis, cui merito mors debetur, non ad merita hominum, sed ad Dei misericordiam pertinere quod quisque liberatur: atque ita non esse iniquitatem apud Deum; quia neque remittendo, neque exigendo quod debetur, injustus est? Ibi enim gratia est indulgentia, ubi justa posset esse vindicta. Et hinc evidentius apparet, a poena debita liberato et gratis justificato quantum beneficii conferatur, quod alter aequaliter reus sine punientis iniquitate punitur. 17. Denique subjungit et dicit, Igitur non volentis neque currentis, sed miserentis est Dei: hoc propter eos dictum est, qui per gratiam liberati justificantur. Propter eos autem super quos ira Dei manet, quia et ipsis Deus bene utitur ad docendos alios quos liberare dignatur, subjunxit atque ait: Dicit enim Scriptura Pharaoni, Quia ad hoc te excitavi, ut ostendam in te potentiam meam, et ut annuntietur nomen meum in universa terra. Deinde ad utrumque concludens, Ergo, inquit, cujus vult miseretur, et quem", + "candidate_score": 0.679595, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_81_83", + "bdc_text": "At sive ita me diligat dominus , a quo diligi tamen me non dubito , sive ita mereantur mea cum alia tum inconsyderationis et fidentiae intempestivae peccata , quod certissimum est , natus ad calumnias et odia ferendaferenda über der Zeile nachgetragen . videri queam . Quae enim Wittenpergae et alibi de actionibus meis RatisponaeZu Bucers Mit wirkung am Regensburger Religionsgespräch von 1541 und der daraus erwachsenen Kritik s. Volker Ortmann , Reformation und Einheit der Kirche .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_754", + "psc_text": "contemneretur. Itaque ut simpliciter fatear, legi haec omnia, et in mente mea plurima coacervans, accito notario, vel mea, vel aliena dictavi, nec ordinis, nec verborum interdum, nec sensuum memor. Jam Domini misericordiae est, ne per imperitiam nostram ab aliis bene dicta dispereant, et non placeant inter extraneos, quae placent inter suos. » Si quid igitur reprehensione dignum putaveras in explanatione nostra, eruditionis tuae fuerat quaerere utrum ea quae scripsimus haberentur in graecis, ut, si illi non dixissent, tunc meam proprie sententiam condemnares; praesertim cum libere in praefatione confessus sim, Origenis commentarios me esse secutum, et vel mea vel aliena dictasse, et in fine ejusdem capituli quod reprehendis, scripserim: « Si cui iste non placet sensus, quo nec Petrus peccasse, nec Paulus procaciter ostenditur arguisse majorem; debet exponere, qua consequentia Paulus in altero reprehendat quod ipse commisit. » Ex quo ostendi, me non ex definito id defendere, quod in graecis legeram,", + "candidate_score": 0.677355, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_0_2", + "bdc_text": "Gratiam et pacem a domino , observande in domino et syncera charitate dilecte symmysta et frater . Multae causae cogunt me breviter respondere tuis piis et amantissimis literis Oben Nr. 1797. , quanquam ex prolixa charitate responsurum . ColoniensemErzbischof und Kurfürst Hermann von Wied .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1180", + "psc_text": "Domino eximio et merito praestantissimo, multumque in Christi charitate honorando filio OLYMPIO, AUGUSTINUS, in Domino salutem. 1. Quamvis mox ut audivimus te merito sublimatum, cum ipsa fama nondum nobis certissima esset, nihil aliud de animo tuo credidimus erga Ecclesiam Dei, cujus te veraciter filium esse gaudemus, quam quod tuis litteris mox aperuisti; tamen etiam illis lectis, quibus ultro dignatus es, etiamsi pigri et cunctantes essemus, exhortationem benevolentissimam mittere ut instruente humilitate nostra, per religiosam obedientiam tuam, Dominus, cujus munere talis es, Ecclesiae suae jamjamque subveniat, majore fiducia tibi scribimus, domine eximie et merito praestantissime, multumque in Christi charitate honorande fili. 2. Et fratres quidem multi sancti collegae mei, graviter Ecclesia perturbata profecti sunt pene fugientes ad gloriosissimum comitatum, quos sive jam videris, sive litteras eorum ab urbe Roma opportunitatis cujusquam occasione acceperis: ego tamen licet nullum consilium cum eis communicare potuerim, non potui praetermittere per hunc fratrem et compresbyterum meum,", + "candidate_score": 0.676661, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_111_113", + "bdc_text": "Dominus Iesus dirigat sua omnia organa , quo ad aedificationem ecclesiae elaborent et perficiantet perficiant über der Zeile nachgetragen. omnia , et avertat ubique , quae a satana et humana imbecillitate obiiciuntur offendicula . Quae tempora sint , vides , ut Epicuręi palam impii et Stoici fucati , posteri Saducęorum et Pharisęorum , veterum Christi hostium , omnia obtineant , quamque infirmae sint res nostrae , nobiscum deploras Kann auch als deplores gelesen werden. . Iram dei grassantem iam cum intestinis tum Turcicis bellis pie expavescis .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2309", + "psc_text": "in Scripturis doctissimus, psalmum exponeret ubi dictum est, Intelligite ergo qui insipientes estis in populo, et stulti aliquando sapite. Qui plantavit aurem, non audiet? aut qui finxit oculum, non considerat? inter caetera, Iste locus, inquit, adversus eos maxime facit, qui Anthropomorphitae sunt, qui dicunt Deum habere membra quae etiam nos habemus. Verbi causa, dicitur Deus habere oculos, quia oculi Domini respiciunt omnia; manus Domini facit omnia: « Et audivit, » inquit, « Adam sonum pedum Domini deambulantis in paradiso » (Gen. III, 8): haec simpliciter audiunt, et humanas imbecillitates ad Dei magnificentiam referunt. Ego autem dico quod Deus totus oculus est, totus manus est, totus pes est. Totus oculus est, quia omnia videt. Totus manus est, quia omnia operatur. Totus pes est, quia ubique est. Ergo videte quid dicat. « Qui plantavit aurem, non audiet? aut qui finxit oculos, non considerat? » Et non dixit, Qui plantavit aurem, ergo ipse", + "candidate_score": 0.676541, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_48_50", + "bdc_text": "Christi signa inVor in gestrichenes modo . sacra coena et non Christum ipsum dispensari et sumi existimetis , Vgl. den Abendmahlsartikel des Bekenntnisses , RBS I/2 52f ( dt. ) bzw. 65f ( lat. ) , Art. 22 ( 23 ) . de re profecto consentire vos etvos et am Rande nachgetragen. de ratione explicandi hoc mysterium tantum dissentire arbitratus sum .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3535", + "psc_text": "Non est vestrum scire tempora, quae Pater in sua potestate posuit; quoniam tempora quae per Danielis prophetiam scire poterant, non ad finem saeculi, de quo quaesierant, pertinebant. CAPUT X. 34. Signa vero de coelo et terra, numquid majora nos vidimus, quam qui fuerunt ante nos? Nonne si gentium legatur historia, tanta mira reperiuntur extitisse de coelo terraque, ut aliqua etiam non credantur? Sed, ut multa omittam quae persequi longum est, duos soles quando nos vidimus? quos visos litteris mandaverunt qui tunc fuerunt, antequam Dominus venisset in carne. Quando nos vidimus solem sic obscuratum, quemadmodum obscuratus est, cum Lumen mundi penderet in ligno? nisi forte defectus solis et lunae, quos consueverunt computatores siderum annotare atque praedicere, inter coelestia prodigia numerabimus, quia lunam saepius in sua plenitudine, solem vero rarius, sed tamen vidimus in fine lunae secundum eorum computum defecisse. Non erat talis solis ille defectus, quando crucifixus est Christus, et ideo", + "candidate_score": 0.676359, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_55_57", + "bdc_text": "quęrere in Christo domino nec aliud quicquam in ecclesia obtinere velle quam verbum dei , nec alia de causa adversari vobis , quam quod putet vos verbo dei detrahere . Ideo , quae etiam contra me ipsum aliquando iudicavit durius et gravissima infamiavor infamia ein gestrichener Wortanfang . - non dico nominis ( pereat enim hoc et exaltetur nomen Christi ) , sed ministerii mei , quod scio Christi esse , qualisqualis sim - publicis scriptis evulgavit , errori humano , quiVor qui gestrichenes non .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1378", + "psc_text": "nostri estis, his qui vos oderunt et qui vos detestantur, ut nomen Domini honorificetur, et appareat illis in jucunditate, ipsi autem erubescant (Isai. LXVI, 5, secundum LXX). Revera enim si hominibus nomen Domini jucundius esset, quam nomina hominum, numquid Christus clamans, Pacem meam do vobis (Joan. XIV, 27), divideretur in membris suis per eos qui dicunt, Ego quidem sum Pauli, ego autem Apollo, ego vero Cephae (I Cor. III, 4) et per hominum nomina dilaniantur? numquid Christus exsufflaretur in baptismo suo, de quo dictum est, Hic est qui baptizat (Joan. I, 33); de quo dictum est, Christus dilexit Ecclesiam suam, et tradidit seipsum pro ea, ut eam sanctificaret, mundans eam lavacro aquae in verbo (Eph. V, 25, 26)? numquid ergo in ipso suo lavacro exsufflaretur, si nomen Domini esset jucundius, cujus est ipse baptismus, quam nomen hominum, de quibus dicitis: Sanctum est quod ille dat, non quod ille? CAPUT II.", + "candidate_score": 0.676259, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_80_82", + "bdc_text": "Novit dominus , quam nihil quęsierim in hac causa quam gloriam suam sicut etiam in aliis actionibus meis publicispublicis über der Zeile nachgetragen. . At sive ita me diligat dominus , a quo diligi tamen me non dubito , sive ita mereantur mea cum alia tum inconsyderationis et fidentiae intempestivae peccata , quod certissimum est , natus ad calumnias et odia ferendaferenda über der Zeile nachgetragen . videri queam .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2535", + "psc_text": "meam, quia peccavi tibi (Psal. XL, 5); et, In tua justitia vivifica me (Psal. XXX, 2); et, Viam iniquitatis amove a me, et de lege tua miserere mei (Psal. CXVIII, 29); et, Non veniat mihi pes superbiae, et manus peccatorum non moveat me (Psal. XXXV, 12); et, Itinera mea dirige secundum verbum tuum, et ne dominetur mei omnis iniquitas (Psal. CXVIII, 133) ( A Domino enim gressus hominis diriguntur, et viam ejus volet [Psal. XXXVI, 23] ); et alia multa, quae propterea scripta sunt, ut nos admonerent, ad implenda ea quae nobis jubentur, ab illo petendum adjutorium a quo jubentur: cum ergo se homo ad illum extenderit, et sic ingemuerit, fiet quod sequitur, Ubi abundavit delictum, superabundavit et gratia (Rom. V, 20); et, Dimittuntur ei peccata multa, quoniam dilexit multum (Luc. VII, 47): et diffunditur in corde charitas Dei, unde fiat legis plenitudo; non per vires arbitrii quod est in", + "candidate_score": 0.675493, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_0_2", + "bdc_text": "Gratiam et pacem a domino , observande in domino et syncera charitate dilecte symmysta et frater . Multae causae cogunt me breviter respondere tuis piis et amantissimis literis Oben Nr. 1797. , quanquam ex prolixa charitate responsurum . ColoniensemErzbischof und Kurfürst Hermann von Wied .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3573", + "psc_text": "Domino illustri et merito praestantissimo, atque in Christi dilectione charissimo filio VALERIO, AUGUSTINUS, in Domino salutem. 1. Cum diu moleste haberem quod aliquoties scripserim, et nulla tuae Sublimitatis rescripta meruerim, repente epistolas tres tuae Benignitatis accepi: unam non ad me solum datam per coepiscopum meum Vindemialem, et non longe post per compresbyterum Firmum duas; qui vir sanctus, nobisque, ut ab illo scire potuisti, familiarissima charitate conjunctus, multa nobiscum de tua excellentia colloquendo, et veraciter insinuando qualem et in Christi visceribus noverit, non solum eas quas memoratus episcopus, vel quas ipse attulit, sed etiam illas quas non accepisse querebamur, litteras vicit. Et ideo de te narratio ejus suavior nobis erat, quia ea dicebat quae ipse non posses, ne quidem me inquirente, rescribere, ne tuarum laudum, quod sancta Scriptura prohibet (Prov. XXVII, 2), fieres praedicator. Quanquam et ego verear haec ad te scribere, ne suspicionem adulantis incurram, domine illustris et merito praestantissime,", + "candidate_score": 0.675032, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_22_24", + "bdc_text": "nec certe vulnus hoc privatim acceptum publicae purgationis remedio non magis exacerbari , vos per dominum Iesum , sponsum ecclesiae suae , caput nostrum omnium , per ecclesiam ipsam tam periculose nunc undique laborantem rogo , oro , obsecro : Premite hanc epistolam , quantum potestis . Monuerat hac de re Myconius nosterDas Schreiben von Myconius scheint verloren zu sein , vgl . jedoch Bucers Antwort vom 20 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3929", + "psc_text": "quod symbolum non reddiderit. Post illam confessionem redduntur officia omnium membrorum, nisi linguae solius; se tamen didicisse symbolum, ideoque memoria jam tenere nihilominus in eadem tentatione litteris fassus est: sicque omnis est ab eo deleta nugacitas, quae, ut scis, multum decolorabat naturalem quamdam ejus benignitatem, eumque insultantem Christianis faciebat valde sacrilegum. Quid dicam, nisi, Domino hymnum canamus, et superexaltemus eum in saecula, Amen? EPISTOLA CCXXVIII. Augustinus Honorato, docens quandonam episcopo sive clericis fugere liceat, imminente obsidionis aut excidii periculo. Sancto fratri et coepiscopo HONORATO, AUGUSTINUS, in Domino salutem. 1. Charitati tuae misso exemplo epistolae quam fratri Quodvultdeo nostro coepiscopo scripsi, putabam me hoc onere caruisse quod mihi imposuisti, quaerendo consilium quid in his periculis quae tempora nostra invenerunt, facere debeatis. Quamvis enim epistolam illam breviter scripserim, nihil me tamen praetermisisse arbitror, quod et respondenti dicere, et quaerenti audire sufficeret: quandoquidem dixi nec eos esse prohibendos qui ad loca, si possunt,", + "candidate_score": 0.672279, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_60_62", + "bdc_text": "tam multa praeclare agenti et peragenti tam praedicatione nominis sui quam explicatione virtutis suae in vita eius condonare ipsa professionis christianae religio iussit . Idem igitur faciendum et aliis suadere oportuit . Huic instituto dominus tantum dedit successus in ecclesiis Sveviae et vestratibus aliquot Gemeint sind die Kirchen von Basel und St .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3227", + "psc_text": "operatur; sicut per illum qui in nomine Christi expellebat daemonia, cum Christum non sequeretur, quem permitti jussit propter multis utilem commendationem nominis sui (Marc. IX, 37-39). Multos quoque ait sibi in novissima die dicturos, In nomine tuo virtutes multas fecimus: quibus utique non responderet, Non vos novi (Matth. VII, 22, 23), si ad templum Dei, quod inhabitando beatificat, pertinerent. Cornelius etiam centurio antequam regeneratione incorporaretur huic templo, missum ad se angelum vidit, audiitque dicentem quod exauditae sint orationes ejus, et eleemosynae acceptae (Act. X, 4). Agit enim haec Deus tanquam ubique praesens, vel per sanctos Angelos suos. 37. Nam illa, priusquam exiret de vulva, sanctificatio Jeremiae, quanquam nonnulli hoc in typum Salvatoris accipiant, qui regeneratione non eguit; tamen etiamsi de ipso Propheta accipiatur, potest et secundum praedestinationem non inconvenienter intelligi: sicut filios Dei appellat Evangelium nondum regeneratos, ubi Caiphas cum de Domino dixisset, Expedit vobis ut unus moriatur homo pro", + "candidate_score": 0.671985, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_0_2", + "bdc_text": "Gratiam et pacem a domino , observande in domino et syncera charitate dilecte symmysta et frater . Multae causae cogunt me breviter respondere tuis piis et amantissimis literis Oben Nr. 1797. , quanquam ex prolixa charitate responsurum . ColoniensemErzbischof und Kurfürst Hermann von Wied .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3320", + "psc_text": "Deo debemus agere gratias, quam quod ejus sic defenditur gratia ab eis quibus datur, adversus eos quibus vel non datur, vel ingratum est quod datur; quia ut eis gratum sit, occulto et justo judicio Dei non datur? 2. Quapropter, domine venerabilis, et in Christi charitate suscipiende sancte frater, quamvis optime facias, cum de hac re scribis ad fratres, apud quos se illi de tua solent efferre amicitia; tamen haec cura major tibi restat, ut non solum salubri severitate plectantur qui errorem illum christiano infestissimum nomini audent garrire liberius, sed etiam ii diligentissime caveantur vigilantia pastorali, propter infirmiores et simpliciores dominicas oves, cui eum pressius quidem ac timidius, sed tamen insusurrare non sant, penetrantes domos, sicut ait Apostolus, et caetera quae sequuntur exercita impietate facientes (II Tim. III, 6, et sqq). Nec illi negligendi sunt, qui usque ad profundum silentium supprimunt timore quod sentiunt, sed tamen eamdem perversitatem sentire non desinunt.", + "candidate_score": 0.671227, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_107", + "bdc_text": "Die scholastische Theologie deutet die Gegenwart des Leibes Christi nicht in grob materialistischer Weise ( vgl .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3648", + "psc_text": "surget corpus spirituale: proinde, sicut animale corpus non est anima, sed corpus, ita et spirituale corpus non spiritum debemus putare, sed corpus. Quis porro audeat opinari, vel Christi corpus non spirituale resurrexisse; vel si spirituale surrexit, jam non corpus fuisse, sed spiritum: cum hanc opinionem Discipulorum refellat, ubi, cum eum videntes existimarent se spiritum videre, ait, Palpate et videte, quia spiritus ossa et carnem non habet, sicut me videtis habere? Jam igitur illa caro spirituale erat corpus, nec tamen spiritus erat, sed corpus, nulla ulterius morte ab anima resolvendum atque separandum: sicut corpus animale, quale animatum est Dei flatu, cum factus est homo in animam vivam, etiam ipsum ex animali spirituale sine mortis interventu fuerat futurum, nisi transgressio praecepti prius commisso peccato infligeret poenam, quam Deus servatae justitiae daret coronam. 11. Unde Dominus Christus per nos ad nos venit, cum peccatores justus invenit; per stratum quodammodo humilitatis nostrae, sed non", + "candidate_score": 0.671051, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_17_19", + "bdc_text": "s. oben Nr. 1797 , 62-104 . doleo ut qui maxime ; per se enim alienissimum a religione nostra est ministros ecclesiarum Christi non se solida invicem complecti charitate et syncera doctrinae Christi communicatione instaurare .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3945", + "psc_text": "manere autem in carne, necessarium propter vos (Philipp. I, 23). 10. Hic forte quis dicat ideo debere Dei ministros fugere talibus imminentibus malis, ut se pro utilitate Ecclesiae temporibus tranquillioribus servent. Recte hoc fit a quibusdam, quando non desunt alii per quos suppleatur ecclesiasticum ministerium, ne ab omnibus deseratur; quod fecisse Athanasium supra diximus: nam quantum necessarium fuerit Ecclesiae, quantumque profuerit, quod vir ille mansit in carne, catholica fides novit, quae adversus Arianos haereticos ore illius et amore defensa est. Sed quando est commune periculum, magisque timendum est ne quisquam id facere credatur, non consulendi voluntate, sed timore moriendi, magisque fugiendi obsit exemplo, quam vivendi prosit officio, nulla ratione faciendum est. Denique sanctus David, ne se committeret periculis praeliorum, et fortassis exstingueretur, sicut ibi dictum est, lucerna Israel (II Reg. XI, 17), a suis hoc petentibus sumpsit, non ipse praesumpsit; alioquin multos imitatores fecisset ignaviae, qui eum crederent hoc fecisse", + "candidate_score": 0.670186, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_110", + "bdc_text": "quare , cum disputatur contra ponentes corporalem quandam Christi in coena praesentiam , quae verbo dei dissentanea sit , creditur vulgo peti Lutherus , quem bono ecclesiae Christi irritari nolim religione officii mei et veneratione donorum Christi in eo optarim etiam non offendi .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2268", + "psc_text": "Et de spiritualis quidem corporis qualitate, quod resurrecturis promittitur, vel discere aliquid adhuc, vel quaerere non recuso: si tamen de hac re disputantes illis vitiis carere possimus, quae plerumque studiis humanis et concertationibus excitantur, dum supra quam scriptum est unus pro altero infletur adversus alterum: ne dum altercando quaerimus investigare quomodo possit videri Deus, ipsam pacem sanctificationemque perdamus, sine qua nemo poterit videre Deum; quod ipse avertat a cordibus nostris, ut ea suae contemplationi munda reddat atque custodiat. Illud tamen quia non dubito, non requiro, quod Dei natura nunquam videatur in loco. Jam utrum possit hujus corporis oculis videri aliquid quod in loco non videtur, ab eis qui hoc valent disserendo monstrare, cum pace dilectionis audire paratus sum, et quod me movet in commune conferre. Sunt enim quidam, qui Deum ipsum omnino corpus esse praesumunt, putantes quidquid corpus non est, nullam prorsus esse substantiam: istos omni modo aversandos censeo. Sunt", + "candidate_score": 0.664934, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_72_74", + "bdc_text": "]Undeutlich korrigiert aus obtrudentium [ ? ]. . Ubi intelligerem meum studium nec apud vos posse quicquam amplius , tum etiam rapi ad calumnias , quae et in ultimo nostro conventuBullinger und Bucer hatten sich letztmals an der Tagung vom 28 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3868", + "psc_text": "non dubito: sed breviter, perstricte atque summatim, et opiniones rogo cujuslibet haeresis exponi, et quid contra teneat Ecclesia catholica, quantum instructioni satis est, subdi: ut velut quodam ex omnibus concepto commonitorio, si quis aliquam objectionem aut convictionem uberius, plenius ac planius nosse voluerit, ad opulenta et magnifica volumina transmittatur, quibus a diversis, et praecipue a Veneratione tua in hoc ipsum constat elaboratum. Sufficiet autem admonitio talis, ut puto, doctis et imperitis, otiosis et occupatis, et ad cujuslibet gradus ministerium Ecclesiae undecumque promotis; dum et ille qui multa legit, eadem breviter recordatur, et compendio ignarus instruitur, ut noverit quid teneat, quid evitet quid aversetur ne faciat, quid ut faciat assequatur. Fortassis autem, si tamen quod arbitror verum est, etiam adversus calumniantium malignas mentes et dolosa labia opus hoc parvum inter caetera mirifica testimonio coronae tuae non deerit: ut quibus patet campus calumniandi profusior, validis et ex omni parte conclusis fidei limitibus", + "candidate_score": 0.663701, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_32_34", + "bdc_text": "Mittam enim ad d. Philippum Bucers Brief an Philipp Melanchthon ist nicht erhalten , vgl . aber dessen Antwort vom 4 . November ( MBW 3364). , quo videat , quam necessarium sit , ut cum reliquis optimis illic viris advigilet contra stultos quosdam et eos , ut numero perpaucos , ita profecto nulla de caussa sese afferentes delatores et incentores , quibus ista debemus satanae moliminaWie aus der erwähnten Antwort Melanchthons hervorgeht , war der Brief Luthers von Markus Crodel angeregt worden. .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_995", + "psc_text": "apud eos quidquam valuisse tuas litteras. Cur autem non valuerint, non opus est scribere; sed mitte aliquem tuorum, vel domesticorum, vel amicorum, cujus hoc fidei possis injungere, qui non ad ea loca, sed ad nos primitus veniat illis omnino nescientibus, et nobiscum primitus consilio pertractato, quod agendum Domino adjuvante visum fuerit, agat. Neque enim tantum pro eis agimus cum hoc agimus, sed etiam pro nostris jam factis catholicis, quibus illorum vicinitas sic infesta est, ut contemni a nobis nullo modo possit. Et hoc quidem breviter scribere poteram; sed volui te habere aliquid litterarum nostrarum, quo rationem curae meae non solum ipse cognosceres, sed etiam cuicumque dissuadenti ne tuorum correctioni operam instanter impendas, nobisque detrahenti quod talia velimus, habeas quod respondeas. Quod si superfluo feci, quod jam ista vel didiceras, vel ipse cogitaveras, aut onerosus fui quod curis publicis tam occupato prolixam epistolam ingessi, peto des veniam, dum tamen quod suggessi", + "candidate_score": 0.661711, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_32_34", + "bdc_text": "Mittam enim ad d. Philippum Bucers Brief an Philipp Melanchthon ist nicht erhalten , vgl . aber dessen Antwort vom 4 . November ( MBW 3364). , quo videat , quam necessarium sit , ut cum reliquis optimis illic viris advigilet contra stultos quosdam et eos , ut numero perpaucos , ita profecto nulla de caussa sese afferentes delatores et incentores , quibus ista debemus satanae moliminaWie aus der erwähnten Antwort Melanchthons hervorgeht , war der Brief Luthers von Markus Crodel angeregt worden. .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3309", + "psc_text": "antiquissimae fidei stabilita molitur fundamenta convellere adversus Dei gratiam disputando, quam Dominus Christus pusillis et magnis ineffabili bonitate largitur: cujus vel auctores, vel certe acerrimi notissimique suasores cum Pelagius et Celestius exstitissent, conciliorum episcopalium vigilantia in adjutorio Salvatoris qui suam tuetur Ecclesiam, etiam a duobus venerabilibus antistitibus apostolicae Sedis, papa Innocentio et papa Zosimo, nisi correcti etiam egerint poenitentiam, toto christiano orbe damnati sunt. De quibus exempla recentium litterarum, sive quae specialiter ad Afros, sive quae universaliter ad omnes episcopos de memorata Sede manarunt, ne forte ad vestram Sanctitatem nondum pervenerint, vobis curavimus mitti ab eis fratribus quibus et has litteras, ut tuae Venerationi dirigerent, dedimus. Hi autem non ideo sunt haeretici, quia dicunt animas originem de illa prima peccatrice non ducere, quod vel aliqua fortasse ratione vera dici potest, vel sine fidei labe nesciri: sed hinc conantur efficere (unde omnino apertissimi haeretici judicantur) animas parvulorum nihil mali ex Adam", + "candidate_score": 0.661108, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_41", + "bdc_text": "Ad religionis autem substantiam pertinere etiam censeo doctrinam usumque sacramentorum .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1204", + "psc_text": "Christus in seipso, et tamen in sacramento non solum per omnes Paschae solemnitates, sed omni die populis immolatur, nec utique mentitur qui interrogatus eum responderit immolari? Si enim sacramenta quamdam similitudinem earum rerum quarum sacramenta sunt, non haberent, omnino sacramenta non essent. Ex hac autem similitudine plerumque etiam ipsarum rerum nomina accipiunt. Sicut ergo secundum quemdam modum sacramentum corporis Christi corpus Christi est, sacramentum sanguinis Christi sanguis Christi est, ita sacramentum fidei fides est Nihil est autem aliud credere, quam fidem habere. Ac per hoc cum respondetur parvulus credere, qui fidei nondum habet affectum, respondetur fidem habere propter fidei sacramentum, et convertere se ad Deum propter conversionis sacramentum, quia et ipsa responsio ad celebrationem pertinet sacramenti. Sicut de ipso Baptismo Apostolus, Consepulti, inquit, sumus Christo per Baptismum in mortem (Rom. VI, 4). Non ait, Sepulturam significavimus; sed prorsus ait, Consepulti sumus. Sacramentum ergo tantae rei nonnisi ejusdem rei vocabulo nuncupavit.", + "candidate_score": 0.660843, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_133_135", + "bdc_text": "Resalutant vos omnes symmystae , quibus nos et nostra omnia commendamus in domino. 1543 . M. Bucerus . [ Adresse darunter : ] Eximio doctrinae christianae professori , ecclesiae Christi curatori accuratissimo d. Henrico Bullingero suo in domino symmystae et fratri suo in domino colendo et charissimo .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_4152", + "psc_text": "Domino conjunctos; atque ut hanc tanquam meam epistolam deputes, peto: etsi enim aliam propriam mittere potuissem, tamen malui huic suscribere, ut unanimitatem nostram una etiam pagina testaretur. EPISTOLA CCXLIX. Augustinus Restituto, quatenus mali tolerandi in Ecclesia. Domino desiderantissimo, et honorifica sinceritate charissimo fratri, et condiacono RESTITUTO, AUGUSTINUS, in Domino salutem. Aestus indicantes piam flammam cordis tui, indicavit mihi fidelissimus, ut scis, particeps eorum, frater Deogratias. Lege itaque Tychonium quem bene nosti, non quidem omnia probaturus; nam quae in illo cavenda sint, bene nosti. Hanc tamen quaestionem, quomodo in Ecclesia Dei si qua forte perversa vel etiam scelerata corrigere aut exstinguere non valemus, salvo unitatis vinculo toleranda sint, strenue videtur mihi tractavisse atque solvisse. Quanquam in ejus litteris tantummodo intentione correcta, ad ipsos divinarum Scripturarum fontes recurrere nos oportet, ut ibi videamus quam pauca de hac re testimonia sententiarum, vel exempla gestorum posuit, et quam nemo possit omnia ponere, nisi qui", + "candidate_score": 0.66082, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_32_34", + "bdc_text": "Mittam enim ad d. Philippum Bucers Brief an Philipp Melanchthon ist nicht erhalten , vgl . aber dessen Antwort vom 4 . November ( MBW 3364). , quo videat , quam necessarium sit , ut cum reliquis optimis illic viris advigilet contra stultos quosdam et eos , ut numero perpaucos , ita profecto nulla de caussa sese afferentes delatores et incentores , quibus ista debemus satanae moliminaWie aus der erwähnten Antwort Melanchthons hervorgeht , war der Brief Luthers von Markus Crodel angeregt worden. .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_390", + "psc_text": "Dixit quidem apostolus Paulus: Haereticum hominem post unam correptionem devita, sciens quia subversus est ejusmodi, et peccat, et est a semetipso damnatus (Tit. III, 10, 11). Sed qui sententiam suam, quamvis falsam atque perversam, nulla pertinaci animositate defendunt, praesertim quam non audacia praesumptionis suae pepererunt, sed a seductis atque in errorem lapsis parentibus acceperunt, quaerunt autem cauta sollicitudine veritatem, corrigi parati, cum invenerint; nequaquam sunt inter haereticos deputandi. Tales ergo vos nisi esse crederem, nullas fortasse vobis litteras mitterem. Quanquam et ipsum haereticum quamlibet odiosa superbia tumidum et pervivacia malae contentionis insanum, sicut vitandum monemus, ne infirmos et parvulos fallat; ita non abnuimus, quibuscumque modis possumus corrigendum. Unde factum est ut etiam ad nonnullos Donatistarum primarios scriberemus, non communicatorias litteras, quas jam olim, propter suam perversitatem ab unitate catholica quae toto orbe diffusa est, non accipiunt; sed tales privatas, qualibus nobis uti etiam ad Paganos licet, quas illi etsi aliquando", + "candidate_score": 0.660635, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_91_93", + "bdc_text": "Christi , quam dubitare non licet obiectam divinitus . Quiescere certe mallem . Haec ad te eo scribo , ut qualicunque exemplo patientiae meae tuam confirmem , tum rationem etiam reddam et animi mei , quem erga vos habui et habeoquem erga vos habui et habeo am Rande nachgetragen. , etVor et gestrichenes nedum [ ?", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_4147", + "psc_text": "litteras tuas habuerint, quas omnibus proferant, et nonnisi tuis litteris prolatis obtemperent, quando eis aliquid dandum est. 4. Sed quid opus est tam diu tecum disputare, et onerare verbis occupationes tuas, ut forte cum irasceris verbis meis, velis saevire in homines miseros? Illis imputabitur ad meritum bonum, quia pro salute tua, propter quam tibi tanta loquor, te patiuntur iratum: tibi autem nolo aliquid gravius dicere, ne putes me non timendo, sed male optando tale aliquid loqui. Time Deum si non vis decipi: ipsum testem invoco super animam meam, plus me tibi timere cum haec dico, quam illis pro quibus apud te intercedere videor. Si credis, Deo gratias: si autem non credis, consolatur me quod Dominus ait, Dicite, Pax huic domui: et si est tibi filius pacis, requiescet super eum pax vestra; si quo minus, ad vos revertetur (Matth. X, 12, 13). Dei misericordia te tueatur, domine dilectissime fili. EPISTOLA CCXLVIII.", + "candidate_score": 0.660321, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_1_3", + "bdc_text": "Multae causae cogunt me breviter respondere tuis piis et amantissimis literis Oben Nr. 1797. , quanquam ex prolixa charitate responsurum . ColoniensemErzbischof und Kurfürst Hermann von Wied . et MonasteriensemBischof Franz von Waldeck .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1912", + "psc_text": "terminavi: sicut epistolae duae non breves; una ad Dilectionem tuam, altera ad virum illustrem Volusianum, quas vos accepisse jam credo: sicut nunc in manibus habeo librum ad Honoratum nostrum de quaestionibus quibusdam quinque, quas mihi proposuit, et per litteras intimavit; cui non continuo respondere vides quam minime oporteat. Charitas enim quae tanquam nutrix fovet filios suos, non ordine amandi, sed ordine subveniendi, infirmiores fortioribus anteponit, quos tales vult esse, quales jam illi sunt, quos non contemnendo, sed de his confidendo interim praeterit. Tales ergo mihi necessitates dictandi aliquid, quod me ab eis dictationibus impediat quibus magis inardesco, deesse non possunt, cum paululum spatii vix datur inter acervos occupationum, quibus nos alienae vel cupiditates vel necessitates angariatos trahunt: et quid faciam prorsus nescio. 4. Audisti unde mecum Dominum depreceris: sed etiam quod tam instanter et tam crebro me admones, nolo cesses, non nihil agens. Commendo etiam ego Excellentiae tuae Ecclesiam in", + "candidate_score": 0.659622, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_135", + "bdc_text": "] Eximio doctrinae christianae professori , ecclesiae Christi curatori accuratissimo d. Henrico Bullingero suo in domino symmystae et fratri suo in domino colendo et charissimo .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_4000", + "psc_text": "prophetica jam praecesserat, praecipiens homini breviter et simul, non tantum ut se nihil malit esse quam bonum, verum etiam unde fiat bonus: Diliges, inquit, Dominum Deum tuum ex toto cordo tuo, et ex tota anima tua, et ex tota mente tua (Deut. VI, 5); et, Diliges proximum tuum tanquam teipsum (Lev. XIX, 18). Hoc cui persuasum esset, non ei reliquam facilem, sed eam totam esse doctrinam duntaxat utilem ac salubrem. Multae enim doctrinae sunt, si tamen doctrinae dicendae sunt, vel superfluae, vel noxiae. Veterum Libris Christus attestans: In his, inquit, duobus praeceptis tota lex pendet et Prophetae (Matth. XXII, 40). Proinde, quia mihi videor inspexisse tanquam in speculo sermocinationis mecum tuae, nihil te esse malle quam virum bonum; Deum, quo nihil est melius, et unde humanus animus haurit ut bonus sit, quonam modo colendum credas, audeo percontari: nam quod eum colendum credas, jam teneo. Quaero etiam quid de Christo sentias.", + "candidate_score": 0.658453, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_18_20", + "bdc_text": "doleo ut qui maxime ; per se enim alienissimum a religione nostra est ministros ecclesiarum Christi non se solida invicem complecti charitate et syncera doctrinae Christi communicatione instaurare . Et haec tempora summam omnium membrorum Christi , nedum administrorum ecclesiarum coniunctionem tam flagitant necessario ut nunquam magis .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1717", + "psc_text": "quippe unusquisque nostrum, honoris sibi socio copulato, vicissim sedere eminentius, sicut peregrino episcopo juxta considente collega. Hoc cum alternis basilicis utrinque conceditur, uterque ab alterutro honore mutuo praevenitur; quia ubi praeceptio charitatis dilataverit corda, possessio pacis non fit angusta, ut uno eorum defuncto, deinceps jam singulis singuli pristino more succedant: nec novum aliquid fiet; nam hoc ab ipsius separationis exordio, in eis qui damnato nefariae discissionis errore unitatis dulcedinem vel sero sapuerunt, catholica dilectio custodivit. Aut si forte christiani populi singulis delectantur episcopis, et duorum consortium, inusitata rerum facie tolerare non possunt, utrique de medio secedamus, et Ecclesiis in singulis damnata schismatis causa, in unitate pacifica constitutis, ab his qui singuli in Ecclesiis singulis invenientur, unitate facta per loca necessaria singuli constituantur episcopi. Quid enim dubitemus Redemptori nostro sacrificium istius humilitatis offerre? an vero ille de coelis in membra humana descendit, ut membra ejus essemus; et nos, ne ipsa ejus", + "candidate_score": 0.657881, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_114_116", + "bdc_text": "ImperatorKaiser Karl V . noster nunc et Meti evangelium his diebus profligavit. Am 13 . Oktober hatte der kaiserliche Kommissar Charles de Boisot in Metz ein scharfes antireformatorisches Mandat erlassen ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3033", + "psc_text": "etiam illorum seductione perdendi: si autem veritatis praedicatione furor eorum ad saeviendum provocaretur, aliquibus liberatis nostrisque firmatis, rursus a sequenda veritate formido impediret infirmos. Cum igitur his angustiis affligeretur Ecclesia, quisquis existimat omnia potius sustinenda, quam Dei auxilium, ut per christianos imperatores ferretur, fuisse poscendum, parum attendit non bonam de hac negligentia reddi potuisse rationem. CAP. V. 19. Quod enim dicunt qui contra suas impietates leges justas institui nolunt, non petiisse a regibus terrae Apostolos talia, non considerant aliud fuisse tunc tempus, et omnia suis temporibus agi. Quis enim tunc in Christum crediderat imperator, qui ei pro pietate contra impietatem leges ferendo serviret, quando adhuc illud propheticum complebatur, Quare fremuerunt gentes, et populi meditati sunt inania? Astiterunt reges terrae, et principes convenerunt in unum adversus Dominum, et adversus Christum ejus: nondum autem agebatur, quod paulo post in eodem psalmo dicitur, Et nunc reges intelligite; erudimini qui judicatis terram. Servite Domino", + "candidate_score": 0.657637, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_1", + "bdc_text": "Multae causae cogunt me breviter respondere tuis piis et amantissimis literis Oben Nr. 1797. , quanquam ex prolixa charitate responsurum .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1437", + "psc_text": "te nolente, flagitavit. Nam si quid aliud volebas ut scriberem, largitorem me desiderabas, non redditorem. Porro justitiae ordo sic habet, ut debitum prius reddamus; tum deinde cui reddimus, si hoc placet, aliquid et donemus. Quanquam etiam talia qualia desiderasti ut scriberem, si diligentius praecepta dominica cogitemus, reddimus potius quam donamus, si nemini quidquam debendum est, nisi ut invicem diligamus. Ipsa quippe dilectio exigit debitum, ut fraternae charitati servientes, eum qui se adjuvari recte velit, in quo possumus, adjuvemus. Sed, mi frater, et tu credo quod noveris quanta sint in manibus meis, quibus ob diversas curas quas nostrae servitutis necessitas habet, vix mihi paucissimae guttae temporis stillantur, quas aliis rebus si impendero, contra officium meum mihi facere videor. 6. Quod enim vis, ut ad te prolixam epistolam scribam, et hoc quidem debeo, fateor; debeo prorsus hoc tam dulci, tam sincerae, tam merae voluntati tuae. Sed quia bonus es amator justitiae, inde", + "candidate_score": 0.657263, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_74", + "bdc_text": "Ubi intelligerem meum studium nec apud vos posse quicquam amplius , tum etiam rapi ad calumnias , quae et in ultimo nostro conventuBullinger und Bucer hatten sich letztmals an der Tagung vom 28 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3868", + "psc_text": "non dubito: sed breviter, perstricte atque summatim, et opiniones rogo cujuslibet haeresis exponi, et quid contra teneat Ecclesia catholica, quantum instructioni satis est, subdi: ut velut quodam ex omnibus concepto commonitorio, si quis aliquam objectionem aut convictionem uberius, plenius ac planius nosse voluerit, ad opulenta et magnifica volumina transmittatur, quibus a diversis, et praecipue a Veneratione tua in hoc ipsum constat elaboratum. Sufficiet autem admonitio talis, ut puto, doctis et imperitis, otiosis et occupatis, et ad cujuslibet gradus ministerium Ecclesiae undecumque promotis; dum et ille qui multa legit, eadem breviter recordatur, et compendio ignarus instruitur, ut noverit quid teneat, quid evitet quid aversetur ne faciat, quid ut faciat assequatur. Fortassis autem, si tamen quod arbitror verum est, etiam adversus calumniantium malignas mentes et dolosa labia opus hoc parvum inter caetera mirifica testimonio coronae tuae non deerit: ut quibus patet campus calumniandi profusior, validis et ex omni parte conclusis fidei limitibus", + "candidate_score": 0.657171, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_107", + "bdc_text": "Die scholastische Theologie deutet die Gegenwart des Leibes Christi nicht in grob materialistischer Weise ( vgl .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2274", + "psc_text": "dici videatur, quam corpora non illa mutatione immortalia mansura, sed nulla potius futura et omnino peritura. Quapropter donec diligenti inquisitione, si Dominus adjuverit, reperiatur quid secundum Scripturas de spirituali corpore quod in resurrectione promittitur, probabilius sentiendum sit, interim nobis sufficiat quod unigenitus Filius, idemque mediator Dei et hominum homo Christus Jesus (I Tim. II, 5) ita videt Patrem, sicut videtur a Patre. Nos autem ad illam visionem Dei quae nobis in resurrectione promittitur, non ex hoc mundo istam concupiscentiam oculorum transferre conemur, sed mundandis cordibus pio studeamus affectu: nec corporalem faciem cogitemus, cum dicit Apostolus, Videmus nunc per speculum in aenigmate; tunc autem facie ad faciem; praesertim quia Apostolus expressius dixit, Nunc scio ex parte; tunc autem cognoscam sicut et cognitus sum (I Cor. XIII, 12). Si ergo tunc corporali Deum facie cognoscemus, corporali ejus nunc facie cogniti sumus: Tunc enim cognoscam, inquit, sicut et cognitus sum. Unde quis eum", + "candidate_score": 0.655882, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_107", + "bdc_text": "Die scholastische Theologie deutet die Gegenwart des Leibes Christi nicht in grob materialistischer Weise ( vgl .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2268", + "psc_text": "Et de spiritualis quidem corporis qualitate, quod resurrecturis promittitur, vel discere aliquid adhuc, vel quaerere non recuso: si tamen de hac re disputantes illis vitiis carere possimus, quae plerumque studiis humanis et concertationibus excitantur, dum supra quam scriptum est unus pro altero infletur adversus alterum: ne dum altercando quaerimus investigare quomodo possit videri Deus, ipsam pacem sanctificationemque perdamus, sine qua nemo poterit videre Deum; quod ipse avertat a cordibus nostris, ut ea suae contemplationi munda reddat atque custodiat. Illud tamen quia non dubito, non requiro, quod Dei natura nunquam videatur in loco. Jam utrum possit hujus corporis oculis videri aliquid quod in loco non videtur, ab eis qui hoc valent disserendo monstrare, cum pace dilectionis audire paratus sum, et quod me movet in commune conferre. Sunt enim quidam, qui Deum ipsum omnino corpus esse praesumunt, putantes quidquid corpus non est, nullam prorsus esse substantiam: istos omni modo aversandos censeo. Sunt", + "candidate_score": 0.654521, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_1", + "bdc_text": "Multae causae cogunt me breviter respondere tuis piis et amantissimis literis Oben Nr. 1797. , quanquam ex prolixa charitate responsurum .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1912", + "psc_text": "terminavi: sicut epistolae duae non breves; una ad Dilectionem tuam, altera ad virum illustrem Volusianum, quas vos accepisse jam credo: sicut nunc in manibus habeo librum ad Honoratum nostrum de quaestionibus quibusdam quinque, quas mihi proposuit, et per litteras intimavit; cui non continuo respondere vides quam minime oporteat. Charitas enim quae tanquam nutrix fovet filios suos, non ordine amandi, sed ordine subveniendi, infirmiores fortioribus anteponit, quos tales vult esse, quales jam illi sunt, quos non contemnendo, sed de his confidendo interim praeterit. Tales ergo mihi necessitates dictandi aliquid, quod me ab eis dictationibus impediat quibus magis inardesco, deesse non possunt, cum paululum spatii vix datur inter acervos occupationum, quibus nos alienae vel cupiditates vel necessitates angariatos trahunt: et quid faciam prorsus nescio. 4. Audisti unde mecum Dominum depreceris: sed etiam quod tam instanter et tam crebro me admones, nolo cesses, non nihil agens. Commendo etiam ego Excellentiae tuae Ecclesiam in", + "candidate_score": 0.654491, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_125_127", + "bdc_text": "Sed existunt undique , quae vult dominus nunc iratus nobis merito , nunc propitius gratuito propter Christum suum . Boni haec , rogo , consule nec aliud putes meme über der Zeile nachgetragen. responderi mihiAm Wortende ein gestrichener Buchstabe .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2041", + "psc_text": "ad caput crucifixi; quia bene sperantium superna exspectatio est. Jam vero illud ex ligno quod non apparet, quod fixum occultatur, unde totum illud exsurgit, profunditatem significat gratuitae gratiae: in quo multorum ingenia conteruntur id investigare conantia, ut ad extremum eis dicatur, O homo tu quis es qui respondeas Deo (Rom. IX, 20)? 65. Vivent ergo corda saturatorum pauperum in saeculum saeculi; hoc est humilium charitate flagrantium, non sua quaerentium, sed sanctorum societate gaudentium. Hoc primitus in Apostolis factum est. Sed laudando Deum, id est praedicando gratiam Dei (quoniam dictum est, Laudabunt Dominum qui requirunt eum ), quid populorum acquisierint, in eo quod sequitur, vide. CAPUT XXVII. 66. Commemorabuntur, inquit, et convertentur ad Dominum universi fines terrae; et adorabunt in conspectu ejus universae patriae gentium: quoniam Domini est regnum, et ipse dominabitur gentium. Ille irrisus, ille crucifixus, ille derelictus hoc regnum acquirit: et tradet in fine Deo et Patri; non ut", + "candidate_score": 0.654303, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_71", + "bdc_text": "Studui itaque cum d. Philippo et aliis quibusdam d. Luthero de vobis suggerere , quae sentimus , optima et avertere conatus secus obtundentium [ ?", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3983", + "psc_text": "petiisti pro te, quantum faciam, videt qui exaudiat, qui videbat quia et ante faciebam: sed redde etiam in hac re dilectionis vicem. Praepositi vestri sumus; grex Dei estis: considerate et videte pericula nostra majora esse quam vestra, et orate pro nobis. Hoc enim et nobis condecet et vobis, ut bonam rationem de vobis reddamus pastorum principi et omnium nostrum capiti, pariterque evadamus hujus mundi periculosiores blanditias quam molestias, nisi cum pax ejus ad hoc proficit, quod Apostolus orare nos monuit, ut quietam vitam et tranquillam agamus in omni pietate et charitate (I Tim. II, 2). Si enim desit pietas et charitas, quid est ab illis et a caeteris mundi malis tranquillitas et quies, nisi luxuriae perditionisque materies, sive invitamentum, sive adjumentum? Ut ergo habeamus quietam et tranquillam vitam in omni pietate et charitate, quod nos pro vobis, orate pro nobis, ubicumque estis, ubicumque sumus nusquam enim non est, cujus sumus.", + "candidate_score": 0.654012, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_114_116", + "bdc_text": "ImperatorKaiser Karl V . noster nunc et Meti evangelium his diebus profligavit. Am 13 . Oktober hatte der kaiserliche Kommissar Charles de Boisot in Metz ein scharfes antireformatorisches Mandat erlassen ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2107", + "psc_text": "Comitatum directus est, tunc Imperator contra Caecilianum potuerit judicare, et illud judicium suum quod nos recitaveramus, ubi inter partes cognoverat, Caecilianumque purgaverat, sententia posteriore rescindere. Sed dicebatur eis ut hoc potius legerent; et nihil omnino proferebant. Illae autem litterae Imperatoris, quibus ad se mitti jussit Ingentium, quas contra seipsos pro Caeciliano recitaverunt, hoc continent, quod Aelianus proconsul in causa Felicis audientiam praebuerit competentem, eumdemque Felicem a crimine traditionis innocentem fuisse constiterit: sed Ingentium ad Comitatum suum propterea jubere transmitti, ut illis qui ibi erant, et diurnis diebus eum interpellare non desinebant, apparere et intimari posset, et frustra eos Caeciliano invidiam comparare, et adversus eum violenter insurgere voluisse. 11. Quis eos crederet ista contra se recitasse pro nobis, nisi Dei omnipotentis nutu factum esset, ut non solum verba eorum Gestis tenerentur, sed etiam manus subscribentium legerentur? Nam et ordinem consulum et dierum, qui Gestis expressus est, si quis nunc diligenter advertat,", + "candidate_score": 0.653415, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_114_116", + "bdc_text": "ImperatorKaiser Karl V . noster nunc et Meti evangelium his diebus profligavit. Am 13 . Oktober hatte der kaiserliche Kommissar Charles de Boisot in Metz ein scharfes antireformatorisches Mandat erlassen ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2106", + "psc_text": "vehementer exsecratus, ideo jussit ut de exsilio dimitterentur, ut Deo judice, sicut et jam coeperant, punirentur. 10. Postea Felicis Aptungensis ordinatoris Caeciliani causam in medium miserunt, dicentes eumdem Felicem fuisse traditorem, a quo Caecilianus fuerat ordinatus: et ejusdem Constantini imperatoris pro Caeciliano contra seipsos litteras protulerunt, ubi ad proconsulem scripsit, ut ad Comitatum suum mitteretur Ingentius. Iste autem Ingentius confessus fuerat in cognitione Aeliani proconsulis falsum se fecisse adversus Felicem Caeciliani ordinatorem. Dicebant ergo isti non sine causa voluisse Imperatorem ut ad se mitteretur Ingentius, nisi quia Caeciliani adhuc causa pendebat: et conabantur immittere suspicionem vanissimam, quod posteaquam Ingentius ad Comitatum directus est, tunc Imperator contra Caecilianum potuerit judicare, et illud judicium suum quod nos recitaveramus, ubi inter partes cognoverat, Caecilianumque purgaverat, sententia posteriore rescindere. Sed dicebatur eis ut hoc potius legerent; et nihil omnino proferebant. Illae autem litterae Imperatoris, quibus ad se mitti jussit Ingentium, quas contra seipsos pro", + "candidate_score": 0.653414, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_1", + "bdc_text": "Multae causae cogunt me breviter respondere tuis piis et amantissimis literis Oben Nr. 1797. , quanquam ex prolixa charitate responsurum .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1201", + "psc_text": "fur? nescio utrum audet dicere aliquis, Aliquid horum erit, aut non erit, sicut mihi sine dubitatione respondet quod credat in Deum, et quod se convertat ad Deum. Deinde scripta tua concludens, adjungis et dicis: Ad istas ergo quaestiones peto breviter respondere digneris, ita ut non mihi de consuetudine praescribas, sed rationem reddas. 8. His litteris tuis lectis et relectis, et quantum temporis angustiae sinebant consideratis, recordatus sum Nebridium amicum meum, qui cum esset rerum obscurarum ad doctrinam pietatis maxime pertinentium diligentissimus et acerrimus inquisitor, valde oderat de quaestione magna responsionem brevem. Et quisquis hoc poposcisset, aegerrime ferebat, eumque, si ejus persona pateretur, vultu indignabundus et voce cohibebat, indignum deputans qui talia quaereret, cum de re tanta quam multa dici possent deberentque nesciret. Sed ego tibi non similiter, ut solebat ille, succenseo: es enim episcopus multis curis occupatus, ut ego; unde nec tibi facile vacat prolixum aliquid legere, nec mihi scribere.", + "candidate_score": 0.653248, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_4_6", + "bdc_text": "et institutas ab illis ecclesias Christo domino assiduis vestris et ecclesiae vestrae precibus , ut facite , commendare pergite , rogo . Librum reformationis Bullinger hatte Bucer um Zusendung des Kölner Reformationsentwurfs ( \"Einfaltigs bedencken\" ) gebeten ; s. oben Nr. 1797 , 26-28 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_4152", + "psc_text": "Domino conjunctos; atque ut hanc tanquam meam epistolam deputes, peto: etsi enim aliam propriam mittere potuissem, tamen malui huic suscribere, ut unanimitatem nostram una etiam pagina testaretur. EPISTOLA CCXLIX. Augustinus Restituto, quatenus mali tolerandi in Ecclesia. Domino desiderantissimo, et honorifica sinceritate charissimo fratri, et condiacono RESTITUTO, AUGUSTINUS, in Domino salutem. Aestus indicantes piam flammam cordis tui, indicavit mihi fidelissimus, ut scis, particeps eorum, frater Deogratias. Lege itaque Tychonium quem bene nosti, non quidem omnia probaturus; nam quae in illo cavenda sint, bene nosti. Hanc tamen quaestionem, quomodo in Ecclesia Dei si qua forte perversa vel etiam scelerata corrigere aut exstinguere non valemus, salvo unitatis vinculo toleranda sint, strenue videtur mihi tractavisse atque solvisse. Quanquam in ejus litteris tantummodo intentione correcta, ad ipsos divinarum Scripturarum fontes recurrere nos oportet, ut ibi videamus quam pauca de hac re testimonia sententiarum, vel exempla gestorum posuit, et quam nemo possit omnia ponere, nisi qui", + "candidate_score": 0.650348, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_1_3", + "bdc_text": "Multae causae cogunt me breviter respondere tuis piis et amantissimis literis Oben Nr. 1797. , quanquam ex prolixa charitate responsurum . ColoniensemErzbischof und Kurfürst Hermann von Wied . et MonasteriensemBischof Franz von Waldeck .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_391", + "psc_text": "ita non abnuimus, quibuscumque modis possumus corrigendum. Unde factum est ut etiam ad nonnullos Donatistarum primarios scriberemus, non communicatorias litteras, quas jam olim, propter suam perversitatem ab unitate catholica quae toto orbe diffusa est, non accipiunt; sed tales privatas, qualibus nobis uti etiam ad Paganos licet, quas illi etsi aliquando legerunt, respondere tamen eis sive noluerunt, sive, ut magis creditur, nequiverunt. Ubi nobis satis visum est implevisse nos officium charitatis, quam non solum nostris, sed et omnibus nos debere sanctus Spiritus docet, qui nobis ait per Apostolum: Vos autem Dominus multiplicet, et abundare faciat in charitate, in invicem et in omnes (I Thess. III, 12). Monet etiam alio loco, in modestia corripiendos diversa sentientes; Ne forte, inquit, det illis Deus poenitentiam ad cognoscendam veritatem, et resipiscant de diaboli laqueis, captivati ab ipso in ipsius voluntatem (II Tim. II, 25, 26). 2. Haec praelocutus sum, ne quis me existimet impudentius vobis", + "candidate_score": 0.650217, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_87_89", + "bdc_text": "atque hac ipsa quoque concordiae causa iactata alioque scripta sint , me clam non sunt . Sed quid faciam ? Domini sum occasionemque nullam nec debeo nec possum reiicereVor reiicere gestrichenes agendi .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3485", + "psc_text": "viverent, Dominum esse venturum: et tamen quis dubitet eos praecipue vigilasse et servasse quod omnibus dixit, ne imparatos repente veniens inveniret? CAPUT II. 4. Nondum sane intelligo quonam modo accipi debeat quod scripsit Sanctitas tua, propterea dixisse Dominum Apostolis, Non est vestrum nosse tempora vel momenta, quae Pater posuit in sua potestate; quoniam secutus adjunxit, Sed eritis mihi testes in Jerusalem, et in Judaea, et in Samaria, et usque ad ultimum terrae (Act. I, 7, 8). Quem Scripturae sensum sic exponis, ut dicas: Non ergo Apostolos testes consummationis mundi, sed nominis et resurrectionis suae voluit intelligi. Non quidem ille ait, Non est vestrum praedicare tempora; sed, Non est vestrum nosse: verum si ita vis intelligi quod ait, Non est vestrum scire, ac si diceret, Non est vestrum scientes facere, id est, non est vestrum hoc docere; quis nostrum docere audeat, vel se scire praesumat quod Deus ille magister nec eos", + "candidate_score": 0.649942, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_1_3", + "bdc_text": "Multae causae cogunt me breviter respondere tuis piis et amantissimis literis Oben Nr. 1797. , quanquam ex prolixa charitate responsurum . ColoniensemErzbischof und Kurfürst Hermann von Wied . et MonasteriensemBischof Franz von Waldeck .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1201", + "psc_text": "fur? nescio utrum audet dicere aliquis, Aliquid horum erit, aut non erit, sicut mihi sine dubitatione respondet quod credat in Deum, et quod se convertat ad Deum. Deinde scripta tua concludens, adjungis et dicis: Ad istas ergo quaestiones peto breviter respondere digneris, ita ut non mihi de consuetudine praescribas, sed rationem reddas. 8. His litteris tuis lectis et relectis, et quantum temporis angustiae sinebant consideratis, recordatus sum Nebridium amicum meum, qui cum esset rerum obscurarum ad doctrinam pietatis maxime pertinentium diligentissimus et acerrimus inquisitor, valde oderat de quaestione magna responsionem brevem. Et quisquis hoc poposcisset, aegerrime ferebat, eumque, si ejus persona pateretur, vultu indignabundus et voce cohibebat, indignum deputans qui talia quaereret, cum de re tanta quam multa dici possent deberentque nesciret. Sed ego tibi non similiter, ut solebat ille, succenseo: es enim episcopus multis curis occupatus, ut ego; unde nec tibi facile vacat prolixum aliquid legere, nec mihi scribere.", + "candidate_score": 0.649642, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_1_3", + "bdc_text": "Multae causae cogunt me breviter respondere tuis piis et amantissimis literis Oben Nr. 1797. , quanquam ex prolixa charitate responsurum . ColoniensemErzbischof und Kurfürst Hermann von Wied . et MonasteriensemBischof Franz von Waldeck .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_4194", + "psc_text": "pro visu, relegero. Divina te clementia tueatur annis innumeris, domine venerabilis. Cur mihi fons orbis parvo sermone meavit? An minus apta suis speravit corda fluentis? Cum pateat mens omnis aquis, spectetque loquacem Relligionis opem gratos da sensibus imbres, Exspectat quos plena fides Christi de stipite pendens. EPISTOLA CCLXI. Augustinus Audaci excusat occupationes suas, admonens ut vel intendat evolvendis ipsius libris, vel praesens audiat ipsum loquentem. Domino dilectissimo et in Christo praedicando, nimiumque desiderabili fratri AUDACI, AUGUSTINUS, in Domino salutem. 1. Brevem epistolam tuam, sed plane vehementem flagitatricem prolixae epistolae meae, non invitus, imo etiam laetus accepi. Non quod facile sufficerem aviditati, sed quod gratularer Charitati tuae; quia etsi non de idoneo expetis, bonum est tamen quod expetis. Et ad longam quidem epistolam conscribendam magis mihi otium quam facultas defit; occupatissimo scilicet ecclesiasticis curis, a quibus pauculae temporum stillae vix recreant, vel cogitantem aliquid, vel ea quae magis urgent et mihi", + "candidate_score": 0.649155, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_60", + "bdc_text": "tam multa praeclare agenti et peragenti tam praedicatione nominis sui quam explicatione virtutis suae in vita eius condonare ipsa professionis christianae religio iussit .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3227", + "psc_text": "operatur; sicut per illum qui in nomine Christi expellebat daemonia, cum Christum non sequeretur, quem permitti jussit propter multis utilem commendationem nominis sui (Marc. IX, 37-39). Multos quoque ait sibi in novissima die dicturos, In nomine tuo virtutes multas fecimus: quibus utique non responderet, Non vos novi (Matth. VII, 22, 23), si ad templum Dei, quod inhabitando beatificat, pertinerent. Cornelius etiam centurio antequam regeneratione incorporaretur huic templo, missum ad se angelum vidit, audiitque dicentem quod exauditae sint orationes ejus, et eleemosynae acceptae (Act. X, 4). Agit enim haec Deus tanquam ubique praesens, vel per sanctos Angelos suos. 37. Nam illa, priusquam exiret de vulva, sanctificatio Jeremiae, quanquam nonnulli hoc in typum Salvatoris accipiant, qui regeneratione non eguit; tamen etiamsi de ipso Propheta accipiatur, potest et secundum praedestinationem non inconvenienter intelligi: sicut filios Dei appellat Evangelium nondum regeneratos, ubi Caiphas cum de Domino dixisset, Expedit vobis ut unus moriatur homo pro", + "candidate_score": 0.648909, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_1", + "bdc_text": "Multae causae cogunt me breviter respondere tuis piis et amantissimis literis Oben Nr. 1797. , quanquam ex prolixa charitate responsurum .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_4195", + "psc_text": "aviditati, sed quod gratularer Charitati tuae; quia etsi non de idoneo expetis, bonum est tamen quod expetis. Et ad longam quidem epistolam conscribendam magis mihi otium quam facultas defit; occupatissimo scilicet ecclesiasticis curis, a quibus pauculae temporum stillae vix recreant, vel cogitantem aliquid, vel ea quae magis urgent et mihi videntur pluribus profutura dictantem, vel reficientem corporis vires nostrae necessarias servituti. Nam verba non desunt, quibus possit multa charta compleri; sed quod a nobis in eadem sermonis prolixitate desideras, ad hoc me idoneum non esse respondeo. Thesaurum enim sapientiae te desiderasse dixisti, sed minus accepisse quam voluisti, cum ego ex illo thesauro mendicabunda prece quotidianam stipem rogem, vixque impetrem. 2. Oraculum autem legis quomodo sum, de cujus latis atque abditis penetralibus nescio longe plura quam scio, ejusque multiplices sinus opacosque secessus adire ac penetrare non valeo sicut volo, et me non aliud quam minus dignum esse cognosco? Porro sacrator justitiae", + "candidate_score": 0.647041, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_4_6", + "bdc_text": "et institutas ab illis ecclesias Christo domino assiduis vestris et ecclesiae vestrae precibus , ut facite , commendare pergite , rogo . Librum reformationis Bullinger hatte Bucer um Zusendung des Kölner Reformationsentwurfs ( \"Einfaltigs bedencken\" ) gebeten ; s. oben Nr. 1797 , 26-28 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3616", + "psc_text": "rescripto amici, quod huic epistolae inserui, ne te forte moveat quod duos libros a me missos commemoravit, quibus respondere vacuum sibi tempus non fuisse respondit: unus est de hac quaestione, non ambo; in alio autem illud ab illo consulendo et pertractando quaesivi. Quod vero admonet et hortatur, ut magis demus operam, ut perniciosissima haeresis de Ecclesiis auferatur; illam ipsam Pelagianam haeresim dicit, quam cautissime ut devites, quantum possum, frater, admoneo, cum de animarum origine sive cogitas, sive jam disputas; ne tibi subripiat esse credendum, ullam prorsus animam nisi unius Mediatoris, non ex Adam trahere originale peccatum, generatione devinctum, regeneratione solvendum. EPISTOLA CCIII. Augustinus Largo, ut bona saeculi hujus vana expertus contemnat, utque ex perpessione malorum melior evadat. Domino insigni et praestantissimo, et desiderantissimo filio LARGO, AUGUSTINUS, in Domino salutem. Accepi litteras Eximietatis tuae, quibus me ad te petisti ut scriberem. Quod quidem non desiderares, nisi et hoc quod me posse", + "candidate_score": 0.646363, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_39", + "bdc_text": "Hoc unum tibi confirmo in domino , quod et antea non semel confirmavi :", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_4065", + "psc_text": "est Dominus Deus noster Jesus Christus: et ubi est vox illa tangentis et clamantis, Dominus meus et Deus meus; quam Christus ipse non reprehendit, sed approbavit, dicens, Quia vidisti me, credidisti (Joan. XX, 28)? Porro si et Filius Dominus Deus est, et Pater Dominus Deus est, et ambo jam duo domini et duo dii, quomodo erit verum, Dominus Deus tuus Dominus unus est? An forte Pater est unus Dominus, Filius autem non unus Dominus, sed tantum Dominus, sicut sunt dii multi et domini multi, non sicut ille unus de quo scriptum est, Dominus unus est? Quid ergo respondebimus Apostolo dicenti: Nam etsi sunt qui dicuntur dii, sive in coelo, sive in terra, sicut sunt dii multi et domini multi; nobis tamen unus Deus Pater, ex quo omnia, et nos in ipso; et unus Dominus noster Jesus Christus, per quem omnia, et nos per ipsum (I Cor. VIII, 5, 6)? Porro", + "candidate_score": 0.645208, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_1", + "bdc_text": "Multae causae cogunt me breviter respondere tuis piis et amantissimis literis Oben Nr. 1797. , quanquam ex prolixa charitate responsurum .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2319", + "psc_text": "nostri Ruffini quae proxima occurrit, nunc rescripta persolvo: de littore namque Hipponensi profectus est. Et approbo misericordiae consilium quod tibi Dominus inspiravit, mihique insinuare dignatus es. Ipse et hoc adjuvet, ipse prosperet, qui jam curam nostram ex magna parte lenivit, quia pervectus et commendatus est charissimus homo, non solum bonis operibus, sed etiam sanctis orationibus tuis. 2. Litterae sane Venerationis tuae, ubi multa quaesiisti, et quaerenda admonuisti, et quaerendo docuisti, ad me pervenerunt. Sed quas ipse continuo rescripsi per homines eorumdem sanctorum solatiorum nostrorum, sicut his tuis recentioribus comperi, non sunt redditae Venerationi tuae. In quibus quidem, quatenus ad interrogata responderim, recolere non valui; nec earum exemplum cum requisiissem, ubi hoc possem recognoscere, inveni. Ad nonnulla tamen me respondisse certus omnino sum, et ideo non ad omnia, quia ut cito finirem, festinatio perlatoris urgebat. Simul etiam miseram, sicut jusseras, et illius epistolae exemplum, quam tuae Charitati apud Carthaginem de corporum", + "candidate_score": 0.645033, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_4_6", + "bdc_text": "et institutas ab illis ecclesias Christo domino assiduis vestris et ecclesiae vestrae precibus , ut facite , commendare pergite , rogo . Librum reformationis Bullinger hatte Bucer um Zusendung des Kölner Reformationsentwurfs ( \"Einfaltigs bedencken\" ) gebeten ; s. oben Nr. 1797 , 26-28 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3868", + "psc_text": "non dubito: sed breviter, perstricte atque summatim, et opiniones rogo cujuslibet haeresis exponi, et quid contra teneat Ecclesia catholica, quantum instructioni satis est, subdi: ut velut quodam ex omnibus concepto commonitorio, si quis aliquam objectionem aut convictionem uberius, plenius ac planius nosse voluerit, ad opulenta et magnifica volumina transmittatur, quibus a diversis, et praecipue a Veneratione tua in hoc ipsum constat elaboratum. Sufficiet autem admonitio talis, ut puto, doctis et imperitis, otiosis et occupatis, et ad cujuslibet gradus ministerium Ecclesiae undecumque promotis; dum et ille qui multa legit, eadem breviter recordatur, et compendio ignarus instruitur, ut noverit quid teneat, quid evitet quid aversetur ne faciat, quid ut faciat assequatur. Fortassis autem, si tamen quod arbitror verum est, etiam adversus calumniantium malignas mentes et dolosa labia opus hoc parvum inter caetera mirifica testimonio coronae tuae non deerit: ut quibus patet campus calumniandi profusior, validis et ex omni parte conclusis fidei limitibus", + "candidate_score": 0.644367, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_1", + "bdc_text": "Multae causae cogunt me breviter respondere tuis piis et amantissimis literis Oben Nr. 1797. , quanquam ex prolixa charitate responsurum .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1821", + "psc_text": "Sermonis enim divini gratia humiliter tumens, facile ut placeret emeruit. Hinc enim plurimum placuit, quod hominis gressus aliquanto titubantes boni propositi exhortatione statuere et firmare contendis. Est enim nobis cum eodem quotidiana pro viribus nostris, et pro ingenii paupertate disputatio. Sanctae siquidem matris ejus precatione compulsus, cura mihi est eum frequentius salutandi gratia convenire, licet vicem in hac parte reddere etiam ipse dignetur. Accepta autem Venerabilitatis tuae epistola, homo qui a veri Dei stabilitate, multorum quorum in hac urbe copia est persuasione revocatur, ita motus est, ut si, quantum ipse confirmat, litterarum prolixitatem minime formidasset omne Beatitudini tuae quod habere potest insinuasset ambiguum. Sed tamen satis, sicut etiam ipse probare dignaberis, culto accuratoque sermone, et Romanae eloquentiae nitore perspicuo, aliqua sibi exsolvi impendio postulavit. Quae quidem quaestio usquequaque detrita est, et eorum super hac parte satis nota calliditas, qui dispensationem dominicae incarnationis infamant. Sed tamen etiam ego in hac parte,", + "candidate_score": 0.644139, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_106_108", + "bdc_text": "Bucer will damit sagen : Die scholastische Theologie deutet die Gegenwart des Leibes Christi nicht in grob materialistischer Weise ( vgl . die etwas ausführlichere Darlegung im Brief Bucers an Bullinger vom 13 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2650", + "psc_text": "Laborant autem homines in discendo, et brevia non valent intelligere, prolixa non amant legere. Laborant itidem in docendo, qui et pauca tardis, et multa pigris frustra ingerunt. Mitte et illius epistolae exemplum, quae apud nos aberrans non potuit inveniri. EPISTOLA CLXIII. Evodius Augustino proponit aliquot quaestiones. EVODIUS episcopus, AUGUSTINO episcopo. Pridem quaestiones misi ad Sanctitatem tuam: unam de ratione et Deo, puto per Jobinum qui servit ancillis Dei; alteram de corpore Salvatoris, de quo aestimatur quod substantiam Dei videat. Tertiam dico nunc: anima rationalis quam Salvator cum corpore assumpsit, utrum in una de opinionibus est illis quae proponuntur cum de animae origine quaeritur, si qua ibi potest veritate fulciri; an quanquam rationalis sit, non tamen ex iis speciebus quae de animalium anima dicuntur, sed in alia habetur. Quartam interrogo: qui sunt illi spiritus, de quibus in Epistola sua ponit Petrus testimonium de Domino, dicens, « Mortificatus carne, vivificatus spiritu: in", + "candidate_score": 0.644008, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_100_102", + "bdc_text": "aliqua non necessaria disputatione , ea feci causa , quam in illis literis explicaviSiehe oben Nr. 1789 , 59-66 . . Eo nihil avertere quęsivi , quam quodVor quod ein gestrichener Wortanfang . avertendum omnis recta conscientia merito iudicet .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2921", + "psc_text": "nullus in Ecclesia Dei fidelium reperitur in quolibet provectu excellentiaque justitiae, qui sibi audeat dicere non necessariam precationem orationis dominicae, Dimitte nobis debita nostra; et dicat se non habere peccatum, ne seipsum decipiat, et veritas in eo non sit (I Joan. I, 8), quamvis jam sine querela vivat. Non enim qualecumque etiam tentationis humanae, sed grave peccatum est quod in querelam venit. 19. Caetera quae illi objecta sunt, sicut Gestis defensa perviderit, ita de his procul dubio tua Beatitudo judicabit. Dabit sane nobis veniam suavitas mitissima cordis tui, quod prolixiorem epistolam fortassis quam velles tuae misimus Sanctitati. Non enim rivulum nostrum tuo largo fonti augendo refundimus; sed in hac non tamen parva tentatione temporis, unde nos liberet cui dicimus, Ne nos inferas in tentationem, utrum etiam noster, licet exiguus, ex eodem quo etiam tuus abundans, emanet capite fluentorum, hoc a te probari volumus tuisque rescriptis de communi participatione unius gratiae", + "candidate_score": 0.643941, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_90_92", + "bdc_text": "agendi negotium Nach negotium gestrichenes negotium . Christi , quam dubitare non licet obiectam divinitus . Quiescere certe mallem .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2904", + "psc_text": "operatur merces non imputatur secundum gratiam, sed secundum debitum: ei autem qui non operatur, credenti autem in eum qui justificat impium, reputatur fides ejus ad justitiam (Id. IV, 4, 5); et multa alia, quae melius potes ipse meminisse, et intelligere prudentius, et illustrius praedicare. Illam vero gratiam qua creati sumus homines, etiamsi ita appellandam non immerito intelligimus, mirum est tamen si ita appellatam in ullis legitimis propheticis, evangelicis, apostolicisque Litteris legimus. 9. Cum itaque de hac gratia Christianis fidelibus catholicisque notissima, illi objiceretur quaestio, ut eam oppugnare desineret; quid est quod cum haec sibi in libro suo velut adversante persona idem ipse objecisset, ut se respondendo purgaret, nihil aliud respondit, nisi naturam creati hominis referre gratiam Creatoris; atque ita se dicere, sine peccato impleri posse justitiam per liberum arbitrium cum adjutorio divinae gratiae, quod Deus hoc dederit homini ipsa possibilitate naturae? Cui merito respondetur, Ergo evacuatum est scandalum crucis (Galat.", + "candidate_score": 0.643452, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_23_25", + "bdc_text": "Premite hanc epistolam , quantum potestis . Monuerat hac de re Myconius nosterDas Schreiben von Myconius scheint verloren zu sein , vgl . jedoch Bucers Antwort vom 20 . Oktober ( Zürich ZB , Ms F 80 , 144 ) .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_691", + "psc_text": "ad crebrum et dulce colloquium! Sed quia id non est datum, peto ut hoc ipsum, quod in Domino quam possumus simul sumus, conservari studeas, et augeri ac perfici, et rescripta quamvis rara non spernere. Saluta obsequio meo sanctum fratrem Paulinianum, et omnes fratres qui tecum ac de te in Domino gaudent. Memor nostri exaudiaris a Domino in omni sancto desiderio tuo, domine charissime et desideratissime, et honorande in Christo frater. EPISTOLA LXVIII. Hieronymus Augustino, jam accepta epistola quae continet quaestionem de mendacio officioso, sed dubitans etiamnum an sit Augustini, negat se responsurum nisi sit certus de auctore. Meminit et Ruffini ficto nomine. Domino vere sancto, ac beatissimo papae AUGUSTINO, HIERONYMUS, in Christo salutem. 1. In ipso profectionis articulo, sancti filii nostri Asterii hypodiaconi, necessarii mei, Beatitudinis tuae litterae supervenerunt, quibus satisfacis te contra parvitatem meam librum Romam non misisse. Hoc nec ego factum audieram; sed epistolae cujusdam, quasi ad me", + "candidate_score": 0.642645, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_73_75", + "bdc_text": "]. . Ubi intelligerem meum studium nec apud vos posse quicquam amplius , tum etiam rapi ad calumnias , quae et in ultimo nostro conventuBullinger und Bucer hatten sich letztmals an der Tagung vom 28 . April bis 3 . Mai 1538 in Zürich getroffen ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_682", + "psc_text": "hoc quia iste optime noverat, negare non potuit. Nam quae negavit, Deo dimisi, judicans quae occultare permissus non est. Timui ei committere Ecclesiam, praesertim inter haereticorum circumlatrantium rabiem constitutam. Et cum me rogaret ut ad presbyterum fundi Armemanensis in campo Bullensi, unde ad nos devenerat, causa ejus insinuata litteras darem, ne quid de illo atrocius suspicaretur, ut illic vivat, si fieri potest, sine officio presbyterii correctior, misericordia commotus feci. Haec autem me praecipue prudentiae tuae intimare oportebat, ne aliqua tibi fallacia subreperet. 2. Audivi autem causam ejus, cum centum dies essent ad Dominicum Paschae, qui futurus est octavo idus aprilis. Hoc propter concilium insinuare curavi Venerabilitati tuae, quod etiam ipsi non celavi, sed ei fideliter quid institutum esset aperui: ut si intra annum causam suam, si forte sibi aliquid agendum putat, agere neglexerit, deinceps ejus vocem nemo audiat. Nos autem, beatissime domine et venerabiliter suscipiende pater, si haec indicia malae", + "candidate_score": 0.639152, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_93_95", + "bdc_text": "Haec ad te eo scribo , ut qualicunque exemplo patientiae meae tuam confirmem , tum rationem etiam reddam et animi mei , quem erga vos habui et habeoquem erga vos habui et habeo am Rande nachgetragen. , etVor et gestrichenes nedum [ ? ] . actionum mearum , in quibusin quibus korrigiert quas .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_67", + "psc_text": "1 Recentissimis litteris tuis respondere malui; non quod contempserim praecedentia quaesita tua, minusve me delectaverint, sed quod in respondendo majora quam opinaris molior. Quanquam enim longiorem, quam longissima est, epistolam tibi mittendam esse praescripseris, non tamen tantum habemus otii, quantum existimas, et quantum nos semper optasse nosti et optamus. Nec quaeras cur ita sit: illa enim facilius quibus impedior, quam cur impediar exposuerim. 2. Scribis cur ego et tu cum simus singuli eadem multa faciamus, sol autem non idem faciat quod caetera sidera. Cujus rei causam conarer. Nam si eadem nos agimus, multa et ille cum caeteris agit: si non ille, nec nos. Ambulo et ambulas, movetur et moventur; vigilo et vigilas; lucet et lucent; disputo et disputas; circuit et circumeunt: tametsi actus animi nullo modo est iis, quae videmus, comparandus. Si autem animum, ita ut aequum est, animo conferas, magis idem vel cogitare vel contemplari, vel si quid aliud", + "candidate_score": 0.638802, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_26_28", + "bdc_text": "cum gravi huius calamitatis deploratione ; sed argumentum epistolae ab Hessis , qui a vobis nuper advenerunt , Gemeint sind wohl Wigand Happel und Johannes Pincier , die im Sommer 1543 als Studenten bei Konrad Pelli kan gewohnt hatten ; s. Pellikan , Chronikon 156 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1650", + "psc_text": "sempiterna. CLASSIS TERTIA. Epistolae quas ab anno habitae collationis cum Donatistis Pelagianaeque haereseos in Africa deprehensae, scripsit Augustinus deinceps reliquo tempore vitae suae, id est ab anno 411 ad 430. EPISTOLA CXXIV. Augustinus ad Albinam, Pinianum et Melaniam ipsius desiderio venientes in Africam et Thagastae commorantes excusat se, quod illuc ad eos visendos pergere, non tam per hiemis rigorem, quam per statum Hipponensis Ecclesiae titubantem haud sibi licuisset. Dominis in Domino insignibus, et sanctitate charissimis ac desideratissimis fratribus, ALBINAE, PINIANO, et MELANIAE, AUGUSTINUS, in Domino salutem. 1. Cum habitu valetudinis vel natura frigus ferre non possim, nunquam tamen majores aestus, quam ista hieme tam horrenda, perpeti potui, quod ad vos, ad quos volatu maria transeunda fuerant, tam in proximo constitutos, tam de longinquo visendi nos gratia venientes, non dicam pergere, sed volare non potui. Et forte Sanctitas vestra eamdem hiemalem asperitatem poenae meae tantum causam putaverit; absit, charissimi. Quid enim", + "candidate_score": 0.638799, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_26_28", + "bdc_text": "cum gravi huius calamitatis deploratione ; sed argumentum epistolae ab Hessis , qui a vobis nuper advenerunt , Gemeint sind wohl Wigand Happel und Johannes Pincier , die im Sommer 1543 als Studenten bei Konrad Pelli kan gewohnt hatten ; s. Pellikan , Chronikon 156 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3477", + "psc_text": "abominationem desolationis, quod dictum est per Danielem prophetam, stantem in loco sancto, qui legit, intelligat » (Matth. XXIV, 15)? Ego autem ne petitionis Beatitudinis tuae contemptor essem, haec quemadmodum sensi, scripsi ad tuam Charitatem. Plenius autem dignare nos verbo gratiae tuae rescribendo instruere et laetificare. EPISTOLA CXCIX. DE FINE SAECULI. Augustinus Hesychio, commonstrans quomodo sint intelligentia Scripturae loca quae varie loquuntur de fine saeculi; quodque praestat non inquirere tempus adventus Christi, sed hoc agere ut unusquisque ad excipiendum illum sit paratus. Domino beatissimo, et venerabiliter suspiciendo fratri et coepiscopo HESYCHIO, AUGUSTINUS, in Domino salutem. CAPUT PRIMUM. 1. Accepi litteras Venerationis tuae, quibus valde salubriter exhortaris ut Salvatoris nostri diligatur et desideretur adventus. Facis hoc ut servus bonus ejusdem patrisfamilias, avidus lucrorum Domini tui, et volens habere plurimos socios dilectionis qua ipse praecipue et perseveranter accenderis. Intuentes igitur quod commemorasti de Apostolo, quia Dominum dixit redditurum coronam justitiae, non tantum sibi,", + "candidate_score": 0.638029, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_0", + "bdc_text": "Gratiam et pacem a domino , observande in domino et syncera charitate dilecte symmysta et frater .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_4181", + "psc_text": "Gratias itaque Deo, quod te mihi amicum facere tandem aliquando dignatur. Nunc enim nobis est rerum humanarum et divinarum cum benevolentia et charitate consensio in Christo Jesu Domino nostro, verissima pace nostra. Qui duobus praeceptis cuncta praeconia divina conclusit, dicens: Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et ex tota anima tua, et ex tota mente tua; et, Diliges proximum tuum tanquam teipsum. In iis duobus praeceptis tota Lex pendet et Prophetae (Matth. XXII, 37-40). In illo primo rerum divinarum, in hoc secundo rerum humanarum est cum benevolentia et charitate consensio. Haec duo si mecum firmissime teneas, amicitia nostra vera ac sempiterna erit; et non solum nos invicem, sed ipsi etiam Domino sociabit. 5. Quod ut fiat, exhortor gravitatem et prudentiam tuam ut jam etiam fidelium Sacramenta percipias: decet enim aetatem, et congruit, quantum credo, moribus tuis. Memento quid mihi dixeris profecturo, comicum quidem de Terentio, si recolis, versum,", + "candidate_score": 0.637268, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_106_108", + "bdc_text": "Bucer will damit sagen : Die scholastische Theologie deutet die Gegenwart des Leibes Christi nicht in grob materialistischer Weise ( vgl . die etwas ausführlichere Darlegung im Brief Bucers an Bullinger vom 13 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2649", + "psc_text": "nunc facere nimis longum est, quibus ostendatur non rationem latere, sed rationem omnino nullam esse qua credi debeat, vel possit intelligi, Deum qui ubique totus est, nec per spatia locorum corporea mole diffunditur, in qua necesse habeat partibus majoribus minoribusque constare, cerni corporeis oculis posse. Unde plura dicerem si hoc in epistola ista suscepissem, in cujus longitudinem non sentiens progressus sum, pene oblitus occupationum mearum, ita ut fortasse, quod non arbitrabar, intentioni tuae satis fecerim, qui potes paucis admonitus plura cogitare quae competunt; sed non etiam eorum in quorum manus non inaniter venire ista possunt, si diligentius et copiosius disserantur. Laborant autem homines in discendo, et brevia non valent intelligere, prolixa non amant legere. Laborant itidem in docendo, qui et pauca tardis, et multa pigris frustra ingerunt. Mitte et illius epistolae exemplum, quae apud nos aberrans non potuit inveniri. EPISTOLA CLXIII. Evodius Augustino proponit aliquot quaestiones. EVODIUS episcopus, AUGUSTINO episcopo.", + "candidate_score": 0.635814, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_20", + "bdc_text": "Et haec tempora summam omnium membrorum Christi , nedum administrorum ecclesiarum coniunctionem tam flagitant necessario ut nunquam magis .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1096", + "psc_text": "Lege enim quid de Petro scripserit Paulus, et quid inde etiam senserit Cyprianus; et non tibi displiceat Ecclesiae mansuetudo, quae membra Christi dispersa colligit, non collecta dispergit: quanquam et illi, qui tunc firmissimi fuerunt, et verba haereticorum insidiosa intelligere potuerunt, pauci quidem in comparatione caeterorum, sed tamen etiam ipsi quidam pro fide fortiter exsulabant, quidam toto orbe latitabant. Ac sic Ecclesia quae per omnes gentes crescit, in frumentis dominicis conservata est, et usque in finem, donec omnino gentes omnes, etiam barbaras teneat, conservabitur. Ipsa est enim Ecclesia in bono semine quod seminavit Filius hominis, et usque ad messem crescere inter zizania, praenuntiavit. Ager autem mundus est, messis finis est saeculi (Matth. XIII, 24-39). 32. Hilarius ergo decem provinciarum Asianarum aut zizania non triticum arguebat, aut ipsum etiam triticum quod defectu quodam periclitabatur, quanto vehementius, tanto utilius arguendum putabat. Habent enim etiam Scripturae canonicae hunc arguendi morem, ut tanquam omnibus dicatur,", + "candidate_score": 0.635777, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_13_15", + "bdc_text": "Ut primum integrum exemplum habuero , ad te et Vadianum nostrum deferri curabo ; confido vos illud non diu desyderaturos esse . De literis L [utheri ]Luther an Christoph Froschauer , 31 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_695", + "psc_text": "et longa spatia transmeante, nobis debetur otium: simulque (ut cum venia et honore tuo dixerim) ne solus mihi de poetis aliquid proposuisse videaris, memento Daretis et Entelli, et vulgaris proverbii, quod bos lassus fortius figat pedem. Tristes haec dictavimus. Utinam mereremur complexus tuos, et collatione mutua vel doceremus aliqua, vel disceremus! 3. Misit mihi, temeritate solita, maledicta sua Calphurnius cognomento Lanarius, quae ad Africam quoque studio ejus didici pervenisse. Ad quae breviter ex parte respondi; et libelli ejus vobis misi exemplaria, latius opus, cum opportunum fuerit, primo missurus tempore. In quo illud cavi, ne in quoquam existimationem laederem christianam, sed tantum ut delirantis imperitique mendacium ac vecordiam confutarem. Memento mei, sancte ac venerabilis papa. Vide, quantum te diligam, ut ne provocatus quidem voluerim respondere, nec credam tuum esse quod in altero forte reprehenderem. Frater Communis suppliciter te salutat. EPISTOLA LXIX. Alypius et Augustinus Castorio, ipsum hortantes ut in episcopatu Vaginensis", + "candidate_score": 0.635592, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_30_32", + "bdc_text": "Quanquam vero nunc acerbissimo dolore epistolam legerim , gratias tamen ago , quod exemplar eiuseius nachträglich eingefügt. miseris . Mittam enim ad d. Philippum Bucers Brief an Philipp Melanchthon ist nicht erhalten , vgl .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3326", + "psc_text": "EPISTOLA CXCIII. Augustinus Mercatori, excusans cur ad ipsius priores litteras nondum responderit, ostendensque Pelagianos in quaestione de baptismo parvulorum hoc ipso esse prope convictos, quod fatentur parvulos quodammodo credere per eos a quibus baptizandi offeruntur: deinde eosdem ex Enochi et Eliae ante obitum translatione, sive ex fidelium vivorum ad Christi adventum raptu, frustra contendere mortem non esse poenam peccati. Domino dilectissimo, et in Christi membris sincerissima charitate praedicando filio MERCATORI, AUGUSTINUS, in Domino salutem. CAPUT PRIMUM. 1. Litterae Dilectionis tuae, quas prius abs te missas apud Carthaginem accepi, tanto me affecerunt gaudio, ut etiam in posterioribus te succensentem quod tibi non rescripserim, gratissime acceperim. Ipsa quippe indignatio tua non erat simultatis initium, sed indicium charitatis. Ut autem a Carthagine non rescriberem, non occasio defuit perlatorum, sed alia magis urgentia, donec inde proficisceremur, nos occupatissimos et intentissimos continebant. Cum vero inde digressi sumus, perreximus usque ad Mauritaniam Caesariensem, quo nos ecclesiastica", + "candidate_score": 0.634847, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_5", + "bdc_text": "Librum reformationis Bullinger hatte Bucer um Zusendung des Kölner Reformationsentwurfs ( \"Einfaltigs bedencken\" ) gebeten ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3616", + "psc_text": "rescripto amici, quod huic epistolae inserui, ne te forte moveat quod duos libros a me missos commemoravit, quibus respondere vacuum sibi tempus non fuisse respondit: unus est de hac quaestione, non ambo; in alio autem illud ab illo consulendo et pertractando quaesivi. Quod vero admonet et hortatur, ut magis demus operam, ut perniciosissima haeresis de Ecclesiis auferatur; illam ipsam Pelagianam haeresim dicit, quam cautissime ut devites, quantum possum, frater, admoneo, cum de animarum origine sive cogitas, sive jam disputas; ne tibi subripiat esse credendum, ullam prorsus animam nisi unius Mediatoris, non ex Adam trahere originale peccatum, generatione devinctum, regeneratione solvendum. EPISTOLA CCIII. Augustinus Largo, ut bona saeculi hujus vana expertus contemnat, utque ex perpessione malorum melior evadat. Domino insigni et praestantissimo, et desiderantissimo filio LARGO, AUGUSTINUS, in Domino salutem. Accepi litteras Eximietatis tuae, quibus me ad te petisti ut scriberem. Quod quidem non desiderares, nisi et hoc quod me posse", + "candidate_score": 0.633216, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_116", + "bdc_text": "Oktober hatte der kaiserliche Kommissar Charles de Boisot in Metz ein scharfes antireformatorisches Mandat erlassen ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2107", + "psc_text": "Comitatum directus est, tunc Imperator contra Caecilianum potuerit judicare, et illud judicium suum quod nos recitaveramus, ubi inter partes cognoverat, Caecilianumque purgaverat, sententia posteriore rescindere. Sed dicebatur eis ut hoc potius legerent; et nihil omnino proferebant. Illae autem litterae Imperatoris, quibus ad se mitti jussit Ingentium, quas contra seipsos pro Caeciliano recitaverunt, hoc continent, quod Aelianus proconsul in causa Felicis audientiam praebuerit competentem, eumdemque Felicem a crimine traditionis innocentem fuisse constiterit: sed Ingentium ad Comitatum suum propterea jubere transmitti, ut illis qui ibi erant, et diurnis diebus eum interpellare non desinebant, apparere et intimari posset, et frustra eos Caeciliano invidiam comparare, et adversus eum violenter insurgere voluisse. 11. Quis eos crederet ista contra se recitasse pro nobis, nisi Dei omnipotentis nutu factum esset, ut non solum verba eorum Gestis tenerentur, sed etiam manus subscribentium legerentur? Nam et ordinem consulum et dierum, qui Gestis expressus est, si quis nunc diligenter advertat,", + "candidate_score": 0.632803, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_93_95", + "bdc_text": "Haec ad te eo scribo , ut qualicunque exemplo patientiae meae tuam confirmem , tum rationem etiam reddam et animi mei , quem erga vos habui et habeoquem erga vos habui et habeo am Rande nachgetragen. , etVor et gestrichenes nedum [ ? ] . actionum mearum , in quibusin quibus korrigiert quas .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3715", + "psc_text": "Nec vos judicetis esse malevolas, quando hoc indicatis. Magis quippe innocentes non estis, si sorores vestras, quas indicando corrigere potestis, tacendo perire permittitis. Si enim soror tua vulnus haberet in corpore, quod vellet occultari, dum timeret secari, nonne crudeliter abs te sileretur, et misericorditer indicaretur? Quanto ergo potius eam debes manifestare, ne perniciosius putrescat in corde? Sed antequam aliis demonstretur, per quas convincenda est si negaverit, praepositae debet ostendi, si admonita neglexerit corrigi, ne forte possit secretius correpta non innotescere caeteris. Si autem negaverit, tunc neganti adhibendae sunt aliae, ut jam coram omnibus possit, non ab una teste argui, sed a duabus tribusve convinci. Convicta vero, secundum praepositae vel presbyteri arbitrium debet emendatoriam sustinere vindictam: quam si ferre recusaverit, et si ipsa non abscesserit, de vestra societate projiciatur. Non enim et hoc fit crudeliter, sed misericorditer, ne contagione pestifera plurimas perdat. Et hoc quod dixi de oculo non figendo, etiam", + "candidate_score": 0.632582, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_5", + "bdc_text": "Librum reformationis Bullinger hatte Bucer um Zusendung des Kölner Reformationsentwurfs ( \"Einfaltigs bedencken\" ) gebeten ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1549", + "psc_text": "lumenque rationis in illo uno salutari nomine atque in una ejus Ecclesia, recreando atque reformando humano generi constitutum est. 34. Haec me tibi diutissime in hac epistola locutum, etsi alia forte tu malles, omnino non poenitet. Probabis enim haec magis, quanto magis in veritate proficies; et tunc probabis consilium meum, quod nunc utilitati studiorum tuorum minus obsecutum putas. Quanquam etiam illis ipsis quaestionibus tuis. non solum quibusdam in hac epistola, sed etiam caeteris pene omnibus in ipsis membranis, in quibus eas misisti ut potui breviter annotando responderim. In quibus si me parum, aut aliud quam volebas egisse arbitraris, non recte cogitas, mi Dioscore, a quo nunc ista quaesieris. Oratoris autem librorumque de Oratore omnes quaestiones praetermisi. Nescio quis enim nugator mihi esse visus sum, si eas exponendas persequerer. Nam de caeteris possem etiam decenter interrogari, si mihi quisquam res ipsas, non de libris Ciceronis, sed per seipsas tractandas dissolvendasque proferret.", + "candidate_score": 0.632413, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_116_118", + "bdc_text": "Oktober hatte der kaiserliche Kommissar Charles de Boisot in Metz ein scharfes antireformatorisches Mandat erlassen ; s. unten Nr. 1811 , 22-37 . Cruce excitanda etet am Rande nachgetragen.", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_426", + "psc_text": "re illos quemadmodum detestetur, audistis. Atque utinam saltem ipsius judicio insanissimis animositatibus suis finem posuissent, atque ut eis ipse cessit, ut de illa causa post episcopos judicaret, a sanctis antistitibus postea veniam petiturus, dum tamen illi quod ulterius dicerent non haberent, si ejus sententiae non obtemperarent, ad quem ipsi provocaverunt, sic et illi aliquando cederent veritati. Jussit enim ille ut ei partes ad agendam causam Romam occurrerent. Quo cum Caecilianus nescio qua causa non occurrisset, interpellatus ab eis, praecepit ut Mediolanum sequerentur. Tunc se aliqui eorum subtrahere coeperunt, fortasse indignati quia non est eos imitatus Constantinus, ut jam statim atque velociter Caecilianum damnaret absentem. Quod ubi cognovit providus Imperator, reliquos ab officialibus custoditos fecit Mediolanum pervenire. Quo cum etiam Caecilianus venisset, ipsum quoque, sicut scripsit, exhibuit, cognitaque causa, qua diligentia, qua cautela, qua provisione, sicut ejus indicant litterae, Caecilianum innocentissimum, illos improbissimos judicavit. CAPUT VIII. 21. Et adhuc baptizant extra", + "candidate_score": 0.631415, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_13_15", + "bdc_text": "Ut primum integrum exemplum habuero , ad te et Vadianum nostrum deferri curabo ; confido vos illud non diu desyderaturos esse . De literis L [utheri ]Luther an Christoph Froschauer , 31 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_724", + "psc_text": "quaedam nonnullius a me tuae offensionis indicia. Itaque, ubi mulcebar legens, ibi continuo feriebar; hoc sane vel maxime admirans, quod cum dicas te exemplaribus litterarum mearum ideo temere non putasse credendum, ne forte te respondente laesus juste expostularem, quod probare ante debuisses meum esse sermonem et sic rescribere, postea jubeas, si mea est epistola, aperte me scribere, aut mittere exemplaria veriora, ut absque ullo rancore stomachi in Scripturarum disputatione versemur. Quo pacto enim possumus in hac disputatione sine rancore versari, si me laedere paras? aut si non paras, quomodo ego, te non laedente, abs te laesus juste expostularem, quod probare ante debuisses, meum esse sermonem, et sic rescribere, hoc est et sic laedere? Nisi enim rescribendo laesisses, ego juste expostulare non possem. Proinde cum ita rescribis, ut laedas, quis locus nobis relinquitur in disputatione Scripturarum sine ullo rancore versandi? Ego quidem absit ut laedar, si mihi certa ratione volueris et", + "candidate_score": 0.629364, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_26_28", + "bdc_text": "cum gravi huius calamitatis deploratione ; sed argumentum epistolae ab Hessis , qui a vobis nuper advenerunt , Gemeint sind wohl Wigand Happel und Johannes Pincier , die im Sommer 1543 als Studenten bei Konrad Pelli kan gewohnt hatten ; s. Pellikan , Chronikon 156 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3462", + "psc_text": "revelavit sive revelaverit, peto nobiscum communicare digneris, et haec nostra rescripta sic accipere, tanquam hominis, qui mallem quidem eorum quae a me inquisisti, habere scientiam quam ignorantiam; sed quia id nondum potui, magis eligo cautam ignorantiam confiteri, quam falsam scientiam profiteri. EPISTOLA CXCVIII. Hesychius Augustino, significans consideratis divinis testimoniis de saeculi fine videri sibi diem quidem et horam frustra inquiri; attamen cognosci posse ex signis num jam instet tempus adventus Christi, quem ut cito venturum pie exspectari docet. Domino beatissimo, et charitate sincerissima venerando fratri et coepiscopo AUGUSTINO, HESYCHIUS, in Domino salutem. 1. Desideranti et exspectanti mihi sanctus compresbyter noster Cornutus litteras pertulit quas misisti, quae me laetificarunt, quia memoriam nostri bonam habere dignatus es, qui et mihi paucis, sermone proprio sanctae mentis tuae, de his quae petieram, in transitu significasti. Aliquanta autem de opusculis sancti compresbyteri Hieronymi adjunxisti, ut meam quaestionem lectione ejus operis de sanctis Scripturis explere possem.", + "candidate_score": 0.629238, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_93_95", + "bdc_text": "Haec ad te eo scribo , ut qualicunque exemplo patientiae meae tuam confirmem , tum rationem etiam reddam et animi mei , quem erga vos habui et habeoquem erga vos habui et habeo am Rande nachgetragen. , etVor et gestrichenes nedum [ ? ] . actionum mearum , in quibusin quibus korrigiert quas .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2793", + "psc_text": "ne homo, qui cum in uno offenderit fit omnium reus, in multis offendendo ( quia in multis offendimus omnes ) propter magnum aggerem reatus sui minutatim collectum, ad tribunal tanti judicis perveniat, et eam quam non fecit, misericordiam non inveniat; sed potius dimittendo atque dando mereatur sibi dimitti peccata, reddique promissa. 21. Multa dixi, quibus tibi taedium fortassis inferrem, qui haec, quae tamen approbas, non exspectas discere, quod ea docere consuevisti. Si quid autem est in eis, quantum ad rem ipsam pertinet; nam quali eloquio explicata sint, non nimis curo; si quid ergo in eis est, quod eruditionem offendat tuam, quaeso ut rescribendo admoneas, et me corrigere non graveris. Infelix est enim qui non tantos et tam sanctos tuorum studiorum labores et digne honorat, et de his Domino Deo nostro cujus munere talis es, gratias agit. Unde cum libentius debeam a quolibet discere quod inutiliter ignoro, quam promptius quoslibet docere", + "candidate_score": 0.628327, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_26_28", + "bdc_text": "cum gravi huius calamitatis deploratione ; sed argumentum epistolae ab Hessis , qui a vobis nuper advenerunt , Gemeint sind wohl Wigand Happel und Johannes Pincier , die im Sommer 1543 als Studenten bei Konrad Pelli kan gewohnt hatten ; s. Pellikan , Chronikon 156 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1497", + "psc_text": "magnum haec discere curarunt, usque ad canos episcopales, et usque ad cathedras ecclesiasticas, ea sibi in memoria durare paterentur; aut si ipsi vellent, non illa, etiam de invitorum cordibus, curae majores gravioresque secluderent; aut si aliqua ex eis in animis eorum nimia consuetudine remanerent, non etiam ipsa oblivione sepeliri mallent recordata, quam ad inepta respondere quaesita, cum in ipsa etiam scholari levitate et rhetoricis cathedris, ita obmutuisse atque obtorpuisse videantur, ut a Carthagine Hipponem, quo exponi possint, mittenda existimentur; ubi tam insolita atque omnino peregrina sunt, ut si vellem respondendi cura inspicere aliquid, volens videre quomodo ad sententiam quae mihi exponenda esset, desuper veniatur, aut ab ea deinceps quae contexeretur oratio, codicem prorsus invenire non possem. Illi autem Carthaginenses rhetores, si huic tuo studio defuerunt, non modo a me non reprehenduntur, sed etiam approbantur, si forte jam recolunt, non Romanorum fororum, sed Graecorum gymnasiorum ista solere esse certamina. Tu vero", + "candidate_score": 0.628198, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_27", + "bdc_text": "sed argumentum epistolae ab Hessis , qui a vobis nuper advenerunt , Gemeint sind wohl Wigand Happel und Johannes Pincier , die im Sommer 1543 als Studenten bei Konrad Pelli kan gewohnt hatten ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1650", + "psc_text": "sempiterna. CLASSIS TERTIA. Epistolae quas ab anno habitae collationis cum Donatistis Pelagianaeque haereseos in Africa deprehensae, scripsit Augustinus deinceps reliquo tempore vitae suae, id est ab anno 411 ad 430. EPISTOLA CXXIV. Augustinus ad Albinam, Pinianum et Melaniam ipsius desiderio venientes in Africam et Thagastae commorantes excusat se, quod illuc ad eos visendos pergere, non tam per hiemis rigorem, quam per statum Hipponensis Ecclesiae titubantem haud sibi licuisset. Dominis in Domino insignibus, et sanctitate charissimis ac desideratissimis fratribus, ALBINAE, PINIANO, et MELANIAE, AUGUSTINUS, in Domino salutem. 1. Cum habitu valetudinis vel natura frigus ferre non possim, nunquam tamen majores aestus, quam ista hieme tam horrenda, perpeti potui, quod ad vos, ad quos volatu maria transeunda fuerant, tam in proximo constitutos, tam de longinquo visendi nos gratia venientes, non dicam pergere, sed volare non potui. Et forte Sanctitas vestra eamdem hiemalem asperitatem poenae meae tantum causam putaverit; absit, charissimi. Quid enim", + "candidate_score": 0.62812, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_73_75", + "bdc_text": "]. . Ubi intelligerem meum studium nec apud vos posse quicquam amplius , tum etiam rapi ad calumnias , quae et in ultimo nostro conventuBullinger und Bucer hatten sich letztmals an der Tagung vom 28 . April bis 3 . Mai 1538 in Zürich getroffen ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2719", + "psc_text": "optime scire quod ille quaesiverat. Ecce volo ut illa sententia etiam mea sit, sed nondum esse confirmo. 9. Misisti ad me discipulos ut ea doceam quae nondum ipse didici. Doce ergo quod doceam: nam ut doceam multi a me flagitant, eisque me sicut alia multa, et hoc ignorare confiteor: et fortasse quamvis in os meum verecundentur, tamen apud se dicunt, Tu es magister in Israel, et haec ignoras (Joan. III, 10)! quod quidem Dominus ei dixit, qui erat unus illorum quos delectabat vocari Rabbi: unde etiam ad verum magistrum nocte venerat, quia fortassis erubescebat discere, qui docere consueverat. Me autem potius magistrum audire, quam velut magistrum delectat audiri. Recolo enim quid dixerit eis quos prae caeteris elegit: Vos autem, inquit, nolite vocari ab hominibus Rabbi; unus est enim magister vester, Christus (Matth. XXIII, 8). Nec alius docuit Moysen etiam per Jetro (Exod. XVIII, 14-23), nec alius Cornelium etiam per priorem", + "candidate_score": 0.628029, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_50", + "bdc_text": "de re profecto consentire vos etvos et am Rande nachgetragen. de ratione explicandi hoc mysterium tantum dissentire arbitratus sum .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_977", + "psc_text": "judex concedere, qui jam secundum leges, quae contra vos constitutae sunt, judicabat; nec ille episcopus ita venerat, aut aliquod tale mandatum a suis episcopis acceperat. Quanto ergo melius ipse imperator, qui non est eisdem legibus subditus, et qui habet in potestate alias leges ferre, cum ei collatio vestra fuerit recitata, de tota ipsa causa poterit judicare, quamvis jam olim dicta fuerit terminata? Sed ideo vos conferre volumus, non ut causa iterum finiatur; sed ut eis qui nesciunt jam finita monstretur. Quod si hoc facere vestri episcopi voluerint, quid inde perditis, et non potius acquiritis, quia voluntas vestra innotescit, ne diffidentia merito reprehendatur? An forte putatis non licere fieri, cum non vos lateat quod Dominus Christus etiam cum diabolo de Lege locutus est (Matth. IV, 4); quod cum Paulo apostolo non solum Judaei, sed etiam de haeresi Stoicorum et Epicureorum philosophi Gentium contulerunt (Act. XVII, 18)? an forte istae leges Imperatoris,", + "candidate_score": 0.627902, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_74", + "bdc_text": "Ubi intelligerem meum studium nec apud vos posse quicquam amplius , tum etiam rapi ad calumnias , quae et in ultimo nostro conventuBullinger und Bucer hatten sich letztmals an der Tagung vom 28 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_4080", + "psc_text": "CAPUT V. 26. Ecce quantum potui, exposui tibi fidem meam. Et plura quidem dici possunt, et diligentius disputari; sed vereor ne ista ipsa quae dixi, oneri sint occupationibus tuis: tamen ea non solum dictata conscribi volui, sed etiam manu mea subscribenda curavi; quod quidem et antea volueram, si quod inter nos placuerat, servaretur. Sed modo certe puto jam non a te debere dici timuisse me tibi dicere fidem meam, quando non solum dixi, sed scriptam subscripsi, ne me quisquam dicat aut dixisse quod non dixi, aut non dixisse quod dixi. Hoc fac et tu, si judices quaeris, non qui in ore tuo revereantur personam tuam, sed qui in litteris tuis exserant libertatem suam. Si enim calumniam times (quod nullo modo auderem dicere, nisi hoc ipse dixisses), licet tibi non subscribere: nam et ego propterea nolui nomen tuum scribi in his meis litteris, ne hoc forte noluisses. 27. Facile est ut", + "candidate_score": 0.627003, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_26_28", + "bdc_text": "cum gravi huius calamitatis deploratione ; sed argumentum epistolae ab Hessis , qui a vobis nuper advenerunt , Gemeint sind wohl Wigand Happel und Johannes Pincier , die im Sommer 1543 als Studenten bei Konrad Pelli kan gewohnt hatten ; s. Pellikan , Chronikon 156 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1666", + "psc_text": "contumeliarum tuarum, utrum probari possit, ignoro. Nam cum hoc quaesissem, dictum est unum tantummodo Carthaginensium de monasterio clamasse cum populo, cum illum presbyterum peterent, non cum in te indigna jactarent. Adjunxi huic epistolae ipsius promissionis exemplum, ex chartula eadem translatum, quam ipse subscripsit, et me inspiciente emendatum. EPISTOLA CXXVI. Ejusdem argumenti cum superiore: Albinae scilicet Augustinus exponit quomodo res apud Hipponem circa Pinianum gesta fuerit, expostulationibus ejus et male conceptis suspicionibus satisfaciens. Dominae sanctae ac venerabili famulae Dei ALBINAE, AUGUSTINUS, in Domino salutem. 1. Dolorem animi tui, quem te scribis explicare non posse, consolari aequum est, non augere; ut si fieri potest, sanemus suspiciones tuas, non ut eis pro nostra causa succensendo, venerandum cor tuum et Deo dicatum amplius perturbemus. Sancto fratri nostro, filio tuo Piniano, nullus ab Hipponensibus metus mortis ingestus est, etiamsi forte ipse tale aliquid timuit. Nam et nos metuebamus ne ab aliquibus perditis, qui saepe multitudini", + "candidate_score": 0.626449, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_27", + "bdc_text": "sed argumentum epistolae ab Hessis , qui a vobis nuper advenerunt , Gemeint sind wohl Wigand Happel und Johannes Pincier , die im Sommer 1543 als Studenten bei Konrad Pelli kan gewohnt hatten ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3462", + "psc_text": "revelavit sive revelaverit, peto nobiscum communicare digneris, et haec nostra rescripta sic accipere, tanquam hominis, qui mallem quidem eorum quae a me inquisisti, habere scientiam quam ignorantiam; sed quia id nondum potui, magis eligo cautam ignorantiam confiteri, quam falsam scientiam profiteri. EPISTOLA CXCVIII. Hesychius Augustino, significans consideratis divinis testimoniis de saeculi fine videri sibi diem quidem et horam frustra inquiri; attamen cognosci posse ex signis num jam instet tempus adventus Christi, quem ut cito venturum pie exspectari docet. Domino beatissimo, et charitate sincerissima venerando fratri et coepiscopo AUGUSTINO, HESYCHIUS, in Domino salutem. 1. Desideranti et exspectanti mihi sanctus compresbyter noster Cornutus litteras pertulit quas misisti, quae me laetificarunt, quia memoriam nostri bonam habere dignatus es, qui et mihi paucis, sermone proprio sanctae mentis tuae, de his quae petieram, in transitu significasti. Aliquanta autem de opusculis sancti compresbyteri Hieronymi adjunxisti, ut meam quaestionem lectione ejus operis de sanctis Scripturis explere possem.", + "candidate_score": 0.62581, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_5", + "bdc_text": "Librum reformationis Bullinger hatte Bucer um Zusendung des Kölner Reformationsentwurfs ( \"Einfaltigs bedencken\" ) gebeten ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3768", + "psc_text": "nota per Dei gratiam. Nam ad librum dulcissimum Sanctitatis tuae ita sumus alacriter jucundati, ut sicut Apostoli Dominum post resurrectionem prandentem secum non audebant interrogare quis esset; sciebant enim quia Jesus est (Joan. XXI, 12): ita et nos nec voluimus, nec ausi sumus interrogare de libro, utrum tuae Sanctitatis esset; cum ipsa fidelium gratia quae in eo liberaliter commendatur, nobis tuum, domine sancte papa, eloquiis vivasissimis contestetur. 2. Incipiamus autem, domine beatissime papa, ipsius ordinem perturbationis exponere. Charissimus frater noster Florus servus Paternitatis tuae, cum ad Uzalensem patriam fuisset suadente charitate profectus, eulogias monasterii inter suae civitatis moras, de opusculis nobis tuae attulit Sanctitatis, uno fratre Felice, qui ad tuam Sanctitatem tarde post comites suos venisse dignoscitur, eumdem librum devote dictante; ventum est ad monasterium cum eodem libello, fratre Floro ad Carthaginem de Uzalensi civitate profecto. Mihi non monstrato libro, imperitis fratribus recitare coeperunt; qui quorumdam non intelligentium corda commovit,", + "candidate_score": 0.625197, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_27", + "bdc_text": "sed argumentum epistolae ab Hessis , qui a vobis nuper advenerunt , Gemeint sind wohl Wigand Happel und Johannes Pincier , die im Sommer 1543 als Studenten bei Konrad Pelli kan gewohnt hatten ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2692", + "psc_text": "si valuerit illa quibus me moveri supra commemoravi, ita solvere ut eorum auferat dubitationem, impartiat et mihi: quod si factum fuerit, potuerunt illa verba utroque modo intelligi; sed ista sententia de nulla falsitate convincitur. Ad illas autem quaestiones quas ante misisti, excepta Dei visione per corpus, unde majus opus moliendum est, ut potui, respondi, et per Asellum diaconum misi, quod te accepisse jam puto. In recenti autem commonitorio tuo, cui nunc respondi, duo quaesieras, quorum utrumque tractatum est, unum latius, alterum brevius, de Petri scilicet apostoli verbis, et de anima Domini. Exemplum sane litterarum tuarum, quae continent interrogationem utrum Dei substantia corporaliter velut in loco videri possit, et apud nos nescio quomodo aberraverunt, nec inveniri cum diu quaererentur potuerunt, iterum admoneo mittere ne graveris. EPISTOLA CLXV. Hieronymus Marcellino et Anapsychiae, exponens diversas sententias de origine animae, hortans ut reliqua petant ab Augustino, et indicans quibus ipse sit occupatus studiis. Dominis", + "candidate_score": 0.625072, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_26_28", + "bdc_text": "cum gravi huius calamitatis deploratione ; sed argumentum epistolae ab Hessis , qui a vobis nuper advenerunt , Gemeint sind wohl Wigand Happel und Johannes Pincier , die im Sommer 1543 als Studenten bei Konrad Pelli kan gewohnt hatten ; s. Pellikan , Chronikon 156 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3326", + "psc_text": "EPISTOLA CXCIII. Augustinus Mercatori, excusans cur ad ipsius priores litteras nondum responderit, ostendensque Pelagianos in quaestione de baptismo parvulorum hoc ipso esse prope convictos, quod fatentur parvulos quodammodo credere per eos a quibus baptizandi offeruntur: deinde eosdem ex Enochi et Eliae ante obitum translatione, sive ex fidelium vivorum ad Christi adventum raptu, frustra contendere mortem non esse poenam peccati. Domino dilectissimo, et in Christi membris sincerissima charitate praedicando filio MERCATORI, AUGUSTINUS, in Domino salutem. CAPUT PRIMUM. 1. Litterae Dilectionis tuae, quas prius abs te missas apud Carthaginem accepi, tanto me affecerunt gaudio, ut etiam in posterioribus te succensentem quod tibi non rescripserim, gratissime acceperim. Ipsa quippe indignatio tua non erat simultatis initium, sed indicium charitatis. Ut autem a Carthagine non rescriberem, non occasio defuit perlatorum, sed alia magis urgentia, donec inde proficisceremur, nos occupatissimos et intentissimos continebant. Cum vero inde digressi sumus, perreximus usque ad Mauritaniam Caesariensem, quo nos ecclesiastica", + "candidate_score": 0.624658, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_5", + "bdc_text": "Librum reformationis Bullinger hatte Bucer um Zusendung des Kölner Reformationsentwurfs ( \"Einfaltigs bedencken\" ) gebeten ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2611", + "psc_text": "de Genesi scripsi, versatur haec quaestio vehementer, et ex multis rerum expertarum atque credibiliter auditarum exemplis disputatio illa silvescit. Quid in ea potuerimus vel effecerimus, cum legeris, judicabis; si tamen Dominus dignabitur donare ut eos mihi libros, quantum possum congruenter emendatos, jam liceat edere, et multorum fratrum exspectationem non jam longa disputatione suspendere. 3. Narrabo autem unum aliquid breviter unde cogites. Frater noster Gennadius, notissimus fere omnibus, nobisque charissimus medicus, qui nunc apud Carthaginem degit, et Romae suae artis exercitatione praepolluit, ut hominem religiosum nosti, atque erga pauperum curam impigra misericordia facillimoque animo benignissimum, dubitabat tamen aliquando, ut modo nobis retulit, cum adhuc esset adolescens, et in his eleemosynis ferventissimus, utrum esset ulla vita post mortem. Hujus igitur mentem et opera misericordiae quoniam Deus nullo modo desereret, apparuit illi in somnis conspicuus juvenis et dignus intendi, eique dixit: Sequere me. Quem dum sequeretur, venit ad quamdam civitatem, ubi audire coepit", + "candidate_score": 0.623887, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_93_95", + "bdc_text": "Haec ad te eo scribo , ut qualicunque exemplo patientiae meae tuam confirmem , tum rationem etiam reddam et animi mei , quem erga vos habui et habeoquem erga vos habui et habeo am Rande nachgetragen. , etVor et gestrichenes nedum [ ? ] . actionum mearum , in quibusin quibus korrigiert quas .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3318", + "psc_text": "Quod autem quibus simul scripsisti, tunc non eramus simul, ideo factum est ut singulorum singulas, non unam amborum epistolam sumeres. A me quippe digressus est perlator hujus per venerabilem fratrem et coepiscopum meum Alypium, qui tuae Sanctitati aliam rescriberet, transiturus; ad quem etiam ipsas, quas ego jam legerem, litteras tuas ipse portavit. Quae nos quanta laetitia perfuderint, quid homo nitatur loqui quod non potest eloqui? nec teipsum satis nosse arbitror, sed nobis crede, quantum boni feceris talia nobis scripta mittendo. Sicut enim tu testis es animi tui, ita nos nostri, quemadmodum sit affectus illarum sinceritate luculentissima litterarum. Si enim brevissimam epistolam tuam, quam de hac ipsa re ad beatissimum senem Aurelium per Leonem acolythum direxisti, exsultanti alacritate descripsimus, et quibus poteramus magno studio legebamus, ubi nobis exposuisti quid de illo perniciosissimo dogmate, vel quid contra de gratia Dei, quam pusillis magnisque largitur, cui est illud inimicissimum, sentias: quanta nos putas", + "candidate_score": 0.623687, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_30_32", + "bdc_text": "Quanquam vero nunc acerbissimo dolore epistolam legerim , gratias tamen ago , quod exemplar eiuseius nachträglich eingefügt. miseris . Mittam enim ad d. Philippum Bucers Brief an Philipp Melanchthon ist nicht erhalten , vgl .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1138", + "psc_text": "oculis mentis meae, purius video, ignorantiae nocte depulsa et caligine dubitationis abstersa. Quod cum saepe alias per munera epistolarum tuarum mihi donatum senserim, tum praecipue isto recentium litterarum libello, cujus mihi tam gratus quam dignus portitor fuit vir benedictus Domini frater noster Quintus diaconus: qui longo quidem posteaquam ad Urbem venerat intervallo, cum eo juxta solemnem meum morem post Pascha Domini, pro Apostolorum et martyrum veneratione venissem, benedictionem oris tui reddidit nobis; verumtamen oblitterato, quod nesciente me Romae consumpserat, tempore, recentissimus mihi visus est a conspectu tuo, ita ut tunc statim eum a te mihi venisse vix crederem, cum primum videbam et cum mihi plenum odorem suavitatis tuae in eloquiis tuis coelestis unguenti castitate fragrantibus offerebat. Fateor tamen venerandae Unanimitati tuae, non potuisse me volumen ipsum, statim ut acceperam, Romae legere. Tantae enim illic turbae erant, ut non possem munus tuum diligenter inspicere, et eo ut cupiebam perfrui; scilicet ut", + "candidate_score": 0.623519, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_27", + "bdc_text": "sed argumentum epistolae ab Hessis , qui a vobis nuper advenerunt , Gemeint sind wohl Wigand Happel und Johannes Pincier , die im Sommer 1543 als Studenten bei Konrad Pelli kan gewohnt hatten ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3326", + "psc_text": "EPISTOLA CXCIII. Augustinus Mercatori, excusans cur ad ipsius priores litteras nondum responderit, ostendensque Pelagianos in quaestione de baptismo parvulorum hoc ipso esse prope convictos, quod fatentur parvulos quodammodo credere per eos a quibus baptizandi offeruntur: deinde eosdem ex Enochi et Eliae ante obitum translatione, sive ex fidelium vivorum ad Christi adventum raptu, frustra contendere mortem non esse poenam peccati. Domino dilectissimo, et in Christi membris sincerissima charitate praedicando filio MERCATORI, AUGUSTINUS, in Domino salutem. CAPUT PRIMUM. 1. Litterae Dilectionis tuae, quas prius abs te missas apud Carthaginem accepi, tanto me affecerunt gaudio, ut etiam in posterioribus te succensentem quod tibi non rescripserim, gratissime acceperim. Ipsa quippe indignatio tua non erat simultatis initium, sed indicium charitatis. Ut autem a Carthagine non rescriberem, non occasio defuit perlatorum, sed alia magis urgentia, donec inde proficisceremur, nos occupatissimos et intentissimos continebant. Cum vero inde digressi sumus, perreximus usque ad Mauritaniam Caesariensem, quo nos ecclesiastica", + "candidate_score": 0.623021, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_30_32", + "bdc_text": "Quanquam vero nunc acerbissimo dolore epistolam legerim , gratias tamen ago , quod exemplar eiuseius nachträglich eingefügt. miseris . Mittam enim ad d. Philippum Bucers Brief an Philipp Melanchthon ist nicht erhalten , vgl .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3582", + "psc_text": "missos a sancto fratre Eusebio presbytero suscepisse, non ante multum temporis; et exinde vel ingruentibus morbis, vel dormitione sanctae et venerabilis filiae vestrae Eustochii, ita doluisse, ut propemodum contemnendos putarem. In eodem enim luto haesitat, et exceptis verbis tinnulis atque emendicatis, nihil aliud loquitur. Tamen multum egimus; ut dum epistolae meae respondere conatur, apertius se proderet, et blasphemias suas omnibus patefaceret. Quidquid enim in illa miserabili synodo Diospolitana dixisse se denegat, in hoc opere profitetur; nec grande est ineptissimis naeniis respondere. Si autem Dominus vitam tribuerit et notariorum habuerimus copiam, paucis lucubratiunculis respondebimus; non ut convincamus haeresim emortuam, sed ut imperitiam atque blasphemiam ejus, nostris sermonibus confutemus: meliusque hoc faceret Sanctitas vestra; ne compellamur contra haereticum nostra laudare. Sancti filii communes, Albina, Pinianus et Melania, plurimum vos salutant. Has litterulas de sancta Bethlehem sancto presbytero Innocentio dedi perferendas. Neptis vestra Paula miserabiliter precatur ut memores ejus sitis, et multum vos", + "candidate_score": 0.62117, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_24", + "bdc_text": "Monuerat hac de re Myconius nosterDas Schreiben von Myconius scheint verloren zu sein , vgl . jedoch Bucers Antwort vom 20 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_691", + "psc_text": "ad crebrum et dulce colloquium! Sed quia id non est datum, peto ut hoc ipsum, quod in Domino quam possumus simul sumus, conservari studeas, et augeri ac perfici, et rescripta quamvis rara non spernere. Saluta obsequio meo sanctum fratrem Paulinianum, et omnes fratres qui tecum ac de te in Domino gaudent. Memor nostri exaudiaris a Domino in omni sancto desiderio tuo, domine charissime et desideratissime, et honorande in Christo frater. EPISTOLA LXVIII. Hieronymus Augustino, jam accepta epistola quae continet quaestionem de mendacio officioso, sed dubitans etiamnum an sit Augustini, negat se responsurum nisi sit certus de auctore. Meminit et Ruffini ficto nomine. Domino vere sancto, ac beatissimo papae AUGUSTINO, HIERONYMUS, in Christo salutem. 1. In ipso profectionis articulo, sancti filii nostri Asterii hypodiaconi, necessarii mei, Beatitudinis tuae litterae supervenerunt, quibus satisfacis te contra parvitatem meam librum Romam non misisse. Hoc nec ego factum audieram; sed epistolae cujusdam, quasi ad me", + "candidate_score": 0.620159, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_13", + "bdc_text": "Ut primum integrum exemplum habuero , ad te et Vadianum nostrum deferri curabo ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_736", + "psc_text": "facio vicissim mea: Utinam mereremur complexus tuos; et collatione mutua vel doceremus aliqua, vel disceremus! si tamen esse ullo modo posset quod ego te docerem. 8. In his autem verbis non jam tuis tantum, sed etiam meis, ubi delector et reficior, et ipso quamvis pendente et non attingente utriusque nostrum desiderio, non parva ex parte consolor: ibi rursus acerrimis dolorum stimulis fodior, dum cogito inter vos, quibus Deus hoc ipsum quod uterque nostrum optavit, largum prolixumque concesserat, ut conjunctissimi et familiarissimi mella Scripturarum sanctarum pariter lamberetis, tantae amaritudinis irrepsisse perniciem, quando non, ubi non, cui non homini formidandam; cum eo tempore, quo abjectis jam sarcinis saecularibus, jam expediti Dominum sequebamini, et in ea terra vivebatis simul, in qua Dominus humanis pedibus ambulans, Pacem meam, inquit, do vobis, pacem meam relinquo vobis (Joan. XIV, 27), viris aetate maturis, et in eloquio Domini habitantibus vobis accidere potuit? Vere tentatio est vita humana", + "candidate_score": 0.617647, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_130", + "bdc_text": "Condona mihi hanc prolixitatem , quam causa invito tamen et profecto occupato extorsit .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1402", + "psc_text": "amplius addiderunt quod eum aperta terra non absorbuit, sed ad majus supplicium superis reservasse. Raptus enim, inquiunt, poenam suam compendio lucraverat funeris; usuras nunc graviores colligit funeris, cum mortuis interest vivus. Quaero enim utrum istum tunc immundum mortuum tetigerunt illi qui cum eo conspirantes, Primiani innocentiam damnaverunt. Si enim tetigerunt, utique pollutum tangendo polluti sunt. Cur ergo in ejusdem communione, atque a vestra separatis, tanquam innocentibus dilatio redeundi conceditur, ut integri honoris ac fidei regressi habeant fundamenta, et qui tanquam ordinationi Maximiani non interfuerint, mereantur audire quod eos sacrilegi surculi non polluerunt plantaria, in eadem parte positos, in eodem schismate colligatos, a vobis divisos, illis sociatos, simul in Africa constitutos, notissimos, amicissimos, conjunctissimos, qui etsi non praesentes eum ordinaverunt, propter eum tamen et absentem Primianum damnaverunt; et inquinasse dicitur surculus Caeciliani orbis terrarum populos christianos numerosissimos, remotissimos, ignotissimos, cujus non dico causam, sed multi nec nomen nosse potuerunt? Non communicant", + "candidate_score": 0.614968, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_30", + "bdc_text": "Quanquam vero nunc acerbissimo dolore epistolam legerim , gratias tamen ago , quod exemplar eiuseius nachträglich eingefügt.", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2695", + "psc_text": "ex anima, et sinuli cum brutis ammantibus conditione subsistat. Super quo quid mihi videretur, in opusculis contra Ruffinum scripsisse me novi, adversus eum libellum quem sanctae memoriae Anastasio, episcopo Romanae Ecclesiae, dedit; in quo lubrica et subdola, imo stulta confessione, dum auditorum simplicitati illudere nititur, suae fidei, imo perfidiae illusit: quos libros reor sanctum parentem vestrum habere Oceanum; olim enim editi sunt, multis Ruffini libris adversus calumnias respondentes. Certe habes ibi virum sanctum et eruditum Augustinum episcopum, qui viva, ut aiunt, voce docere te poterit, et suam, imo per se nostram explicare sententiam. CAP. II. 2. Ezechielis volumen olim aggredi volui, et sponsionem creberrimam studiosis lectoribus reddere; sed in ipso dictandi exordio ita animus meus occidentalium provinciarum, et maxime urbis Romae vastatione confusus est, ut juxta vulgare proverbium, proprium quoque ignorarem vocabulum: diuque tacui, sciens tempus esse lacrymarum. Hoc autem anno cum tres explicassem libros, subitus impetus barbarorum, de quibus", + "candidate_score": 0.613549, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_130", + "bdc_text": "Condona mihi hanc prolixitatem , quam causa invito tamen et profecto occupato extorsit .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_518", + "psc_text": "Qua in re non disputo, vel quid vos pro immanitate tanti sacrilegii mereamini, vel quantum nos christiana temperet mansuetudo; illud dico: si hoc crimen est, cur eosdem Maximianistas per judices ab eis imperatoribus missos, quos per Evangelium genuit nostra communio, graviter insectati, de basilicis quas tenebant, in quibus eos invenit ipsa conscissio, et controversiarum strepitu et jussionum potentatu et auxiliorum impetu perturbastis? In qua conflictatione quae passi sint per loca singula, recentia rerum vestigia contestantur; quae jussa sint chartae indicant, quae facta sint terrae clamant, in quibus etiam Optati illius tribuni vestri sancta memoria praedicatur. 4. Item dicere soletis quod nos Christi baptismum non habeamus, et praeter vestram communionem nusquam sit. Possem hinc uberius aliquanto disserere. Sed contra vos jam nihil opus est, qui cum Feliciano et Praetextato etiam Maximianistarum baptismum recepistis. Quotquot enim baptizaverunt quando Maximiano communicabant, cum etiam ipsos nominatim, id est Felicianum et Praetextatum de basilicis eorum,", + "candidate_score": 0.612432, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_31_33", + "bdc_text": "miseris . Mittam enim ad d. Philippum Bucers Brief an Philipp Melanchthon ist nicht erhalten , vgl . aber dessen Antwort vom 4 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3326", + "psc_text": "EPISTOLA CXCIII. Augustinus Mercatori, excusans cur ad ipsius priores litteras nondum responderit, ostendensque Pelagianos in quaestione de baptismo parvulorum hoc ipso esse prope convictos, quod fatentur parvulos quodammodo credere per eos a quibus baptizandi offeruntur: deinde eosdem ex Enochi et Eliae ante obitum translatione, sive ex fidelium vivorum ad Christi adventum raptu, frustra contendere mortem non esse poenam peccati. Domino dilectissimo, et in Christi membris sincerissima charitate praedicando filio MERCATORI, AUGUSTINUS, in Domino salutem. CAPUT PRIMUM. 1. Litterae Dilectionis tuae, quas prius abs te missas apud Carthaginem accepi, tanto me affecerunt gaudio, ut etiam in posterioribus te succensentem quod tibi non rescripserim, gratissime acceperim. Ipsa quippe indignatio tua non erat simultatis initium, sed indicium charitatis. Ut autem a Carthagine non rescriberem, non occasio defuit perlatorum, sed alia magis urgentia, donec inde proficisceremur, nos occupatissimos et intentissimos continebant. Cum vero inde digressi sumus, perreximus usque ad Mauritaniam Caesariensem, quo nos ecclesiastica", + "candidate_score": 0.612374, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_122", + "bdc_text": "Si ullo pacto fieri queat , deprecorKorrigiert aus precor. , ut Lutheri epistola prematur , ne quid illincillinc über der Zeile nachgetragen .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3434", + "psc_text": "Hanc autem quaestionem, id est, utrum qui Christianus est, etiam Judaeus vel Israelita possit intelligi, idem beatus nobis aperit et dissolvit apostolus, ubi dicit: Circumcisio quidem prodest, si Legem custodias: si autem praevaricator Legis sis, circumcisio tua praeputium facta est. Si igitur praeputium justitias Legis custodiat, nonne praeputium ejus in circumcisionem reputabitur, et judicabit quod ex natura est praeputium, Legem perficiens, te qui per litteram et circumcisionem praevaricator Legis es? Non enim qui in manifesto Judaeus est, neque quae in manifesto in carne est circumcisio; sed qui in abscondito Judaeus est, et circumcisio cordis, quae spiritu est, non littera, cujus laus non ex hominibus, sed ex Deo est (Rom. II, 25, 29). Cum igitur audiamus Apostolum Christi commendantem nobis Judaeum in abscondito, non carnis circumcisione, sed cordis, et spiritu, non littera; quis est iste, nisi Christianus? 10. Sic itaque sumus Judaei, non carnaliter, sed spiritualiter, quemadmodum sumus semen Abrahae non", + "candidate_score": 0.611936, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_122", + "bdc_text": "Si ullo pacto fieri queat , deprecorKorrigiert aus precor. , ut Lutheri epistola prematur , ne quid illincillinc über der Zeile nachgetragen .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2533", + "psc_text": "abundat delictum. Si enim data esset lex quae posset vivificare, omnino ex Lege esset justitia. Sed conclusit Scriptura omnia sub peccato, ut promissio ex fide Jesu Christi daretur credentibus: haec verba, si agnoscis, apostolica sunt. De qua lege iterum dicit, lex praevaricationis gratia posita est, donec veniret semen cui promissum est, disposita per Angelos in manu Mediatoris (Galat. III, 19-21): Christum commendans, cujus gratia salvi fiunt omnes, sive parvuli a lege peccati et mortis, cum qua nati sumus; sive majores, qui male utentes arbitrio voluntatis praevaricarunt legem naturalem ipsius rationis; sive qui legem acceperunt, quae data est per Moysen, eamque praevaricantes littera occisi sunt. Cum vero etiam evangelica praecepta homo praevaricat, velut quatriduanus mortuus putet: nec de illo tamen desperandum est propter ejus gratiam, qui non lente dixit, sed magna voce clamavit, Lazare, veni foras (Joan. XI, 43). 16. Lex ergo subintravit ut abundaret delictum: sive cum homines negligunt quod", + "candidate_score": 0.610922, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_108", + "bdc_text": "die etwas ausführlichere Darlegung im Brief Bucers an Bullinger vom 13 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_690", + "psc_text": "noveris; Deum nostrum testor, hoc me non fecisse. Sed si forte aliqua in aliquibus scriptis meis reperiuntur, in quibus aliter aliquid quam tu sensisse reperiar, non contra te dictum, sed quod mihi videbatur a me scriptum esse, puto te debere cognoscere; aut si cognosci non potest, credere. Ita sane hoc dixerim, ut ego non tantum paratissimus sim, si quid te in meis scriptis moverit, fraterne accipere quid contra sentias, aut de correctione mea, aut de ipsa tua benevolentia gavisurus; verum etiam hoc a te postulem, et flagitem. 3. O si licuisset, etsi non cohabitante, saltem vicino te in Domino perfrui ad crebrum et dulce colloquium! Sed quia id non est datum, peto ut hoc ipsum, quod in Domino quam possumus simul sumus, conservari studeas, et augeri ac perfici, et rescripta quamvis rara non spernere. Saluta obsequio meo sanctum fratrem Paulinianum, et omnes fratres qui tecum ac de te in Domino", + "candidate_score": 0.608934, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_32", + "bdc_text": "Mittam enim ad d. Philippum Bucers Brief an Philipp Melanchthon ist nicht erhalten , vgl .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3326", + "psc_text": "EPISTOLA CXCIII. Augustinus Mercatori, excusans cur ad ipsius priores litteras nondum responderit, ostendensque Pelagianos in quaestione de baptismo parvulorum hoc ipso esse prope convictos, quod fatentur parvulos quodammodo credere per eos a quibus baptizandi offeruntur: deinde eosdem ex Enochi et Eliae ante obitum translatione, sive ex fidelium vivorum ad Christi adventum raptu, frustra contendere mortem non esse poenam peccati. Domino dilectissimo, et in Christi membris sincerissima charitate praedicando filio MERCATORI, AUGUSTINUS, in Domino salutem. CAPUT PRIMUM. 1. Litterae Dilectionis tuae, quas prius abs te missas apud Carthaginem accepi, tanto me affecerunt gaudio, ut etiam in posterioribus te succensentem quod tibi non rescripserim, gratissime acceperim. Ipsa quippe indignatio tua non erat simultatis initium, sed indicium charitatis. Ut autem a Carthagine non rescriberem, non occasio defuit perlatorum, sed alia magis urgentia, donec inde proficisceremur, nos occupatissimos et intentissimos continebant. Cum vero inde digressi sumus, perreximus usque ad Mauritaniam Caesariensem, quo nos ecclesiastica", + "candidate_score": 0.607776, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_32", + "bdc_text": "Mittam enim ad d. Philippum Bucers Brief an Philipp Melanchthon ist nicht erhalten , vgl .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_691", + "psc_text": "ad crebrum et dulce colloquium! Sed quia id non est datum, peto ut hoc ipsum, quod in Domino quam possumus simul sumus, conservari studeas, et augeri ac perfici, et rescripta quamvis rara non spernere. Saluta obsequio meo sanctum fratrem Paulinianum, et omnes fratres qui tecum ac de te in Domino gaudent. Memor nostri exaudiaris a Domino in omni sancto desiderio tuo, domine charissime et desideratissime, et honorande in Christo frater. EPISTOLA LXVIII. Hieronymus Augustino, jam accepta epistola quae continet quaestionem de mendacio officioso, sed dubitans etiamnum an sit Augustini, negat se responsurum nisi sit certus de auctore. Meminit et Ruffini ficto nomine. Domino vere sancto, ac beatissimo papae AUGUSTINO, HIERONYMUS, in Christo salutem. 1. In ipso profectionis articulo, sancti filii nostri Asterii hypodiaconi, necessarii mei, Beatitudinis tuae litterae supervenerunt, quibus satisfacis te contra parvitatem meam librum Romam non misisse. Hoc nec ego factum audieram; sed epistolae cujusdam, quasi ad me", + "candidate_score": 0.603962, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_126", + "bdc_text": "Boni haec , rogo , consule nec aliud putes meme über der Zeile nachgetragen.", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_4001", + "psc_text": "Proinde, quia mihi videor inspexisse tanquam in speculo sermocinationis mecum tuae, nihil te esse malle quam virum bonum; Deum, quo nihil est melius, et unde humanus animus haurit ut bonus sit, quonam modo colendum credas, audeo percontari: nam quod eum colendum credas, jam teneo. Quaero etiam quid de Christo sentias. Quod enim eum non parvipendas, adverti: sed utrum ea et sola via quae ab illo demonstrata est, ad vitam beatam perveniri posse existimes, et aliqua ex causa non eam negligas ire, sed differas; an et aliam vel alias ad tam opimam et prae omnibus appetendam possessionem vias esse arbitreris, et aliquam earum jam te ingredi credas, nosse cupio, ut opinor, non impudenter. Diligo enim te propter id quod supra dixi, meque abs te diligi non temere existimo; nec ulla de re alia inter eos qui se benevole noverunt, sermo fructuosior, vel impenditur, vel reposcitur, vel accipitur, vel recipitur, quam unde", + "candidate_score": 0.596694, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_113", + "bdc_text": "Iram dei grassantem iam cum intestinis tum Turcicis bellis pie expavescis .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1614", + "psc_text": "Beelzebub principe daemoniorum » (Matth. XII, 24). Propter hanc mentem obdurata impietate caecatam, multiplicatae sunt infirmitates et tenebrae eorum. 5. Sed quid est quod ait, « Postea acceleraverunt? » Utrum in poenitentiam, sicut illi in Actibus Apostolorum, qui beati Petri praedicatione compuncti, crediderunt in eum quem crucifixerant, et festinantes tanto expiari peccato, ad donum gratiae cucurrerunt (Act. II, 37-41)? an vero quia virtutes animae ex fide et charitate Dei roborantur, illis impiis utroque vacuis multiplicatae sunt infirmitates animae ex impietate scelerum mortiferis languoribus occupatae? Christus etenim lumen et vita credentium est, et sanitas sub pennis ejus: unde non mirum si et tenebrae et infirmitates eorum multiplicatae sunt in interitum, qui vitam et lucem non receperunt, neque sub pennis ejus manere voluerunt; quos, ut ipse flens in Evangelio suo protestatur, saepe voluit congregare sub alas suas, sicut gallina congregat pullos suos, et noluerunt (Matth. XXIII, 37). Multiplicatis ergo infirmitatibus quo acceleraverunt?", + "candidate_score": 0.576541, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 16, + "cf_id": "cf020", + "work_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae", + "max_score": 0.712095, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_43", + "bdc_text": "non tantum panem et vinum , re vera absentis Christi signa , sed etiam corpus et sanguinem re ipsa adeoque Christum ipsum in sacra coenain sacra coena am Rande nachgetragen. adesse , administrari et percipi a percipientibus sacramenta , ut a domino instituta sunt ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2272", + "psc_text": "14. 22. 24) , etc. Iste est calix de quo in Propheta legimus: Calicem salutaris accipiam (Ps. 115. 4) . Et alibi: Calix tuus inebrians quam praeclarus est (Ps. 22. 5) . Si ergo panis, qui de coelo descendit, Corpus est Domini; et vinum quod discipulis dedit, Sanguis illius est novi Testamenti qui pro multis effusus est in remissionem peccatorum, Judaicas fabulas repellamus, et ascendamus cum Domino coenaculum magnum, stratum, atque mundatum, et accipiamus ab eo sursum calicem novi Testamenti; ibique cum eo Pascha celebrantes, inebriemur ab eo vino sobrietatis. Non enim est regnum Dei cibus, et potus, sed justitia, et gaudium, et pax in Spiritu Sancto (Rom. 14. 17) . Nec Moyses dedit nobis panem verum; sed Dominus Jesus: ipse conviva et convivium, ipse comedens, et qui comeditur. Illius bibimus Sanguinem, et sine ipso potare non possumus, et quotidie in sacrificiis ejus de genimine vitis verae, et vineae Sorec,", + "candidate_score": 0.712095, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_42_44", + "bdc_text": "Scio Lutherum nihil quam hoc contendissecontendisse über der Zeile nachgetragen . non tantum panem et vinum , re vera absentis Christi signa , sed etiam corpus et sanguinem re ipsa adeoque Christum ipsum in sacra coenain sacra coena am Rande nachgetragen. adesse , administrari et percipi a percipientibus sacramenta , ut a domino instituta sunt ; de modo praesentiae , distributionis , sumptionis nihil prorsus definire et hoc diserte confiteri se non cogitare talem modum , qui ullo modo detrahat vel naturae vel gloriae Christi , domini nostri .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2272", + "psc_text": "14. 22. 24) , etc. Iste est calix de quo in Propheta legimus: Calicem salutaris accipiam (Ps. 115. 4) . Et alibi: Calix tuus inebrians quam praeclarus est (Ps. 22. 5) . Si ergo panis, qui de coelo descendit, Corpus est Domini; et vinum quod discipulis dedit, Sanguis illius est novi Testamenti qui pro multis effusus est in remissionem peccatorum, Judaicas fabulas repellamus, et ascendamus cum Domino coenaculum magnum, stratum, atque mundatum, et accipiamus ab eo sursum calicem novi Testamenti; ibique cum eo Pascha celebrantes, inebriemur ab eo vino sobrietatis. Non enim est regnum Dei cibus, et potus, sed justitia, et gaudium, et pax in Spiritu Sancto (Rom. 14. 17) . Nec Moyses dedit nobis panem verum; sed Dominus Jesus: ipse conviva et convivium, ipse comedens, et qui comeditur. Illius bibimus Sanguinem, et sine ipso potare non possumus, et quotidie in sacrificiis ejus de genimine vitis verae, et vineae Sorec,", + "candidate_score": 0.698747, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_41_43", + "bdc_text": "Ad religionis autem substantiam pertinere etiam censeo doctrinam usumque sacramentorum . Scio Lutherum nihil quam hoc contendissecontendisse über der Zeile nachgetragen . non tantum panem et vinum , re vera absentis Christi signa , sed etiam corpus et sanguinem re ipsa adeoque Christum ipsum in sacra coenain sacra coena am Rande nachgetragen. adesse , administrari et percipi a percipientibus sacramenta , ut a domino instituta sunt ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2272", + "psc_text": "14. 22. 24) , etc. Iste est calix de quo in Propheta legimus: Calicem salutaris accipiam (Ps. 115. 4) . Et alibi: Calix tuus inebrians quam praeclarus est (Ps. 22. 5) . Si ergo panis, qui de coelo descendit, Corpus est Domini; et vinum quod discipulis dedit, Sanguis illius est novi Testamenti qui pro multis effusus est in remissionem peccatorum, Judaicas fabulas repellamus, et ascendamus cum Domino coenaculum magnum, stratum, atque mundatum, et accipiamus ab eo sursum calicem novi Testamenti; ibique cum eo Pascha celebrantes, inebriemur ab eo vino sobrietatis. Non enim est regnum Dei cibus, et potus, sed justitia, et gaudium, et pax in Spiritu Sancto (Rom. 14. 17) . Nec Moyses dedit nobis panem verum; sed Dominus Jesus: ipse conviva et convivium, ipse comedens, et qui comeditur. Illius bibimus Sanguinem, et sine ipso potare non possumus, et quotidie in sacrificiis ejus de genimine vitis verae, et vineae Sorec,", + "candidate_score": 0.698012, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_69_71", + "bdc_text": "Tribui hoc iusto dei in nos iudicio et conditioni ecclesiae vestrae . Vos Christum spectare et regnum eius quęrere vero corde et magno studio non dubitavi . Studui itaque cum d. Philippo et aliis quibusdam d. Luthero de vobis suggerere , quae sentimus , optima et avertere conatus secus obtundentium [ ?", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3085", + "psc_text": "Nihil omnino agimus, qui nos per multitudinis exempla defendimus, et ad consolationem nostram, aliena saepe numerantes vitia, deesse nobis dicimus, quos debeamus sequi. Ad illius exemplum mittimur, quem omnes fatemur imitandum. Atque ideo praecipua tibi cura sit, legem nosse divinam: per quam possis, quasi praesentia cernere exempla sanctorum: quid faciendum sit, quidve vitandum, illius consilio disce [al. discere ]. Maximum enim ad justitiam auxilium, est implere divinis eloquiis animum, et quod opere exequi cupias, semper corde meditari. Rudi adhuc populo, et hominibus ad obedientiam insuetis, per Moysen imperatur a Domino, ut in signum memoriae, qua praecepta Domini recordentur: per singulas vestimentorum fimbrias, habeant cum cocco hiacynthini coloris insignia, ut etiam casu huc illucque respicientibus oculis, mandatorum coelestium memoria nascatur. De quibus fimbriis Pharisaei redarguuntur a Domino (Matth. 23. 5), 1103 quod eas perverso usu, non ad commonitionem praeceptorum dei, sed ad ostentationem sui habere coeperint, ut scilicet quasi de majoris", + "candidate_score": 0.694506, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_80_82", + "bdc_text": "Novit dominus , quam nihil quęsierim in hac causa quam gloriam suam sicut etiam in aliis actionibus meis publicispublicis über der Zeile nachgetragen. . At sive ita me diligat dominus , a quo diligi tamen me non dubito , sive ita mereantur mea cum alia tum inconsyderationis et fidentiae intempestivae peccata , quod certissimum est , natus ad calumnias et odia ferendaferenda über der Zeile nachgetragen . videri queam .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3034", + "psc_text": "Adonai Dominus: Non prolongabuntur amplius omnes sermones mei, quoscumque loquar; quia loquar verbum, et faciam (Ibid. v. 28) . Sanctus David de impiis et de scelestis dicit (quorum tu pars non modica, sed princeps es) quod saeculi felicitate fruerentur et dicerent: Quomodo cognovi Deus, et si est scientia in excelso? Ecce ipsi peccatores et abundantes in saeculo obtinuerunt divitias (Psal. 72. 11. et 12) : pene lapso pede et fluctuanti vestigio causabatur, dicens: Ergo sine causa justificavi cor meum, et lavi inter innocentes manus meas (Ibid. v. 13) . Praemiserat enim, Quia aemulatus sum super iniqua agentes, pacem peccatorum videns: quia non est respectus morti [al. in morte] eorum, et solida plaga in flagella [al. flagello] eorum. In laboribus hominum non sunt, et cum hominibus non flagellabuntur. Propterea tenuit eos superbia, circumdati sunt iniquitate et impietate sua. Egredietur sicut ex adipe iniquitas eorum: transierunt in affectum cordis. Cogitaverunt, et locuti", + "candidate_score": 0.694172, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_20_22", + "bdc_text": "Et haec tempora summam omnium membrorum Christi , nedum administrorum ecclesiarum coniunctionem tam flagitant necessario ut nunquam magis . At , quia Christo et ecclesiae eius omnia volumus , ut debemus , ut debemus über der Zeile nachgetragen. esse , facere et pati , et infectum fieri , quod factum est , non potest , Vgl. Adagia , 2 , 3 , 72 ( LB II 513 ) . nec certe vulnus hoc privatim acceptum publicae purgationis remedio non magis exacerbari , vos per dominum Iesum , sponsum ecclesiae suae , caput nostrum omnium , per ecclesiam ipsam tam periculose nunc undique laborantem rogo , oro , obsecro :", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3129", + "psc_text": "XIII. nullo modo praevenire suae passionis tempora permisit. Aliqua tamen contra figuram fecisse narrat Evangelium, quia cum a Juda traderetur Judaeis, XI. die mensis primi tentus est. Et cum sui corporis et sanguinis sacramenta dare in sua vita, et discipulis suis dignatus fuerit, hoc contra figuram fecisse monstratur. Cum ille agnus igitur in typo Christi Pascha occidi praecipitur assatus igni cum capite et pedibus, et interanea post suam occisionem consumi a populo mandaretur. Hoc autem, ut mihi videtur, propter duas rationabiles causas Dominus fecisse cognoscitur, ne cum Pascha cum discipulis manducaret, nisi postea sacrificium commutasset, dicens: Hoc est corpus meum (Matth. 26. 26) ; sic etiam postea observari debere crederetur. Haec autem altera, ut opinor, causa, ut corpus Domini integrum et suum sanguinem in se continens ante passionem cernerent, hoc corpore spiritualiter refici crederent, et sic etiam nunc a nobis credi debeat. Et hoc etiam intueri debemus, quod non in", + "candidate_score": 0.691476, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_109_111", + "bdc_text": "Dezember 1544 , Vadian BW VI 376 ) . quare , cum disputatur contra ponentes corporalem quandam Christi in coena praesentiam , quae verbo dei dissentanea sit , creditur vulgo peti Lutherus , quem bono ecclesiae Christi irritari nolim religione officii mei et veneratione donorum Christi in eo optarim etiam non offendi . Dominus Iesus dirigat sua omnia organa , quo ad aedificationem ecclesiae elaborent et perficiantet perficiant über der Zeile nachgetragen. omnia , et avertat ubique , quae a satana et humana imbecillitate obiiciuntur offendicula .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1630", + "psc_text": "esse compulsum corpora fabricare? Quis, juxta beatum Lucam (Cap. 1. v. 2), eorum qui viderunt et ministri fuerunt sermonis Dei, huic tradidit ad docendum, negligentia, et motu, et fluxu de altioribus rationabilium creaturarum, provocatum Deum mundi hujus condere diversitatem? cum creationem ejus Moyses explicans dixerit, nec indicaverit [al. judicaverit ] propter aliquas causas praecedentes, de rationabilibus sensibilia, de invisibilibus 593 visibilia, de melioribus pejora prolata, quod apertissime Origenes praedicat. Dicit enim propter peccata intelligibilium creaturarum mundum esse coepisse; nolens Pascha celebrare cum sanctis, neque cum Paulo dicere: Invisibilia Dei, a creatura mundi per ea quae facta sunt, intellecta conspiciuntur (Rom. 1) : Nec cum Propheta vociferari: Consideravi opera tua, et obstupui. Aliter enim mundi pulchritudo subsistere non valebat, nisi eum varius creaturarum implesset ornatus. Denique sol et luna, duo magna luminaria, et stellae reliquae antequam hoc essent, in quod eas creatas quotidiani cursus testatur officium, non erant absque corporibus, nec", + "candidate_score": 0.690751, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_54_56", + "bdc_text": "Lutherum scio , quantum quidem sciri consilia hominum possunt , deum toto pectore Adagia , 1. 4. 26 ( LB II 160f) . quęrere in Christo domino nec aliud quicquam in ecclesia obtinere velle quam verbum dei , nec alia de causa adversari vobis , quam quod putet vos verbo dei detrahere . Ideo , quae etiam contra me ipsum aliquando iudicavit durius et gravissima infamiavor infamia ein gestrichener Wortanfang .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2898", + "psc_text": "4. 13. et sqq.) . Injuriam tibi fieri putas et destrui arbitrii libertatem, si ad Deum semper auctorem recurras, si ex illius pendeas voluntate, et dicas: Oculi mei semper ad Dominum, quoniam ipse evellet de laqueo pedes meos? (Psal. 24. 15) . Unde et audes lingua proferre temeraria, unumquemque arbitrio suo regi? Si suo arbitrio regitur, ubi est auxilium Dei? Si Christo rectore non indiget, quomodo scribit Jeremias: Non est in homine via ejus. Et: a Domino gressus hominis diriguntur? (Jerem. 10. 23) . Facilia dicis Dei esse mandata, et tamen nullum proferre potes, qui universa compleverit. Responde mihi, facilia sunt, an difficilia? Si facilia, profer quis ea impleverit, et cur David in Psalmo canat: Qui fingis laborem in praecepto (Psal. 93. 20) . Et iterum: Propter verba labiorum tuorum ego custodivi vias duras (Psal. 16. 4) . Et Dominus in Evangelio: Intrate per angustam portam (Matth. 7. 13) .", + "candidate_score": 0.690233, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_48_50", + "bdc_text": "Christi signa inVor in gestrichenes modo . sacra coena et non Christum ipsum dispensari et sumi existimetis , Vgl. den Abendmahlsartikel des Bekenntnisses , RBS I/2 52f ( dt. ) bzw. 65f ( lat. ) , Art. 22 ( 23 ) . de re profecto consentire vos etvos et am Rande nachgetragen. de ratione explicandi hoc mysterium tantum dissentire arbitratus sum .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3129", + "psc_text": "XIII. nullo modo praevenire suae passionis tempora permisit. Aliqua tamen contra figuram fecisse narrat Evangelium, quia cum a Juda traderetur Judaeis, XI. die mensis primi tentus est. Et cum sui corporis et sanguinis sacramenta dare in sua vita, et discipulis suis dignatus fuerit, hoc contra figuram fecisse monstratur. Cum ille agnus igitur in typo Christi Pascha occidi praecipitur assatus igni cum capite et pedibus, et interanea post suam occisionem consumi a populo mandaretur. Hoc autem, ut mihi videtur, propter duas rationabiles causas Dominus fecisse cognoscitur, ne cum Pascha cum discipulis manducaret, nisi postea sacrificium commutasset, dicens: Hoc est corpus meum (Matth. 26. 26) ; sic etiam postea observari debere crederetur. Haec autem altera, ut opinor, causa, ut corpus Domini integrum et suum sanguinem in se continens ante passionem cernerent, hoc corpore spiritualiter refici crederent, et sic etiam nunc a nobis credi debeat. Et hoc etiam intueri debemus, quod non in", + "candidate_score": 0.689341, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_81_83", + "bdc_text": "At sive ita me diligat dominus , a quo diligi tamen me non dubito , sive ita mereantur mea cum alia tum inconsyderationis et fidentiae intempestivae peccata , quod certissimum est , natus ad calumnias et odia ferendaferenda über der Zeile nachgetragen . videri queam . Quae enim Wittenpergae et alibi de actionibus meis RatisponaeZu Bucers Mit wirkung am Regensburger Religionsgespräch von 1541 und der daraus erwachsenen Kritik s. Volker Ortmann , Reformation und Einheit der Kirche .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1466", + "psc_text": "mentionem. Certe Apollinarii et Didymi inter se dogma contrarium est. Rapiat me ergo utraque turma diversum altrinsecus, quia magistrum utrumque confiteor. Si expedit odisse homines, et gentem aliquam detestari, miro odio adversor circumcisos. Usque hodie enim persequuntur Dominum nostrum Jesum Christum in synagogis Satanae. Objiciat mihi quispiam, cur hominem Judaeum habuerim praeceptorem? Et audet quidam proferre litteras meas ad Didymum, quasi ad Magistrum? Grande crimen discipuli, si hominem eruditum et senem magistrum dixerim. Et tamen volo inspicere ipsam Epistolam, quae tanto tempore in calumniam reservata est. Nihil praeter honorem et salutationem continet. Inepta sunt haec et frivola. Arguite potius ubi haeresim defenderim, ubi pravum Origenis dogma laudaverim. In lectione Isaiae (Cap. 6), in qua duo Seraphim clamantia describuntur, illo interpretante Filium et Spiritum Sanctum, nonne ego detestandam expositionem in duo Testamenta mutavi? Habetur liber in manibus, ante viginti annos editus. Tot opuscula mea, et maxime Commentarii, juxta opportunitatem locorum gentilem", + "candidate_score": 0.686052, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_103_105", + "bdc_text": "Corporalem praesentiam domini in sacra coenain sacra coena über der Zeile nachgetragen. , quae detrahat veritati naturae humanae in Christo vel gloriae eius caelesti , poni a d. Luthero ne suspicor quidem . Papistae , qui quidem scholasticos sequuntur , nihil quam habitudinem ( ita loquitur Thomas AquinasVgl. Thomas von Aquin , Summa theologiae , III' q. 76 a. 6 ad 3. ) corporis domini ad species pani et vini ponunt ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1625", + "psc_text": "acquiescant Ecclesiasticae veritati, et festivitatem dominicae passionis non faciant imperfectam, ne principalem et majorem hominis partem in Salvatore negent, absque anima et mente corpus illius asserentes. 591 Si enim ita erat, quid de se volens intelligi, loquebatur: Pastor bonus animam suam ponit pro ovibus (Joan. 10) ? Et si tantum carnem hominis assumpserat, cur in passione dicebat: Spiritus promptus, caro autem infirma (Matth. 26) ? 8. Unde sciendum est, quod ex omni parte temperatum humanae conditionis exhibens sacramentum, perfectam similitudinem nostrae conditionis assumpserit, nec carnem tantum, nec animam irrationalem, et sine sensu, sed totum corpus totamque animam sibi socians, perfectum in se hominem demonstravit [f. demonstrarit ], ut perfectam cunctis hominibus in se, et per se largiretur salutem; habensque nostri consortium, qui de terra conditi sumus, nec carnem deduxit de coelo, nec animam, quae prius substiterat, et ante carnem ejus condita erat, suo corpori copulavit, sicut Origenis nituntur docere discipuli.", + "candidate_score": 0.685825, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_59_61", + "bdc_text": "domino in illoVor illo gestrichenes ipso . tam multa praeclare agenti et peragenti tam praedicatione nominis sui quam explicatione virtutis suae in vita eius condonare ipsa professionis christianae religio iussit . Idem igitur faciendum et aliis suadere oportuit .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3085", + "psc_text": "Nihil omnino agimus, qui nos per multitudinis exempla defendimus, et ad consolationem nostram, aliena saepe numerantes vitia, deesse nobis dicimus, quos debeamus sequi. Ad illius exemplum mittimur, quem omnes fatemur imitandum. Atque ideo praecipua tibi cura sit, legem nosse divinam: per quam possis, quasi praesentia cernere exempla sanctorum: quid faciendum sit, quidve vitandum, illius consilio disce [al. discere ]. Maximum enim ad justitiam auxilium, est implere divinis eloquiis animum, et quod opere exequi cupias, semper corde meditari. Rudi adhuc populo, et hominibus ad obedientiam insuetis, per Moysen imperatur a Domino, ut in signum memoriae, qua praecepta Domini recordentur: per singulas vestimentorum fimbrias, habeant cum cocco hiacynthini coloris insignia, ut etiam casu huc illucque respicientibus oculis, mandatorum coelestium memoria nascatur. De quibus fimbriis Pharisaei redarguuntur a Domino (Matth. 23. 5), 1103 quod eas perverso usu, non ad commonitionem praeceptorum dei, sed ad ostentationem sui habere coeperint, ut scilicet quasi de majoris", + "candidate_score": 0.685184, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_33_35", + "bdc_text": "aber dessen Antwort vom 4 . November ( MBW 3364). , quo videat , quam necessarium sit , ut cum reliquis optimis illic viris advigilet contra stultos quosdam et eos , ut numero perpaucos , ita profecto nulla de caussa sese afferentes delatores et incentores , quibus ista debemus satanae moliminaWie aus der erwähnten Antwort Melanchthons hervorgeht , war der Brief Luthers von Markus Crodel angeregt worden. . De ratione et successu concordiae , in qua concilianda et conservanda laboravi tot annislaboravi tot annis am Rande nachgetragen .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_696", + "psc_text": "de omnibus intelligendum est, ut impleatur illud quod scriptum est: « Omnis qui sanctificat semetipsum, inter beatos numerabitur. Beati enim mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt » (Matth. 5. 8). 8. Cum haec ita se habeant, dilectissime, custodi animam tuam, et desine contra [al. circa ] nos murmurare. Dicit enim Scriptura divina: « Nolite murmurare adinvicem, sicut quidam murmuraverunt, et a serpentibus perierunt » (1. Cor. 10. 9. et 10): magis acquiesce veritati, et dilige nos diligentes te, et veritatem. Deus autem pacis praestet nobis juxta suam clementiam, ut conteratur Satanas sub pedibus Christianorum, et abjiciatur omnis occasio perversa, ne scindatur in nobis vinculum caritatis et pacis, et rectae fidei praedicatio. 9. Notanda historiola. -- Praeterea audivi quosdam murmurare contra me, quia quando simul pergebamus ad sanctum locum qui vocatur Bethel, ut ibi Collectam tecum ex more ecclesiastico facerem, et venissem ad villam quae dicitur Anablatha, vidissemque ibi praeteriens lucernam", + "candidate_score": 0.685019, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_33_35", + "bdc_text": "aber dessen Antwort vom 4 . November ( MBW 3364). , quo videat , quam necessarium sit , ut cum reliquis optimis illic viris advigilet contra stultos quosdam et eos , ut numero perpaucos , ita profecto nulla de caussa sese afferentes delatores et incentores , quibus ista debemus satanae moliminaWie aus der erwähnten Antwort Melanchthons hervorgeht , war der Brief Luthers von Markus Crodel angeregt worden. . De ratione et successu concordiae , in qua concilianda et conservanda laboravi tot annislaboravi tot annis am Rande nachgetragen .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2094", + "psc_text": "viri quatuor votum habentes super se: his assumptis sanctifica te cum ipsis, et impende in eos ut radant capita: et scient [al. sciant] omnes quia quae de te audierunt falsa sunt; sed sequeris et ipse custodiens Legem, de gentibus autem qui crediderunt, nos mandavimus, judicantes nihil ejusmodi servare illos, nisi ut se observent ab idolis immolato, et a sanguine, et a fornicatione (Act. 21. 20 et sqq) . Non, ut opinor, obscurum est, et Jacobum 766 hoc ideo monuisse, ut scirent falsa esse quae de illo audierant, hi qui cum in Christum ex Judaeis credidissent, tamen aemulatores erant Legis, ne per doctrinam Christi, velut sacrilega, nec Deo mandante conscripta damnari putarentur, quae per Moysen patribus fuerant ministrata: hoc enim de Paulo jactaverant non illi qui intelligebant quo animo a Judaeis fidelibus observari tunc ista deberent, propter commendandam scilicet auctoritatem divinam, et sacramentorum illorum Propheticam sanctitatem, non propter adipiscendam salutem, quae", + "candidate_score": 0.68383, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_102_104", + "bdc_text": "avertendum omnis recta conscientia merito iudicet . Corporalem praesentiam domini in sacra coenain sacra coena über der Zeile nachgetragen. , quae detrahat veritati naturae humanae in Christo vel gloriae eius caelesti , poni a d. Luthero ne suspicor quidem . Papistae , qui quidem scholasticos sequuntur , nihil quam habitudinem ( ita loquitur Thomas AquinasVgl.", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1625", + "psc_text": "acquiescant Ecclesiasticae veritati, et festivitatem dominicae passionis non faciant imperfectam, ne principalem et majorem hominis partem in Salvatore negent, absque anima et mente corpus illius asserentes. 591 Si enim ita erat, quid de se volens intelligi, loquebatur: Pastor bonus animam suam ponit pro ovibus (Joan. 10) ? Et si tantum carnem hominis assumpserat, cur in passione dicebat: Spiritus promptus, caro autem infirma (Matth. 26) ? 8. Unde sciendum est, quod ex omni parte temperatum humanae conditionis exhibens sacramentum, perfectam similitudinem nostrae conditionis assumpserit, nec carnem tantum, nec animam irrationalem, et sine sensu, sed totum corpus totamque animam sibi socians, perfectum in se hominem demonstravit [f. demonstrarit ], ut perfectam cunctis hominibus in se, et per se largiretur salutem; habensque nostri consortium, qui de terra conditi sumus, nec carnem deduxit de coelo, nec animam, quae prius substiterat, et ante carnem ejus condita erat, suo corpori copulavit, sicut Origenis nituntur docere discipuli.", + "candidate_score": 0.681318, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_34_36", + "bdc_text": "November ( MBW 3364). , quo videat , quam necessarium sit , ut cum reliquis optimis illic viris advigilet contra stultos quosdam et eos , ut numero perpaucos , ita profecto nulla de caussa sese afferentes delatores et incentores , quibus ista debemus satanae moliminaWie aus der erwähnten Antwort Melanchthons hervorgeht , war der Brief Luthers von Markus Crodel angeregt worden. . De ratione et successu concordiae , in qua concilianda et conservanda laboravi tot annislaboravi tot annis am Rande nachgetragen . ut bona fide - id novitVor novit ein gestrichener Wortanfang .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3105", + "psc_text": "enim etiam extraneos ad fidem homines, per fidelium opera proficere, ut religionem ipsam religionis disciplina commendet. Et ideo sicut luminaria in mundo lucere 1109 nos jubet, in medio nationis pravae et perversae, ut incredulae mentes errantium, ex nostrorum actuum lumine, ignorantiae suae tenebras deprehendant. Unde et ipse ad Romanos ait: Providentes bona non solum coram Deo sed etiam coram hominibus (Rom. 12. 17) . Et alibi: Sine offensione estote Judaeis, et gentibus, et Ecclesiae Dei, sicut ego per omnia omnibus placeo, non quaerens quod mihi utile est, sed quod multis (1. Cor. 10. 32. 33) . Beatus est qui tam sancte, tamque graviter disposuit vitam suam, ut de eo sinistri aliquid ne fingi quidem possit: dum adversus obtrectatorum libidinem pugnat meriti magnitudo nec fingere quisquam ausus est, quod a nullo putat esse credendum. Quod si id assequi difficile atque nimis arduum est, saltem hanc adhibeamus vitae nostrae diligentiam, ne malae", + "candidate_score": 0.681081, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_81_83", + "bdc_text": "At sive ita me diligat dominus , a quo diligi tamen me non dubito , sive ita mereantur mea cum alia tum inconsyderationis et fidentiae intempestivae peccata , quod certissimum est , natus ad calumnias et odia ferendaferenda über der Zeile nachgetragen . videri queam . Quae enim Wittenpergae et alibi de actionibus meis RatisponaeZu Bucers Mit wirkung am Regensburger Religionsgespräch von 1541 und der daraus erwachsenen Kritik s. Volker Ortmann , Reformation und Einheit der Kirche .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2024", + "psc_text": "omnia, et in mente mea plurima coacervans, accito notario, vel mea, vel aliena dictavi, nec ordinis, nec verborum, interdum nec sensuum memor. Jam Domini misericordiae est, ne per imperitiam nostram ab aliis bene dicta dispereant; et non placeant inter extrancos, quae placent inter suos). » Si quid igitur reprehensione dignum putaveras in explanatione nostra, eruditionis tuae fuerat quaerere, utrum ea quae scripsimus, haberentur in Graecis, ut si illi non dixissent, tunc meam proprie sententiam condemnares: praesertim cum libere in Praefatione confessus sim, Origenis Commentarios me esse secutum, et vel mea, vel aliena dictasse; et in fine ejusdem 740 capituli, quod reprehendis, scripserim: « (Si cui iste non placet sensus, quo nec Petrus peccasse, nec Paulus procaciter ostenditur arguisse majorem, debet exponere, qua consequentia Paulus in altero reprehendat, quod ipse commisit). » Ex quo ostendi, me non ex definito id defendere, quod in Graecis legerem: sed ea expressisse quae legeram, ut", + "candidate_score": 0.680861, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_105_107", + "bdc_text": "Thomas von Aquin , Summa theologiae , III' q. 76 a. 6 ad 3. ) corporis domini ad species pani et vini ponunt ; Bucer will damit sagen : Die scholastische Theologie deutet die Gegenwart des Leibes Christi nicht in grob materialistischer Weise ( vgl .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2271", + "psc_text": "in diem illum, quo bibam illud novum vobiscum in regno Patris mei (Matth. 26. 29) . Ex hoc loco quidam mille annorum fabulam struunt, in quibus Christum regnaturum corporaliter esse contendunt, et bibiturum vinum, quod ex illo tempore 824 usque ad consummationem mundi non biberit. Nos autem audiamus panem, quem fregit Dominus, deditque discipulis suis, esse Corpus Domini Salvatoris, ipso dicente ad eos, Accipite, et comedite, hoc est Corpus meum: et calicem illum esse, de quo iterum locutus est: Bibite ex hoc omnes: hic est enim Sanguis meus novi Testamenti, qui pro multis effundetur (Matth. 26. 26. 27. 28; Marc. 14. 22. 24) , etc. Iste est calix de quo in Propheta legimus: Calicem salutaris accipiam (Ps. 115. 4) . Et alibi: Calix tuus inebrians quam praeclarus est (Ps. 22. 5) . Si ergo panis, qui de coelo descendit, Corpus est Domini; et vinum quod discipulis dedit, Sanguis illius est", + "candidate_score": 0.680472, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_34_36", + "bdc_text": "November ( MBW 3364). , quo videat , quam necessarium sit , ut cum reliquis optimis illic viris advigilet contra stultos quosdam et eos , ut numero perpaucos , ita profecto nulla de caussa sese afferentes delatores et incentores , quibus ista debemus satanae moliminaWie aus der erwähnten Antwort Melanchthons hervorgeht , war der Brief Luthers von Markus Crodel angeregt worden. . De ratione et successu concordiae , in qua concilianda et conservanda laboravi tot annislaboravi tot annis am Rande nachgetragen . ut bona fide - id novitVor novit ein gestrichener Wortanfang .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_696", + "psc_text": "de omnibus intelligendum est, ut impleatur illud quod scriptum est: « Omnis qui sanctificat semetipsum, inter beatos numerabitur. Beati enim mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt » (Matth. 5. 8). 8. Cum haec ita se habeant, dilectissime, custodi animam tuam, et desine contra [al. circa ] nos murmurare. Dicit enim Scriptura divina: « Nolite murmurare adinvicem, sicut quidam murmuraverunt, et a serpentibus perierunt » (1. Cor. 10. 9. et 10): magis acquiesce veritati, et dilige nos diligentes te, et veritatem. Deus autem pacis praestet nobis juxta suam clementiam, ut conteratur Satanas sub pedibus Christianorum, et abjiciatur omnis occasio perversa, ne scindatur in nobis vinculum caritatis et pacis, et rectae fidei praedicatio. 9. Notanda historiola. -- Praeterea audivi quosdam murmurare contra me, quia quando simul pergebamus ad sanctum locum qui vocatur Bethel, ut ibi Collectam tecum ex more ecclesiastico facerem, et venissem ad villam quae dicitur Anablatha, vidissemque ibi praeteriens lucernam", + "candidate_score": 0.678432, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_20_22", + "bdc_text": "Et haec tempora summam omnium membrorum Christi , nedum administrorum ecclesiarum coniunctionem tam flagitant necessario ut nunquam magis . At , quia Christo et ecclesiae eius omnia volumus , ut debemus , ut debemus über der Zeile nachgetragen. esse , facere et pati , et infectum fieri , quod factum est , non potest , Vgl. Adagia , 2 , 3 , 72 ( LB II 513 ) . nec certe vulnus hoc privatim acceptum publicae purgationis remedio non magis exacerbari , vos per dominum Iesum , sponsum ecclesiae suae , caput nostrum omnium , per ecclesiam ipsam tam periculose nunc undique laborantem rogo , oro , obsecro :", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_829", + "psc_text": "Tamen pauca saltem dicamus. Omne in hoc scandalum est, quare Filius Patri subjectus esse dicatur. Quid est turpius sive inferius, Patri subjici (quod saepe pietatis est, ut in Psalmo scribitur: « Nonne Deo subjecta erit anima mea? » [Ps. 61. 1] ) an crucifigi, et maledictum crucis fieri? « Maledictus enim omnis qui pendet in ligno » (Deut. 21. 23). Qui ergo pro nobis maledictum factus est, ut nos de maledictione liberaret, miraris si pro nobis subjectus sit, ut nos Patri faciat esse subjectos dicens in Evangelio: « Nemo vadit ad Patrem, nisi per me » (Joan. 14. 6): Et « Cum 300 exaltatus fuero a terra, omnia traham ad me » (Ib. 12. 32). Christus in his qui fideles sunt, subjectus est Patri: quia omnes credentes, imo omne hominum genus, corporis ipsius membra reputantur. In his autem qui increduli sunt, id est, Judaeis et Ethnicis et Haereticis, insubjectus esse", + "candidate_score": 0.678283, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_20_22", + "bdc_text": "Et haec tempora summam omnium membrorum Christi , nedum administrorum ecclesiarum coniunctionem tam flagitant necessario ut nunquam magis . At , quia Christo et ecclesiae eius omnia volumus , ut debemus , ut debemus über der Zeile nachgetragen. esse , facere et pati , et infectum fieri , quod factum est , non potest , Vgl. Adagia , 2 , 3 , 72 ( LB II 513 ) . nec certe vulnus hoc privatim acceptum publicae purgationis remedio non magis exacerbari , vos per dominum Iesum , sponsum ecclesiae suae , caput nostrum omnium , per ecclesiam ipsam tam periculose nunc undique laborantem rogo , oro , obsecro :", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3130", + "psc_text": "(Matth. 26. 26) ; sic etiam postea observari debere crederetur. Haec autem altera, ut opinor, causa, ut corpus Domini integrum et suum sanguinem in se continens ante passionem cernerent, hoc corpore spiritualiter refici crederent, et sic etiam nunc a nobis credi debeat. Et hoc etiam intueri debemus, quod non in XIV. die ad vesperum, ut lex praecipit, ille agnus Dei, qui tollit peccata mundi, et Pascha nostrum immolatus est Christus (2. Cor. 5) ; sed XV. die, in quo manifestum est diem festum Judaeorum cum suo sacrificio a Domino esse solutum. Sed quid in hoc intelligere debemus, quod prius figurat agni carnes comedere, et postea sui corporis cibo nostros Apostolos reficit, et post Judaeorum typicum Pascha immolatus est Christus? Hoc, ut opinor, non ut veritas figuram; sed figura veritatem praecederet, quia non prius quod spiritale, sed quod animale, deinde quod spiritale unde electa, et amica 1117 sponsa Christi universalis Ecclesia", + "candidate_score": 0.678059, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_34_36", + "bdc_text": "November ( MBW 3364). , quo videat , quam necessarium sit , ut cum reliquis optimis illic viris advigilet contra stultos quosdam et eos , ut numero perpaucos , ita profecto nulla de caussa sese afferentes delatores et incentores , quibus ista debemus satanae moliminaWie aus der erwähnten Antwort Melanchthons hervorgeht , war der Brief Luthers von Markus Crodel angeregt worden. . De ratione et successu concordiae , in qua concilianda et conservanda laboravi tot annislaboravi tot annis am Rande nachgetragen . ut bona fide - id novitVor novit ein gestrichener Wortanfang .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_906", + "psc_text": "Si contingeret docere quae didici: et quasi per manus mysteria tradere Prophetarum [al. Scripturarum ], nasceretur nobis aliquid quod docta Graecia non haberet. 9. Audi ergo, mi conserve, amice, germane: ausculta paulisper, quo in Scripturis sanctis calle gradiaris. TOTUM quod legimus in divinis Libris, nitet quidem, et fulget etiam in cortice, sed dulcius in medulla est. Qui edere vult nucleum, frangat nucem ( Ex Plauto ). « Revela, » inquit David, « oculos meos, et considerabo mirabilia de lege tua » (Ps. 118. 18). Si tantus Propheta tenebras ignorantiae confitetur, qua nos putas parvulos, et pene lactentes inscitiae nocte circumdari? Hoc autem velamen non solum in facie Moysi, sed et in Evangelistis et in Apostolis positum est. Turbis Salvator in parabolis loquebatur, et contestans mysticum esse quod dicebatur, aiebat: Qui habet aures audiendi audiat (Luc. 8. 8) . Nisi aperta fuerint universa quae scripta sunt ab eo, 326 qui habet", + "candidate_score": 0.67662, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_60_62", + "bdc_text": "tam multa praeclare agenti et peragenti tam praedicatione nominis sui quam explicatione virtutis suae in vita eius condonare ipsa professionis christianae religio iussit . Idem igitur faciendum et aliis suadere oportuit . Huic instituto dominus tantum dedit successus in ecclesiis Sveviae et vestratibus aliquot Gemeint sind die Kirchen von Basel und St .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3104", + "psc_text": "Neque magna aut tota Apostoli gloria est, non fornicari: sed hoc agit, ut castigatione corporis, erudiatur animus; quantoque nihil ex voluptatibus concupiscit, tanto magis possit de virtutibus cogitare: ne perfectionis magister, imperfectum aliquid in se ostendat: ne Christi imitator, extra praeceptum quicquam aut voluntatem Christi faciat: neve minus exemplo, quam verbo doceat, cumque aliis praedicaverit, ipse reprobetur: audiatque cum Pharisaeis: Dicunt enim et non faciunt (Matth. 23. 3) . 23. Apostolici vero et praecepti est, et exempli, ut habeamus rationem, non conscientiae tantum, sed etiam famae (Rom. 12. 17). Non superfluum et a fructu vacuum, gentium magister hoc docet: vult enim etiam extraneos ad fidem homines, per fidelium opera proficere, ut religionem ipsam religionis disciplina commendet. Et ideo sicut luminaria in mundo lucere 1109 nos jubet, in medio nationis pravae et perversae, ut incredulae mentes errantium, ex nostrorum actuum lumine, ignorantiae suae tenebras deprehendant. Unde et ipse ad Romanos ait:", + "candidate_score": 0.676408, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_47_49", + "bdc_text": "etiam clare testaremini vosvos über der Zeile nachgetragen. non esse in ea sententia , ut absentis modomodo am Rande nachgetragen . Christi signa inVor in gestrichenes modo . sacra coena et non Christum ipsum dispensari et sumi existimetis , Vgl. den Abendmahlsartikel des Bekenntnisses , RBS I/2 52f ( dt. ) bzw. 65f ( lat. ) , Art. 22 ( 23 ) .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_210", + "psc_text": "Factum est verbum Domini in manu Aggaei Prophetae » (Agg. 1. et 2), dicentis ad Jerusalem: « Ornavi te, inquit, ornamento, et imposui tibi armillas circa manus tuas » (Ezech. 16. 11). Rursum ad eum qui indutus est podere, alius locus signaculi demonstratur: « Pertransi per mediam Jerusalem, et da signaculum in frontibus virorum gementium, et dolentium in omnibus iniquitatibus, quae fiunt in medio eorum » (Ibid. 9. 4). Quare? ut postea possint dicere: « Signatum est super nos lumen vultus tui, Domine » (Psal. 4. 7). 25. « Et calceamentum in pedibus ejus. » Sponsi quippe perdiderat dignitatem, et nudis pedibus Pascha celebrare non poterat. Haec sunt calceamenta de quibus Dominus ait: « Et calceavi te hiacyntho. Et calceamenta in pedibus ejus » (Ezec. 16. 10); nec ubi coluber insidians, plantam ingredientis invaderet: et super scorpiones et serpentes securius ambularet; ut praepararetur ad Evangelium pacis: jam non gradiens secundum", + "candidate_score": 0.675876, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_105_107", + "bdc_text": "Thomas von Aquin , Summa theologiae , III' q. 76 a. 6 ad 3. ) corporis domini ad species pani et vini ponunt ; Bucer will damit sagen : Die scholastische Theologie deutet die Gegenwart des Leibes Christi nicht in grob materialistischer Weise ( vgl .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1587", + "psc_text": "stellarum cursus, et totius mundi pulcherrimam in diversitate consonantiam non asserimus ex causis praecedentibus, variisque peccatis, et animarum vitiis accidisse: nec bonitatem Dei multo tempore praestolatam; ut non ante faceret visibiles creaturas, nisi invisibiles deliquissent. Nec vanitatem appellamus substantiam corporalem, ut ille aestimat, aliis verbis in Manichaei scita concidens [f. concedens ], ne et Christi corpus subjaceat vanitati, cujus edulio saturati, ruminamus quotidie verba, dicentis: Nisi quis comederit carnem meam, et biberit Sanguinem meum, non habebit partem mecum (Joan. 13) . Nam si natura corporea vana est et futilis, juxta Origenis errorem, cur Christus resurrexit a mortuis? quare nostra corpora suscitabit? quid sibi vult Paulus scribens: Si mortui non resurgent, nec Christus surrexit: si autem Christus non resurrexit, vana est fides nostra (1. Cor. 13) . 18. Ex quo perspicuum est, non corporum naturam esse vanam, sed eos credere vanitatem, qui non putant eam resurgere, et manere perpetuam. Honorabiles quoque", + "candidate_score": 0.675269, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_21_23", + "bdc_text": "At , quia Christo et ecclesiae eius omnia volumus , ut debemus , ut debemus über der Zeile nachgetragen. esse , facere et pati , et infectum fieri , quod factum est , non potest , Vgl. Adagia , 2 , 3 , 72 ( LB II 513 ) . nec certe vulnus hoc privatim acceptum publicae purgationis remedio non magis exacerbari , vos per dominum Iesum , sponsum ecclesiae suae , caput nostrum omnium , per ecclesiam ipsam tam periculose nunc undique laborantem rogo , oro , obsecro : Premite hanc epistolam , quantum potestis .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_138", + "psc_text": "tunc animadvertis, non munda habere te labia, tunc indignum cognoscis te esse visione Dei. Utinam autem et ego compungar, et post compunctionem, Dei visione dignus efficiar, cum sim homo, et non munda labia habeam, et in medio quoque populi immunda labia habentis habitem. Isaias ut justus tantum in sermone peccaverat: ideo sola labia habebat immunda, non conscientiam. Ego vero quia et oculis video ad concupiscendum, et manu scandalizor et pede, et omnium membrorum 55 parte delinquo, habeo omnia immunda: et quia semel spiritu baptizatus, rursum tunicam pollui, secundi baptismatis purgatione, id est, ignis indigeo (Matth. 3. 11). 12. In Scripturis non sunt simplicia verba. --Non sunt, ut quidam putant, in Scripturis verba simplicia, plurimum in his absconditum est. Aliud littera, aliud mysticus sermo significat. Ecce Dominus in Evangelio cingitur linteo, pelvim ad lavandos discipulorum pedes praeparat, servi fungitur ministerio (Joan. 13): esto, ut doceat humilitatem, ut nobis invicem ministremus: non", + "candidate_score": 0.674901, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_22_24", + "bdc_text": "nec certe vulnus hoc privatim acceptum publicae purgationis remedio non magis exacerbari , vos per dominum Iesum , sponsum ecclesiae suae , caput nostrum omnium , per ecclesiam ipsam tam periculose nunc undique laborantem rogo , oro , obsecro : Premite hanc epistolam , quantum potestis . Monuerat hac de re Myconius nosterDas Schreiben von Myconius scheint verloren zu sein , vgl . jedoch Bucers Antwort vom 20 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2871", + "psc_text": "Domino Deo nostro, cujus munere talis es, gratias agit. Unde cum libentius debeam a quolibet discere quod inutiliter ignoro, quam promptius quoslibet docere quod scio; quanto justius abs te hoc caritatis debitum flagito, cujus doctrina in nomine et adjutorio Domini tantum in Latina lingua Ecclesiasticae litterae adjutae sunt, quantum nunquam antea potuerunt? Maxime tamen istam sententiam: « Quicumque totam legem servaverit, offendat autem in uno, factus est omnium reus (Jacob. 2. 10): » si quo alio modo exponi melius posse novit tua dilectio, per Dominum obsecro, ut id nobiscum communicare digneris. » EPISTOLA CXXXIII. AD CTESIPHONTEM. Adversus Pelagium. Pelagiani dogmatis insaniam, in primis vero ἀπαθείαν, et ἀναμαρτησίαν, sive ab animi perturbationibus immunitatem, et impeccantiam, rogatu Ctesiphontis refellit, ostendens e quorum coenosis fontibus manarint. Tum Ruffinum redarguit, qui Xisti Pythagorici, sub nomine Sixti martyris ac Romani Pontificis, Pelagianum errorem redolentem librum Latine interpretatus sit, aliumque Eusebii Pamphili pro Origene, obtruderit quasi", + "candidate_score": 0.673665, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_54", + "bdc_text": "Lutherum scio , quantum quidem sciri consilia hominum possunt , deum toto pectore Adagia , 1. 4. 26 ( LB II 160f) .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2254", + "psc_text": "in Epistola ad Thessalonicenses prima: Ipse autem Deus pacis sanctificet vos per omnia, et integer spiritus vester, et anima et corpus sine querela, in adventu Domini nostri Jesu Christi servetur. Expliciunt Capitula Quaestionum. HIERONYMUS AD HEDIBIAM. DE QUAESTIONIBUS XII. 818 PRAEFATIO.--Ignota vultu, fidei mihi ardore notissima es. Et de extremis Galliae finibus in Bethleemitico rure latitantem, ad respondendum provocas, de sanctarum quaestiunculis Scripturarum, per hominem Dei, filium meum Apodemium, Commonitoriolum dirigens; quasi vero non habeas, in tua provincia disertos viros, et in Lege Dei perfectos: nisi forte experimentum magis nostri, quam doctrinam flagitas, et vis scire, quid de his quae ab aliis audisti, nos quoque sentiamus. Majores tui Patera, atque Delphidius, quorum alter antequam ego nascerer, Rhetoricam Romae 819 docuit: alter me jam adolescentulo omnes Gallias prosa versuque, suo illustravit ingenio, jam dormientes et taciti me jure reprehendunt, quod audeam ad stirpem generis sui quippiam mussitare: licet concedens eis eloquentiae", + "candidate_score": 0.673458, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_0_2", + "bdc_text": "Gratiam et pacem a domino , observande in domino et syncera charitate dilecte symmysta et frater . Multae causae cogunt me breviter respondere tuis piis et amantissimis literis Oben Nr. 1797. , quanquam ex prolixa charitate responsurum . ColoniensemErzbischof und Kurfürst Hermann von Wied .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1126", + "psc_text": "« Habeo gratiam, quod pro subscripta salutatione, plenam mihi Epistolam reddidisti, sed breviorem multo quam ex te vellem suscipere, tali viro, a quo, tempora quantalibet occupet, nullus sermo prolixus est. Quanquam itaque nos negotiorum alienorum, eorumque saecularium, curis circumstemur ingentibus: tamen Epistolae tuae brevitati facile non ignoscerem, nisi cogitarem quam paucioribus verbis meis redderetur. Quare aggredere, quaeso, istam nobiscum litterariam collocutionem, ne multum ad nos disjungendos liceat absentiae corporali; quanquam simus in Domino spiritus unitate conjuncti, etiamsi ab stilo quiescamus, atque taceamus. Et libri quidem quos de horreo Dominico elaborasti, pene totum nobis te exhibent. Si enim propterea te non novimus, quia faciem corporis tui non vidimus, hoc modo nec ipse te nosti: nam tu quoque non vides eam. Si autem tibi non ob aliud notus es, nisi quia nosti animum tuum: et nos eum non mediocriter novimus in litteris tuis, in quibus benedicimus Domino, quod tibi, et nobis, omnibusque", + "candidate_score": 0.673158, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_36_38", + "bdc_text": "ut bona fide - id novitVor novit ein gestrichener Wortanfang . Christus et patefaciet Korrigiert aus satisfaciet[ ? ] . in illo die - , ita non vulgari opera nec levibus undique contumeliis et calumniis exercitatus , nunc disputare nec vacat nec libet .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1934", + "psc_text": "in bono malum (Rom. 12. 21) . Nonne Apostoli gloriabantur, quando pro Domino sunt passi contumeliam? Nonne ipse Salvator humiliavit se, formam servi accipiens, et factus est obediens Patri usque ad mortem, et mortem crucis (Phil. 2. 7), ut nos sua passione salvaret? Job nisi certasset, et vicisset in praelio, non accepisset coronam justitiae, nec audisset a Domino: Putas me aliter locutum tibi, quam ut appareres justus (Job. 4. 2. juxt. LXX) ? Beati dicuntur in Evangelio, qui persecutionem patiuntur propter justitiam (Matth. 5. 10). SECURA SCIT [fort. sit ] conscientia, quod non propter peccata patiamur; et afflictio in saeculo, materia praemiorum est. Si quando procacior fuisset inimicus, et usque ad verborum jurgia prosilisset, illud Psalterii decantabat: Cum consisteret adversum me peccator, obmutui et silui a bonis (Psal. 38. 2) . Et rursus: Ego autem quasi surdus non audiebam, et quasi mutus non aperiens os suum. Et, Factus sum sicut", + "candidate_score": 0.673132, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_127_129", + "bdc_text": "responderi mihiAm Wortende ein gestrichener Buchstabe . cupere , quam ut acceptum vulnus tecte curetur , ne pugna gravior recrudescat , quae , utcunque cadat , non nisi magno ecclesiarum malo revocabitur . Consyderandum etiam religiose , quid cuique dominus dedit in ecclesia sua et cuius dicta et facta patent latius .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2482", + "psc_text": "vulneri curationem, quod nequaquam existimat posse curari. Idcirco jurare se dicit, ut si non credimus promittenti Deo, credamus saltem pro nostra salute juranti. Quam ob causam justus precatur, et dicit: Converte nos Deus salutaris noster, et averte furorem tuum a nobis (Psal. 84. 4) . Et iterum: Domine, in voluntate tua praestitisti decori meo fortitudinem. Avertisti faciem tuam a me, et factus sum conturbatus (Psal. 29. 8) . Postquam enim foeditatem delictorum meorum virtutum decore mutavi, infirmitatem meam tua gratia roborasti. Ecce audio pollicentem: Persequar inimicos meos, et comprehendam illos, et non convertar [al. revertar], donec deficiant (Ps. 17. 38) : ut qui te ante fugiebam, et inimicus eram, tua comprehendar manu. Ne cesses a persequendo, donec deficiam a via mea pessima, et revertar ad virum meum pristinum; qui mihi dabit linteamina mea, et oleum, et similam, et cibabit me pinguissimis cibis. Qui idcirco obsepsit atque praeclusit vias meas pessimas,", + "candidate_score": 0.671862, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_55", + "bdc_text": "quęrere in Christo domino nec aliud quicquam in ecclesia obtinere velle quam verbum dei , nec alia de causa adversari vobis , quam quod putet vos verbo dei detrahere .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3118", + "psc_text": "Deo non reddere quod promiseras, timendum, atque metuendum est. Ut vulgo dicitur: Facile ex amico inimicum facies, cui promissa non reddas. Sic enim Scriptura dicit. Quod si voveris votum Domino Deo, non moreris reddere illud: quia quaerens quaerit illud Dominus Deus abs te, et erit tibi in peccatum (Deut. 23. 21. sec. LXX. et Eccl. 5. 3) . Ait ergo: Debitam honorificentiam viro 1113 exhibe, ut ex utroque Domino debitum, quod vovisti, reddere possis. De cujus conscientia non diffidimus, si paululum exspectasses: non quod te a bono castitatis retrahamus, sed hujus animum ad castitatis oraculum totis viribus incitemus; ut voluntarium sacrificium offerat Deo, in odorem suavitatis: ut exuta mens a cunctis retinaculis mundanis, atque corporalibus voluptatibus sit: ut valeas plenius inhaerere Dominicis praeceptis. Quod tamen, ne quid a nobis negligenter esse dictum arbitreris, divinarum Scripturarum testimoniis edocuimus, sicut etiam. Apostolus dicit: Et erunt duo in carne una (1. Cor. 6.", + "candidate_score": 0.671096, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_60_62", + "bdc_text": "tam multa praeclare agenti et peragenti tam praedicatione nominis sui quam explicatione virtutis suae in vita eius condonare ipsa professionis christianae religio iussit . Idem igitur faciendum et aliis suadere oportuit . Huic instituto dominus tantum dedit successus in ecclesiis Sveviae et vestratibus aliquot Gemeint sind die Kirchen von Basel und St .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3085", + "psc_text": "Nihil omnino agimus, qui nos per multitudinis exempla defendimus, et ad consolationem nostram, aliena saepe numerantes vitia, deesse nobis dicimus, quos debeamus sequi. Ad illius exemplum mittimur, quem omnes fatemur imitandum. Atque ideo praecipua tibi cura sit, legem nosse divinam: per quam possis, quasi praesentia cernere exempla sanctorum: quid faciendum sit, quidve vitandum, illius consilio disce [al. discere ]. Maximum enim ad justitiam auxilium, est implere divinis eloquiis animum, et quod opere exequi cupias, semper corde meditari. Rudi adhuc populo, et hominibus ad obedientiam insuetis, per Moysen imperatur a Domino, ut in signum memoriae, qua praecepta Domini recordentur: per singulas vestimentorum fimbrias, habeant cum cocco hiacynthini coloris insignia, ut etiam casu huc illucque respicientibus oculis, mandatorum coelestium memoria nascatur. De quibus fimbriis Pharisaei redarguuntur a Domino (Matth. 23. 5), 1103 quod eas perverso usu, non ad commonitionem praeceptorum dei, sed ad ostentationem sui habere coeperint, ut scilicet quasi de majoris", + "candidate_score": 0.670856, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_32_34", + "bdc_text": "Mittam enim ad d. Philippum Bucers Brief an Philipp Melanchthon ist nicht erhalten , vgl . aber dessen Antwort vom 4 . November ( MBW 3364). , quo videat , quam necessarium sit , ut cum reliquis optimis illic viris advigilet contra stultos quosdam et eos , ut numero perpaucos , ita profecto nulla de caussa sese afferentes delatores et incentores , quibus ista debemus satanae moliminaWie aus der erwähnten Antwort Melanchthons hervorgeht , war der Brief Luthers von Markus Crodel angeregt worden. .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_518", + "psc_text": "1. Brevis est quaestiuncula, quam misisti, et aperta responsio est. Si enim de eo quod in Evangelio scribitur: « Quicumque dixerit verbum contra Filium hominis, remittetur ei: qui autem dixerit contra 191 Spiritum Sanctum non remittetur ei, neque in hoc saeculo, neque in futuro » (Matth. 12. 32; et Marc. 3. 29), Novatianus affimat non posse peccare in Spiritum Sanctum, nisi eum qui Christianus sit, et postea negaverit; manifestum est Judaeos qui eo tempore blasphemabant, peccato blasphemiae non teneri: quippe, qui impii coloni, interfectis Prophetis, de nece Domini cogitabant, et in tantum erant perditi, ut ad salvandos eos, se Dei Filius venisse responderit. Unde de toto ipsius Scripturae ordine convincendus est, non his irremissibilem esse dictam blasphemiam, qui tormentis compulsi, et variis eviscerati cruciatibus, Dominum denegassent; sed his qui cum in virtutibus videant opera Dei, calumnientur et clamitent, daemonis esse virtutem, et omnia signa quae facta sunt, non ad divinam", + "candidate_score": 0.667142, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_133_135", + "bdc_text": "Resalutant vos omnes symmystae , quibus nos et nostra omnia commendamus in domino. 1543 . M. Bucerus . [ Adresse darunter : ] Eximio doctrinae christianae professori , ecclesiae Christi curatori accuratissimo d. Henrico Bullingero suo in domino symmystae et fratri suo in domino colendo et charissimo .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1542", + "psc_text": "Domine frater, merito honorabilis. » QUARTA CLASSIS COMPLECTENS EPISTOLAS AB INEUNTE ANNO 401, USQUE AD 420. SIVE HIERONYMI VITAE FINEM. EPISTOLA XCVI. SIVE THEOPHILI ALEXANDRINI EPISCOPI PASCHALIS ANNI 401. AD TOTIUS AEGYPTI EPISCOPOS, A S. HIERONYMO LATINE REDDITA. Christi divinitas maxime contra Apollinarem asseritur, tum Origenis errores plerique sigillatim proponuntur, ac refutantur; denique in proximos dilectio, ad celebrandum, ut par est, Dominicum Pascha, praecipua virtus laudatur. 561 1. Christum Jesum, Dominum gloriae, fratres carissimi, rursum consona voce laudemus, et alacriter adorantes, et prophetae verba complentes, qui dicit: Cantate Domino hymnum novum (Psal. 149) ; quotquot fidei perducentis ad regna coelorum participes sumus, sanctae solemnitatis suscipiamus adventum, et imminentia festa totius nobiscum orbis festivitate celebremus: clamante uno de sapientibus: Veni, comede in laetitia panem tuum, et bibe in corde bono vinum tuum, quoniam complacuerunt Deo opera tua (Eccl. 9. 7) . Qui enim bonorum operum sunt, et lacte infantiae derelicto, solidioris", + "candidate_score": 0.667109, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_32_34", + "bdc_text": "Mittam enim ad d. Philippum Bucers Brief an Philipp Melanchthon ist nicht erhalten , vgl . aber dessen Antwort vom 4 . November ( MBW 3364). , quo videat , quam necessarium sit , ut cum reliquis optimis illic viris advigilet contra stultos quosdam et eos , ut numero perpaucos , ita profecto nulla de caussa sese afferentes delatores et incentores , quibus ista debemus satanae moliminaWie aus der erwähnten Antwort Melanchthons hervorgeht , war der Brief Luthers von Markus Crodel angeregt worden. .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2985", + "psc_text": "ut propemodum contemnendos putarem. In eodem enim luto haesitat, et exceptis verbis tinnulis atquo emendicatis, nihil aliud loquitur. Tamen multum egimus; ut dum epistolae meae respondere conatur, apertius se proderet, et blasphemias suas omnibus patefaceret. Quidquid enim in illa miserabili Synodo Diospolitana dixisse se denegat, in, hoc opere confitetur; nec grande est ineptissimis naeniis respondere. Si autem Dominus vitam 1068 tribuerit, et notariorum habuerimus copiam, paucis lucubratiunculis respondebimus: non ut convincamus haeresim emortuam [al. mortuam ]; sed ut imperitiam atque blasphemiam ejus, nostris sermonibus confutemus. Meliusque hoc faceret sanctitas vestra; ne compellamur contra haereticum nostra laudare. Sancti filii communes Albina, Pinianus et Melania plurimum vos salutant. Has litteras de sancta Bethleem, sancto Presbytero Innocentio dedi perferendas. Neptis vestra Paula miserabiliter deprecatur, ut memores ejus sitis, et multum vos salutat. Incolumes vos et memores mei, Domini nostri Jesu Christi tueatur clementia, Domini vere sancti atque omnium affectione venerabiles patres. EPISTOLA CXLIV.", + "candidate_score": 0.666487, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_133_135", + "bdc_text": "Resalutant vos omnes symmystae , quibus nos et nostra omnia commendamus in domino. 1543 . M. Bucerus . [ Adresse darunter : ] Eximio doctrinae christianae professori , ecclesiae Christi curatori accuratissimo d. Henrico Bullingero suo in domino symmystae et fratri suo in domino colendo et charissimo .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1508", + "psc_text": "est, in Domino salutat. » EPISTOLA XCI EPIPHANII AD HIERONYMUM. Nuntiat, Origenistarum factionem opera Theophili damnatam: atque exemplar Epist. Synodicae ad eum mittens, hortatur, ut quos adversus eam haeresim scripsisset libros, in vulgus edat. Domino amantissimo filio ac fratri HIERONYMO Presbytero, EPIPHANIUS in Domino salutem. 540 « Generalis Epistola, quae ad omnes Catholicos scripta est, ad te proprie pertinet, qui zelum fidei adversus cunctas haereses habens, Origenis proprie, et Apollinarii discipulis adversaris: quorum venenatas radices, et in altum defixam impietatem omnipotens Deus protraxit in medium, ut in Alexandria proditae, in toto orbe arescerent. Scito enim, fili carissime, Amalech usque ad stirpem esse deletum, et in monte Raphidim erectum trophaeum crucis. Etenim quomodo porrectis in altum Moysi manibus, vincebat Israel (Exod. 17), sic Dominus confortavit famulum suum Theophilum, ut super altare Ecclesiae Alexandrinae, contra Origenem vexillum poneret; et impleretur in eo quod dicitur: Scribe signum hoc, quia delebo funditus Origenis haeresim", + "candidate_score": 0.665162, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_78_80", + "bdc_text": "aliunde nimium cumulate offerebantur . Amavi vos in Christo et colo ut semper nec ex hac dilectione et veneratione remittam aliquid . Novit dominus , quam nihil quęsierim in hac causa quam gloriam suam sicut etiam in aliis actionibus meis publicispublicis über der Zeile nachgetragen. .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1889", + "psc_text": "sanctae mentis fonte profertur. Quanquam Dominus atque Salvator in Evangelio doceat Apostolos sciscitantes quid sibi redditurus sit, qui omnia sua pro nomine ejus dimiserunt: centuplum in praesentiarum recepturos, et in futuro vitam aeternam (Marc. 10). Ex quo intelligimus, NON LAUDIS esse possidere divitias, sed pro Christo eas contemnere: non tumere ad honores, sed pro Dei fide eos parvipendere. Vere quod pollicitus est servis suis et ancillis Salvator, reddidit in praesenti. Nam quae unius urbis contempsit gloriam, totius orbis opinione celebratur: quam Romae habitantem, nullus extra Romam noverat, latentem in Bethleem, et barbara et Romana terra miratur. Cujus enim gentis homines ad sancta loca non veniunt? Quis autem in sanctis locis praeter Paulam, quod plus inter homines miraretur, invenit? Haec sicut inter multas gemmas pretiosissima gemma micat, et jubar solis parvos igniculos stellarum obruit et obscurat: ita cunctorum virtutes et potentias sua humilitate superavit, minimaque fuit inter omnes ut omnium major", + "candidate_score": 0.662915, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_101_103", + "bdc_text": "Eo nihil avertere quęsivi , quam quodVor quod ein gestrichener Wortanfang . avertendum omnis recta conscientia merito iudicet . Corporalem praesentiam domini in sacra coenain sacra coena über der Zeile nachgetragen. , quae detrahat veritati naturae humanae in Christo vel gloriae eius caelesti , poni a d. Luthero ne suspicor quidem .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1626", + "psc_text": "in se hominem demonstravit [f. demonstrarit ], ut perfectam cunctis hominibus in se, et per se largiretur salutem; habensque nostri consortium, qui de terra conditi sumus, nec carnem deduxit de coelo, nec animam, quae prius substiterat, et ante carnem ejus condita erat, suo corpori copulavit, sicut Origenis nituntur docere discipuli. Si enim anima Salvatoris, antequam ille humanum corpus assumeret, in coelorum regionibus morabatur, et necdum erat anima illius: impiissimum est dicere, ante corpus eam fuisse Domini, agentem aliquid et vigentem, et postea in animam illius commutatam. Aliud est, si possunt de Scripturis docere, antequam nasceretur ex Maria, habuisse hanc animam Deum Verbum, et ante carnis assumptionem animam illius nuncupatam. Quod si et auctoritate Scripturarum, et ipsa suscipere ratione coguntur, Christum non habuisse animam, antequam de Maria nasceretur (in assumptione enim hominis et anima ejus assumpta est) perspicue convincuntur eamdem animam et illius, et non illius fuisse dicere. Sed cessent illi", + "candidate_score": 0.662591, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_32_34", + "bdc_text": "Mittam enim ad d. Philippum Bucers Brief an Philipp Melanchthon ist nicht erhalten , vgl . aber dessen Antwort vom 4 . November ( MBW 3364). , quo videat , quam necessarium sit , ut cum reliquis optimis illic viris advigilet contra stultos quosdam et eos , ut numero perpaucos , ita profecto nulla de caussa sese afferentes delatores et incentores , quibus ista debemus satanae moliminaWie aus der erwähnten Antwort Melanchthons hervorgeht , war der Brief Luthers von Markus Crodel angeregt worden. .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1466", + "psc_text": "mentionem. Certe Apollinarii et Didymi inter se dogma contrarium est. Rapiat me ergo utraque turma diversum altrinsecus, quia magistrum utrumque confiteor. Si expedit odisse homines, et gentem aliquam detestari, miro odio adversor circumcisos. Usque hodie enim persequuntur Dominum nostrum Jesum Christum in synagogis Satanae. Objiciat mihi quispiam, cur hominem Judaeum habuerim praeceptorem? Et audet quidam proferre litteras meas ad Didymum, quasi ad Magistrum? Grande crimen discipuli, si hominem eruditum et senem magistrum dixerim. Et tamen volo inspicere ipsam Epistolam, quae tanto tempore in calumniam reservata est. Nihil praeter honorem et salutationem continet. Inepta sunt haec et frivola. Arguite potius ubi haeresim defenderim, ubi pravum Origenis dogma laudaverim. In lectione Isaiae (Cap. 6), in qua duo Seraphim clamantia describuntur, illo interpretante Filium et Spiritum Sanctum, nonne ego detestandam expositionem in duo Testamenta mutavi? Habetur liber in manibus, ante viginti annos editus. Tot opuscula mea, et maxime Commentarii, juxta opportunitatem locorum gentilem", + "candidate_score": 0.66195, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_91_93", + "bdc_text": "Christi , quam dubitare non licet obiectam divinitus . Quiescere certe mallem . Haec ad te eo scribo , ut qualicunque exemplo patientiae meae tuam confirmem , tum rationem etiam reddam et animi mei , quem erga vos habui et habeoquem erga vos habui et habeo am Rande nachgetragen. , etVor et gestrichenes nedum [ ?", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1434", + "psc_text": "in qua « beati pacifici » nuncupantur (Matth. 5). Blandiris ut pater, erudis ut magister, instituis ut Pontifex. Venisti ad nos non in austeritate virgae, sed in spiritu benignitatis et lenitatis et mansuetudinis: ut humilitatem Christi primo statim sermone resonares, qui mortalium genus non fulminans et tonans, 513 sed in praesepi vagiens, et tacens salvavit in cruce. Legeras enim in typo illius ante praedictum: « Memento, Domine, David, et omnis mansuetudinis ejus » (Ps. 31. 1); et in ipso postea praesentatum: « Discite a me, quia mitis sum, et humilis corde » (Matth. 11. 19). Unde et multa de sacris voluminibus super pacis laude perstringens, ac per varios Scripturarum campos more apum volans, quidquid dulce et aptum concordiae fuit, artifici eloquio messuisti. Currentes igitur ad pacem incitati sumus: exposita ad navigandum vela, crebrior exhortationis tuae aura complevit; ut non tam retrectantibus et fastidiosis, quam avidis [al. quam ut avidis ]", + "candidate_score": 0.661633, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_1", + "bdc_text": "Multae causae cogunt me breviter respondere tuis piis et amantissimis literis Oben Nr. 1797. , quanquam ex prolixa charitate responsurum .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1126", + "psc_text": "« Habeo gratiam, quod pro subscripta salutatione, plenam mihi Epistolam reddidisti, sed breviorem multo quam ex te vellem suscipere, tali viro, a quo, tempora quantalibet occupet, nullus sermo prolixus est. Quanquam itaque nos negotiorum alienorum, eorumque saecularium, curis circumstemur ingentibus: tamen Epistolae tuae brevitati facile non ignoscerem, nisi cogitarem quam paucioribus verbis meis redderetur. Quare aggredere, quaeso, istam nobiscum litterariam collocutionem, ne multum ad nos disjungendos liceat absentiae corporali; quanquam simus in Domino spiritus unitate conjuncti, etiamsi ab stilo quiescamus, atque taceamus. Et libri quidem quos de horreo Dominico elaborasti, pene totum nobis te exhibent. Si enim propterea te non novimus, quia faciem corporis tui non vidimus, hoc modo nec ipse te nosti: nam tu quoque non vides eam. Si autem tibi non ob aliud notus es, nisi quia nosti animum tuum: et nos eum non mediocriter novimus in litteris tuis, in quibus benedicimus Domino, quod tibi, et nobis, omnibusque", + "candidate_score": 0.660489, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_32_34", + "bdc_text": "Mittam enim ad d. Philippum Bucers Brief an Philipp Melanchthon ist nicht erhalten , vgl . aber dessen Antwort vom 4 . November ( MBW 3364). , quo videat , quam necessarium sit , ut cum reliquis optimis illic viris advigilet contra stultos quosdam et eos , ut numero perpaucos , ita profecto nulla de caussa sese afferentes delatores et incentores , quibus ista debemus satanae moliminaWie aus der erwähnten Antwort Melanchthons hervorgeht , war der Brief Luthers von Markus Crodel angeregt worden. .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_517", + "psc_text": "descendisse, et plenitudinem quam Paulus non habuerit, dicens: « Ex parte cognoscimus, et ex parte prophetamus » (1. Cor. 13. 9). Et, « nunc videmus per speculum in aenigmate » abscisum, et semivirum habuisse Montanum. Haec sunt quae coargutione non indigent: perfidiam eorum exposuisse, superasse est. Nec necesse est ut singula deliramenta quae proferunt, brevior epistolae sermo subvertat, cum, et tu ipsas Scripturas apprime tenens, non tam ad eorum mota sis quaestiones, quam quid sentirem, a me volueris sciscitari. EPISTOLA XLII. AD MARCELLAM. Contra Novatianos Haereticos. Roganti Marcellae quid sit verbum contra Spiritum Sanctum, respondet, sensum Novatiani docens esse falsum. 1. Brevis est quaestiuncula, quam misisti, et aperta responsio est. Si enim de eo quod in Evangelio scribitur: « Quicumque dixerit verbum contra Filium hominis, remittetur ei: qui autem dixerit contra 191 Spiritum Sanctum non remittetur ei, neque in hoc saeculo, neque in futuro » (Matth. 12. 32; et Marc.", + "candidate_score": 0.65838, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_77_79", + "bdc_text": "et post ad me delatae sunt - sive verae sive falsae , viderit dominus - , agnovi me defunctum esse meo munere ad vos et converti me ad agenda ea , quae domi etdomi et am Rande nachgetragen . aliunde nimium cumulate offerebantur . Amavi vos in Christo et colo ut semper nec ex hac dilectione et veneratione remittam aliquid .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1889", + "psc_text": "sanctae mentis fonte profertur. Quanquam Dominus atque Salvator in Evangelio doceat Apostolos sciscitantes quid sibi redditurus sit, qui omnia sua pro nomine ejus dimiserunt: centuplum in praesentiarum recepturos, et in futuro vitam aeternam (Marc. 10). Ex quo intelligimus, NON LAUDIS esse possidere divitias, sed pro Christo eas contemnere: non tumere ad honores, sed pro Dei fide eos parvipendere. Vere quod pollicitus est servis suis et ancillis Salvator, reddidit in praesenti. Nam quae unius urbis contempsit gloriam, totius orbis opinione celebratur: quam Romae habitantem, nullus extra Romam noverat, latentem in Bethleem, et barbara et Romana terra miratur. Cujus enim gentis homines ad sancta loca non veniunt? Quis autem in sanctis locis praeter Paulam, quod plus inter homines miraretur, invenit? Haec sicut inter multas gemmas pretiosissima gemma micat, et jubar solis parvos igniculos stellarum obruit et obscurat: ita cunctorum virtutes et potentias sua humilitate superavit, minimaque fuit inter omnes ut omnium major", + "candidate_score": 0.656192, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_4", + "bdc_text": "et institutas ab illis ecclesias Christo domino assiduis vestris et ecclesiae vestrae precibus , ut facite , commendare pergite , rogo .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3085", + "psc_text": "Nihil omnino agimus, qui nos per multitudinis exempla defendimus, et ad consolationem nostram, aliena saepe numerantes vitia, deesse nobis dicimus, quos debeamus sequi. Ad illius exemplum mittimur, quem omnes fatemur imitandum. Atque ideo praecipua tibi cura sit, legem nosse divinam: per quam possis, quasi praesentia cernere exempla sanctorum: quid faciendum sit, quidve vitandum, illius consilio disce [al. discere ]. Maximum enim ad justitiam auxilium, est implere divinis eloquiis animum, et quod opere exequi cupias, semper corde meditari. Rudi adhuc populo, et hominibus ad obedientiam insuetis, per Moysen imperatur a Domino, ut in signum memoriae, qua praecepta Domini recordentur: per singulas vestimentorum fimbrias, habeant cum cocco hiacynthini coloris insignia, ut etiam casu huc illucque respicientibus oculis, mandatorum coelestium memoria nascatur. De quibus fimbriis Pharisaei redarguuntur a Domino (Matth. 23. 5), 1103 quod eas perverso usu, non ad commonitionem praeceptorum dei, sed ad ostentationem sui habere coeperint, ut scilicet quasi de majoris", + "candidate_score": 0.653728, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_1_3", + "bdc_text": "Multae causae cogunt me breviter respondere tuis piis et amantissimis literis Oben Nr. 1797. , quanquam ex prolixa charitate responsurum . ColoniensemErzbischof und Kurfürst Hermann von Wied . et MonasteriensemBischof Franz von Waldeck .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1493", + "psc_text": "te tantum meorum dictorum, non judicem considerem. 2. Duas quaestiunculas tuae litterae praeferebant. Unam, Quare sit a Deo induratum cor Pharaonis (Exod. 4. 7. 10. 14); et Apostolus dixerit: Non volentis, neque currentis; sed miserentis est Dei (Rom. 9. 16) , et caetera, quae liberum videntur tollere arbitrium. Alteram, Quomodo sancti sint, qui de fidelibus, id est, baptizatis nascuntur: cum sine dono gratiae postea acceptae et custoditae, salvi esse non possint. 3. Libri περὶ Ἀρχῶν Latine redditi. --Primae in libris περὶ Ἀρχῶν, quos nuper, Pammachio nostro jubente, interpretatus sum, Origenes fortissime respondet: quo detentus opere, implere non potui quod promiseram tibi, et Danielem nostrum rursum comperendinavi. Et quidem quamvis mei amantissimi et egregii viri Pammachii, tamen unius voluntatem in tempus aliud distulissem, nisi omnis pene fraternitas de Urbe eadem postulasset, asserens multos periclitari, et perversis dogmatibus acquiescere. Unde necessitate compulsus sum transferre libros, in quibus mali plus, quam boni est:", + "candidate_score": 0.653176, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_132_134", + "bdc_text": "octobris . Resalutant vos omnes symmystae , quibus nos et nostra omnia commendamus in domino. 1543 . M. Bucerus . [ Adresse darunter :", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1508", + "psc_text": "est, in Domino salutat. » EPISTOLA XCI EPIPHANII AD HIERONYMUM. Nuntiat, Origenistarum factionem opera Theophili damnatam: atque exemplar Epist. Synodicae ad eum mittens, hortatur, ut quos adversus eam haeresim scripsisset libros, in vulgus edat. Domino amantissimo filio ac fratri HIERONYMO Presbytero, EPIPHANIUS in Domino salutem. 540 « Generalis Epistola, quae ad omnes Catholicos scripta est, ad te proprie pertinet, qui zelum fidei adversus cunctas haereses habens, Origenis proprie, et Apollinarii discipulis adversaris: quorum venenatas radices, et in altum defixam impietatem omnipotens Deus protraxit in medium, ut in Alexandria proditae, in toto orbe arescerent. Scito enim, fili carissime, Amalech usque ad stirpem esse deletum, et in monte Raphidim erectum trophaeum crucis. Etenim quomodo porrectis in altum Moysi manibus, vincebat Israel (Exod. 17), sic Dominus confortavit famulum suum Theophilum, ut super altare Ecclesiae Alexandrinae, contra Origenem vexillum poneret; et impleretur in eo quod dicitur: Scribe signum hoc, quia delebo funditus Origenis haeresim", + "candidate_score": 0.652488, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_1", + "bdc_text": "Multae causae cogunt me breviter respondere tuis piis et amantissimis literis Oben Nr. 1797. , quanquam ex prolixa charitate responsurum .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_59", + "psc_text": "sermonem brevi spatio coarctavi; quia et vobiscum volebam prolixius loqui, et angustia schedulae cogebat tacere. Nunc igitur ingenio est victa pauperies. Minutae quidem litterae, sed confabulatio longa est. Et tamen in hoc necessitatis articulo animadvertite caritatem, cum me nec penuria scriptionis valuerit prohibere, ne scriberem. Vos autem, ignoscite, obsecro, dolenti; dico enim laesus, dico lacrymans et irascens: ne unum quidem apicem, toties vobis tribuenti officium, praestitistis. Scio quia nulla communio luci et tenebris est: nulla cum ancillis Dei, peccatori societas. Attamen et meretrix Domino pedes lacrymis lavit (Luc. 7), et de dominorum micis canes edunt (Matth. 15). Et ipse Salvator non venit justos vocare, sed peccatores. Non enim egent sani medico (Ibid. 5. 31) . Et magis vult poenitentiam peccatoris, quam mortem. Et errantem oviculam suis humeris refert. 26 Et prodigum filium revertentem, excipit laetus pater (Luc. 15). Quin potius Apostolus ait: Nolite judicare ante tempus (1. Cor. 4. 5)", + "candidate_score": 0.652001, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_125_127", + "bdc_text": "Sed existunt undique , quae vult dominus nunc iratus nobis merito , nunc propitius gratuito propter Christum suum . Boni haec , rogo , consule nec aliud putes meme über der Zeile nachgetragen. responderi mihiAm Wortende ein gestrichener Buchstabe .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3068", + "psc_text": "sermo Domini: Qui honorificat me, honorificabo eum; qui autem pro nihilo me habent, ad nihilum redigentur (1. Reg. 2. 30) . 4. Et nos securo ac bono animo sumus qui per singula quaeque praecepta, inhonorantes Deum clementissimum Dominum ad iracundiam provocamus, ejusque imperium superbissime contemnendo, in tantae majestatis imus injuriam? Quid enim unquam tam superbum, quid vero tam ingratum videri potest, quam adversus ejus vivere voluntatem, a quo ipsum vivere acceperis? quam illius praecepta despicere, qui ideo aliquid imperat, ut causas habeat remunerandi? Neque enim obsequii nostri Deus indiget, sed nos illius indigemus imperio. Mandata ejus desiderabilia super aurum et lapidem pretiosum nimis, et dulciora super mel et favum: quoniam in custodiendis illis retributio multa (Ps. 18. 11. 12) . Et ideo nobis irascitur, idcirco magis illa immensa Dei bonitas offenditur, quia eam per tanti etiam praemii detrimenta contemnimus: nec solum imperata, sed etiam promissa illius pro nihilo ducimus. Unde", + "candidate_score": 0.651806, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_25_27", + "bdc_text": "Oktober ( Zürich ZB , Ms F 80 , 144 ) . cum gravi huius calamitatis deploratione ; sed argumentum epistolae ab Hessis , qui a vobis nuper advenerunt , Gemeint sind wohl Wigand Happel und Johannes Pincier , die im Sommer 1543 als Studenten bei Konrad Pelli kan gewohnt hatten ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1481", + "psc_text": "περὶ Ἀρχῶν, στρωματέας et τόμους? quis per infame opus se ipsum voluit infamari? Nec disertiores sumus Hilario, nec fideliores Victorino, qui ejus tractatus non ut interpretes, sed ut auctores proprii operis transtulerunt. Nuper Sanctus Ambrosius sic Hexaemeron illius compilavit, ut magis Hippolyti sententias Basiliique sequeretur. Ego ipse, cujus aemulatores esse vos dicitis, et, ad caeteros talpae, caprearum in me oculos possidetis, si malo animo fuissem erga Origenem, interpretatus essem hos ipsos, quos supra dixi, libros, ut mala ejus etiam Latinis nota facerem; sed 530 nunquam feci, et multis rogantibus acquiescere nolui. Non enim consuevi eorum insultare erroribus, quorum miror ingenia. Ipse, si adhuc viveret. Origenes irasceretur vobis fautoribus suis, et cum Jacob diceret, Odiosum me fecistis in mundo (Gen. 34) . 8. Vult aliquis laudare Origenem? laudet, ut laudo: magnus vir ab infantia, et vere martyris [Leonidis Martyris] filius: Alexandriae ecclesiasticam scholam tenuit, succedens eruditissimo viro Clementi presbytero: voluptates in", + "candidate_score": 0.651059, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_21", + "bdc_text": "At , quia Christo et ecclesiae eius omnia volumus , ut debemus , ut debemus über der Zeile nachgetragen. esse , facere et pati , et infectum fieri , quod factum est , non potest , Vgl. Adagia , 2 , 3 , 72 ( LB II 513 ) .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2421", + "psc_text": "Dicitur Lex, quae per Moysen data est, secundum illud quod scriptum est ad Galatas: Quotquot enim ex operibus Legis sunt, sub maledicto sunt. Scriptum est enim: Maledictus omnis qui non permanet in omnibus quae scripta sunt 872 in libro Legis, ut faciat ea (Gal. 3. 10) . Et rursum in eadem epistola: Lex propter praevaricationes posita est, donec veniret semen cui repromissum est, disposita per Angelos in manu mediatoris (Galat. 3. 19) . Et iterum: Itaque Lex paedagogus noster fuit in Christo, ut ex fide justificemur. Postquam autem venit fides, nequaquam ultra sub paedagogo sumus. Omnes enim filii Dei estis per fidem, quae est in Christo Jesu (Galat. 3. 24. et seqq.) . Historia quoque quae praecepta non continet, sed quid factum sit refert, ab Apostolo Lex appellatur. Dicite mihi, inquit, qui sub Lege vultis esse, Legem non legistis? Scriptum est enim, quia Abraham duos filios habuit, unum de ancilla,", + "candidate_score": 0.650697, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_26_28", + "bdc_text": "cum gravi huius calamitatis deploratione ; sed argumentum epistolae ab Hessis , qui a vobis nuper advenerunt , Gemeint sind wohl Wigand Happel und Johannes Pincier , die im Sommer 1543 als Studenten bei Konrad Pelli kan gewohnt hatten ; s. Pellikan , Chronikon 156 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1481", + "psc_text": "περὶ Ἀρχῶν, στρωματέας et τόμους? quis per infame opus se ipsum voluit infamari? Nec disertiores sumus Hilario, nec fideliores Victorino, qui ejus tractatus non ut interpretes, sed ut auctores proprii operis transtulerunt. Nuper Sanctus Ambrosius sic Hexaemeron illius compilavit, ut magis Hippolyti sententias Basiliique sequeretur. Ego ipse, cujus aemulatores esse vos dicitis, et, ad caeteros talpae, caprearum in me oculos possidetis, si malo animo fuissem erga Origenem, interpretatus essem hos ipsos, quos supra dixi, libros, ut mala ejus etiam Latinis nota facerem; sed 530 nunquam feci, et multis rogantibus acquiescere nolui. Non enim consuevi eorum insultare erroribus, quorum miror ingenia. Ipse, si adhuc viveret. Origenes irasceretur vobis fautoribus suis, et cum Jacob diceret, Odiosum me fecistis in mundo (Gen. 34) . 8. Vult aliquis laudare Origenem? laudet, ut laudo: magnus vir ab infantia, et vere martyris [Leonidis Martyris] filius: Alexandriae ecclesiasticam scholam tenuit, succedens eruditissimo viro Clementi presbytero: voluptates in", + "candidate_score": 0.64992, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_25_27", + "bdc_text": "Oktober ( Zürich ZB , Ms F 80 , 144 ) . cum gravi huius calamitatis deploratione ; sed argumentum epistolae ab Hessis , qui a vobis nuper advenerunt , Gemeint sind wohl Wigand Happel und Johannes Pincier , die im Sommer 1543 als Studenten bei Konrad Pelli kan gewohnt hatten ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2665", + "psc_text": "Et si holocausta et victimas obtulerint, non suscipiam eas. In gladio enim et fame, et pestilentia ego consumam eos (Jerem. 14. 11. 12) . Dicas, quid haec ad laudem Marcellae? Damnationis haereticorum haec fuit principium: dum adducit testes, qui prius ab eis eruditi, et postea ab haeretico fuerant errore correpti: dum ostendit multitudinem deceptorum, dum impia περὶ ἀρχῶν ingerit volumina, quae emendata manu scorpii (2) monstrabantur: dum acciti frequentibus litteris haeretici, ut se defenderent, venire non sunt ausi: tantaque vis conscientiae fuit, ut magis absentes damnari, quam praesentes coargui maluerint. Hujus tam gloriosae victoriae origo Marcella est: tuque caput horum et causa bonorum, scis me vera narrare: quae nosti, vix de multis pauca me dicere, ne legenti fastidium faciat odiosa replicatio; et videar apud malevolos sub occasione laudis alterius, stomachum meum digerere. Pergam ad reliqua. 11. De Occidentis partibus ad Orientem turbo transgressus, minitabatur plurimis magna naufragia. Tunc impletum est:", + "candidate_score": 0.649753, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_60", + "bdc_text": "tam multa praeclare agenti et peragenti tam praedicatione nominis sui quam explicatione virtutis suae in vita eius condonare ipsa professionis christianae religio iussit .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3104", + "psc_text": "Neque magna aut tota Apostoli gloria est, non fornicari: sed hoc agit, ut castigatione corporis, erudiatur animus; quantoque nihil ex voluptatibus concupiscit, tanto magis possit de virtutibus cogitare: ne perfectionis magister, imperfectum aliquid in se ostendat: ne Christi imitator, extra praeceptum quicquam aut voluntatem Christi faciat: neve minus exemplo, quam verbo doceat, cumque aliis praedicaverit, ipse reprobetur: audiatque cum Pharisaeis: Dicunt enim et non faciunt (Matth. 23. 3) . 23. Apostolici vero et praecepti est, et exempli, ut habeamus rationem, non conscientiae tantum, sed etiam famae (Rom. 12. 17). Non superfluum et a fructu vacuum, gentium magister hoc docet: vult enim etiam extraneos ad fidem homines, per fidelium opera proficere, ut religionem ipsam religionis disciplina commendet. Et ideo sicut luminaria in mundo lucere 1109 nos jubet, in medio nationis pravae et perversae, ut incredulae mentes errantium, ex nostrorum actuum lumine, ignorantiae suae tenebras deprehendant. Unde et ipse ad Romanos ait:", + "candidate_score": 0.649397, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_25_27", + "bdc_text": "Oktober ( Zürich ZB , Ms F 80 , 144 ) . cum gravi huius calamitatis deploratione ; sed argumentum epistolae ab Hessis , qui a vobis nuper advenerunt , Gemeint sind wohl Wigand Happel und Johannes Pincier , die im Sommer 1543 als Studenten bei Konrad Pelli kan gewohnt hatten ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1510", + "psc_text": "operis edidisse, et juxta priorem Epistolam, qua te super hac re fueram cohortatus, elimasse librum, quem tuae linguae homines legant. Audio enim et ad Occidentem quorumdam hominum naufragia pervenisse; qui non contenti perditione sua, volunt plures mortis habere participes; QUASI MULTITUDO peccantium scelus minuat; et non numerositate lignorum, major gehennae flamma succrescat. Sanctos fratres, qui tecum sunt in Monasterio Domino servientes, et tecum et per te plurimum salutamus. » EPISTOLA XCII. SEU THEOPHILI SYNODICA AD EPISCOPOS PALAESTINOS, ET AD CYPRIOS. De Origenianae haereseos damnatione a S. Hieronymo latine reddita. 541 Nuntiat convocatos in Alexandrina Synodo Episcopos contra quosdam Nitriae Monachos impie furentes pro Origenis haeresi: cujus errores praecipuos singillatim enumerans, damnatos a Patribus fuisse uno ore significat. Tum dolet factiosos homines sibi vim fecisse, ut Isidorum Presbyterum haereticae impietatis ducem, aliorumque criminum reum Episcoporum judicio eriperent. Denique exsecratus iterum Origenis doctrinam, cunctis Ecclesiis sub anathematis nota auctor est, eam, ejusque", + "candidate_score": 0.648791, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_119_121", + "bdc_text": "regenda ecclesia est . Dominus donet , ut huic nos recte submittamus . Finis est ut initium in hac mea epistolain hac mea epistola über der Zeile nachgetragen. .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1024", + "psc_text": "copulatur: ut non sit laxum, neque dissolutum, sed haereant sibi invicem, et auxilio sint. Ratio enim operibus, et opera ratione indigent: ut quod mente percipimus opere perpetremus. Duoque lapides in Superhumerali, vel Christum significant et Ecclesiam, duodecim Apostolorum, 370 qui ad praedicationem missi sunt, nomina continentes: vel litteram et spiritum, in quibus continentur legis universa mysteria. In dextra spiritus, in laeva littera est. Per litteras ad verba descendimus, per verba venimus ad sensum. Quam pulcher ordo, et ex ipso habitu sacramenta demonstrans. In humeris opera sunt, in pectore ratio. Unde et pectusculum comedunt sacerdotes. Hoc autem Rationale duplex est, apertum et absconditum, simplex et mysticum, duodecim in se lapides habens, et quatuor ordines, quos quatuor puto esse virtutes, Prudentiam, Fortitudinem, Justitiam, et Temperantiam, quae sibi haerent invicem: et dum mutuo miscentur, duodenarium efficiunt numerum: vel quatuor Evangelia, quae in Apocalypsi describuntur plena oculis (Apoc. 14. 6), et Domini luce radiantia", + "candidate_score": 0.648641, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_1", + "bdc_text": "Multae causae cogunt me breviter respondere tuis piis et amantissimis literis Oben Nr. 1797. , quanquam ex prolixa charitate responsurum .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2147", + "psc_text": "quantum me adjuvat Dominus, ut litterae, quas ad te scribo, prius ad te perveniant, quam ad quemquam, a quo latius dispergantur. Fateor enim, nec mihi hoc fieri velle de tuis ad me, quod de meis ad te factum justissime expostulas. Tamen placeat nobis invicem non tantum caritas, verum etiam libertas amicitiae; nec apud me taceas, vel ego apud te, quod in nostris litteris vicissim nos movet; eo scilicet animo qui oculis Dei, in fraterna dilectione, non 782 displicet. Quod si inter nos fieri posse sine ipsius dilectionis perniciosa offensione non putas; non fiat. Illa enim caritas, quam tecum habere velim, profecto major est: sed melius haec minor, quam nulla est. » EPISTOLA CXVII. AD MATREM ET FILIAM IN GALLIA COMMORANTES. Docet viduis et virginibus vitandam esse domesticam consuetudinem eorum, unde sit periculum vel pudicitiae, vel famae. Argumentum epistolae ipse copiosius exponit in Praefatione. PRAEFATIO. 1. Retulit mihi quidam frater e", + "candidate_score": 0.648605, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_107_109", + "bdc_text": "Die scholastische Theologie deutet die Gegenwart des Leibes Christi nicht in grob materialistischer Weise ( vgl . die etwas ausführlichere Darlegung im Brief Bucers an Bullinger vom 13 . Dezember 1544 , Vadian BW VI 376 ) .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1587", + "psc_text": "stellarum cursus, et totius mundi pulcherrimam in diversitate consonantiam non asserimus ex causis praecedentibus, variisque peccatis, et animarum vitiis accidisse: nec bonitatem Dei multo tempore praestolatam; ut non ante faceret visibiles creaturas, nisi invisibiles deliquissent. Nec vanitatem appellamus substantiam corporalem, ut ille aestimat, aliis verbis in Manichaei scita concidens [f. concedens ], ne et Christi corpus subjaceat vanitati, cujus edulio saturati, ruminamus quotidie verba, dicentis: Nisi quis comederit carnem meam, et biberit Sanguinem meum, non habebit partem mecum (Joan. 13) . Nam si natura corporea vana est et futilis, juxta Origenis errorem, cur Christus resurrexit a mortuis? quare nostra corpora suscitabit? quid sibi vult Paulus scribens: Si mortui non resurgent, nec Christus surrexit: si autem Christus non resurrexit, vana est fides nostra (1. Cor. 13) . 18. Ex quo perspicuum est, non corporum naturam esse vanam, sed eos credere vanitatem, qui non putant eam resurgere, et manere perpetuam. Honorabiles quoque", + "candidate_score": 0.64758, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_87_89", + "bdc_text": "atque hac ipsa quoque concordiae causa iactata alioque scripta sint , me clam non sunt . Sed quid faciam ? Domini sum occasionemque nullam nec debeo nec possum reiicereVor reiicere gestrichenes agendi .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2898", + "psc_text": "4. 13. et sqq.) . Injuriam tibi fieri putas et destrui arbitrii libertatem, si ad Deum semper auctorem recurras, si ex illius pendeas voluntate, et dicas: Oculi mei semper ad Dominum, quoniam ipse evellet de laqueo pedes meos? (Psal. 24. 15) . Unde et audes lingua proferre temeraria, unumquemque arbitrio suo regi? Si suo arbitrio regitur, ubi est auxilium Dei? Si Christo rectore non indiget, quomodo scribit Jeremias: Non est in homine via ejus. Et: a Domino gressus hominis diriguntur? (Jerem. 10. 23) . Facilia dicis Dei esse mandata, et tamen nullum proferre potes, qui universa compleverit. Responde mihi, facilia sunt, an difficilia? Si facilia, profer quis ea impleverit, et cur David in Psalmo canat: Qui fingis laborem in praecepto (Psal. 93. 20) . Et iterum: Propter verba labiorum tuorum ego custodivi vias duras (Psal. 16. 4) . Et Dominus in Evangelio: Intrate per angustam portam (Matth. 7. 13) .", + "candidate_score": 0.644671, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_0", + "bdc_text": "Gratiam et pacem a domino , observande in domino et syncera charitate dilecte symmysta et frater .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_40", + "psc_text": "AD CHROMATIUM, JOVINUM, ET EUSEBIUM. Chromatium et Eusebium fratres, una cum Jovino amico, nec non matre et sororibus virginibus, eadem in domo sancte viventes resalutat, atque eorum contubernium pluribus laudat. Tunc Bonosi, de quo illi scripserant, laudes admiscet, ac probat. Demum sororem suam, quae bonos in patria magistros vitae non haberet, illis commendat. 1. Non debet charta dividere, quos amor mutuus copulavit: nec per singulos officia mei sunt partienda sermonis, cum sic invicem vos ametis,, ut non minus tres caritas jungat, quam duos natura sociavit; quin potius si rei conditio pateretur, sub uno litterulae 18 apice nomina indivisa concluderem, vestris quoque ita me litteris provocantibus, ut et in uno tres, et in tribus unum putarem. Nam postquam sancto Evagrio transmittente, in ea ad me eremi parte delatae sunt, quae inter Syros ac Saracenos vastum limitem ducit, sic gavisus sum, ut illum diem Romanae felicitatis, quo primum Marcelli apud Nolam praelio,", + "candidate_score": 0.643895, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_26_28", + "bdc_text": "cum gravi huius calamitatis deploratione ; sed argumentum epistolae ab Hessis , qui a vobis nuper advenerunt , Gemeint sind wohl Wigand Happel und Johannes Pincier , die im Sommer 1543 als Studenten bei Konrad Pelli kan gewohnt hatten ; s. Pellikan , Chronikon 156 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2665", + "psc_text": "Et si holocausta et victimas obtulerint, non suscipiam eas. In gladio enim et fame, et pestilentia ego consumam eos (Jerem. 14. 11. 12) . Dicas, quid haec ad laudem Marcellae? Damnationis haereticorum haec fuit principium: dum adducit testes, qui prius ab eis eruditi, et postea ab haeretico fuerant errore correpti: dum ostendit multitudinem deceptorum, dum impia περὶ ἀρχῶν ingerit volumina, quae emendata manu scorpii (2) monstrabantur: dum acciti frequentibus litteris haeretici, ut se defenderent, venire non sunt ausi: tantaque vis conscientiae fuit, ut magis absentes damnari, quam praesentes coargui maluerint. Hujus tam gloriosae victoriae origo Marcella est: tuque caput horum et causa bonorum, scis me vera narrare: quae nosti, vix de multis pauca me dicere, ne legenti fastidium faciat odiosa replicatio; et videar apud malevolos sub occasione laudis alterius, stomachum meum digerere. Pergam ad reliqua. 11. De Occidentis partibus ad Orientem turbo transgressus, minitabatur plurimis magna naufragia. Tunc impletum est:", + "candidate_score": 0.643779, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_13", + "bdc_text": "Ut primum integrum exemplum habuero , ad te et Vadianum nostrum deferri curabo ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3085", + "psc_text": "Nihil omnino agimus, qui nos per multitudinis exempla defendimus, et ad consolationem nostram, aliena saepe numerantes vitia, deesse nobis dicimus, quos debeamus sequi. Ad illius exemplum mittimur, quem omnes fatemur imitandum. Atque ideo praecipua tibi cura sit, legem nosse divinam: per quam possis, quasi praesentia cernere exempla sanctorum: quid faciendum sit, quidve vitandum, illius consilio disce [al. discere ]. Maximum enim ad justitiam auxilium, est implere divinis eloquiis animum, et quod opere exequi cupias, semper corde meditari. Rudi adhuc populo, et hominibus ad obedientiam insuetis, per Moysen imperatur a Domino, ut in signum memoriae, qua praecepta Domini recordentur: per singulas vestimentorum fimbrias, habeant cum cocco hiacynthini coloris insignia, ut etiam casu huc illucque respicientibus oculis, mandatorum coelestium memoria nascatur. De quibus fimbriis Pharisaei redarguuntur a Domino (Matth. 23. 5), 1103 quod eas perverso usu, non ad commonitionem praeceptorum dei, sed ad ostentationem sui habere coeperint, ut scilicet quasi de majoris", + "candidate_score": 0.643583, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_27_29", + "bdc_text": "sed argumentum epistolae ab Hessis , qui a vobis nuper advenerunt , Gemeint sind wohl Wigand Happel und Johannes Pincier , die im Sommer 1543 als Studenten bei Konrad Pelli kan gewohnt hatten ; s. Pellikan , Chronikon 156 . primumprimum über der Zeile nachgetragen. percepi et maxima sane animi consternatione .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1481", + "psc_text": "περὶ Ἀρχῶν, στρωματέας et τόμους? quis per infame opus se ipsum voluit infamari? Nec disertiores sumus Hilario, nec fideliores Victorino, qui ejus tractatus non ut interpretes, sed ut auctores proprii operis transtulerunt. Nuper Sanctus Ambrosius sic Hexaemeron illius compilavit, ut magis Hippolyti sententias Basiliique sequeretur. Ego ipse, cujus aemulatores esse vos dicitis, et, ad caeteros talpae, caprearum in me oculos possidetis, si malo animo fuissem erga Origenem, interpretatus essem hos ipsos, quos supra dixi, libros, ut mala ejus etiam Latinis nota facerem; sed 530 nunquam feci, et multis rogantibus acquiescere nolui. Non enim consuevi eorum insultare erroribus, quorum miror ingenia. Ipse, si adhuc viveret. Origenes irasceretur vobis fautoribus suis, et cum Jacob diceret, Odiosum me fecistis in mundo (Gen. 34) . 8. Vult aliquis laudare Origenem? laudet, ut laudo: magnus vir ab infantia, et vere martyris [Leonidis Martyris] filius: Alexandriae ecclesiasticam scholam tenuit, succedens eruditissimo viro Clementi presbytero: voluptates in", + "candidate_score": 0.643072, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_83_85", + "bdc_text": "Quae enim Wittenpergae et alibi de actionibus meis RatisponaeZu Bucers Mit wirkung am Regensburger Religionsgespräch von 1541 und der daraus erwachsenen Kritik s. Volker Ortmann , Reformation und Einheit der Kirche . Martin Bucers Einigungsbem ühungen bei den Religionsgesprächen in Leipzig , Hagenau , Worms und Regensburg 1539-1541 , Mainz 2001 . - Veröffentlichungen des Instituts für Europäische Geschichte Mainz , Abteilung für Abendländische Religionsgeschichte , Bd. 185 , S. 241-265 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2145", + "psc_text": "unius fidei fuerint, varias parere in multorum locorum obscuritate sententias: quamvis nequaquam ipsa varietas ab ejusdem fidei unitate discordet; sicut etiam unus tractator, secundum eamdem fidem, aliter atque aliter eumdem locum potest exponere, quia hoc ejus obscuritas patitur. » 35. « Ideo autem desidero interpretationem tuam de Septuaginta, ut et tanta Latinorum interpretum, qui qualescumque hoc ausi sunt, quantum possumus imperitia careamus: et hi, qui me invidere putant utilibus laboribus tuis, tandem aliquando, si fieri potest, intelligant, propterea me nolle tuam ex Hebraeo interpretationem in Ecclesiis legis, ne contra Septuaginta auctoritatem, tanquam novum aliquid proferentes, magno scandalo perturbemus plebes Christi, quarum aures, et corda illam interpretationem audire consueverunt, quae etiam ab Apostolis approbata est. Unde et illud apud Jonam virgultum (Jona. 4. 6), si in Hebraeo nec hedera est, nec cucurbita, sed nescio quid aliud, quod trunco suo nixum, nullis sustentandum adminiculis erigatur; mallem jam in omnibus Latinis cucurbitam legi.", + "candidate_score": 0.642103, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_25_27", + "bdc_text": "Oktober ( Zürich ZB , Ms F 80 , 144 ) . cum gravi huius calamitatis deploratione ; sed argumentum epistolae ab Hessis , qui a vobis nuper advenerunt , Gemeint sind wohl Wigand Happel und Johannes Pincier , die im Sommer 1543 als Studenten bei Konrad Pelli kan gewohnt hatten ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2126", + "psc_text": "ante laudaveris. Cum his ergo errare puto, quia nec te ipse patieris; quamvis hoc perinde dicatur ac si in hac sententia non erraverint. Nam quis est, qui se velit cum quolibet errare? Tres igitur restant, Eusebius Emisenus, Theodorus Heracleotes, et quem paulo post commemoras, Joannes, qui dudum in Pontificali gradu Constantinopolitanam rexit Ecclesiam. » 24. « Porro si quaeras, vel recolas, quid hinc senserit noster Ambrosius: quid noster itidem Cyprianus, invenies fortasse, nec nobis defuisse, quos in eo, quod asserimus, sequeremur, quanquam sicut paulo ante dixi, TANTUMMODO Scripturis Canonicis hanc ingenuam debeam servitutem, qua eas solas ita sequar, ut conscriptores earum nihil in eis omnino errasse, nihil fallaciter posuisse non dubitem. Proinde cum quaero tertium, ut tres etiam ego tribus opponam, possem quidem, ut arbitror, facile reperire, si multa legissem. Verumtamen ipse mihi pro his omnibus, imo supra hos omnes Apostolus Paulus occurrit: ad ipsum confugio; ad ipsum ab omnibus", + "candidate_score": 0.639769, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_104", + "bdc_text": "Papistae , qui quidem scholasticos sequuntur , nihil quam habitudinem ( ita loquitur Thomas AquinasVgl.", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3085", + "psc_text": "Nihil omnino agimus, qui nos per multitudinis exempla defendimus, et ad consolationem nostram, aliena saepe numerantes vitia, deesse nobis dicimus, quos debeamus sequi. Ad illius exemplum mittimur, quem omnes fatemur imitandum. Atque ideo praecipua tibi cura sit, legem nosse divinam: per quam possis, quasi praesentia cernere exempla sanctorum: quid faciendum sit, quidve vitandum, illius consilio disce [al. discere ]. Maximum enim ad justitiam auxilium, est implere divinis eloquiis animum, et quod opere exequi cupias, semper corde meditari. Rudi adhuc populo, et hominibus ad obedientiam insuetis, per Moysen imperatur a Domino, ut in signum memoriae, qua praecepta Domini recordentur: per singulas vestimentorum fimbrias, habeant cum cocco hiacynthini coloris insignia, ut etiam casu huc illucque respicientibus oculis, mandatorum coelestium memoria nascatur. De quibus fimbriis Pharisaei redarguuntur a Domino (Matth. 23. 5), 1103 quod eas perverso usu, non ad commonitionem praeceptorum dei, sed ad ostentationem sui habere coeperint, ut scilicet quasi de majoris", + "candidate_score": 0.638896, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_106_108", + "bdc_text": "Bucer will damit sagen : Die scholastische Theologie deutet die Gegenwart des Leibes Christi nicht in grob materialistischer Weise ( vgl . die etwas ausführlichere Darlegung im Brief Bucers an Bullinger vom 13 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1587", + "psc_text": "stellarum cursus, et totius mundi pulcherrimam in diversitate consonantiam non asserimus ex causis praecedentibus, variisque peccatis, et animarum vitiis accidisse: nec bonitatem Dei multo tempore praestolatam; ut non ante faceret visibiles creaturas, nisi invisibiles deliquissent. Nec vanitatem appellamus substantiam corporalem, ut ille aestimat, aliis verbis in Manichaei scita concidens [f. concedens ], ne et Christi corpus subjaceat vanitati, cujus edulio saturati, ruminamus quotidie verba, dicentis: Nisi quis comederit carnem meam, et biberit Sanguinem meum, non habebit partem mecum (Joan. 13) . Nam si natura corporea vana est et futilis, juxta Origenis errorem, cur Christus resurrexit a mortuis? quare nostra corpora suscitabit? quid sibi vult Paulus scribens: Si mortui non resurgent, nec Christus surrexit: si autem Christus non resurrexit, vana est fides nostra (1. Cor. 13) . 18. Ex quo perspicuum est, non corporum naturam esse vanam, sed eos credere vanitatem, qui non putant eam resurgere, et manere perpetuam. Honorabiles quoque", + "candidate_score": 0.638619, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_23_25", + "bdc_text": "Premite hanc epistolam , quantum potestis . Monuerat hac de re Myconius nosterDas Schreiben von Myconius scheint verloren zu sein , vgl . jedoch Bucers Antwort vom 20 . Oktober ( Zürich ZB , Ms F 80 , 144 ) .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2985", + "psc_text": "ut propemodum contemnendos putarem. In eodem enim luto haesitat, et exceptis verbis tinnulis atquo emendicatis, nihil aliud loquitur. Tamen multum egimus; ut dum epistolae meae respondere conatur, apertius se proderet, et blasphemias suas omnibus patefaceret. Quidquid enim in illa miserabili Synodo Diospolitana dixisse se denegat, in, hoc opere confitetur; nec grande est ineptissimis naeniis respondere. Si autem Dominus vitam 1068 tribuerit, et notariorum habuerimus copiam, paucis lucubratiunculis respondebimus: non ut convincamus haeresim emortuam [al. mortuam ]; sed ut imperitiam atque blasphemiam ejus, nostris sermonibus confutemus. Meliusque hoc faceret sanctitas vestra; ne compellamur contra haereticum nostra laudare. Sancti filii communes Albina, Pinianus et Melania plurimum vos salutant. Has litteras de sancta Bethleem, sancto Presbytero Innocentio dedi perferendas. Neptis vestra Paula miserabiliter deprecatur, ut memores ejus sitis, et multum vos salutat. Incolumes vos et memores mei, Domini nostri Jesu Christi tueatur clementia, Domini vere sancti atque omnium affectione venerabiles patres. EPISTOLA CXLIV.", + "candidate_score": 0.637479, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_6_8", + "bdc_text": "s. oben Nr. 1797 , 26-28 . ipse non dum integrum habeo , ex quo tamen debeo Latinam versionem castigare factam ab alioAlbert Hardenberg ; s. oben Nr. 1789 , Anm. 5. , sed sic , ut mihi paulo minus laboris relictum sit , quam si vertendus de integro liber hic foret .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_835", + "psc_text": "eorum libris qui Graece Scripturas nostras quam optime tractaverunt, curam atque operam impendere non graveris. Potes enim efficere, ut nos quoque habeamus illos tales viros, et unum potissimum quem tu libentius in tuis litteris sonas [ Origenem ]. De vertendis autem in linguam Latinam sanctis litteris Canonicis, laborare te nollem nisi eo modo quo Job interpretatus est: ut signis adhibitis, quid inter hanc tuam, et Septuaginta, quorum est gravis sima auctoritas, interpretationem distet, appareat. Satis autem nequeo mirari, si aliquid adhuc in Hebraicis litteris et 302 exemplaribus invenitur, quod tot Interpretes illius linguae peritissimos fugerit. Omitto enim Septuaginta, de quorum vel consilii, vel majore spiritus concordia, quam si [al. quasi ] unus homo esset, non audeo in aliquam partem certam ferre sententiam; nisi quod eis praeeminentem auctoritatem in hoc munere sine controversia tribuendam existimo. Illi me plus movent, qui cum posteriores interpretarentur, et verborum locutionumque Hebraearum viam atque regulas mordicus", + "candidate_score": 0.637265, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_7_9", + "bdc_text": "ipse non dum integrum habeo , ex quo tamen debeo Latinam versionem castigare factam ab alioAlbert Hardenberg ; s. oben Nr. 1789 , Anm. 5. , sed sic , ut mihi paulo minus laboris relictum sit , quam si vertendus de integro liber hic foret . Abest iam in Westphalia princepsVgl . oben Anm. 2 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2555", + "psc_text": "Pammachius ad me cujusdam schedulas misit, quae Origenis περὶ ἀρχῶν interpretata volumina continerent, imo vitiata; hoc magnopere postulans, ut Graecam veritatem Latina servaret translatio, et in utramque partem seu bene, seu male dixisset ille, qui scripsit, absque interpretis patrocinio, Romana lingua cognosceret. Feci ut voluit, misique ei libros, quos cum legisset, exhorruit, et reclusit scrinio, ne prolati in vulgus, multorum animos vulnerarent. A quodam fratre qui habebat zelum Dei, sed non secundum scientiam, rogatus ut traderet ad legendum, quasi statim reddituro, propter angustiam temporis, fraudem non potuit suspicari. Qui acceperat legendos, adhibitis notariis opus omne descripsit, et multo celerius quam promiserat, codicem reddidit. Eademque temeritate, et (ut levius dicam) ineptia, quod male surripuerat, pejus aliis credidit. Et quia difficile grandes libri de 917 rebus mysticis disputantes, notarum possunt servare compendia, praesertim qui furtim celeriterque dictantur; ita in illis confusa sunt omnia, ut et ordine in plerisque, et sensu careant. Quamobrem", + "candidate_score": 0.636289, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_23_25", + "bdc_text": "Premite hanc epistolam , quantum potestis . Monuerat hac de re Myconius nosterDas Schreiben von Myconius scheint verloren zu sein , vgl . jedoch Bucers Antwort vom 20 . Oktober ( Zürich ZB , Ms F 80 , 144 ) .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2987", + "psc_text": "religiosum Presbyterum Saturninum tuae venerationis litteras sumpsi 1069 hoc a me magno studio quod nondum habeo flagitantis. Sed eur hoc leceris causam mihi aperuisti, quod scilicet eredas de hac re mihi consulenti jam fuisse responsum. Utinam ita esset! Absit ut te, cujus exspectationem avidissimam noverim, hujus muneris communicationem fraudarem; sed si quid credis, frater carissime, quinque ferme anni ecce evoluti sunt, ex quo in Orientem misi Librum non praesumptionis, sed consultationis meae, et adhuc rescripta non merui, quibus mihi enodaretur haec quaestio, in qua me cupis ad te certam ferre sententiam. Utrumque ego misissem, si utrumque haberem. Hoc autem quod habeo, sine altero, quod nondum habeo, cuiquam debere me jam mittere, vel edere non videtur, ne ille, qui mihi fortasse, ut desidero responsurus est, interrogationem meam disputatione operosissima elaboratam, sine sua responsione, quae adhuc desperanda non est, per manus hominum notitiamque diffundi jure succenseat, idque jactantius, quam utilius fecisse me", + "candidate_score": 0.634979, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_7_9", + "bdc_text": "ipse non dum integrum habeo , ex quo tamen debeo Latinam versionem castigare factam ab alioAlbert Hardenberg ; s. oben Nr. 1789 , Anm. 5. , sed sic , ut mihi paulo minus laboris relictum sit , quam si vertendus de integro liber hic foret . Abest iam in Westphalia princepsVgl . oben Anm. 2 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1425", + "psc_text": "etiam de Tomis in Apostolum scriptis transtulisset in Latinum, in quibus cum aliquanta offendicula inveniantur in Graeco, ita elimavit omnia, interpretando, atque purgavit, ut nihil in illis quod a fide nostra discrepet, Latinus lector inveniat. Hunc ergo etiam nos, licet non eloquentiae viribus, disciplinae tamen regulis in quantum possumus sequimur, observantes scilicet, ne [al. ut ] ea quae in libris Origenis a seipso discrepantia inveniuntur atque contraria, proferamus. Cujus diversitatis causam plenius tibi in Apologetico, quem Pamphilianus pro libris ipsius Origenis 510 scripsit, edidimus, brevissimo libello superaddito, in quo evidentibus, ut arbitror, probamentis corruptos esse in quam plurimis ab Haereticis et malevolis libros ejus ostendimus: et istos praecipue, quos nunc exigis ut interpreter, id est, περί Ἀρχῶν, quod de principiis, vel de principatibus [al. potestatibus ], dici potest, qui sunt revera alias et obscurissimi et difficillimi. De rebus enim ibi talibus disputat, in quibus Philosophi omni sua aetate consumpta, nihil", + "candidate_score": 0.634631, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_117_119", + "bdc_text": "s. unten Nr. 1811 , 22-37 . Cruce excitanda etet am Rande nachgetragen. regenda ecclesia est .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1028", + "psc_text": "quaesita demonstrarem. Sufficiat, quod et sanctus Papa Epiphanius egregium super hoc volumen edidit: quod si legere volueris, plenissimam scientiam consequeris. Ego jam mensuram epistolae excedere me intelligo, et excipientis ceras video esse completas. Unde ad reliqua transeo, ut tandem finiatur oratio. Lamina aurea rutilat in fronte: nihil enim nobis prodest omnium rerum eruditio, nisi Dei scientia coronemur. Lineis induimur, ornamur hiacynthinis, sacro balteo cingimur, dantur nobis opera, Rationale in pectore ponitur: accipimus veritatem, profert sermo doctrinam: imperfecta sunt universa, nisi tam decoro currui dignus quaeratur auriga, et super creaturas creator insistens, regat ipse quae condidit. Quod olim in lamina monstrabatur, nunc in signo ostenditur Crucis. Auro legis, sanguis Evangelii pretiosior est. Tunc signum juxta Ezechielis vocem gementibus figebatur in fronte (Ezech. 9. 4): nunc portantes crucem dicimus: Signatum est super nos lumen vultus tui, Domine (Psal. 4. 7) . Bis in Exodo legimus (Exod. 28. et 29), praecipiente Domino, et", + "candidate_score": 0.634048, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_86_88", + "bdc_text": "et in aliis locis obitisin aliis locis obitis über gestrichenem alibi . atque hac ipsa quoque concordiae causa iactata alioque scripta sint , me clam non sunt . Sed quid faciam ?", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_101", + "psc_text": "id quod ipsi exponunt, habere me dicam, haereticus judicor. Quid tam anxie unum verbum tenent? quid sub ambiguo sermone latitant? Si sic credunt, ut interpretantur, non damno quod retinent. Si sic credo, ut ipsi sentire se simulant, permittant et mihi meis verbis suum sensum loqui. 5. Quamobrem obtestor Beatitudinem tuam per crucifixam mundi salutem, per homousian Trinitatem, ut mihi epistolis tuis, sive tacendarum, sive dicendarum hypostaseon detur auctoritas. Et ne forte obscuritas loci, in quo dego, fallat bajulos litterarum, ad Evagrium Presbyterum, quem optime nosti, dignare scripta transmittere. Simul etiam, cui apud. Antiochiam debeam communicare significes: quia Campenses cum Tharsensibus haereticis copulati, nihil aliud ambiunt, quam ut auctoritate communionis vestrae fulti, tres hypostases cum antiquo sensu praedicent. 42 EPISTOLA XVI. AD DAMASUM PAPAM. Apud quem ex tribus, qui Antiochenam Ecclesiam scindunt, debeat communicare, ut sibi significet, iterum obtestatur. 1. Importuna in Evangelio mulier tandem meruit audiri (Matth. 15. 28): et", + "candidate_score": 0.630649, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_113_115", + "bdc_text": "Iram dei grassantem iam cum intestinis tum Turcicis bellis pie expavescis . ImperatorKaiser Karl V . noster nunc et Meti evangelium his diebus profligavit. Am 13 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1143", + "psc_text": ". Et statim se reprehendentes aiunt: Si narravero sic, ecce nationem [al. generationem] filiorum tuorum reprobavi (Ibid. 13. 15) . Si caecitatis causam putas esse peccatum, et id Dei inferre iram, quod crebro medici remediantur, insimulabis Isaac, qui in tantum lucis istius expers fuit, ut etiam cui nollet, errore deceptus benediceret (Gen. 27). Referes crimen in Jacob, cujus caligaverat acies, et cum interioribus oculis, et spiritu prophetali longe post futura prospiceret, et Christum cerneret de stirpe regia esse venturum, Ephraim et Manassem videre non poterat (Ibid. 48 et 49). Quid inter reges Josia sanctius? Aegyptio mucrone 410 interfectus est (4. Reg. 23). Quid Petro, quid Paulo sublimius? Neronianum gladium cruentarunt. Et (ut de hominibus taceam) Dei Filius sustinuit ignominiam crucis: et tu putas beatos, qui felicitate istius saeculi et deliciis perfruuntur? Magna ira est, quando peccantibus non irascitur Deus. Unde et in Ezechiele ad Jerusalem, Jam, inquit, non irascar tibi,", + "candidate_score": 0.630545, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_26_28", + "bdc_text": "cum gravi huius calamitatis deploratione ; sed argumentum epistolae ab Hessis , qui a vobis nuper advenerunt , Gemeint sind wohl Wigand Happel und Johannes Pincier , die im Sommer 1543 als Studenten bei Konrad Pelli kan gewohnt hatten ; s. Pellikan , Chronikon 156 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1510", + "psc_text": "operis edidisse, et juxta priorem Epistolam, qua te super hac re fueram cohortatus, elimasse librum, quem tuae linguae homines legant. Audio enim et ad Occidentem quorumdam hominum naufragia pervenisse; qui non contenti perditione sua, volunt plures mortis habere participes; QUASI MULTITUDO peccantium scelus minuat; et non numerositate lignorum, major gehennae flamma succrescat. Sanctos fratres, qui tecum sunt in Monasterio Domino servientes, et tecum et per te plurimum salutamus. » EPISTOLA XCII. SEU THEOPHILI SYNODICA AD EPISCOPOS PALAESTINOS, ET AD CYPRIOS. De Origenianae haereseos damnatione a S. Hieronymo latine reddita. 541 Nuntiat convocatos in Alexandrina Synodo Episcopos contra quosdam Nitriae Monachos impie furentes pro Origenis haeresi: cujus errores praecipuos singillatim enumerans, damnatos a Patribus fuisse uno ore significat. Tum dolet factiosos homines sibi vim fecisse, ut Isidorum Presbyterum haereticae impietatis ducem, aliorumque criminum reum Episcoporum judicio eriperent. Denique exsecratus iterum Origenis doctrinam, cunctis Ecclesiis sub anathematis nota auctor est, eam, ejusque", + "candidate_score": 0.629718, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_93_95", + "bdc_text": "Haec ad te eo scribo , ut qualicunque exemplo patientiae meae tuam confirmem , tum rationem etiam reddam et animi mei , quem erga vos habui et habeoquem erga vos habui et habeo am Rande nachgetragen. , etVor et gestrichenes nedum [ ? ] . actionum mearum , in quibusin quibus korrigiert quas .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2151", + "psc_text": "te, ne me tanto itinere vexatum, frustra venisse patiaris. Scit enim Dominus, quod post visionem sanctorum Locorum, hanc vel maxime causam habui, ut cum tuis litteris sorori mederer ac matri. Et ego: Jamjam, inquam, quod vis faciam: nam et epistolae transmarinae sunt, et specialiter sermo dictatus, raro potest invenire quos mordeat. Te autem obsecro, ut clam sermonem hunc habeas. Cumque portaveris eum pro viatico, si auditus fuerit, laetemur pariter, si autem contemptus fuerit, quod et magis reor, ego verba perdiderim, tu itineris longitudinem. Explicit Praefatio. 2. Primum vos scire cupio soror et filia, me non idcirco scribere, quia aliquid de vobis sinistrum suspicer; sed ne caeteri suspicentur vestram me orare concordiam. Alioquin (quod absit) si peccatorum vos existimarem glutino cohaesisse, nunquam scriberem; sciremque me surdis narrare fabulam. Deinde hoc obsecro, ut si mordacius quippiam scripsero, non tam meae putetis austeritatis [al. auctoritatis ] esse, quam morbi. Putridae carnes ferro curantur", + "candidate_score": 0.62954, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_30_32", + "bdc_text": "Quanquam vero nunc acerbissimo dolore epistolam legerim , gratias tamen ago , quod exemplar eiuseius nachträglich eingefügt. miseris . Mittam enim ad d. Philippum Bucers Brief an Philipp Melanchthon ist nicht erhalten , vgl .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2079", + "psc_text": "vere sancte et beatissime papa. Si legisti librum explanationum in Jonam, puto quod ridiculam cucurbitae non recipias quaestionem. Sin autem amicus qui me primus gladio petiit, stylo repulsus est; sit humanitatis tuae atque justitiae accusantem reprehendere, non respondentem. In Scripturarum si placet campo sine nostro invicem dolore ludamus. EPISTOLA CXVI. AUGUSTINI AD HIERONYMUM. Respondet accuratius epistolis Hieronymi, 105. 112. et 115. de interpretatione loci Epistolae ad Galatos, confirmans quod Petrus merito veraciterque reprehensus fuerit a Paulo. Caeterum deprecatur veniam, si dictis forte incautioribus Hieronymi animum offenderit, excusans, quod nulla sua culpa per multorum manus obambularit epistola, priusquam ad eum, cui scripta erat, perveniret. Domino dilectissimo et in Christi visceribus honorando, sancto fratri et compresbytero HIERONYMO, AUGUSTINUS in Domino salutem. 1. « Jampridem caritati tuae prolixam epistolam misi, respondens illi tuae, quam per sanctum filium tuum Asterium, nunc jam non solum fratrem, verum etiam collegam meum, misisse te recolis. Quae utrum", + "candidate_score": 0.62838, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_108", + "bdc_text": "die etwas ausführlichere Darlegung im Brief Bucers an Bullinger vom 13 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_28", + "psc_text": "sequatur (Apoc. 14): Multae enim sunt mansiones apud Patrem (Joan. 14) . Et Stella ab stella differt in claritate (1. Cor. 15) . Mihi concede, ut inter Sanctorum calcanea 13 caput possim levare: ut cum ego voluerim, ille perfecerit, mihi ignoscas, quia implere non potui, illi tribuas praemium quod meretur. Plura fortasse quam Epistolae brevitas patiebatur, longo sermone protraxerim, quod mihi semper accidere consuevit, quando aliquid de Bonosi nostri laude dicendum est. 6. Sed ut ad illud redeam, unde discesseram, obsecro te, ne amicum, qui diu quaeritur, vix invenitur, difficile servatur, pariter cum oculis mens amittat. Fulgeat cuilibet auro; et pompaticis ferculis corusca ex sarcinis metalla radient. Caritas non potest comparari. Dilectio pretium non habet. Amicitia quae desinere potest, vera nunquam fuit. Vale in Christo. EPISTOLA IV. AD FLORENTIUM. Superiorem Epistolam Ruffino reddendam isti ad Florentium jungit, eumque Jerosolymae degentem, quod multorum pauperum necessitatibus subveniret, plurimum laudat: tum Ruffini etiam", + "candidate_score": 0.62665, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_93_95", + "bdc_text": "Haec ad te eo scribo , ut qualicunque exemplo patientiae meae tuam confirmem , tum rationem etiam reddam et animi mei , quem erga vos habui et habeoquem erga vos habui et habeo am Rande nachgetragen. , etVor et gestrichenes nedum [ ? ] . actionum mearum , in quibusin quibus korrigiert quas .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1993", + "psc_text": "tanquam audacem Daretem coepisse pulsari atque versari: nunc tamen eis ipsis respondebo litteris tuis, quas mihi per sanctum filium nostrum Asterium jam [al. abest jam ] mittere dignatus es, in quibus multa in me comperi tuae benevolentissimae caritatis, et rursus quaedam nonnullius a me tuae offensionis indicia. Itaque ubi mulcebar legens, ibi continuo feriebar: hoc sane vel maxime admirans, quod cum te dicas exemplaribus litterarum mearum ideo non temere putavisse credendum, ne forte, te respondente, laesus juste expostularem, quod probare ante debuisses, meum esse sermonem, et sic rescribere; postea jubeas, si mea est epistola, aperte me scribere, aut mittere exemplaria veriora, ut absque ullo rancore stomachi, in Scripturarum disputatione versemur. Quo pacto enim possumus in hac disputatione sine rancore versari, si me laedere paras? aut si non paras, quomodo ego, te non laedente, abs te laesus juste expostularem 730 quod probare ante debuisses meum esse sermonem, et sic rescribere, hoc", + "candidate_score": 0.626512, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_26_28", + "bdc_text": "cum gravi huius calamitatis deploratione ; sed argumentum epistolae ab Hessis , qui a vobis nuper advenerunt , Gemeint sind wohl Wigand Happel und Johannes Pincier , die im Sommer 1543 als Studenten bei Konrad Pelli kan gewohnt hatten ; s. Pellikan , Chronikon 156 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2126", + "psc_text": "ante laudaveris. Cum his ergo errare puto, quia nec te ipse patieris; quamvis hoc perinde dicatur ac si in hac sententia non erraverint. Nam quis est, qui se velit cum quolibet errare? Tres igitur restant, Eusebius Emisenus, Theodorus Heracleotes, et quem paulo post commemoras, Joannes, qui dudum in Pontificali gradu Constantinopolitanam rexit Ecclesiam. » 24. « Porro si quaeras, vel recolas, quid hinc senserit noster Ambrosius: quid noster itidem Cyprianus, invenies fortasse, nec nobis defuisse, quos in eo, quod asserimus, sequeremur, quanquam sicut paulo ante dixi, TANTUMMODO Scripturis Canonicis hanc ingenuam debeam servitutem, qua eas solas ita sequar, ut conscriptores earum nihil in eis omnino errasse, nihil fallaciter posuisse non dubitem. Proinde cum quaero tertium, ut tres etiam ego tribus opponam, possem quidem, ut arbitror, facile reperire, si multa legissem. Verumtamen ipse mihi pro his omnibus, imo supra hos omnes Apostolus Paulus occurrit: ad ipsum confugio; ad ipsum ab omnibus", + "candidate_score": 0.6262, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_117_119", + "bdc_text": "s. unten Nr. 1811 , 22-37 . Cruce excitanda etet am Rande nachgetragen. regenda ecclesia est .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1024", + "psc_text": "copulatur: ut non sit laxum, neque dissolutum, sed haereant sibi invicem, et auxilio sint. Ratio enim operibus, et opera ratione indigent: ut quod mente percipimus opere perpetremus. Duoque lapides in Superhumerali, vel Christum significant et Ecclesiam, duodecim Apostolorum, 370 qui ad praedicationem missi sunt, nomina continentes: vel litteram et spiritum, in quibus continentur legis universa mysteria. In dextra spiritus, in laeva littera est. Per litteras ad verba descendimus, per verba venimus ad sensum. Quam pulcher ordo, et ex ipso habitu sacramenta demonstrans. In humeris opera sunt, in pectore ratio. Unde et pectusculum comedunt sacerdotes. Hoc autem Rationale duplex est, apertum et absconditum, simplex et mysticum, duodecim in se lapides habens, et quatuor ordines, quos quatuor puto esse virtutes, Prudentiam, Fortitudinem, Justitiam, et Temperantiam, quae sibi haerent invicem: et dum mutuo miscentur, duodenarium efficiunt numerum: vel quatuor Evangelia, quae in Apocalypsi describuntur plena oculis (Apoc. 14. 6), et Domini luce radiantia", + "candidate_score": 0.626131, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_13_15", + "bdc_text": "Ut primum integrum exemplum habuero , ad te et Vadianum nostrum deferri curabo ; confido vos illud non diu desyderaturos esse . De literis L [utheri ]Luther an Christoph Froschauer , 31 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1996", + "psc_text": "talem crederes, qui litterarum mearum exemplaribus etiam cum stylum meum nosses, temere credere noluisti. Si enim non immerito vidisti, me juste expostulaturum fuisse, si temere crederes esse litteras meas, quae non essent meae: quanto justius expostularem, meipsum temere putatum talem, qualem me expertus non esset, qui putavisset? Nequaquam ergo ita prolabereris, ut te non rescribente, quo laederer, me tamen existimares nimis insipientem, etiam tali tuo rescripto laedi potuisse. 3. « Restat igitur, ut laedere me rescribendo disponeres, si certo documento meas esse illas litteras nosses. Atque ita, quia non credo quod injuste me laedendum putares, superest ut agnoscam peccatum meum, quod prior te illis litteris laeserim, quas meas esse negare non possum. Cur itaque conor contra fluminis tractum, ac non potius veniam peto? Obsecro ergo te per mansuetudinem Christi, ut si te laesi, dimittas mihi, nec me 731 vicissim laedendo, malum pro malo reddas. Laedes autem me, si mihi tacueris", + "candidate_score": 0.62592, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_30_32", + "bdc_text": "Quanquam vero nunc acerbissimo dolore epistolam legerim , gratias tamen ago , quod exemplar eiuseius nachträglich eingefügt. miseris . Mittam enim ad d. Philippum Bucers Brief an Philipp Melanchthon ist nicht erhalten , vgl .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2985", + "psc_text": "ut propemodum contemnendos putarem. In eodem enim luto haesitat, et exceptis verbis tinnulis atquo emendicatis, nihil aliud loquitur. Tamen multum egimus; ut dum epistolae meae respondere conatur, apertius se proderet, et blasphemias suas omnibus patefaceret. Quidquid enim in illa miserabili Synodo Diospolitana dixisse se denegat, in, hoc opere confitetur; nec grande est ineptissimis naeniis respondere. Si autem Dominus vitam 1068 tribuerit, et notariorum habuerimus copiam, paucis lucubratiunculis respondebimus: non ut convincamus haeresim emortuam [al. mortuam ]; sed ut imperitiam atque blasphemiam ejus, nostris sermonibus confutemus. Meliusque hoc faceret sanctitas vestra; ne compellamur contra haereticum nostra laudare. Sancti filii communes Albina, Pinianus et Melania plurimum vos salutant. Has litteras de sancta Bethleem, sancto Presbytero Innocentio dedi perferendas. Neptis vestra Paula miserabiliter deprecatur, ut memores ejus sitis, et multum vos salutat. Incolumes vos et memores mei, Domini nostri Jesu Christi tueatur clementia, Domini vere sancti atque omnium affectione venerabiles patres. EPISTOLA CXLIV.", + "candidate_score": 0.620546, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_24_26", + "bdc_text": "Monuerat hac de re Myconius nosterDas Schreiben von Myconius scheint verloren zu sein , vgl . jedoch Bucers Antwort vom 20 . Oktober ( Zürich ZB , Ms F 80 , 144 ) . cum gravi huius calamitatis deploratione ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2985", + "psc_text": "ut propemodum contemnendos putarem. In eodem enim luto haesitat, et exceptis verbis tinnulis atquo emendicatis, nihil aliud loquitur. Tamen multum egimus; ut dum epistolae meae respondere conatur, apertius se proderet, et blasphemias suas omnibus patefaceret. Quidquid enim in illa miserabili Synodo Diospolitana dixisse se denegat, in, hoc opere confitetur; nec grande est ineptissimis naeniis respondere. Si autem Dominus vitam 1068 tribuerit, et notariorum habuerimus copiam, paucis lucubratiunculis respondebimus: non ut convincamus haeresim emortuam [al. mortuam ]; sed ut imperitiam atque blasphemiam ejus, nostris sermonibus confutemus. Meliusque hoc faceret sanctitas vestra; ne compellamur contra haereticum nostra laudare. Sancti filii communes Albina, Pinianus et Melania plurimum vos salutant. Has litteras de sancta Bethleem, sancto Presbytero Innocentio dedi perferendas. Neptis vestra Paula miserabiliter deprecatur, ut memores ejus sitis, et multum vos salutat. Incolumes vos et memores mei, Domini nostri Jesu Christi tueatur clementia, Domini vere sancti atque omnium affectione venerabiles patres. EPISTOLA CXLIV.", + "candidate_score": 0.619269, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_8", + "bdc_text": "s. oben Nr. 1789 , Anm. 5. , sed sic , ut mihi paulo minus laboris relictum sit , quam si vertendus de integro liber hic foret .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_835", + "psc_text": "eorum libris qui Graece Scripturas nostras quam optime tractaverunt, curam atque operam impendere non graveris. Potes enim efficere, ut nos quoque habeamus illos tales viros, et unum potissimum quem tu libentius in tuis litteris sonas [ Origenem ]. De vertendis autem in linguam Latinam sanctis litteris Canonicis, laborare te nollem nisi eo modo quo Job interpretatus est: ut signis adhibitis, quid inter hanc tuam, et Septuaginta, quorum est gravis sima auctoritas, interpretationem distet, appareat. Satis autem nequeo mirari, si aliquid adhuc in Hebraicis litteris et 302 exemplaribus invenitur, quod tot Interpretes illius linguae peritissimos fugerit. Omitto enim Septuaginta, de quorum vel consilii, vel majore spiritus concordia, quam si [al. quasi ] unus homo esset, non audeo in aliquam partem certam ferre sententiam; nisi quod eis praeeminentem auctoritatem in hoc munere sine controversia tribuendam existimo. Illi me plus movent, qui cum posteriores interpretarentur, et verborum locutionumque Hebraearum viam atque regulas mordicus", + "candidate_score": 0.618801, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_99_101", + "bdc_text": "irascendiVor irascendi gestrichenes non . aliqua non necessaria disputatione , ea feci causa , quam in illis literis explicaviSiehe oben Nr. 1789 , 59-66 . . Eo nihil avertere quęsivi , quam quodVor quod ein gestrichener Wortanfang .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1994", + "psc_text": "veriora, ut absque ullo rancore stomachi, in Scripturarum disputatione versemur. Quo pacto enim possumus in hac disputatione sine rancore versari, si me laedere paras? aut si non paras, quomodo ego, te non laedente, abs te laesus juste expostularem 730 quod probare ante debuisses meum esse sermonem, et sic rescribere, hoc est et sic laedere? Nisi enim rescribendo laesisses, ego juste expostulare non possem. Proinde cum ita rescribis, ut laedas, quis locus nobis relinquitur in disputatione Scripturarum sine ullo rancore versandi? Ego quidem absit ut laedar, si mihi certa ratione volueris et potueris demonstrare illud ex epistola Apostoli, vel quid aliud Scripturarum sanctarum te verius intellexisse, quam me: imo vero absit, ut non cum gratiarum actione lucris meis deputem, SI FUERO TE docente instructus, aut emendante correctus. 2. « Verumtamen tu, mihi frater carissime, nisi te putares laesum scriptis meis, non me putares laedi posse rescriptis tuis. Nullo enim modo id", + "candidate_score": 0.618655, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_31_33", + "bdc_text": "miseris . Mittam enim ad d. Philippum Bucers Brief an Philipp Melanchthon ist nicht erhalten , vgl . aber dessen Antwort vom 4 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_29", + "psc_text": "pompaticis ferculis corusca ex sarcinis metalla radient. Caritas non potest comparari. Dilectio pretium non habet. Amicitia quae desinere potest, vera nunquam fuit. Vale in Christo. EPISTOLA IV. AD FLORENTIUM. Superiorem Epistolam Ruffino reddendam isti ad Florentium jungit, eumque Jerosolymae degentem, quod multorum pauperum necessitatibus subveniret, plurimum laudat: tum Ruffini etiam laudes admiscet. 1. Quantus Beatitudinis tuae rumor diversa populorum ora compleverit, hinc poteris aestimare, quod ego te ante incipio amare, quam nosse. Ut enim ait Apostolus, quorumdam hominum peccata manifesta sunt, praecedentia ad judicium (I. Tim. 5) : ita e contrario tuae dilectionis fama dispergitur, ut non tam laudandus sit ille qui te amat, quam scelus putetur facere ille qui non amat. Praetermitto innumerabiles, in quibus Christum sustentasti, pavisti, vestisti, visitasti. Heliodori fratris a te adjuta necessitas mutorum etiam potest ora laxare, quibus gratiis, quo ille praeconio peregrinationis incommoda a te fota referebat? Ita ut ego ille tardissimus, quem intolerabilis", + "candidate_score": 0.615267, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_30", + "bdc_text": "Quanquam vero nunc acerbissimo dolore epistolam legerim , gratias tamen ago , quod exemplar eiuseius nachträglich eingefügt.", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_967", + "psc_text": "ejus in fine acriter coarguens. 1. Justum quidem fuerat, nequaquam tibi litteris satisfacere, qui tuis auribus non credidisti: neque enim schedulae poteris acquiescere, qui vivo sermoni non accommodasti fidem. Sed quia Christus perfectae nobis humilitatis exemplar in se tribuit, dans osculum proditori, et latronis poenitentiam in patibulo suscipiens, eadem absenti significo, quae prasenti quoque locutus sum, me ita Origenem legisse vel legere, ut Apollinarium [al. Apollinarem ], vel caeteros Tractatores, quorum, in quibusdam, libros Ecclesia non recipit. Non quo omnia dicam esse damnanda, quae in illorum voluminibus continentur: sed quod quaedam reprehendenda confitear. Verum quia operis mei est et studii, multos legere, ut ex plurimis diversos flores carpam, non tam probaturus omnia, quam quae bona sunt electurus, assumo multos in manus meas, ut a multis multa cognoscam, secundum illud quod scriptum est: Omnia legentes: 348 quae bona sunt retinentes (1. Thess. 5. 21) . Unde satis miror te voluisse Origenis", + "candidate_score": 0.614462, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_30", + "bdc_text": "Quanquam vero nunc acerbissimo dolore epistolam legerim , gratias tamen ago , quod exemplar eiuseius nachträglich eingefügt.", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2079", + "psc_text": "vere sancte et beatissime papa. Si legisti librum explanationum in Jonam, puto quod ridiculam cucurbitae non recipias quaestionem. Sin autem amicus qui me primus gladio petiit, stylo repulsus est; sit humanitatis tuae atque justitiae accusantem reprehendere, non respondentem. In Scripturarum si placet campo sine nostro invicem dolore ludamus. EPISTOLA CXVI. AUGUSTINI AD HIERONYMUM. Respondet accuratius epistolis Hieronymi, 105. 112. et 115. de interpretatione loci Epistolae ad Galatos, confirmans quod Petrus merito veraciterque reprehensus fuerit a Paulo. Caeterum deprecatur veniam, si dictis forte incautioribus Hieronymi animum offenderit, excusans, quod nulla sua culpa per multorum manus obambularit epistola, priusquam ad eum, cui scripta erat, perveniret. Domino dilectissimo et in Christi visceribus honorando, sancto fratri et compresbytero HIERONYMO, AUGUSTINUS in Domino salutem. 1. « Jampridem caritati tuae prolixam epistolam misi, respondens illi tuae, quam per sanctum filium tuum Asterium, nunc jam non solum fratrem, verum etiam collegam meum, misisse te recolis. Quae utrum", + "candidate_score": 0.61438, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_31_33", + "bdc_text": "miseris . Mittam enim ad d. Philippum Bucers Brief an Philipp Melanchthon ist nicht erhalten , vgl . aber dessen Antwort vom 4 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_518", + "psc_text": "1. Brevis est quaestiuncula, quam misisti, et aperta responsio est. Si enim de eo quod in Evangelio scribitur: « Quicumque dixerit verbum contra Filium hominis, remittetur ei: qui autem dixerit contra 191 Spiritum Sanctum non remittetur ei, neque in hoc saeculo, neque in futuro » (Matth. 12. 32; et Marc. 3. 29), Novatianus affimat non posse peccare in Spiritum Sanctum, nisi eum qui Christianus sit, et postea negaverit; manifestum est Judaeos qui eo tempore blasphemabant, peccato blasphemiae non teneri: quippe, qui impii coloni, interfectis Prophetis, de nece Domini cogitabant, et in tantum erant perditi, ut ad salvandos eos, se Dei Filius venisse responderit. Unde de toto ipsius Scripturae ordine convincendus est, non his irremissibilem esse dictam blasphemiam, qui tormentis compulsi, et variis eviscerati cruciatibus, Dominum denegassent; sed his qui cum in virtutibus videant opera Dei, calumnientur et clamitent, daemonis esse virtutem, et omnia signa quae facta sunt, non ad divinam", + "candidate_score": 0.614065, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_31_33", + "bdc_text": "miseris . Mittam enim ad d. Philippum Bucers Brief an Philipp Melanchthon ist nicht erhalten , vgl . aber dessen Antwort vom 4 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3018", + "psc_text": "qui propaginem Animarum jam quasi certus improbandam putas. Caeterum si illis, qui hanc asserunt, rescribendum fuisset, fortassis ostenderem, quemadmodum id quod se nosse arbitrantur, ignorent, et ne hoc asserere auderent, quantum formidare deberent. Sane in rescripto amici quod huic Epistolae inserui, ne te forte moveat, quod duos libros a me missos commemoravit, quibus respondere vacuum sibi tempus non fuisse respondit. Unus est de hac quaestione, non ambo; in alio autem aliud ab illo consulendo, et pertractando quaesivi. Quod vero admonet, et hortatur, ut magis demus operam, ut perniciosissima haeresis de Ecclesiis auferatur, illam ipsam Pelagianam haeresim dicit, quam cautissime ut devites, quantum possum, frater admoneo, cum de Animarum origine sive cogitas, sive jam disputas, ne tibi subripiat esse credendum, ullam prorsus Animam, nisi unius Mediatoris, non ex Adam trahere originale peccatum generatione devinctum, regeneratione solvendum. QUINTA CLASSIS COMPLECTENS TRES EPISTOLAS QUARUM TEMPUS MINUS COMPERTUM EST; QUIBUS TRES ALIAE SUBDUNTUR, QUARUM", + "candidate_score": 0.610999, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_31_33", + "bdc_text": "miseris . Mittam enim ad d. Philippum Bucers Brief an Philipp Melanchthon ist nicht erhalten , vgl . aber dessen Antwort vom 4 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1125", + "psc_text": "quadrigae vestrae, et proposito quintam deesse Blaesillam, pene oblitus de ea loqui, quae prima de vobis praecesserit ad Dominum. Vere nunc quinque in tres, ac duas videmus esse divisas, illa cum sorore Paulina dulci somno fruitur, tu duarum medius, ad Christum levius subvolabis. EPISTOLA LXVII AUGUSTINI AD HIERONYMUM. Hieronymum 404 sciscitatur de titulo vulgati ab ipso libri de Scriptoribus Ecclesiasticis; tum de Petro reprehenso non mendaciter a Paulo, quod etiam superiori epist. 56. quaesierat. Postremo petit, ut quae sint Origenis aliorumque haereticorum errata, sibi indicet. Domino dilectissimo, et cultu sincerissimo caritatis observando atque amplectendo fratri et Compresbytero HIERONYMO, AUGUSTINUS. 1. « Habeo gratiam, quod pro subscripta salutatione, plenam mihi Epistolam reddidisti, sed breviorem multo quam ex te vellem suscipere, tali viro, a quo, tempora quantalibet occupet, nullus sermo prolixus est. Quanquam itaque nos negotiorum alienorum, eorumque saecularium, curis circumstemur ingentibus: tamen Epistolae tuae brevitati facile non ignoscerem, nisi cogitarem quam", + "candidate_score": 0.606823, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_95_97", + "bdc_text": "actionum mearum , in quibusin quibus korrigiert quas . interim , dum interpolata fuitVor fuit gestrichenes est . vicissitudo scribendi inter nos , versatus sum .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1770", + "psc_text": "non, meae; quod et omnes Interpretes transtulerunt. In ipso: Supplantasti insurgentes in me subtus me (Ibid. 40) . Pro quo in Graeco plus invenisse vos dicitis: Omnes insurgentes; sed, omnes, additum est. In eodem: Vivit Dominus, et benedictus Deus meus (Ibid. 47) . Et dicitis in Graeco non haberi, meus. Quod non sub asterisco, sed ab ipsis Septuaginta de Hebraica Veritate translatum est; et cuncti Interpretes in hac parte consentiunt. In eodem: Liberator meus de gentibus iracundis (Ibid. 48) . Pro quo in Graeco invenisse vos dicitis: Ab inimicis meis fortibus, sive potentibus. Et quia semel veritati studemus, si quid vel transferentis festinatione, vel scribentium, 647 vitio depravatum est, simpliciter confiteri, et emendare debemus. In Hebraeo nihil aliud habet nisi hoc: Liberator meus ab inimicis meis. Septuaginta autem, iracundis, addiderunt. Et pro gentibus, tam in Hebraeo, quam in cunctis Interpretibus, inimici positi sunt: et miror, quomodo pro inimicis, gentes mutatae", + "candidate_score": 0.606347, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_31_33", + "bdc_text": "miseris . Mittam enim ad d. Philippum Bucers Brief an Philipp Melanchthon ist nicht erhalten , vgl . aber dessen Antwort vom 4 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_36", + "psc_text": "Presbyter, dum adhuc Antiochiae essem, me praesente corripuit. Cui ille respondit: Ego nihil timeo. Dicit se a Domino suo fuisse dimissum: et si vobis placet, ecce hic est, transmittite quo vultis. In hoc arbitror me non peccare, si hominem vagum non sinam longius fugere. Quapropter quia ego in hac solitudine constitutus, non possum agere quod jussisti, rogavi carissimum mihi Evagrium, ut tam tui quam mei causa instanter negotium prosequatur. Cupio te valere in Christo. EPISTOLA VI. AD JULIANUM AQUILEIAE DIACONUM Excusat se apud Julianum de silentio litterarum, et cum, eo primum nuntiante, intellexisset, sororem suam in eo permanere quod coeperat, rogat ut de ejus proposito crebris ad se litteris laetiorem faciat; addens se obtrectatorem suum interea despicere. Antiquus sermo est: Mendaces faciunt, ut nec sibi vera dicentibus credatur: quod mihi a te, ego objurgatus de silentio litterarum, accidisse video. Dicam, saepe scripsi, sed negligentia bajulorum fuit? Respondebis: omnium non scribentium", + "candidate_score": 0.606158, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_108", + "bdc_text": "die etwas ausführlichere Darlegung im Brief Bucers an Bullinger vom 13 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_64", + "psc_text": "prohiberet tanta laesus ingererem, ut inciperes mihi rescribere, vel iratus. Sed quoniam et irasci hominis est, et injuriam non facere, Christiani, ad antiquum morem revertens, rursus precor; ut et diligentem te diligas, et conservo sermonem conservus impertias. Vale in Domino. EPISTOLA XIII. AD CASTORINAM MATERTERAM. Castorinam materteram suam, cum qua aliquid habuerat dissidii, ad pacem et concordiam, quod per alias etiam fecerat litteras, adhortatur. Joannes idem Apostolus et Evangelista in Epistola sua ait: Quicumque odit fratrem suum, homicida est (1. Joan. 3. 15) : et recte. Cum enim homicidium ex odio saepe nascatur: quicumque odit, etiam si necdum gladio percusserit, animo tamen homicida est. Cur, ais, tale principium? Scilicet ut veteri rancore deposito, 28 mundum pectoris Deo paremus habitaculum. Irascimini, inquit David, et nolite peccare (Psal. 4. 5). Hoc quid velit intelligi, Apostolus plenius interpretatur: Sol non occidat super iracundiam vestram (Ephes. 4. 26) . Quid agemus nos in die", + "candidate_score": 0.602595, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_32", + "bdc_text": "Mittam enim ad d. Philippum Bucers Brief an Philipp Melanchthon ist nicht erhalten , vgl .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3018", + "psc_text": "qui propaginem Animarum jam quasi certus improbandam putas. Caeterum si illis, qui hanc asserunt, rescribendum fuisset, fortassis ostenderem, quemadmodum id quod se nosse arbitrantur, ignorent, et ne hoc asserere auderent, quantum formidare deberent. Sane in rescripto amici quod huic Epistolae inserui, ne te forte moveat, quod duos libros a me missos commemoravit, quibus respondere vacuum sibi tempus non fuisse respondit. Unus est de hac quaestione, non ambo; in alio autem aliud ab illo consulendo, et pertractando quaesivi. Quod vero admonet, et hortatur, ut magis demus operam, ut perniciosissima haeresis de Ecclesiis auferatur, illam ipsam Pelagianam haeresim dicit, quam cautissime ut devites, quantum possum, frater admoneo, cum de Animarum origine sive cogitas, sive jam disputas, ne tibi subripiat esse credendum, ullam prorsus Animam, nisi unius Mediatoris, non ex Adam trahere originale peccatum generatione devinctum, regeneratione solvendum. QUINTA CLASSIS COMPLECTENS TRES EPISTOLAS QUARUM TEMPUS MINUS COMPERTUM EST; QUIBUS TRES ALIAE SUBDUNTUR, QUARUM", + "candidate_score": 0.601722, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_32", + "bdc_text": "Mittam enim ad d. Philippum Bucers Brief an Philipp Melanchthon ist nicht erhalten , vgl .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1731", + "psc_text": "nisi sit certius de auctore. Meminit et Ruffini ficto nomine. Domino vere Sancto, ac beatissimo Papae AUGUSTINO HIERONYMUS in Domino salutem. 1. In ipso profectionis articulo sancti filii nostri Asterii Hypodiaconi, necessarii mei, beatitudinis tuae litterae ad me pervenerunt, quibus satisfacis, te contra parvitatem meam librum Romam non misisse. Hoc nec ego factum audieram, sed epistolae cujusdam quasi ad me scriptae per fratrem nostrum Sysinnium Diaconum huc exemplaria pervenerunt: in qua hortaris me, ut παλινῳδιαν super quodam Apostoli capitulo canam, et imiter Stesichorum inter vituperationem et laudes Helenae fluctuantem, ut qui detrahendo oculos perdiderat, laudando receperit. Ego simpliciter fateor dignationi tuae, licet stylus et ἐπιχειρήματα tua mihi viderentur: tamen non temere exemplaribus litterarum credendum putavi; ne forte me respondente, laesus juste expostulares, quod probare ante debuissem tuum esse sermonem, et sic rescribere. Accessit ad moram sanctae et venerabilis Paulae longa infirmitas. Dum enim languenti multo tempore assideremus [al. assidemus ],", + "candidate_score": 0.601245, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_126", + "bdc_text": "Boni haec , rogo , consule nec aliud putes meme über der Zeile nachgetragen.", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_352", + "psc_text": "fracto vase testaceo, non tristis erumpat. Et tu quidem, non quod futuri incerta esses, dolebas; sed quod triste funeri obsequium non dedisses. Denique in mediis fabulis [ Colloquiis ], rursum didicimus, reliquias ejus jam Ostiam fuisse delatas. 2. Quaeras, quo pertineat ista replicatio? 127 Respondebo tibi verbis Apostoli, « multum per omnem modum. » Primum, quod universorum gaudiis prosequenda sit, quae calcato diabolo, coronam jam securitatis accepit. Secundo, ut ejus vita breviter explicetur. Tertio, ut designatum Consulem, de suis socculis [al. saeculis ] detrahentem, esse doceamus in tartaro. Et quidem conversationem Leae nostrae, quis possit digno allevare praeconio? Ita eam totam ad Dominum fuisse conversam, ut Monasterii princeps, mater virginum fieret: post mollitiem vestium sacco membra trivisse: insomnes orationibus duxisse noctes: et comites suas plus exemplo docuisse quam verbis. Humilitatis fuit tantae tamque subjectae, ut quondam domina plurimorum ancilla omnium [al. hominis ] putaretur: nisi quod eo Christi magis esset", + "candidate_score": 0.59926, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 17, + "cf_id": "cf025", + "work_id": "076_Gregorius-I_Homiliae-in-Evangelia", + "max_score": 0.710518, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_49_51", + "bdc_text": "sacra coena et non Christum ipsum dispensari et sumi existimetis , Vgl. den Abendmahlsartikel des Bekenntnisses , RBS I/2 52f ( dt. ) bzw. 65f ( lat. ) , Art. 22 ( 23 ) . de re profecto consentire vos etvos et am Rande nachgetragen. de ratione explicandi hoc mysterium tantum dissentire arbitratus sum . Et quia hoc ipsum mysterium rationis nostrae acumen longe , imo infinito transcendit nec possumus de eo quicquam recte cogitare nisi ex ipsis domini verbis , statuebam optimam consensionis nostrae declarandae rationem esse , si ita etiam loqui de his sacramentis utrinque consentiremus , ut de eo loquitur spiritus sanctus in scripturis suis .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Homiliae-in-Evangelia_window_398", + "psc_text": "omne sacrum eloquium possit intelligi, et omne ejus mysterium penetrari, recte subjungitur: Si quid autem remanserit, igne comburetis (Ibid.) . Quod ex agno remanet igne comburimus quando hoc quod de mysterio incarnationis ejus intelligere et penetrare non possumus potestati sancti Spiritus humiliter reservamus, ut non superbe quis audeat vel contemnere vel denuntiare quod non intelligit, sed hoc igni tradit cum sancto Spiritui reservat. 9. Quia igitur qualiter edendum sit pascha cognovimus, nunc a qualibus edi debeat agnoscamus. Sequitur: Sic autem comedetis illum. Renes vestros accingetis (Ibid., 11) . Quid in renibus nisi delectatio carnis accipitur? Unde et Psalmista postulat, dicens: Ure renes meos (Psal. XXV, 2) . Si enim voluptatem libidinis in renibus esse nesciret, eos uri minime petisset. Unde quia potestas diaboli in humano genere maxime per luxuriam praevaluit, de illo voce dominica dicitur: Potestas ejus in lumbis ejus (Job. XL, 11) . Qui ergo pascha comedit, habere renes", + "candidate_score": 0.710518, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_49_51", + "bdc_text": "sacra coena et non Christum ipsum dispensari et sumi existimetis , Vgl. den Abendmahlsartikel des Bekenntnisses , RBS I/2 52f ( dt. ) bzw. 65f ( lat. ) , Art. 22 ( 23 ) . de re profecto consentire vos etvos et am Rande nachgetragen. de ratione explicandi hoc mysterium tantum dissentire arbitratus sum . Et quia hoc ipsum mysterium rationis nostrae acumen longe , imo infinito transcendit nec possumus de eo quicquam recte cogitare nisi ex ipsis domini verbis , statuebam optimam consensionis nostrae declarandae rationem esse , si ita etiam loqui de his sacramentis utrinque consentiremus , ut de eo loquitur spiritus sanctus in scripturis suis .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Homiliae-in-Evangelia_window_397", + "psc_text": "Pedes vero agni vorare, est vestigia humanitatis ejus amando et imitando perquirere. Quid vero sunt intestina, nisi verborum illius occulta et mystica mandata? Quae tunc voramus, cum verba vitae cum aviditate sumimus. In quo devorationis verbo quid aliud quam pigritiae nostrae torpor reprehenditur? Qui ejus verba ac mysteria et per nosmetipsos non requirimus, et dicta ab aliis audimus inviti. Non remanebit ex eo quidquam usque mane (Exod. XII, 10) , quia ejus dicta magna sunt sollicitudine discutienda, quatenus priusquam dies resurrectionis appareat, in hac praesentis vitae nocte omnia illius mandata intelligendo et operando penetrentur. Sed quia valde difficile est ut omne sacrum eloquium possit intelligi, et omne ejus mysterium penetrari, recte subjungitur: Si quid autem remanserit, igne comburetis (Ibid.) . Quod ex agno remanet igne comburimus quando hoc quod de mysterio incarnationis ejus intelligere et penetrare non possumus potestati sancti Spiritus humiliter reservamus, ut non superbe quis audeat vel contemnere", + "candidate_score": 0.697052, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_48_50", + "bdc_text": "Christi signa inVor in gestrichenes modo . sacra coena et non Christum ipsum dispensari et sumi existimetis , Vgl. den Abendmahlsartikel des Bekenntnisses , RBS I/2 52f ( dt. ) bzw. 65f ( lat. ) , Art. 22 ( 23 ) . de re profecto consentire vos etvos et am Rande nachgetragen. de ratione explicandi hoc mysterium tantum dissentire arbitratus sum .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Homiliae-in-Evangelia_window_406", + "psc_text": "Quia surrexit Dominus vere, et apparuit Simoni. Et ipsi narrabant quae gesta erant in via, et quomodo cognoverunt eum in fractione panis. 1538 1. In quotidiana vobis solemnitate laborantibus pauca loquenda sunt; et fortasse haec utilius proderunt, quia saepe et alimenta quae minus sufficiunt avidius sumuntur. Lectionis ergo evangelicae summatim sensum statui non per singula verba discutere, ne dilectionem vestram valeat sermo prolixior expositionis onerare. Ecce audistis, fratres charissimi, quia duobus discipulis ambulantibus in via, non quidem credentibus, sed tamen de se loquentibus Dominus apparuit, sed eis speciem quam recognoscerent non ostendit. Hoc ergo egit foris Dominus in oculis corporis quod apud ipsos agebatur intus in oculis cordis. Ipsi namque apud semetipsos intus et amabant et dubitabant, eis autem Dominus foris et praesens aderat, et quis esset non ostendebat. De se ergo loquentibus praesentiam exhibuit, sed de se dubitantibus cognitionis suae speciem abscondit. Verba quidem contulit, duritiam intellectus increpavit; sacrae", + "candidate_score": 0.687746, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_37_39", + "bdc_text": "Christus et patefaciet Korrigiert aus satisfaciet[ ? ] . in illo die - , ita non vulgari opera nec levibus undique contumeliis et calumniis exercitatus , nunc disputare nec vacat nec libet . Hoc unum tibi confirmo in domino , quod et antea non semel confirmavi :", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Homiliae-in-Evangelia_window_285", + "psc_text": "non habeo. Duo quippe ei illata fuerunt: unum negavit, aliud tacendo consensit. Custos namque humani generis venerat; et si Samaritanum se non esse diceret, esse se custodem negaret. Sed tacuit quod recognovit, et patienter repulit quod dictum fallaciter audivit, dicens: Ego daemonium non habeo. In quibus verbis quid aliud nisi superbia nostra confunditur? quae si exagitata vel leviter fuerit, atrociores injurias reddit, quam acceperat: facit mala quae potest, minatur et quae facere non potest. Ecce injuriam suscipiens Dominus non irascitur, non contumeliosa verba respondet. Qui si eisdem ista dicentibus respondere voluisset: Daemonium vos habetis, verum profecto diceret, quia nisi impleti essent daemonio, tam perversa de Deo loqui non possent. Sed accepta injuria etiam quod verum erat dicere Veritas noluit, ne non dixisse veritatem, sed provocatus contumeliam reddidisse videretur. Ex qua re quid nobis innuitur, nisi ut eo tempore quo a proximis ex falsitate contumelias accipimus, eorum etiam 1508 vera mala", + "candidate_score": 0.679456, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_79_81", + "bdc_text": "Amavi vos in Christo et colo ut semper nec ex hac dilectione et veneratione remittam aliquid . Novit dominus , quam nihil quęsierim in hac causa quam gloriam suam sicut etiam in aliis actionibus meis publicispublicis über der Zeile nachgetragen. . At sive ita me diligat dominus , a quo diligi tamen me non dubito , sive ita mereantur mea cum alia tum inconsyderationis et fidentiae intempestivae peccata , quod certissimum est , natus ad calumnias et odia ferendaferenda über der Zeile nachgetragen .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Homiliae-in-Evangelia_window_540", + "psc_text": "Domine, Domine, nonne in nomine tuo prophetavimus, et in nomine tuo daemonia ejecimus, et in nomine tuo virtutes multas fecimus? Et tunc confitebor illis, quia non novi vos; discedite a me qui operamini iniquitatem (Matth. VII, 22, 23; Psal. VI, 9) . Nolite ergo, fratres charissimi, amare signa quae possunt cum reprobis haberi communia; sed haec quae modo diximus charitatis atque pietatis miracula amate, quae tanto securiora sunt, quanto et occulta, et de quibus apud Dominum eo major sit retributio, quo apud homines minor est gloria. Sequitur: 5. Et Dominus quidem Jesus postquam locutus est eis, assumptus est in coelum, et sedet a dextris Dei. In Veteri Testamento cognovimus quod Elias sit raptus in coelum. Sed aliud est coelum aereum, aliud aethereum. Coelum quippe aereum terrae est proximum; unde et aves coeli dicimus, quia eas volitare in aere videmus. In coelum itaque aereum Elias sublevatus est, ut in secretam quamdam", + "candidate_score": 0.679326, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_104_106", + "bdc_text": "Papistae , qui quidem scholasticos sequuntur , nihil quam habitudinem ( ita loquitur Thomas AquinasVgl. Thomas von Aquin , Summa theologiae , III' q. 76 a. 6 ad 3. ) corporis domini ad species pani et vini ponunt ; Bucer will damit sagen :", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Homiliae-in-Evangelia_window_426", + "psc_text": "Quod ab hac quoque lectione non discrepat, nam piscem comedit et panem. Qui enim assari ut piscis potuit ex humanitate, pane nos reficit ex divinitate, qui ait: Ego sum panis vivus qui de coelo descendi (Joan. VI, 41, 52) . Assum ergo piscem comedit et panem, ut ipso suo cibo nobis ostenderet quia et passionem ex nostra humanitate pertulit, et refectionem nostram ex sua divinitate procuravit. Quod si vigilanter inspicimus, nobis quoque qualiter ad imitandum congruat videmus. Sic enim sua Redemptor indicat, ut imitationis viam nobis sequentibus sternat. Ecce in cibo suo Dominus noster pisci asso conjungere favum voluit, quia videlicet illos in suo corpore ad aeternam quietem suscipit, qui cum hic tribulationes pro Domino sentiunt, ab amore internae dulcedinis non recedunt. Cum asso pisce favus sumitur, quia qui hic afflictionem pro veritate suscipiunt, illic dulcedine vera satiantur. 6. Notandum quoque quod ultimum convivium Dominus cum septem discipulis habuisse describitur;", + "candidate_score": 0.671628, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_127_129", + "bdc_text": "responderi mihiAm Wortende ein gestrichener Buchstabe . cupere , quam ut acceptum vulnus tecte curetur , ne pugna gravior recrudescat , quae , utcunque cadat , non nisi magno ecclesiarum malo revocabitur . Consyderandum etiam religiose , quid cuique dominus dedit in ecclesia sua et cuius dicta et facta patent latius .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Homiliae-in-Evangelia_window_882", + "psc_text": "lingit, curat, quia et doctores sancti dum in confessione peccati nostri nos instruunt, quasi vulnus mentis per linguam tangunt; et quia nos loquendo a peccatis eripiunt, quasi tangendo vulnera ad salutem reducunt. Quia enim canum nomine, praedicatorum lingua signatur, Domino per Psalmistam dicitur: Lingua canum tuorum ex inimicis ab ipso (Psal. LXVII, 24) . Ex Judaeis quippe infidelibus sancti praedicatores electi sunt, qui, in assertione veritatis contra fures latronesque venientes, magnos pro Domino, ut ita dicam, latratus dederunt. Quo contra de quorumdam reprobatione dicitur: Canes muti, non valentes latrare (Isai. LVI, 10) . Quia ergo praedicatores sancti peccata damnant, confessionem vero peccatorum approbant, dicentes: Confitemini alterutrum peccata vestra, et orate pro invicem, ut salvemini (Jac. V, 16) , ulcera Lazari canes lingunt. Sancti etenim doctores dum gentilium confessiones accipiunt, mentium vulnera saluti restituunt. Unde et Lazarus bene interpretatur adjutus, quia ipsi hunc ad ereptionem juvant, quia ejus vulnera per linguae", + "candidate_score": 0.671315, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_49", + "bdc_text": "sacra coena et non Christum ipsum dispensari et sumi existimetis , Vgl. den Abendmahlsartikel des Bekenntnisses , RBS I/2 52f ( dt. ) bzw. 65f ( lat. ) , Art. 22 ( 23 ) .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Homiliae-in-Evangelia_window_799", + "psc_text": "salva fide, alieno intellectui cedere, quam contentionibus deservire, quoniam et intelligi congrue forsitan potest quia de projecto eo qui cum nuptiali veste non venerat quod Lucas tacuit Matthaeus dixit. Quod vero per illum coena, per hunc autem prandium dicitur, nequaquam vel hoc nostrae intelligentiae obsistit, quia cum ad horam nonam apud antiquos quotidie prandium fieret, ipsum quoque prandium coena vocabatur. 2. Saepe autem jam me dixisse memini quod plerumque in sancto Evangelio regnum coelorum praesens Ecclesia nominatur. Congregatio quippe justorum regnum coelorum dicitur. Quia enim per prophetam Dominus dicit: Coelum mihi sedes est (Isai. LXVI, 1) ; 1635 et Salomon ait: Anima justi sedes est sapientiae (Sap. VII, 27) ; Paulus etiam dicit: Christum Dei virtutem et Dei sapientiam (I Cor. I, 24) ; liquido colligere debemus quia si Deus sapientia, anima autem justi sedes sapientiae, dum coelum dicitur sedes Dei, coelum ergo est anima justi. Hinc per Psalmistam de", + "candidate_score": 0.671023, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_77_79", + "bdc_text": "et post ad me delatae sunt - sive verae sive falsae , viderit dominus - , agnovi me defunctum esse meo munere ad vos et converti me ad agenda ea , quae domi etdomi et am Rande nachgetragen . aliunde nimium cumulate offerebantur . Amavi vos in Christo et colo ut semper nec ex hac dilectione et veneratione remittam aliquid .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Homiliae-in-Evangelia_window_406", + "psc_text": "Quia surrexit Dominus vere, et apparuit Simoni. Et ipsi narrabant quae gesta erant in via, et quomodo cognoverunt eum in fractione panis. 1538 1. In quotidiana vobis solemnitate laborantibus pauca loquenda sunt; et fortasse haec utilius proderunt, quia saepe et alimenta quae minus sufficiunt avidius sumuntur. Lectionis ergo evangelicae summatim sensum statui non per singula verba discutere, ne dilectionem vestram valeat sermo prolixior expositionis onerare. Ecce audistis, fratres charissimi, quia duobus discipulis ambulantibus in via, non quidem credentibus, sed tamen de se loquentibus Dominus apparuit, sed eis speciem quam recognoscerent non ostendit. Hoc ergo egit foris Dominus in oculis corporis quod apud ipsos agebatur intus in oculis cordis. Ipsi namque apud semetipsos intus et amabant et dubitabant, eis autem Dominus foris et praesens aderat, et quis esset non ostendebat. De se ergo loquentibus praesentiam exhibuit, sed de se dubitantibus cognitionis suae speciem abscondit. Verba quidem contulit, duritiam intellectus increpavit; sacrae", + "candidate_score": 0.669887, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_135", + "bdc_text": "] Eximio doctrinae christianae professori , ecclesiae Christi curatori accuratissimo d. Henrico Bullingero suo in domino symmystae et fratri suo in domino colendo et charissimo .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Homiliae-in-Evangelia_window_496", + "psc_text": "Cum cuncta sacra eloquia dominicis plena sint praeceptis, quid est quod de dilectione, quasi de singulari mandato, Dominus dicit: Hoc est praeceptum meum, ut diligatis invicem, nisi quia omne mandatum de sola dilectione est, et omnia unum praeceptum sunt, quia quidquid praecipitur, in sola charitate solidatur? Ut enim multi arboris rami ex una radice prodeunt, sic multae virtutes ex una charitate generantur. Nec habet aliquid viriditatis ramus boni operis, si non manet in radice charitatis. Praecepta ergo dominica et multa sunt, et unum: multa per diversitatem operis, unum in radice dilectionis. Qualiter autem ista dilectio tenenda sit, ipse insinuat, qui in plerisque Scripturae suae sententiis et amicos jubet diligi in se, et inimicos diligi propter se. Ille enim veraciter charitatem habet, qui et amicum diligit in Deo, et inimicum diligit propter Deum. Nam sunt nonnulli qui diligunt proximos, sed per affectum cognationis et carnis, quibus tamen in hac dilectione sacra", + "candidate_score": 0.668649, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_135", + "bdc_text": "] Eximio doctrinae christianae professori , ecclesiae Christi curatori accuratissimo d. Henrico Bullingero suo in domino symmystae et fratri suo in domino colendo et charissimo .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Homiliae-in-Evangelia_window_239", + "psc_text": "fratres charissimi, aliquando nos sermonibus, aliquando vero operibus admonet. Ipsa etenim facta ejus praecepta sunt, quia dum aliquid tacitus facit, quid agere debeamus innotescit. Ecce enim binos in praedicationem discipulos mittit, quia duo sunt praecepta charitatis, Dei videlicet amor, et proximi, et minus quam inter duos charitas haberi non potest. Nemo enim proprie ad semetipsum habere charitatem dicitur, sed dilectio in alterum tendit, ut charitas esse possit. Binos ad praedicandum discipulos Dominus mittit, quatenus hoc nobis tacitus innuat, quia qui charitatem erga alterum non habet, praedicationis officium suscipere nullatenus debet. 2. Bene autem dicitur quia misit eos ante faciem suam in omnem civitatem et locum quo erat ipse venturus. Praedicatores enim suos Dominus sequitur, quia praedicatio praevenit, et tunc ad mentis nostrae habitaculum Dominus venit, quando verba exhortationis praecurrunt, atque per haec veritas in mente suscipitur. Hinc namque eisdem praedicatoribus Isaias dicit: Parate viam Domini, rectas facite semitas Dei nostri", + "candidate_score": 0.667599, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_47_49", + "bdc_text": "etiam clare testaremini vosvos über der Zeile nachgetragen. non esse in ea sententia , ut absentis modomodo am Rande nachgetragen . Christi signa inVor in gestrichenes modo . sacra coena et non Christum ipsum dispensari et sumi existimetis , Vgl. den Abendmahlsartikel des Bekenntnisses , RBS I/2 52f ( dt. ) bzw. 65f ( lat. ) , Art. 22 ( 23 ) .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Homiliae-in-Evangelia_window_546", + "psc_text": "Illi autem profecti praedicaverunt ubique, Domino cooperante, et sermonem confirmante sequentibus signis. Quid in his considerandum est, quid memoriae commendandum, nisi quod praeceptum obedientia, obedientiam vero signa secuta sunt? Sed quia, auctore Deo, breviter lectionem Evangelicam exponendo transcurrimus, restat ut aliquid de ipsa tantae solemnitatis consideratione dicamus. 9. Hoc autem nobis primum quaerendum est, quidnam sit quod nato Domino apparuerunt angeli, et tamen non leguntur in albis vestibus apparuisse, ascendente autem Domino, missi angeli in albis leguntur vestibus apparuisse. Sic etenim scriptum est: Videntibus illis elevatus est, et nubes suscepit eum ab oculis eorum. Cumque intuerentur in coelum euntem illum, ecce duo viri steterunt juxta illos in vestibus albis (Act. I, 9) . In albis autem vestibus gaudium et solemnitas mentis ostenditur. Quid est ergo quod nato Domino, non in albis vestibus, ascendente autem Domino, in albis vestibus angeli apparent, nisi quod tunc magna solemnitas angelis facta est, cum coelum", + "candidate_score": 0.66489, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_135", + "bdc_text": "] Eximio doctrinae christianae professori , ecclesiae Christi curatori accuratissimo d. Henrico Bullingero suo in domino symmystae et fratri suo in domino colendo et charissimo .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Homiliae-in-Evangelia_window_497", + "psc_text": "in plerisque Scripturae suae sententiis et amicos jubet diligi in se, et inimicos diligi propter se. Ille enim veraciter charitatem habet, qui et amicum diligit in Deo, et inimicum diligit propter Deum. Nam sunt nonnulli qui diligunt proximos, sed per affectum cognationis et carnis, quibus tamen in hac dilectione sacra eloquia non contradicunt. Sed aliud est quod sponte impenditur naturae, aliud quod praeceptis dominicis ex charitate debetur obedientiae. Hi nimirum et proximum diligunt, et tamen illa sublimia dilectionis praemia non assequuntur, quia amorem suum non spiritaliter, sed carnaliter impendunt. Proinde cum Dominus diceret: Hoc est praeceptum meum, ut diligatis invicem, protinus addidit: Sicut dilexi vos. Ac si aperte dicat: Ad hoc amate ad quod amavi vos. 2. Qua in re, fratres charissimi, solerter intuendum est quod antiquus hostis, dum mentem nostram ad rerum temporalium delectationem trahit, infirmiorem contra nos proximum excitat, qui ea ipsa quae diligimus auferre moliatur. Nec curat", + "candidate_score": 0.664356, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_135", + "bdc_text": "] Eximio doctrinae christianae professori , ecclesiae Christi curatori accuratissimo d. Henrico Bullingero suo in domino symmystae et fratri suo in domino colendo et charissimo .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Homiliae-in-Evangelia_window_472", + "psc_text": "semel coelo praesidens? Neque enim alio in loco datus Spiritus sanctus aperte monstratur (Act. II, 1 seq.), nisi nunc cum per insufflationem percipitur, et postmodum cum, de coelo veniens, in linguis variis demonstratur. Cur ergo prius in terra discipulis datur, postmodum de coelo mittitur, nisi quod duo sunt praecepta charitatis, dilectio videlicet Dei, et dilectio proximi? In terra datur Spiritus, ut diligatur proximus; e coelo datur Spiritus, ut diligatur Deus. Sicut ergo una est charitas, et duo praecepta, ita unus Spiritus, et duo data. Prius a consistente Domino in terra, postmodum e coelo, quia in proximi amore discitur qualiter perveniri debeat ad amorem Dei. Unde et idem Joannes dicit: Qui non diligit fratrem suum quem videt, Deum quem non videt quomodo potest diligere (I Joan. IV. 20) ? Et ante quidem discipulorum mentibus idem Spiritus sanctus inerat ad fidem, sed tamen manifesta datione non nisi post resurrectionem datus est. Unde", + "candidate_score": 0.660467, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_103", + "bdc_text": "Corporalem praesentiam domini in sacra coenain sacra coena über der Zeile nachgetragen. , quae detrahat veritati naturae humanae in Christo vel gloriae eius caelesti , poni a d. Luthero ne suspicor quidem .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Homiliae-in-Evangelia_window_573", + "psc_text": "per mansuetudinem parceret, ipsi in se per poenitentiam punirent. Nec ipsi quippe esse poterant sine peccato qui adhaerebant coelesti magisterio, Joanne attestante, qui ait: Si dixerimus quia peccatum non habemus, nosmetipsos seducimus, et veritas in nobis non est (I Joan. I, 8) . In igne ergo venit in hominibus, in columba vero apparuit in Domino, quia peccata nostra, quae pie Dominus per mansuetudinem tolerat, nos per zelum rectitudinis debemus caute conspicere, et ardore semper poenitentiae cremare. Igitur per columbam Spiritus in Redemptore monstratus est, per ignem vero in hominibus, quia quanto nobis nostri judicis facta est severitas temperata, tanto erga se debet fieri nostra infirmitas accensa. Quatuor itaque propositionum expleta ratione, ad dona ejusdem Spiritus contemplanda transeamus. 7. De isto quippe Spiritu scriptum est: Spiritus ejus ornavit coelos (Job. XXVI, 13) . Ornamenta enim coelorum sunt virtutes praedicantium. Quae videlicet ornamenta Paulus enumerat, dicens: Alii datur per Spiritum sermo sapientiae,", + "candidate_score": 0.657113, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_75_77", + "bdc_text": "April bis 3 . Mai 1538 in Zürich getroffen ; s. HBBW VIII [Nr. 1128 ] , S. 132 , Anm. 1 . et post ad me delatae sunt - sive verae sive falsae , viderit dominus - , agnovi me defunctum esse meo munere ad vos et converti me ad agenda ea , quae domi etdomi et am Rande nachgetragen .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Homiliae-in-Evangelia_window_406", + "psc_text": "Quia surrexit Dominus vere, et apparuit Simoni. Et ipsi narrabant quae gesta erant in via, et quomodo cognoverunt eum in fractione panis. 1538 1. In quotidiana vobis solemnitate laborantibus pauca loquenda sunt; et fortasse haec utilius proderunt, quia saepe et alimenta quae minus sufficiunt avidius sumuntur. Lectionis ergo evangelicae summatim sensum statui non per singula verba discutere, ne dilectionem vestram valeat sermo prolixior expositionis onerare. Ecce audistis, fratres charissimi, quia duobus discipulis ambulantibus in via, non quidem credentibus, sed tamen de se loquentibus Dominus apparuit, sed eis speciem quam recognoscerent non ostendit. Hoc ergo egit foris Dominus in oculis corporis quod apud ipsos agebatur intus in oculis cordis. Ipsi namque apud semetipsos intus et amabant et dubitabant, eis autem Dominus foris et praesens aderat, et quis esset non ostendebat. De se ergo loquentibus praesentiam exhibuit, sed de se dubitantibus cognitionis suae speciem abscondit. Verba quidem contulit, duritiam intellectus increpavit; sacrae", + "candidate_score": 0.656295, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_76_78", + "bdc_text": "s. HBBW VIII [Nr. 1128 ] , S. 132 , Anm. 1 . et post ad me delatae sunt - sive verae sive falsae , viderit dominus - , agnovi me defunctum esse meo munere ad vos et converti me ad agenda ea , quae domi etdomi et am Rande nachgetragen . aliunde nimium cumulate offerebantur .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Homiliae-in-Evangelia_window_406", + "psc_text": "Quia surrexit Dominus vere, et apparuit Simoni. Et ipsi narrabant quae gesta erant in via, et quomodo cognoverunt eum in fractione panis. 1538 1. In quotidiana vobis solemnitate laborantibus pauca loquenda sunt; et fortasse haec utilius proderunt, quia saepe et alimenta quae minus sufficiunt avidius sumuntur. Lectionis ergo evangelicae summatim sensum statui non per singula verba discutere, ne dilectionem vestram valeat sermo prolixior expositionis onerare. Ecce audistis, fratres charissimi, quia duobus discipulis ambulantibus in via, non quidem credentibus, sed tamen de se loquentibus Dominus apparuit, sed eis speciem quam recognoscerent non ostendit. Hoc ergo egit foris Dominus in oculis corporis quod apud ipsos agebatur intus in oculis cordis. Ipsi namque apud semetipsos intus et amabant et dubitabant, eis autem Dominus foris et praesens aderat, et quis esset non ostendebat. De se ergo loquentibus praesentiam exhibuit, sed de se dubitantibus cognitionis suae speciem abscondit. Verba quidem contulit, duritiam intellectus increpavit; sacrae", + "candidate_score": 0.656124, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_65_67", + "bdc_text": "Amy Nelson Burnett , Basel and the Wittenberg Concord , in : ARG XCVI , 2005 , S. 33-56 ( bes. S. 33-39 ) . , ut cum his pax illi viro constet et citra ullam , quod equidem agnosco , doctrinae Christi obscurationem ullo in loco . Vestra alia et de viro sententia et de causa indicatio fuit ;", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Homiliae-in-Evangelia_window_648", + "psc_text": "35) . Umbrosa ergo loca in meridie ad pascendum hinnulus quaerit, quia talibus mentibus Dominus pascitur, quae per respectum gratiae temperatae corporalibus desideriis non uruntur. Plus ergo poenitens mulier pascebat intus quam Pharisaeus Dominum pascebat foris, quia ab aestu carnalium quasi hinnulus Redemptor noster ad illius mentem fugerat, quam post vitiorum ignem poenitentiae umbra temperabat. 8. Pensemus quantae pietatis peccatricem mulierem non solum ad se admittere, sed ei etiam ad tangendum pedes praebere. Consideremus gratiam misericordis Dei, et damnemus multitudinem reatus nostri. Ecce peccatores videt et sustinet, resistentes tolerat, et tamen quotidie per Evangelium clementer vocat. Confessionem nostram ex puro corde desiderat, et cuncta quae delinquimus relaxavit. Temperavit nobis districtionem legis misericordia Redemptoris. In illa quippe scriptum est: Si quis hoc vel illud fecerit, morte moriatur. 1598 Si quis haec vel illa fecerit, lapidibus obruatur (Exod. XIX, 12; Lev. XX, seq.) . Apparuit conditor et Redemptor noster in carne, confessioni", + "candidate_score": 0.653143, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_4", + "bdc_text": "et institutas ab illis ecclesias Christo domino assiduis vestris et ecclesiae vestrae precibus , ut facite , commendare pergite , rogo .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Homiliae-in-Evangelia_window_546", + "psc_text": "Illi autem profecti praedicaverunt ubique, Domino cooperante, et sermonem confirmante sequentibus signis. Quid in his considerandum est, quid memoriae commendandum, nisi quod praeceptum obedientia, obedientiam vero signa secuta sunt? Sed quia, auctore Deo, breviter lectionem Evangelicam exponendo transcurrimus, restat ut aliquid de ipsa tantae solemnitatis consideratione dicamus. 9. Hoc autem nobis primum quaerendum est, quidnam sit quod nato Domino apparuerunt angeli, et tamen non leguntur in albis vestibus apparuisse, ascendente autem Domino, missi angeli in albis leguntur vestibus apparuisse. Sic etenim scriptum est: Videntibus illis elevatus est, et nubes suscepit eum ab oculis eorum. Cumque intuerentur in coelum euntem illum, ecce duo viri steterunt juxta illos in vestibus albis (Act. I, 9) . In albis autem vestibus gaudium et solemnitas mentis ostenditur. Quid est ergo quod nato Domino, non in albis vestibus, ascendente autem Domino, in albis vestibus angeli apparent, nisi quod tunc magna solemnitas angelis facta est, cum coelum", + "candidate_score": 0.6507, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_57", + "bdc_text": "- non dico nominis ( pereat enim hoc et exaltetur nomen Christi ) , sed ministerii mei , quod scio Christi esse , qualisqualis sim - publicis scriptis evulgavit , errori humano , quiVor qui gestrichenes non .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Homiliae-in-Evangelia_window_548", + "psc_text": "hoc nobis magnopere, fratres charissimi, in hac solemnitate pensandum est, quia deletum est hodierna die chirographum damnationis nostrae, mutata est sententia corruptionis nostrae. Illa enim natura cui dictum est: Terra es, et in terram ibis (Genes, III, 19), hodie in coelum ivit. Pro hac ipsa namque carnis nostrae sublevatione per figuram beatus Job Dominum avem vocat. Quia enim Ascensionis ejus mysterium Judaeam non intelligere conspexit, de infidelitate ejus sententiam protulit, dicens: Semitam ignoravit avis (Job. XXVIII, 7) . Avis enim recte appellatus est Dominus, quia corpus carneum ad aethera libravit. Cujus avis semitam ignoravit quisquis eum ad coelum ascendisse non credidit. De hac solemnitate per Psalmistam dicitur: Elevata est magnificentia tua super coelos (Psal. VIII, 2) . De hac rursus ait: Ascendit Deus in jubilatione, et Dominus in voce tubae (Psal. XLVI, 6) . De hac iterum dicit: Ascendens in altum captivam duxit captivitatem, dedit dona hominibus (Psal. LXVII, 19)", + "candidate_score": 0.650578, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_0", + "bdc_text": "Gratiam et pacem a domino , observande in domino et syncera charitate dilecte symmysta et frater .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Homiliae-in-Evangelia_window_496", + "psc_text": "Cum cuncta sacra eloquia dominicis plena sint praeceptis, quid est quod de dilectione, quasi de singulari mandato, Dominus dicit: Hoc est praeceptum meum, ut diligatis invicem, nisi quia omne mandatum de sola dilectione est, et omnia unum praeceptum sunt, quia quidquid praecipitur, in sola charitate solidatur? Ut enim multi arboris rami ex una radice prodeunt, sic multae virtutes ex una charitate generantur. Nec habet aliquid viriditatis ramus boni operis, si non manet in radice charitatis. Praecepta ergo dominica et multa sunt, et unum: multa per diversitatem operis, unum in radice dilectionis. Qualiter autem ista dilectio tenenda sit, ipse insinuat, qui in plerisque Scripturae suae sententiis et amicos jubet diligi in se, et inimicos diligi propter se. Ille enim veraciter charitatem habet, qui et amicum diligit in Deo, et inimicum diligit propter Deum. Nam sunt nonnulli qui diligunt proximos, sed per affectum cognationis et carnis, quibus tamen in hac dilectione sacra", + "candidate_score": 0.645214, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_76_78", + "bdc_text": "s. HBBW VIII [Nr. 1128 ] , S. 132 , Anm. 1 . et post ad me delatae sunt - sive verae sive falsae , viderit dominus - , agnovi me defunctum esse meo munere ad vos et converti me ad agenda ea , quae domi etdomi et am Rande nachgetragen . aliunde nimium cumulate offerebantur .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Homiliae-in-Evangelia_window_405", + "psc_text": "Scripturis quae de ipso erant. Et appropinquaverunt castello, quo ibant. Et ipse finxit se longius ire. Et coegerunt illum, dicentes: Mane nobiscum, quoniam advesperascit, et inclinata est jam dies. Et intravit cum illis. Et factum est, dum recumberet cum illis, accepit panem, et benedixit ac fregit, et porrigebat illis. Et aperti sunt oculi eorum, et cognoverunt eum, et ipse evanuit ab oculis eorum. Et dixerunt adinvicem: Nonne cor nostrum ardens erat in nobis dum loqueretur in via et aperiret nobis Scripturas? Et surgentes eadem hora regressi sunt in Jerusalem, et invenerunt congregatos undecim, et eos qui cum ipsis erant, dicentes: Quia surrexit Dominus vere, et apparuit Simoni. Et ipsi narrabant quae gesta erant in via, et quomodo cognoverunt eum in fractione panis. 1538 1. In quotidiana vobis solemnitate laborantibus pauca loquenda sunt; et fortasse haec utilius proderunt, quia saepe et alimenta quae minus sufficiunt avidius sumuntur. Lectionis ergo evangelicae summatim", + "candidate_score": 0.642594, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_75_77", + "bdc_text": "April bis 3 . Mai 1538 in Zürich getroffen ; s. HBBW VIII [Nr. 1128 ] , S. 132 , Anm. 1 . et post ad me delatae sunt - sive verae sive falsae , viderit dominus - , agnovi me defunctum esse meo munere ad vos et converti me ad agenda ea , quae domi etdomi et am Rande nachgetragen .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Homiliae-in-Evangelia_window_405", + "psc_text": "Scripturis quae de ipso erant. Et appropinquaverunt castello, quo ibant. Et ipse finxit se longius ire. Et coegerunt illum, dicentes: Mane nobiscum, quoniam advesperascit, et inclinata est jam dies. Et intravit cum illis. Et factum est, dum recumberet cum illis, accepit panem, et benedixit ac fregit, et porrigebat illis. Et aperti sunt oculi eorum, et cognoverunt eum, et ipse evanuit ab oculis eorum. Et dixerunt adinvicem: Nonne cor nostrum ardens erat in nobis dum loqueretur in via et aperiret nobis Scripturas? Et surgentes eadem hora regressi sunt in Jerusalem, et invenerunt congregatos undecim, et eos qui cum ipsis erant, dicentes: Quia surrexit Dominus vere, et apparuit Simoni. Et ipsi narrabant quae gesta erant in via, et quomodo cognoverunt eum in fractione panis. 1538 1. In quotidiana vobis solemnitate laborantibus pauca loquenda sunt; et fortasse haec utilius proderunt, quia saepe et alimenta quae minus sufficiunt avidius sumuntur. Lectionis ergo evangelicae summatim", + "candidate_score": 0.640327, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_79", + "bdc_text": "Amavi vos in Christo et colo ut semper nec ex hac dilectione et veneratione remittam aliquid .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Homiliae-in-Evangelia_window_821", + "psc_text": "Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et ex tota anima tua, et ex tota virtute tua; et proximum tuum sicut teipsum (Marc. XII, 30, ex Deut. VI, 5) . Qua in re notandum est quia in dilectione proximi mensura amoris ponitur, cum dicitur: Diliges proximum tuum sicut teipsum; Dei autem dilectio nulla mensura constringitur, cum dicitur: Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et ex tota anima tua, et ex tota virtute tua. Non enim jubetur quisque quantum diligat, sed ex quanto, cum dicitur: Ex toto, 1640 quia ille veraciter Deum diligit, qui sibi de se nihil relinquit. Duo ergo haec necesse est ut charitatis praecepta custodiat quisquis habere in nuptiis vestem nuptialem curat. Hinc est enim quod apud Ezechielem prophetam, portae ipsius civitatis in monte constitutae vestibulum duobus cubitis mensuratur (Ezech. XL, 9), quia nimirum accessus nobis coelestis civitatis non panditur, si in hac Ecclesia, quae", + "candidate_score": 0.633809, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_124", + "bdc_text": "Si volet dominus , cavere summis viribus enitemur , sicut etiam ante certe hac in re non dormitavimus .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Homiliae-in-Evangelia_window_184", + "psc_text": "illi, quos cum venerit dominus, invenerit vigilantes. Vigilat qui ad aspectum veri luminis mentis oculos apertos tenet, vigilat qui servat operando quod credit, vigilat qui a se torporis et negligentiae tenebras repellit. Hinc etenim Paulus dicit: Evigilate, justi, et nolite peccare (I Cor. XV, 34) . Hinc rursus ait; Hora est jam nos de somno surgere (Rom. XIII, 11) . 4. Sed veniens dominus quid servis vigilantibus exhibeat audiamus: Amen dico vobis quod praecinget se, et faciet eos discumbere, et transiens ministrabit illis. Praecinget se, id est ad retributionem praeparabit; et faciet illos discumbere, id est in aeterna quiete refoveri. Discumbere quippe nostrum in regno quiescere est. Unde rursum Dominus dicit: Venient et recumbent cum Abraham, Isaac et Jacob (Matth. VIII, 11) . Transiens autem Dominus ministrat, quia lucis suae illustratione nos satiat. Transire vero dictum est, cum de judicio ad regnum redit. Vel certe Dominus nobis post judicium transit,", + "candidate_score": 0.628252, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_74_76", + "bdc_text": "Ubi intelligerem meum studium nec apud vos posse quicquam amplius , tum etiam rapi ad calumnias , quae et in ultimo nostro conventuBullinger und Bucer hatten sich letztmals an der Tagung vom 28 . April bis 3 . Mai 1538 in Zürich getroffen ; s. HBBW VIII [Nr. 1128 ] , S. 132 , Anm. 1 .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Homiliae-in-Evangelia_window_688", + "psc_text": ". Aliud namque est ministrare, aliud assistere, quia hi administrant Deo, qui et ad nos nuntiando exeunt; assistunt vero qui sic contemplatione intima perfruuntur, ut ad explenda foras opera minime mittantur. 13. Sed quia in quibusdam Scripturae locis quaedam per cherubim, quaedam vero per seraphim agi didicimus, utrum per se haec faciant, an per subjecta agmina agantur, quae, sicut dicitur, in eo quod a majoribus veniunt majorum vocabula sortiuntur, nos affirmare nolumus quod apertis testimoniis non approbamus. Hoc tamen certissime scimus, quia ad explendum de supernis ministerium alii spiritus alios mittunt, Zacharia scilicet propheta testante, qui ait: Ecce angelus qui loquebatur in me egrediebatur; et ecce alius angelus egrediebatur in occursum ejus, et dixit ad eum: Curre, et loquere ad puerum istum, dicens: Absque muro habitabitur Jerusalem (Zach. II, 3, 4) . Dum enim angelus ad angelum dicit Curre et loquere, dubium non est quia alius alium mittit. Minora vero", + "candidate_score": 0.627359, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_97_99", + "bdc_text": "vicissitudo scribendi inter nos , versatus sum . Quod nuper monui , ne qua Luthero occasio dareturVor qua gestrichenes aliqua . irascendiVor irascendi gestrichenes non .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Homiliae-in-Evangelia_window_405", + "psc_text": "Scripturis quae de ipso erant. Et appropinquaverunt castello, quo ibant. Et ipse finxit se longius ire. Et coegerunt illum, dicentes: Mane nobiscum, quoniam advesperascit, et inclinata est jam dies. Et intravit cum illis. Et factum est, dum recumberet cum illis, accepit panem, et benedixit ac fregit, et porrigebat illis. Et aperti sunt oculi eorum, et cognoverunt eum, et ipse evanuit ab oculis eorum. Et dixerunt adinvicem: Nonne cor nostrum ardens erat in nobis dum loqueretur in via et aperiret nobis Scripturas? Et surgentes eadem hora regressi sunt in Jerusalem, et invenerunt congregatos undecim, et eos qui cum ipsis erant, dicentes: Quia surrexit Dominus vere, et apparuit Simoni. Et ipsi narrabant quae gesta erant in via, et quomodo cognoverunt eum in fractione panis. 1538 1. In quotidiana vobis solemnitate laborantibus pauca loquenda sunt; et fortasse haec utilius proderunt, quia saepe et alimenta quae minus sufficiunt avidius sumuntur. Lectionis ergo evangelicae summatim", + "candidate_score": 0.609702, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 18, + "cf_id": "cf016", + "work_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos", + "max_score": 0.710447, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_53_55", + "bdc_text": "Röm 8 , 15. ? Lutherum scio , quantum quidem sciri consilia hominum possunt , deum toto pectore Adagia , 1. 4. 26 ( LB II 160f) . quęrere in Christo domino nec aliud quicquam in ecclesia obtinere velle quam verbum dei , nec alia de causa adversari vobis , quam quod putet vos verbo dei detrahere .", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_840", + "psc_text": "XV, 3) . Loquere, Domine Jesu: verbum tuum medicina est, verbum tuum lumen est, verbum tuum nostrae colluvionis ablutio est, verbum tuum fons est. Tu loqueris, et culpa lavatur. 4. Et quia de abscondito tempestatis, et de aqua contradictionis ductus est sermo, omnia nobis factum est Dei verbum. Caro factum est, ut carnem servaret; aqua factum est, ut aquam contradictionis sua gratia temperaret, et amaritudinem impietatis auferret. Ideoque scriptum est: Aqua alta verbum in corde viri (Prov. XX, 5) . Alibi verbum, alibi iterum consilium; ibi enim bonum consilium, ubi bonum est Dei verbum. Et ideo tibi Lex dicit: Attende tibi, ne fiat tibi verbum malum in corde tuo (Deut. XV, 9) ; et dicat Jesus: Quid cogitatis mala in cordibus vestris (Matth. IX, 4) ? Misit enim Deus Verbum suum, ut sanaret hominem, non ut perderet. Hoc Verbum medicina est, non poena. Hoc Verbum in corde tuo, et in", + "candidate_score": 0.710447, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_53_55", + "bdc_text": "Röm 8 , 15. ? Lutherum scio , quantum quidem sciri consilia hominum possunt , deum toto pectore Adagia , 1. 4. 26 ( LB II 160f) . quęrere in Christo domino nec aliud quicquam in ecclesia obtinere velle quam verbum dei , nec alia de causa adversari vobis , quam quod putet vos verbo dei detrahere .", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_574", + "psc_text": "sciens quomodo vetus peccatum mundi solveret: quasi redemptio, quomodo hominem renovaret a culpa: quasi sanctificatio, quomodo cum sanctificaret ad gratiam. Hic ergo titulus, hoc principium. 2. (Vers. 2.) Beatus qui intelligit super egenum et pauperem. Aperi aures tuas, qui incipis sacramenta Dominicae cognoscere passionis. Ideo tibi dicitur: Qui habet aures audiendi, audiat (Luc. VIII, 8) . Ideo surdo illi et muto aures et labia tetigit Dominus in Evangelio (Marc. VII, 16); ut sciret quid audiret in mysterio, quid etiam loqueretur, et quando loqueretur. Neque enim otiose scriptum est: Dominus mihi dedit linguam eruditionis; ut scirem quando oporteat sermonem dicere (Esai. L, 4) . 868 Scire ergo debes quid audias, scire quid loqui debeas, scire etiam quando loqui debeas. 3. Audi ergo dicentem: Beatus qui intelligit super egenum et pauperem. Beatus quidem qui compatitur pauperi, qui haurit ejus necessitates, scit quid mali inopia afferat indigenti: sed quid sibi vult istud exordium", + "candidate_score": 0.697068, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_53_55", + "bdc_text": "Röm 8 , 15. ? Lutherum scio , quantum quidem sciri consilia hominum possunt , deum toto pectore Adagia , 1. 4. 26 ( LB II 160f) . quęrere in Christo domino nec aliud quicquam in ecclesia obtinere velle quam verbum dei , nec alia de causa adversari vobis , quam quod putet vos verbo dei detrahere .", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_841", + "psc_text": "tibi, ne fiat tibi verbum malum in corde tuo (Deut. XV, 9) ; et dicat Jesus: Quid cogitatis mala in cordibus vestris (Matth. IX, 4) ? Misit enim Deus Verbum suum, ut sanaret hominem, non ut perderet. Hoc Verbum medicina est, non poena. Hoc Verbum in corde tuo, et in ore sit tuo: hoc Verbum sit in occultis, ubi diabolus insidiatur: intret Verbum, exeat diabolus. Nam si irrepserit diabolus, Christus recedit; quomodo recessit a Juda postquam se diabolus in cor ejus immersit. Et tu ergo dic: Ab occultis meis munda me, Domine; ne diabolus insidietur in occultis, sicut leo in cubili suo. Quod si Christi occulta pie fideliterque servaveris, insidiandi diabolo locus esse non poterit. Ideoque in psalmo nono David de occultis scribens Domini sacramentis; quod est conversio peccatorum, vocatio gentium, Dei regnum, praeparatio cordis, 928 judicium pauperum, refectio inopum; ante de occultis pectoris tui atque secretis exterminandum adversarium dicit:", + "candidate_score": 0.692412, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_109_111", + "bdc_text": "Dezember 1544 , Vadian BW VI 376 ) . quare , cum disputatur contra ponentes corporalem quandam Christi in coena praesentiam , quae verbo dei dissentanea sit , creditur vulgo peti Lutherus , quem bono ecclesiae Christi irritari nolim religione officii mei et veneratione donorum Christi in eo optarim etiam non offendi . Dominus Iesus dirigat sua omnia organa , quo ad aedificationem ecclesiae elaborent et perficiantet perficiant über der Zeile nachgetragen. omnia , et avertat ubique , quae a satana et humana imbecillitate obiiciuntur offendicula .", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_872", + "psc_text": "; sed dicit: Nostra autem conversatio in coelis est (Philip. III, 20) . Transi ergo mundum, 935 ut incipias esse supra mundum; περάσαι enim transire est, vel ut dicam expressius, transfretare. Abstulit ergo Dominus bella, quae movebat nobis nequitia spiritalis: et devicto diabolo, pacem suam nobis reliquit. Arcum confregit, de quo ignita adversarii jacula spargebantur: et scuta perfidiae combussit igni; ut scutum fidei inviolabile permaneret. 23. (Vers. 11.) Vacate, inquit, et videte, quia ego sum Dominus. Vox Domini post bella sedata: Vacate, ut nulla animarum sit occupatio; ne offusio saecularium perturbationum internae oculum mentis obducat. Vacate, inquit, ab erroribus, vacate a perturbationibus, vacate a peccatis; quia omnis qui peccat, non vidit Deum, nec cognovit eum (I Joan. III, 6) ; sicut in Epistola sua dixit Joannes Evangelista. Vacate ergo studio cognoscendae divinitatis: nolite terrenis operibus occupari. Ideo rex Aegyptiorum augeri jubebat numerum laterum, et caetera onera Judaeorum; ne cognoscerent Deum,", + "candidate_score": 0.690922, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_79_81", + "bdc_text": "Amavi vos in Christo et colo ut semper nec ex hac dilectione et veneratione remittam aliquid . Novit dominus , quam nihil quęsierim in hac causa quam gloriam suam sicut etiam in aliis actionibus meis publicispublicis über der Zeile nachgetragen. . At sive ita me diligat dominus , a quo diligi tamen me non dubito , sive ita mereantur mea cum alia tum inconsyderationis et fidentiae intempestivae peccata , quod certissimum est , natus ad calumnias et odia ferendaferenda über der Zeile nachgetragen .", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_229", + "psc_text": "ipsi nescire voluistis. Opera vestra me nesciunt, facta vestra me nesciunt; etsi dicatis, quia me scitis, redarguunt vos peccata vestra. Omne peccatum a malo est: qui autem non peccat, in me manet, hoc scripsit Joannes (I Joan. III, 6). Quid de Domino dicam, quia dedignatur impium scire? Paulus dedignatur, qui dixit: Si quis in vobis propheta est, aut spiritalis, cognoscat quae scribo vobis: qui autem ignorat, ignorabitur (I Cor. XIV, 37 et 38) . 792 Et alibi scriptum est: Cognovit Dominus qui sunt ejus (II Tim. II, 19) . Simus ergo Domini, ut cognoscat nos Dominus, et discedat ab iniquitate omnis qui nominat nomen Domini. 32. Graecus habet: Novit Dominus dies immaculatorum. Sunt enim dies Eliae, sunt dies Nabuchodonosor; ideo Evangelium habet: In diebus Eliae, quando clausum est coelum (Luc. IV, 25) . Nox erat perfidis, sed Eliae lumen erat; clausum erat perfidis coelum, sed Eliae patebat; fames erat perfidis,", + "candidate_score": 0.689503, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_52_54", + "bdc_text": "Quis enim magis vel proprie vel perspicue ista explicet arcana credentibus duntaxat Christo ex fide adoptionisVgl. Röm 8 , 15. ? Lutherum scio , quantum quidem sciri consilia hominum possunt , deum toto pectore Adagia , 1. 4. 26 ( LB II 160f) .", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_575", + "psc_text": "L, 4) . 868 Scire ergo debes quid audias, scire quid loqui debeas, scire etiam quando loqui debeas. 3. Audi ergo dicentem: Beatus qui intelligit super egenum et pauperem. Beatus quidem qui compatitur pauperi, qui haurit ejus necessitates, scit quid mali inopia afferat indigenti: sed quid sibi vult istud exordium in Domini passione? Verum est quidem quod propter pauperes passus est; sed tamen ipse corripuit Judam dicentem de illo unguento, quod effuderat Maria super pedes Christi: Potuit hoc venumdari trecentis denariis, et dari pauperibus (Marc. XIV, 5) . Idem et caeteri apostoli senserant, sed alio affectu: ille per avaritiam, isti per misericordiam; Judas enim furto prospiciebat, discipuli pauperum alimoniae consulebant. Quibus in commune respondit: Sinite illam, ut in die sepulturae meae servet illud. Pauperes enim semper habetis vobiscum, me autem non semper (Joan. XII, 7 et 8) . 4. Ergo alius intelligendus est hic beatus, qui intelligit super pauperem. Hic", + "candidate_score": 0.688906, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_54_56", + "bdc_text": "Lutherum scio , quantum quidem sciri consilia hominum possunt , deum toto pectore Adagia , 1. 4. 26 ( LB II 160f) . quęrere in Christo domino nec aliud quicquam in ecclesia obtinere velle quam verbum dei , nec alia de causa adversari vobis , quam quod putet vos verbo dei detrahere . Ideo , quae etiam contra me ipsum aliquando iudicavit durius et gravissima infamiavor infamia ein gestrichener Wortanfang .", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_840", + "psc_text": "XV, 3) . Loquere, Domine Jesu: verbum tuum medicina est, verbum tuum lumen est, verbum tuum nostrae colluvionis ablutio est, verbum tuum fons est. Tu loqueris, et culpa lavatur. 4. Et quia de abscondito tempestatis, et de aqua contradictionis ductus est sermo, omnia nobis factum est Dei verbum. Caro factum est, ut carnem servaret; aqua factum est, ut aquam contradictionis sua gratia temperaret, et amaritudinem impietatis auferret. Ideoque scriptum est: Aqua alta verbum in corde viri (Prov. XX, 5) . Alibi verbum, alibi iterum consilium; ibi enim bonum consilium, ubi bonum est Dei verbum. Et ideo tibi Lex dicit: Attende tibi, ne fiat tibi verbum malum in corde tuo (Deut. XV, 9) ; et dicat Jesus: Quid cogitatis mala in cordibus vestris (Matth. IX, 4) ? Misit enim Deus Verbum suum, ut sanaret hominem, non ut perderet. Hoc Verbum medicina est, non poena. Hoc Verbum in corde tuo, et in", + "candidate_score": 0.687246, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_54_56", + "bdc_text": "Lutherum scio , quantum quidem sciri consilia hominum possunt , deum toto pectore Adagia , 1. 4. 26 ( LB II 160f) . quęrere in Christo domino nec aliud quicquam in ecclesia obtinere velle quam verbum dei , nec alia de causa adversari vobis , quam quod putet vos verbo dei detrahere . Ideo , quae etiam contra me ipsum aliquando iudicavit durius et gravissima infamiavor infamia ein gestrichener Wortanfang .", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_574", + "psc_text": "sciens quomodo vetus peccatum mundi solveret: quasi redemptio, quomodo hominem renovaret a culpa: quasi sanctificatio, quomodo cum sanctificaret ad gratiam. Hic ergo titulus, hoc principium. 2. (Vers. 2.) Beatus qui intelligit super egenum et pauperem. Aperi aures tuas, qui incipis sacramenta Dominicae cognoscere passionis. Ideo tibi dicitur: Qui habet aures audiendi, audiat (Luc. VIII, 8) . Ideo surdo illi et muto aures et labia tetigit Dominus in Evangelio (Marc. VII, 16); ut sciret quid audiret in mysterio, quid etiam loqueretur, et quando loqueretur. Neque enim otiose scriptum est: Dominus mihi dedit linguam eruditionis; ut scirem quando oporteat sermonem dicere (Esai. L, 4) . 868 Scire ergo debes quid audias, scire quid loqui debeas, scire etiam quando loqui debeas. 3. Audi ergo dicentem: Beatus qui intelligit super egenum et pauperem. Beatus quidem qui compatitur pauperi, qui haurit ejus necessitates, scit quid mali inopia afferat indigenti: sed quid sibi vult istud exordium", + "candidate_score": 0.687238, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_80_82", + "bdc_text": "Novit dominus , quam nihil quęsierim in hac causa quam gloriam suam sicut etiam in aliis actionibus meis publicispublicis über der Zeile nachgetragen. . At sive ita me diligat dominus , a quo diligi tamen me non dubito , sive ita mereantur mea cum alia tum inconsyderationis et fidentiae intempestivae peccata , quod certissimum est , natus ad calumnias et odia ferendaferenda über der Zeile nachgetragen . videri queam .", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_229", + "psc_text": "ipsi nescire voluistis. Opera vestra me nesciunt, facta vestra me nesciunt; etsi dicatis, quia me scitis, redarguunt vos peccata vestra. Omne peccatum a malo est: qui autem non peccat, in me manet, hoc scripsit Joannes (I Joan. III, 6). Quid de Domino dicam, quia dedignatur impium scire? Paulus dedignatur, qui dixit: Si quis in vobis propheta est, aut spiritalis, cognoscat quae scribo vobis: qui autem ignorat, ignorabitur (I Cor. XIV, 37 et 38) . 792 Et alibi scriptum est: Cognovit Dominus qui sunt ejus (II Tim. II, 19) . Simus ergo Domini, ut cognoscat nos Dominus, et discedat ab iniquitate omnis qui nominat nomen Domini. 32. Graecus habet: Novit Dominus dies immaculatorum. Sunt enim dies Eliae, sunt dies Nabuchodonosor; ideo Evangelium habet: In diebus Eliae, quando clausum est coelum (Luc. IV, 25) . Nox erat perfidis, sed Eliae lumen erat; clausum erat perfidis coelum, sed Eliae patebat; fames erat perfidis,", + "candidate_score": 0.68611, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_68_70", + "bdc_text": "itaque id confici apud vos , quod est confectum apudapud über der Zeile nachgetragen. alios , non fuit . Tribui hoc iusto dei in nos iudicio et conditioni ecclesiae vestrae . Vos Christum spectare et regnum eius quęrere vero corde et magno studio non dubitavi .", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_566", + "psc_text": "Ideo alii bene habent: In medio cordis; alii: In medio ventris; ut interioris hominis ventrem intelligas, qui in medio esse cordis accipitur: in quo naturalis legis praescripta servamus; quae non solum custoditur, sed etiam fit in cordibus nostris. Unde et scriptum est, quia non solum auditores legis justi sunt apud Deum; sed etiam factores legis justificabuntur (Rom. II, 13) . Sunt enim qui naturaliter ea quae legis sunt, faciunt; sicut gentes quae legem non audiunt et sibi lex sunt, qui cognita sibi legis praecepta conservant. Ergo quasi gentilis populi congregator, personam nostram suscepit hoc loco Christus; ut diceret facere se legem in medio cordis sui. Siquidem populus nationum legem quam non audivit, implevit; ut agnosceret Christum quem populus Judaeorum qui legem acceperat, non recepit, nec cognoscendum putavit; quia scriptum est: Agnovit bos possessorem suunt, et asinus praesepe domini sui: Israel autem me non cognovit (Esai. I, 3) . Hic ergo", + "candidate_score": 0.685829, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_52_54", + "bdc_text": "Quis enim magis vel proprie vel perspicue ista explicet arcana credentibus duntaxat Christo ex fide adoptionisVgl. Röm 8 , 15. ? Lutherum scio , quantum quidem sciri consilia hominum possunt , deum toto pectore Adagia , 1. 4. 26 ( LB II 160f) .", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_238", + "psc_text": "opera ejus, quia in Deo sunt facta (Joan. III, 21) ? Aut quia David dixit: Confitebor tibi, Domine, quoniam exaudisti me, et factus es mihi in salutem (Psal. CXVII, 21) ; hoc est, conversus es mihi in salutem, operatus es mihi ad salutem? Possem aliis uti, sed nolo mihi credas; ne putes argumenta esse ingenii, non testimonia veritatis. 36. Ipse tonitrui filius, ipse qui in Christi pectore recumbebat, ipse cui secreta sua Dominus non tacebat, cui Petrus innuit ut Dominum interrogaret, et ille interrogavit, et Dominus revelavit; ipse exponat quid senserit de eo quod ait: Quod factum est in ipso, vita est. Audi ergo interpretantem, quia tuas, Ariane, calumnias jam cavebat: Quod erat ab initio; et quod audivimus, et vidimus oculis nostris; quod perspeximus, et manus nostrae scrutatae sunt de Verbo vitae, et vita apparuit (I Joan. I, 1) . Caro ergo est quae in Christo apparuit, vel Christus in", + "candidate_score": 0.683657, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_52_54", + "bdc_text": "Quis enim magis vel proprie vel perspicue ista explicet arcana credentibus duntaxat Christo ex fide adoptionisVgl. Röm 8 , 15. ? Lutherum scio , quantum quidem sciri consilia hominum possunt , deum toto pectore Adagia , 1. 4. 26 ( LB II 160f) .", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_549", + "psc_text": "Ideo promptiores assumpsit, quasi electos ultimi judicii sui testes, qui verborum ejus agnoscerent sacramentum. Denique alii dormiebant, isti soli fida mente vigilabant. Unde et per Hieremiam nondum suscepto corpore, ipse ait: Ego sicut agnus ductus sum, et nescivi (Jerem. XI, 19) . Quid est quod nesciat Sapientia Dei, quae in arcano Patris semper est? Et ideo enarravit omnia Filius Dei, quia Dei Patris ipse sapientia est. Quomodo praescivit se sicut agnum esse ducendum, et quo duceretur nescisse se dicit? Aut quomodo in superioribus per os ipsius David ait: Deus, Deus meus, respice in me: quare me dereliquisti (Psal. XXI, 2) ? Quomodo derelinquitur a Patre Filius, qui ait: Et non sum solus; quia Pater mecum est (Joan. XVI, 32) ? Et alibi: Traditus sum, et non egrediebar (Psal. LXXXVII, 9) ? Et alibi: Exsurrexi, et adhuc tecum sum (Psal. CXXXVIII, 8) ? nisi ut advertas quod hominum sensum exprimit, qui", + "candidate_score": 0.682422, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_102_104", + "bdc_text": "avertendum omnis recta conscientia merito iudicet . Corporalem praesentiam domini in sacra coenain sacra coena über der Zeile nachgetragen. , quae detrahat veritati naturae humanae in Christo vel gloriae eius caelesti , poni a d. Luthero ne suspicor quidem . Papistae , qui quidem scholasticos sequuntur , nihil quam habitudinem ( ita loquitur Thomas AquinasVgl.", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_301", + "psc_text": "incredibile tibi videatur, audi Apostolum dicentem (Philip. III, 21) quia Dominus Jesus transfiguravit corpus humilitatis nostrae, ut conforme fieret corpori gloriae suae. Quis audeat dicere carnem sine peccato, carnem assumptam ex Virgine, carnem Spiritu Dei in Mariam superveniente generatam, quae in nullo discrepavit a sapientiae disciplinis, interioris hominis exsortem fuisse virtutum, nec in usus ejus transire potuisse; cum supra hominem fuerit quod tactu ejus sanabantur aegroti, caecis refundebatur aspectus, mortui resurgebant? Competenter ergo scriptum est: os justi meditabitur sapientiam; eo quod totus homo sit spiritalis, non utique terrenus: qualis enim terrenus, tales et terreni; et qualis coelestis, tales et coelestes. Absit ergo terrenus, remansit coelestis. Ideoque in tempora Redemptoris referens Propheta, meditabitur, dixit: licet unus e pluribus, meditatur, scripserit. Nec abhorret a sensu; quia prophetarum spiritui futura pro praesentibus sunt. Alii putant os pro mente dictum. Pulchre autem istud exposuit nobis Salomon dicens: Narratio justi semper sapientia: stultus autem sicut", + "candidate_score": 0.681228, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_79_81", + "bdc_text": "Amavi vos in Christo et colo ut semper nec ex hac dilectione et veneratione remittam aliquid . Novit dominus , quam nihil quęsierim in hac causa quam gloriam suam sicut etiam in aliis actionibus meis publicispublicis über der Zeile nachgetragen. . At sive ita me diligat dominus , a quo diligi tamen me non dubito , sive ita mereantur mea cum alia tum inconsyderationis et fidentiae intempestivae peccata , quod certissimum est , natus ad calumnias et odia ferendaferenda über der Zeile nachgetragen .", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_406", + "psc_text": "alibi habes: Non cognovi verbum nequam; et: Declinantes a me malignos non cognoscebam (Ps. C, 3 et 4) . Denique cum omnia noverit Christus, peccatum non cognovit; cognoscit enim quae sua sunt, id est, quae virtutum sunt, non quae flagitiorum. Ideoque Scriptura tibi dicit: Cognovit Dominus qui sunt ipsius (II Tim. II, 19) . Iniquis autem dicit: Discedite a me, quia non novi vos (Luc. XIII, 27) . Et per Hieremiam locutus est dicens: Sicut agnus ductus sum ad immolandum, et nescivi (Jerem. XI, 19) . Quomodo nesciebat quod futurum ante praedixerat? Sed nescivi, inquit, cogitationes eorum, malitiam eorum. Nolo scire quae sanguinis sunt. Denique non congregabo conventicula eorum de sanguinibus (Ps. XV, 4) ; et: Deleo iniquitates eorum, et memor non sum (Esai., XLIII, 25) . Nolo scire quae remissurus adveni. Non cognovi ligna quae ardeant, nec quae in acervo lignorum sunt posita, vel stipulam, vel fenum, ut citius", + "candidate_score": 0.677531, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_81_83", + "bdc_text": "At sive ita me diligat dominus , a quo diligi tamen me non dubito , sive ita mereantur mea cum alia tum inconsyderationis et fidentiae intempestivae peccata , quod certissimum est , natus ad calumnias et odia ferendaferenda über der Zeile nachgetragen . videri queam . Quae enim Wittenpergae et alibi de actionibus meis RatisponaeZu Bucers Mit wirkung am Regensburger Religionsgespräch von 1541 und der daraus erwachsenen Kritik s. Volker Ortmann , Reformation und Einheit der Kirche .", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_427", + "psc_text": "Inveni; quia fecisti malignum in conspectu Domini (III Reg. XXI, 20) . Vides ergo quia regibus non temere vel a prophetis Dei, vel a sacerdotibus facienda injuria sit; si nulla sint graviora peccata, in quibus debeant argui: ubi autem peccata graviora sunt, ibi non videtur a sacerdote parcendum; ut justis increpationibus corrigantur. 44. Tamen David in hoc loco dicit quod nihil invenisse videantur; et ideo inimici ejus vanitatem locuti sunt, quoniam nihil quod pro veritate loquerentur, invenerint. Aut certe, quia etsi peccavi, tamen peccata mea poenitendi dolore purgabam. In quo illi cum dolo mecum loquebantur: ut me objurgatione confunderent, et a conversione revocarent. Et vide ne hoc magis senserit, quaesisse illos mala ejus: sed cum vellent accusare, praeventos; quoniam vulnera sua ipse patefecerat, sui accusator existens; et ideo vim accusationis eorum esse annulatam: locutos autem fuisse vana, quae confesso culpam nocere jam non possent. 45. Exclusi igitur a criminationis invidia,", + "candidate_score": 0.676318, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_22", + "bdc_text": "nec certe vulnus hoc privatim acceptum publicae purgationis remedio non magis exacerbari , vos per dominum Iesum , sponsum ecclesiae suae , caput nostrum omnium , per ecclesiam ipsam tam periculose nunc undique laborantem rogo , oro , obsecro :", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_374", + "psc_text": "Verbum suum, et sanavit eos (Psal. CVI, 20) . Non vult erudiri in ira; sed in doctrina; ut si medicum roges, ne secet vulnus tuum, sed medicamentum apponat; urget medicamento, sed non secat. Denique est dolor, sed non supra mensuram doloris: mordet, sed non cruentat. 20. (Vers. 3.) Et addidit: Quoniam sagittae tuae infixae sunt mihi. Eadem videtur dicere, quae sanctus Job; sed diversa sunt. Nam et ille ait: Sagittae enim Domini in corpore meo sunt, quarum furor bibit sanguinem meum: cum incipio loqui, compungunt me (Job. VI, 4) . Ille de vulnere sui corporis queritur; hic deplorat animae suae vulnera. Et forte hic agit poenitentiam de peccato: ille causam agit infirmitatis humanae; et quasi nostrae imbecillitatis assertor, ad remedium operis auxilium Creatoris exposcit. Hic igitur precatur, ille patrocinatur. Ideoque vehementior hujus est dolor; quia animae vulnera graviora quam carnis sunt. Ille dicit sagittas Domini in suo esse corpore, iste", + "candidate_score": 0.675909, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_80_82", + "bdc_text": "Novit dominus , quam nihil quęsierim in hac causa quam gloriam suam sicut etiam in aliis actionibus meis publicispublicis über der Zeile nachgetragen. . At sive ita me diligat dominus , a quo diligi tamen me non dubito , sive ita mereantur mea cum alia tum inconsyderationis et fidentiae intempestivae peccata , quod certissimum est , natus ad calumnias et odia ferendaferenda über der Zeile nachgetragen . videri queam .", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_927", + "psc_text": "Ergo David dicit: Iniquitates meae superposuerunt caput meum (Psal. XXXVIII; 5) ; qui se noverat in iniquitate esse conceptum, et in delictis a matre esse generatum. Dominus autem qui sua peccata non habuit, nec cognovit proprias iniquitates, ait: Iniquitas calcanei mei circumdabit me; hoc est, iniquitas Adae, non mea. Sed ea non potest mihi esse terrori; in die enim judicii nostra in nobis, non alienae iniquitatis flagitia puniuntur. Unde reor iniquitatem calcanei magis lubricum delinquendi, quam reatum aliquem nostri esse delicti. Meritoque Dominus qui pro nobis universa suscepit: Lavemus, inquit, et pedes, ut calcanei lubricum possimus auferre; quo fida statio possit esse virtutum, et ne paterno quis errore labatur, qui suo paratus est stare proposito: et non metuat lubricum haereditatis, qui cupit vestigium tenere virtutis. Iniquitas ergo calcanei nostri praevaricatio est Adae, per quam prolapsus est in contemptum et dissimulationem coelestium mandatorum. 10. Est etiam iniquitas calcanei, Judae haesitanda proditio.", + "candidate_score": 0.675778, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_102_104", + "bdc_text": "avertendum omnis recta conscientia merito iudicet . Corporalem praesentiam domini in sacra coenain sacra coena über der Zeile nachgetragen. , quae detrahat veritati naturae humanae in Christo vel gloriae eius caelesti , poni a d. Luthero ne suspicor quidem . Papistae , qui quidem scholasticos sequuntur , nihil quam habitudinem ( ita loquitur Thomas AquinasVgl.", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_302", + "psc_text": "Absit ergo terrenus, remansit coelestis. Ideoque in tempora Redemptoris referens Propheta, meditabitur, dixit: licet unus e pluribus, meditatur, scripserit. Nec abhorret a sensu; quia prophetarum spiritui futura pro praesentibus sunt. Alii putant os pro mente dictum. Pulchre autem istud exposuit nobis Salomon dicens: Narratio justi semper sapientia: stultus autem sicut luna mutatur (Eccli. XXVII, 12) ; id est quod saepe varietur, nec in sua perseveret sententia, et tamquam in tenebris lumen videatur offundere, nec tenere. 65. Sit ergo tibi semper in corde et ore meditatio sapientiae, et lingua tua loquatur judicium, lex Dei tui in corde tuo sit. Ideo tibi dicit Scriptura: Loqueris in illis sedens in domo, ambulans in via, dormitans, resurgens (Deut. VI, 7) . Loquamur ergo Dominum Jesum; quia ipse est Sapientia, ipse est Verbum et Verbum Dei. Nam et hoc scriptum est: Aperi os tuum verbo Dei. Ipsum spirat, qui sermones ejus resonat, et verba meditatur.", + "candidate_score": 0.675581, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_127_129", + "bdc_text": "responderi mihiAm Wortende ein gestrichener Buchstabe . cupere , quam ut acceptum vulnus tecte curetur , ne pugna gravior recrudescat , quae , utcunque cadat , non nisi magno ecclesiarum malo revocabitur . Consyderandum etiam religiose , quid cuique dominus dedit in ecclesia sua et cuius dicta et facta patent latius .", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_374", + "psc_text": "Verbum suum, et sanavit eos (Psal. CVI, 20) . Non vult erudiri in ira; sed in doctrina; ut si medicum roges, ne secet vulnus tuum, sed medicamentum apponat; urget medicamento, sed non secat. Denique est dolor, sed non supra mensuram doloris: mordet, sed non cruentat. 20. (Vers. 3.) Et addidit: Quoniam sagittae tuae infixae sunt mihi. Eadem videtur dicere, quae sanctus Job; sed diversa sunt. Nam et ille ait: Sagittae enim Domini in corpore meo sunt, quarum furor bibit sanguinem meum: cum incipio loqui, compungunt me (Job. VI, 4) . Ille de vulnere sui corporis queritur; hic deplorat animae suae vulnera. Et forte hic agit poenitentiam de peccato: ille causam agit infirmitatis humanae; et quasi nostrae imbecillitatis assertor, ad remedium operis auxilium Creatoris exposcit. Hic igitur precatur, ille patrocinatur. Ideoque vehementior hujus est dolor; quia animae vulnera graviora quam carnis sunt. Ille dicit sagittas Domini in suo esse corpore, iste", + "candidate_score": 0.673436, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_127_129", + "bdc_text": "responderi mihiAm Wortende ein gestrichener Buchstabe . cupere , quam ut acceptum vulnus tecte curetur , ne pugna gravior recrudescat , quae , utcunque cadat , non nisi magno ecclesiarum malo revocabitur . Consyderandum etiam religiose , quid cuique dominus dedit in ecclesia sua et cuius dicta et facta patent latius .", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_484", + "psc_text": "exspectare, ut inferioris ictu aliquo lacessatur, quo acrior offensus insurgat; ita exercitatione nimia atque patientia roboratus, ut tamquam insensibilis ad dolorem, plagam sentire non possit, percussus ridet, lacessitus initiatur. At vero inferior si forte ictum ferientis supra obductam cicatricem veteris vulneris exceperit, renovatum sentit dolorem. Sic est cui objiciuntur peccata superiora, quae competenter doluit atque deflevit; ut satisfactione congrua vulneri peccatorum suorum obduceret cicatricem. Si perfectus est, tacet conviciantibus, nullo sibi dolore renovato; quia etsi peccavit, securus est quia sine poenitentia sunt Dei dona; et ideo quae semel donavit, resolvere ac renovare non soleat, cum ipse dixerit: Ego sum, ego sum, qui deleo iniquitates, et memor non ero (Esai. XLIII, 25) Si autem imperfectus et immemor coelestium praeceptorum, dolor ei tamquam rescissa cicatrice reparatur. 15. (Vers. 4.) Concaluit cor meum intra me, et in meditatione mea exardescet ignis. Graviora vulnera, sicut novimus, caustico medicamento vel admoto igne curantur. Ergo vir", + "candidate_score": 0.673423, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_36_38", + "bdc_text": "ut bona fide - id novitVor novit ein gestrichener Wortanfang . Christus et patefaciet Korrigiert aus satisfaciet[ ? ] . in illo die - , ita non vulgari opera nec levibus undique contumeliis et calumniis exercitatus , nunc disputare nec vacat nec libet .", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_482", + "psc_text": "judicio contentus est: meritorum autem suorum judicium Christo reservat. Ideoque addidit: Qui dijudicat me, Dominus est (Ibid., 4) . Pulcherrime eum judicem elegit, qui nulla fraude fallatur; ut eum nec occulta praetereant, nec infirmae conditionis lapsus offendat: qui fragilitati norit ignoscere. Ad omnia igitur utile silentium. Si peccatum agnoscis, tace, ne negando exaggeres; si non agnoscis, tace securus de innocentia. Non possunt aliena verba, crimen affigere, quod propria non recepit conscientia. 14. Sequitur: Et dolor meus renovatus est. Adhuc in inferiore virtutis gradu positus haec verba depromit, quod dolor sibi peccatorum veterum objectione renovatus sit, quae deleta jam obduxisse videbatur oblivio, vel bonorum operum texerat compensatio. Denique in posterioribus quasi fortior dicit: Viderunt me, et moverunt capita sua (Psal. CVIII, 25) ; eo quod minarentur, et nocere non possent. Et addidit: Maledicent illi, et tu benedices (Ibid. 28) . Et quod quasi validior loquitur, negligens injuriae, vel pudoris, cui benedictio", + "candidate_score": 0.673034, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_39_41", + "bdc_text": "Hoc unum tibi confirmo in domino , quod et antea non semel confirmavi : nisi persuasum mihi fuisset coram domino vos utrinque idem sentire , quod ad substantiam religionis nostrae attinet , me tantum molestiae in ista resarcienda concordia suscepturum nunquam fuisse . Ad religionis autem substantiam pertinere etiam censeo doctrinam usumque sacramentorum .", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_401", + "psc_text": "Quas ille suscipiebat pro servulis suis, nos subeamus pro Domino. Hic ergo finis. Ut adimpleam, inquit, qui desunt tribulationum Christi in carne mea, pro corpore ejus, quae est Ecclesia, cujus sum factus minister (Coloss. I, 24) . Videmus quid nobis suscipiendum sit, qui ministerium sacerdotale suscepimus; ut non solum pro nobis, sed etiam pro Ecclesia Domini sustinere fortiter passiones corporis debeamus. David autem addidit et animae passiones. 33. (Vers. 8, 9, 10, 11.) Denique ipse ait: Quoniam anima mea completa est illusionibus: et non est sanitas in carne mea. Incurvatus sum et humiliatus sum nimis: rugiebam a gemitu cordis mei. Et ante te omne desiderium meum, et gemitus meus non est absconditus a te. Cor meum conturbatum est, et deseruit me fortitudo mea, et lumen oculorum meorum non est mecum. Advertimus igitur laborem animae majorem esse, quam carnis. Denique quibus anima illusionibus compleatur, intellige; eo quod in tentationibus diabolus ei", + "candidate_score": 0.672135, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_37_39", + "bdc_text": "Christus et patefaciet Korrigiert aus satisfaciet[ ? ] . in illo die - , ita non vulgari opera nec levibus undique contumeliis et calumniis exercitatus , nunc disputare nec vacat nec libet . Hoc unum tibi confirmo in domino , quod et antea non semel confirmavi :", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_482", + "psc_text": "judicio contentus est: meritorum autem suorum judicium Christo reservat. Ideoque addidit: Qui dijudicat me, Dominus est (Ibid., 4) . Pulcherrime eum judicem elegit, qui nulla fraude fallatur; ut eum nec occulta praetereant, nec infirmae conditionis lapsus offendat: qui fragilitati norit ignoscere. Ad omnia igitur utile silentium. Si peccatum agnoscis, tace, ne negando exaggeres; si non agnoscis, tace securus de innocentia. Non possunt aliena verba, crimen affigere, quod propria non recepit conscientia. 14. Sequitur: Et dolor meus renovatus est. Adhuc in inferiore virtutis gradu positus haec verba depromit, quod dolor sibi peccatorum veterum objectione renovatus sit, quae deleta jam obduxisse videbatur oblivio, vel bonorum operum texerat compensatio. Denique in posterioribus quasi fortior dicit: Viderunt me, et moverunt capita sua (Psal. CVIII, 25) ; eo quod minarentur, et nocere non possent. Et addidit: Maledicent illi, et tu benedices (Ibid. 28) . Et quod quasi validior loquitur, negligens injuriae, vel pudoris, cui benedictio", + "candidate_score": 0.670068, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_81", + "bdc_text": "At sive ita me diligat dominus , a quo diligi tamen me non dubito , sive ita mereantur mea cum alia tum inconsyderationis et fidentiae intempestivae peccata , quod certissimum est , natus ad calumnias et odia ferendaferenda über der Zeile nachgetragen .", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_927", + "psc_text": "Ergo David dicit: Iniquitates meae superposuerunt caput meum (Psal. XXXVIII; 5) ; qui se noverat in iniquitate esse conceptum, et in delictis a matre esse generatum. Dominus autem qui sua peccata non habuit, nec cognovit proprias iniquitates, ait: Iniquitas calcanei mei circumdabit me; hoc est, iniquitas Adae, non mea. Sed ea non potest mihi esse terrori; in die enim judicii nostra in nobis, non alienae iniquitatis flagitia puniuntur. Unde reor iniquitatem calcanei magis lubricum delinquendi, quam reatum aliquem nostri esse delicti. Meritoque Dominus qui pro nobis universa suscepit: Lavemus, inquit, et pedes, ut calcanei lubricum possimus auferre; quo fida statio possit esse virtutum, et ne paterno quis errore labatur, qui suo paratus est stare proposito: et non metuat lubricum haereditatis, qui cupit vestigium tenere virtutis. Iniquitas ergo calcanei nostri praevaricatio est Adae, per quam prolapsus est in contemptum et dissimulationem coelestium mandatorum. 10. Est etiam iniquitas calcanei, Judae haesitanda proditio.", + "candidate_score": 0.668863, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_124_126", + "bdc_text": "Si volet dominus , cavere summis viribus enitemur , sicut etiam ante certe hac in re non dormitavimus . Sed existunt undique , quae vult dominus nunc iratus nobis merito , nunc propitius gratuito propter Christum suum . Boni haec , rogo , consule nec aliud putes meme über der Zeile nachgetragen.", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_912", + "psc_text": ". Narrate ergo sine intermissione, sine fine. Adversarius vigilat, circuit, et rabie ferina quaerit, quos invenerit, devorare. Ideo semper canendus est Dominus, qui dentes leonum conterat, et ora confringat; ut nobis nocere non possint. 23. (Vers. 14, 15.) Ponite, inquit, corda vestra in virtute ejus; id est, ut virtutem ejus intelligatis: et distribuite gradus ejus, ut enarretis in progenie altera. Quoniam hic est Deus, Deus noster in aeternum, et in saeculum saeculi: ipse reget nos in saecula. Βάρεις dixit Graecus, hoc est, excelsas et turritas domos; unde Propheta cum de civitate Dei et inhabitantibus eam loqueretur: Distribuite, inquit, gradus ejus; hoc est, mansiones ejus altas atque sublimes in coelestibus. Quo docet ordinem servandum esse meritorum. Unusquisque enim in suo ordine (Joan. XIV, 2). Unde et Dominus ire et praeparare se dicit Discipulis mansiones; ut pro suorum ratione meritorum digna unusquisque habitacula consequatur, in quibus requiem illam carpat aeternam. 24. Sunt", + "candidate_score": 0.666822, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_115_117", + "bdc_text": "noster nunc et Meti evangelium his diebus profligavit. Am 13 . Oktober hatte der kaiserliche Kommissar Charles de Boisot in Metz ein scharfes antireformatorisches Mandat erlassen ; s. unten Nr. 1811 , 22-37 .", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_672", + "psc_text": "Dominus Jesus suis verbis eradicavit ex intimis pectoribus vitia gentilium, perfidiam nationum, et versutarum cogitationum prava commenta destruxit, atque omnia vestigia iniquitatis abolevit. Deinde infudit postea fidem, et continentiae disciplinam; ne tamquam in vase corrupto confusione vitiorum coacescerent sacramenta virtutum. 11. Unde pulchre tibi Apostolus dicit: Sed regnavit mors ab Adam usque ad Moysen (Rom. V, 1) . Quid est Moyses, nisi Lex; quoniam ipse interpres est Legis: finis autem Legis Christus Jesus? Regnavit ergo peccatum in hoc mundo, et in peccato mors saeva, atque intolerabilis quaedam poena peccati. Docuit quidem nos Moyses levare ad Dominum manus, pii cultus instituens disciplinam. Docuit quemadmodum Amalech versutiloquus vinceretur; ut mores nostros et opera 891 levaremus ad Christum, sic destrui posse perfidiam: sin vero dejiceremus animam, inclinaremus affectum, et a continentiae studio averteremus ingenium, ut persuasio nos vana superaret; nullum remedium futurum, nisi Jesus depressa jam brachia Moysi, tamquam infirmitatem Legis attolleret, et", + "candidate_score": 0.664815, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_123_125", + "bdc_text": "amplius tale scribatur . Si volet dominus , cavere summis viribus enitemur , sicut etiam ante certe hac in re non dormitavimus . Sed existunt undique , quae vult dominus nunc iratus nobis merito , nunc propitius gratuito propter Christum suum .", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_912", + "psc_text": ". Narrate ergo sine intermissione, sine fine. Adversarius vigilat, circuit, et rabie ferina quaerit, quos invenerit, devorare. Ideo semper canendus est Dominus, qui dentes leonum conterat, et ora confringat; ut nobis nocere non possint. 23. (Vers. 14, 15.) Ponite, inquit, corda vestra in virtute ejus; id est, ut virtutem ejus intelligatis: et distribuite gradus ejus, ut enarretis in progenie altera. Quoniam hic est Deus, Deus noster in aeternum, et in saeculum saeculi: ipse reget nos in saecula. Βάρεις dixit Graecus, hoc est, excelsas et turritas domos; unde Propheta cum de civitate Dei et inhabitantibus eam loqueretur: Distribuite, inquit, gradus ejus; hoc est, mansiones ejus altas atque sublimes in coelestibus. Quo docet ordinem servandum esse meritorum. Unusquisque enim in suo ordine (Joan. XIV, 2). Unde et Dominus ire et praeparare se dicit Discipulis mansiones; ut pro suorum ratione meritorum digna unusquisque habitacula consequatur, in quibus requiem illam carpat aeternam. 24. Sunt", + "candidate_score": 0.657827, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_123_125", + "bdc_text": "amplius tale scribatur . Si volet dominus , cavere summis viribus enitemur , sicut etiam ante certe hac in re non dormitavimus . Sed existunt undique , quae vult dominus nunc iratus nobis merito , nunc propitius gratuito propter Christum suum .", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_701", + "psc_text": "flagitiorum suorum pudore confunditur: adulter in libidinis suae flammis, et vesani amoris incendio: avarus in immodicae cupiditatis ardore, qui aliena rapiendo, quo plura invaserit, eo majora desiderat: ebriosus in temulentia, facinorosus in scelere, qui et hic confunduntur 897 gravissime: sed multo amplius confundentur; cum viderint sanctos Domini resurgentes et Evangelicum illud impleri, quod ait Dominus: Multi dormientium in terrae monumentis resurgent: isti in vitam aeternam, et hi in opprobrium et perpetuam confusionem (Joan. V, 28 et 29) . 22. Cum coeperint ergo illi resuscitari in confusionem perpetuam, sanctus Domini dicit: In Deo laudabimur tota die: et in nomine tuo confitebimur in saecula. Opulentus in divitiis laudatur, luxuriosus in conviviis, scortator in nocte, potens in hac vita quae habet noctes: sanctus autem non in hac vita, sed in Deo laudabitur; qui Domino per omnia placere gestivit, qui potest dicere: Fortitudo et laudatio mea Dominus (Psal. CXVII, 14) . Laudabitur tota die;", + "candidate_score": 0.656675, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_9_11", + "bdc_text": "Abest iam in Westphalia princepsVgl . oben Anm. 2 . etVon et bis restituendum am Rande nachgetragen . praecipue propter regnum Christi et illi ditionum suarum parti restituendum Von et bis restituendum am Rande nachgetragen. , cum Korrigiert aus et .", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_716", + "psc_text": "Nam progressus est angelus ad Ezechiae preces, et stravit innumeras copias Assyriorum. Sed interdum et quos vult in certamine coronari Dominus, veluti derelinquit ad tempus; ut fide vincant, nec rebus secundis et prosperis devotio remittatur. Denique saepe qui prosperorum cursu, et secundorum usurpatione ceciderunt, corriguntur adversis. Ideo frequenter invenimus Judaeos post victoriam lapsos, post servitium correctos; quia precibus et deplorationibus Deum ad se redire fecerunt. 31. Unde et illud quod secundum hominem dictum est, et hominis affectum, huic sententiae non repugnat; quia dixit Dominus: Deus, Deus meus, respice me; quare me dereliquisti (Psal. XXI, 2) ? Non quod derelictus sit Dominus, qui ait alibi: Quoniam solus non sum, quia Pater mecum est (Joan. XVI, 32) ; sed quia secundum carnem hominis et affectum, qui in certamine gravi est constitutus, derelictus videtur a Domino. Denique non otiose ait Scriptura (Luc. IV, 13), quia post tentationem primam discessit ab eo diabolus usque", + "candidate_score": 0.65614, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_40_42", + "bdc_text": "nisi persuasum mihi fuisset coram domino vos utrinque idem sentire , quod ad substantiam religionis nostrae attinet , me tantum molestiae in ista resarcienda concordia suscepturum nunquam fuisse . Ad religionis autem substantiam pertinere etiam censeo doctrinam usumque sacramentorum . Scio Lutherum nihil quam hoc contendissecontendisse über der Zeile nachgetragen .", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_401", + "psc_text": "Quas ille suscipiebat pro servulis suis, nos subeamus pro Domino. Hic ergo finis. Ut adimpleam, inquit, qui desunt tribulationum Christi in carne mea, pro corpore ejus, quae est Ecclesia, cujus sum factus minister (Coloss. I, 24) . Videmus quid nobis suscipiendum sit, qui ministerium sacerdotale suscepimus; ut non solum pro nobis, sed etiam pro Ecclesia Domini sustinere fortiter passiones corporis debeamus. David autem addidit et animae passiones. 33. (Vers. 8, 9, 10, 11.) Denique ipse ait: Quoniam anima mea completa est illusionibus: et non est sanitas in carne mea. Incurvatus sum et humiliatus sum nimis: rugiebam a gemitu cordis mei. Et ante te omne desiderium meum, et gemitus meus non est absconditus a te. Cor meum conturbatum est, et deseruit me fortitudo mea, et lumen oculorum meorum non est mecum. Advertimus igitur laborem animae majorem esse, quam carnis. Denique quibus anima illusionibus compleatur, intellige; eo quod in tentationibus diabolus ei", + "candidate_score": 0.656016, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_67_69", + "bdc_text": "Vestra alia et de viro sententia et de causa indicatio fuit ; itaque id confici apud vos , quod est confectum apudapud über der Zeile nachgetragen. alios , non fuit . Tribui hoc iusto dei in nos iudicio et conditioni ecclesiae vestrae .", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_566", + "psc_text": "Ideo alii bene habent: In medio cordis; alii: In medio ventris; ut interioris hominis ventrem intelligas, qui in medio esse cordis accipitur: in quo naturalis legis praescripta servamus; quae non solum custoditur, sed etiam fit in cordibus nostris. Unde et scriptum est, quia non solum auditores legis justi sunt apud Deum; sed etiam factores legis justificabuntur (Rom. II, 13) . Sunt enim qui naturaliter ea quae legis sunt, faciunt; sicut gentes quae legem non audiunt et sibi lex sunt, qui cognita sibi legis praecepta conservant. Ergo quasi gentilis populi congregator, personam nostram suscepit hoc loco Christus; ut diceret facere se legem in medio cordis sui. Siquidem populus nationum legem quam non audivit, implevit; ut agnosceret Christum quem populus Judaeorum qui legem acceperat, non recepit, nec cognoscendum putavit; quia scriptum est: Agnovit bos possessorem suunt, et asinus praesepe domini sui: Israel autem me non cognovit (Esai. I, 3) . Hic ergo", + "candidate_score": 0.655564, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_129", + "bdc_text": "Consyderandum etiam religiose , quid cuique dominus dedit in ecclesia sua et cuius dicta et facta patent latius .", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_907", + "psc_text": "terris in omnibus praedicandas, velut epilogo quodam faciens suscepti sermonis excessum ad laetitiam nos et cultum nominis ejus hortatur dicens: Laetetur mons Sion; id est, qui confidunt in Domino, sicut ipse postea interpretatus est dicens: Qui confidunt in Domino sicut mons Sion, etc. (Psal. CXXIV, 1). Ipse Dominus Jesus, qui est mons et altitudo Ecclesiae suae, quae Christum suum toto speculatur affectu, laetetur fide ejus et devotione quae complacuit Deo; quoniam repudiata est infidelis. Potest igitur et hoc pie intelligi, quoniam etiam superior omnibus ipse est mons, in quem is ascendere jubetur qui fidem praedicat, dicente Scriptura: In montem excelsum ascende qui evangelizas Sion (Esai. XL, 9). 20. Exsultent, inquit, animae confitentes tibi. Ipsae sunt filiae Judaeae illius in qua notus est Deus. Nam ista Judaea quae in carne est vel littera, non agnovit Dominum. Nam si agnovisset, etiam recepisset. Sed non agnovit, quem non recepit, et judicia ejus refugit:", + "candidate_score": 0.653405, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_133", + "bdc_text": "Resalutant vos omnes symmystae , quibus nos et nostra omnia commendamus in domino. 1543 .", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_703", + "psc_text": "putat parietibus esse tectum, ut possit Dei scientiam praeterire; cum invelata apud Deum universorum flagitia sint, et occulta divinae cognitioni peccata hominum esse non possint. Ergo sanctus laudabitur in futurum; quia non quaesivit praesentium laudem, sed gratiam futurorum. 23. Vide tamen distantiam. Hic dum est, in Domino gloriatur: illic in Domino laudabitur, et pro brevi tempore mercedem aeternitatis accipiet. Aquila tamen posuit: In Domino gloriabimur tota die. Symmachus ait: Deo hymnum dicemus per omnem diem. Concordat omnium sensus, ut non desinamus circa Dei laudes, sive hymnum dicendo, sive divinam per omnia momenta gloriam concinendo. Qui enim hymnum dicit, puro corde et spiritaliter dicit, et omne genus passionis excludit humanae; ut nullo moerore, nullius doloris acerbitate impediatur ejus officium, exasperetur ejus affectus: sed hymnum Deo dicendo, immobilis atque irrevocabilis perseveret; sicut ipse David qui ait: Benedicam Dominum in omni tempore, semper laus ejus in ore meo (Psal. XXXIII, 2) ; sicut", + "candidate_score": 0.64952, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_75_77", + "bdc_text": "April bis 3 . Mai 1538 in Zürich getroffen ; s. HBBW VIII [Nr. 1128 ] , S. 132 , Anm. 1 . et post ad me delatae sunt - sive verae sive falsae , viderit dominus - , agnovi me defunctum esse meo munere ad vos et converti me ad agenda ea , quae domi etdomi et am Rande nachgetragen .", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_859", + "psc_text": "in Evangelio dictum est Judaeis: Ecce derelinquetur vobis domus vestra deserta (Matth. XXIII, 38) . Dereliquit enim Dominus Judaeos, et statim secuta est ruina Synagogam. Quod si eam Christus non deseruisset, numquam eam supremum secutum esset excidium. Aperuimus ergo quod dictum est: Deus in medio ejus non commovebitur. 14. Sequitur: Adjuvabit eam Deus diluculo. Quo significatur quia resurrectio matutina adjumentorum nobis coelestium subsidia confert, quae noctem repulit, diem refudit, dicente Scriptura: Surge, qui dormis, et exsurge a mortuis, et illucescet tibi Christus (Ephes. V, 14) . Vide autem mysterium. Vespere passus est Christus: ideo et secundum Legem ad vesperam agnus occiditur (Exod. XII, 6). Mane surrexit; sic enim scriptum est: Una autem sabbati venit Maria Magdalene prima luce ad monumentum, cum adhuc 932 esset obscurum, et vidit lapidem amotum ab ostio (Joan. X, 1) . Ad vesperam mundi occiditur, deficiente jam luce; quia in tenebris erat hic totus mundus, et", + "candidate_score": 0.648163, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_87_89", + "bdc_text": "atque hac ipsa quoque concordiae causa iactata alioque scripta sint , me clam non sunt . Sed quid faciam ? Domini sum occasionemque nullam nec debeo nec possum reiicereVor reiicere gestrichenes agendi .", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_682", + "psc_text": "apparuerit quid simus, similes ei erimus ut scriptum est (I Joan. III, 2). 14. (Vers. 5.) Ergo qui non in brachio suo, hoc est, in sua operatione praesumit, sed in Dei gratia; credens quod non facta sua unumquemque justificant, sed fides prompta, dicit Domino: Tu es ipse Rex meus, et Deus meus, qui mandas salutes Jacob. 893 Non perfunctorius sermo est, ut dicas: Tu es ipse Rex meus. Non quicumque hoc dicit, sed in quo Dei regnum est: in quo autem regnat Deus, utique in eo peccata non regnant; non enim Deo regnum est commune cum crimine. Quis autem dicit Deum suum, nisi qui ipsi exhibet plenum reverentiae et pietatis affectum? Justo enim dicitur: Ego sum Deus tuus. Denique et Thomas ubi tetigit manu propria latus Christi, et evidentia indicia indubitatae resurrectionis invenit, respondit: Dominus meus, et Deus meus (Joan. XX, 28) . Dominus, quia redemit servulos suos: Deus, quia", + "candidate_score": 0.645604, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_128", + "bdc_text": "cupere , quam ut acceptum vulnus tecte curetur , ne pugna gravior recrudescat , quae , utcunque cadat , non nisi magno ecclesiarum malo revocabitur .", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_484", + "psc_text": "exspectare, ut inferioris ictu aliquo lacessatur, quo acrior offensus insurgat; ita exercitatione nimia atque patientia roboratus, ut tamquam insensibilis ad dolorem, plagam sentire non possit, percussus ridet, lacessitus initiatur. At vero inferior si forte ictum ferientis supra obductam cicatricem veteris vulneris exceperit, renovatum sentit dolorem. Sic est cui objiciuntur peccata superiora, quae competenter doluit atque deflevit; ut satisfactione congrua vulneri peccatorum suorum obduceret cicatricem. Si perfectus est, tacet conviciantibus, nullo sibi dolore renovato; quia etsi peccavit, securus est quia sine poenitentia sunt Dei dona; et ideo quae semel donavit, resolvere ac renovare non soleat, cum ipse dixerit: Ego sum, ego sum, qui deleo iniquitates, et memor non ero (Esai. XLIII, 25) Si autem imperfectus et immemor coelestium praeceptorum, dolor ei tamquam rescissa cicatrice reparatur. 15. (Vers. 4.) Concaluit cor meum intra me, et in meditatione mea exardescet ignis. Graviora vulnera, sicut novimus, caustico medicamento vel admoto igne curantur. Ergo vir", + "candidate_score": 0.644572, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_118_120", + "bdc_text": "Cruce excitanda etet am Rande nachgetragen. regenda ecclesia est . Dominus donet , ut huic nos recte submittamus .", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_121", + "psc_text": "psalmo Dominus exprobrat Judaeis: Ego propter vos pauper, ego pro vobis dolens, et vos mihi manus impias intulistis dicentes: Tollamus justum, quia inutilis est nobis (Sap. II, 12) . Injiciamus lignum in panem ejus (Jerem. XI, 19) . Bene panem dixit pro carne ejus. Ille alimentum detulit, isti pro beneficio retulere supplicium. Non mirum ergo si esuriunt, qui sibi vitae aeternae alimoniam denegarunt. Pulchre etiam duo ista junxerunt: Injiciamus lignum in panem ejus. Nesciebant quid loquerentur Judaei, et mysterium loquebantur. Paradisum nobis Crux reddidit Christi. Hoc est lignum quod Adae Dominus demonstravit, dicens de ligno vitae, quod esset in medio paradisi, edendum: de ligno autem scientiae boni et mali, non edendum. Erravit Adam, mandata non tenuit, interdictum gustavit. 767 Per lignum coepimus esurire; quia suum caro accepit alimentum. Ideo Dominus in Christo carnem junxit et lignum, ut fames antiqua cessaret, vitae gratia redderetur. Beatum lignum Domini, quod omnium peccata crucifixit.", + "candidate_score": 0.644078, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_126_128", + "bdc_text": "Boni haec , rogo , consule nec aliud putes meme über der Zeile nachgetragen. responderi mihiAm Wortende ein gestrichener Buchstabe . cupere , quam ut acceptum vulnus tecte curetur , ne pugna gravior recrudescat , quae , utcunque cadat , non nisi magno ecclesiarum malo revocabitur .", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_484", + "psc_text": "exspectare, ut inferioris ictu aliquo lacessatur, quo acrior offensus insurgat; ita exercitatione nimia atque patientia roboratus, ut tamquam insensibilis ad dolorem, plagam sentire non possit, percussus ridet, lacessitus initiatur. At vero inferior si forte ictum ferientis supra obductam cicatricem veteris vulneris exceperit, renovatum sentit dolorem. Sic est cui objiciuntur peccata superiora, quae competenter doluit atque deflevit; ut satisfactione congrua vulneri peccatorum suorum obduceret cicatricem. Si perfectus est, tacet conviciantibus, nullo sibi dolore renovato; quia etsi peccavit, securus est quia sine poenitentia sunt Dei dona; et ideo quae semel donavit, resolvere ac renovare non soleat, cum ipse dixerit: Ego sum, ego sum, qui deleo iniquitates, et memor non ero (Esai. XLIII, 25) Si autem imperfectus et immemor coelestium praeceptorum, dolor ei tamquam rescissa cicatrice reparatur. 15. (Vers. 4.) Concaluit cor meum intra me, et in meditatione mea exardescet ignis. Graviora vulnera, sicut novimus, caustico medicamento vel admoto igne curantur. Ergo vir", + "candidate_score": 0.643358, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_85_87", + "bdc_text": "- Veröffentlichungen des Instituts für Europäische Geschichte Mainz , Abteilung für Abendländische Religionsgeschichte , Bd. 185 , S. 241-265 . et in aliis locis obitisin aliis locis obitis über gestrichenem alibi . atque hac ipsa quoque concordiae causa iactata alioque scripta sint , me clam non sunt .", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_165", + "psc_text": "Et videtur ambiguum. Sed alibi docemur qui sit ibi, ubi dicitur: Ibi dolores sicut parturientis (Psal. XLVII, 8) . Bonus dolor ei cui partus est fidei, quo Christus in Ecclesia formatur, et nascitur. Et alibi dicit: Memor ero Rahab, et Babylonis scientibus me. Etenim alienigenae, et Tyrus et populus Aethiopum, hi fuerunt ibi (Psal. LXXXVI, 4) ; id est, ubi scientes me, ubi fundamenta in motus sanctis, ibi et alienigenae; quia et ipsi in me putaverunt esse credendum. Ibi ergo ceciderunt, ubi magis stare debuerunt; quia et in paradiso cecidit Adam, et Christus in ruinam venit, et in resurrectionem, ut ruina sit perfidorum: justorum autem et fidelium resurrectio. 29. Denique expulsi sunt; quia injusti viri in loco sancto stare non poterant. Unde et Apostolus dixit: Et tu qui stas, vide ne cadas (I Cor. X, 12). Et utique ei dixit qui non corpore, sed fide stabat. Possumus 777 et in", + "candidate_score": 0.641544, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_85_87", + "bdc_text": "- Veröffentlichungen des Instituts für Europäische Geschichte Mainz , Abteilung für Abendländische Religionsgeschichte , Bd. 185 , S. 241-265 . et in aliis locis obitisin aliis locis obitis über gestrichenem alibi . atque hac ipsa quoque concordiae causa iactata alioque scripta sint , me clam non sunt .", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_550", + "psc_text": "? Quomodo derelinquitur a Patre Filius, qui ait: Et non sum solus; quia Pater mecum est (Joan. XVI, 32) ? Et alibi: Traditus sum, et non egrediebar (Psal. LXXXVII, 9) ? Et alibi: Exsurrexi, et adhuc tecum sum (Psal. CXXXVIII, 8) ? nisi ut advertas quod hominum sensum exprimit, qui putant se a Domino suo, quando sunt in periculis, derelictos. Denique audi quod sequitur: Longe, inquit, a salute mea, verba delictorum meorum (Psal. XXI, 2) ; hoc est, alia verba sunt delictorum, alia sacramenta salutis aeternae. Non praejudicant verba virtuti: suis viribus substantia divina fulcitur. Homo videtur, homo auditur, Deus in operibus agnoscitur. Et tamen de hoc homine dictum est: Et homo est et quis cognoscet eum (Jerem. XVII, 9) ? Quid est, quis? Non quo nemo, sed quo rarus, quo sapiens; sicut illud: Quis ascendet in montem Domini? Quis sapiens et intelliget ea (Ose. XIV, 10) ? Denique alibi:", + "candidate_score": 0.64148, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_128", + "bdc_text": "cupere , quam ut acceptum vulnus tecte curetur , ne pugna gravior recrudescat , quae , utcunque cadat , non nisi magno ecclesiarum malo revocabitur .", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_483", + "psc_text": "oblivio, vel bonorum operum texerat compensatio. Denique in posterioribus quasi fortior dicit: Viderunt me, et moverunt capita sua (Psal. CVIII, 25) ; eo quod minarentur, et nocere non possent. Et addidit: Maledicent illi, et tu benedices (Ibid. 28) . Et quod quasi validior loquitur, negligens injuriae, vel pudoris, cui benedictio Domini pro omnibus 848 abundaret. Ergo in isto psalmo trigesimo octavo quasi in quadam meditatione, nondum tamen in omni locatus perfectione virtutis, dicit sibi dolorem esse renovatum. Validissimus enim cicatricis offensionem sentire non novit, nec plagam potest timere, qui fortior est. In ipso pugilum certamine solet plerumque qui fortior est exspectare, ut inferioris ictu aliquo lacessatur, quo acrior offensus insurgat; ita exercitatione nimia atque patientia roboratus, ut tamquam insensibilis ad dolorem, plagam sentire non possit, percussus ridet, lacessitus initiatur. At vero inferior si forte ictum ferientis supra obductam cicatricem veteris vulneris exceperit, renovatum sentit dolorem. Sic est cui objiciuntur peccata", + "candidate_score": 0.641332, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_77", + "bdc_text": "et post ad me delatae sunt - sive verae sive falsae , viderit dominus - , agnovi me defunctum esse meo munere ad vos et converti me ad agenda ea , quae domi etdomi et am Rande nachgetragen .", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_859", + "psc_text": "in Evangelio dictum est Judaeis: Ecce derelinquetur vobis domus vestra deserta (Matth. XXIII, 38) . Dereliquit enim Dominus Judaeos, et statim secuta est ruina Synagogam. Quod si eam Christus non deseruisset, numquam eam supremum secutum esset excidium. Aperuimus ergo quod dictum est: Deus in medio ejus non commovebitur. 14. Sequitur: Adjuvabit eam Deus diluculo. Quo significatur quia resurrectio matutina adjumentorum nobis coelestium subsidia confert, quae noctem repulit, diem refudit, dicente Scriptura: Surge, qui dormis, et exsurge a mortuis, et illucescet tibi Christus (Ephes. V, 14) . Vide autem mysterium. Vespere passus est Christus: ideo et secundum Legem ad vesperam agnus occiditur (Exod. XII, 6). Mane surrexit; sic enim scriptum est: Una autem sabbati venit Maria Magdalene prima luce ad monumentum, cum adhuc 932 esset obscurum, et vidit lapidem amotum ab ostio (Joan. X, 1) . Ad vesperam mundi occiditur, deficiente jam luce; quia in tenebris erat hic totus mundus, et", + "candidate_score": 0.640107, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_85_87", + "bdc_text": "- Veröffentlichungen des Instituts für Europäische Geschichte Mainz , Abteilung für Abendländische Religionsgeschichte , Bd. 185 , S. 241-265 . et in aliis locis obitisin aliis locis obitis über gestrichenem alibi . atque hac ipsa quoque concordiae causa iactata alioque scripta sint , me clam non sunt .", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_798", + "psc_text": "convenire; cum dicunt quia scriptum est: Quoniam humiliasti nos. Cujus interpretationis testimonia de Scripturis sunt nobis arcessenda divinis. Ait enim in Deuteronomio: Si exieris, inquit, in pugnam adversus inimicos tuos, et tradiderit tibi eos Dominus Deus tuus in manus tuas, et depraedatus fueris spolia eorum, et videris in ea depraedatione mulierem bonam specie, et cohabitaveris cum ea (Deut. XXI, 10 et 11) . Et infra: Si nolueris eam postea, dimittes eam liberam . . . . quia humiliasti eam (Ibid., 14) . Vides ergo quoniam non natura sui eam, sed is qui ei integritatem pudoris eripuit, humiliasse perhibetur. Humilitas ergo operis est, per quod caro ista, peccati corpus effecta est, et locus afflictationis. Iterum alibi: Si virgo desponsata fuerit viro, et inveniens eam homo in civitate dormierit cum ea, educentur ambo ad portam civitatis suae, et lapidabuntur: et morietur juvencula, quia non exclamavit in civitate, nec invocavit hominem, qui subveniret:", + "candidate_score": 0.63999, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_85_87", + "bdc_text": "- Veröffentlichungen des Instituts für Europäische Geschichte Mainz , Abteilung für Abendländische Religionsgeschichte , Bd. 185 , S. 241-265 . et in aliis locis obitisin aliis locis obitis über gestrichenem alibi . atque hac ipsa quoque concordiae causa iactata alioque scripta sint , me clam non sunt .", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_799", + "psc_text": "operis est, per quod caro ista, peccati corpus effecta est, et locus afflictationis. Iterum alibi: Si virgo desponsata fuerit viro, et inveniens eam homo in civitate dormierit cum ea, educentur ambo ad portam civitatis suae, et lapidabuntur: et morietur juvencula, quia non exclamavit in civitate, nec invocavit hominem, qui subveniret: et vir, inquit, quia humiliavit mulierem proximi sui (Deut. XXII, 23 et 24) . Et hic eadem est hujus causa sermonis, ut a corruptore humiliata dicatur. Tertium quoque habes de hac re testimonium, et plura, si quaeras. Tamen de eodem libro audi: Si quis invenerit virginem, quae non sit desponsata, et vim faciens ei dormierit cum ea, et inventus fuerit, dabit qui dormierit cum ea, patri juvenculae quinquaginta denarios, et erit uxor ejus, quia humiliavit eam: nec poterit dimittere eam per omne tempus, propter quod humiliavit eam (Ibid., 28, et 29) . Ipse sermo repetitus est, ut intelligas quia non", + "candidate_score": 0.637847, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_89", + "bdc_text": "Domini sum occasionemque nullam nec debeo nec possum reiicereVor reiicere gestrichenes agendi .", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_675", + "psc_text": "sua gratia Dominus conferre dignatur. Quomodo enim, ubi remanere non potuimus, eo redire possemus; nisi privilegio fulti redemptionis aeternae? 12. (Vers. 4.) Et ideo pulchre dixit Propheta: Quoniam non in gladio suo possederunt terram, et brachium suum non liberavit eos: sed dextera tua, et brachium tuum, et illuminatio vultus tui; quoniam complacuit tibi in illis. Quae igitur terra est, quae non brachio capiatur, non gladio possideatur; nisi terra repromissionis, de qua hic ipse dixit Propheta: Credo videre bona Domini in terra viventium (Psal. XXVI, 13) ? Non immerito igitur ejus tam praeclara possessio est, in qua non saeculi adversa dominantur, sed Domini bona aeterna fructificant. Ideoque non gladio acquiritur, sed mansuetudine possidetur, sicut Dominus Jesus testificatus est dicens: Beati mites; ipsi enim possidebunt terram (Matth. V, 4) . Nemo ergo impacificus, nemo arrogans aut superbus; sed mansuetus et humilis corde: qui nihil sibi arroget; sed totum ad gratiam referat: non", + "candidate_score": 0.629657, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_56", + "bdc_text": "Ideo , quae etiam contra me ipsum aliquando iudicavit durius et gravissima infamiavor infamia ein gestrichener Wortanfang .", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_427", + "psc_text": "Inveni; quia fecisti malignum in conspectu Domini (III Reg. XXI, 20) . Vides ergo quia regibus non temere vel a prophetis Dei, vel a sacerdotibus facienda injuria sit; si nulla sint graviora peccata, in quibus debeant argui: ubi autem peccata graviora sunt, ibi non videtur a sacerdote parcendum; ut justis increpationibus corrigantur. 44. Tamen David in hoc loco dicit quod nihil invenisse videantur; et ideo inimici ejus vanitatem locuti sunt, quoniam nihil quod pro veritate loquerentur, invenerint. Aut certe, quia etsi peccavi, tamen peccata mea poenitendi dolore purgabam. In quo illi cum dolo mecum loquebantur: ut me objurgatione confunderent, et a conversione revocarent. Et vide ne hoc magis senserit, quaesisse illos mala ejus: sed cum vellent accusare, praeventos; quoniam vulnera sua ipse patefecerat, sui accusator existens; et ideo vim accusationis eorum esse annulatam: locutos autem fuisse vana, quae confesso culpam nocere jam non possent. 45. Exclusi igitur a criminationis invidia,", + "candidate_score": 0.626583, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_73_75", + "bdc_text": "]. . Ubi intelligerem meum studium nec apud vos posse quicquam amplius , tum etiam rapi ad calumnias , quae et in ultimo nostro conventuBullinger und Bucer hatten sich letztmals an der Tagung vom 28 . April bis 3 . Mai 1538 in Zürich getroffen ;", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_597", + "psc_text": "ideo quia non audiebat, neque videre poterat, loquebatur vana pro veris, et putabat quod Jesum falleret dicens: Potuit hoc venundari, et dari pauperibus (Matth. XXVI, 9) ; cum furtis suis, non pauperibus provideret, appellans rabbi. Nam quomodo doctorem appellabat a cujus magisterio deviabat; cujusque cor (in quod se immerserat diabolus) congregabat sibi et augebat iniquitates? Sibi enim erat iniquus, sibi injustus, sibi delinquebat, qui intra se dolum meditabatur, qui latere non poterat. Non enim circum veniebatur Jesus, qui prodebatur volens, et testificabatur: Unus ex vobis me tradet (Joan. XIII, 21) . Denique confessus est Judas, dicens: Numquid ego sum, rabbi? Et Dominus ait: Tu dixisti (Matth. XXVI, 25) . Nec sic intellexit Judas quod cognosceretur. Nam si intellexisset, non prodidisset. 17. Sed nihilominus, et egrediebatur foras, et loquebatur. Aptus versiculus adversum eos qui secretum alicujus produnt. Pulchre ait: Egrediebatur foras; foris enim lupi, foris praedones: intus Moyses in nube cum", + "candidate_score": 0.626547, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_124", + "bdc_text": "Si volet dominus , cavere summis viribus enitemur , sicut etiam ante certe hac in re non dormitavimus .", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_711", + "psc_text": "excitaverunt dormientem (Ibid., 25). Perfidis ergo dormit Dominus Jesus, fidelibus vigilat. 27. Denique et qui fidelis est, intrat ad Deum: et a negligente Deus videtur exire, atque discedere. Certe imperfectos et adhuc infirmos attrahit ad se Dominus; sicut legisti dicentes juvenculas: Attrahe nos, post odorem unguentorum tuorum curremus (Cant. I, 3) . At vero Moyses qui jam fortior erat, et electus a Domino, et ascendere legitur, et intrare ad Dominum Deum suum, sicut scriptum est: Quia ascendit Moyses in montem, et circumdedit lux montem, et descendit majestas Domini in montem Sina, et cooperuit eum nubes sex diebus: et vocavit Dominus Moysen die septimo, de media nube. Aspectus autem majestatis Domini tamquam ignis ardens super verticem montis coram filiis Israel. Et intravit Moyses in mediam nubem (Exod. XXIV, 15 et seq.) . Sicut ergo hic Moyses intrabat in nubem, ubi primum ad montem vocatus a Domino est; ita in posterioribus perfectior,", + "candidate_score": 0.625395, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_8", + "bdc_text": "s. oben Nr. 1789 , Anm. 5. , sed sic , ut mihi paulo minus laboris relictum sit , quam si vertendus de integro liber hic foret .", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_639", + "psc_text": "habet: Benedictus dominus Deus Israel a saeculo et usque in saeculum; et dicet omnis populus: Fiat, fiat (Psal. CV, 48) . Quintus liber usque ad finem est; ubi pro hoc verbo Propheta dicit: Omnis spiritus laudet Dominum (Psal. CL, 6) . 38. Sed iterum forsitan te moveat, quomodo quinque libros asseram, cum unum Psalterium sit. Sed etiam Evangelium unum est, et quatuor libros esse negare non possumus. Unum autem Evangelium esse, et alibi (Lib. I in Lucam, in prooemio), ni fallor, intimavimus; et si iterum exigitur, facile possumus edocere, cum Salvator dixerit: Amen dico vobis, ubicumque praedicatum fuerit hoc Evangelium (Matth. XXVI, 13) . Et Apostolus: Miror quod sic tam cito transferimini in aliud Evangelium, quod non est aliud; nisi aliqui sunt qui vos pervertunt (Galat. I, 6 et 7). Et alibi: Notum enim facio vobis, fratres, Evangelium (I Cor. XV, 1) . Nec usquam habes aliter de corpore isto", + "candidate_score": 0.618836, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_10_12", + "bdc_text": "etVon et bis restituendum am Rande nachgetragen . praecipue propter regnum Christi et illi ditionum suarum parti restituendum Von et bis restituendum am Rande nachgetragen. , cum Korrigiert aus et . longa distantia est locorum , volebatque Latinam una cum Germanica edere , quae praelum iam ante mensem evasit .", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_716", + "psc_text": "Nam progressus est angelus ad Ezechiae preces, et stravit innumeras copias Assyriorum. Sed interdum et quos vult in certamine coronari Dominus, veluti derelinquit ad tempus; ut fide vincant, nec rebus secundis et prosperis devotio remittatur. Denique saepe qui prosperorum cursu, et secundorum usurpatione ceciderunt, corriguntur adversis. Ideo frequenter invenimus Judaeos post victoriam lapsos, post servitium correctos; quia precibus et deplorationibus Deum ad se redire fecerunt. 31. Unde et illud quod secundum hominem dictum est, et hominis affectum, huic sententiae non repugnat; quia dixit Dominus: Deus, Deus meus, respice me; quare me dereliquisti (Psal. XXI, 2) ? Non quod derelictus sit Dominus, qui ait alibi: Quoniam solus non sum, quia Pater mecum est (Joan. XVI, 32) ; sed quia secundum carnem hominis et affectum, qui in certamine gravi est constitutus, derelictus videtur a Domino. Denique non otiose ait Scriptura (Luc. IV, 13), quia post tentationem primam discessit ab eo diabolus usque", + "candidate_score": 0.617479, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_99_101", + "bdc_text": "irascendiVor irascendi gestrichenes non . aliqua non necessaria disputatione , ea feci causa , quam in illis literis explicaviSiehe oben Nr. 1789 , 59-66 . . Eo nihil avertere quęsivi , quam quodVor quod ein gestrichener Wortanfang .", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_372", + "psc_text": "Correptio autem, eruditio est. Ipsa graece dicitur παίδευσις, de qua dicitur: Beatus homo quem tu erudieris, 823 Domine (Psal. XCIII, 13)! Non enim Deus passioni patet, ut irascatur, cum sit impassibilis; sed quia vindicat, videtur irasci. Nobis hoc videtur; quia ipsi cum commotione vindicare consuevimus. Plerumque tamen et homines inveniuntur cum vindicant, non moveri; sed summa patientia celebrare vindictam, exercere tormenta. Cur ergo mireris in Deo, si hoc interdum in homine recognoscas? Vindictam autem iram esse supra diximus. Denique usus habet, ut dicamus de quoquam punito, quia iram incidit legum: non quia legum iram, sed quia legum severitatem incidit. Sic et alibi de decem plagis Aegyptiorum ait: Misit in eos iram per angelos malos (Psal. LXXVII, 49) , id est, vindictam; lex enim nescit irasci, sed scit legum minister. Nescit ergo irasci qui auctor est legum, cui terrendi est voluntas, non puniendi. Imitamini ergo, imperatores, exemplum divinum; ut sitis in", + "candidate_score": 0.606237, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 19, + "cf_id": "cf006", + "work_id": "002_Tertullianus_De-praescriptionibus-adversus-haereticos", + "max_score": 0.71017, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_52_54", + "bdc_text": "Quis enim magis vel proprie vel perspicue ista explicet arcana credentibus duntaxat Christo ex fide adoptionisVgl. Röm 8 , 15. ? Lutherum scio , quantum quidem sciri consilia hominum possunt , deum toto pectore Adagia , 1. 4. 26 ( LB II 160f) .", + "psc_chunk_id": "002_Tertullianus_De-praescriptionibus-adversus-haereticos_window_53", + "psc_text": "arcana, quae populo intelligere non liceret? Latuit aliquid Petrum, aedificandae Ecclesiae petram dictum (Matth., XVI, 18, 19), claves regni coelorum consecutum, et solvendi et alligandi in coelis et in terris potestatem? Latuit et Joannem aliquid, dilectissimum Domino, pectori ejus incubantem, cui soli Dominus Judam traditorem praemonstravit, quem loco suo filium Mariae demandavit? Quid eos ignorasse voluit, quibus etiam gloriam suam exhibuit, et Moysen et Heliam, et insuper de coelo Patris vocem? non quasi caeteros reprobans, sed quoniam in tribus testibus stabit omne verbum (Matth., XVIII, 16). Ignoraverunt itaque et illi, quibus post resurrectionem quoque in itinere omnes Scripturas edisserere dignatus est? Dixerat plane aliquando: Multa habeo adhuc vobis loqui, sed non potestis modo ea sustinere (Jean, XVI, 12, 13): tamen adjiciens: Cum venerit ille Spiritus veritatis, ipse vos deducet in omnem veritatem, ostendit illos nihil ignorasse, quos omnem veritatem consecuturos per Spiritum veritatis repromiserat; et utique implevit repromissum, probantibus Actis", + "candidate_score": 0.71017, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_50_52", + "bdc_text": "de re profecto consentire vos etvos et am Rande nachgetragen. de ratione explicandi hoc mysterium tantum dissentire arbitratus sum . Et quia hoc ipsum mysterium rationis nostrae acumen longe , imo infinito transcendit nec possumus de eo quicquam recte cogitare nisi ex ipsis domini verbis , statuebam optimam consensionis nostrae declarandae rationem esse , si ita etiam loqui de his sacramentis utrinque consentiremus , ut de eo loquitur spiritus sanctus in scripturis suis . Quis enim magis vel proprie vel perspicue ista explicet arcana credentibus duntaxat Christo ex fide adoptionisVgl.", + "psc_chunk_id": "002_Tertullianus_De-praescriptionibus-adversus-haereticos_window_53", + "psc_text": "arcana, quae populo intelligere non liceret? Latuit aliquid Petrum, aedificandae Ecclesiae petram dictum (Matth., XVI, 18, 19), claves regni coelorum consecutum, et solvendi et alligandi in coelis et in terris potestatem? Latuit et Joannem aliquid, dilectissimum Domino, pectori ejus incubantem, cui soli Dominus Judam traditorem praemonstravit, quem loco suo filium Mariae demandavit? Quid eos ignorasse voluit, quibus etiam gloriam suam exhibuit, et Moysen et Heliam, et insuper de coelo Patris vocem? non quasi caeteros reprobans, sed quoniam in tribus testibus stabit omne verbum (Matth., XVIII, 16). Ignoraverunt itaque et illi, quibus post resurrectionem quoque in itinere omnes Scripturas edisserere dignatus est? Dixerat plane aliquando: Multa habeo adhuc vobis loqui, sed non potestis modo ea sustinere (Jean, XVI, 12, 13): tamen adjiciens: Cum venerit ille Spiritus veritatis, ipse vos deducet in omnem veritatem, ostendit illos nihil ignorasse, quos omnem veritatem consecuturos per Spiritum veritatis repromiserat; et utique implevit repromissum, probantibus Actis", + "candidate_score": 0.697134, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_42_44", + "bdc_text": "Scio Lutherum nihil quam hoc contendissecontendisse über der Zeile nachgetragen . non tantum panem et vinum , re vera absentis Christi signa , sed etiam corpus et sanguinem re ipsa adeoque Christum ipsum in sacra coenain sacra coena am Rande nachgetragen. adesse , administrari et percipi a percipientibus sacramenta , ut a domino instituta sunt ; de modo praesentiae , distributionis , sumptionis nihil prorsus definire et hoc diserte confiteri se non cogitare talem modum , qui ullo modo detrahat vel naturae vel gloriae Christi , domini nostri .", + "psc_chunk_id": "002_Tertullianus_De-praescriptionibus-adversus-haereticos_window_62", + "psc_text": "Porro consequens erat, ut cui demandabat Evangelii administrationem, non passim, nec inconsiderate administrandam, adjiceret secundum dominicam vocem, ne margaritam porcis, et sanctum canibus jactaret (Matth., VII, 6) . Dominus palam edixit, sine ulla significatione alicujus tecti sacramenti. Ipse praeceperat, si quid in tenebris et in abscondito audissent, in luce et in tectis praedicarent (Matth., X, 27) . Ipse per similitudinem praefiguraverat, ne unam mnam, id est unum verbum ejus, sine fructu in abdito (Luc., XIX, 20) reservarent. Ipse docebat, lucernam non sub modio abstrudi solere, sed in candelabrum constitui, ut luceat omnibus qui in domo sunt (Matth., V, 15) . Haec Apostoli, aut neglexerunt, aut minime intellexerunt, si non adimpleverunt abscondentes aliquid de lumine, id est, de Dei verbo et Christi sacramento. Neminem quod scio verebantur, non Judaeorum vim, non ethnicorum; quo magis utique in Ecclesia libere praedicabant, qui in synagogis et in locis publicis non tacebant. Imo neque Judaeos", + "candidate_score": 0.696634, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_51_53", + "bdc_text": "Et quia hoc ipsum mysterium rationis nostrae acumen longe , imo infinito transcendit nec possumus de eo quicquam recte cogitare nisi ex ipsis domini verbis , statuebam optimam consensionis nostrae declarandae rationem esse , si ita etiam loqui de his sacramentis utrinque consentiremus , ut de eo loquitur spiritus sanctus in scripturis suis . Quis enim magis vel proprie vel perspicue ista explicet arcana credentibus duntaxat Christo ex fide adoptionisVgl. Röm 8 , 15. ?", + "psc_chunk_id": "002_Tertullianus_De-praescriptionibus-adversus-haereticos_window_53", + "psc_text": "arcana, quae populo intelligere non liceret? Latuit aliquid Petrum, aedificandae Ecclesiae petram dictum (Matth., XVI, 18, 19), claves regni coelorum consecutum, et solvendi et alligandi in coelis et in terris potestatem? Latuit et Joannem aliquid, dilectissimum Domino, pectori ejus incubantem, cui soli Dominus Judam traditorem praemonstravit, quem loco suo filium Mariae demandavit? Quid eos ignorasse voluit, quibus etiam gloriam suam exhibuit, et Moysen et Heliam, et insuper de coelo Patris vocem? non quasi caeteros reprobans, sed quoniam in tribus testibus stabit omne verbum (Matth., XVIII, 16). Ignoraverunt itaque et illi, quibus post resurrectionem quoque in itinere omnes Scripturas edisserere dignatus est? Dixerat plane aliquando: Multa habeo adhuc vobis loqui, sed non potestis modo ea sustinere (Jean, XVI, 12, 13): tamen adjiciens: Cum venerit ille Spiritus veritatis, ipse vos deducet in omnem veritatem, ostendit illos nihil ignorasse, quos omnem veritatem consecuturos per Spiritum veritatis repromiserat; et utique implevit repromissum, probantibus Actis", + "candidate_score": 0.691389, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_110_112", + "bdc_text": "quare , cum disputatur contra ponentes corporalem quandam Christi in coena praesentiam , quae verbo dei dissentanea sit , creditur vulgo peti Lutherus , quem bono ecclesiae Christi irritari nolim religione officii mei et veneratione donorum Christi in eo optarim etiam non offendi . Dominus Iesus dirigat sua omnia organa , quo ad aedificationem ecclesiae elaborent et perficiantet perficiant über der Zeile nachgetragen. omnia , et avertat ubique , quae a satana et humana imbecillitate obiiciuntur offendicula . Quae tempora sint , vides , ut Epicuręi palam impii et Stoici fucati , posteri Saducęorum et Pharisęorum , veterum Christi hostium , omnia obtineant , quamque infirmae sint res nostrae , nobiscum deploras Kann auch als deplores gelesen werden. .", + "psc_chunk_id": "002_Tertullianus_De-praescriptionibus-adversus-haereticos_window_53", + "psc_text": "arcana, quae populo intelligere non liceret? Latuit aliquid Petrum, aedificandae Ecclesiae petram dictum (Matth., XVI, 18, 19), claves regni coelorum consecutum, et solvendi et alligandi in coelis et in terris potestatem? Latuit et Joannem aliquid, dilectissimum Domino, pectori ejus incubantem, cui soli Dominus Judam traditorem praemonstravit, quem loco suo filium Mariae demandavit? Quid eos ignorasse voluit, quibus etiam gloriam suam exhibuit, et Moysen et Heliam, et insuper de coelo Patris vocem? non quasi caeteros reprobans, sed quoniam in tribus testibus stabit omne verbum (Matth., XVIII, 16). Ignoraverunt itaque et illi, quibus post resurrectionem quoque in itinere omnes Scripturas edisserere dignatus est? Dixerat plane aliquando: Multa habeo adhuc vobis loqui, sed non potestis modo ea sustinere (Jean, XVI, 12, 13): tamen adjiciens: Cum venerit ille Spiritus veritatis, ipse vos deducet in omnem veritatem, ostendit illos nihil ignorasse, quos omnem veritatem consecuturos per Spiritum veritatis repromiserat; et utique implevit repromissum, probantibus Actis", + "candidate_score": 0.682695, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_52", + "bdc_text": "Quis enim magis vel proprie vel perspicue ista explicet arcana credentibus duntaxat Christo ex fide adoptionisVgl.", + "psc_chunk_id": "002_Tertullianus_De-praescriptionibus-adversus-haereticos_window_53", + "psc_text": "arcana, quae populo intelligere non liceret? Latuit aliquid Petrum, aedificandae Ecclesiae petram dictum (Matth., XVI, 18, 19), claves regni coelorum consecutum, et solvendi et alligandi in coelis et in terris potestatem? Latuit et Joannem aliquid, dilectissimum Domino, pectori ejus incubantem, cui soli Dominus Judam traditorem praemonstravit, quem loco suo filium Mariae demandavit? Quid eos ignorasse voluit, quibus etiam gloriam suam exhibuit, et Moysen et Heliam, et insuper de coelo Patris vocem? non quasi caeteros reprobans, sed quoniam in tribus testibus stabit omne verbum (Matth., XVIII, 16). Ignoraverunt itaque et illi, quibus post resurrectionem quoque in itinere omnes Scripturas edisserere dignatus est? Dixerat plane aliquando: Multa habeo adhuc vobis loqui, sed non potestis modo ea sustinere (Jean, XVI, 12, 13): tamen adjiciens: Cum venerit ille Spiritus veritatis, ipse vos deducet in omnem veritatem, ostendit illos nihil ignorasse, quos omnem veritatem consecuturos per Spiritum veritatis repromiserat; et utique implevit repromissum, probantibus Actis", + "candidate_score": 0.678013, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_52", + "bdc_text": "Quis enim magis vel proprie vel perspicue ista explicet arcana credentibus duntaxat Christo ex fide adoptionisVgl.", + "psc_chunk_id": "002_Tertullianus_De-praescriptionibus-adversus-haereticos_window_50", + "psc_text": "Christus Apostolos misit ad praedicandum, alios non esse recipiendos praedicatores, quam Christus instituit; quia nec alius Patrem novit nisi Filius, et cui Filius revelavit, nec aliis videtur revelasse Filius, quam Apostolis quos misit ad praedicandum, utique quod illis revelavit. Quid autem praedicaverint, id est, quid illis Christus revelaverit, et hic praescribam non aliter probari debere, nisi per easdem ecclesias, quas ipsi Apostoli condiderunt, ipsi eis praedicando, tam viva, quod aiunt, voce, quam per epistolas postea. Si haec ita sunt, constat proinde omnem doctrinam quae cum illis ecclesiis apostolicis, matricibus et originalibus fidei, conspiret, veritati deputandam, sine dubio tenentem quod Ecclesiae ab Apostolis, Apostoli a Christo, Christus a Deo accepit; reliquam vero omnem doctrinam de mendacio praejudicandam, quae sapiat contra veritatem Ecclesiarum, et Apostolorum, et Christi, et Dei. Superest ergo uti demonstremus, an haec nostra doctrina, cujus regulam supra edidimus, de Apostolorum traditione censeatur, et hoc ipso, an caeterae de mendacio", + "candidate_score": 0.663587, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_95_97", + "bdc_text": "actionum mearum , in quibusin quibus korrigiert quas . interim , dum interpolata fuitVor fuit gestrichenes est . vicissitudo scribendi inter nos , versatus sum .", + "psc_chunk_id": "002_Tertullianus_De-praescriptionibus-adversus-haereticos_window_90", + "psc_text": "quae doctrina tractatur. Etenim quid contrarium nobis in nostris? quid de proprio intulimus, ut aliquid contrarium ei quod esset in Scripturis deprehensum, detractione, vel adjectione, vel transmutatione remediaremus? Quod sumus, hoc sunt Scripturae ab initio suo; ex illis sumus, antequam aliter fuit, antequam a vobis interpolarentur. Cum autem omnis interpolatio posterior credenda sit, veniens utique ex caussa aemulationis, quae neque prior, neque domestica unquam est ejus quod aemulatur, tam incredibile est sapienti cuique, ut nos adulterum stylum intulisse videamur Scripturis, qui sumus et primi et ex ipsis, quam illos non intulisse, qui sunt et posteri et adversi. Alius manu Scripturas, alius sensus expositione intervertit. Neque enim si Valentinus integro instrumento uti videtur, non callidiore ingenio, quam Marcion, manus intulit veritati. Marcion enim exerte et palam machaera, non stylo usus est; quoniam ad materiam suam caedem Scripturarum confecit. Valentinus autem pepercit; quoniam non ad materiam Scripturas, sed materiam ad Scripturas excogitavit:", + "candidate_score": 0.617897, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_47", + "bdc_text": "etiam clare testaremini vosvos über der Zeile nachgetragen. non esse in ea sententia , ut absentis modomodo am Rande nachgetragen .", + "psc_chunk_id": "002_Tertullianus_De-praescriptionibus-adversus-haereticos_window_61", + "psc_text": "alia praeter eam, quam audierat ab ipso, et, puto, palam. Coram multis, inquit, testibus (II Tim., II, 2) . Quos multos testes si nolunt Ecclesiam intelligi, nihil interest, quando nihil tacitum fuerit, quod sub multis testibus proferebatur. Sed nec quia voluit illum haec fidelibus hominibus demandare, qui idonei sint et alios docere (II Tim., II, 2) id quoque ad argumentum occulti alicujus Evangelii interpretandum est. Nam cum dicit, haec, de eis dicit, de quibus in praesenti scribebat; de occultis autem, ut de absentibus apud conscientiam, non haec, sed illa dixisset. CAPUT XXVI. Quanquam non passim, nec inconsiderate omnibus praedicaverint Apostoli. Porro consequens erat, ut cui demandabat Evangelii administrationem, non passim, nec inconsiderate administrandam, adjiceret secundum dominicam vocem, ne margaritam porcis, et sanctum canibus jactaret (Matth., VII, 6) . Dominus palam edixit, sine ulla significatione alicujus tecti sacramenti. Ipse praeceperat, si quid in tenebris et in abscondito audissent, in luce et", + "candidate_score": 0.599998, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 20, + "cf_id": "cf016", + "work_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1", + "max_score": 0.710153, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_69_71", + "bdc_text": "Tribui hoc iusto dei in nos iudicio et conditioni ecclesiae vestrae . Vos Christum spectare et regnum eius quęrere vero corde et magno studio non dubitavi . Studui itaque cum d. Philippo et aliis quibusdam d. Luthero de vobis suggerere , quae sentimus , optima et avertere conatus secus obtundentium [ ?", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_841", + "psc_text": "erudiet PR 24 erudiuit] erudit a 26 nonj et BOII 0 aduocemus R semper ad legem simus adtenti. scriptum est enim: os iusti meditabitur sapientiam et lingua eius loquetur iudicium. hoc in ueteri testamento; audi dicentem et in nouo: prope est uerbum in ore tuo et in corde tuo. § 3 et maxime hanc meditationem sacerdotibus necessariam ostendit aa ntumTitum scnbensscribens, quia debet episcopus ampiectiamplecti eum qui secundum doctrinam est fidelem sermonem, ut potens sit exhortari in doctrina sana et eos qui contradicunt arguere. quod utique sollicitae atque intentae meditationis est, non perfunctoriae lectionis. et ad Timotheum scribens ait: adtende lectioni, exhortationi, doctrinae. lectio enim frequens nec intermissione aliqua destituta doctrinae munus operatur. cap. 40 § 1 Quod autem poscit ut uiuat, frequenter ostendimus huius corporis uitam uerae uitae gratiam non habere, sed illam ueram uitam fore, cuius bona unusquisque sanctorum credit se uidere in terra uiuentium. quod credimus nos", + "candidate_score": 0.710153, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_70_72", + "bdc_text": "Vos Christum spectare et regnum eius quęrere vero corde et magno studio non dubitavi . Studui itaque cum d. Philippo et aliis quibusdam d. Luthero de vobis suggerere , quae sentimus , optima et avertere conatus secus obtundentium [ ? ]Undeutlich korrigiert aus obtrudentium [ ?", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_841", + "psc_text": "erudiet PR 24 erudiuit] erudit a 26 nonj et BOII 0 aduocemus R semper ad legem simus adtenti. scriptum est enim: os iusti meditabitur sapientiam et lingua eius loquetur iudicium. hoc in ueteri testamento; audi dicentem et in nouo: prope est uerbum in ore tuo et in corde tuo. § 3 et maxime hanc meditationem sacerdotibus necessariam ostendit aa ntumTitum scnbensscribens, quia debet episcopus ampiectiamplecti eum qui secundum doctrinam est fidelem sermonem, ut potens sit exhortari in doctrina sana et eos qui contradicunt arguere. quod utique sollicitae atque intentae meditationis est, non perfunctoriae lectionis. et ad Timotheum scribens ait: adtende lectioni, exhortationi, doctrinae. lectio enim frequens nec intermissione aliqua destituta doctrinae munus operatur. cap. 40 § 1 Quod autem poscit ut uiuat, frequenter ostendimus huius corporis uitam uerae uitae gratiam non habere, sed illam ueram uitam fore, cuius bona unusquisque sanctorum credit se uidere in terra uiuentium. quod credimus nos", + "candidate_score": 0.703061, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_53_55", + "bdc_text": "Röm 8 , 15. ? Lutherum scio , quantum quidem sciri consilia hominum possunt , deum toto pectore Adagia , 1. 4. 26 ( LB II 160f) . quęrere in Christo domino nec aliud quicquam in ecclesia obtinere velle quam verbum dei , nec alia de causa adversari vobis , quam quod putet vos verbo dei detrahere .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_1036", + "psc_text": "1 Ambulemus ergo in dei mandato, quia satis latum est. est enim mandatum sapientiae quae in exitu canitur, in amplis autem fiducialiter agit; πλατεῖα enim Graeci sermonis est, quae Latine dicitur latitudo. dilatemus igitur cor nostrum, ut recipiamus apostolicae uim sententiae, qui ait: § 2 eapitecapite nos. recipiamus ergo eius sermones in cor nostrum, mduamus uiscera misericordiae benignitatem humilitatem patientiam. o homo, quam latus es, si ad amplitudinem praeceptorum caelestium sinum tuae mentis expandas! quam latum mandatum est caritatis! diigitediligite, inquit, inimicos uestros. omnes utique affectu caritatis inclusit qui non exclusit inimicos; § 3 quis enim uidetur exceptus, cum recipiatur inimicus ? unde apostolus: si flerifieri, inquit, potest, cum omnibus hominibus pacem habentes. non potest hoc Iudaeis dici, non gentibus, ut cum omnibus pacem habeant. illi uix suos diligunt, christiano etiam inimicos non licet non amare. christianum cum dico, perfectum dico; in Christo enim plenitudo diuinitatis est, cuius nomen usur-..", + "candidate_score": 0.696383, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_22", + "bdc_text": "nec certe vulnus hoc privatim acceptum publicae purgationis remedio non magis exacerbari , vos per dominum Iesum , sponsum ecclesiae suae , caput nostrum omnium , per ecclesiam ipsam tam periculose nunc undique laborantem rogo , oro , obsecro :", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_1502", + "psc_text": "sum uobis. hic est ignis qui ardet ante dominum; nisi enim quis flagrantiam deuotionis adsumpserit, praesentiam domini habere non poterit. accende hunc prius ignem in mentibus tuis, ut Christi tibi lumen effulgeat. § 3 hoc igne urebatur rulms et non exurebatur; urit enim sermo unus, ut corrigat conscientiam peccatoris, non exurit, ut perdat. hic ignis hebetare, hic ignis extinguere materialium saeua flammarum consueuit incendia; denique Hebraei hoc igne succensi fornacis ardentis uaporem nec timere nec sentire potuerunt. merito ergo bonus seruus diligit ignitum domini alloquium quo induitur caritas, quae excludit timorem. cap. 21 § 1 Pulchre autem addidit 'nimis', quia omnis quidem doctor inflammat audientis affectum, sed supra omnes sermo est dei, diuisiones artuum et intima penetrans medullarum. tripliciter ergo describe tibi ignitum alloquium dei, uel quod mundat uel quod accendit uel quod inluminat audientes. ideo ait dominus: 3*Luc. 24, 32 6 cf. I Cor. 3, 12-13 11 loh. 15,", + "candidate_score": 0.687664, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_68_70", + "bdc_text": "itaque id confici apud vos , quod est confectum apudapud über der Zeile nachgetragen. alios , non fuit . Tribui hoc iusto dei in nos iudicio et conditioni ecclesiae vestrae . Vos Christum spectare et regnum eius quęrere vero corde et magno studio non dubitavi .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_72", + "psc_text": "secutus est Christum, probauit, quia in eo corrigit iuuenior uiam suam, si Christi uerba custodiat, dicens ad eum: diligamus ubera tua super uinum, sic tamen bibens, ut non absorberetur uino, sed gratia eius laetitiam cordis hauriret, non corporis ebrietate titubaret. § 2 denique bibens hoc uinum aperuit oculos suos et uidit uiam rectam, reliquit tortuosas uias, dicens: aequitas dilexit te, hoc est: 'non flexuosa itinera te sequuntur, sed solus ad te potest iustitiae trames peruenire'. qui enim diligit iustitiam, non se auertit a Christo; quomodo enim arbitrum iusti remuneratoremque meritorum innorensinnocens metuat conscientia? cap. 8 § 1 In hoc ergo iuuene spectato magna mystpriamysteria, quae in Canticis canticorum sanctus Salomon repletus domini spiritu resultauit. constitue dominunidominum lesuniIesum recuiubentemrecumbentem in conuiuio, reclinantem selohannem supra pectus eius. mirantes alios, quod seruus se supra dominum reclinaret. quod caro illa peccatrix supra templum uerbi recumberet. quod anima illa carnis uinculis innexa aulam diuinae 4", + "candidate_score": 0.683519, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_68_70", + "bdc_text": "itaque id confici apud vos , quod est confectum apudapud über der Zeile nachgetragen. alios , non fuit . Tribui hoc iusto dei in nos iudicio et conditioni ecclesiae vestrae . Vos Christum spectare et regnum eius quęrere vero corde et magno studio non dubitavi .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_841", + "psc_text": "erudiet PR 24 erudiuit] erudit a 26 nonj et BOII 0 aduocemus R semper ad legem simus adtenti. scriptum est enim: os iusti meditabitur sapientiam et lingua eius loquetur iudicium. hoc in ueteri testamento; audi dicentem et in nouo: prope est uerbum in ore tuo et in corde tuo. § 3 et maxime hanc meditationem sacerdotibus necessariam ostendit aa ntumTitum scnbensscribens, quia debet episcopus ampiectiamplecti eum qui secundum doctrinam est fidelem sermonem, ut potens sit exhortari in doctrina sana et eos qui contradicunt arguere. quod utique sollicitae atque intentae meditationis est, non perfunctoriae lectionis. et ad Timotheum scribens ait: adtende lectioni, exhortationi, doctrinae. lectio enim frequens nec intermissione aliqua destituta doctrinae munus operatur. cap. 40 § 1 Quod autem poscit ut uiuat, frequenter ostendimus huius corporis uitam uerae uitae gratiam non habere, sed illam ueram uitam fore, cuius bona unusquisque sanctorum credit se uidere in terra uiuentium. quod credimus nos", + "candidate_score": 0.680387, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_0_2", + "bdc_text": "Gratiam et pacem a domino , observande in domino et syncera charitate dilecte symmysta et frater . Multae causae cogunt me breviter respondere tuis piis et amantissimis literis Oben Nr. 1797. , quanquam ex prolixa charitate responsurum . ColoniensemErzbischof und Kurfürst Hermann von Wied .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_1159", + "psc_text": "se] add. domino 0 domine N 12 natham R 14 ergo MNO 16 gath 0 17 fieris Rml uelis fisn sv 20tenamO 21suntmihiav 22maau NOPRa 24 israhel PR 25 oram M 27 ait a 28 fiat] pergit A manus tua in me et in domo patris mei. et propitius factus est dominus, cum sacrificium reconciliationis domino esset oblatum. bona ergo humilitas quae regem plebemque seruauit. itaque reconciliato domino ait Dauid: bonum mihi est quod humiiatushumiliatus sum. cap. 23 § 1 Bona ergo humilitas. praesertim si adiungatur ei deuotio uoluntaria. ideoque se uiuificari secundum uerbum petit, ut secundum uerbum uiuat et omnia cum ratione faciat, non secundum carnis uoluntatem. unde mysticum illud etiam morahtermoraliter accipi potest: in principio erat uerbum et uerbum erat apud deum et deus erat uerbum. hoc erat in prineipioprincipio apud deum. omnia per ipsum facta sunt et sme ipso factum est nihil. et tu imitator esto dei.", + "candidate_score": 0.679254, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_20_22", + "bdc_text": "Et haec tempora summam omnium membrorum Christi , nedum administrorum ecclesiarum coniunctionem tam flagitant necessario ut nunquam magis . At , quia Christo et ecclesiae eius omnia volumus , ut debemus , ut debemus über der Zeile nachgetragen. esse , facere et pati , et infectum fieri , quod factum est , non potest , Vgl. Adagia , 2 , 3 , 72 ( LB II 513 ) . nec certe vulnus hoc privatim acceptum publicae purgationis remedio non magis exacerbari , vos per dominum Iesum , sponsum ecclesiae suae , caput nostrum omnium , per ecclesiam ipsam tam periculose nunc undique laborantem rogo , oro , obsecro :", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_1646", + "psc_text": "uidet extollens se, frustra inflatus mente carnis suae etnontenens caput. quod sit hoc caput euidenter expressit dicens: ex quo omne corpusper compaginationes et colligationes subministratum et copulatum crescit inincrementum dei. § 2 et in Esaiae libro dicit dominus per prophetam: auferam a Iudaea caput et caudam, initiumetfinem. hoc caput Iudaea quod tenebat amisit, quae IesuniIesum dominum non recepit. ubi fides est, et initium et finem habemus, ubi perfidia, nec initium nec finis est. ecclesia principium habet, quae Christum habet: Christus enim ecclesiae principium est, primogenitus ex mortuis. habet et finem, quia ipse est primus et nouis- § 3 simus, ipse est finis legis ad iustitiam omni credenti. synagoga nec initium nec finem habet, quia nec in principio inuenit quod sequatur nec in fine quod speret. inflatus ergo caput non tenet. hoc est illam Christi humilitatem qua descendit usque ad cracemcrucem. descendit usque ad inferos. ideo Iudaeus non 12*Col. 2.18—19 14*Col.", + "candidate_score": 0.676993, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_125", + "bdc_text": "Sed existunt undique , quae vult dominus nunc iratus nobis merito , nunc propitius gratuito propter Christum suum .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_1694", + "psc_text": "salus, tamen nemo desperet. quia multae sunt misericordiae. qui suo peccato pereunt. misericordia domini liberantur: miserebor, inquit, cuius misertus e r o. palam apparuit non quaerentibus, uocauit refugientes, congregauit ignaros, pro omnibus se obtulit passioni. non ergo multum misericors ? misericordia enim hominis in proximum suum, misericordia domini in omnem carnem, ut omnis caro ad deum ascenderet illa domini miseratione donata. cap. 30 § 1 Sed quomodo, cum dixerit multas esse domini rniserationesmiserationes, secundum iudicia eius uiuificari petit, maxime cum ipse alibi dicat: e t non intres i n iudicium cumseruotuo ? sed aliud est illud iudiciimiiudicium beneficiorum Christi, cui respondere non possuniuspossumus — quis enim potest debitiundebitum referre naturae, debitum salutis et gratiae? —, aliud iudicium, quo fragilitatis nostrae aestimatione censemur. in hoc ipso tamen iudicium cum misericordia copulatum est, ut ueritas iudicii nuserationemiseratione domini temperetur. 1 cf. Ioh. 18, 40 5 Eph. 2,13 8 Matth. 3, 15 9*Ps.", + "candidate_score": 0.675355, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_125", + "bdc_text": "Sed existunt undique , quae vult dominus nunc iratus nobis merito , nunc propitius gratuito propter Christum suum .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_689", + "psc_text": "§ 1 Misericordiae tuae, domine, plena est terra; iusti ficationes tua sdoce me. quomodo plena est terra misericordiae domini nisi per passionem domini nostri Iesu Christi, quam futuram praeuidens quasi praemissam propheta concelebrat ? prophetis enim ea quae nenturauentura sunt praeuidentibus moris est, ut quasi iam decursa memorentur quae posterioris aetatis sunt. § 2 plena est ergo terra misericordiae domini, quia omnibus data est re- missio peccatorum, super omnes sol oriri iubetur. et hic quidem soisol cotidie super omnes oritur, mysticus autem sol ille iustitiae omnibus ortus est: omnibus uenit, omnibus passus est et omnibus resurrexit, ideo autem passus est, ut tolleret peccatum mundi. si quis autem non credit in ChhstumChristum, generali beneficio ipse se fraudat, ut, si quis clausis fenestris radios solis excludat, non ideo sol non ortus est om nihus, quia calore eius se ipse fraudauit, sed quod solis est, praerogatiuam suam seruat, quod inprudentiinprudentis. § 3 est,", + "candidate_score": 0.673763, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_37_39", + "bdc_text": "Christus et patefaciet Korrigiert aus satisfaciet[ ? ] . in illo die - , ita non vulgari opera nec levibus undique contumeliis et calumniis exercitatus , nunc disputare nec vacat nec libet . Hoc unum tibi confirmo in domino , quod et antea non semel confirmavi :", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_1281", + "psc_text": "denique Pharisaei non iustificauerunt deum, qui baptizari baptismo paenitentiae noluerunt. § 2 ergo ille iustificat, quem suorum paemtetpaenitet delictorum; quem enim paenitet, confitetur, ut est illud: tibi soli peccaui et malum coram te feci, ut iustificeris in sermonibus tuis. ideoque publicanus magis iustificatus exiuit e templo, quia Pharisaeus se iustificabat suas iustitias praedicando, publicanus autem iustificabat deum iniquitates proprias confitendo. ergo qui meditatur iustificationes domini, semper humiliatur, non § 3 hodie humiliatur et cras exaltatur, sed semper humilis corde et mitis affectu est. plus est autem semper quam die ac nocte uel tota die; hoc enim supra tempus est. ergo uel inter angelos adnumeratus dicas oportet iustificationes dei semper et illam quam adeptus es gloriam non tuis meritis adroges, sed diuinae miserationi semper adscribus, ne tibi dicatur: quid autem habes quod non accepisti? si autem accepisti, quid gloriaris quasi non acceperis? omnis enim creatura quaecumque bona habet accepit a Chiisto,", + "candidate_score": 0.670894, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_103", + "bdc_text": "Corporalem praesentiam domini in sacra coenain sacra coena über der Zeile nachgetragen. , quae detrahat veritati naturae humanae in Christo vel gloriae eius caelesti , poni a d. Luthero ne suspicor quidem .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_1171", + "psc_text": "dominus deus. aperiam in parabolis os meum. loquar propositiones ab initio saeculi. paraui lucernam christo meo. corpus suum quod erat ante limosum et caeno § 2 hereditariae conluuionis obstructum, ut oleum spiritale recipere non posset, ChnstoChristo parauit. ut iuceatluceat. ChnstoChristo lucet ciuus opera min Christi lucent lumine: Christo lucebat Petrus, cum diceret: in nomine Iesu Christi XazareniNazareni surge et ambula; Christo lucebat ille qui dicebat sanat te dominus Iesus: Christo lucebat martyrum lucerna, qui pro Christo subiere martyrium: Christo lucebat Dauid, qui poterat dicere: cor nieummeum et caro mea exutaueruntexultauerunt in deum uiuum. § 3 ('hristoChristo parauerat mentem. cum de eo, a quo frequenter ad mortem fuerat adpetitus. diceret: non mihi contingat a 7*Ioh. 11, 50 12*Ps. 83,11 14*Ps. 84, 9 15*Ps. 77,2 16 Ps. 131,17 20 Act. 3, 6 22 Act. 9, 34 24 Ps. 83, 3 27*1 Reg. 24, 7 2 is A iis r quis R, add.", + "candidate_score": 0.667085, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_59_61", + "bdc_text": "domino in illoVor illo gestrichenes ipso . tam multa praeclare agenti et peragenti tam praedicatione nominis sui quam explicatione virtutis suae in vita eius condonare ipsa professionis christianae religio iussit . Idem igitur faciendum et aliis suadere oportuit .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_1066", + "psc_text": "etsi interrogauero, non respondebitis mihi, dixit Iesus, et ex illo respondere non possunt et ex illo supra illos intellego qui non intellegebant, quia testimonia didici quae ille non nouit. didieididici: qui sequitur me tollat crucem suam, didici: diligite inimicoinimicos uestros. et ideo optat anathema esse Paulus pro fratribus genere, inimicis fide. cap. 11 § 1 Uideretur inconueniens esse uerecundiae prophetali huiusmodi usurpatio, eo quod praesumpserit dicere quod super omnes docentes intellexerit, cum uel legem Moyses acceperit a domino et populo eius instituta tradiderit, Aaron sacrificiommsacrificiorum omnium decurso ritu sacerdotalem docuerit disciplinam, Iesus Naue significauerisignificauerit quemadmodum circumcisio possit iterari, Samuhel unctionis pro . § 2 pheticae pariter ac regiae sacramenta monstrauentmonstrauerit. uideretur, inquam, incongmaincongrua praesumptio, nisi praemisisset superiora, quibus non inmerito super docentes intellexisse se conprobaret. debuit hanc adsumere confidentiam qui docebatur a domino; et mandatum quod docebatur domini erat et ipse dominus qui docebat. merito super omnes intellexit quem docebat", + "candidate_score": 0.66678, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_39_41", + "bdc_text": "Hoc unum tibi confirmo in domino , quod et antea non semel confirmavi : nisi persuasum mihi fuisset coram domino vos utrinque idem sentire , quod ad substantiam religionis nostrae attinet , me tantum molestiae in ista resarcienda concordia suscepturum nunquam fuisse . Ad religionis autem substantiam pertinere etiam censeo doctrinam usumque sacramentorum .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_1066", + "psc_text": "etsi interrogauero, non respondebitis mihi, dixit Iesus, et ex illo respondere non possunt et ex illo supra illos intellego qui non intellegebant, quia testimonia didici quae ille non nouit. didieididici: qui sequitur me tollat crucem suam, didici: diligite inimicoinimicos uestros. et ideo optat anathema esse Paulus pro fratribus genere, inimicis fide. cap. 11 § 1 Uideretur inconueniens esse uerecundiae prophetali huiusmodi usurpatio, eo quod praesumpserit dicere quod super omnes docentes intellexerit, cum uel legem Moyses acceperit a domino et populo eius instituta tradiderit, Aaron sacrificiommsacrificiorum omnium decurso ritu sacerdotalem docuerit disciplinam, Iesus Naue significauerisignificauerit quemadmodum circumcisio possit iterari, Samuhel unctionis pro . § 2 pheticae pariter ac regiae sacramenta monstrauentmonstrauerit. uideretur, inquam, incongmaincongrua praesumptio, nisi praemisisset superiora, quibus non inmerito super docentes intellexisse se conprobaret. debuit hanc adsumere confidentiam qui docebatur a domino; et mandatum quod docebatur domini erat et ipse dominus qui docebat. merito super omnes intellexit quem docebat", + "candidate_score": 0.666191, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_125", + "bdc_text": "Sed existunt undique , quae vult dominus nunc iratus nobis merito , nunc propitius gratuito propter Christum suum .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_692", + "psc_text": "16 cottidie NOm1 iusticiae post est tr. a 18 peccata NT 20 ideo] idem A 21 fraudauid Rm1 2a est om. A 24 deputetur A 25 quod] quia P diWnae misencordiae A misericordia dinina GM 26 terra om. O praeparauit illam. etenim per ecclesiam in omnes gentes diffusa est misericordia domini, in omnes gentes diffusa est fides. cap. 59 § 1 Fortasse dicas: 'qua ratione non dictum est : misericordiapmisericordiae domini plpnumplenum est caelum, quia sunt etiam spiritales nequitiae in caelestibus?' sed non illae ad commune ius indulgentiae dei remissionemque pertinent peccatorum, quibus ignis seruatur aeternus, et illa, quae caelestium uel potestatum uel ministeriorum sunt, licet auxilio domini fulciantur, tamen non tanta eius indigent misericordia, quanta ea quae sunt inferiora atque terrena; non enim illa carnis inuolucro uestiuntur: in qua est frequentis erroris inlecebra. § 2 ideoque in supenoribussuperioribus ait idem propheta, quia deus dedit caeumcaelum caeli domino, terram autem", + "candidate_score": 0.664234, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_123_125", + "bdc_text": "amplius tale scribatur . Si volet dominus , cavere summis viribus enitemur , sicut etiam ante certe hac in re non dormitavimus . Sed existunt undique , quae vult dominus nunc iratus nobis merito , nunc propitius gratuito propter Christum suum .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_689", + "psc_text": "§ 1 Misericordiae tuae, domine, plena est terra; iusti ficationes tua sdoce me. quomodo plena est terra misericordiae domini nisi per passionem domini nostri Iesu Christi, quam futuram praeuidens quasi praemissam propheta concelebrat ? prophetis enim ea quae nenturauentura sunt praeuidentibus moris est, ut quasi iam decursa memorentur quae posterioris aetatis sunt. § 2 plena est ergo terra misericordiae domini, quia omnibus data est re- missio peccatorum, super omnes sol oriri iubetur. et hic quidem soisol cotidie super omnes oritur, mysticus autem sol ille iustitiae omnibus ortus est: omnibus uenit, omnibus passus est et omnibus resurrexit, ideo autem passus est, ut tolleret peccatum mundi. si quis autem non credit in ChhstumChristum, generali beneficio ipse se fraudat, ut, si quis clausis fenestris radios solis excludat, non ideo sol non ortus est om nihus, quia calore eius se ipse fraudauit, sed quod solis est, praerogatiuam suam seruat, quod inprudentiinprudentis. § 3 est,", + "candidate_score": 0.663667, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_110", + "bdc_text": "quare , cum disputatur contra ponentes corporalem quandam Christi in coena praesentiam , quae verbo dei dissentanea sit , creditur vulgo peti Lutherus , quem bono ecclesiae Christi irritari nolim religione officii mei et veneratione donorum Christi in eo optarim etiam non offendi .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_1171", + "psc_text": "dominus deus. aperiam in parabolis os meum. loquar propositiones ab initio saeculi. paraui lucernam christo meo. corpus suum quod erat ante limosum et caeno § 2 hereditariae conluuionis obstructum, ut oleum spiritale recipere non posset, ChnstoChristo parauit. ut iuceatluceat. ChnstoChristo lucet ciuus opera min Christi lucent lumine: Christo lucebat Petrus, cum diceret: in nomine Iesu Christi XazareniNazareni surge et ambula; Christo lucebat ille qui dicebat sanat te dominus Iesus: Christo lucebat martyrum lucerna, qui pro Christo subiere martyrium: Christo lucebat Dauid, qui poterat dicere: cor nieummeum et caro mea exutaueruntexultauerunt in deum uiuum. § 3 ('hristoChristo parauerat mentem. cum de eo, a quo frequenter ad mortem fuerat adpetitus. diceret: non mihi contingat a 7*Ioh. 11, 50 12*Ps. 83,11 14*Ps. 84, 9 15*Ps. 77,2 16 Ps. 131,17 20 Act. 3, 6 22 Act. 9, 34 24 Ps. 83, 3 27*1 Reg. 24, 7 2 is A iis r quis R, add.", + "candidate_score": 0.660764, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_35_37", + "bdc_text": "De ratione et successu concordiae , in qua concilianda et conservanda laboravi tot annislaboravi tot annis am Rande nachgetragen . ut bona fide - id novitVor novit ein gestrichener Wortanfang . Christus et patefaciet Korrigiert aus satisfaciet[ ? ] .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_761", + "psc_text": "bona pro maledicto hoc. quod et prophetico dixit spiritu et probauit euentu; § 4 cum enim repleta fuerit humilitas, peccatum soluitur. denique et in Esaiae libro habes, quia dicit dominus rsacerdotessacerdotes, loquimini in cor Hierusalem, consolamini eam, quia repleta est humiliatio eius; solutum est peccatum eius, quia accepit de manu domini duplicia peccata sua. aduertis igitur quia, ubi 5 aesolatiodesolatio, ibi humilitas; desolationem enim sequitur hummtashumilitas iusto ordine, humilitatem patientia, patientiam probatio, consolatio probationem. quod habes et in apostolo scriptum, quia t r ibulatio patientiam operaturpatientia autem probationem, probatio autem spem; spes autem non confundit, quia caritas dei diffusa est in cordibus nostris per spiritum sanetsanctum u m, qui utique nostrorum est consolator affectuum. 7*11 Reg. 16,10—12 17*Esai. 40, 2 24*Rom. 5,3-5 4 mittigaret A arbitraretur 0 5 in] ut R (del.), om- A suae AR (del.) temptationis A temptatione del. R iudicio A 6 ad om. a duci a", + "candidate_score": 0.659979, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_123_125", + "bdc_text": "amplius tale scribatur . Si volet dominus , cavere summis viribus enitemur , sicut etiam ante certe hac in re non dormitavimus . Sed existunt undique , quae vult dominus nunc iratus nobis merito , nunc propitius gratuito propter Christum suum .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_1217", + "psc_text": "etiam deus, cum legem daret, quia quaesiuit deum de quo dicit sanctus: portio mea dominus, quaesiuit dominum Iesum, quaesiuit spiritum sanctum et post illa quaesiuit angelos et cum illis uiuit non hodie tantum et erascras, sed in aeternum nec ullis pro nomine domini contristatur iniuriis ? denique gaudebant apostoli eum uerberarentur, cum in carcerem truderentur. cap. 45 § 1 Exultans igitur in testimoniis domini iure dicebat: i nelina ui cor meum ad faciendas iustitias tuas in aeternum pr opter r etributi on em. qui retributionem bonorum openunoperum sperat a deo et ad eum festinat, inclinat cor suum, ut faciat Christi iustitias. quae est Christi iustitia ? sine nos, inquit, implere omnem iustitiam, qua peccatum l*Esai. 49,16 . 5 cf. Ps. 118,111 6 cf. Apoc. 21, 4 8 cf. Matth. 12, 19 11 Luc. 23,28 l5*Ps. 118,111 18 cf. Dent. 4, 26 20*Ps. 72, 26 25*Ps. 118,112 29 Matth. 3,15 5", + "candidate_score": 0.659794, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_29_31", + "bdc_text": "primumprimum über der Zeile nachgetragen. percepi et maxima sane animi consternatione . Quanquam vero nunc acerbissimo dolore epistolam legerim , gratias tamen ago , quod exemplar eiuseius nachträglich eingefügt. miseris .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_1462", + "psc_text": "R, av 9 in celestium Mml 10 initium Mml se om.R 12 ei Nathan av urim N uri Pm1Rm1 16 deluebat Pm? fili ARml peccati] add. sui v 17 leuare GPmlv lanari 0 18 perculsus JfOPm2 v percursus Pml 20 conditionis codd. praeter M, av 21 sui] sub O 22 piena AmlR postolata Sml 24 ipsej ipseque a 25 electionis AGOP R XVIII. LITTERA SADE. cap. 1 § 1 Sequitur psalmi centesimi octaui decimi 'Sade' littera octanaoctaua decima, quae Latina interpretatione dicitur 'consolatio'. post more torrentium lacrimas profluentes et graues fletus doloris oportebat consolationem sequi. nam et qui in doloribus sunt, consolatione indigent, et qui grauibus aerumnis poenas commissorum luerunt criminum, sperant indulgentiam, et qui fletibus et lacrimis propria delicta lauerunt, requiem promerentur. cap. 2 § 1 Haec omnia in scripturis diuinis qui quaerit, inuenit. nam et primum illud, ut in dolore positos consolemur, docet illa. quae in libro Hieremiae", + "candidate_score": 0.658166, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_129", + "bdc_text": "Consyderandum etiam religiose , quid cuique dominus dedit in ecclesia sua et cuius dicta et facta patent latius .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_692", + "psc_text": "16 cottidie NOm1 iusticiae post est tr. a 18 peccata NT 20 ideo] idem A 21 fraudauid Rm1 2a est om. A 24 deputetur A 25 quod] quia P diWnae misencordiae A misericordia dinina GM 26 terra om. O praeparauit illam. etenim per ecclesiam in omnes gentes diffusa est misericordia domini, in omnes gentes diffusa est fides. cap. 59 § 1 Fortasse dicas: 'qua ratione non dictum est : misericordiapmisericordiae domini plpnumplenum est caelum, quia sunt etiam spiritales nequitiae in caelestibus?' sed non illae ad commune ius indulgentiae dei remissionemque pertinent peccatorum, quibus ignis seruatur aeternus, et illa, quae caelestium uel potestatum uel ministeriorum sunt, licet auxilio domini fulciantur, tamen non tanta eius indigent misericordia, quanta ea quae sunt inferiora atque terrena; non enim illa carnis inuolucro uestiuntur: in qua est frequentis erroris inlecebra. § 2 ideoque in supenoribussuperioribus ait idem propheta, quia deus dedit caeumcaelum caeli domino, terram autem", + "candidate_score": 0.657945, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_88_90", + "bdc_text": "Sed quid faciam ? Domini sum occasionemque nullam nec debeo nec possum reiicereVor reiicere gestrichenes agendi . agendi negotium Nach negotium gestrichenes negotium .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_1369", + "psc_text": "esse; est enim tempus tacendi et tempus loquendi. sed loquendi tempus aduenit ac per hoc dominici aduentus tempus iam esse commemorat, ut, quia legis facta est praeuaricatio, ueniat finis legis et consummatio eius et plenitudo dominus Iesus, qui donet hominibus uniuersa delicta 3*Ps. 118, 125 9 ef. Ioh. 8, 34 13*Prou. 13, 15 17*Hier. 11, 18 20*Ps. 118, 126 22 Eccle. 3, 7 25 cf. Rom. 10,4 26 cf. CoL 2, 13-14 1 inquit non iustificabitur av inquid GM, om.N 3 uersiculus sequitur V A sequitur] add. V GP 4 et] ut a cibo Aml sciam Am2a sciuo Pml 5 postoiatur Rml 7 domini sui facit uoluntatem 0 8 fecit P Rm1 remunerationem] add. non GMNTa 9 esse seruus ORav 10 sibi dari av possit] sciat v cogere A eohibere NPTa 11 non om.MNTa inquirit a 12 et est] est GMP est et Na est autem et 0 et R", + "candidate_score": 0.65359, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_125_127", + "bdc_text": "Sed existunt undique , quae vult dominus nunc iratus nobis merito , nunc propitius gratuito propter Christum suum . Boni haec , rogo , consule nec aliud putes meme über der Zeile nachgetragen. responderi mihiAm Wortende ein gestrichener Buchstabe .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_689", + "psc_text": "§ 1 Misericordiae tuae, domine, plena est terra; iusti ficationes tua sdoce me. quomodo plena est terra misericordiae domini nisi per passionem domini nostri Iesu Christi, quam futuram praeuidens quasi praemissam propheta concelebrat ? prophetis enim ea quae nenturauentura sunt praeuidentibus moris est, ut quasi iam decursa memorentur quae posterioris aetatis sunt. § 2 plena est ergo terra misericordiae domini, quia omnibus data est re- missio peccatorum, super omnes sol oriri iubetur. et hic quidem soisol cotidie super omnes oritur, mysticus autem sol ille iustitiae omnibus ortus est: omnibus uenit, omnibus passus est et omnibus resurrexit, ideo autem passus est, ut tolleret peccatum mundi. si quis autem non credit in ChhstumChristum, generali beneficio ipse se fraudat, ut, si quis clausis fenestris radios solis excludat, non ideo sol non ortus est om nihus, quia calore eius se ipse fraudauit, sed quod solis est, praerogatiuam suam seruat, quod inprudentiinprudentis. § 3 est,", + "candidate_score": 0.650136, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_76_78", + "bdc_text": "s. HBBW VIII [Nr. 1128 ] , S. 132 , Anm. 1 . et post ad me delatae sunt - sive verae sive falsae , viderit dominus - , agnovi me defunctum esse meo munere ad vos et converti me ad agenda ea , quae domi etdomi et am Rande nachgetragen . aliunde nimium cumulate offerebantur .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_306", + "psc_text": "est hodie: quid retribuam domino pro omnibus quae retribuit mihi? pro nobis uerbum suscepit carnis infirmitatem, pro nobis esuriuit, uapulauit, crucifixus est, mortuus est, ut nobis, in quibus ante uita ignobilis et degener habebatur, inciperet mors esse pretiosa. cap. 5 § 1 Sed reuertamur ad confectionem itineris et ordinem mansionum. et tu sequere spiritaliter hanc legem uiandi, ut exeas ex Aegypto, et inde promouens Sigefige tabernaeulumtabernaculum in Sochoth. haec prima tibi statio sit; Sochoth prima mansio significat 'tabernaculum'. § 2 fige ergo tabernaculum quod in te est mentisque tuae stationem confirma, ut radicatus atque fundatus maneas in fide Christi. sequitur 1. 8 cf. Esai. 19, 1 5 cf. Ps. 50. 7 cf. Lue. 1. 35 12 Ioh. 1. 29 13 cf. Zich. 3, 3 16 cf. Zach. 5, 7 18 Ps. 115. 3 (12) 22 cf. Ps. 115. 6 (15) 25 ef. Xum. 33. 5 28 cf. Eph. 3. 17", + "candidate_score": 0.649218, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_28_30", + "bdc_text": "s. Pellikan , Chronikon 156 . primumprimum über der Zeile nachgetragen. percepi et maxima sane animi consternatione . Quanquam vero nunc acerbissimo dolore epistolam legerim , gratias tamen ago , quod exemplar eiuseius nachträglich eingefügt.", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_1462", + "psc_text": "R, av 9 in celestium Mml 10 initium Mml se om.R 12 ei Nathan av urim N uri Pm1Rm1 16 deluebat Pm? fili ARml peccati] add. sui v 17 leuare GPmlv lanari 0 18 perculsus JfOPm2 v percursus Pml 20 conditionis codd. praeter M, av 21 sui] sub O 22 piena AmlR postolata Sml 24 ipsej ipseque a 25 electionis AGOP R XVIII. LITTERA SADE. cap. 1 § 1 Sequitur psalmi centesimi octaui decimi 'Sade' littera octanaoctaua decima, quae Latina interpretatione dicitur 'consolatio'. post more torrentium lacrimas profluentes et graues fletus doloris oportebat consolationem sequi. nam et qui in doloribus sunt, consolatione indigent, et qui grauibus aerumnis poenas commissorum luerunt criminum, sperant indulgentiam, et qui fletibus et lacrimis propria delicta lauerunt, requiem promerentur. cap. 2 § 1 Haec omnia in scripturis diuinis qui quaerit, inuenit. nam et primum illud, ut in dolore positos consolemur, docet illa. quae in libro Hieremiae", + "candidate_score": 0.648806, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_118_120", + "bdc_text": "Cruce excitanda etet am Rande nachgetragen. regenda ecclesia est . Dominus donet , ut huic nos recte submittamus .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_139", + "psc_text": "OR 19 corrus equis] curribus (in ras. m2 ) M eurris N curribus tamquam et equis 0 22 abinadab P 25 quod] quando v in promptum (o ex u) N amminadab M abinadab P 27 quis GNm2a intellegendus MmZOv intellegis cod. Casin. 154 a 'serpentinus', et istud agnoscis, si repetas, quia sicut serpens pependit in ligno qui te redemit. cap. 35 § 1 Ergo anima currus est dei, ut ira eius et libido et timor et omnes saeculares concupiscentiae refrenentur. ecclesia quoque currus est dei, quae regenda est gubernaculis Christi, ne diuersorunidiuersorum populorum motus eam dissensionesque perturbent. illo quoque Kaason 2 oenebene mteliegiturintellegitur Christus, quia uirga Aaron conuersa in serpentem illos serpentes Aegyptios deuorauit. has ergo diuitias habeamus, his delectemur, ut currant nobis equi rationabiles et commoremur in praeceptis eorum. cap. 36 § 1 Et ideo ait: in mandatis tuis exercebor et considerabo uias tuas. qui enim exercetur in uerbis", + "candidate_score": 0.64737, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_122_124", + "bdc_text": "Si ullo pacto fieri queat , deprecorKorrigiert aus precor. , ut Lutheri epistola prematur , ne quid illincillinc über der Zeile nachgetragen . amplius tale scribatur . Si volet dominus , cavere summis viribus enitemur , sicut etiam ante certe hac in re non dormitavimus .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_1063", + "psc_text": "qui in lege meditatur semper dies est et lumen sine defectu, quod nullae tenebrae noctis interpolent. alioquin quomodo neglegentiorem in processu operis declararet quem diligentiorem in ipsis operis sui propheta principiis esse uoluisset? in die ergo meditatur legis et euangelii praedicator. cap. 9 § 1 Et fortasse illi qui nouum non recipiunt testamentum in nocte legerunt et ideo nescierunt neque intellexerunt. unde saluator, ne etiam nos legeremus in tenebris, admonet dicens ambulandum in die, quia non offendat qui in die ambulat; uidet enim gratiam lucis. qui enim ambulat in tenebris, scopulum offensionis incurrit. cap. 10 § 1 Sequitur uersus tertius: super omnes docentes ifte i ntelle x i, quia testimonia tua meditatio mea est. doctrinam profitentur scribae Iudaeorum, quia legem et prophetas ipsi priores habere meruerunt. sed illi profitentur docere, sed non docent. ei autem populo qui ex gentibus eonpetitconpetit dicere: super omnes docentes me inteilexi, quia illi non intellexerunt.", + "candidate_score": 0.645888, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_29_31", + "bdc_text": "primumprimum über der Zeile nachgetragen. percepi et maxima sane animi consternatione . Quanquam vero nunc acerbissimo dolore epistolam legerim , gratias tamen ago , quod exemplar eiuseius nachträglich eingefügt. miseris .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_1464", + "psc_text": "aeterno salutem uestram. § 2 credentibus igitur in dominum est in domini misericordia consolatio. est etiam aliud consolationis genus his qui graues soluerint poenas, ut habes scriptum in Esaiae libro: consolamini consolamini populum meum, dicit dominus. sacerdotes. loquimini in cor Hierusalem, consolamini eam, quonianiquoniam repleta est humiliatio eius; so- § 3 lutum est peccatum eius, quoniam accepit de manu domini duplicia peccata sua. etiamsi 13*Bar. 4, 19—22 22*Esai. 40. 1—2 3 psalmi-decimi om.av octaui decimi om.M zadik a decima oetaua v, om.O 4 in morem 0 5 defiuentesa oportune ASPmlRT oportunam GM 6 eonsolationem-sunt OPs-l.mla (om. et) v. om. eel. consoiatione] eonsolationem GM cousolationis NT 7 quia AR 10 et om.AOv 12 clamabat 0 14 sum] add. et Rm2 exue Pml pr. stola GMNa 17 deum a extnhit ASml 19 uestrontm Mml 21 his genus G iis v 22 isaiae GMO(v) alt. consolamini om.AGNPR 24 corde M 26 quia 0", + "candidate_score": 0.645063, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_40", + "bdc_text": "nisi persuasum mihi fuisset coram domino vos utrinque idem sentire , quod ad substantiam religionis nostrae attinet , me tantum molestiae in ista resarcienda concordia suscepturum nunquam fuisse .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_1702", + "psc_text": "ipse dicebat: ego ad patrem uado, et quodcumque ab eo petieritis in nomine meo hoc faciam? denique alibi ait, cum Lazarum suscitaret: sciebam quod semper me audis, nec quasi infirmus pernoctabat, qui sciebat quod semper auditur, et clamauit: Lazare, ueniforas. locuta est resurrectio, mors recessit. cap. 35 § 1 Suscepit etiam affectum rei et stetit ante iudicem reus nec dedignatus est dominus omnium praesidis uilitatem. interrogatus tacebat. ostendens non in clamore uocis nec in forensis adsertione patrocinii. sed in conscientiae integritate esse innocentiae defensionem nec salutem corporis ambiendam, sed animi puritatem. dentquedenique. qui Susannam absoluit tacentem, se obtulit morti; in illa causa. ut nemo desperaret, in hac, ut redimendae uniuersitatis sacrificium 4*Ioh. 10,11 6 cf- Luc. 15, 5 9 cf. I Ioh- 2, 1 10 cf. Luc. 6,12 17 Ioh. 14, 12—13 19*Ioh. 11, 42 21 Ioh. 11, 43 cf. Ioh. 11, 25 24 cf. Matth. 26, 63 1 etj", + "candidate_score": 0.644742, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_28_30", + "bdc_text": "s. Pellikan , Chronikon 156 . primumprimum über der Zeile nachgetragen. percepi et maxima sane animi consternatione . Quanquam vero nunc acerbissimo dolore epistolam legerim , gratias tamen ago , quod exemplar eiuseius nachträglich eingefügt.", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_1464", + "psc_text": "aeterno salutem uestram. § 2 credentibus igitur in dominum est in domini misericordia consolatio. est etiam aliud consolationis genus his qui graues soluerint poenas, ut habes scriptum in Esaiae libro: consolamini consolamini populum meum, dicit dominus. sacerdotes. loquimini in cor Hierusalem, consolamini eam, quonianiquoniam repleta est humiliatio eius; so- § 3 lutum est peccatum eius, quoniam accepit de manu domini duplicia peccata sua. etiamsi 13*Bar. 4, 19—22 22*Esai. 40. 1—2 3 psalmi-decimi om.av octaui decimi om.M zadik a decima oetaua v, om.O 4 in morem 0 5 defiuentesa oportune ASPmlRT oportunam GM 6 eonsolationem-sunt OPs-l.mla (om. et) v. om. eel. consoiatione] eonsolationem GM cousolationis NT 7 quia AR 10 et om.AOv 12 clamabat 0 14 sum] add. et Rm2 exue Pml pr. stola GMNa 17 deum a extnhit ASml 19 uestrontm Mml 21 his genus G iis v 22 isaiae GMO(v) alt. consolamini om.AGNPR 24 corde M 26 quia 0", + "candidate_score": 0.644157, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_29_31", + "bdc_text": "primumprimum über der Zeile nachgetragen. percepi et maxima sane animi consternatione . Quanquam vero nunc acerbissimo dolore epistolam legerim , gratias tamen ago , quod exemplar eiuseius nachträglich eingefügt. miseris .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_1401", + "psc_text": "hac littera dicit in Threnis. qui erant nobiles nisi qui non obscuram hanc uitam. sed in lumine sanctitatis egerunt ? et omnibus quidem misericordia inopibus iure debetur, sed maior quidam, cum ex diuitibus atque nobilibus in ultimum statum atque egestatis necessitatem aliquos aerumna deiecit, miserationis pulsat affectus. cap. 5 § 1 Hieremias ergo flebiliter satis, utpote qui perpetuae aeuleoaculeo mortis deploraret amissos; Dauid uero moderate, quasi qui obreptionem doleret erroris, remedium non desperaret correctionis, ut contristaretur, non absorberetur. cap. 6 § 1 Denique confirmatus sobrietate paenitentiae et spe ueniae prouocatus sic coepit: mirabilia testimonia tuotua, propterea s erutata est ea anima mea. niorali* oratio, ut, quoniam eum puderet erroris, deum tamen propriae niiserationismiserationis testimoniis conueniret. hoc est dicere: 'ego in exordio 1 cf. Ps. 111, 10 2 cf. I Petro 5, 8 3*Ps. 123, 6 7 cf. Am. 3. 12 10*Thren. 4, 16 21 cf. II Cor. 2, 7 23*Ps.", + "candidate_score": 0.64274, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_120_122", + "bdc_text": "Dominus donet , ut huic nos recte submittamus . Finis est ut initium in hac mea epistolain hac mea epistola über der Zeile nachgetragen. . Si ullo pacto fieri queat , deprecorKorrigiert aus precor. , ut Lutheri epistola prematur , ne quid illincillinc über der Zeile nachgetragen .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_1624", + "psc_text": "legeris: spintusspiritus domini repleuit orbem terrarum?, quia ubi domini spiritus ibi dominus deus. caeumcaelum e t terram ego conpeo. dicit-dominus. ubi igitur deficit qui implet omnia aut quomodo de plenitudine eius omnes accepimus, nisi omnibus adpropinquet? cap. 37 § 1 Denique Dauid, sciens illum ubique esse et implere caelum et terras et niariamaria, ait: quo i bo a spiritu tuo aut quo 2*11 Cor. 6, 14 5*Leu. 18, 5 *Ezech. 20,11 9 cf. Matth. 10, 28 13*Ps. 118, 151 17*Hier. 23, 23 18 Sap. 1, 7 20*Hier. 23, 24 22 cf. Ioh. 1,16 25*Pi. 138, 7-10 1 persequutor P adpropinquant Rml his M, om.O sej et codd. a. del. P 2 diwterminat-3 lege 0Pm2av, om. cet. quae] quem 0 iustitiae Oav, om. P 3 pr. se om. GM pr. separarat R separat se Pm2av separat 0, om. cet. et om.Qv 5 facit] add. ea a 6 uiait AGMN Rml legis", + "candidate_score": 0.641728, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_77", + "bdc_text": "et post ad me delatae sunt - sive verae sive falsae , viderit dominus - , agnovi me defunctum esse meo munere ad vos et converti me ad agenda ea , quae domi etdomi et am Rande nachgetragen .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_306", + "psc_text": "est hodie: quid retribuam domino pro omnibus quae retribuit mihi? pro nobis uerbum suscepit carnis infirmitatem, pro nobis esuriuit, uapulauit, crucifixus est, mortuus est, ut nobis, in quibus ante uita ignobilis et degener habebatur, inciperet mors esse pretiosa. cap. 5 § 1 Sed reuertamur ad confectionem itineris et ordinem mansionum. et tu sequere spiritaliter hanc legem uiandi, ut exeas ex Aegypto, et inde promouens Sigefige tabernaeulumtabernaculum in Sochoth. haec prima tibi statio sit; Sochoth prima mansio significat 'tabernaculum'. § 2 fige ergo tabernaculum quod in te est mentisque tuae stationem confirma, ut radicatus atque fundatus maneas in fide Christi. sequitur 1. 8 cf. Esai. 19, 1 5 cf. Ps. 50. 7 cf. Lue. 1. 35 12 Ioh. 1. 29 13 cf. Zich. 3, 3 16 cf. Zach. 5, 7 18 Ps. 115. 3 (12) 22 cf. Ps. 115. 6 (15) 25 ef. Xum. 33. 5 28 cf. Eph. 3. 17", + "candidate_score": 0.640328, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_130_132", + "bdc_text": "Condona mihi hanc prolixitatem , quam causa invito tamen et profecto occupato extorsit . Argent [ orati ] , 20 . octobris .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_750", + "psc_text": "ipse docere dignatus est. Petrus hoc dixit et probauit effectu, quia pluris legem quam aurum habuit. ideoque ait: argentum et aurum non habeo. non auarus hoc dicit, qui defosso auro incubat, non dicit pecuniosus, qui cotidiana emolumenta sollicito rimatur affectu, qui cotidie opes aggerat, qui hereditatis tendit aueupiaaucupia, qui circa aegrotantis lectulum indefessas exercet excubias. cap. 22 § 1 HieHic aliqui 'legem oris dei' tamquam legem uerbi dei accipiunt, ut si dicas 'legem dexterae dei'. bene ergo et hoc conuenit Petro dicenti: uerba uitae aeternae habes, et non relinquemus t e, hoc est: lextui oris super milia auri et argenti est; et possumus tantum deserere bonum et saeculi huius emolumenta captare ? sed et Moyses lex oris dei potest dici, per quem locutus est dominus et dedit legem. X. LITTERA IOTH. cap. 1 § 1 Incipit littera apud Hebraeos decima 'Ioth', quae Latina significatione confessio' dicitur uel certe 'desolatio'. nec", + "candidate_score": 0.639701, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_29_31", + "bdc_text": "primumprimum über der Zeile nachgetragen. percepi et maxima sane animi consternatione . Quanquam vero nunc acerbissimo dolore epistolam legerim , gratias tamen ago , quod exemplar eiuseius nachträglich eingefügt. miseris .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_763", + "psc_text": "0 21 sua peccata N 22 enim om. 0 23 probationem consolatio NPav 29 est post qui tr. 0 eonsolator est MNav consolatur A cap. 5 § 1 Quodautemait: dabit in sepultura os suum, ostendit quandam supra modum patientiae taciturnitatem, ut tamquam sepeliat os proprium, ne loquatur, et uelut quodam aggere uirtutum obstruat, ne uocem doloris emittat, tantum pondus adserens patientiae quam spes foueat, ut uocem ipsam uelut busto quodam ac tumulo sepeliat ac concludat, quam nulla extorquere, nulla nec excitare possit iniuria. huius quoque litterae interpretationem ut potuimus explicauimus; ueniamus ad psalmum. cap. 6 § 1 Itaque primus uersiculus est: manus tuae f ecerunt me et jparauerunt me,. da mihi intellectum, ut discam mandata tua. magno commendationis usus exordio est, ut opus dei esse se diceret, quo facilius circa operis sui gratiam fauor inclinaretur auctoris. grandis enim praerogatiua est etiam in rebus humanis, ut aliquis operibus et beneficiis faueat", + "candidate_score": 0.63469, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_50", + "bdc_text": "de re profecto consentire vos etvos et am Rande nachgetragen. de ratione explicandi hoc mysterium tantum dissentire arbitratus sum .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_129", + "psc_text": "cognouit sensum domini? si mscrutabiliainscrutabilia sunt iudicia, quomodo ergo pronuntiaui, ait propheta, omnia iudicia oris t u i? sed fortasse non eadem sunt iudicia dei quae iudicia oris eius. si alia sunt, bene dicitur: cogitationibus tuis quis similis erit?, et ideo inscrutabilia sunt iudicia eius, quia ex parte cognoscimusetcognoscimus ex parte prophetamus. si autem nullus nisi Christus hoc dicit, qui potest dicere: ego et pater unum sumus? cap. 31 § 1 Distinguamus tamen nec uereamur, ne mpugnetinpugnet se uelut contrariis scriptura uenerabilis. consideremus enim, quia non dixit: 'iudicia oris eius sicut abyssus multa., sed iudicia tua dixit, nec apostolus posuit: 'inscrutabilia iudicia oris eius', sedinscrutabiia iudicia eius. possumus enim iudicia dei aestimare § 2 quae occulta nobis non patefecerit, iudicia autem oris eius quae adnuntiauerit et per os prophetarum locutus est. os enim dei propheta intellegitur, cui dicitur: clama, et ille ait: quid 3 cf. Cant. 1, 4 (3) 6", + "candidate_score": 0.627822, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_93_95", + "bdc_text": "Haec ad te eo scribo , ut qualicunque exemplo patientiae meae tuam confirmem , tum rationem etiam reddam et animi mei , quem erga vos habui et habeoquem erga vos habui et habeo am Rande nachgetragen. , etVor et gestrichenes nedum [ ? ] . actionum mearum , in quibusin quibus korrigiert quas .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_756", + "psc_text": "tribulatnr Ov 14 dicit hoc O 19 soluerat AGPR insolegerat Mm2av corda se 0 teneri N 20 possit PmlRtnl 21 est om. GMmlPR 23 castiget unumquemque NP 28 de om. MN spem] specie 0 hieremiae prophetae Pml percutienti maxillam suam et satiabitur in obprobriis. dabit in sepultura os suum, si tamen est spes patientiae. in euangelio dominus Iesus docens uirtutem atque insigne patientiae ait: qui te percusserit in maxillam praebe ei et alteram; § 2 uult enim discipulos suos et iniuriarum esse patientes nec referire facile, nedum ferire; patientia enim humilitatis indicium est. et ideo, quoniam desolata erat ac destituta Hierusalem: dabit, inquit, percutienti maxillam suam, ut non se subducat iniuriae nec declinet caedis dolorem, sed percutienti maxillam offerat. utrumque intellegi potest, siue ei qui percutere incipiat siue ei qui iam percusserit, ut illud euangelicum compleatur: § 3 qui te percusserit in maxillam praebe ei etalteram. et prophetice hoc positum", + "candidate_score": 0.627461, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_10_12", + "bdc_text": "etVon et bis restituendum am Rande nachgetragen . praecipue propter regnum Christi et illi ditionum suarum parti restituendum Von et bis restituendum am Rande nachgetragen. , cum Korrigiert aus et . longa distantia est locorum , volebatque Latinam una cum Germanica edere , quae praelum iam ante mensem evasit .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_891", + "psc_text": "uerbum euangelizantibus uirtute mulamulta, hoc est ut multa possint uirtute euangelium 4 Luc. 10, 40 6*Luc. 10, 41—42 11*1 Cor. 4, 20 17 cf. I Cor. 2, 3 20*1 Cor. 2, 4 27 Ps. 67,12 1 est uerbum 0 3 dicendi Mml 4 cura Mml 5 reliquerit AGMR 7 bonum N partem—8 maius om.N 11 est regnum MO esse P 13 efflatus Ta 14 fit AGPRTa 16 esse apostolusau sermonem esseGM 17 alios saluos faceret et a 18 metuerunt Mml Iesum om.P trementes] timentesO 19 seruare 0 20 inquid Pml 22 et OnJ. CQdd. praeter O, cf- lin. 14 et Explan. ps. 47.cap. 24 23 uirtutes Mml non] add. in av forensis AGMPm1R sapientiae] add. sed in ostensione spiritus Tm2a 25 forensis Mml piiilosofico PR 26 ista Pml 27 uirtutem multam P praedicare. probatum est ergo, quod in euangelii praedicatione sit uirtus; praedieatiopraedicatio autem euangelii sermo sanctorum est. ita dubium", + "candidate_score": 0.622241, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_13", + "bdc_text": "Ut primum integrum exemplum habuero , ad te et Vadianum nostrum deferri curabo ;", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_1745", + "psc_text": "unum deum patrem esse, ex quo omnia et nos in illum, et unum aominumdominum Iesum, per quem omnia et nos per ipsum. § 2 cognosce quia ideo uenit, ut uirtutis semitis noster mformaretur affectus, ut morum mansuetudinem conuersationis eius disceremus exemplo, ut aboleretur culpa per gratiam, et tunc a ueritatis confessione ad cognitionem iustitiae processisti. fides principium christiani est, plenitudo autem christiani iustitia est; fides in confessione populorum, iustitia in martyrii passione. cap. 58 § 1 Scientes igitur in aeternum mansura iudicia omnia iustitiae dei caueamus, ne opera nostra displiceant et aeternum incipiamus subire iudicium nec, si aliquid boni fecimus, resupino soluamur affectu. omnes oportet nos ante tribunal Christi adsistere, ut recipiat unusquisque quod gessit, siuebonum siue malum. § 2 uides quia et Paulus adsistet, ut ipse commemorat. calle ne ligna, caue ne stipulam ad iudicium dei tecum deferas, quae ignis exurat. caue ne, cum in unnuno aut duobus habeas", + "candidate_score": 0.618411, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_29", + "bdc_text": "primumprimum über der Zeile nachgetragen. percepi et maxima sane animi consternatione .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_1557", + "psc_text": "sensus. nam qui concluditur circumspicere se debet et causam periculi non dissimulare, maxime cum letale discrimen sit. coneluditurconcluditur unusquisque tumescentibus uisceribus internisue faucibus. § 2 cum intercluso spiritus commeatu spirandi ac respirandi commercia coartantur. concluditur femina, cum fit peridrome matricis, qua pectoris ipsius premitur principale. unde graues oriuntur angustiae et, nisi in locum suum illa recipiendorum seminum aula reuocetur. uitam consueuit excludere. ita etiam, qui animo angitur et quibusdam aduersis inminentibus pemrgetur, concludi dicitur non minoribus angustiis mentis quam corporis. maiores enim animae aestus febresque sunt animonmianimorum quam corporum. 7 ef. II Cor. 3, 6 9*Ps. 110,10 2 cognoscire Mrnl et om.O 3 Dauid] Salomon a inexcabiles Gml inexcusabiles Gm2 4 transgulatur 0 5 quia] qui 0 8 sanctus spiritus R 10 quo] quod AR conpleti ARml 11 nihil subscript. in eodd. 14 Incipitdecima] Kopha cof XVIIII (XVIIIMO) AGMOR octauadecima (XVIII N) cof N P decima nona Koph v 15", + "candidate_score": 0.616247, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_130", + "bdc_text": "Condona mihi hanc prolixitatem , quam causa invito tamen et profecto occupato extorsit .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_1461", + "psc_text": "fuerat, non a rege cstest postulata. domini tamen se committendo misericordiae electionis causam probauit, simul, quia propter eum populus laborabat, ipse se offerendo pro populo elationis soluit iniuriam, pietatis probauit affectum. 4.6*Ps. 118,1.36 10 cf. Ps. 118,136 12 ef. II Reg. 12, 9-12 14 cf. II Reg. 12, 15—16 18*11 Reg. 24,10 1 cumulant 0 cod. Monac. 2564 cumulantur eet. at., cf. pag. 394, 1 3 habent AMml Graeca plus minus corrupta in codd. a, om.N διεξόδοις v 5 deuexerunt scripsi duxerunt 0 direxerunt eel. av, ef. p.378,2 7 fierit P uramlibet AmiPral utrumlibet Mm] abiectione d diminutione codd. praeter R, av 9 in celestium Mml 10 initium Mml se om.R 12 ei Nathan av urim N uri Pm1Rm1 16 deluebat Pm? fili ARml peccati] add. sui v 17 leuare GPmlv lanari 0 18 perculsus JfOPm2 v percursus Pml 20 conditionis codd. praeter M, av 21 sui] sub O 22", + "candidate_score": 0.612912, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_47", + "bdc_text": "etiam clare testaremini vosvos über der Zeile nachgetragen. non esse in ea sententia , ut absentis modomodo am Rande nachgetragen .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_415", + "psc_text": "quasi ex absente fit praesens uerbum in cordibus nostris. et rursus, cum aliquid nobis subobscurum est, tamquam subducitur uerbum et 2 d. Ps. 67,5 3 cf. Ps. 67, 34 5.7* Cant. 2, 8 7 cf, III Reg. 21 (20), 28 10 Ps. 124, 2 2 septemtrione GP 3 caelos — 7 montes om. N 6 et] ecce 0 7 montes] add. salit si sis mons 0 8 est] add. et v ubi ergo salit om. N 11 non potes ftM. P nec] non Mm2NP 12 si] sic 0 ita transiliat om- AimlOPR 16 assiduo a uerbum av 17 uidit ORml 18 odorem] ore NTml ora Tm2 patientur Au 20 iste om. MN 21 ipse om. a M oidentur NT 26 inueniri 0m2 27 uerbum-rursus om. N in om. 0 rursum MOT 28 tamquam - et om.b tamquam absentis aduentum desideramus et iterum apparens ostendit se nobis, tamquam praesens sit nobis", + "candidate_score": 0.603213, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_35", + "bdc_text": "De ratione et successu concordiae , in qua concilianda et conservanda laboravi tot annislaboravi tot annis am Rande nachgetragen .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_943", + "psc_text": "solet patientia et magnanimitate tolerari, ita etiam sapienter considerandum, quid sit in aetemumaeternum in caelo uerbum domini permanere uel, sicut aliqui codices habent, in saeculum, quia Graecus elg tbv cdcbva posuit, quod diuerse interpretati sunt translatores, alii 'in aeternum', alii 'in saeculum'. § 2 in saeculum ergo permanet uerbum tuum, domine, in caelo. et quomodo ipse dixisti: caelum et terra transibunt, uerba autem mea non praeteribunt? in saeculum permanet uerbum, non ultra saeculum et saecula; saecula enim temporis sunt. caelum ergo et terra, id est opera mundi istius, praeteribunt et tempora permanebunt. alius qui spiritalis est et diiudicat uerba legis: in aeternum, inquit, domine, permanet uerbum tuum in caelo; aeternitas enim uerbi manentis opinionem uerbi praetereuntis excludit. § 3 quomodo autem permanet uerbum m caelo, si ipsum caelum praeterit? et quomodo possunt stare culmina, si cedant fundamenta, aut quomodo permanere habitator in habitatione sua, nisi et habitatio perseueret ? sed", + "candidate_score": 0.601598, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_47", + "bdc_text": "etiam clare testaremini vosvos über der Zeile nachgetragen. non esse in ea sententia , ut absentis modomodo am Rande nachgetragen .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_1233", + "psc_text": "NOPRml 27 domino Nav 28 Moysis v uidebo hoc uisum magnum, et qui uidit impium exaltatum ultra cedros Libani: transiui, inquit, et ecce non erat, et nemo dicit seruo: transi, recumbe. cap. 7 § 1 Quae ergo distinctio sit consideremus, nisi forte illa, quia, ubi in bono accipitur transire, absolute dictum est, non dixit 'hoc' aut 'illud transiens', sed tantummodo transiens', ubi in maiomalo: 'transeuntes, inquit, uiam. uia enim bona est quae a commeantibus frequentatur, non facile incursatur a latronibus, qui anersaauersa uiarum obsidere consuerunt; iter regale munitum est. § 2 Moyses autem non transiuit uiam, sed in uia stetit, cui dictum est: t n autem hic sta mecum. stetit cum illo qui ait: ego sum uia, ueritas et uita. hanc qui uiam transit, labitur. Moyses autem non lapsus est, sed pertransiuit a saecularibus ad spiritalia, a temporalibus ad aeterna. et qui uidit impium nec remansit, sed pertransiuit, euasit, quia", + "candidate_score": 0.599829, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_15", + "bdc_text": "De literis L [utheri ]Luther an Christoph Froschauer , 31 .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_586", + "psc_text": "custodiunt legem, sed praeuaricantur. , cap. 17 § 1 Ueniamus ad secundum uersumluersum, qui ita est: de precabar uultum tuum, domine, in toto corde meo, m iserere mei secundum eloquium tuum. legimus in ueteri testamento, quod deprecatus sit Moyses, ut uultum dei uideret, et responsum sit ei: nemo uidebit faciem meam et uiuet. mystice hoc primum intellegamus. Moyses legis figuranifiguram accepit. § 2 lex per occulta mysteria nuntiat Christum, non facie ad faciem demonstrauit, sicut euangelium demonstrauit. in ipso enim facie ad faciem loquebatur. licet in euangelio homo natus ex uirgine apparuerit, uerbum autem se per opera demonstrauerit. et fortasse hoc declaratumsitMoysi, quod populus Iudaeorum moriturus esset, eo quod facie ad faciem Christum uidisset et non credidisset. quod si ad legem referas, etiam legis finis Christus secundunisecundum illud apostolicum: finis enim Christus est secundum legem omni credenti et mortua est legis 3 mterpretatiointerpretatio corporalis, ubi dominus Christus Iesus spiritalem eius", + "candidate_score": 0.598742, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_35", + "bdc_text": "De ratione et successu concordiae , in qua concilianda et conservanda laboravi tot annislaboravi tot annis am Rande nachgetragen .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_948", + "psc_text": "tristitia est, quae comitem solet habere grauitatem. numquid ulla in ipso est sole praeuaricatio ? nonne cotidianos cursus suos semat? numquid continuos nouit luna defectus et commissi munus deserit ministerii? isdem nempe uicibus annus redit, eodem statu reparantur tempora, isdem obsequiis reformantur. sol diem § 3 inluminat tempora statuta custodiens, fukret splendoribus luna nocturnis et lux eius in tenebris micat. stellarum nitentium rutilat globus sollemnique statione et conuersione ac demutatione funguntur. lex una diuersis, constitutorum semel uices cursuum custodire nec fines transire praescriptos. manet ipsa inmutabilis demutatio et conuersio uertere ordinem suum nescit. una omnium oboedientia, 7*Os. 10, 12 2 ae] et 0 3 autumni Ov hibemi cet. a 6 etiam] enim 0 9 lasciuendo 0 luxorient et iuxoriat Rml seminis Mm2 sermonis cet. av tenuiatur T 10 ebetatur ex euetatur P hebitatur Rm1 11 dequoque 0 12 simus ipsius caelestis 0 caelesti Mml 14 quoque om.a 16 cana AmlMa", + "candidate_score": 0.595767, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_9", + "bdc_text": "Abest iam in Westphalia princepsVgl . oben Anm. 2 .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_1489", + "psc_text": "2 15*Ps. 138, 22 16 cf. Luc. 6, 15 20*Esai. 26,11 GJ1 finees codd. 2 alt. ne om GMmlN 5 (exquisi)uit] pergit A inquid GMPm1 me inquit NO me om.APIi 7 peecatori AMml 8 in orn AR 11 est ad caelum AR zelum P 12 zelumj add. habuit av matMas APmlRrnl mathathias GMNORmia matathias Pm2v, add. habuit GMm20 Butanns] anus G. del. JI, om.O, add. habuit Rm2 anthiochi MOP 13 qaij que R omnes] add. qui RmZ 14 sint Am20R fratrem AGPR de om.a dicit] similis transitus a plurali ad stngularem numerum cap. 31 init. 00 ammisit P ideo (om. que) MNv adprehendit codd. av (λήμѱεται) 21 ern- ditusj ineruditos Mml 22 ad gentes zelus M 23 ninceret Rm2 24 ut AR (del.) et cd. av superarit A, om. cet. av prehendens GMml 25 operatus (scil. zelus) scripsi opexata eodd. av 26* est in populo nationum, ut hereditatem domini mereretur,", + "candidate_score": 0.595206, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11849_sent_94_96", + "bdc_text": "] . actionum mearum , in quibusin quibus korrigiert quas . interim , dum interpolata fuitVor fuit gestrichenes est .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_781", + "psc_text": "Ps. 118, 73 26 *Hiob 10, 8 28 cf. Gen. 2, 7 1 qui non appropinquant tibi a 2 ait] add. sed dicitur a 3 uocatur om-GPRTa a NORav 5 tribuit] tibi tribuit 0 6 paniatur] punitur a 7 similitudinem] imaginem 0 8 alt. quod] qui GMmiPR 9 desistet Nm2P 10 in illud] illam in NTa 12 malitiam] add. homo MNOv et] add. ne PRTa 15 eoepistil add. et a 17 incipias M 18 qua] qui MmlPmlRml quae Rw2 facta Rm2 21 uulpecula AMm2OPm2Rm2av nos post enim tr. Na, post am tr. v 26 fecerunt me et plasmauerunt me O 27 et fecerunt me om-M me om.Na ei dicitur GM edieitur NPRmlav eonceditnr 0 28 et] ut Ov opus deserat. gubernator fluctuante nauigio plus laboris inpendit quam cum secundo remigio labitur fluctu et uentorum flatus supparo superante praecurrit. cap. 13 § 1 Manus tuae, inquit, plasmaueruut min e. 'manus' dicit", + "candidate_score": 0.589262, + "ce_score": null + } + ] + } + ], + "biblical_hits": [] +} \ No newline at end of file