diff --git "a/11/12565.json" "b/11/12565.json" new file mode 100644--- /dev/null +++ "b/11/12565.json" @@ -0,0 +1,8962 @@ +{ + "letter_id": "12565", + "bd_url": "https://www.bullinger-digital.ch/letter/12565", + "dominant_topic": 7, + "topic_dist": [ + 0.044279, + 0.053827, + 0.042275, + 0.043269, + 0.042851, + 0.058556, + 0.041817, + 0.075752, + 0.048929, + 0.044661, + 0.04383, + 0.041071, + 0.067761, + 0.054241, + 0.058548, + 0.067703, + 0.03795, + 0.048341, + 0.042869, + 0.04147 + ], + "citations": [ + { + "rank": 1, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis", + "max_score": 0.682394, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_214_216", + "bdc_text": "Per amicitiam nostram te adiuro , ut ne cuiquam mortalium quicquam de hoc isto quidem tempore - idque non ob leves caussas . Erit autem , quando et istęc et alia id genus a luce arguentur Vgl. 1 Kor 4 , 5. . Datum 1Die Zusammengehörigkeit der drei Blätter geht aus den vom Siegel auf allen drei Blättern hinterlassenen Spuren hervor.", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_821", + "psc_text": "Sic aestas nostra, Christi est adventus: hiems nostra, Christi occultatio: aestas nostra, Christi revelatio. Denique arboribus bonis et fidelibus hanc allocutionem praebet Apostolus: Mortui enim estis, et vita vestra abscondita est cum Christo in Deo. Certe mortui: sed mortui specie, vivi in radice. Attende autem venturum tempus aestatis, quomodo sequatur, et dicat: Cum autem Christus apparuerit vita vestra, tunc et vos cum ipso apparebitis in gloria (Coloss. III, 3, 4) . Hi sunt divites, sed non hujus mundi. 5. Divites hujus mundi non contempti a Christo. Divitiarum inanitas et periculum. Nec tamen et divites mundi contempti sunt. Et ipsos lucratus est sua paupertate, qui cum dives esset, propter nos pauper effectus est. Nam si eos contempsisset, et in numero sanctorum habere noluisset, non Timotheo, sicut dicebam, Apostolus praecepisset, ut et ipse praeciperet: Praecipe, inquit, divitibus hujus mundi non superbe sapere. Inter hos qui fide sunt divites, sunt quidam divites hujus", + "candidate_score": 0.682394, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_214_216", + "bdc_text": "Per amicitiam nostram te adiuro , ut ne cuiquam mortalium quicquam de hoc isto quidem tempore - idque non ob leves caussas . Erit autem , quando et istęc et alia id genus a luce arguentur Vgl. 1 Kor 4 , 5. . Datum 1Die Zusammengehörigkeit der drei Blätter geht aus den vom Siegel auf allen drei Blättern hinterlassenen Spuren hervor.", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1272", + "psc_text": "(I Joan. III, 2) . Sed ista merces est, non opus. Videbimus eum sicuti est, ipsa merces est. Tunc erit dies, quo clarior esse non possit. Nunc ergo in isto jam die honeste ambulemus: in ista adhuc nocte non de invicem judicemus. Videte enim et ipsum apostolum Paulum, qui dixit, Sicut in die honeste ambulemus, non resultare, neque dissonare a coapostolo suo Petro, qui dicit, Cui benefacitis intendentes, sermoni scilicet divino, tanquam lucernae in obscuro loco, donec dies lucescat, et lucifer oriatur in cordibus vestris. CAPUT IV. 4. Amicus et inimicus nunc vix dignoscitur. Videte hoc ipsum dicentem apostolum Paulum: Itaque nolite ante tempus quidquam judicare. Et quando erit tempus? Donec veniat Dominus, et illuminet abscondita tenebrarum et manifestet cogitationes cordis; et tunc laus erit unicuique a Deo (I Cor. IV, 5) . Quid est, ante tempus, nisi antequam corda invicem videatis? Intendite si hoc est quod dixi: omnia verba", + "candidate_score": 0.679126, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_214_216", + "bdc_text": "Per amicitiam nostram te adiuro , ut ne cuiquam mortalium quicquam de hoc isto quidem tempore - idque non ob leves caussas . Erit autem , quando et istęc et alia id genus a luce arguentur Vgl. 1 Kor 4 , 5. . Datum 1Die Zusammengehörigkeit der drei Blätter geht aus den vom Siegel auf allen drei Blättern hinterlassenen Spuren hervor.", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1273", + "psc_text": "Itaque nolite ante tempus quidquam judicare. Et quando erit tempus? Donec veniat Dominus, et illuminet abscondita tenebrarum et manifestet cogitationes cordis; et tunc laus erit unicuique a Deo (I Cor. IV, 5) . Quid est, ante tempus, nisi antequam corda invicem videatis? Intendite si hoc est quod dixi: omnia verba ipsius sententiae paulisper attendite. Nolite ante tempus quidquam judicare. Et quando erit tempus? Donec veniat Dominus, et illuminet abscondita tenebrarum, et manifestabit cogitationes cordis; et tunc laus erit unicuique a Deo. Quomodo te reprehendent tenebrae, quando a luce laudaberis? Tunc patebunt corda, modo latent. Suspectus est nescio quis quasi inimicus, et forte est amicus: videtur alter quasi amicus, et est forsitan occultus inimicus. O tenebrae! Saevit, et amat; blanditur, et odit. Si ex vocibus judico, tranquillum vitans scopulum incurro; fugio amicum, haereo inimico. Hoc fecit cor latens. Ibi credendum est, ibi intus, ubi latet, ubi occultum est. Ad hoc excolendum", + "candidate_score": 0.668199, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_214_216", + "bdc_text": "Per amicitiam nostram te adiuro , ut ne cuiquam mortalium quicquam de hoc isto quidem tempore - idque non ob leves caussas . Erit autem , quando et istęc et alia id genus a luce arguentur Vgl. 1 Kor 4 , 5. . Datum 1Die Zusammengehörigkeit der drei Blätter geht aus den vom Siegel auf allen drei Blättern hinterlassenen Spuren hervor.", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1270", + "psc_text": "Nunc tenebrae, postea lux. Dies sunt fideles. Et nos, charissimi, videbimus invicem corda nostra, sed postea: nunc autem adhuc tenebras mortalitatis hujus circumferimus, et ad lucernam Scripturae ambulamus; sicut dicit apostolus Petrus, Habemus certiorem propheticum sermonem, cui benefacitis intendentes tanquam lucernae in obscuro loco, donec dies lucescat, et lucifer oriatur in cordibus vestris (II Petr. I, 19) . Proinde, charissimi, propter ipsam fidem qua credimus in Deum, in comparatione infidelium dies sumus. In infidelitate nox cum ipsis fuimus, modo lux, dicente Apostolo, Fuistis aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino (Ephes. V, 8) . Tenebrae in vobis, lux in Domino. Item in alio loco: Omnes enim vos filii lucis estis, et filii diei: non sumus noctis, neque tenebrarum (I Thess. V, 5) . Sicut in die honeste ambulemus (Rom. XIII, 13) . Dies ergo in comparatione infidelium. In comparatione vero illius diei, quando resurgent mortui, et corruptibile hoc induetur incorruptione,", + "candidate_score": 0.665036, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_214_216", + "bdc_text": "Per amicitiam nostram te adiuro , ut ne cuiquam mortalium quicquam de hoc isto quidem tempore - idque non ob leves caussas . Erit autem , quando et istęc et alia id genus a luce arguentur Vgl. 1 Kor 4 , 5. . Datum 1Die Zusammengehörigkeit der drei Blätter geht aus den vom Siegel auf allen drei Blättern hinterlassenen Spuren hervor.", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1271", + "psc_text": "Item in alio loco: Omnes enim vos filii lucis estis, et filii diei: non sumus noctis, neque tenebrarum (I Thess. V, 5) . Sicut in die honeste ambulemus (Rom. XIII, 13) . Dies ergo in comparatione infidelium. In comparatione vero illius diei, quando resurgent mortui, et corruptibile hoc induetur incorruptione, et mortale hoc induetur immortalitate (I Cor. XV, 53), adhuc nox sumus. Nobis tanquam jam in die, dicit apostolus Joannes, Dilectissimi, nunc filii Dei sumus. Et tamen quia adhuc nox est, quid sequitur? Et nondum apparuit quid erimus. Scimus quoniam cum apparuerit, similes ei erimus, quoniam videbimus eum sicuti est (I Joan. III, 2) . Sed ista merces est, non opus. Videbimus eum sicuti est, ipsa merces est. Tunc erit dies, quo clarior esse non possit. Nunc ergo in isto jam die honeste ambulemus: in ista adhuc nocte non de invicem judicemus. Videte enim et ipsum apostolum Paulum, qui dixit,", + "candidate_score": 0.663929, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_215", + "bdc_text": "Erit autem , quando et istęc et alia id genus a luce arguentur Vgl. 1 Kor 4 , 5. .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1271", + "psc_text": "Item in alio loco: Omnes enim vos filii lucis estis, et filii diei: non sumus noctis, neque tenebrarum (I Thess. V, 5) . Sicut in die honeste ambulemus (Rom. XIII, 13) . Dies ergo in comparatione infidelium. In comparatione vero illius diei, quando resurgent mortui, et corruptibile hoc induetur incorruptione, et mortale hoc induetur immortalitate (I Cor. XV, 53), adhuc nox sumus. Nobis tanquam jam in die, dicit apostolus Joannes, Dilectissimi, nunc filii Dei sumus. Et tamen quia adhuc nox est, quid sequitur? Et nondum apparuit quid erimus. Scimus quoniam cum apparuerit, similes ei erimus, quoniam videbimus eum sicuti est (I Joan. III, 2) . Sed ista merces est, non opus. Videbimus eum sicuti est, ipsa merces est. Tunc erit dies, quo clarior esse non possit. Nunc ergo in isto jam die honeste ambulemus: in ista adhuc nocte non de invicem judicemus. Videte enim et ipsum apostolum Paulum, qui dixit,", + "candidate_score": 0.658578, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_200_202", + "bdc_text": "Gemeint ist die Suche nach einem Boten . sonst wohl recht thaintun. . [3 . Schreiben:", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2553", + "psc_text": "quod forte tu per simplicitatem fidei nesciebas: et non est unde reficias esurientem, et te admonitus invenis indigentem; et cum vis docere, cogeris discere: et dum erubescis eum qui interrogavit, quod quaerebat non in te inveniens, compelleris quaerere, ut merearis invenire. 3. Amicus alius media nocte interpellatus ut det tres panes. Et ubi quaeras? Ubi, nisi in dominicis Libris? Fortassis quod ille interrogavit, in libro positum est, sed obscurum est. Forte dixit hoc Apostolus in Epistola sua. Sic dixit, ut legere possis, intelligere non possis: transire non permitteris. Urget enim interrogator; ipsum Paulum, aut Petrum, aut aliquem prophetam interrogare non sineris. Jam enim requiescit familia ista cum Domino suo, et saeculi hujus ignorantia valida est, hoc est, nox media, et urget amicus esuriens. Tibi forte sufficiebat simplex fides, illi non sufficit. Numquid deserendus est? numquid de domo projiciendus est? CAPUT III. Ergo ad ipsum Dominum, ad ipsum cum quo familia", + "candidate_score": 0.657046, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_119_121", + "bdc_text": "Im stifft PremBremen . und Munden Minden im Bistum Münster . ist man gar starck uffwachsam. , und hat man die paͤsß so hart verlegtverlegt :", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2498", + "psc_text": "ierant ad emendos panes: qui redeuntes invenerunt Dominum loquentem cum muliere, et mirati sunt. Non sunt tamen ausi dicere ei: Quid vel quare cum illa loqueris? Admirationem apud se habuerunt, audaciam corde presserunt. Huic ergo Samaritanae non erat novum nomen Christi, jam exspectabat venientem, jam crediderat esse venturum. Unde crediderat si non Moyses seminaverat? Sed hoc expressius audite. Dominus tunc ad discipulos suos ait: Dicitis quia adhuc longe est aestas, levate oculos vestros, et videte albas regiones ad messem. Et adjungit: Alii laboraverunt, et vos in labores eorum intrastis (Joan. IV, 6-38) . Laboravit Abraham, Isaac, Jacob, Moyses, Prophetae; laboraverunt seminando; in adventu Domini matura messis inventa est. Missi messores cum falce Evangelii, portaverunt manipulos ad aream dominicam, ubi Stephanus trituraretur. CAPUT III. 3. Semen Evangelii Gentibus transmissum. Hic autem accedit Paulus ille, et ad Gentes mittitur. Et non tacet hoc in commendando gratiam, quam praecipue proprieque suscepit. Ait enim", + "candidate_score": 0.655524, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_213_215", + "bdc_text": "boͤssis thainnämlich die Fugger und Welser bestrafen. . Per amicitiam nostram te adiuro , ut ne cuiquam mortalium quicquam de hoc isto quidem tempore - idque non ob leves caussas . Erit autem , quando et istęc et alia id genus a luce arguentur Vgl. 1 Kor 4 , 5. .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_256", + "psc_text": "et terror legum, et consuetudo morum, et verecundia major: et Deus super te, tantum Deus. Invenis enim facile pares viros, quibus non timeas erubescere, quia faciunt illud multi. Et tanta est perversitas generis humani, ut aliquando metuendum sit ne castus erubescat inter impudicos. Ideo non cesso tangere quintam istam chordam, propter ipsam perversam consuetudinem et labem totius, ut dixi, generis humani. Si quis inter vos faciat homicidium, quod avertat Deus, pellere illum vultis de patria, et continuo, si fieri potest, excludere. Si quis faciat furtum, odistis illum, nec videre vultis. Si quis dicat falsum testimonium, abominamini, nec vobis homo videtur. Si quis concupiscat alienas res, raptor et injustus deputatur. Si quis volutatur eum ancillis suis, amatur, blande accipitur; convertuntur vulnera in joca. Si quis autem existat qui dicat se castum, non facere adulterium, notum autem sit quod non faciat; erubescit accedere ad illos non sui similes, ne insultent, ne irrideant,", + "candidate_score": 0.655207, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_215_217", + "bdc_text": "Erit autem , quando et istęc et alia id genus a luce arguentur Vgl. 1 Kor 4 , 5. . Datum 1Die Zusammengehörigkeit der drei Blätter geht aus den vom Siegel auf allen drei Blättern hinterlassenen Spuren hervor. augusti .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1271", + "psc_text": "Item in alio loco: Omnes enim vos filii lucis estis, et filii diei: non sumus noctis, neque tenebrarum (I Thess. V, 5) . Sicut in die honeste ambulemus (Rom. XIII, 13) . Dies ergo in comparatione infidelium. In comparatione vero illius diei, quando resurgent mortui, et corruptibile hoc induetur incorruptione, et mortale hoc induetur immortalitate (I Cor. XV, 53), adhuc nox sumus. Nobis tanquam jam in die, dicit apostolus Joannes, Dilectissimi, nunc filii Dei sumus. Et tamen quia adhuc nox est, quid sequitur? Et nondum apparuit quid erimus. Scimus quoniam cum apparuerit, similes ei erimus, quoniam videbimus eum sicuti est (I Joan. III, 2) . Sed ista merces est, non opus. Videbimus eum sicuti est, ipsa merces est. Tunc erit dies, quo clarior esse non possit. Nunc ergo in isto jam die honeste ambulemus: in ista adhuc nocte non de invicem judicemus. Videte enim et ipsum apostolum Paulum, qui dixit,", + "candidate_score": 0.651441, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_214_216", + "bdc_text": "Per amicitiam nostram te adiuro , ut ne cuiquam mortalium quicquam de hoc isto quidem tempore - idque non ob leves caussas . Erit autem , quando et istęc et alia id genus a luce arguentur Vgl. 1 Kor 4 , 5. . Datum 1Die Zusammengehörigkeit der drei Blätter geht aus den vom Siegel auf allen drei Blättern hinterlassenen Spuren hervor.", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3004", + "psc_text": "6. Novi Testamenti testimonium pro Christo et Ecclesia. Haec Judaeis, et istis nostris. Quare? Quia istas Scripturas Veteris Testamenti et Judaei accipiunt, et nostri isti accipiunt. Sed ipsum Christum, quem illi non accipiunt, videamus si isti accipiunt. Dicat et ipse, dicat et pro se qui caput est, et pro corpore suo quod est Ecclesia, quia et in nobis caput loquitur pro corpore. Audi pro capite: Resurrexit a mortuis, invenit discipulos haesitantes, dubitantes, prae gaudio non credentes; aperuit illis sensum, ut intelligerent Scripturas, et dixit eis, Quia sic scriptum est, et sic oportebat Christum pati, et resurgere a mortuis tertio die. Habes pro capite; dicat et pro corpore: Et praedicari in nomine ejus poenitentiam et remissionem peccatorum per omnes gentes, incipientibus ab Jerusalem (Luc. XXIV, 45, etc.) . Dicat ergo Ecclesia inimicis suis, dicat. Dicit plane, non tacet: sed illi audiant. Fratres, audistis testimonia, jam noscite me. Scrutamini Scripturas, in quibus", + "candidate_score": 0.651097, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_57_59", + "bdc_text": "Dann ich kan et wan brieff , die an euch von Ougspurg komend , zuͦ wort habenzu wort haben : als Vorwand benutzen. , et wan anderset wan anders : andere Male. , wann der ewerGemeint ist ein Bote der Stadt Zürich. , der uff der posst ist , allweg für sich selbfür sich selb :", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3759", + "psc_text": "Epistola, non enim in hac ipsa longe superius aut inferius; sed in eo ipso loco, ita ut sibi sint eadem verba contigua, utrumque posuit, et quia unusquisque proprium onus portabit, et quod admonuit et hortatus est, ut invicem onera nostra portemus. CAPUT II. 3. Onerum duo genera. Alia ergo sunt onera, in quibus unusquisque proprium portat, nec portat cum alio alter, nec projicit in alterum; et alia sunt onera, in quibus recte dicis fratri, Porto tecum, aut Porto pro te. Si ergo distinctione opus est, non est facilis intellectus. Contra eos ergo qui putabant posse hominem contaminari peccatis alienis, respondit Apostolus, Unusquisque onus proprium portabit. Item, contra eos quibus per hoc possit negligentia subintrare, ut quasi securi facti quod non contaminarentur peccatis alienis, neminem curarent corrigere, Invicem onera vestra portate. Breviter dictum, breviterque distinctum est: et quantum existimo, manifestationem veritatis non impedivit. Nam et breviter audistis, et cito intellexistis. Corda", + "candidate_score": 0.645178, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_159_161", + "bdc_text": "Dise knecht habend mitt dem abbt zuͦ KemptenWolfgang von Grünenstein . Zu dessen Haltung s. Nr. 2480 , 29-31 . ze morgen gessen . Nitt waiß ich , wie man dasselbig verston soll und was sy mitt im gehandelt .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3504", + "psc_text": "magis ego in mente: Nunc autem jam non ego operor illud. Nunc autem, quid est? Nunc autem, jam redemptus, qui fui antea sub peccato venumdatus, jam accepta gratia Salvatoris, ut mente condelecter legi Dei, non ego operor illud, sed quod habitat in me peccatum. Scio enim quia non habitat in me. Iterum ergo in me: audi quod sequitur, hoc est in carne mea bonum. Velle enim mihi adjacet. Scio. Quid scis? Quia non habitat in me, hoc est in carne mea, bonum. Jamdudum dixeras, Quod operor, ignoro. Si ignoras, quomodo scis? Modo dicis, Ignoro; modo dicis, Scio: ego quomodo intelligam, nescio. An hoc est quod intelligo? Ubi enim ait, Quod operor, ignoro; dixit ignoro, non approbo, non accepto, non mihi placet, non consentio, non laudo. Non enim et Christus eos ignorabit, quibus dicturus est, Non novi vos (Matth. VII, 23) . Prorsus etiam hoc intelligo, Quod enim operor, ignoro: quia", + "candidate_score": 0.642395, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_161", + "bdc_text": "ze morgen gessen . Nitt waiß ich , wie man dasselbig verston soll und was sy mitt im gehandelt .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_4071", + "psc_text": "dabat. Quis dabat? Ille utique dabat, qui plus accipere volebat. Unde dabat? numquid de suo? quid enim habebat, quod non acceperat? Cui dabat? Nonne illi qui creaverat et quod accipiebat, et a quo accipiebat? Magnum hoc ministerium, magnum hoc opus, magnum donum. Et tamen Maria meliorem partem elegit, quae non auferetur ab ea. Pars ergo Marthae transit: sed, ut dixi, merces pro illa data non transit. CAPUT V. 5. Pars Mariae quomodo non transit. Pars vero Mariae non transit. Videte quomodo non transeat. Unde delectabatur Maria quando audiebat? Quid manducabat? quid bibebat? Scitis quid manducabat, quid bibebat? Ipsum Dominum interrogemus, qui talem suis praeparat mensam, ipsum interrogemus. Beati, inquit, qui esuriunt et sitiunt justitiam, quoniam ipsi saturabuntur (Matth. V, 6) . De isto fonte, de isto horreo justitiae sancta Maria sedens ad pedes Domini, quasdam esuriens micas accipiebat. Tantum enim Dominus tunc dabat, quantum illa capiebat. Totum autem tantum quantum", + "candidate_score": 0.641502, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_45", + "bdc_text": "etwas guͦts aussgericht werden und die sachen ettwas bessern .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1263", + "psc_text": "ista? Fac judicium, fac justitiam. Bona sunt quae habes: fac judicium, fac justitiam; esto et tu bonus inter bona tua. Erubesce bonis tuis: esto bonus mansurus inter bona peritura. Erubesce bonis tuis: noli esse malus in eis, ne pereas cum eis. Caetera quomodo se habeant, fratres mei, quomodo sit servanda justitia, et quomodo diligenda misericordia, et quomodo debeat quisque paratus esse ire cum Domino Deo suo, alio tempore, donante Domino, disputabimus vobis. Tenete me debitorem, ne diu habeatis fatigatorem, sed pro viribus meis adjutorem. SERMO XLIX . In eumdem Michaeae locum, de justitia quae facienda jussa est: et in Matthaei caput XX, de conductis in viuea. Habitus ad Mensam sancti Cypriani, in die dominico. CAPUT PRIMUM. NUM. 1. Superioris sermonis mentio. Lectiones sanctas plures, cum recitarentur, audivimus, et de his nos oportet dicere, quod Dominus fuerit donare dignatus. Sed lectionum omnis auditor quod recentius lectum est magis meminit, et ut", + "candidate_score": 0.64113, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_161", + "bdc_text": "ze morgen gessen . Nitt waiß ich , wie man dasselbig verston soll und was sy mitt im gehandelt .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_4072", + "psc_text": "qui talem suis praeparat mensam, ipsum interrogemus. Beati, inquit, qui esuriunt et sitiunt justitiam, quoniam ipsi saturabuntur (Matth. V, 6) . De isto fonte, de isto horreo justitiae sancta Maria sedens ad pedes Domini, quasdam esuriens micas accipiebat. Tantum enim Dominus tunc dabat, quantum illa capiebat. Totum autem tantum quantum in illa sua futura mensa daturus est, nec ipsi discipuli, nec ipsi Apostoli capere tunc poterant, quando illis dicebat: Adhuc habeo vobis multa dicere; sed non potestis illa audire modo (Joan. XVI, 12) . Unde ergo Maria, ut dixi, delectabatur? Quid manducabat, quid bibebat avidissimis cordis faucibus? Justitiam, veritatem. Veritate delectabatur, veritatem audiebat: veritati inhiabat, veritati suspirabat. Veritatem esuriens manducabat, sitiens bibebat: et ipsa reficiebatur, et unde pascebatur non minuebatur. Unde Maria delectabatur? quid manducabat? Immoror, quia delector. Audeo dicere, ipsum manducabat quem audiebat. Si enim veritatem manducabat, nonne ipse dixit, Ego sum veritas (Id. XIV, 6) ? Et quid", + "candidate_score": 0.640051, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_90", + "bdc_text": "Folgender Brief enthält ähnliche Nachrichten wie diejenigen in einem in Lübeck am 9 .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_4169", + "psc_text": "non multum diversus. Etenim dicuntur Ariani confessi fuisse quia vel similis est Patri Filius; et si non aequalis dixerunt, sed similis, Ille, nec similis. Et iste ergo negat Christum. Si enim Christus verus Patri aequalis est et similis, profecto qui negat aequalem, negat Christum; qui negat similem, negat Christum. Qui ergo negat aequalem et similem, negat in carne venisse Christum. Quaero enim: Venit in carne Christus? Respondet: Venit. Et putamus quia confitetur. Interrogo: Quis Christus venit in carne? aequalis Patri, an inaequalis? Respondet: Inaequalis. Inaequalem ergo Patri dicis venisse in carne: negas Christum in carne venisse, quia Christus aequalis est Patri. 7. Sabellianus. Sabellianum audi. Ipse est Filius, qui est et Pater. Hoc dicit, hinc pungit, hinc venena diffundit. Ipse est, inquit, Pater. Quando vult, Filius est: quando vult, Pater est. Non est ipse Christus. Et tu erras, si hunc Christum dicis in carne venisse: quia iste Christus non est,", + "candidate_score": 0.639528, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_45_47", + "bdc_text": "etwas guͦts aussgericht werden und die sachen ettwas bessern . Das ewer AidgnossenDie durch die Neun Orte zurückgerufenen eidgenössischen Söldner ; s. zuletzt Nr. 2505 und Anm. 48 .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3971", + "psc_text": "venit in mundum peccatores salvos facere, quorum primus ego sum. Nulla causa fuit veniendi Christo Domino, nisi peccatores salvos facere. Tolle morbos, tolle vulnera, et nulla causa est medicinae. Si venit de coelo magnus medicus, magnus per totum orbem terrae jacebat aegrotus. Ipse aegrotus genus humanum est. Sed non omnium est fides (II Thess. III, 2). Novit Dominus qui sunt ejus (II Tim. II, 19). Superbiebant Judaei, extollebant se, alta sapiebant, justos se putabant, et Dominum colligentem peccatores insuper accusabant. Qui ergo superbiebant et alta sapiebant, relicti sunt in montibus, ad nonaginta novem pertinent (Matth. XVIII, 12). Quid est, relicti sunt in montibus? Relicti sunt in timore terreno. Quid est, ad nonaginta novem pertinent? In sinistra sunt, non in dextera. Nonaginta enim et novem in sinistra numerantur; unum adde, ad dexteram transitur. Venit ergo, ut ipse alio loco dicit, Venit Filius hominis quaerere et salvare quod perierat (Luc. XIX, 10)", + "candidate_score": 0.639344, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_44_46", + "bdc_text": "s. Nr. 2515 , Anm. 13 . etwas guͦts aussgericht werden und die sachen ettwas bessern . Das ewer AidgnossenDie durch die Neun Orte zurückgerufenen eidgenössischen Söldner ;", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3971", + "psc_text": "venit in mundum peccatores salvos facere, quorum primus ego sum. Nulla causa fuit veniendi Christo Domino, nisi peccatores salvos facere. Tolle morbos, tolle vulnera, et nulla causa est medicinae. Si venit de coelo magnus medicus, magnus per totum orbem terrae jacebat aegrotus. Ipse aegrotus genus humanum est. Sed non omnium est fides (II Thess. III, 2). Novit Dominus qui sunt ejus (II Tim. II, 19). Superbiebant Judaei, extollebant se, alta sapiebant, justos se putabant, et Dominum colligentem peccatores insuper accusabant. Qui ergo superbiebant et alta sapiebant, relicti sunt in montibus, ad nonaginta novem pertinent (Matth. XVIII, 12). Quid est, relicti sunt in montibus? Relicti sunt in timore terreno. Quid est, ad nonaginta novem pertinent? In sinistra sunt, non in dextera. Nonaginta enim et novem in sinistra numerantur; unum adde, ad dexteram transitur. Venit ergo, ut ipse alio loco dicit, Venit Filius hominis quaerere et salvare quod perierat (Luc. XIX, 10)", + "candidate_score": 0.63905, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_45_47", + "bdc_text": "etwas guͦts aussgericht werden und die sachen ettwas bessern . Das ewer AidgnossenDie durch die Neun Orte zurückgerufenen eidgenössischen Söldner ; s. zuletzt Nr. 2505 und Anm. 48 .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_4052", + "psc_text": "tribunal, et constitue te ante te, et judica te: et si pravum inveneris, corrige te. Propono ergo. Deus dicit in lege sua, inventionem esse reddendam (Deut. XXII, 3): Deus in lege sua dicit, quam primo populo dedit, pro quibus Christus nondum erat mortuus, inventionem tanquam alienum esse reddendam; si quisquam, verbi gratia, in via inveniat alienum sacculum solidorum, debere reddere. Sed nescit cui? Non se excusat ignorantia, si non dominetur avaritia. CAPUT VII. 8. Exemplum eximium de restituenda re aliena. Dicam vestrae Charitati, quoniam dona Dei sunt; et sunt in populo Dei qui non frustra audiunt verbum Dei: dicam quod fecerit pauperrimus homo, nobis apud Mediolanum constitutis; tam pauper, ut proscholus esset grammatici: sed plane christianus, quamvis ille esset paganus grammaticus; melior ad velum, quam in cathedra. Invenit sacculum, nisi forte me numerus fallit, cum solidis ferme ducentis: memor legis proposuit pittacium publice. Reddendum enim sciebat; sed cui redderet, ignorabat.", + "candidate_score": 0.636047, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_169_171", + "bdc_text": "by imGemeint ist wohl Landgraf Philipp. gehapt und fragen lassen , wess er sich zuͦ ime versechen soͤlle . Hat erder Landgraf. innFarner . in seinem leger die rustung sechen lassen und im gesagt , er solle seinem herrenMelchior Zobel.", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2452", + "psc_text": "medicus recumbebat, et quaesisse pia impudentia sanitatem. Irruens quasi importuna convivio, opportuna beneficio (noverat enim quanto morbo laboraret, et illi sanando idoneum esse ad quem venerat, sciebat): accessit ergo, non ad caput Domini, sed ad pedes, et quae diu male ambulaverat, vestigia recta quaerebat. Prius fudit lacrymas, sanguinem cordis, et lavit Domini pedes obsequio confessionis. Capillis suis tersit, osculata est, unxit: tacita loquebatur; non sermonem promebat, sed devotionem ostendebat. CAPUT II. 2. Pharisaei superbi cogitatio. Quia ergo tetigit Dominum, rigando, osculando, tergendo, ungendo pedes ejus: Pharisaeus qui invitaverat Dominum Jesum Christum, quia ex illo genere erat hominum superborum, de quibus Isaias propheta dicit, Qui dicunt Longe recede a me, noli me tangere, quoniam mundus sum (Isai. LXV, 5) ; putavit Dominum nescisse mulierem: Hoc apud se cogitabat, et dicebat in corde suo: Hic si esset propheta, sciret quae mulier illi accessit ad pedes. Ideo eum nescire credidit, quia illam non", + "candidate_score": 0.635123, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_199_201", + "bdc_text": "Wellt imder Angelegenheit : Gemeint ist die Suche nach einem Boten . sonst wohl recht thaintun. . [3 .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2553", + "psc_text": "quod forte tu per simplicitatem fidei nesciebas: et non est unde reficias esurientem, et te admonitus invenis indigentem; et cum vis docere, cogeris discere: et dum erubescis eum qui interrogavit, quod quaerebat non in te inveniens, compelleris quaerere, ut merearis invenire. 3. Amicus alius media nocte interpellatus ut det tres panes. Et ubi quaeras? Ubi, nisi in dominicis Libris? Fortassis quod ille interrogavit, in libro positum est, sed obscurum est. Forte dixit hoc Apostolus in Epistola sua. Sic dixit, ut legere possis, intelligere non possis: transire non permitteris. Urget enim interrogator; ipsum Paulum, aut Petrum, aut aliquem prophetam interrogare non sineris. Jam enim requiescit familia ista cum Domino suo, et saeculi hujus ignorantia valida est, hoc est, nox media, et urget amicus esuriens. Tibi forte sufficiebat simplex fides, illi non sufficit. Numquid deserendus est? numquid de domo projiciendus est? CAPUT III. Ergo ad ipsum Dominum, ad ipsum cum quo familia", + "candidate_score": 0.634629, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_138", + "bdc_text": "Zu dessen zweideutigem Verhalten s. Nr. 2491 , Anm. 30 .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3073", + "psc_text": "qui falsum esse aliquid putat, et pro vero dicit, sive illud verum sit, sive falsum. Intuemini quid addiderim. Sive illud verum sit, sive falsum, tamen qui falsum putat, et verum asserit, mentitur: fallere affectat. Quid enim ei prodest, quia verum est? Interim ipse hoc falsum putat, et dicit tanquam verum sit. Verum est in se illud quod dicit, in se verum est: apud illum falsum est, non hoc habet conscientia ejus quod loquitur; aliud in se cogitat verum esse, aliud foras profert pro veritate. Duplex cor est, non simplex: non quod ibi habet hoc profert. Duplex cor olim reprobatum. Labia dolosa in corde et corde locuti sunt mala (Psal. XI, 3) . Sufficeret ut diceret, in corde locuti sunt mala; ubi est labia dolosa? Quid est dolus? Cum aliud agitur, aliud obtenditur. Labia dolosa non simplex cor; et quia non simplex cor, ideo in corde et corde; ideo bis corde,", + "candidate_score": 0.634044, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_118_120", + "bdc_text": "zufüred. . Im stifft PremBremen . und Munden Minden im Bistum Münster .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2802", + "psc_text": "proprietate. Recens baptizati in albis. Redi mecum, humana infirmitas, redi ergo. Humana ipsa comprehendamus, si possumus. Homines sumus et nos qui loquimur, et hominibus loquimur, et sonum vocis edimus. Ad aures hominum sonum vocis nostrae perducimus, et per nostrae vocis sonum et intellectum quomodocumque per aurem in corde ponimus. Hinc ergo quod possumus, ut possumus, eloquamur, hoc comprehendamus. Si autem neque hoc comprehendere valuerimus, ad illud quid sumus? Ecce auditis me: verbum facio. Si quis hinc exeat et interrogetur foris quid hic agitur, respondet: Verbum Episcopus facit. Verbum facio de Verbo. Sed quale verbum, de quali Verbo? Mortale verbum, de immortali Verbo; mutabile verbum, de immutabili Verbo; transitorium verbum, de aeterno Verbo. Tamen attendite verbum meum. Dixeram enim vobis, Verbum Dei ubique totum est. Ecce facio vobis verbum: ad omnes pervenit quod dico. Ut ad omnes perveniret quod dico, numquid divisistis quod dico? Si pascerem vos, ut non mentem vestram,", + "candidate_score": 0.633482, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_118_120", + "bdc_text": "zufüred. . Im stifft PremBremen . und Munden Minden im Bistum Münster .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1853", + "psc_text": "sed, in verbo. Et sanctus Jacobus: Estote, inquit, factores verbi, et non auditores tantum (Jacobi I, 22) . Non ait et ipse, Verborum; sed, verbi: quamvis tam multa verba de Scripturis sanctis in ecclesia celebriter et solemniter legantur, dicantur, audiantur. Sicut ergo quantocumque tempore quisquis nostrum in praedicando Evangelio laboraverit, non verborum, sed verbi dicitur praedicator; et quantocumque tempore quisquis vestrum nostram praedicationem diligenter atque instanter audierit, non verborum, sed verbi audiendi studiosissimus nuncupatur: ita eo more quo Scripturae loquuntur, et quem novit ecclesiastica consuetudo, quisquis universa sua vita, qua istam gerit carnem, quantalibet longitudine protendatur, quaecumque verba vel ore vel sola cogitatione locutus fuerit corde impoenitenti, contra remissionem peccatorum quae fit in Ecclesia, verbum dicit contra Spiritum sanctum. 23. Omnis alia blasphemia, dimisso peccato in Spiritum sanctum, dimittitur, quare. Ideo autem non solum verbum quod dictum fuerit contra Filium hominis, sed omne prorsus peccatum et blasphemia remittetur hominibus; quia", + "candidate_score": 0.633107, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_5", + "bdc_text": "böswilliges Märchen . gewest deren , die soͤlichs gern saͤchen. Gott hab lob! Der well die luge mitt der warhait gwaltiklich dempfen. So hab ich euch aber by demUnbekannt. , der mir ewern brieffEin nicht erhaltener Brief Bullingers , dessen Empfang Blarer am 27 .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2115", + "psc_text": "fratres, adhuc accipite sacramentum majus. In septuagesimo septimo numero mysterium est remissionis peccatorum. Tot generationes inveniuntur a Christo usque ad Adam. Deinde paulo diligentius interroga ipsius numeri secretum, latebrasque ejus inquire: pulsa diligentius, ut aperiatur tibi. Justitia lege Dei constat: verum est. Nam lex in decem praeceptis commendatur. Ideo ille debebat decem millia talentorum. Ipse est ille memorabilis Decalogus scriptus digito Dei, traditus populo per Moysen famulum Dei. Debebat ergo ille decem millia talentorum: omnia peccata significat, propter numerum legis. Debebat et ille centum denarios: non minus ab eodem numero. Nam et centies centum fit decem millia; et decies deni, centum. Et ille decem millia talentorum, et ille decies denos. A legitimo enim numero non recessum est, in quo utroque invenies utraque peccata. Uterque debitor, et uterque veniae deplorator et impetrator: sed ille servus malus, servus ingratus, iniquus, noluit rependere quod accepit, noluit praestare quod illi indigno praestitum fuit. CAPUT", + "candidate_score": 0.632195, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_136_138", + "bdc_text": "von unß noch wunder hoͤren . So ist der kunig uss DenmarckChristian III . Zu dessen zweideutigem Verhalten s. Nr. 2491 , Anm. 30 .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2212", + "psc_text": "CAPUT III. 3. Miracula nunc majora Christus operatur. Haec ergo fecit Dominus, ut invitaret ad fidem. Haec fides nunc fervet in Ecclesia, toto orbe diffusa. Et nunc majores sanitates operatur, propter quas non est dedignatus tunc exhibere illas minores. Sicut enim animus melior est corpore; sic et melior salus animi, quam salus corporis. Modo caro caeca non aperit oculos miraculo Domini; et cor caecum aperit oculos sermoni Domini. Modo non resurgit mortale cadaver; resurgit anima, quae mortua jacebat in vivo cadavere. Modo aures corporis surdae non aperiuntur: sed quam multi habent aures clausas cordis, quae tamen verbo Dei penetrante patescunt, ut credant qui non credebant, et bene vivant qui male vivebant, et obediant qui non obediebant? et dicimus, Ille credidit; ac miramur, cum audimus de his quos aliquando duros noveramus. Cur ergo nunc miraris credentem, innocentem, Deo servientem; nisi quia conspicis videntem, quem noveras caecum; conspicis viventem, quem noveras mortuum;", + "candidate_score": 0.631927, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_136_138", + "bdc_text": "von unß noch wunder hoͤren . So ist der kunig uss DenmarckChristian III . Zu dessen zweideutigem Verhalten s. Nr. 2491 , Anm. 30 .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2434", + "psc_text": "Miracula Domini in corporibus et in animis. Miracula Domini nostri et Salvatoris Christi Jesu, omnes quidem audientes et credentes movent: sed alios atque alios aliter et aliter. Quidam enim corporalia ejus miracula stupentes, majora intueri non norunt: quidam vero ea quae gesta audiunt in corporibus, nunc amplius in animis admirantur. Dicit ipse Dominus, Sicut enim Pater suscitat mortuos, et vivificat; sic et Filius quos vult, vivificat (Joan. V, 21) . Non utique alios Filius, alios Pater; sed eosdem Pater et Filius: quia omnia Pater per Filium. Nemo ergo dubitet qui christianus est, etiam nunc mortuos suscitari. Sed omnis homo habet oculos, quibus videre potest mortuos resurgere ita, ut resurrexit filius hujus viduae, qui modo ex Evangelio recitatus est: unde autem videant homines resurgere mortuos in corde, non omnes habent, nisi qui jam resurrexerunt in corde. Amplius est resuscitare semper victurum, quam suscitare iterum moriturum. CAPUT II. 2. Mortuorum duo genera.", + "candidate_score": 0.63115, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_45", + "bdc_text": "etwas guͦts aussgericht werden und die sachen ettwas bessern .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_447", + "psc_text": "Deus nunc judicat quaedam, non omnia. Verumtamen etiam modo debet quisque attendere, quia quando vult Deus, respicit et judicat, et ad horam non differt: quando autem vult, differt. Et unde hoc? Quia si nunquam in praesenti judicaret, non esse Deus crederetur: si omnia in praesenti judicaret, nihil judicio reservaret. Ad hoc enim multa servantur judicio, et quaedam in praesentia judicantur, ut illi qui differuntur, timeant et convertantur. Non enim amat Deus damnare, sed salvare: et ideo patiens est in malos, ut de malis faciat bonos. Sed dicit Apostolus, quia revelabitur ira Dei super omnem impietatem (Rom. I, 18) , et reddet Deus unicuique secundum opera sua. Admonet autem et corripit hominem contemnentem; et dicit, An divitias bonitatis et longanimitatis ejus contemnis? Quia bonus est in te, quia longanimis est in te, quia patiens est in te, quia differt te et non aufert te, contemnis, et omnino nullum judicium Dei putas:", + "candidate_score": 0.630639, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_188_190", + "bdc_text": "hie obenin Süddeutschland. -Siehe oben Anm. 47 . sein , aber nitt mitt allem hauffen . Der soll erst hernach kommen .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2815", + "psc_text": "Factus est filius hominis: sed non cessavit esse Filius Dei. Per hoc Mediator in medio. Quid est, in medio? Nec sursum, nec deorsum, Quomodo nec sursum, nec deorsum? Nec sursum, quia caro: nec deorsum, quia non peccator. Sed tamen in quantum Deus, semper sursum. Nec enim sic venit ad nos, ut dimitteret Patrem. A nobis ivit, et non nos dimisit: ad nos veniet, et illum non dimittet. SERMO CXXII . De verbis Evangelii Joannis, Cum esses sub ficu, vidi te, etc., cap. I, V\\ 48-51. CAPUT PRIMUM. 1. Nathanael sub ficu, genus humanum sub peccato. Quod dictum audivimus a Domino Jesu Christo Nathanaeli, si bene intelligamus, non ad ipsum pertinet solum. Ipse quippe Dominus Jesus sub ficu vidit omne genus humanum. Isto enim loco intelligitur per arborem fici significasse peccatum. Non ubique hoc significat, sed hoc loco, ut dixi, ea scilicet significandi congruentia, qua nostis primum hominem, quando peccavit, foliis", + "candidate_score": 0.629634, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_169", + "bdc_text": "by imGemeint ist wohl Landgraf Philipp. gehapt und fragen lassen , wess er sich zuͦ ime versechen soͤlle .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_19", + "psc_text": "perversae opinionis. Et quando per duplex velamen poterit videri quod lucet in Evangelio? CAPUT III. Displicet tibi tentans Deus, displiceat tibi tentans Christus. Sed cum placuerit tibi tentans Christus, placeat tibi tentans Deus. Et Christus enim Filius Dei Deus, et cum Patre Christus unus Deus. Ubi igitur legimus tentantem Christum? Evangelium loquitur: ait enim Philippo, Unde ememus panes, ut manducent hi? Et sequitur Evangelista: Hoc autem dicebat, tentans eum: ipse enim sciebat quid esset facturus (Joan. VI, 5 et 6) . Refer nunc animum ad Deum tentantem Abraham. Hoc enim dicebat et Deus, tentans Abraham: ipse enim sciebat quid esset facturus. Agnoscitur tentator Christus, agnoscitur tentator Deus: corrigatur tentator haereticus. Non enim sic tentat haereticus, quomodo tentat Deus. Deus enim tentat, ut aperiat homini: haereticus tentat, ut Deum sibi claudat. 3. Tentare Dei, quo spectat. Ergo noverit Charitas vestra, tentatione Deum non id agere, ut ipse aliquid cognoscat quod ante", + "candidate_score": 0.628476, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_125", + "bdc_text": "kommen , sollend sy gnuͦg leut vor inen findenVgl .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_150", + "psc_text": "de gente non sancta: cum Dominus venerit in claritate sua cum Angelis sanctis, et colligentur ante eum omnes gentes, et segregabit eos, sicut pastor segregat oves ab haedis: et ponentur justi ad dexteram, haedi autem ad sinistram: et illis dicetur, Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum; illis autem, Ite in ignem aeternum, qui praeparatus est diabolo et angelis ejus (Id. XXV, 31-41) . SERMO VI . De eo quod apparuit Dominus Moysi in rubo . CAPUT PRIMUM. 1. Quomodo Deus Moysi apparuit. --Cum sanctae lectiones legerentur, in ea quae scripta sunt in prima lectione, quae nobis recitata est, animo intendimus, et ea quae Dominus suggerit, breviter cum vestra Sanctitate participare curamus: ne carnaliter accipientes divina mysteria, non solum non proficiatis, sed etiam deficiatis. Occurrit enim primo aspectibus nostris ex illa lectione divina, quod Deus apparuit Moysi. Apparere autem per substantiam suam, sicuti est, nonnisi mundis cordibus dignatur. Sic enim scriptum", + "candidate_score": 0.627321, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_144", + "bdc_text": "beschlossen , alswie auch. den Sundt , das nieman weder hinder sich noch fur sich kanSiehe aber Nr. 2511 , Anm. 30. .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_5", + "psc_text": "itaque hic sic audis quod ait, in ipso, ut intelligas et, per ipsum; sic in eo quod dicit Joannes, Omnia per ipsum, etiam in ipso intelligere cogeris. Et quemadmodum hic non mihi aufertur intellectus, quo intelligo in ipso facta esse omnia, cum per ipsum legam; sic in Genesi cum legam in ipso factum esse coelum et terram, quis me intelligere prohibet et per ipsum? Nisi forte e duobus Testamentis Manichaei transferunt litem, et eam inter beatissimos testes Novi Testamenti, hoc est, inter Paulum Joannemque constituunt: quia ille ait, in ipso; ille, Et per ipsum. Sed nos, sicut Paulum et Joannem contrarios sibi esse non credimus; ita de Moysi et Pauli concordia etiam ipsos cogimus confiteri. 4. Et quoniam sicut isti duo sibi, sic etiam Joannes consentit ambobus; quia ita dixit, per ipsum, ut in ipso intelligi non prohibeat. CAPUT IV. Omnia divina scripta inter se pacata consistunt. Sed quemadmodum solet", + "candidate_score": 0.626168, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_66_68", + "bdc_text": "Man schlecht by unsern nachpuren in des bischoffsJohann V. von Weeze . doͤrffern WolmatingenWollmatingen , heute Stadtteil von Konstanz. , etc. , um Man schlecht . . . um :", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3371", + "psc_text": "et non victus malo ejus, vicerit in bono malum; plerumque illum inimicitiarum suarum poenitebit, et irascetur sibi, quod tam bonum hominem laeserit. Ipsa vero ustio, poenitentia est, quae tanquam carbones ignis inimicitias ejus malitiasque consumit. SERMO CL . De verbis Actuum Apostolorum, Quidam autem Epicurei et Stoici philosophi disserebant cum eo, etc. cap. XVII, V\\. 18-34. Habitus Carthagini. CAPUT PRIMUM. 1. Paulus apud Athenienses praedicans. Advertit nobiscum Charitas vestra, cum legeretur liber Actuum Apostolorum, Paulum locutum esse Atheniensibus, et ab eis qui praedicationem veritatis irridebant, dictum fuisse verborum seminatorem. Dictum est quidem ab irridentibus, sed non respuendum est a credentibus. Erat enim revera ille seminator verborum, sed messor morum. Et nos licet tantilli et nequaquam illius excellentiae comparandi, in agro Dei, quod est cor vestrum, verba Dei seminamus, et uberem messem de vestris moribus exspectamus. Verumtamen unde admonemur loqui Charitati vestrae, quod ipsa lectione continetur, hortamur attentius advertatis, si quomodo", + "candidate_score": 0.62348, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_88", + "bdc_text": "PC IV/2 Reg. hoptman uber die unsern. [ Ohne Unterschrift. ] [ Beilage :", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3537", + "psc_text": "inquit, os ejus, et invenies ibi staterem, id est, duas didrachmas, quatuor drachmas: quia didrachma, id est, duae drachmae, in caput exigebatur. Invenies ibi staterem, hoc est, quatuor drachmas, da eis pro me et te (Matth. XVII, 23-25) . Quid est, Pro me et te? Ipse Christus, Petrus, Ecclesia Christi, Ecclesiae quatuor Evangelia. Mysterium latebat: Christus tamen tributum non debitum persolvebat. Sic persolvit et mortem: non debebat, et persolvebat. Ille nisi indebitum solveret, nunquam nos a debito liberaret. CAPUT VIII. 8. Christus peccatum factus.--Quod ergo impossibile erat Legis, quae faciebat praevaricatorem, quia nondum mens convicta quaesierat Salvatorem; in quo infirmabatur per carnem, misit Deus Filium suum in similitudinem carnis peccati, et de peccato damnavit peccatum in carne. Quomodo ergo non habebat peccatum, si de peccato damnavit peccatum? Jam aliquando exposuimus vobis hoc: sed qui meminerunt, recognoscant; qui non audierunt, audiant; qui obliti sunt, recolant. Peccatum vocabatur in Lege sacrificium pro", + "candidate_score": 0.622765, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_156", + "bdc_text": "augustiVon Bullingers Hand nach einem von ihm gezogenen Strich unter der Beilage. .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_865", + "psc_text": "manus? A mari usque ad mare, et a flumine usque ad terminos orbis (Psal. LXXI, 8) , quo pervenit. Unde non frustra dictum est, In dexteram et sinistram extende (Isai. LIV, 3) . Extendit manus suas, sed ad utilia. CAPUT IX. 13. Brachia quoque sua firmavit in fusum. Non ab infundendo: sed in illud instrumentum lanificii, quod vocant fusum. De fuso isto, quod Dominus donat, dicam: neque enim ista lanificia sunt a viris aliena. Audite quid sit, Brachia sua firmavit in fusum. Potuit dicere, In colum. Fusum dixit, forte non frustra. Quamvis possit videri, nec absurde intelligi de fuso lanificium significatum, de lanificio bonum opus, tanquam castae mulieris et matronae impigrae et diligentis: tamen ego, charissimi, in isto fuso, quod intelligo, non tacebo. Omnis qui vivit in bonis operibus in sancta Ecclesia, non neglector, sed effector praeceptorum Dei, quid faciat eras, nescit; quid fecerit hodie, scit. De futuro opere timet,", + "candidate_score": 0.622596, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_125", + "bdc_text": "kommen , sollend sy gnuͦg leut vor inen findenVgl .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_878", + "psc_text": "lege aliam prophetiam: Veniet ad judicium cum senioribus populi sui (Isai. III, 14) . In illo concilio, hoc est, in illo judicio, judicantibus secum sanctis, quibus dictum est, Sedebitis super duodecim sedes, judicantes duodecim tribus Israel (Matth. XIX, 28) , conspicuus erit. Veniet enim Filius hominis, sicut dixit, in majestate sua, et omnes Angeli ejus cum eo (Id. XXV, 31) . Ibi omnes Angeli et Archangeli coelorum, et Angeli annuntiatores verbi Dei. Etenim et propheta dictus est angelus: angelus enim nuntius est. Et, Ecce ego mitto angelum meum ante faciem tuam, de Joanne dictum est (Id. XI, 10); et, Sicut angelum Dei excepistis me, Apostolus loquitur (Galat. IV, 14). Ille ergo, ille alicubi nunc demorans, de quo multi dicunt, Quando venturus est? aut, Quis venturus est? conspicuus erit in portis, hoc est, in aperto, in manifesto. In portis conspicuus erit: sed alios admittet, contra alios claudet. Erit conspicuus in portis", + "candidate_score": 0.620444, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_46_48", + "bdc_text": "Das ewer AidgnossenDie durch die Neun Orte zurückgerufenen eidgenössischen Söldner ; s. zuletzt Nr. 2505 und Anm. 48 . nitt widerum haim wellend , bringt by ettlichen sorg , es moͤchte vyl und gros ß unrat verursachen .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3971", + "psc_text": "venit in mundum peccatores salvos facere, quorum primus ego sum. Nulla causa fuit veniendi Christo Domino, nisi peccatores salvos facere. Tolle morbos, tolle vulnera, et nulla causa est medicinae. Si venit de coelo magnus medicus, magnus per totum orbem terrae jacebat aegrotus. Ipse aegrotus genus humanum est. Sed non omnium est fides (II Thess. III, 2). Novit Dominus qui sunt ejus (II Tim. II, 19). Superbiebant Judaei, extollebant se, alta sapiebant, justos se putabant, et Dominum colligentem peccatores insuper accusabant. Qui ergo superbiebant et alta sapiebant, relicti sunt in montibus, ad nonaginta novem pertinent (Matth. XVIII, 12). Quid est, relicti sunt in montibus? Relicti sunt in timore terreno. Quid est, ad nonaginta novem pertinent? In sinistra sunt, non in dextera. Nonaginta enim et novem in sinistra numerantur; unum adde, ad dexteram transitur. Venit ergo, ut ipse alio loco dicit, Venit Filius hominis quaerere et salvare quod perierat (Luc. XIX, 10)", + "candidate_score": 0.619129, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_46_48", + "bdc_text": "Das ewer AidgnossenDie durch die Neun Orte zurückgerufenen eidgenössischen Söldner ; s. zuletzt Nr. 2505 und Anm. 48 . nitt widerum haim wellend , bringt by ettlichen sorg , es moͤchte vyl und gros ß unrat verursachen .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3972", + "psc_text": "sunt in montibus? Relicti sunt in timore terreno. Quid est, ad nonaginta novem pertinent? In sinistra sunt, non in dextera. Nonaginta enim et novem in sinistra numerantur; unum adde, ad dexteram transitur. Venit ergo, ut ipse alio loco dicit, Venit Filius hominis quaerere et salvare quod perierat (Luc. XIX, 10) . Totum enim perierat: ex quo peccavit unus, ubi erat totum periit totum. Sed venit unus sine peccato, qui salvos faceret a peccato. Isti autem superbiendo, quod est pejus, et aegrotabant, et sanos se esse credebant. CAPUT II. 2. Judaeorum periculosior aegritudo. Judaei in medicum insanientes. Periculosius aegrotant, qui mentem febribus perdiderunt. Illi rident, et sani plorant. Ridet enim phreneticus; sed non est sanus. Porro autem qui mentis est sanae, plorat phreneticum ridentem. Primum, si duo ista proponas, Quid est melius, ridere, an plorare? quis non sibi eligat ridere? Denique propter dolorem salubrem poenitentiae, in fletu Dominus posuit officium, in", + "candidate_score": 0.618471, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_217_219", + "bdc_text": "augusti . Waiß nitt , wann ich bottschafft haben werd ; vyllich geb ichs unsern metzgern oder karrernFuhrleuten. .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2101", + "psc_text": "Quando videmus homines proficere in verbis Dei. Quando laborat cum gaudio operarius in agro? Quando attendit arborem, et fructum videt; quando attendit segetem, et frugum in area prospicit ubertatem: non sine causa laboravit, non sine causa dorsum curvavit, non sine causa manus attrivit, non sine causa frigus et aestum toleravit. Hoc est quod ait, Ut cum gaudio hoc faciant, et non cum tristitia; non enim expedit vobis. Numquid dixit, Non illis expedit. Non; sed dixit, Non expedit vobis. Nam illi praepositi quando contristantur de malis vestris, expedit illis; ipsa tristitia prodest illis: sed non expedit vobis. Nihil autem nobis volumus expedire, quod non expedit vobis. Simul ergo in Dominico agro, fratres, bonum operemur; ut simul de mercede gaudeamus. SERMO LXXXIII . De verbis Evangelii Matthaei, cap. XVIII, 21, 22, Quoties peccabit in me frater meus, etc. CAPUT PRIMUM. 1. De remittendis injuriis. Hesterna die sanctum Evangelium admonuit nos non negligere", + "candidate_score": 0.615542, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_104", + "bdc_text": "iulii beschechen. Ist allso herr Bernhart von Mellingen , hoptman zuͦ Wolfbeutel , mitt seinen knechten abgezogen herin in die statt und von unsren herren ainem rath in der thuͦmherren hoͤfder thumherren hof :", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1350", + "psc_text": "qui ei successerunt. Sequitur ergo captivitas, itur in Babyloniam. Non eunt soli mali; sed cum his pergunt etiam sancti. In illa captivitate erat Ezechiel propheta, in illa erat Daniel; ibi erant tres pueri inter flammas nobilitati. Ierunt autem secundum prophetiam Jeremiae prophetae. CAPUT IX. 14. Transitus Evangelii ad Gentes figuratus in transmigratione Babylonis. Mementote Jechoniam sine ulla culpa improbatum, inde destitisse regnare, et fecisse transitum ad Gentes, cum transmigratum est in Babyloniam: et attendite praemonstratam imaginem rerum futurarum in Domino Jesu Christo. Noluerunt enim Judaei sibi regnare Dominum nostrum Jesum Christum, in quo nullam culpam invenerunt. Reprobatus est in se, reprobatus etiam in servis suis; et transitum est in Gentes, tanquam in Babyloniam. Hoc enim et Jeremias prophetabat, jubere Dominum ut irent in Babyloniam. Et quicumque alii Prophetae dicebant populo ut non irent in Babyloniam, Jeremias pseudoprophetas arguebat. Qui Scripturas legunt, recordentur nobiscum: qui non legunt, credant nobis. Minabatur ergo", + "candidate_score": 0.614772, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_210_212", + "bdc_text": "habend siben tunnen gold . Des man gar ubel zuͦfriden gewesen . Und hat inen gesagt , sy sollind gedencken und disen stenden ouch siben lichen , oder wa nitt , muͤssind sydie Schmalkaldener .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2133", + "psc_text": "Pauperes sunt divites alterius saeculi, Apostoli sunt divites alterius saeculi, qui dicebant, Tanquam nihil habentes, et omnia possidentes (II Cor. VI, 10) . Ut sciatis de quibus loquatur divitibus, addidit, hujus mundi. Audiant ergo Apostolum divites hujus mundi: Praecipe, inquit, divitibus hujus mundi, non superbe sapere. Primus vermis divitiarum superbia. Mala tinea, totum rodit, et ad cinerem usque perducit. Praecipe ergo non superbe sapere, neque sperare in incerto divitiarum: ne forte dives dormias, et pauper surgas. Neque sperare in incerto divitiarum (Apostoli verba sunt); sed in Deo, inquit, vivo. Fur tibi tollit aurum, quis tollit tibi Deum? Quid habet dives, si Deum non habet? Quid non habet pauper, si Deum habet? Non ergo sperare in divitiis, ait; sed in Deo vivo, qui praestat nobis abundanter omnia ad fruendum; cum quibus omnibus et se ipsum. 4. De divitiis quid praestandum. Si ergo non debent de divitiis sperare, non in eis fidere,", + "candidate_score": 0.613824, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_51_53", + "bdc_text": "ist nicht passend. , dann ich hab sy nitt allwegimmer. an der hand . Item , so moͤchts der gemeltgenannte ( Vögeli ) . selbs nitt gern an sy haben , und mainen , sy hetten ouch ausserhalb ains rats oder der haimlichendes Heimlichen Rats von Konstanz. etwas practicIntrigen. mitt dem LavaterHans Rudolf Lavater. ;", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3156", + "psc_text": "valet lapis angularis, ut ex duabus faciat unam. Ad hoc valet ille pastor, ut de duobus gregibus faciat unum. Ergo Dominus docturus Ecclesiam, et habiturus scholam suam praeter Judaeos, sicut modo videmus, numquid credentes in se, ad Judaeos missurus erat, ut discerent? Sed nomine Pharisaeorum et Scribarum significavit quosdam in Ecclesia sua futuros, qui dicerent. et non facerent: se autem figuraverat in persona Moysi. Etenim personam ejus gerebat Moyses, et velum ante se ideo ponebat, quando loquebatur populo; quia quamdiu illi in Lege carnalibus gaudiis et voluptatibus dediti erant, et regnum terrenum quaerebant, velamen positum erat contra faciem eorum, ne viderent Christum in Scripturis. Ablato enim velamine, posteaquam passus est Dominus, visa sunt secreta templi. Ideo cum in cruce penderet, scissum est velum templi a summo usque deorsum (Matth. XXVII, 51): et aperte dicit apostolus Paulus, Cum autem transieris ad Christum, auferetur velamen. Qui autem non transierit ad Christum, quamvis", + "candidate_score": 0.613696, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_67", + "bdc_text": "doͤrffern WolmatingenWollmatingen , heute Stadtteil von Konstanz. , etc. , um Man schlecht . . .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_406", + "psc_text": "Constantia in ferendis intus malis. Sed ille calumniatur, et de bonis dicit falsa, plerumque illi creditur. Quid facit aurum? Undique palea est, ignis. Sordes pone, non fidem: esto mundior, ipsa exercitatione esto mundior; valeat tibi ille qui auferat quo sordidior es, non qui opprimat quod aurum es. Etenim si defeceris, peris in palea: et si peris in palea, aurum non eras, sed aurum te esse fingebas. Novit Dominus qui sunt ejus (II Tim. II, 19). Illi autem qui sunt mali, de quibus erubescis quando es inter malos qui sunt foris, memento quod non sint in domo magna ubi es, vas in honorem, sed in contumeliam. Instruxit te Apostolus, regat te Deus. Si mali non essent pro quibus oraremus, quando nobis diceretur, Orate pro inimicis vestris? An forte vellemus bonos habere inimicos? Unde fieri potest? Non habebis bonum inimicum, nisi fueris malus: si autem fueris bonus, inimicus tuus non erit, nisi", + "candidate_score": 0.609882, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_9_11", + "bdc_text": "da er noch kein Schreiben für Bullinger bereit hatte . )Klammern ergänzt . und euch erst geschribenAm 27 .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2995", + "psc_text": "Deinde post paululum: Quomodo potestis mihi credere, gloriam ab invicem exspectantes, et gloriam quae a Deo solo est, non quaerentes? Ad extremum ait: Non ego vos accuso apud Patrem: est qui vos accusat Moyses, in quem vos speratis. Si enim crederetis Moysi, crederetis forsitan et mihi: de me enim ille scripsit. Cum autem verbis illius non creditis, quomodo potestis mihi credere? Ad haec proposita nobis divinitus, ex ore Lectoris, sed ministerio Salvatoris, audite pauca non numeranda, sed appendenda. CAPUT II. 2. Christi verba ad discipulos, ad nos pariter spectant. Nam ista omnia facile est intelligere de Judaeis. Sed cavendum est, ne cum illos nimis attendimus, a nobis oculos auferamus. Discipulis enim suis Dominus loquebatur: et utique quod illis loquebatur, et nobis posteris loquebatur. Neque enim ad illos solos pertinet quod ait, Ecce ego vobiscum sum usque ad consummationem saeculi (Matth. XXVIII, 20) : sed ad omnes etiam postea futuros Christianos,", + "candidate_score": 0.609522, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_82_84", + "bdc_text": "August zog dann das Heer in Donau wörth ein ; s. Nr. 2531 , 57- 59. . Des wartet man mitt grossem verlangen .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1308", + "psc_text": "auro et argento dives est ille thesaurus, quem in agro ipse Dominus inventum, et a quodam mirabiliter laudabiliterque avaro venditis omnibus suis emptum esse testatur (Matth. XIII, 44). Nam ipsum Dominum praenuntians, et novi saeculi, hoc est, Ecclesiae tempora figurate, ut solet, designans Propheta, sic dicit: Adhuc unum modicum est, et ego commovebo coelum et terram, et mare et aridam, et movebo omnes gentes: et veniet Desideratus cunctis gentibus, et implebo domum istam gloria, dicit Dominus exercituum. Meum est aurum, et meum est argentum, dicit Dominus exercituum. Magna erit gloria domus istius novissimae plus quam primae, dicit Dominus exercituum; et in loco isto dabo pacem, dicit Dominus exercituum (Aggaei II, 710). CAPUT VII. 10. Aggaei locus vindicatur. Si vellent isti non esse canes et porci, quibus sanctum dare et margaritas projicere prohibemur; sed petentes accipere, et quaerentes invenire, et pulsantes aperiri sibi desiderarent (Matth. VII, 6-8); quam possent fortasse etiam", + "candidate_score": 0.609303, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_217_219", + "bdc_text": "augusti . Waiß nitt , wann ich bottschafft haben werd ; vyllich geb ichs unsern metzgern oder karrernFuhrleuten. .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2495", + "psc_text": "dexteras sibi datas fuisse, et signum concordiae, signum consonantiae, quod ab se ipsi didicerant, eis in nihilo discrepabat. Deinde placuisse dicit inter se et ipsos, ut ipse ad Gentes, illi autem in circumcisionem irent (Galat. II, 1-9); ille seminator, illi messores. Merito etiam Athenienses, quamvis nescientes, nomen suum ei dixerunt. Audientes enim ab eo verbum: Quis est, inquiunt, hic seminator verborum (Act. XVII, 18) . CAPUT II. 2. Messes duae, Judaeorum et Gentium. Attendite ergo, et delectet vos mecum inspicere agriculturam Dei, et in ea messes duas, unam transactam, aliam futuram: transactam in populo Judaeorum, futuram in populis Gentium. Probemus hoc: et unde nisi de Scriptura Dei Domini messis? Ecce habemus ibi praesenti capitulo dictum esse, Messis multa, operarii autem pauci. Rogate Dominum messis, ut mittat operarios in messem suam. Sed quia in illa messe futuri erant contradictores et persecutores Judaei: Ecce, inquit, mitto vos sicut agnos in medio luporum.", + "candidate_score": 0.607079, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_67", + "bdc_text": "doͤrffern WolmatingenWollmatingen , heute Stadtteil von Konstanz. , etc. , um Man schlecht . . .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2252", + "psc_text": "Ecclesia et bonos et malos, quod saepe dicimus frumentum et paleam. Nemo ante tempus deserat aream, toleret paleam in tritura, toleret in area. Quod enim toleret, in horreo non habebit. Veniet ventilator, qui dividet malos a bonis. Erit etiam corporalis separatio, quam modo spiritualis praecedit. A malis corde semper disjungimini; ad tempus caute corpore copulamini. Nec tamen negligentes sitis in corrigendis vestris, ad curam scilicet vestram quoquo modo pertinentibus, monendo, docendo, hortando, terrendo. Quibuscumque modis potestis, agite. Nec, cum invenitis in Scripturis et in exemplis sanctorum, sive qui ante, sive qui post Domini adventum in hac vita fuerunt, quod mali bonos in unitate non maculant, efficiamini pigri ad corrigendos malos. Duobus modis non te maculat malus: si non consentias, et si redarguas: hoc est, non communicare, non consentire. Communicatur quippe, quando facto ejus consortium voluntatis vel approbationis adjungitur. Hoc ergo nos admonens Apostolus ait: Nolite communicare operibus infructuosis tenebrarum. Et", + "candidate_score": 0.606542, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_138_140", + "bdc_text": "Zu dessen zweideutigem Verhalten s. Nr. 2491 , Anm. 30 . in treffelicher rüstung . Hat dem dritten mann uffbottendem dritten mann uffbotten :", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2010", + "psc_text": "Servabat tibi hoc, Petre, post mortem. Nunc autem ipse dicit: Descende laborare in terra, servire in terra, contemni, crucifigi in terra. Descendit vita, ut occideretur; descendit panis, ut esuriret; descendit via, ut in itinere lassaretur; descendit fons, ut sitiret: et tu recusas laborare? Noli tua quaerere. Habe charitatem, praedica veritatem: tunc pervenies ad aeternitatem, ubi invenies securitatem. SERMO LXXIX . Rursum de verbis Evangelii Matthaei, ubi se Jesus demonstravit in monte tribus discipulis. Cap. XVII, V\\. 1-8. Visionem magnam in monte, ubi se Dominus Jesus tribus discipulis demonstravit, Petro, Jacobo et Joanni, cum sanctum Evangelium legeretur, audivimus. Splenduit vultus ejus sicut sol; hoc significat Evangelii claritatem. Vestimenta ejus facta sunt candida sicut nix: hoc significat Ecclesiae mundationem, cui dictum est per prophetam, Et si fuerint peccata vestra sicut phoenicium, tanquam nivem dealbabo (Isai. I, 18) . Elias et Moyses colloquebantur ei: quia Evangelii gratia testimonium habet a Lege et Prophetis.", + "candidate_score": 0.606155, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_83_85", + "bdc_text": "s. Nr. 2531 , 57- 59. . Des wartet man mitt grossem verlangen . Mittler zeyt ist der von HaideckJohann Freiherr von Heideck ( 1508-1554 ) , der am 2 .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2525", + "psc_text": "Opportunum ergo est, fratres, ut haec vobis dicantur. Attendite pauperes, sive jacentes, sive ambulantes: attendite pauperes, facite opera bona. Qui soletis, facite: et qui non soletis, facite. Crescat numerus bene operantium: quoniam crescit et fidelium numerus. Quod facitis, quantum bonum sit nondum videtis: quia et rusticanus quando seminat, segetem non videt, sed terrae credit. Tu Deo quare non credis? Veniet messis nostra. Puta quia modo laborantes agimus, laborantes operamur recepturi, sicut scriptum est: Euntes ibant et flebant, jactantes semina sua; venientes autem venient cum exsultatione, portantes manipulos suos (Psal. CXXV, 6) . SERMO CIII . De verbis Evangelii Lucae, Et mulier quaedam Martha nomine excepit illum in domum suam. etc. Cap. X, V\\. 38-42. CAPUT PRIMUM. 1. Unitas commendatur. Verba Domini nostri Jesu Christi, quae modo ex Evangelio recitata sunt, admonent nos, esse unum aliquid quo tendamus, quando in hujus saeculi multitudine laboramus. Tendimus autem adhuc peregrinantes, nondum manentes; adhuc", + "candidate_score": 0.605746, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_189_191", + "bdc_text": "sein , aber nitt mitt allem hauffen . Der soll erst hernach kommen . ErDer \"hauffen\" .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1400", + "psc_text": "31. Cur Matthaeus descendens numerat, Lucas vero ascendens. Sed quare ille descendens numerat, quare iste ascendens? Quod, quaeso, intente, quantum Dominus adjuverit, audiatis, jam securo animo, et ab omni molestia calumniarum nodosarum libero. Matthaeus descendit per generationes, ut significet descendentem Dominum nostrum Jesum Christum ad portanda nostra peccata, ut in semine Abraham benedicerentur omnes gentes. Propterea non incipit ab Adam: totum enim genus humanum ab illo. Neque a Noe: quia et ab ipsa familia post diluvium omne genus humanum exortum est. Neque ad prophetiae adimpletionem poterat pertinere homo Christus Jesus ex Adam, ex quo sunt omnes homines; aut ex Noe, ex quo rursus omnes homines: sed ex Abraham, qui tunc electus est in cujus semine benedicerentur omnes gentes, cum jam gentibus plena erat terra. Ascendit autem Lucas, non incipiens ab ipso nati Domini exordio generationes enumerare sed ab eo loco, ubi eum narrat a Joanne baptizatum. Sicut autem in Domini", + "candidate_score": 0.605503, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_189_191", + "bdc_text": "sein , aber nitt mitt allem hauffen . Der soll erst hernach kommen . ErDer \"hauffen\" .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2815", + "psc_text": "Factus est filius hominis: sed non cessavit esse Filius Dei. Per hoc Mediator in medio. Quid est, in medio? Nec sursum, nec deorsum, Quomodo nec sursum, nec deorsum? Nec sursum, quia caro: nec deorsum, quia non peccator. Sed tamen in quantum Deus, semper sursum. Nec enim sic venit ad nos, ut dimitteret Patrem. A nobis ivit, et non nos dimisit: ad nos veniet, et illum non dimittet. SERMO CXXII . De verbis Evangelii Joannis, Cum esses sub ficu, vidi te, etc., cap. I, V\\ 48-51. CAPUT PRIMUM. 1. Nathanael sub ficu, genus humanum sub peccato. Quod dictum audivimus a Domino Jesu Christo Nathanaeli, si bene intelligamus, non ad ipsum pertinet solum. Ipse quippe Dominus Jesus sub ficu vidit omne genus humanum. Isto enim loco intelligitur per arborem fici significasse peccatum. Non ubique hoc significat, sed hoc loco, ut dixi, ea scilicet significandi congruentia, qua nostis primum hominem, quando peccavit, foliis", + "candidate_score": 0.600343, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_219_221", + "bdc_text": "vyllich geb ichs unsern metzgern oder karrernFuhrleuten. . [ Ohne Unterschrift. ] [ Adresse : ] Bullingero suo Tiguri .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2504", + "psc_text": "Et nos ibi fuimus ubi estis: et nos qui videmur modo de superiore loco conservis metiri cibaria, ante paucos annos in inferiore loco cum conservis accipiebamus cibaria. Episcopus laicis loquor: sed inde scio quam multis futuris episcopis loquor. CAPUT V. 5. Praecepta praedicatoribus constituta, non carnaliter accipienda. Ergo videamus quomodo nos intelligamus, quod praecepit Dominus eis quos mittebat Evangelium praedicare, et mente paratam messem videamus. Nolite, inquit, ferre sacculum aut peram, aut calceamenta; et neminem per viam salutaveritis. Et in quamcumque domum intraveritis, dicite: Pax huic domui. Si est illic filius pacis, requiescet super illum pax vestra: si quo minus, ad vos revertetur. Si requievit, perdidit? Absit hoc a mente sanctorum. Ergo nec illud accipiendum est carnaliter: ac per hoc forte nec saccus, nec calceamenta, nec pera; maximeque illud ubi nobis, si simpliciter sine discussione accipiamus, superbia videtur imposita, ne quemquam in via salutemus. 6. Praeceptum de sacculo non ferendo.", + "candidate_score": 0.597791, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_24_26", + "bdc_text": "noch vetterKonrad Zwick. zu mir kommend. SoFerner . lyg ich noch in meiner kindbettin meiner kindbett :", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2407", + "psc_text": "de ipso filio, qui omnia effudit in meretricibus, qui habere voluit in potestate quae bene illi apud patrem servabantur; habere illa voluit in arbitrio suo, effudit ea, factus est inops? quid de illo dicitur? Et reversus ad semetipsum. Si reversus est ad se, exierat a se. Quia ceciderat a se, et exierat a se, redit prius ad se, ut redeat in illo unde ceciderat a se. Sicut enim cadendo a se, remansit in se: sic redeundo ad se, non debet remanere in se, ne iterum exeat a se. Reversus ad semetipsum, ut non remaneret in semetipso, quid dixit? Surgam, et ibo ad patrem meum (Luc. XV, 12-18) . Ecce unde ceciderat a se, ceciderat a patre suo: ceciderat a se, ad ea quae foris sunt exiit a se. Redit ad se, et pergit ad patrem, ubi tutissime servet se. Si ergo exierat a se, et a quo exierat; redeundo ad", + "candidate_score": 0.597286, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_217_219", + "bdc_text": "augusti . Waiß nitt , wann ich bottschafft haben werd ; vyllich geb ichs unsern metzgern oder karrernFuhrleuten. .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2494", + "psc_text": "10) . Nam se in agricultura versari satis ostendit, ubi ait: Ego plantavi, Apollo rigavit (Id. III, 6) . Hic autem Apostolus de Saulo Paulus, hoc est de superbo minimus: Saulus enim a Saüle denominatur: paulum autem modicum est: unde nomen suum quodam modo interpretatus, ait, Ego sum minimus Apostolorum (Id. XV, 9) : ipse ergo Paulus, id est, modicus et minimus missus ad Gentes, praecipue ad Gentes se missum dicit. Ipse scribit, nos legimus, credimus, praedicamus. Ipse ergo dicit in Epistola sua quae est ad Galatas, vocatum se jam a Domino Jesu venisse Jerosolymam, et Evangelium cum Apostolis contulisse, dexteras sibi datas fuisse, et signum concordiae, signum consonantiae, quod ab se ipsi didicerant, eis in nihilo discrepabat. Deinde placuisse dicit inter se et ipsos, ut ipse ad Gentes, illi autem in circumcisionem irent (Galat. II, 1-9); ille seminator, illi messores. Merito etiam Athenienses, quamvis nescientes, nomen suum ei dixerunt.", + "candidate_score": 0.595877, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_149", + "bdc_text": "Ist aber hie der stett treffelicher unnd grosser nutz .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1742", + "psc_text": "de Joanne Baptista. Adjuvet nos Dominus ut solvamus eam vobis, quomodo eam solvit nobis. Joannes Christi testimonio laudatus est, ut audistis; et sic laudatus, ut in natis mulierum non surrexisset major. Sed major illo erat natus ex Virgine. Quantum major? Ipse praeco dicat, quantum intersit inter se et judicem suum, cujus praeco est. Antecessit enim Christum Joannes, et nascendo, et praedicando: sed antecessit obsequendo, non se praeferendo. Nam et Officium totum ante judicem ambulat; et qui ambulant priores, ipsi sunt posteriores. Quantum ergo testimonium perhibuit Joannes Christo? Ita ut diceret non se dignum esse, qui solveret corrigiam calceamenti ejus. Adhuc quid? Nos, inquit, de plenitudine ejus accepimus (Joan. I, 27, 16) . Lucernam se confessus est de illo accensam, et ideo ad pedes ejus confugit, ne ad alta petens vento superbiae exstingueretur. Tam quippe magnus erat, ut Christus putaretur: et si non ipse testis suus esset quia non erat ipse,", + "candidate_score": 0.59223, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_23_25", + "bdc_text": "Es ist so vyl ze schaffentun. , das et wan ain gantzen tag weder min bruͦder Thomas Blarer . noch vetterKonrad Zwick. zu mir kommend. SoFerner .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3034", + "psc_text": "Nemo venit ad me, nisi Pater, qui misit me, traxerit eum (Joan. VI, 44) . Non dixit, Duxerit; sed, traxerit. Ista violentia cordi fit, non carni. Quid ergo miraris? Crede, et venis; ama, et traheris. Ne arbitreris istam asperam molestamque violentiam: dulcis est, suavis est; ipsa suavitas te trahit. Nonne ovis trahitur, cum esurienti herba monstratur? Et puto quia non corpore impellitur, sed desiderio colligatur. Sic et tu veni ad Christum: noli longa itinera meditari; ubi credis, ibi venis. Ad illum enim qui ubique est, amando venitur, non navigando. Sed quoniam etiam in tali itinere abundant fluctus et tempestates diversarum tentationum; in crucifixum crede, ut fides tua lignum possit ascendere. Non mergeris, sed ligno portaberis. Sic, sic in hujus saeculi fluctibus navigabat ille, qui dicebat, Mihi autem absit gloriari, nisi in cruce Domini nostri Jesu Christi. (Galat. VI, 14.) CAPUT III. 3. Nec fides nec bona vita propriis viribus arroganda.", + "candidate_score": 0.580299, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_48", + "bdc_text": "nitt widerum haim wellend , bringt by ettlichen sorg , es moͤchte vyl und gros ß unrat verursachen .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_4007", + "psc_text": "Nescio quo autem modo id agit avaritia in cordibus hominum, ut omnes, vel ut verius et cautius dicam, pene omnes verbis eam constituant ream, et factis velint habere susceptam. Dixerunt in illam multi et multa, et magna, et gravia, et vera; et poetae et historici et oratores et philosophi, et omne litterarum et professionum genus multa dixit in avaritiam. Magnum est autem non illam habere, et multo plus est non eam habere, quam de vitiis ejus non tacere. 2. Christianis quae fugiendae avaritiae doctrina traditur. Quid autem interest inter philosophos, verbi gratia, accusantes avaritiam, et Apostolos eamdem ipsam accusantes? quid interest? Si advertamus, discimus aliquid, quod proprium non habet nisi schola Christi. Ecce quod modo commemoravi, Nihil intulimus in hunc mundum, nec auferre aliquid possumus: habentes victum et tegumentum, his contenti simus, multi dixerunt. Etiam hoc, Radix omnium malorum avaritia, fuerunt qui dicerent. Illud quod sequitur, nemo dixit illorum: Tu", + "candidate_score": 0.575057, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 2, + "cf_id": "cf020", + "work_id": "029_Hieronymus-Stridonensis_Evangelium-secundum-Lucam", + "max_score": 0.680589, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_161_163", + "bdc_text": "ze morgen gessen . Nitt waiß ich , wie man dasselbig verston soll und was sy mitt im gehandelt . Bischoff von Bamberg Weigand von Redwitz. hat den seinen bevolchen , wann der landtgrauff komme , sollen sy sich ergebenVgl. Nr. 2515 , Anm. 3. .", + "psc_chunk_id": "029_Hieronymus-Stridonensis_Evangelium-secundum-Lucam_window_187", + "psc_text": "At illi obtulerunt ei partem piscis assi, et favum mellis. Et cum manducasset coram eis, sumens reliquias dedit eis. [CCCXLIII, 3.] Et dixit ad eos: Haec sunt verba, quae locutus sum ad vos, cum adhuc essem vobiscum, quoniam necesse est impleri omnia, quae scripta sunt in lege Moysi, et prophetis, et Psalmis de me. Tunc aperuit illis sensum, ut intelligerent Scripturas. Et dixit eis: Quoniam sic scriptum est, et sic oportebat Christum pati, et resurgere a mortuis tertia die: et praedicare in nomine ejus poenitentiam et remissionem peccatorum in omnes gentes, incipientibus ab Jerosolyma. Vos autem testes estis horum. Et ego mitto promissum Patris mei in vos: vos autem sedete in civitate, quoadusque induamini virtute ex alto. Eduxit autem eos foras in Bethaniam, et elevatis manibus suis benedixit eis. Et factum est, dum benediceret illis, recessit ab eis, et ferebatur in coelum. Et ipsi adorantes, regressi sunt in Jerusalem cum", + "candidate_score": 0.680589, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_141_143", + "bdc_text": "jeden dritten Mann zum Krieg aufgeboten . im land zuͦ Holstain und Denmarck unß zuͦ hilff. Nympt auch alle die knecht und possleutMatrosen , Schiffsleute . an , was er haben mag , und hat dann die seedie Ostsee .", + "psc_chunk_id": "029_Hieronymus-Stridonensis_Evangelium-secundum-Lucam_window_187", + "psc_text": "At illi obtulerunt ei partem piscis assi, et favum mellis. Et cum manducasset coram eis, sumens reliquias dedit eis. [CCCXLIII, 3.] Et dixit ad eos: Haec sunt verba, quae locutus sum ad vos, cum adhuc essem vobiscum, quoniam necesse est impleri omnia, quae scripta sunt in lege Moysi, et prophetis, et Psalmis de me. Tunc aperuit illis sensum, ut intelligerent Scripturas. Et dixit eis: Quoniam sic scriptum est, et sic oportebat Christum pati, et resurgere a mortuis tertia die: et praedicare in nomine ejus poenitentiam et remissionem peccatorum in omnes gentes, incipientibus ab Jerosolyma. Vos autem testes estis horum. Et ego mitto promissum Patris mei in vos: vos autem sedete in civitate, quoadusque induamini virtute ex alto. Eduxit autem eos foras in Bethaniam, et elevatis manibus suis benedixit eis. Et factum est, dum benediceret illis, recessit ab eis, et ferebatur in coelum. Et ipsi adorantes, regressi sunt in Jerusalem cum", + "candidate_score": 0.646254, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_169_171", + "bdc_text": "by imGemeint ist wohl Landgraf Philipp. gehapt und fragen lassen , wess er sich zuͦ ime versechen soͤlle . Hat erder Landgraf. innFarner . in seinem leger die rustung sechen lassen und im gesagt , er solle seinem herrenMelchior Zobel.", + "psc_chunk_id": "029_Hieronymus-Stridonensis_Evangelium-secundum-Lucam_window_35", + "psc_text": "Et extendens manum, tetigit eum, dicens: Volo. Mundare. Et confestim lepra discessit ab illo. Et ipse praecepit illi, ut nemini diceret: sed, Vade, ostende te sacerdoti, et offer pro emundatione tua, sicut praecepit Moyses, in testimonium illis. [XXXIV, 1.] Perambulabat autem magis sermo de illo: et conveniebant turbae multae, ut audirent, et curarentur ab infirmitatibus suis. [XXXV, 2.] Ipse autem sedebat in desertum, et orabat. [XXXVI, 2.] Et factum est in una dierum; et ipse sedebat docens. Et erant Pharisaei sedentes, et legis doctores, qui venerant ex omni castello Galilaeae, et Judaeae, et Jerusalem: et virtus Domini erat ad sanandum eos. [XXXVII, 1.] Et ecce viri portantes in lecto hominem, qui erat paralyticus: et quaerebant eum inferre, et ponere ante eum. Et non invenientes qua parte illum inferrent prae turba, ascenderunt supra tectum, et per tegulas summiserunt eum cum lecto in medium ante Jesum. Quorum fidem ut vidit, dixit: homo,", + "candidate_score": 0.643045, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_142_144", + "bdc_text": "im land zuͦ Holstain und Denmarck unß zuͦ hilff. Nympt auch alle die knecht und possleutMatrosen , Schiffsleute . an , was er haben mag , und hat dann die seedie Ostsee . beschlossen , alswie auch. den Sundt , das nieman weder hinder sich noch fur sich kanSiehe aber Nr. 2511 , Anm. 30. .", + "psc_chunk_id": "029_Hieronymus-Stridonensis_Evangelium-secundum-Lucam_window_34", + "psc_text": "Quod cum videret Simon Petrus, procidit ad genua Jesu, dicens: Exi a me, quia homo peccator sum, Domine. Stupor enim circumdederat eum, et omnes qui cum illo erant, in captura piscium, quam ceperant: similiter autem Jacobum et Joannem, filios Zebedaei, qui erant socii Simonis. [XXXII, 2.] Et ait ad Simonem Jesus: Noli timere: ex hoc jam homines eris capiens. Et subductis ad terram navibus, relictis omnibus secuti sunt eum. [XXXIII, 2.] Et factum est, cum esset in unam civitatem, et ecce vir plenus lepra, et videns Jesum, et procidens in faciem, rogavit eum, dicens: Domine, si vis, potes me mundare. Et extendens manum, tetigit eum, dicens: Volo. Mundare. Et confestim lepra discessit ab illo. Et ipse praecepit illi, ut nemini diceret: sed, Vade, ostende te sacerdoti, et offer pro emundatione tua, sicut praecepit Moyses, in testimonium illis. [XXXIV, 1.] Perambulabat autem magis sermo de illo: et conveniebant turbae multae, ut", + "candidate_score": 0.642695, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_169_171", + "bdc_text": "by imGemeint ist wohl Landgraf Philipp. gehapt und fragen lassen , wess er sich zuͦ ime versechen soͤlle . Hat erder Landgraf. innFarner . in seinem leger die rustung sechen lassen und im gesagt , er solle seinem herrenMelchior Zobel.", + "psc_chunk_id": "029_Hieronymus-Stridonensis_Evangelium-secundum-Lucam_window_34", + "psc_text": "Quod cum videret Simon Petrus, procidit ad genua Jesu, dicens: Exi a me, quia homo peccator sum, Domine. Stupor enim circumdederat eum, et omnes qui cum illo erant, in captura piscium, quam ceperant: similiter autem Jacobum et Joannem, filios Zebedaei, qui erant socii Simonis. [XXXII, 2.] Et ait ad Simonem Jesus: Noli timere: ex hoc jam homines eris capiens. Et subductis ad terram navibus, relictis omnibus secuti sunt eum. [XXXIII, 2.] Et factum est, cum esset in unam civitatem, et ecce vir plenus lepra, et videns Jesum, et procidens in faciem, rogavit eum, dicens: Domine, si vis, potes me mundare. Et extendens manum, tetigit eum, dicens: Volo. Mundare. Et confestim lepra discessit ab illo. Et ipse praecepit illi, ut nemini diceret: sed, Vade, ostende te sacerdoti, et offer pro emundatione tua, sicut praecepit Moyses, in testimonium illis. [XXXIV, 1.] Perambulabat autem magis sermo de illo: et conveniebant turbae multae, ut", + "candidate_score": 0.632967, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_149_151", + "bdc_text": "Ist aber hie der stett treffelicher unnd grosser nutz . So nemmend die Hamburger , Lubecker , Rosso kherLesung unsicher . Rostocker. , WismerWismarer. , Sundt Stralsund. , dise stett , all schyffer und pesserknechtF ährmänner. , so zuͦ der seefart geprucht werden , an , ouch all ander knecht , was man gehabenfinden. mag. Dessgleichen MadenburgMagdeburg .", + "psc_chunk_id": "029_Hieronymus-Stridonensis_Evangelium-secundum-Lucam_window_34", + "psc_text": "Quod cum videret Simon Petrus, procidit ad genua Jesu, dicens: Exi a me, quia homo peccator sum, Domine. Stupor enim circumdederat eum, et omnes qui cum illo erant, in captura piscium, quam ceperant: similiter autem Jacobum et Joannem, filios Zebedaei, qui erant socii Simonis. [XXXII, 2.] Et ait ad Simonem Jesus: Noli timere: ex hoc jam homines eris capiens. Et subductis ad terram navibus, relictis omnibus secuti sunt eum. [XXXIII, 2.] Et factum est, cum esset in unam civitatem, et ecce vir plenus lepra, et videns Jesum, et procidens in faciem, rogavit eum, dicens: Domine, si vis, potes me mundare. Et extendens manum, tetigit eum, dicens: Volo. Mundare. Et confestim lepra discessit ab illo. Et ipse praecepit illi, ut nemini diceret: sed, Vade, ostende te sacerdoti, et offer pro emundatione tua, sicut praecepit Moyses, in testimonium illis. [XXXIV, 1.] Perambulabat autem magis sermo de illo: et conveniebant turbae multae, ut", + "candidate_score": 0.615603, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_151", + "bdc_text": "Rostocker. , WismerWismarer. , Sundt Stralsund. , dise stett , all schyffer und pesserknechtF ährmänner. , so zuͦ der seefart geprucht werden , an , ouch all ander knecht , was man gehabenfinden. mag. Dessgleichen MadenburgMagdeburg .", + "psc_chunk_id": "029_Hieronymus-Stridonensis_Evangelium-secundum-Lucam_window_34", + "psc_text": "Quod cum videret Simon Petrus, procidit ad genua Jesu, dicens: Exi a me, quia homo peccator sum, Domine. Stupor enim circumdederat eum, et omnes qui cum illo erant, in captura piscium, quam ceperant: similiter autem Jacobum et Joannem, filios Zebedaei, qui erant socii Simonis. [XXXII, 2.] Et ait ad Simonem Jesus: Noli timere: ex hoc jam homines eris capiens. Et subductis ad terram navibus, relictis omnibus secuti sunt eum. [XXXIII, 2.] Et factum est, cum esset in unam civitatem, et ecce vir plenus lepra, et videns Jesum, et procidens in faciem, rogavit eum, dicens: Domine, si vis, potes me mundare. Et extendens manum, tetigit eum, dicens: Volo. Mundare. Et confestim lepra discessit ab illo. Et ipse praecepit illi, ut nemini diceret: sed, Vade, ostende te sacerdoti, et offer pro emundatione tua, sicut praecepit Moyses, in testimonium illis. [XXXIV, 1.] Perambulabat autem magis sermo de illo: et conveniebant turbae multae, ut", + "candidate_score": 0.613005, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_170_172", + "bdc_text": "Hat erder Landgraf. innFarner . in seinem leger die rustung sechen lassen und im gesagt , er solle seinem herrenMelchior Zobel. anzoͤgen , das er in haimsuͦchen welle .", + "psc_chunk_id": "029_Hieronymus-Stridonensis_Evangelium-secundum-Lucam_window_35", + "psc_text": "Et extendens manum, tetigit eum, dicens: Volo. Mundare. Et confestim lepra discessit ab illo. Et ipse praecepit illi, ut nemini diceret: sed, Vade, ostende te sacerdoti, et offer pro emundatione tua, sicut praecepit Moyses, in testimonium illis. [XXXIV, 1.] Perambulabat autem magis sermo de illo: et conveniebant turbae multae, ut audirent, et curarentur ab infirmitatibus suis. [XXXV, 2.] Ipse autem sedebat in desertum, et orabat. [XXXVI, 2.] Et factum est in una dierum; et ipse sedebat docens. Et erant Pharisaei sedentes, et legis doctores, qui venerant ex omni castello Galilaeae, et Judaeae, et Jerusalem: et virtus Domini erat ad sanandum eos. [XXXVII, 1.] Et ecce viri portantes in lecto hominem, qui erat paralyticus: et quaerebant eum inferre, et ponere ante eum. Et non invenientes qua parte illum inferrent prae turba, ascenderunt supra tectum, et per tegulas summiserunt eum cum lecto in medium ante Jesum. Quorum fidem ut vidit, dixit: homo,", + "candidate_score": 0.612588, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_150_152", + "bdc_text": "So nemmend die Hamburger , Lubecker , Rosso kherLesung unsicher . Rostocker. , WismerWismarer. , Sundt Stralsund. , dise stett , all schyffer und pesserknechtF ährmänner. , so zuͦ der seefart geprucht werden , an , ouch all ander knecht , was man gehabenfinden. mag. Dessgleichen MadenburgMagdeburg . und Handstettdie Hansestädte .", + "psc_chunk_id": "029_Hieronymus-Stridonensis_Evangelium-secundum-Lucam_window_34", + "psc_text": "Quod cum videret Simon Petrus, procidit ad genua Jesu, dicens: Exi a me, quia homo peccator sum, Domine. Stupor enim circumdederat eum, et omnes qui cum illo erant, in captura piscium, quam ceperant: similiter autem Jacobum et Joannem, filios Zebedaei, qui erant socii Simonis. [XXXII, 2.] Et ait ad Simonem Jesus: Noli timere: ex hoc jam homines eris capiens. Et subductis ad terram navibus, relictis omnibus secuti sunt eum. [XXXIII, 2.] Et factum est, cum esset in unam civitatem, et ecce vir plenus lepra, et videns Jesum, et procidens in faciem, rogavit eum, dicens: Domine, si vis, potes me mundare. Et extendens manum, tetigit eum, dicens: Volo. Mundare. Et confestim lepra discessit ab illo. Et ipse praecepit illi, ut nemini diceret: sed, Vade, ostende te sacerdoti, et offer pro emundatione tua, sicut praecepit Moyses, in testimonium illis. [XXXIV, 1.] Perambulabat autem magis sermo de illo: et conveniebant turbae multae, ut", + "candidate_score": 0.611395, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_115", + "bdc_text": "Die hat der landtgraf hinderkommenüberredet. , das sy die hoptleutdas sy die hoptleut :", + "psc_chunk_id": "029_Hieronymus-Stridonensis_Evangelium-secundum-Lucam_window_35", + "psc_text": "Et extendens manum, tetigit eum, dicens: Volo. Mundare. Et confestim lepra discessit ab illo. Et ipse praecepit illi, ut nemini diceret: sed, Vade, ostende te sacerdoti, et offer pro emundatione tua, sicut praecepit Moyses, in testimonium illis. [XXXIV, 1.] Perambulabat autem magis sermo de illo: et conveniebant turbae multae, ut audirent, et curarentur ab infirmitatibus suis. [XXXV, 2.] Ipse autem sedebat in desertum, et orabat. [XXXVI, 2.] Et factum est in una dierum; et ipse sedebat docens. Et erant Pharisaei sedentes, et legis doctores, qui venerant ex omni castello Galilaeae, et Judaeae, et Jerusalem: et virtus Domini erat ad sanandum eos. [XXXVII, 1.] Et ecce viri portantes in lecto hominem, qui erat paralyticus: et quaerebant eum inferre, et ponere ante eum. Et non invenientes qua parte illum inferrent prae turba, ascenderunt supra tectum, et per tegulas summiserunt eum cum lecto in medium ante Jesum. Quorum fidem ut vidit, dixit: homo,", + "candidate_score": 0.603613, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_109", + "bdc_text": "So ist man hie in grosser rüstung , das es uber alle maaß ist ( Brunschweig die statt vermag allain 16000 burger)Am Rande nachgetragen. .", + "psc_chunk_id": "029_Hieronymus-Stridonensis_Evangelium-secundum-Lucam_window_12", + "psc_text": "Et pastores erant in regione eadem vigilantes, et custodientes vigilias noctis super gregem suum. Et ecce angelus Domini stetit juxta illos, et claritas Dei circumfulsit illos, et timuerunt timore magno. Et dixit illis angelus: Nolite timere: ecce enim evangelizo vobis gaudium magnum, quod erit omni populo: quia natus est vobis hodie Salvator, qui est Christus Dominus, in civitate David. Et hoc vobis signum: Invenietis infantem pannis involutum, et positum in praesepio. Et subito facta est cum angelo multitudo militiae coelestis, laudantium Deum, et dicentium: Gloria in altissimis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis. Et factum est, ut discesserunt ab eis angeli in coelum: pastores loquebantur ad invicem: Transeamus usque Beth-Lehem, et videamus hoc verbum, quod factum est, quod Dominus ostendit nobis. Et venerunt festinantes: et invenerunt Mariam, et Joseph, et infantem positum in praesepio. Videntes autem cognoverunt de verbo, quod dictum erat illis de puero hoc. Et omnes,", + "candidate_score": 0.595097, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 3, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV", + "max_score": 0.680305, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_160_162", + "bdc_text": "Zu dessen Haltung s. Nr. 2480 , 29-31 . ze morgen gessen . Nitt waiß ich , wie man dasselbig verston soll und was sy mitt im gehandelt . Bischoff von Bamberg Weigand von Redwitz.", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1079", + "psc_text": "Cap. VI, V\\. 60-72. 1. Verba Domini ex Evangelio, quae sermonem pristinum consequuntur, audivimus. Hinc sermo debetur auribus et mentibus vestris, et hodierno diei non importunus est: est enim de corpore Domini, quod dicebat se dare ad manducandum propter aeternam vitam. Exposuit autem modum attributionis hujus et doni sui, quomodo daret carnem suam manducare, dicens, Qui manducat carnem meam, et bibit sanguinem meum, in me manet, et ego in illo (Joan. VI, 57) . Signum quia manducavit et bibit hoc est, si manet et manetur, si habitat et inhabitatur, si haeret ut non deseratur. Hoc ergo nos docuit et admonuit mysticis verbis, ut simus in ejus corpore sub ipso capite in membris ejus, edentes carnem ejus, non relinquentes unitatem ejus. Sed qui aderant plures non intelligendo scandalizati sunt: non enim cogitabant haec audiendo, nisi carnem, quod ipsi erant. Apostolus autem dicit, et verum dicit, Sapere secundum carnem, mors est (Rom.", + "candidate_score": 0.680305, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_214_216", + "bdc_text": "Per amicitiam nostram te adiuro , ut ne cuiquam mortalium quicquam de hoc isto quidem tempore - idque non ob leves caussas . Erit autem , quando et istęc et alia id genus a luce arguentur Vgl. 1 Kor 4 , 5. . Datum 1Die Zusammengehörigkeit der drei Blätter geht aus den vom Siegel auf allen drei Blättern hinterlassenen Spuren hervor.", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2233", + "psc_text": "misericordiam suam, et in nocte declaravit (Psal. XLI, 9): quando nox Judaeorum separatum a se diem Christianorum nulla confusione fuscavit; et quando carnem occidere potuit, fidem tenebrare non potuit. TRACTATUS XCIV. De eo quod dicit Jesus, Haec autem vobis ab initio non dixi, quia vobiscum eram; usque ad id, Si autem abiero, mittam eum ad vos. Cap. XVI, V\\. 5-7. 1. Cum Dominus Jesus praedixisset discipulis suis persecutiones quas passuri fuerant post ejus abscessum, subjunxit, atque ait: Haec autem vobis ab initio non dixi, quia vobiscum eram: nunc autem vado ad eum qui me misit. Ubi primum videndum est, utrum eis futuras non praedixerit ante passiones. Sed alii tres evangelistae satis eum praedixisse ista demonstrant, antequam ventum esset ad coenam (Matth. XXIV, 9; Marc. XIII, 9-13, et Luc. XXI, 12-17): qua peracta secundum Joannem ista locutus est, ubi ait, Haec autem vobis ab initio non dixi, quia vobiscum eram. An", + "candidate_score": 0.660709, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_60_62", + "bdc_text": "von sich aus . zuͦ mir keme , wann er brieff minen herren bringt von den eweren . Bitten den herren für und für , das er ob unß halltob unß hallt :", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1897", + "psc_text": "quis adversus aliquem habet querelam, sicut et Dominus donavit vobis, ita et vos » (Coloss. III, 13)! Invicem itaque nobis delicta donemus, et pro nostris delictis invicem oremus, atque ita quodammodo invicem pedes nostros lavemus. Nostrum est, donante ipso, ministerium charitatis et humilitatis adhibere: illius est exaudire, ac nos ab omni peccatorum contaminatione mundare per Christum, et in Christo; ut quod aliis etiam dimittimus, hoc est in terra solvimus, solvatur in coelo. TRACTATUS LIX. Ab eo quod Dominus dicit, Amen, amen dico vobis; non est servus major domino suo; usque ad id, Qui autem me accipit, accipit eum qui misit me. Cap. XIII, V\\. 16-20. 1. Audivimus in sancto Evangelio loquentem Dominum atque dicentem, « Amen, amen dico vobis; non est servus major domino suo, neque apostolus major eo qui misit illum: si haec scitis, beati eritis si feceritis ea. » Hoc ideo dixit, quia laverat discipulorum pedes, magister humilitatis", + "candidate_score": 0.659064, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_214_216", + "bdc_text": "Per amicitiam nostram te adiuro , ut ne cuiquam mortalium quicquam de hoc isto quidem tempore - idque non ob leves caussas . Erit autem , quando et istęc et alia id genus a luce arguentur Vgl. 1 Kor 4 , 5. . Datum 1Die Zusammengehörigkeit der drei Blätter geht aus den vom Siegel auf allen drei Blättern hinterlassenen Spuren hervor.", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1253", + "psc_text": "nunquam a te ipse facit occasum. 7. Qui ergo me, inquit, sequitur, non ambulabit in tenebris; sed habebit lumen vitae. Quod promisit, futuri temporis verbo posuit: non enim ait, habet; sed, habebit, inquit, lumen vitae. Nec ait tamen, qui sequetur me; sed, qui sequitur me. In eo quod facere debemus, praesens tempus posuit: quod autem promisit facientibus, futuri temporis verbo significavit. Qui sequitur habebit. Modo sequitur, post habebit: modo sequitur per fidem, post habebit per speciem. Quamdiu enim sumus in corpore, ait Apostolus, peregrinamur a Domino: per fidem enim ambulamus, non per speciem (II Cor. V, 6, 7) . Quando per speciem? Cum habuerimus lumen vitae, cum ad illam visionem venerimus, quando nox ista transierit. De illo quippe die qui exorturus est, dictum est, Mane astabo tibi, et contemplabor (Psal. V, 5) . Quid est, mane? Transacta nocte saeculi hujus, transactis tertoribus tentationum, superato illo leone qui nocte rugiens circuit,", + "candidate_score": 0.654622, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_215", + "bdc_text": "Erit autem , quando et istęc et alia id genus a luce arguentur Vgl. 1 Kor 4 , 5. .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1621", + "psc_text": "autem Christum praedicat, quia seipsum praedicat; et ideo pastor per seipsum intrat. Lumen cum alia monstrat quae videntur in lumine, numquid aliquo alio indiget ut monstretur? Lumen ergo et alia demonstrat et seipsum. Quaecumque intelligimus, intellectu intelligimus; et ipsum intellectum unde, nisi intellectu, intelligimus? Numquid sic oculo carnis et alia vides et ipsum? Quamvis enim videant homines oculis suis, non tamen vident oculos suos. Oculus carnis alia videt, se non potest: intellectus autem et alia intelligit, et seipsum. Quomodo intellectus videt se, sic et Christus praedicat se. Si praedicat se, et praedicando intrat ad te, per se intrat ad te. Et ad Patrem ipse est ostium; quia non est qua veniatur ad Patrem, nisi per ipsum. Unus enim Deus et unus mediator Dei et hominum, homo Christus Jesus (I Tim. II, 5). Verbo multa dicuntur: haec ipsa quae dixi, utique verbo dixi. Si velim dicere et ipsum verbum, unde dico,", + "candidate_score": 0.654009, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_214_216", + "bdc_text": "Per amicitiam nostram te adiuro , ut ne cuiquam mortalium quicquam de hoc isto quidem tempore - idque non ob leves caussas . Erit autem , quando et istęc et alia id genus a luce arguentur Vgl. 1 Kor 4 , 5. . Datum 1Die Zusammengehörigkeit der drei Blätter geht aus den vom Siegel auf allen drei Blättern hinterlassenen Spuren hervor.", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1123", + "psc_text": "Audeamus enim hoc dicere et nos. Et quoniam corpus Domini nostri Jesu Christi sumus, quoniam membra ejus sumus, quoniam caput nostrum gratanter agnoscimus, dicamus prorsus; quoniam propter nos et ipse hoc dignatus est dicere. Quando nobis insultant amatores hujus saeculi, dicamus eis, Tempus vestrum semper est paratum; tempus nostrum nondum venit. Nobis enim dixit Apostolus, Mortui enim estis, et vita vestra abscondita est cum Christo in Deo. Quando veniet tempus nostrum? Cum Christus, inquit, apparuerit vita vestra, tunc et vos apparebitis cum ipso in gloria (Coloss. III, 3, 4) . 8. Quid deinde addit? Non potest mundus odisse vos. Quid est hoc, nisi, Non potest mundus odisse amatores suos, falsos testes? Bona enim dicitis quae mala sunt, et mala quae bona sunt. Me autem odit, quia ego testimonium perhibeo de illo, quia opera ejus mala sunt. Vos ascendite ad diem festum hunc. Quid est hunc? Ubi gloriam humanam quaeritis. Quid", + "candidate_score": 0.652934, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_161", + "bdc_text": "ze morgen gessen . Nitt waiß ich , wie man dasselbig verston soll und was sy mitt im gehandelt .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_644", + "psc_text": "Numquid aliquis attulit ei manducare? Quid mirum si mulier illa non intelligebat aquam? ecce discipuli nondum intelligunt escam. Audivit autem cogitationes illorum, et jam instruit ut magister; non per circuitum, sicut illam cujus adhuc virum requirebat, sed jam aperte: Meus, inquit, cibus est ut faciam voluntatem ejus qui misit me. Ergo et potus ipse erat in illa muliere, ut faceret voluntatem ejus, qui miserat eum. Ideo dicebat, Sitio, da mihi bibere; scilicet ut fidem in ea operaretur, et fidem ejus biberet, et eam in corpus suum trajiceret: corpus enim ejus Ecclesia. Ipse est ergo, inquit, cibus meus ut faciam voluntatem ejus qui me misit. 32. Nonne vos dicitis quod adhuc quatuor menses sunt, et messis venit? In opus fervebat, et operarios mittere disponebat. Vos quatuor menses computatis usque ad messem; ego vobis aliam messem albam et paratam ostendo. Ecce dico vobis, levate oculos vestros, et videte quia jam albae sunt", + "candidate_score": 0.65213, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_55", + "bdc_text": "Ich will wol sechen , wie ich imin dieser Sache .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_958", + "psc_text": "probabo. Non enim valde longe pergo in exempla, quando de mente tua volo aliquam similitudinem dare ad Deum tuum; quia utique non in corpore, sed in ipsa mente factus est homo ad imaginem Dei. In similitudine sua Deum quaeramus, in imagine sua Creatorem agnoscamus. Ibi intus, si potuerimus, inveniamus hoc quod dicimus; quomodo demonstret Pater Filio, et Filius videat quod demonstrat Pater, antequam fiat aliquid a Patre per Filium. Sed cum dixero et intellexeris, nec sic putes jam illud aliquid tale esse, ut serves ibi pietatem, quam volo a te servari, et praecipue moneo: id est, ut si non vales comprehendere Deus quid sit, parum non tibi putes esse scire quid non sit. 11. Ecce in mente tua video aliqua duo, memoriam tuam et cogitationem tuam, id est, quasi aciem quamdam et obtutum animae tuae. Vides aliquid, et per oculos percipis, et commendas memoriae: ibi est intus quod memoriae commendasti,", + "candidate_score": 0.651767, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_214_216", + "bdc_text": "Per amicitiam nostram te adiuro , ut ne cuiquam mortalium quicquam de hoc isto quidem tempore - idque non ob leves caussas . Erit autem , quando et istęc et alia id genus a luce arguentur Vgl. 1 Kor 4 , 5. . Datum 1Die Zusammengehörigkeit der drei Blätter geht aus den vom Siegel auf allen drei Blättern hinterlassenen Spuren hervor.", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1254", + "psc_text": "per speciem? Cum habuerimus lumen vitae, cum ad illam visionem venerimus, quando nox ista transierit. De illo quippe die qui exorturus est, dictum est, Mane astabo tibi, et contemplabor (Psal. V, 5) . Quid est, mane? Transacta nocte saeculi hujus, transactis tertoribus tentationum, superato illo leone qui nocte rugiens circuit, quem devoret quaerens (I Petr. V, 8). Mane astabo tibi, et contemplabor. Nunc vero quid putamus, fratres huic tempori congruere, nisi quod rursus in Psalmo dicitur, Lavabo per singulas noctes lectum meum, lacrymis meis stratum meum rigabo (Psal. VI, 7) ? Per singulas noctes, inquit, flebo: desiderio lucis ardebo. Videt Dominus desiderium meum; quoniam dicit illi alter psalmus, Ante te est omne desiderium meum, et gemitus meus a te non est absconditus (Psal. XXXVII, 10) . Desideras aurum? videri potes; quaerens enim aurum manifestus eris hominibus. Desideras frumentum? interrogas qui habeat; cui et cupiens pervenire ad id quod desideras, indicas.", + "candidate_score": 0.649721, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_60_62", + "bdc_text": "von sich aus . zuͦ mir keme , wann er brieff minen herren bringt von den eweren . Bitten den herren für und für , das er ob unß halltob unß hallt :", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1439", + "psc_text": "Dominus: qui illam non habuit, ipse de illa liberat; solus enim in hac carne venit sine peccato. Nam quos videtis in manibus matrum parvulos ferri, nondum ambulant, et jam sunt compediti; traxerunt enim de Adam quod solvatur a Christo. Pertinet etiam ad ipsos, cum baptizantur, ista gratia quam Dominus pollicetur; quia de peccato solus liberare potest, qui venit sine peccato, et factus est sacrificium pro peccato. Audistis enim cum Apostolus legeretur: Pro Christo, inquit, legatione fungimur, tanquam Deo exhortante per nos; obsecramus pro Christo; id est, tanquam vos Christus obsecret. Quid? Reconciliari Deo. Si exhortatur et obsecrat Apostolus ut reconciliemur Deo, inimici eramus Deo. Nemo enim reconciliatur nisi ex inimicitiis. Inimicos autem nos non natura, sed peccata fecerunt. Unde inimici illius, inde servi peccati. Non habet Deus liberos inimicos; necesse est servi sint: et servi remanebunt nisi ab illo liberentur, cui peccando inimici esse voluerunt. Obsecramus ergo, inquit, pro Christo,", + "candidate_score": 0.649396, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_215", + "bdc_text": "Erit autem , quando et istęc et alia id genus a luce arguentur Vgl. 1 Kor 4 , 5. .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1253", + "psc_text": "nunquam a te ipse facit occasum. 7. Qui ergo me, inquit, sequitur, non ambulabit in tenebris; sed habebit lumen vitae. Quod promisit, futuri temporis verbo posuit: non enim ait, habet; sed, habebit, inquit, lumen vitae. Nec ait tamen, qui sequetur me; sed, qui sequitur me. In eo quod facere debemus, praesens tempus posuit: quod autem promisit facientibus, futuri temporis verbo significavit. Qui sequitur habebit. Modo sequitur, post habebit: modo sequitur per fidem, post habebit per speciem. Quamdiu enim sumus in corpore, ait Apostolus, peregrinamur a Domino: per fidem enim ambulamus, non per speciem (II Cor. V, 6, 7) . Quando per speciem? Cum habuerimus lumen vitae, cum ad illam visionem venerimus, quando nox ista transierit. De illo quippe die qui exorturus est, dictum est, Mane astabo tibi, et contemplabor (Psal. V, 5) . Quid est, mane? Transacta nocte saeculi hujus, transactis tertoribus tentationum, superato illo leone qui nocte rugiens circuit,", + "candidate_score": 0.646934, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_215", + "bdc_text": "Erit autem , quando et istęc et alia id genus a luce arguentur Vgl. 1 Kor 4 , 5. .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_770", + "psc_text": "(Rom. IV, 5) . Deficiendo ab illo fit iniqua, proficiendo ad illum fit justa. Nonne videtur tibi quasi aliquid frigidum igni admotum fervescere, remotum ab igne torpescere? nonne videtur tibi quiddam tenebrosum, admotum luci clarescere, remotum a luce nigrescere? Tale quiddam est anima, non tale aliquid Deus. Potest et homo dicere, habere se lucem nunc in oculis suis. Dicant ergo quasi quadam voce propria oculi tui si possunt: Habemus lucem in nobis ipsis. Contra dicitur: Non proprie dicitis habere vos lucem in vobis ipsis: habetis lucem, sed in coelo; habetis lucem, si forte nox est, sed in luna, in lucernis, non in vobis ipsis: nam clausi amittitis, quod aperti percipitis. Non in vobis ipsis habetis lucem: sole occidente tenete lucem, si potestis: nox est, et lumine nocturno perfruimini; subducta lucerna tenete lucem: cum vero subtracta lucerna in tenebris remanetis, non lucem in vobis ipsis habetis. Hoc est ergo habere lucem", + "candidate_score": 0.645825, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_215", + "bdc_text": "Erit autem , quando et istęc et alia id genus a luce arguentur Vgl. 1 Kor 4 , 5. .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1533", + "psc_text": "tenebras; lucem vocavit diem, et tenebras vocavit noctem (Gen. I, 4, 5) . 5. Quae est illa nox, quae cum venerit, nemo poterit operari? Audi quid sit dies, et tunc intelliges quae sit nox. Unde sumus audituri quisnam sit dies iste? Ipse dicat: Quamdiu in hoc mundo sum, lux sum mundi. Ecce ipse est dies. Lavet oculos caecus in die, ut videat diem. Quamdiu, inquit, in mundo sum, lux sum mundi. Ergo nescio quae nox erit, quando ibi Christus non erit; ideo nemo poterit operari. Restat inquirere, fratres mei, patienter accipite inquirentem me: vobiscum quaero, vobiscum inveniam a quo quaero. Constat, expressum ac definitum est, diem commemorasse Dominum hoc loco seipsum, id est lumen mundi: Quamdiu, inquit, sum in hoc mundo, lux sum mundi. Ergo ipse operatur. Quamdiu est autem in hoc mundo? Putamus eum, fratres, fuisse hic tunc, et modo non hic esse? Si ergo hoc putamus, jam ergo", + "candidate_score": 0.643707, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_215", + "bdc_text": "Erit autem , quando et istęc et alia id genus a luce arguentur Vgl. 1 Kor 4 , 5. .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1254", + "psc_text": "per speciem? Cum habuerimus lumen vitae, cum ad illam visionem venerimus, quando nox ista transierit. De illo quippe die qui exorturus est, dictum est, Mane astabo tibi, et contemplabor (Psal. V, 5) . Quid est, mane? Transacta nocte saeculi hujus, transactis tertoribus tentationum, superato illo leone qui nocte rugiens circuit, quem devoret quaerens (I Petr. V, 8). Mane astabo tibi, et contemplabor. Nunc vero quid putamus, fratres huic tempori congruere, nisi quod rursus in Psalmo dicitur, Lavabo per singulas noctes lectum meum, lacrymis meis stratum meum rigabo (Psal. VI, 7) ? Per singulas noctes, inquit, flebo: desiderio lucis ardebo. Videt Dominus desiderium meum; quoniam dicit illi alter psalmus, Ante te est omne desiderium meum, et gemitus meus a te non est absconditus (Psal. XXXVII, 10) . Desideras aurum? videri potes; quaerens enim aurum manifestus eris hominibus. Desideras frumentum? interrogas qui habeat; cui et cupiens pervenire ad id quod desideras, indicas.", + "candidate_score": 0.643292, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_159_161", + "bdc_text": "Dise knecht habend mitt dem abbt zuͦ KemptenWolfgang von Grünenstein . Zu dessen Haltung s. Nr. 2480 , 29-31 . ze morgen gessen . Nitt waiß ich , wie man dasselbig verston soll und was sy mitt im gehandelt .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_704", + "psc_text": "ego eram, ego sum: per me factus est mundus in illis operibus, per me regitur mundus in istis operibus. Pater meus et tunc operatus est cum fecit mundum, et usque nunc operatur cum regit mundum; ergo et per me fecit cum fecit, et per me regit cum regit. Dixit haec, sed quibus? Surdis, caecis, claudis, languidis, medicum non agnoscentibus, et tanquam in phrenesi mente perdita occidere volentibus. 16. Proinde quid secutus Evangelista dixit? Hinc ergo magis quaerebant eum Judaei interficere, quia non solum solvebat sabbatum, sed et patrem suum dicebat Deum. Non quomodocumque: sed quid? Aequalem se faciens Deo. Nam omnes dicimus Deo, Pater noster qui es in coelis (Matth. VI, 9) : legimus et Judaeos dixisse, Cum tu sis pater noster (Isai. LXIII, 16 et LXIV, 8) . Ergo non hinc irascebantur, quia patrem suum dicebat Deum; sed quod longe alio modo quam homines. Ecce intelligunt Judaei quod non", + "candidate_score": 0.642595, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_180_182", + "bdc_text": "Lygend am RanRain am Lech , 12 km östlich von Donauwörth. . Werden die unsern sechen , wie man inen begegne , etc. Zu BononyBologna . - Zu dieser Musterung s. Nr. 2511 und Anm. 57 .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1848", + "psc_text": "memoriam qui audierunt, etiam ad nos per litteras quae visibilia signa sunt, pervenerunt. Non sic loquitur veritas: intelligentibus mentibus intus loquitur, sine sono instruit, intelligibili luce perfundit. Qui ergo potest in ea videre nativitatis ejus aeternitatem, ipse illam sic audit loquentem, sicut ei dixit Pater quod loqueretur. Excitavit nos ad magnum desiderium interioris dulcedinis suae: sed crescendo capimus, ambulando crescimus, proficiendo ambulamus, ut pervenire possimus. TRACTATUS LV. Ab eo loco, Ante diem festum Paschae, sciens Jesus quia venit hora ejus; usque ad id, Et coepit lavare pedes discipulorum, et extergere linteo quo erat praecinctus. Cap. XIII, V\\. 1-5. 1. Coena Domini secundum Joannem, adjuvante ipso, debitis est explicanda tractatibus, et ut nobis posse donaverit, explananda. Ante diem autem festum Paschae, sciens Jesus quia venit hora ejus ut transeat ex hoc mundo ad Patrem, cum dilexisset suos qui erant in mundo, in finem dilexit eos. Pascha, fratres, non sicut quidam existimant,", + "candidate_score": 0.640142, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_118_120", + "bdc_text": "zufüred. . Im stifft PremBremen . und Munden Minden im Bistum Münster .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2474", + "psc_text": "quia hoc praedicandum illis Deus primitus ac praecipue commendavit. Ac per hoc etiam ille latro in sua fide verbum eorum habebat: quod eorum propterea dictum erat, quoniam praedicandum ad eorum officium primitus ac praecipue pertinebat. Denique cum murmur factum esset de ministerio mensarum a viduis Graecorum, antequam Paulus credidisset in Christum; responderunt Apostoli, qui Domino ante cohaeserant: Non est bonum nos relinquere verbum Dei, et ministrare mensis (Act. VI, 1-4) . Tunc ordinandos diaconos providerunt, ne ipsi a praedicandi verbi avocarentur officio. Unde merito dictum est verbum eorum, quod est verbum fidei, per quod omnes in Christum, undecumque id audierint, crediderunt, vel audituri et credituri sunt. Ergo illa oratione pro omnibus quos redemit, sive tunc in carne viventes, sive postea futuros, Redemptor noster oravit, cum rogans pro Apostolis qui cum illo tunc erant, adjunxit etiam illos qui per eorum verbum in eum fuerant credituri. Quid autem adjunctis illis deinde dicat,", + "candidate_score": 0.639984, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_118_120", + "bdc_text": "zufüred. . Im stifft PremBremen . und Munden Minden im Bistum Münster .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2108", + "psc_text": "dilexit Ecclesiam, et seipsum tradidit pro ea. Lege Apostolum, et vide quid adjungat: Ut eam sanctificaret, inquit, mundans eam lavacro aquae in verbo (Ephes. V, 25-26) . Mundatio igitur nequaquam fluxo et labili tribueretur elemento, nisi adderetur, in verbo. Hoc verbum fidei tantum valet in Ecclesia Dei, ut per ipsum credentem, offerentem, bene dicentem, tingentem, etiam tantillum mundet infantem; quamvis nondum valentem corde credere ad justitiam, et ore confiteri ad salutem. Totum hoc fit per verbum, de quo Dominus ait, Jam vos mundi estis propter verbum quod locutus sum vobis. TRACTATUS LXXXI. De eo quod ait, Manete in me, et ego in vobis; usque ad id, Quodcumque volueritis petetis, et fiet vobis. Cap. XV, V\\. 4-7. 1. Vitem se dixit esse Jesus, et discipulos suos palmites, et agricolam Patrem: unde jampridem sicut potuimus disputatum est. In hac autem lectione, cum adhuc de seipso qui est vitis, et de suis palmitibus,", + "candidate_score": 0.639331, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_180_182", + "bdc_text": "Lygend am RanRain am Lech , 12 km östlich von Donauwörth. . Werden die unsern sechen , wie man inen begegne , etc. Zu BononyBologna . - Zu dieser Musterung s. Nr. 2511 und Anm. 57 .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1731", + "psc_text": "56, et cap. XII, V\\. 1-11. 1. Hesternam lectionem sancti Evangelii, de qua locuti sumus quod Dominus dedit, hodierna sequitur, de qua locuturi sumus quod Dominus dabit. Quaedam in Scripturis tam manifesta sunt, ut potius auditorem quam expositorem desiderent: in eis nos immorari non oportet, ut necessariis in quibus immorandum est, tempus sufficiat. 2. Proximum ergo erat Pascha Judaeorum. Illum diem festum Judaei cruentum habere Domini sanguine voluerunt. Illo die festo occisus est Agnus, qui nobis eumdem diem festum suo sanguine consecravit. Consilium erat inter Judaeos de occidendo Jesu: ille qui de coelo venerat pati, propinquare voluit loco passionis, quia imminebat hora passionis. Ascenderunt ergo multi Jerosolymam de regione ante Pascha, ut sanctificarent seipsos. Hoc faciebant Judaei secundum praeceptum Domini, per sanctum Moysen in Lege mandatum, ut die festo quod Pascha erat, omnes undique convenirent, et illius diei celebratione sanctificarentur. Sed illa celebratio umbra erat futuri. Quia est, umbra futuri?", + "candidate_score": 0.636057, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_161", + "bdc_text": "ze morgen gessen . Nitt waiß ich , wie man dasselbig verston soll und was sy mitt im gehandelt .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1079", + "psc_text": "Cap. VI, V\\. 60-72. 1. Verba Domini ex Evangelio, quae sermonem pristinum consequuntur, audivimus. Hinc sermo debetur auribus et mentibus vestris, et hodierno diei non importunus est: est enim de corpore Domini, quod dicebat se dare ad manducandum propter aeternam vitam. Exposuit autem modum attributionis hujus et doni sui, quomodo daret carnem suam manducare, dicens, Qui manducat carnem meam, et bibit sanguinem meum, in me manet, et ego in illo (Joan. VI, 57) . Signum quia manducavit et bibit hoc est, si manet et manetur, si habitat et inhabitatur, si haeret ut non deseratur. Hoc ergo nos docuit et admonuit mysticis verbis, ut simus in ejus corpore sub ipso capite in membris ejus, edentes carnem ejus, non relinquentes unitatem ejus. Sed qui aderant plures non intelligendo scandalizati sunt: non enim cogitabant haec audiendo, nisi carnem, quod ipsi erant. Apostolus autem dicit, et verum dicit, Sapere secundum carnem, mors est (Rom.", + "candidate_score": 0.635922, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_169", + "bdc_text": "by imGemeint ist wohl Landgraf Philipp. gehapt und fragen lassen , wess er sich zuͦ ime versechen soͤlle .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_516", + "psc_text": "puteum sedens, comprehensus, flagellatus, sputis illitus, spinis coronatus, ligno suspensus, lancea percussus, mortuus, sepultus? quomodo ergo rex omnis terrae? Quod videbatur in loco, caro erat: oculis carneis caro apparebat; in carne mortali majestas immortalis occultabatur. Et quibus oculis majestas immortalis penetrata compage carnis poterit intueri? Est alius oculus, est interior oculus. Non enim nullos oculos habebat et Tobias, quando caecus oculis corporeis filio dabat praecepta vitae (Tob. IV). Ille patri manum tenebat, ut pedibus ambularet: ille filio consilium dabat, ut viam justitiae teneret. Et hac oculos video, et hac oculos intelligo. Et meliores oculi dantis vitae consilium, quam oculi tenentis manum. Tales oculos quaerebat et Jesus, quando ait Philippo, Tanto tempore vobiscum sum, et non cognovistis me? Tales oculos quaerebat, cum ait, Philippe, qui videt me, videt et Patrem (Joan. XIV, 9) . Isti oculi in intelligentia sunt, isti oculi in mente sunt. Ideo cum dixisset Psalmus, Quoniam rex omnis", + "candidate_score": 0.63579, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_169", + "bdc_text": "by imGemeint ist wohl Landgraf Philipp. gehapt und fragen lassen , wess er sich zuͦ ime versechen soͤlle .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_981", + "psc_text": "ait Scriptura, Hoc autem dicebat tentans eum: discipulum scilicet Philippum, quem interrogaverat. Ipse enim sciebat quid esset facturus. Cui ergo bono tentabat, nisi quia ignorantiam discipuli demonstrabat? Et forte in demonstratione ignorantiae discipuli aliquid significavit. Apparebit ergo, cum ipsum sacramentum de quinque panibus coeperit nobis loqui, et quid significet indicare: ibi enim videbimus quare Dominus in hoc facto ignorantiam discipuli voluit interrogando quod sciebat, ostendere. Nam interrogamus aliquando quod nescimus, audire volentes ut discamus; aliquando interrogamus quod scimus, scire volentes utrum et ille sciat quem interrogamus: utrumque hoc noverat Dominus; et quod interrogabat sciebat, quid enim esset facturus ipse noverat; et hoc nescire Philippum sciebat similiter. Quare itaque interrogabat, nisi quia illius ignorantiam demonstrabat? Et hoc quare fecerit, ut dixi, postea intelligemus. 4. Andreas ait: Est hic puer quidam qui habet quinque panes, et duos pisces; sed haec quid sunt ad tantos? Cum dixisset Philippus interrogatus, ducentorum denariorum panes non", + "candidate_score": 0.634745, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_180_182", + "bdc_text": "Lygend am RanRain am Lech , 12 km östlich von Donauwörth. . Werden die unsern sechen , wie man inen begegne , etc. Zu BononyBologna . - Zu dieser Musterung s. Nr. 2511 und Anm. 57 .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1130", + "psc_text": "lucem obscurabat: veniente luce, umbra remota est. Christus erat in occulto, in Scenopegia Christus erat, sed latens Christus. Modo jam cum manifestata sunt ista, agnoscimus nos iter agere in eremo: si enim agnoscamus, in eremo sumus. Quid est in eremo? In deserto. Quare in deserto? Quia in isto mundo, ubi sititur in via inaquosa. Sed sitiamus, ut saturemur. Beati enim qui esuriunt et sitiunt justitiam, quoniam ipsi saturabuntur (Matth. V, 6). Et sitis nostra de petra impletur in eremo: Petra enim erat Christus, et virga percussa est, ut aqua manaret. Ut autem manaret, bis percussa est (I Cor. X, 4; Num. XX, 11), quia duo ligna sunt crucis. Omnia ergo haec quae fiebant in figura, manifestantur in nobis. Et non vacat quod de Domino dictum est, Ascendit ad diem festum, non manifeste, sed tanquam in occulto. Figuratum enim erat ipsum in occulto, quia in ipso die festo Christus latebat; quia", + "candidate_score": 0.633899, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_3_5", + "bdc_text": "s. Nr. 2508 , 26-30 . gestifft mährgestifft mähr : böswilliges Märchen . gewest deren , die soͤlichs gern saͤchen. Gott hab lob! Der well die luge mitt der warhait gwaltiklich dempfen. So hab ich euch aber by demUnbekannt. , der mir ewern brieffEin nicht erhaltener Brief Bullingers , dessen Empfang Blarer am 27 .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_61", + "psc_text": "Si autem ex hominibus dixerimus esse, timemus populum ne lapidet nos; quia tanquam prophetam habebant Joannem. Timentes lapidationem, sed plus timentes veritatis confessionem, responderunt mendacium veritati; et mentita est iniquitas sibi (Psal. XXVI, 12). Dixerunt enim: Nescimus. Et Dominus, quia ipsi contra se clauserant, negando se scire quod noverant, nec ipse illis aperuit, quia non pulsaverunt. Dictum est enim: Pulsate, et aperietur vobis (Matth. VII, 7) . Non solum autem illi non pulsaverunt, ut aperiretur; sed negando, ostium ipsum contra se obstruxerunt. Et ait eis Dominus: Nec ego dico vobis in qua potestate ista facio (Matth. XXI, 23-27, Marc. XI, 28-33, et Luc. XX, 2-8) . Et confusi sunt per Joannem; impletumque in illis est, Paravi lucernam Christo meo; inimicos ejus induam confusione (Psal. CXXXI, 17, 18) . 10. In mundo erat, et mundus per eum factus est. Ne putes quia sic erat in mundo, quomodo in mundo est terra,", + "candidate_score": 0.6336, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_171", + "bdc_text": "in seinem leger die rustung sechen lassen und im gesagt , er solle seinem herrenMelchior Zobel.", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1859", + "psc_text": "deserens, cum rediret. 6. Haec ergo sciens, surgit a coena, et ponit vestimenta sua; et cum accepisset linteum, praecinxit se. Deinde mittit aquam in pelvim, et coepit lavare pedes discipulorum, et extergere linteo quo erat praecinctus. Debemus, dilectissimi, sensum Evangelistae diligenter attendere. Locuturus quippe de tanta Domini humilitate, prius celsitudinem ejus voluit commendare. Ad hoc pertinet quod ait, Sciens quia omnia dedit ei Pater in manus, et quia a Deo exiit, et ad Deum vadit. Cum illi ergo omnia Pater dedisset in manus, ille discipulorum non manus, sed pedes lavit: et cum se sciret a Deo exiisse, et ad Deum pergere, non Dei Domini, sed hominis servi implevit officium. Ad hoc autem pertinet quod etiam de traditore ipsius, qui jam talis venerat, qui nec ab illo ignorabatur, praeloqui voluit; ut hoc quoque ad maximum cumulum humilitatis accederet, quod etiam illi non dedignatus est pedes lavare, cujus manus jam praevidebat in", + "candidate_score": 0.632234, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_180_182", + "bdc_text": "Lygend am RanRain am Lech , 12 km östlich von Donauwörth. . Werden die unsern sechen , wie man inen begegne , etc. Zu BononyBologna . - Zu dieser Musterung s. Nr. 2511 und Anm. 57 .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1686", + "psc_text": "de quo debeas praesumere. 4. Ergo et Lazarum Dominus suscitavit. Audistis qualem, id est, quid significet Lazari resurrectio. Legamus itaque jam; et quoniam multa in hac lectione manifesta sunt, expositionem in singulis non quaeramus, ut necessaria pertractemus. Erat autem quidam languens, Lazarus a Bethania, de castello Mariae et Marthae sororum ejus. In superiore lectione meministis quod Dominus exiit de manibus eorum qui lapidare illum voluerant, et discessit trans Jordanem ubi Joannes baptizabat (Joan. X, 39, 40). Ibi ergo Domino constituto, infirmabatur in Bethania Lazarus, quod castellum erat proximum Jerosolymis. 5. Maria autem erat quae unxit Dominum unguento, et extersit pedes ejus capillis suis, cujus frater Lazarus infirmabatur. Miserunt ergo sorores ejus ad eum, dicentes. Jam intelligimus quo miserunt, ubi erat Dominus: quoniam absens erat, trans Jordanem scilicet. Miserunt ad Dominum, nuntiantes quod aegrotaret frater earum: ut si dignaretur veniret, et eum ab aegritudine liberaret. Ille distulit sanare, ut posset resuscitare.", + "candidate_score": 0.63219, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_161", + "bdc_text": "ze morgen gessen . Nitt waiß ich , wie man dasselbig verston soll und was sy mitt im gehandelt .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1080", + "psc_text": "mysticis verbis, ut simus in ejus corpore sub ipso capite in membris ejus, edentes carnem ejus, non relinquentes unitatem ejus. Sed qui aderant plures non intelligendo scandalizati sunt: non enim cogitabant haec audiendo, nisi carnem, quod ipsi erant. Apostolus autem dicit, et verum dicit, Sapere secundum carnem, mors est (Rom. VIII, 6) . Carnem suam dat nobis Dominus manducare, et sapere secundum carnem mors est; cum de carne sua dicat, quia ibi est vita aeterna. Ergo nec carnem debemus sapere secundum carnem, sicut in his verbis: 2. Multi itaque audientes; non ex inimicis, sed ex dicipulis ejus, dixerunt: Durus est hic sermo; quis potest eum audire? Si discipuli durum habuerunt istum sermonem, quid inimici? Et tamen sic oportebat ut diceretur, quod non ab omnibus intelligeretur. Secretum Dei intentos debet facere, non adversos. Isti autem cito defecerunt, talia loquente Domino Jesu: non crediderunt aliquid magnum dicentem, et verbis illis aliquam gratiam", + "candidate_score": 0.631998, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_34_36", + "bdc_text": "( die Reiter ) durch einen Eid verpflichtet ( hat). , wider uns nitt ze ziechen . Schic k euch hiemitt brieff von Augspurg vom LętoGeorg Frölich . - Hier ist Brief Nr. 2510 vom 24 .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2127", + "psc_text": "14). TRACTATUS LXXXIII. In haec verba, Haec locutus sum vobis, ut gaudium meum in vobis sit, et gaudium vestrum impleatur. Hoc est praeceptum meum, ut diligatis invicem, sicut dilexi vos. Cap. XV, V\\ V\\. 11, 12. 1. Audistis, charissimi, Dominum dicentem discipulis suis, Haec locutus sum vobis, ut gaudium meum in vobis sit, et gaudium vestrum impleatur. Quid est gaudium Christi in nobis, nisi quod dignatur gaudere de nobis? Et quid est gaudium nostrum quod dicit implendum, nisi ejus habere consortium? Propter quod beato Petro dixerat, Si non lavero te, non habebis partem mecum (Id. XIII, 8) . Gaudium ergo ejus in nobis, gratia est quam praestitit nobis: ipsa est et gaudium nostrum. Sed de hac ille etiam ex aeternitate gaudebat, quando nos elegit ante constitutionem mundi (Ephes. I, 4). Nec recte possumus dicere quod gaudium ejus plenum non erat: non enim Deus imperfecte aliquando gaudebat. Sed illud ejus gaudium", + "candidate_score": 0.630077, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_49", + "bdc_text": "Ich hoff aber , es solle die sach nitt alls boͤß werden , etc. Das ir mir waͤg zoͤgend , wie ich euch schreiben moͤcht on argwon unsers statschribersHier und unten sind die Wörter , die Blarer anhand seines Geheimalphabets schrieb ( s. dazu Nr. 2503 , 42-48 - Abbildung des Geheimalphabets oben auf S. 12 ) , kursiv gesetzt. Jörg Vögeli .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1126", + "psc_text": "consequentia docebunt sic eum ascendisse mediato die festo, id est mediatis illis diebus, ut etiam palam doceret. Sed quasi latenter dixit, ne se ostenderet hominibus. Non vacat quod latenter ascendit Christus ad diem festum, quia ipse latebat in illo die festo. Adhuc etiam ego quod dixi, in latibulo est. Manifestetur ergo, tollatur velum, et appareat quod erat secretum. 9. Omnia quae dicta sunt antiquo populo Israel in multiplici scriptura sanctae Legis, quae agerent sive in sacrificiis, sive in sacerdotiis, sive in diebus festis, et omnino in quibuslibet rebus quibus Deum colebant, quaecumque illis dicta et praecepta sunt, umbrae fuerunt futurorum. Quorum futurorum? Quae implentur in Christo. Unde dicit Apostolus, Quotquot enim promissiones Dei, in illo etiam (II Cor. I, 20) : id est, in illo impletae sunt. Deinde dicit alio loco: Omnia in figura contingebant illis; scripta sunt autem propter nos, in quos finis saeculorum obvenit (I Cor. X, 11)", + "candidate_score": 0.628811, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_51", + "bdc_text": "ist nicht passend. , dann ich hab sy nitt allwegimmer. an der hand .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1752", + "psc_text": "Pauperes semper habebitis vobiscum, me autem non semper habebitis. Accipiant hoc et boni, sed non sint solliciti: loquebatur enim de praesentia corporis sui. Nam secundum majestatem suam, secundum providentiam, secundum ineffabilem et invisibilem gratiam, impletur quod ab eo dictum est, Ecce ego vobiscum sum usque in consummationem saeculi (Matth. XXVIII, 20) . Secundum carnem vero quam Verbum assumpsit, secundum id quod de Virgine natus est, secundum id quod a Judaeis prehensus est, quod ligno confixus, quod de cruce depositus, quod linteis involutus, quod in sepulcro conditus, quod in resurrectione manifestatus, non semper habebitis vobiscum. Quare? Quoniam conversatus est secundum corporis praesentiam quadraginta diebus cum discipulis suis, et eis deducentibus videndo non sequendo, ascendit in coelum (Act. I, 3, 9, 10), et non est hic. Ibi est enim, sedet ad dexteram Patris: et hic est, non enim recessit praesentia majestatis. Aliter: secundum praesentiam majestatis semper habemus Christum; secundum praesentiam carnis, recte", + "candidate_score": 0.628577, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_40_42", + "bdc_text": "WerdtDonauwörth. ir wol vernemmen , wie es um Augspurg herum stehtDie hier erwähnten Briefe aus Augsburg wurden ohne den vorliegenden Brief Blarers an Bullinger weitergeleitet ; s. Nr. 2522 , 8-10. . Wir hoffend , es solle yetzund uff dem tag by euchDas Treffen der protestantischen Stadtkantone in Zürich , das auf den 2 .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1731", + "psc_text": "56, et cap. XII, V\\. 1-11. 1. Hesternam lectionem sancti Evangelii, de qua locuti sumus quod Dominus dedit, hodierna sequitur, de qua locuturi sumus quod Dominus dabit. Quaedam in Scripturis tam manifesta sunt, ut potius auditorem quam expositorem desiderent: in eis nos immorari non oportet, ut necessariis in quibus immorandum est, tempus sufficiat. 2. Proximum ergo erat Pascha Judaeorum. Illum diem festum Judaei cruentum habere Domini sanguine voluerunt. Illo die festo occisus est Agnus, qui nobis eumdem diem festum suo sanguine consecravit. Consilium erat inter Judaeos de occidendo Jesu: ille qui de coelo venerat pati, propinquare voluit loco passionis, quia imminebat hora passionis. Ascenderunt ergo multi Jerosolymam de regione ante Pascha, ut sanctificarent seipsos. Hoc faciebant Judaei secundum praeceptum Domini, per sanctum Moysen in Lege mandatum, ut die festo quod Pascha erat, omnes undique convenirent, et illius diei celebratione sanctificarentur. Sed illa celebratio umbra erat futuri. Quia est, umbra futuri?", + "candidate_score": 0.628568, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_136_138", + "bdc_text": "von unß noch wunder hoͤren . So ist der kunig uss DenmarckChristian III . Zu dessen zweideutigem Verhalten s. Nr. 2491 , Anm. 30 .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_510", + "psc_text": "qui stat et audit eum, gaudio gaudet propter vocem sponsi. Cap. III, V\\. 22-29. 1. Ordo lectionis evangelicae secundum Joannem, sicut potestis meminisse, qui curam geritis profectus vestri, ita sequitur, ut haec quae modo lecta est, hodie nobis tractanda proponatur. Ab ipso principio usque ad hodiernam lectionem, quae supra dicta sunt, meministis jam esse tractata. Et si forte inde multa estis obliti, certe vel officium nostrum manet in vestra memoria. Quae hinc audieritis de baptismo Joannis, etsi non tenetis omnia, audisse vos tamen credo quod teneatis: quae dicta sunt etiam, quare Spiritus sanctus in columbae specie apparuerit; et quomodo illa nodosissima quaestio soluta sit, quia nescio quid quod non noverat, didicit Joannes in Domino per columbam, cum jam eum nosset, quando venienti ut baptizaretur, ait, Ego a te debeo baptizari, et tu venis ad me? Quando ei Dominus respondit, Sine modo, ut impleatur omnis justitia (Matth. III, 14 et 15)", + "candidate_score": 0.627853, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_42_44", + "bdc_text": "Wir hoffend , es solle yetzund uff dem tag by euchDas Treffen der protestantischen Stadtkantone in Zürich , das auf den 2 . August angesetzt war ; s. Nr. 2515 , Anm. 13 .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1731", + "psc_text": "56, et cap. XII, V\\. 1-11. 1. Hesternam lectionem sancti Evangelii, de qua locuti sumus quod Dominus dedit, hodierna sequitur, de qua locuturi sumus quod Dominus dabit. Quaedam in Scripturis tam manifesta sunt, ut potius auditorem quam expositorem desiderent: in eis nos immorari non oportet, ut necessariis in quibus immorandum est, tempus sufficiat. 2. Proximum ergo erat Pascha Judaeorum. Illum diem festum Judaei cruentum habere Domini sanguine voluerunt. Illo die festo occisus est Agnus, qui nobis eumdem diem festum suo sanguine consecravit. Consilium erat inter Judaeos de occidendo Jesu: ille qui de coelo venerat pati, propinquare voluit loco passionis, quia imminebat hora passionis. Ascenderunt ergo multi Jerosolymam de regione ante Pascha, ut sanctificarent seipsos. Hoc faciebant Judaei secundum praeceptum Domini, per sanctum Moysen in Lege mandatum, ut die festo quod Pascha erat, omnes undique convenirent, et illius diei celebratione sanctificarentur. Sed illa celebratio umbra erat futuri. Quia est, umbra futuri?", + "candidate_score": 0.626716, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_90", + "bdc_text": "Folgender Brief enthält ähnliche Nachrichten wie diejenigen in einem in Lübeck am 9 .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_731", + "psc_text": "fecerit, haec et Filius similiter facit. Si haec facit Filius quae fecerit Pater, per Filium facit Pater: si per Filium facit quae facit Pater, non alia Pater, alia Filius facit; sed eadem opera sunt Patris et Filii. Et quomodo eadem facit et Filius? Et eadem et similiter. Ne forte eadem sed dissimiliter: Eadem, inquit, et similiter. Et quomodo posset eadem non similiter? Accipite exemplum, quod puto ad vos non sit grande: cum scribimus litteras, facit eas primo cor nostrum, et deinde manus nostra. Certe unde omnes acclamastis, nisi quia cognovistis? Certum est quod dixi, et manifestum omnibus nobis. Litterae fiunt primo a corde nostro, deinde a corpore nostro: manus servit imperanti cordi, easdem litteras facit et cor et manus: numquid alias cor, alias manus? Easdem quidem facit manus, sed non similiter: cor enim nostrum facit eas intelligibiliter, manus autem visibiliter. Ecce quomodo fiunt eadem dissimiliter. Unde parum fuit Domino dicere,", + "candidate_score": 0.626443, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_209", + "bdc_text": "erfaren und erlernet , das die gemelten dem kaiser gelichengeliehen .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1760", + "psc_text": "hostesque visibiliter debellandos: sed rex Israel, quod mentes regat, quod in aeternum consulat, quod in regnum coelorum credentes, sperantes, amantesque perducat. Dei ergo Filius aequalis Patri, Verbum per quod facta sunt omnia, quod rex esse voluit Israel, dignatio est, non promotio; miserationis indicium est, non potestatis augmentum. Qui enim appellatus est in terra rex Judaeorum, in coelis est Dominus Angelorum. 5. Et invenit Jesus asellum, et sedit super eum. Hic breviter dictum est: nam quemadmodum sit factum, apud alios evangelistas plenissime legitur (Matth. XXI, 1-16; Marc. XI, 1-11, et Luc. XIX, 29-48). Adhibetur autem huic facto propheticum testimonium, ut appareret quod maligni principes Judaeorum eum non intelligebant, in quo implebantur quae legebant. Invenit ergo Jesus asellum, et sedit super eum: sicut scriptum est, Noli timere, filia Sion: ecce rex tuus venit sedens super pullum asinae. In illo ergo populo erat filia Sion: ipsa est Jerusalem quae Sion. In illo, inquam,", + "candidate_score": 0.62484, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_173_175", + "bdc_text": "Daruff schickt sich nun der bischoff in die sach , ain gegenwehr anzerichtenLaut einem anderen Gerücht soll Zobel sich mit dem Landgrafen über den Durchzug des schmalkaldischen Heeres durch sein Territorium verständigt haben ; s. Nr. 2514 , Anm. 51. . Unnser huff ligt yetz by Taino wwerdDonauwörth. .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2548", + "psc_text": "Alternos quippe intelligendi sunt agere solere annos ambo pontifices, id est principes sacerdotum, qui erant illo tempore Annas et Caiphas, quos Lucas evangelista commemorat, narrans quo tempore coeperit Domini praecursor Joannes praedicare regnum coelorum, et congregare discipulos. Sic enim dicit: Sub principibus sacerdotum Anna et Caipha, factum est verbum Domini super Joannem Zachariae filium in deserto (Luc. III, 2) , et caetera. Proinde isti ambo pontifices vicissim suos annos agebant: et erat annus Caiphae quando passus est Christus. Ideo secundum Matthaeum cum comprehensus esset, ad eum ductus est: sed prius ad Annam secundum Joannem venerunt cum illo; non quia collega, sed quia socer ejus erat. Et credendum est secundum voluntatem Caiphae id esse factum, vel etiam domos eorum ita fuisse positas, ut non deberet Annas a transeuntibus praeteriri. 6. Sed cum dixisset Evangelista quod eum ligatum miserit Annas ad Caipham, reversus est ad locum narrationis, ubi reliquerat Petrum, ut explicaret", + "candidate_score": 0.624377, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_188_190", + "bdc_text": "hie obenin Süddeutschland. -Siehe oben Anm. 47 . sein , aber nitt mitt allem hauffen . Der soll erst hernach kommen .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_997", + "psc_text": "vos, et eritis mihi testes in Jerusalem, et in omni Judaea et Samaria, et usque in fines terrae (Act. I, 6-8) . Vultis ut jam exhibeam regnum; prius colligam quod exhibeam: altitudinem amatis, et altitudinem adipiscemini; sed per humilitatem me sequimini. Sic de illo etiam praedictum est, Et congregatio populorum circumdabit te, et propter hanc in altum regredere (Psal. VII, 8) ; id est, ut circumdet te congregatio populorum, ut multos colligas, regredere in altum. Sic fecit; pavit, et ascendit. 4. Quare autem dictum est, fugit? Neque enim vere si nollet teneretur, si nollet raperetur, qui si nollet nec agnosceretur. Nam ut noveritis hoc mystice factum, non ex necessitate, sed ex significante dispositione, modo in consequenti videbitis; quia eisdem turbis quae eum quaerebant apparuit, et cum eis loquens multa eis dixit, multa de pane coelesti disputavit: nonne cum ipsis de pane disputans erat, a quibus ne teneretur aufugerat? Non ergo", + "candidate_score": 0.623989, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_199_201", + "bdc_text": "Wellt imder Angelegenheit : Gemeint ist die Suche nach einem Boten . sonst wohl recht thaintun. . [3 .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1600", + "psc_text": "Quis est ergo mercenarius? Sunt in Ecclesia quidam praepositi, de quibus Paulus apostolus dicit: Sua quaerentes, non quae Jesu Christi. Quid est, sua quaerentes? Non Christum gratis diligentes, non Deum propter Deum quaerentes; temporalia commoda consectantes, lucris inhiantes, honores ab hominibus appetentes. Haec quando amantur a praeposito, et propter haec servitur Deo; quisquis est talis, mercenarius est, inter filios se non computet. De talibus enim et Dominus dicit: Amen dico vobis, perceperunt mercedem suam (Matth. VI, 5) . Audi de Timotheo sancto quid dicat apostolus Paulus: « Spero autem in Domino Jesu Timotheum cito mittere vobis, ut et ego bono animo sim, cum cognovero quae circa vos sint: neminem enim habeo unanimem, qui germane de vobis sollicitus sit. Omnes enim sua quaerunt, non quae Jesu Christi » (Philipp. II, 19-21). Inter mercenarios pastor ingemuit: Quaesivit aliquem qui sinceriter diligeret gregem Christi, et circa se in eis qui cum illo eo", + "candidate_score": 0.62357, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_149_151", + "bdc_text": "Ist aber hie der stett treffelicher unnd grosser nutz . So nemmend die Hamburger , Lubecker , Rosso kherLesung unsicher . Rostocker. , WismerWismarer. , Sundt Stralsund. , dise stett , all schyffer und pesserknechtF ährmänner. , so zuͦ der seefart geprucht werden , an , ouch all ander knecht , was man gehabenfinden. mag. Dessgleichen MadenburgMagdeburg .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2661", + "psc_text": "(I Cor. IX, 11-15, 7) ? Quod tamen ipse faciebat, quia plus illis omnibus laborabat. Si ergo beatus Paulus ut ea potestate, quam profecto cum caeteris Evangelii praedicatoribus habebat, non cum caeteris uteretur, sed suo stipendio militaret, ne gentes a nomine Christi penitus alienas doctrina ejus quasi venalis offenderet, aliter educatus, artem quam non noverat didicit, ut dum suis manibus transigitur doctor, nullus gravaretur auditor; quanto magis beatus Petrus, qui jam piscator fuerat, quod noverat fecit, si ad praesens illud tempus, aliud unde viveret, non invenit? 4. Sed respondebit quispiam: Et cur non invenit, cum Dominus promiserit dicens, Quaerite primum regnum et justitiam Dei, et haec omnia apponentur vobis (Matth. VI, 33) ? Prorsus etiam sic Dominus quod promisit implevit. Nam quis alius pisces qui caperentur apposuit? qui non ob aliud credendus est eis ingessisse penuriam qua compellerentur ire piscatum, nisi dispositum volens exhibere miraculum: ut simul et praedicatores Evangelii", + "candidate_score": 0.622651, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_90", + "bdc_text": "Folgender Brief enthält ähnliche Nachrichten wie diejenigen in einem in Lübeck am 9 .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1339", + "psc_text": "unum sumus? Quando vides aliquem alicui similem: intendat Charitas vestra, quotidiana locutio est; non sit vobis arduum quod esse advertitis usitatum: quando ergo vides aliquem alicui similem, et nosti tu cui similis sit, admirans dicis, Quomodo iste homo similis est illi homini! Hoc non diceres, nisi duo essent. Hic ille qui eum ignorat, cui tu istum similem dicis: Itane, inquit, similis est? Et tu ad eum: Quid enim, tu illum non nosti? At ille: Non novi, inquit. Jam tu, ut illum quem nescit, ei notum facias ex praesente quem cernit, respondes et dicis: Hunc vidisti, illum vidisti. Non utique quia hoc dixisti, unum esse asseverasti, et duos negasti: sed propter similitudinem tale dedisti responsum, Istum nosti et illum nosti; valde enim similis est, et nihil distat omnino. Hinc et Dominus, Si me, inquit, sciretis, et Patrem meum sciretis, non quia Pater est Filius, sed quia Patri similis Filius. Erubescat arianus.", + "candidate_score": 0.62237, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_148_150", + "bdc_text": "Hellt der konig alle an sich , das er grosse theure in Niderlandt und Hollandt machen wurdt . Ist aber hie der stett treffelicher unnd grosser nutz . So nemmend die Hamburger , Lubecker , Rosso kherLesung unsicher .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2680", + "psc_text": "regno coelorum. Et quia hic magnus erit, ideo ibi erit, ubi minimus ille non erit. Usque adeo quippe ibi magni erunt, ut qui minor ibi est, major sit eo quo hic nemo major est (Id. XI, 11). Sed tamen qui hic magni sunt, id est, qui in regno coelorum, ubi sagena congregat bonos et malos, faciunt bona quae docent, ipsi erunt in illa regni coelorum aeternitate majores, quos isti ad dexteram et resurrectionem vitae pertinentes indicant pisces. Sequitur de prandio Domini cum istis septem discipulis, et de his quae post prandium locutus est, ac de ipsius Evangelii termino, ut Deus quod donaverit disseramus: sed hoc non est isto sermone coarctandum. TRACTATUS CXXIII. De eo quod dicit Jesus, Venite, prandete; usque ad id, Hoc autem dixit, significans qua morte clarificaturus esset Deum. Cap. XXI, V\\. 12-19. 1. In eo quod tertio Dominus post resurrectionem manifestavit se discipulis suis, beati Joannis apostoli", + "candidate_score": 0.620528, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_148_150", + "bdc_text": "Hellt der konig alle an sich , das er grosse theure in Niderlandt und Hollandt machen wurdt . Ist aber hie der stett treffelicher unnd grosser nutz . So nemmend die Hamburger , Lubecker , Rosso kherLesung unsicher .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2564", + "psc_text": "Nunc vero quoniam respondit Pilatus, Numquid ego Judaeus sum? Gens tua et pontifices tradiderunt te mihi; abstulit a se suspicionem, qua posset putari a semetipso dixisse quod Jesum regem dixerat esse Judaeorum, id se a Judaeis audisse demonstrans. Deinde dicendo, Quid fecisti? satis ostendit illud ei pro crimine objectum: tanquam diceret, Si regem te negas, quid fecisti ut tradereris mihi? Quasi mirum non esset si puniendus judici traderetur, qui se diceret regem: si autem hoc non diceret, quaerendum ab illo esset quid aliud forte fecisset, unde tradi judici dignus esset. 2. Audite ergo, Judaei et Gentes; audi, circumcisio; audi, praeputium; audite, omnia regna terrena: Non impedio dominationem vestram in hoc mundo, Regnum meum non est hoc mundo. Nolite metuere metu vanissimo quo Herodes ille major, cum Christus natus nuntiaretur, expavit, et tot infantes ut ad eum mors perveniret, occidit (Matth. II, 3, 16), timendo magis quam irascendo crudelior, Regnum, inquit,", + "candidate_score": 0.618575, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_156", + "bdc_text": "augustiVon Bullingers Hand nach einem von ihm gezogenen Strich unter der Beilage. .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2595", + "psc_text": "pietas, grande fidei munimentum: si spectet impietas, ridet regem pro virga regni lignum sui portare supplicii; si pietas, videt regem bajulantem lignum ad semetipsum figendum, quod fixurus fuerat etiam in frontibus regum: in eo spernendus oculis impiorum, in quo erant gloriatura corda sanctorum. Dicturo enim Paulo, Mihi autem absit gloriari, nisi in cruce Domini nostri Jesu Christi (Galat. VI, 14) , ipsam crucem suam suo gestans humero commendabat; et lucernae arsurae quae sub modio ponenda non erat, candelabrum ferebat (Matth. V, 15). Bajulans ergo sibi crucem, exiit in eum qui dicitur Calvariae locum, hebraice Golgotha: ubi eum crucifixerunt; et cum eo alios duos hinc et hinc, medium autem Jesum. Isti duo latrones erant, sicut aliorum evangelistarum narratione didicimus, cum quibus crucifixus et inter quos fixus est Christus (Id. XXVII, 38, Marc. XV, 27, et Luc. XXIII, 33): de quo praemissa dixerat prophetia, Et inter iniquos deputatus est (Isai. LIII, 12)", + "candidate_score": 0.617515, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_207_209", + "bdc_text": "Sind an die Welser und Fucker gestanden , aber darinn ander gesteckt an den kaiser . Daruß man aigentlichgenau . erfaren und erlernet , das die gemelten dem kaiser gelichengeliehen .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_648", + "psc_text": "Angeli mittentur: Messores, inquit, Angeli sunt (Matth. XIII, 39) . Ista ergo messis crescit inter zizania, et exspectat purgari in fine. Illa vero messis jam matura erat, quo prius missi sunt discipuli, ubi Prophetae laboraverunt. Sed tamen, fratres, videte quid dictum sit: Simul gaudeat et qui seminat et qui metit. Dispares temporis labores habuerunt: sed gaudio pariter perfruentur, mercedem simul accepturi sunt vitam aeternam. 33. Ex civitate autem illa multi crediderunt in eum Samaritani, propter verbum mulieris testimonium perhibentis, Quia dixit mihi omnia quaecumque feci. Cum venissent autem ad eum Samaritani, rogaverunt ut apud eos maneret, et mansit ibi duos dies. Et multo plures crediderunt propter sermonem ejus: et mulieri dicebant: Quia jam non propter tuam loquelam credimus; ipsi enim nos audivimus, et scimus quia hic est vere Salvator mundi. Et hoc paululum animadvertendum est, quia lectio terminata est. Mulier primum nuntiavit, et ad mulieris testimonimum crediderunt Samaritani, et rogaverunt", + "candidate_score": 0.617404, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_151_153", + "bdc_text": "Rostocker. , WismerWismarer. , Sundt Stralsund. , dise stett , all schyffer und pesserknechtF ährmänner. , so zuͦ der seefart geprucht werden , an , ouch all ander knecht , was man gehabenfinden. mag. Dessgleichen MadenburgMagdeburg . und Handstettdie Hansestädte . rusten sich zum treffelichsten. [2 .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2661", + "psc_text": "(I Cor. IX, 11-15, 7) ? Quod tamen ipse faciebat, quia plus illis omnibus laborabat. Si ergo beatus Paulus ut ea potestate, quam profecto cum caeteris Evangelii praedicatoribus habebat, non cum caeteris uteretur, sed suo stipendio militaret, ne gentes a nomine Christi penitus alienas doctrina ejus quasi venalis offenderet, aliter educatus, artem quam non noverat didicit, ut dum suis manibus transigitur doctor, nullus gravaretur auditor; quanto magis beatus Petrus, qui jam piscator fuerat, quod noverat fecit, si ad praesens illud tempus, aliud unde viveret, non invenit? 4. Sed respondebit quispiam: Et cur non invenit, cum Dominus promiserit dicens, Quaerite primum regnum et justitiam Dei, et haec omnia apponentur vobis (Matth. VI, 33) ? Prorsus etiam sic Dominus quod promisit implevit. Nam quis alius pisces qui caperentur apposuit? qui non ob aliud credendus est eis ingessisse penuriam qua compellerentur ire piscatum, nisi dispositum volens exhibere miraculum: ut simul et praedicatores Evangelii", + "candidate_score": 0.616668, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_151", + "bdc_text": "Rostocker. , WismerWismarer. , Sundt Stralsund. , dise stett , all schyffer und pesserknechtF ährmänner. , so zuͦ der seefart geprucht werden , an , ouch all ander knecht , was man gehabenfinden. mag. Dessgleichen MadenburgMagdeburg .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2661", + "psc_text": "(I Cor. IX, 11-15, 7) ? Quod tamen ipse faciebat, quia plus illis omnibus laborabat. Si ergo beatus Paulus ut ea potestate, quam profecto cum caeteris Evangelii praedicatoribus habebat, non cum caeteris uteretur, sed suo stipendio militaret, ne gentes a nomine Christi penitus alienas doctrina ejus quasi venalis offenderet, aliter educatus, artem quam non noverat didicit, ut dum suis manibus transigitur doctor, nullus gravaretur auditor; quanto magis beatus Petrus, qui jam piscator fuerat, quod noverat fecit, si ad praesens illud tempus, aliud unde viveret, non invenit? 4. Sed respondebit quispiam: Et cur non invenit, cum Dominus promiserit dicens, Quaerite primum regnum et justitiam Dei, et haec omnia apponentur vobis (Matth. VI, 33) ? Prorsus etiam sic Dominus quod promisit implevit. Nam quis alius pisces qui caperentur apposuit? qui non ob aliud credendus est eis ingessisse penuriam qua compellerentur ire piscatum, nisi dispositum volens exhibere miraculum: ut simul et praedicatores Evangelii", + "candidate_score": 0.613344, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_54_56", + "bdc_text": "welch ouch nitt guͦt were . Ich will wol sechen , wie ich imin dieser Sache . thuͤ , damitt üch nichts verhalten werde , waß ich waiß , wie byß anher .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_121", + "psc_text": "Isaiam: Sicut ovis ad occisionem ductus est, et sicut agnus coram eo qui se tonderet, fuit sine voce, sic non aperuit os suum (Isai. LIII, 7) . Veniet autem manifestus, et non silebit. Quomodo manifestus? ignis ante eum praeibit, et in circuitu ejus tempestas valida (Psal. XLIX, 3) . Tempestas illa tollere habet totam paleam de area, quae modo trituratur; et ignis incendere quod tempestas abstulerit. Modo autem tacet: tacet judicio, sed non tacet praecepto. Si enim tacet Christus, quid sibi volunt haec Evangelia? quid sibi volunt voces apostolicae, quid cantica Psalmorum, quid eloquia Prophetarum? In his enim omnibus Christus non tacet. Sed tacet modo, ut non vindicet: non tacet, ut non moneat. Veniet autem praeclarus in vindictam, et apparebit omnibus, et qui in eum non credunt. Modo vero quia et praesens occultus erat, oportebat ut contemneretur. Nisi enim contemneretur, non crucifigeretur: si non crucifigeretur, non funderet sanguinem, quo pretio", + "candidate_score": 0.612426, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_173", + "bdc_text": "Daruff schickt sich nun der bischoff in die sach , ain gegenwehr anzerichtenLaut einem anderen Gerücht soll Zobel sich mit dem Landgrafen über den Durchzug des schmalkaldischen Heeres durch sein Territorium verständigt haben ;", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2548", + "psc_text": "Alternos quippe intelligendi sunt agere solere annos ambo pontifices, id est principes sacerdotum, qui erant illo tempore Annas et Caiphas, quos Lucas evangelista commemorat, narrans quo tempore coeperit Domini praecursor Joannes praedicare regnum coelorum, et congregare discipulos. Sic enim dicit: Sub principibus sacerdotum Anna et Caipha, factum est verbum Domini super Joannem Zachariae filium in deserto (Luc. III, 2) , et caetera. Proinde isti ambo pontifices vicissim suos annos agebant: et erat annus Caiphae quando passus est Christus. Ideo secundum Matthaeum cum comprehensus esset, ad eum ductus est: sed prius ad Annam secundum Joannem venerunt cum illo; non quia collega, sed quia socer ejus erat. Et credendum est secundum voluntatem Caiphae id esse factum, vel etiam domos eorum ita fuisse positas, ut non deberet Annas a transeuntibus praeteriri. 6. Sed cum dixisset Evangelista quod eum ligatum miserit Annas ad Caipham, reversus est ad locum narrationis, ubi reliquerat Petrum, ut explicaret", + "candidate_score": 0.611727, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_190_192", + "bdc_text": "Der soll erst hernach kommen . ErDer \"hauffen\" . hat vorhin etwas uszerichtenD . h. die Einnahme verschiedener feindlicher Stellungen. .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2706", + "psc_text": "donec venio, creditur vivus dormire sub terra? Quem tradunt etiam (quod in quibusdam Scripturis quamvis apocryphis reperitur), quando sibi fieri jussit sepulcrum, incolumem fuisse praesentem; eoque effosso et diligentissime praeparato, ibi se tanquam in lectulo collocasse, statimque eum esse defunctum: ut autem isti putant, qui haec verba Domini sic intelligunt, non defunctum, sed defuncto similem cubuisse; et cum mortuus putaretur, sepultum fuisse dormientem; et donec Christus veniat sic manere, suamque vitam scaturigine pulveris indicare: qui pulvis creditur, ut ab imo ad superficiem tumuli ascendat, flatu quiescentis impelli. Huic opinioni supervacaneum existimo reluctari. Viderint enim qui locum sciunt, utrum hoc ibi faciat vel patiatur terra quod dicitur; quia et revera non a levibus hominibus id audivimus. 3. Interim cedamus opinioni, quam certis documentis refellere non valemus, ne rursus aliud quod a nobis quaeratur exsurgat, Cur super humatum mortuum ipsa humus quodammodo vivere ac spirare videatur. Sed numquid hinc tanta ista solvitur", + "candidate_score": 0.611637, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_56", + "bdc_text": "thuͤ , damitt üch nichts verhalten werde , waß ich waiß , wie byß anher .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_121", + "psc_text": "Isaiam: Sicut ovis ad occisionem ductus est, et sicut agnus coram eo qui se tonderet, fuit sine voce, sic non aperuit os suum (Isai. LIII, 7) . Veniet autem manifestus, et non silebit. Quomodo manifestus? ignis ante eum praeibit, et in circuitu ejus tempestas valida (Psal. XLIX, 3) . Tempestas illa tollere habet totam paleam de area, quae modo trituratur; et ignis incendere quod tempestas abstulerit. Modo autem tacet: tacet judicio, sed non tacet praecepto. Si enim tacet Christus, quid sibi volunt haec Evangelia? quid sibi volunt voces apostolicae, quid cantica Psalmorum, quid eloquia Prophetarum? In his enim omnibus Christus non tacet. Sed tacet modo, ut non vindicet: non tacet, ut non moneat. Veniet autem praeclarus in vindictam, et apparebit omnibus, et qui in eum non credunt. Modo vero quia et praesens occultus erat, oportebat ut contemneretur. Nisi enim contemneretur, non crucifigeretur: si non crucifigeretur, non funderet sanguinem, quo pretio", + "candidate_score": 0.60433, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_189_191", + "bdc_text": "sein , aber nitt mitt allem hauffen . Der soll erst hernach kommen . ErDer \"hauffen\" .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2706", + "psc_text": "donec venio, creditur vivus dormire sub terra? Quem tradunt etiam (quod in quibusdam Scripturis quamvis apocryphis reperitur), quando sibi fieri jussit sepulcrum, incolumem fuisse praesentem; eoque effosso et diligentissime praeparato, ibi se tanquam in lectulo collocasse, statimque eum esse defunctum: ut autem isti putant, qui haec verba Domini sic intelligunt, non defunctum, sed defuncto similem cubuisse; et cum mortuus putaretur, sepultum fuisse dormientem; et donec Christus veniat sic manere, suamque vitam scaturigine pulveris indicare: qui pulvis creditur, ut ab imo ad superficiem tumuli ascendat, flatu quiescentis impelli. Huic opinioni supervacaneum existimo reluctari. Viderint enim qui locum sciunt, utrum hoc ibi faciat vel patiatur terra quod dicitur; quia et revera non a levibus hominibus id audivimus. 3. Interim cedamus opinioni, quam certis documentis refellere non valemus, ne rursus aliud quod a nobis quaeratur exsurgat, Cur super humatum mortuum ipsa humus quodammodo vivere ac spirare videatur. Sed numquid hinc tanta ista solvitur", + "candidate_score": 0.60132, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_51", + "bdc_text": "ist nicht passend. , dann ich hab sy nitt allwegimmer. an der hand .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1749", + "psc_text": "Pauperes semper habebitis: quod dixit, verum est. Quando Ecclesia sine pauperibus? Me autem non semper habebitis, quid sibi vult? Quomodo intelligendum est, Me autem non semper habebitis? Nolite expavescere; Judae dictum est. Quare ergo non dixit, habebis; sed, habebitis? Quia non unus est Judas. Unus malus corpus malorum significat; quomodo Petrus corpus bonorum, imo corpus Ecclesiae, sed in bonis. Nam si in Petro non esset Ecclesiae sacramentum, non ei diceret Dominus, Tibi dabo claves regni coelorum: quaecumque solveris in terra, soluta erunt et in coelo; et quaecumque ligaveris in terra, ligata erunt et in coelo (Matth. XVI, 19) . Si hoc Petro tantum dictum est, non facit hoc Ecclesia. Si autem et in Ecclesia fit, ut quae in terra ligantur, in coelo ligentur, et quae solvuntur in terra, solvantur in coelo: quia cum excommunicat Ecclesia, in coelo ligatur excommunicatus; cum reconciliatur ab Ecclesia, in coelo solvitur reconciliatus: si hoc ergo", + "candidate_score": 0.600091, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_217_219", + "bdc_text": "augusti . Waiß nitt , wann ich bottschafft haben werd ; vyllich geb ichs unsern metzgern oder karrernFuhrleuten. .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_646", + "psc_text": "non seminatores? Quo messores? Ubi jam alii laboraverunt. Nam ubi jam laboratum erat, utique seminatum erat; et quod seminatum erat, jam maturum erat factum, falcem et trituram desiderabat. Quo ergo erant messores mittendi? Ubi jam Prophetae praedicaverant; ipsi enim seminatores. Nam si ipsi non seminatores, unde ad illam mulierem pervenerat, Scio quia Messias veniet? Jam ista mulier fructus maturus erat, et erant albae messes, et falcem quaerebant. Misi vos ergo: quo? Metere quod non seminastis: alii seminaverunt, et vos in labores eorum introistis. Qui laboraverunt? Ipse Abraham, Isaac, et Jacob. Legite labores eorum: in omnibus laboribus eorum prophetia Christi; et ideo seminatores. Moyses et caeteri Patriarchae et omnes Prophetae, quanta pertulerunt in illo frigore quando seminabant? Ergo jam in Judaea messis parata erat. Merito ibi tanquam matura seges fuit, quando tot hominum millia pretia rerum suarum afferebant, et ad pedes Apostolorum ponentes, expeditis humeris a sarcinis saecularibus, Christum Dominum sequebantur:", + "candidate_score": 0.597837, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_134", + "bdc_text": "Deren soll ( wills gott ) nitt ains hinauͦß kommen .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_427", + "psc_text": "Totum gaudium de spe futura sit, totum desiderium vitae aeternae sit. Omnia suspiria Christo anhelent: ille unus pulcherrimus, qui et foedos dilexit ut pulchros faceret, desideretur; ad illum unum curratur, illi ingemiscatur; et dicunt semper, Magnificetur Dominus, qui volunt pacem servi ejus. TRACTATUS XI. Ab eo quod scriptum est, Cum autem esset Jerosolymis in Pascha in die festo, multi crediderunt in nomine ejus; usque ad id, Nisi quis renatus fuerit ex aqua et Spiritu, non potest introire in regnum Dei. Cap. II, V\\. 23-25, et cap. III, V\\. 1 5. 1. Opportune nobis Dominus procuravit hodierno die lectionis hujus ordinem: nam quia ex ordine Evangelium secundum Joannem considerare atque tractare suscepimus, credo quod adverterit Charitas vestra. Opportune ergo occurrit ut hodie audiretis ex Evangelio, quia Nisi quis renatus fuerit ex aqua et Spiritu, non videbit regnum Dei. Tempus est enim ut vos exhortemur, qui adhuc estis catechumeni: qui sic credidistis", + "candidate_score": 0.597381, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_217_219", + "bdc_text": "augusti . Waiß nitt , wann ich bottschafft haben werd ; vyllich geb ichs unsern metzgern oder karrernFuhrleuten. .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_645", + "psc_text": "ejus qui me misit. 32. Nonne vos dicitis quod adhuc quatuor menses sunt, et messis venit? In opus fervebat, et operarios mittere disponebat. Vos quatuor menses computatis usque ad messem; ego vobis aliam messem albam et paratam ostendo. Ecce dico vobis, levate oculos vestros, et videte quia jam albae sunt regiones ad messem. Ergo messores missurus est. In hoc enim est verbum verum, quia alius est qui metit, alius qui seminat: ut et qui seminat simul gaudeat et qui metit. Ego misi vos metere quod vos non laborastis: alii laboraverunt, et vos in laborem eorum introistis. Quid ergo? messores misit, non seminatores? Quo messores? Ubi jam alii laboraverunt. Nam ubi jam laboratum erat, utique seminatum erat; et quod seminatum erat, jam maturum erat factum, falcem et trituram desiderabat. Quo ergo erant messores mittendi? Ubi jam Prophetae praedicaverant; ipsi enim seminatores. Nam si ipsi non seminatores, unde ad illam mulierem pervenerat,", + "candidate_score": 0.596026, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_24_26", + "bdc_text": "noch vetterKonrad Zwick. zu mir kommend. SoFerner . lyg ich noch in meiner kindbettin meiner kindbett :", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_850", + "psc_text": "Ille enim Filius aequalis Patri, ille aeternus cum Patre, Patrique coaeternus: nos autem facti per Filium, adoptati per Unicum. Proinde nunquam auditum est de ore Domini nostri Jesu Christi, cum ad discipulos loqueretur, dixisse illum de Deo summo Patre suo, Pater noster: sed aut, Pater meus, dixit; aut, Pater vester. Pater noster non dixit, usque adeo ut quodam loco poneret haec duo: Vado ad Deum meum, inquit, et Deum vestrum. Quare non dixit, Deum nostrum? Et Patrem meum dixit, et Patrem vestrum (Joan. XX, 17) ; non dixit, Patrem nostrum. Sic jungit ut distinguat, sic distinguit ut non sejungat. Unum nos vult esse in se, unum autem Patrem et se. 4. Quantumcumque ergo intelligamus et quantumcumque videamus, etiam cum Angelis aequati fuerimus, non videbimus sicut videt Filius. Nos enim et quando non videmus, sumus aliquid. Et quid aliud sumus quando non videmus, nisi non videntes? Sumus tamen vel non videntes;", + "candidate_score": 0.594518, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_149", + "bdc_text": "Ist aber hie der stett treffelicher unnd grosser nutz .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_750", + "psc_text": "Amplius audite et difficilius: Et majora his, inquit, demonstrabit ei opera, ut vos miremini. Majora his: quibus majora? Facile occurrit, iis quas modo audistis, curationibus languorum corporalium. De isto enim qui triginta et octo annos habebat in infirmitate, et Christi verbo sanatus est, nata est hujus occasio tota sermonis: et propter hoc Dominus dicere potuit, Majora his demonstrabit ei opera, ut vos miremini. Sunt enim opera majora quam ista, et demonstrabit ea Pater Filio. Non demonstravit, tanquam de praeterito; sed demonstrabit, de futuro, hoc est, demonstraturus est. Rursus difficilis oritur quaestio. Est enim aliquid apud Patrem quod Filio nondum demonstratum sit? est aliquid apud Patrem quod adhuc latebat Filium, quando ista Filius loquebatur? Si enim demonstrabit, hoc est, demonstraturus est; nondum demonstravit; et Filio tunc demonstraturus est, quando et istis: sequitur enim, ut vos miremini. Et hoc difficile est videre, quomodo tanquam temporaliter Filio coaeterno aliqua demonstrat aeternus Pater, omnia", + "candidate_score": 0.591714, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_189_191", + "bdc_text": "sein , aber nitt mitt allem hauffen . Der soll erst hernach kommen . ErDer \"hauffen\" .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2707", + "psc_text": "faciat vel patiatur terra quod dicitur; quia et revera non a levibus hominibus id audivimus. 3. Interim cedamus opinioni, quam certis documentis refellere non valemus, ne rursus aliud quod a nobis quaeratur exsurgat, Cur super humatum mortuum ipsa humus quodammodo vivere ac spirare videatur. Sed numquid hinc tanta ista solvitur quaestio, si magno miraculo, qualia potest facere Omnipotens, tamdiu vivum corpus in sopore sub terra est, donec veniat terminus saeculi? Quin imo fit amplior et difficilior, cur discipulo Jesus, quem diligebat prae caeteris, in tantum ut super pectus ejus discumbere mereretur, pro magno munere longum in corpore donaverit somnum: cum beatum Petrum per ingentem martyrii gloriam, ab onere ipsius corporis solverit, eique concesserit quod apostolus Paulus se concupisse dixit, et scripsit, Dissolvi et esse cum Christo (Philipp. I, 23) . Si autem quod magis creditur, ideo sanctus Joannes ait, non dixisse Dominum, Non moritur, ne illis verbis quae dixit, hoc", + "candidate_score": 0.590962, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_189_191", + "bdc_text": "sein , aber nitt mitt allem hauffen . Der soll erst hernach kommen . ErDer \"hauffen\" .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_126", + "psc_text": "lapis ille, conteret eos (Luc. XX, 18) . Primo super humilem ceciderunt; excelsus super illos venturus est: sed ut eos venturus excelsus conterat, primo eos humilis quassavit. Offenderunt in eum, et quassati sunt; non contriti, sed quassati: veniet excelsus, et conteret eos. Sed ignoscendum est Judaeis, quia offenderunt in lapidem qui nondum creverat. Quales sunt illi qui in ipsum montem offenderunt? Jam de quibus dicam cognoscitis. Qui negant Ecclesiam toto orbe diffusam, non in humilem lapidem, sed in ipsum montem offendunt: quod factus est ille lapis dum cresceret. Caeci Judaei non viderunt humilem lapidem: quanta caecitas est non videre montem? 5. Ergo viderunt humilem, et non cognoverunt. Demonstrabatur illis per lucernam. Nam primo ille, quo major nemo surrexerat in natis mulierum, dixit, Non sum ego Christus. Dictumque illi est, Numquid tu es Elias? Respondit, non sum. Christus enim praemittit ante se Eliam: et dixit, Non sum, et fecit nobis quaestionem.", + "candidate_score": 0.59003, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_149", + "bdc_text": "Ist aber hie der stett treffelicher unnd grosser nutz .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1594", + "psc_text": "ostiarius in domibus hominum major est ostio. Ostiarius enim ostio, non ostium praeponitur ostiario; quia ostiarius ostium, non ostium custodit ostiarium. Non audeo dicere aliquem ostio majorem; audivi enim jam quid sit ostium: non me latet, non sum dimissus conjecturae meae, non mihi humana est relaxata suspicio; Deus dixit, veritas dixit, mutari non potest quod immutabilis dixit. 3. Dicam ergo in hujus profunditate quaestionis quid mihi videatur: eligat unusquisque quod placet; pie tamen sentiat, sicut scriptum est, Sentite de Domino in bonitate, et in simplicitate cordis quaerite illum (Sap. I, 1) . Ostiarium forte ipsum Dominum debemus accipere. Multo sunt enim inter se diversa in rebus humanis pastor et ostium, quam ostiarius et ostium; et tamen Dominus et pastorem se dixit, et ostium. Cur ergo non intelligamus ipsum et ostiarium? Si enim consideremus proprietates, Dominus Christus nec pastor est, sicut consuevimus nosse et videre pastores; nec ostium est, non enim", + "candidate_score": 0.587382, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_23_25", + "bdc_text": "Es ist so vyl ze schaffentun. , das et wan ain gantzen tag weder min bruͦder Thomas Blarer . noch vetterKonrad Zwick. zu mir kommend. SoFerner .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1622", + "psc_text": "Et ad Patrem ipse est ostium; quia non est qua veniatur ad Patrem, nisi per ipsum. Unus enim Deus et unus mediator Dei et hominum, homo Christus Jesus (I Tim. II, 5). Verbo multa dicuntur: haec ipsa quae dixi, utique verbo dixi. Si velim dicere et ipsum verbum, unde dico, nisi verbo? Ac per hoc per verbum et alia dicuntur, quae non sunt quod verbum; et ipsum verbum dici non potest, nisi per verbum. Adjuvante Domino exemplis abundavimus. Tenete ergo quomodo Dominus Jesus Christus et ostium sit, et pastor: ostium pandendo se, pastor intrando per se. Et quidem, fratres, quod pastor est, dedit et membris suis: nam et Petrus pastor, et Paulus pastor, et caeteri Apostoli pastores, et boni episcopi pastores. Ostium vero nemo nostrum se dicit; hoc sibi ipse proprium tenuit, qua intrent oves. Denique Paulus apostolus boni pastoris implebat officium, quando Christum praedicabat, quia per ostium intrabat. At", + "candidate_score": 0.575003, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 4, + "cf_id": "cf025", + "work_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum", + "max_score": 0.679045, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_160_162", + "bdc_text": "Zu dessen Haltung s. Nr. 2480 , 29-31 . ze morgen gessen . Nitt waiß ich , wie man dasselbig verston soll und was sy mitt im gehandelt . Bischoff von Bamberg Weigand von Redwitz.", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_224", + "psc_text": "locare, nisi sacramenta venturi Redemptoris in Scriptura sacra perquirere? Quorum profecto unusquisque manducavit, et saturatus non est, quia futuram summi unigeniti Incarnationem credidit, sed praesentem non vidit. Manducare quidem ei fuit, divinam Incarnationem in mentis desiderio dulciter retinere, et non saturari ei fuit desideratam ejus praesentiam non videre. Sed infirmi, qui robore accingendi erant, saturitatis suae praeconia ab eo quo saturabantur pane audiebant: Beati oculi qui vident quae vos videtis. Amen dico vobis quia multi reges et prophetae voluerunt videre quae vos videtis, et non viderunt, et audire quae vos auditis, et non audierunt (Matth. XIII, 16, 17) . Qui enim videre volebant, jam intimae delectationis panem per desiderium manducabant; sed quia videre non poterant, habebant gaudium desiderii, sed non habebant per fruitionem saturitatis. Nam etsi Scriptura dicat: Quia panem omnem suavitatem habentem et omnem dulcedinem, Deus eis dedit (Sap. XVI, 20), sic dicitur ab eis accipi, sicut nosci, sicut,", + "candidate_score": 0.679045, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_161_163", + "bdc_text": "ze morgen gessen . Nitt waiß ich , wie man dasselbig verston soll und was sy mitt im gehandelt . Bischoff von Bamberg Weigand von Redwitz. hat den seinen bevolchen , wann der landtgrauff komme , sollen sy sich ergebenVgl. Nr. 2515 , Anm. 3. .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_224", + "psc_text": "locare, nisi sacramenta venturi Redemptoris in Scriptura sacra perquirere? Quorum profecto unusquisque manducavit, et saturatus non est, quia futuram summi unigeniti Incarnationem credidit, sed praesentem non vidit. Manducare quidem ei fuit, divinam Incarnationem in mentis desiderio dulciter retinere, et non saturari ei fuit desideratam ejus praesentiam non videre. Sed infirmi, qui robore accingendi erant, saturitatis suae praeconia ab eo quo saturabantur pane audiebant: Beati oculi qui vident quae vos videtis. Amen dico vobis quia multi reges et prophetae voluerunt videre quae vos videtis, et non viderunt, et audire quae vos auditis, et non audierunt (Matth. XIII, 16, 17) . Qui enim videre volebant, jam intimae delectationis panem per desiderium manducabant; sed quia videre non poterant, habebant gaudium desiderii, sed non habebant per fruitionem saturitatis. Nam etsi Scriptura dicat: Quia panem omnem suavitatem habentem et omnem dulcedinem, Deus eis dedit (Sap. XVI, 20), sic dicitur ab eis accipi, sicut nosci, sicut,", + "candidate_score": 0.672267, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_160_162", + "bdc_text": "Zu dessen Haltung s. Nr. 2480 , 29-31 . ze morgen gessen . Nitt waiß ich , wie man dasselbig verston soll und was sy mitt im gehandelt . Bischoff von Bamberg Weigand von Redwitz.", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1029", + "psc_text": "ardorem, sive locutionem, aut repletionem cognoscunt, tanto dulcius in donis spiritualibus epulantur, quanto ad ejus recubitum dignius assumpti sunt. Dicit ergo: Ascende, ut comedas mecum hodie; quia bonus doctor, dum dulciter, quae dicit, in devotionem mentis accipit, se et eos qui audiunt simul pascit. 49. Quo contra doctores reprobi, quia quae dicunt, non amant, cum alios verbo pascunt, jejunant. Nam cum animae refectionem verbum Dei esse Dominus dixerit, verbum vero Dei in mente plena sit eruditio, plena devotio; verbo Dei non pascuntur, qui devote, quod loquuntur, non audiunt. Apostolus quidem, quasi jam illa verbi dulcedine repletus, ait: De plenitudine ejus omnes accepimus (Joan. I, 16) . Alia quidem est plenitudo verbi, alia libri. De plenitudine quidem verbi accipere nonnisi electi possunt, de plenitudine vero Scripturae possunt et reprobi. Liber namque beati Joannis apostoli, et liber beati Pauli apostoli plenitudines quidem sunt, quae de eis habentur. Eorum nimirum verba Paulus sive", + "candidate_score": 0.671224, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_160_162", + "bdc_text": "Zu dessen Haltung s. Nr. 2480 , 29-31 . ze morgen gessen . Nitt waiß ich , wie man dasselbig verston soll und was sy mitt im gehandelt . Bischoff von Bamberg Weigand von Redwitz.", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1023", + "psc_text": "sublimia praeparati melius intelligimus, ante Samuelem Saul in excelsum ascendere jubetur. Quasi enim ante praedicatorem in excelsum ascendimus, quando nos prius ad alta scienda animum intendimus, et ipsi nobis ea, ad quae intendimus, postmodum loquuntur. Quid vero est, quod ait: Ut comedas mecum hodie? Sed quando praedicatores sancti 218 coelestia loquuntur, electorum suorum auditorum corda reficiunt: testante etenim veritate, quia cibus animae est verbum Dei, Non in solo pane vivit homo, sed in omni verbo quod procedit de ore Dei (Matth. IV, 4) . Panis namque alimentum corporis est, verbum mentis. Qui vero corpus sine mente reficiunt, mente mortui sunt, carne vivi. Quare et de delicata vidua Paulus ait: Vivens mortua est (I Tim. V, 6) . Nam per ciborum delicias non moreretur vidua, si animam verbi Dei cibo satiaret, cum ipse Paulus dicat: Nihil esse immundum, quod cum gratiarum actione percipitur (I Tim. IV, 4). Sed vivens vidua moritur,", + "candidate_score": 0.668651, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_162_164", + "bdc_text": "Bischoff von Bamberg Weigand von Redwitz. hat den seinen bevolchen , wann der landtgrauff komme , sollen sy sich ergebenVgl. Nr. 2515 , Anm. 3. . Er wisse sy nitt ze schutzen , etc .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1656", + "psc_text": "sunt lupi rapaces (Matth. VII, 15) . Hucusque ergo 349 regem Saul strenue regni curam gerentem, libenter attendimus, contemptorem jam Dominicae jussionis, in quo vitari et abjici debeat subtiliter videamus. Nam sequitur: (Vers. 8, 9.) Apprehendit Agag regem Amalech vivum, omne autem vulgus interfecit in ore gladii. Et pepercit Saul et populus Agag, et optimis gregibus ovium, et armentorum; et vestibus, et arietibus, et universis, quae pulchra erant, nec voluerunt disperdere ea. Quidquid vero vile fuit et reprobum, hoc demoliti sunt. 2. Verbum Domini fuit: Nunc vade, et percute Amalech, et demolire universa ejus. Non parcas ei, et non concupisces ex eis aliquid. Aperte ergo transgressor per inobedientiam exstitit, quia implere praeceptum Domini per superbiam recusavit. Dominus quidem prophetae praecepit, dicens: Ne parcas ei, et non concupisces ex rebus ipsius aliquid. Hic vero et pepercisse, et omnia electa ejus concupisse ostenditur: ut, dum transgressionis modus ostenditur, quam sit detestabilis inobedientiae", + "candidate_score": 0.646322, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_162_164", + "bdc_text": "Bischoff von Bamberg Weigand von Redwitz. hat den seinen bevolchen , wann der landtgrauff komme , sollen sy sich ergebenVgl. Nr. 2515 , Anm. 3. . Er wisse sy nitt ze schutzen , etc .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_308", + "psc_text": "videret diem meum; vidit, et gavisus est (Joan. VIII, 56) . Et item: Si crederetis Moysi, crederetis utique et mihi, de me enim ille scripsit (Ibid. V, 46) . Nescierunt ergo Dominum, qui venientem in carne nostra Redemptorem spreverunt. Unde per Isaiam queritur, dicens: Cognovit bos possessorem suum, et asinus praesepe Domini sui; Israel autem me non cognovit (Isai. I, 3) . Quasi dicat: Et incarnationis meae vias ei longe ante per prophetas aperui, et tamen id quod promiseram exhibitum non accepit. Quare et officium sacerdotum ad populum nesciit. Officium sacerdotale quippe cognosceret, si ad redemptionem humani generis eum qui a lege et prophetis fuerat promissus jam venisse praedicaret. In quem profecto quia non solum non credidit, sed etiam persequendo insanivit, et Dominum nesciit, et ad populum officium sacerdotum. Cujus tamen malitia minor esset, si qui prodesse minoribus Redemptoris adventum praedicando noluit, nocere timuisset. Sequitur ergo, et dicit: 67 (Vers.", + "candidate_score": 0.642133, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_119_121", + "bdc_text": "Im stifft PremBremen . und Munden Minden im Bistum Münster . ist man gar starck uffwachsam. , und hat man die paͤsß so hart verlegtverlegt :", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_536", + "psc_text": "intima circumspectione requievit. Et quia in sacramentis divinae Scripturae eruditus fuit, in templo dormiebat, ubi erat arca. 7. Et notandum quia non dicitur dormivit, sed dormiebat, quia nimirum eamdem mentis suae circumspectionem non in transitu servare studuit, sed in diuturnitate perseverantiae. Sumnus itaque Samuelis perfectum mundi contemptum designat in mente doctoris. Dormit ergo praedicator in templo, dum, repulsa a se penitus mundana sollicitudine, sese per considerationem rerum spiritualium recondit in mente. Hujus namque somni quietem Petrus elegerat, cum dicebat: Non est bonum relinquere 115 verbum Dei, et ministrare mensis (Act. VI, 2) . Hinc Jetro Madianita Moysen cognatum suum juste arguit, dicens: Stulto labore consumeris tu; sed audi verba mea, et erit Dominus tecum. Esto tu populo in iis quae ad Deum pertinent, ut referas quae dicuntur ad eum (Exod. XVIII, 18, 19) . Hinc Paulus ad templi somnum Corinthios revocat, dicens: Jam quidem delictum est in vobis, quod judicia", + "candidate_score": 0.640039, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_188_190", + "bdc_text": "hie obenin Süddeutschland. -Siehe oben Anm. 47 . sein , aber nitt mitt allem hauffen . Der soll erst hernach kommen .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1121", + "psc_text": "altitudo est montis. Quid vero in colle hoc rectius accipitur, quam sancta intentio Scripturarum? Altitudo quidem montis est: quia non jacet in plano litterae, sed nimis erecta est in spiritualium sensuum sublimitate. Recto igitur virtutum itineri rudis innititur praedicator, si postquam publicos praedicatores et remotos anachoretas viderit, Scripturae altitudinem videat et agnoscat. Qua in re notandum est, quia Saul in eo quod ab humero et sursum supra omnem populum eminet, eruditum, et magnae conversationis virum signare diximus. Cur ergo ad collem Domini ascendit, ut ad Scripturarum altitudinem veniat, quam cognoscit? Sed simili modo de eo quaeri potuit, quod ad videndos viros salientes magnas foveas ierit, qui magnae conversationis esse dicebatur. Ad quod dicendum: quia magnos viros designare ostensus est in conversatione, sed ministerio praedicationis rudes. Qui ergo per exempla meliorum proficere, et in contemplationis puritate et officio praedicationis potest, redire ad altitudinem Scripturarum debet: quia quo altiori vita proficit, sublimitatem", + "candidate_score": 0.629935, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_41_43", + "bdc_text": "s. Nr. 2522 , 8-10. . Wir hoffend , es solle yetzund uff dem tag by euchDas Treffen der protestantischen Stadtkantone in Zürich , das auf den 2 . August angesetzt war ;", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_41", + "psc_text": "Prophetam vobis suscitabit Dominus de filiis vestris, tanquam me ipsum audietis (Deut. XVIII, 18) . Diem quoque statuebat, qui dicebat: Non deficiet sceptrum de Juda, et dux de femore ejus, donec veniat qui mittendus est, et ipse erit exspectatio gentium (Gen. XLIX, 10) . Diem hujus ascensus statuens, ait Michaeas: Et tu Bethlehem terra Juda, nequaquam minima es in principibus Juda: ex te enim exiet dux, qui regat populum meum Israel (Mich. V, 2) . Hinc Isaias ait: Ecce virgo in utero concipiet, et pariet filium, et vocabitur nomen ejus Emmanuel (Isai. VII, 14) . Quotquot enim de illo Legis et prophetarum promissiones sunt, tot statutos dies ad ejus ascensum intuemur. Nam velut in statutis diebus ascendebat, cum Judaeis dicebat: Scrutamini Scripturas, in quibus vos putatis aeternam habere vitam, quia ipsae sunt, quae testimonium perhibent de me (Joan. V, 39) . Hinc iterum dicit: Si crederetis Moysi, crederetis forsitan et", + "candidate_score": 0.628832, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_106_108", + "bdc_text": "worden. DieDie Domherren . muͦssend inen underhaltung gebeninen underhaltung geben : ihren Lebensunterhalt sichern. .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_234", + "psc_text": "eos orbis ponitur, non sub eis. Quid enim orbis nomine nisi sanctae Ecclesiae subjecta designatur plenitudo fidelium? Super cardines quidem terrae Deus orbem posuit, quia praedicatores ad hoc sanctae Ecclesiae praeponuntur, ut eorum infirmitatem relevent, et debiles quoque ad coelestem patriam, velut superimpositum onus portent. Non igitur se semper praelatos debent aspicere, sed quandoque subjectos, ut disciplina cohibendis vitiis praesint, sed aestimatione et obedientia ministerii saepe subsint eis quibus praeeminent cura praelationis. Et quia magna sunt onera quae praedicatores sustinent, subdit atque ait: (Vers. 9.) Pedes sanctorum suorum servabit, 21. Quasi dicat: Inter onera tam immensa corruerent, si eorum pedes Dominus non servaret. Pedes quidem sanctorum suorum sunt affectus mentium. Qui profecto a Domino servantur, quia ab ipsis gratia mirae devotionis infunditur, qua onus tantum gratanter ferunt. Servare quidem pedes sanctorum Dominus dicitur, quia tanti ponderis molem fugerent, si hoc intolerabiliter grave, non eis infusa desuper charitas levigaret. Possunt etiam", + "candidate_score": 0.628118, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_147_149", + "bdc_text": "das maist tail mitt korn , ouch ettlich mitt habern und kauffmanschatz , beladen sind . Hellt der konig alle an sich , das er grosse theure in Niderlandt und Hollandt machen wurdt . Ist aber hie der stett treffelicher unnd grosser nutz .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1839", + "psc_text": "oleo impletur; quia talis Rex ungitur, qui peccata hominum misericorditer dimittat, non per legis austeritatem puniat. Nam Moysi cornu praeferebant, qui de ea quae in adulterio deprehensa fuerat Domino dicebant: Moyses jubet hujusmodi lapidare; tu quid dicis de ea (Joan. VIII, 15) ? Sed qui pleno cornu unctus fuerat, dicit: Qui sine peccato est vestrum, primus in eam lapidem mittat. Quasi cornu feriendi ille, assumpserat, qui dicebat: Hic si esset propheta, sciret quae et qualis est haec mulier quae tangit eum, quia peccatrix est (Luc. VII, 39) . Sed qui ex plenitudine cornu unctus Jesus fuerat, totum remittebat, dicens: Remittuntur ei peccata multa, quoniam dilexit multum. Hinc de peccatorum assumptione murmurantibus dicit: Non veni vocare justos, sed peccatores (Matth. IX, 13) . Cornu ergo pleno ad ungendum David propheta mittitur, quia illum modo doctores praedicant, qui duritiam legis solvit, et omne, quod rigidum praetulit, per gratiae suae fomenta reparavit. An", + "candidate_score": 0.62633, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_69_71", + "bdc_text": "Man trommelt Söldner zusammen ; s. SI IX 372. , und nympt an , was kompt. LandtgrauffPhilipp von Hessen . soll in kurtzen tagen hie obenin Süddeutschland.", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1061", + "psc_text": "infirmis infirmus, ut infirmos lucrifaciam: omnia omnibus factus sum, ut omnes facerem salvos (I Cor. IX, 22) . Samuel ergo Saul ad excelsum tulit, et in oppidum deposuit: quia summi viri cum sanctae Ecclesiae culmen ordinant, illos quos in eodem culmine ponunt docent sublimiter vivere, plana praedicare, sibi esse rigidos, sed subditis temperatos: sic attendere propriae saluti, ut cum infirmis possint infirmari: infirmari dixerim per affectum mentis, non per languorem internae aegritudinis. Nam si per mentis languorem doctor jacet, curare aegros et jacentes erigere non potest. Bene ergo cum Samuele Saul in oppidum descendisse, et in solario locuti esse referuntur. Oppidum quippe in plano est, solarium vero in alto. Ad excelsum quoque solarium planum est, ad oppidum non planum, sed altum. Sic nimirum electi praedicatores, quando minoribus membris compatiuntur, quasi excelsum deserunt: sed in oppidum descendentes, in solario sunt; quia ab alto quidem veniunt, sed infirmitatem subditorum miserando et consulendo,", + "candidate_score": 0.625279, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_188_190", + "bdc_text": "hie obenin Süddeutschland. -Siehe oben Anm. 47 . sein , aber nitt mitt allem hauffen . Der soll erst hernach kommen .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1362", + "psc_text": "videamus. Sed quid unquam studiosius vitandum electis omnibus, quam superbiae et inobedientiae malum videri debuit? Haec quippe primi angeli sublimitatem deposuit, haec perditorum spirituum gloriam stravit. Haec primo homini felicitatem abstulit; haec captivitatis humanae perpetuas aerumnas invexit. Et ecce primo angelo, primo homini, electi populi per inobedientiam rex primus adjungitur, ut dum magna proruunt, minima erigantur. Bene quippe erigimur, si et illorum lapsus aspicimus, et vitamus. Ubi ergo Saul ceciderit, attente considerandum est. Superius namque ei dixerat Samuel: Descendas ante me in Galgala. Ego quidem descendam ad te, ut offeras holocaustum, et oblationem, et immoles victimas pacificas. Septem diebus exspectabis me, donec veniam ad te: et ostendam tibi, quae facias (I Reg. X, 20) . Idcirco igitur per inobedientiam cecidit, quia integris septem diebus, sicut jussus fuerat, non exspectavit. Nam in eodem loco repente subjungitur: (Vers. 10.) Cumque complesset offerens holocaustum, esse Samuel veniebat. 15. Quo in loco trementi corde", + "candidate_score": 0.625198, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_188_190", + "bdc_text": "hie obenin Süddeutschland. -Siehe oben Anm. 47 . sein , aber nitt mitt allem hauffen . Der soll erst hernach kommen .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1022", + "psc_text": "verbo, Videns, non praedicatur, sed ego. Quasi dicat: Videns ille, est, ego: non quod aestimas, sed quod cernis. Sed qui humiliare se novit, novit dare dona non humilis, sed sublimis. Quare et in excelsum ante se ascendere eum, ut secum comedat, praecipit. In excelsum ascendit, qui ad scienda altiora mentem erigit. In excelsum quidem ascendere, est cor ad altiora intelligenda praeparare. Unde et Petrus in monte assumitur, ut gloriam transformati Redemptoris videre mereatur (Matth. XVII, 1). In illo etenim ascensu montis, sublimis praeparatio mentis exprimitur: quia alta videre non poterit, qui per intentionem animum in sublimibus non ponit. Quia ergo sublimia praeparati melius intelligimus, ante Samuelem Saul in excelsum ascendere jubetur. Quasi enim ante praedicatorem in excelsum ascendimus, quando nos prius ad alta scienda animum intendimus, et ipsi nobis ea, ad quae intendimus, postmodum loquuntur. Quid vero est, quod ait: Ut comedas mecum hodie? Sed quando praedicatores sancti 218 coelestia", + "candidate_score": 0.623735, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_188_190", + "bdc_text": "hie obenin Süddeutschland. -Siehe oben Anm. 47 . sein , aber nitt mitt allem hauffen . Der soll erst hernach kommen .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1363", + "psc_text": "me, donec veniam ad te: et ostendam tibi, quae facias (I Reg. X, 20) . Idcirco igitur per inobedientiam cecidit, quia integris septem diebus, sicut jussus fuerat, non exspectavit. Nam in eodem loco repente subjungitur: (Vers. 10.) Cumque complesset offerens holocaustum, esse Samuel veniebat. 15. Quo in loco trementi corde considerandum est, quam brevissimi temporis exspectatione neglecta, repulsus sit. Cum complesset, inquit, holocaustum, ecce Samuel veniebat. Si ergo eum solo temporis brevissimo intervallo exspectaret, quo obtulit holocaustum, securus jam regni sui robur obtinere potuisset. Itaque si tanta poena est, quando propheta despicitur: quid putamus de pelago illo divinae animadversionis incurratur, cum ipsa divina praecepta dissipantur? Et quia in momento transit carnis delectatio, et omnis peccatorum commissio, et brevis quidem est hora transgressionis, non tamen brevis poena flagitii; quia dum ad momentum in nobis regnum peccati erigimus, illa regna perdimus omnium saeculorum. Statim enim post peccatum sermo propheticus venit, ut increpet:", + "candidate_score": 0.622075, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_69_71", + "bdc_text": "Man trommelt Söldner zusammen ; s. SI IX 372. , und nympt an , was kompt. LandtgrauffPhilipp von Hessen . soll in kurtzen tagen hie obenin Süddeutschland.", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1059", + "psc_text": "dicens: Ascende ante me, ut comedas mecum hodie. Saul ergo cum Samuele comedit; quia 225 cum intus praedicator coelestem verbi Dei suavitatem audit, quod, loquente ipso, subditi foris audiunt, de divina refectione utique satiantur. Sequitur: (Vers. 25.) Et descenderunt de excelso in oppidum, et locutus est Samuel cum Saul in solario. Stravitque Saul in solario, et dormivit. 59. Quicunque ad celsitudinem curae pastoralis assumitur, in eadem ordinis sui sublimitate habere debet et vitae propriae altitudinem, et alienae infirmitatis compassionem. Ascendat ergo Saul cum Samuele, descendat in oppidum. Sciat rector, quae agat alta: sciat quae disponat, communia. Dicat cum Paulo: Nostra conversatio in coelis est (Philip. III, 20) : dicat nobiscum: Infelix ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus? video aliam legem contradicentem legi mentis meae, et captivum me ducentem in lege peccati (Rom. VII, 24) . In excelso est rector, cum sapientiam loquitur inter perfectos. Carnalia quando disponit,", + "candidate_score": 0.621783, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_188_190", + "bdc_text": "hie obenin Süddeutschland. -Siehe oben Anm. 47 . sein , aber nitt mitt allem hauffen . Der soll erst hernach kommen .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1360", + "psc_text": "Jordanem transire, qui noviter peccare incipiunt, sed aliorum peccatorum hominum nequitias peccando transcendunt. Ad descensum quippe eorum desinendo, non transeundo pertingerent, si aliis aequalia mala facerent, et non ea audendo superarent. Et quia in nequiori etiam vita pares suos inveniunt, bene ad terram Gad et Galaad, trans Jordanem pervenire memorantur. Velut enim trans Jordanem habitant, qui per peccandi usum malis pejores fiunt. Ab hoc descensu culpae erigere peccatores venerat ille, de quo scriptum est: Venit in omnem regionem Jordanis, praedicans baptismum poenitentiae in remissionem peccatorum (Luc. III, 3) . Qui de omnibus culpis praedicare poenitentiam venerat, in omnes utique descensus regiones venisse praedicatur. Sequitur: (Vers. 7-9.) Cumque adhuc esset Saul in Galgala, universus populus perterritus est, qui sequebatur eum. Exspectavit autem septem diebus juxta placitum Samuelis, et non venit Samuel in Galgala, dilapsusque est populus ab eo. Ait ergo Saul: Afferte mihi holocaustum et pacifica: et obtulit holocaustum. 14. Hucusque", + "candidate_score": 0.621767, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_187_189", + "bdc_text": "s. Fischer IV 485 . hie obenin Süddeutschland. -Siehe oben Anm. 47 . sein , aber nitt mitt allem hauffen .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1121", + "psc_text": "altitudo est montis. Quid vero in colle hoc rectius accipitur, quam sancta intentio Scripturarum? Altitudo quidem montis est: quia non jacet in plano litterae, sed nimis erecta est in spiritualium sensuum sublimitate. Recto igitur virtutum itineri rudis innititur praedicator, si postquam publicos praedicatores et remotos anachoretas viderit, Scripturae altitudinem videat et agnoscat. Qua in re notandum est, quia Saul in eo quod ab humero et sursum supra omnem populum eminet, eruditum, et magnae conversationis virum signare diximus. Cur ergo ad collem Domini ascendit, ut ad Scripturarum altitudinem veniat, quam cognoscit? Sed simili modo de eo quaeri potuit, quod ad videndos viros salientes magnas foveas ierit, qui magnae conversationis esse dicebatur. Ad quod dicendum: quia magnos viros designare ostensus est in conversatione, sed ministerio praedicationis rudes. Qui ergo per exempla meliorum proficere, et in contemplationis puritate et officio praedicationis potest, redire ad altitudinem Scripturarum debet: quia quo altiori vita proficit, sublimitatem", + "candidate_score": 0.620702, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_147_149", + "bdc_text": "das maist tail mitt korn , ouch ettlich mitt habern und kauffmanschatz , beladen sind . Hellt der konig alle an sich , das er grosse theure in Niderlandt und Hollandt machen wurdt . Ist aber hie der stett treffelicher unnd grosser nutz .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1824", + "psc_text": "virtus pontificis plena doceatur. Cornu namque plenum in unctione sua habet, si tam in virtute misericordiae quam charitatis et verbi perfectus est. Plenum etiam cornu in unctione sua habere cognoscitur, cujus omnis potestas per misericordiam dispensatur. Ipsa quippe auctoritas sanctae Ecclesiae, cum sine misericordia est, nulla est; quia tunc spiritualis est rigor disciplinae, cum a linimento non vacat misericordiae. Cornu ergo et oleum simul ostenditur, ut disciplina semper cum misericordia teneatur. Cornu namque oleo plenum dicitur; ut ubicunque cornu acumen exhibet, exhibeat refusae gratiae unctionem. Sed dum ad ungendum regem unctio ducitur, cornu foris cernitur, intus plenitudo olei occultatur. Portet igitur propheta cornu foris, intus oleo repleat; foris textum insinuet, intus sacramenta declaret. Sciat ergo propheta quod tribuat; sciat rex unctus exhibita recipiendo, quid agat. Quid est ergo, quod foris est cornu, intus oleum, nisi quia plerumque subditorum duritia meretur, ut pastoris increpationem sentiat, sed misericordiae ejus aliquid non attendat?", + "candidate_score": 0.619676, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_104", + "bdc_text": "iulii beschechen. Ist allso herr Bernhart von Mellingen , hoptman zuͦ Wolfbeutel , mitt seinen knechten abgezogen herin in die statt und von unsren herren ainem rath in der thuͦmherren hoͤfder thumherren hof :", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1287", + "psc_text": "Nunc state, et judicio contendam adversus vos de omnibus misericordiis Domini. Stare quidem auditoribus, est intentionem mentis ad verbum praedicatoris erigere. Merito ergo stare praecipiuntur: quia doctor nihil exhortando proficit, si auditor mentem ad ea, quae loquitur, non intendit. Easdem misericordias enumerans, ait: 272 (Vers. 8-11.) Quomodo ingressus est Jacob in Aegyptum, et exclamaverunt patres nostri ad Dominum, et misit Dominus Moysen et Aaron: et eduxit patres nostros ex Aegypto, et collocavit eos in loco hoc. Et quia obliti sunt Domini Dei sui, tradidit eos in manu Sisarae magistri militiae Assur, et in manus Philisthinorum, et regis Moab: et pugnaverunt adversus vos. Postea clamavere ad Dominum, et dixere: Peccavimus, quia dereliquimus Dominum, et servivimus Baalim, et Astaroth: nunc ergo erue nos de manu Philisthinorum, et serviemus tibi. Et dimisit Dominus Jerobaal, et Barach, et Jepte, et Samuel; et eruit vos de manu inimicorum vestrorum per circuitum, et habitastis confidenter. 5.", + "candidate_score": 0.618908, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_69_71", + "bdc_text": "Man trommelt Söldner zusammen ; s. SI IX 372. , und nympt an , was kompt. LandtgrauffPhilipp von Hessen . soll in kurtzen tagen hie obenin Süddeutschland.", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1062", + "psc_text": "Oppidum quippe in plano est, solarium vero in alto. Ad excelsum quoque solarium planum est, ad oppidum non planum, sed altum. Sic nimirum electi praedicatores, quando minoribus membris compatiuntur, quasi excelsum deserunt: sed in oppidum descendentes, in solario sunt; quia ab alto quidem veniunt, sed infirmitatem subditorum miserando et consulendo, non agendo et infirmando assumunt. Infirmis namque compatientes, uxorem ducere praecipiunt, nec tamen ipsi infirmando uxorem ducunt. In oppidum ergo descendentes, in solario sunt: quia etsi plana jubent, in se ipsi infirma non retinent. Quia vero non esse in solario, sed loqui cum Saul Samuel dicitur, hoc profecto significat, quia futurus doctor doceri debet sic infirmis subditis compati, ut ipse tamen teneat alta conversationis. 60. Et quia ad haec agenda multa consideratione novus praedicator indiget, stravisse sibi Saul, et dormisse perhibetur. Dormire in solario novo praedicatori, est in sublimi sua consideratione disponere, qualiter subditorum onera debeat portare. Nam si ad", + "candidate_score": 0.61777, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_61", + "bdc_text": "zuͦ mir keme , wann er brieff minen herren bringt von den eweren .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_582", + "psc_text": "Samueli revelatus asseritur, quoties apparere addiderit non refertur, quia nimirum usque in mundi finem sancta Ecclesia ducitur, cui praedicatores praesunt, qui ex eo in infimis alta aeternitatis gaudia praedicent, quo summa quae praedicant in alta Dei manifestatione vident. Quam profecto apparitionem juxta verbum Domini factam perhibetur. Quid est autem verbum Domini, nisi promissio Redemptoris? Addidit ergo ut appareret juxta verbum Domini, quia promissionis suae veritatem exhiberet non desinit. Verbum namque Domini in additione apparitionis est: Ecce ego vobiscum sum omnibus diebus, usque ad consummationem saeculi (Matth. XXVIII, 20) . Sequitur: (Vers. 21.) Et venit sermo Samuelis in universo Israeli. 31. Sermo etenim venire cognoscitur, cum praedicatorum nostrorum promissio adimpletur. Promissio enim verbi est gaudium sine fine mansurum. Universo igitur Israeli sermo Samuelis venit, quia omnis multitudo sanctae Ecclesiae ad gaudium aeternae beatitudinis pervenit, et quod nunc in fide sermonis a sanctis ejus praedicatoribus repromittitur, per rei veritatem eidem in regnis", + "candidate_score": 0.617628, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_156", + "bdc_text": "augustiVon Bullingers Hand nach einem von ihm gezogenen Strich unter der Beilage. .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1844", + "psc_text": "qui perfecte prius a verbo doctus est quam verbi divinitatem et assumptam hominis naturam loqui potuisset. Sed veniens, in manu vitulum habuit; quia, ut dignus praeco Redemptoris fieret, carnem suam Deo per abstinentiam mactavit. Potest etiam vituli appellatione ipse Dominus designari. Quid ergo est, quod propheta in manu vitulum tulit, nisi quia, qui Jesum vult praedicando ostendere, per mortificationem carnis debet ejus, quem praedicat, passiones imitari? Vitulum quippe in manu tenere, est similitudinem passionis Christi in virtute operationis ostendere. Aliter enim, qui ad ungendum regem venit, occiditur; quia nimirum in salutis suae periculum praedicator veritatis efficitur, qui verbum quod ore praedicat prava operatione conculcat. Samuel itaque ad ungendum regem veniens, in manu vitulum tulit; quia praecursor Domini se prius mirabilem per supernae conversationis fulgorem praebuit, et sic bonum tantae gratiae nescientibus indicavit. 26. Sed quid est, quod quaeri inter filios Isai jubetur, nisi quia et de veteri populo nasciturus erat,", + "candidate_score": 0.617225, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_147_149", + "bdc_text": "das maist tail mitt korn , ouch ettlich mitt habern und kauffmanschatz , beladen sind . Hellt der konig alle an sich , das er grosse theure in Niderlandt und Hollandt machen wurdt . Ist aber hie der stett treffelicher unnd grosser nutz .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1843", + "psc_text": "Redemptorem mittitur; ut qui in officio praedicationis ponitur, dives esse misericordia semper conetur. 25. Potest hoc cornu mentis affectus ostendi. Quod certe cornu impleri praecipitur, quia perfecte debet Redemptoris nostri unctio, id est sanctificatio, ante sciri quam sufficienter valeat praedicari. Cornu ergo impletur, quando bene sanctitas Redemptoris agnoscitur. Et pleno cornu ungitur, quando optime praedicatur. Nam Joannes quia praedicando ungere venerat, quasi cornu implevit sciendo; ut eum ungere bene loquendo potuisset. Si autem bene scire impletionem volumus, audiamus quod in Evangelio dicitur: Factum est verbum super Joannem Zachariae filium in deserto (Luc. III, 2) . Cornu ergo pleno eum unxit, qui perfecte prius a verbo doctus est quam verbi divinitatem et assumptam hominis naturam loqui potuisset. Sed veniens, in manu vitulum habuit; quia, ut dignus praeco Redemptoris fieret, carnem suam Deo per abstinentiam mactavit. Potest etiam vituli appellatione ipse Dominus designari. Quid ergo est, quod propheta in manu vitulum tulit,", + "candidate_score": 0.617029, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_170_172", + "bdc_text": "Hat erder Landgraf. innFarner . in seinem leger die rustung sechen lassen und im gesagt , er solle seinem herrenMelchior Zobel. anzoͤgen , das er in haimsuͦchen welle .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1778", + "psc_text": "Cornu quippe aspero Saul impetiit, quia peccantem velut magno impetu prostravit, dicens: Quia projecisti sermonem Domini, projecit te Dominus, ne sis rex (I Reg. XV, 23) . Quid est ergo, quod cornu impleri oleo praecipitur, nisi quia ungendi regis justitia commendatur? Quasi dicat: Rex, qui modo ungitur, non erit increpatione feriendus, sed mirae laudis favore praedicandus, non eget impeti, sed faveri. Ad Isai Bethlehemitem mittitur, ut rex, qui eligitur, permansurus esse 375 doceretur. Per patriarcham quippe Jacob longe ante regni mansuri status ostensus est, quia dixit: Non deficiet sceptrum de Juda, et dux de femoribus ejus, donec veniat, qui mittendus est (Gen. XLIX, 10) . In filiis ergo Isai rex praevisus asseritur, ut rex, qui ungi praecipitur, non ut Saul recessurus, sed durabilis doceatur. Quasi prophetam in abjecti angustia tabescentem excitet, dicens: Cur abjectus pro culpa plangitur, cum laudandus subrogetur? 3. Haec autem ad litteram tetigimus; nunc sub litterae narratione", + "candidate_score": 0.612868, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_183_185", + "bdc_text": "hat man ain gros ß fuͦsvolck kurtzlich gemustert , byß in 18000 , den mehrtail wol gerüst mitt sturmhauben und halben hacken , ouch mitt vyl munition , sonderlich aber mitt vyl laytern zum sturmZum Vormarsch dieser Truppen s. Nr. 2525 , 49f ; Nr. 2528 , 9f ; Nr. 2531 , 52f. .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_910", + "psc_text": "curribus per Psalmistam dicitur: Currus Dei decem millibus multiplex, millia laetantium, Dominus in illis ascendit (Psal. LXVII, 18) . Arma vero eorum, sunt acuta consilia, quibus tanto validius hostes feriunt, quanto celerius eorum astutias deprehendunt. Unde et quasi armatus ille potens loquebatur: Non ignoramus ejus astutias (II Cor. II, 11) . Arma etiam fabricabat, cum dicebat: Et scutum fidei, in quo possitis omnia tela nequissimi ignea exstinguere, et galeam salutis assumite, et gladium spiritus, quod est verbum Dei (Ephes. VI, 16, 17) . In illis quidem curribus, et armis positi electi, veloces atque potentes sunt. Veloces quidem: quia dum spiritualia cupiunt, nequitias spirituales in momento deprehendunt. Potentes vero sunt: quia dum ardentius summa desiderant, quidquid eis de imo saeculi amore suggeritur, pro nullo pensant: et quasi currus vecti pondere, in hostes magnum impetum habent, qui sanctis virtutibus, et acutis consiliis pleni, tentamenta omnia, quae ingeruntur, in momento destruunt. Nec vacat", + "candidate_score": 0.611004, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_170_172", + "bdc_text": "Hat erder Landgraf. innFarner . in seinem leger die rustung sechen lassen und im gesagt , er solle seinem herrenMelchior Zobel. anzoͤgen , das er in haimsuͦchen welle .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1839", + "psc_text": "oleo impletur; quia talis Rex ungitur, qui peccata hominum misericorditer dimittat, non per legis austeritatem puniat. Nam Moysi cornu praeferebant, qui de ea quae in adulterio deprehensa fuerat Domino dicebant: Moyses jubet hujusmodi lapidare; tu quid dicis de ea (Joan. VIII, 15) ? Sed qui pleno cornu unctus fuerat, dicit: Qui sine peccato est vestrum, primus in eam lapidem mittat. Quasi cornu feriendi ille, assumpserat, qui dicebat: Hic si esset propheta, sciret quae et qualis est haec mulier quae tangit eum, quia peccatrix est (Luc. VII, 39) . Sed qui ex plenitudine cornu unctus Jesus fuerat, totum remittebat, dicens: Remittuntur ei peccata multa, quoniam dilexit multum. Hinc de peccatorum assumptione murmurantibus dicit: Non veni vocare justos, sed peccatores (Matth. IX, 13) . Cornu ergo pleno ad ungendum David propheta mittitur, quia illum modo doctores praedicant, qui duritiam legis solvit, et omne, quod rigidum praetulit, per gratiae suae fomenta reparavit. An", + "candidate_score": 0.609282, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_182_184", + "bdc_text": "- Zu dieser Musterung s. Nr. 2511 und Anm. 57 . hat man ain gros ß fuͦsvolck kurtzlich gemustert , byß in 18000 , den mehrtail wol gerüst mitt sturmhauben und halben hacken , ouch mitt vyl munition , sonderlich aber mitt vyl laytern zum sturmZum Vormarsch dieser Truppen s. Nr. 2525 , 49f ; Nr. 2528 , 9f ;", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_910", + "psc_text": "curribus per Psalmistam dicitur: Currus Dei decem millibus multiplex, millia laetantium, Dominus in illis ascendit (Psal. LXVII, 18) . Arma vero eorum, sunt acuta consilia, quibus tanto validius hostes feriunt, quanto celerius eorum astutias deprehendunt. Unde et quasi armatus ille potens loquebatur: Non ignoramus ejus astutias (II Cor. II, 11) . Arma etiam fabricabat, cum dicebat: Et scutum fidei, in quo possitis omnia tela nequissimi ignea exstinguere, et galeam salutis assumite, et gladium spiritus, quod est verbum Dei (Ephes. VI, 16, 17) . In illis quidem curribus, et armis positi electi, veloces atque potentes sunt. Veloces quidem: quia dum spiritualia cupiunt, nequitias spirituales in momento deprehendunt. Potentes vero sunt: quia dum ardentius summa desiderant, quidquid eis de imo saeculi amore suggeritur, pro nullo pensant: et quasi currus vecti pondere, in hostes magnum impetum habent, qui sanctis virtutibus, et acutis consiliis pleni, tentamenta omnia, quae ingeruntur, in momento destruunt. Nec vacat", + "candidate_score": 0.608554, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_69_71", + "bdc_text": "Man trommelt Söldner zusammen ; s. SI IX 372. , und nympt an , was kompt. LandtgrauffPhilipp von Hessen . soll in kurtzen tagen hie obenin Süddeutschland.", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1157", + "psc_text": "sumus, quia ei nos placere credimus, quem inspectorem nostrorum laborum attendimus, et largitorem aeternae retributionis. Et quia majorum imperia perfecta humilitate observanda sunt, bene Saul dicitur: Septem diebus exspectabis. Septenarius quippe numerus propter dona septiformis Spiritus est. Septem diebus doctores Ecclesiae exspectamus, quando per virtutem septiformis Spiritus, tantam intimae devotionis claritatem suscipimus, ut eorum praecepta nullatenus negligamus. 245 Quo in loco notandum est, quia non dixit: Septem diebus eris in Galgala, sed: Septem diebus exspectabis me, postquam descenderis ante me. Ante praedicatorem descendimus, quando hoc agimus, quod ejus nobis judicio imperatur. Tunc quidem descendere dicimur, quia mentes nostras eorum imperio subjugamus. Septem vero diebus exspectare est bonum obedientiae omni luce cordis implere. Quod tunc certe agimus quando majorum mandata nec dura nec levia praeterimus. Nullam quippe dierum ab hac luce vacantem Dominus esse volebat, quando dicebat: Qui solverit unum de mandatis istis minimis, et docuerit sic homines, minimus vocabitur in", + "candidate_score": 0.608477, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_138_140", + "bdc_text": "Zu dessen zweideutigem Verhalten s. Nr. 2491 , Anm. 30 . in treffelicher rüstung . Hat dem dritten mann uffbottendem dritten mann uffbotten :", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1788", + "psc_text": "5. Quid his verbis ostenditur, nisi quia tyrannorum versutia atque saevitia quandoque est pia fraude deludenda? Praecepto namque Domini de armento vitulus tollitur, immolatio simulatur, et ad regiam unctionem pervenitur, quia dum nocere tyranni cupiunt, objicienda sunt eis quaedam, quae credant, ut nocendi aditum non inveniant. Sic tyranni 377 deludendi sunt, ut caveatur culpa mendacii. Quod tunc bene perficitur, cum illud fit, quod asseritur, sed quod fit sic dicitur, ut celetur, quia ex parte dicitur, et ex parte reticetur. Prophetae namque Samueli praecipitur, ut ad ungendum regem vadat, et se immolaturum Domino, non regem uncturum asserat; ut immolans verum dicat, et unctionem celans, tyranni saevitiam, vera dicens, deludat. Quia enim immolaturus abiit, paulo post manifeste exponit, ubi dicit: Sanctificavit ergo Isai, et filios ejus, et vocavit eos ad victimam. 6. Sed jam melius agitur, si quid spiritualiter designent ista, videamus. Quid est ergo, quod vitulum in manu propheta tollit, et", + "candidate_score": 0.606515, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_183", + "bdc_text": "hat man ain gros ß fuͦsvolck kurtzlich gemustert , byß in 18000 , den mehrtail wol gerüst mitt sturmhauben und halben hacken , ouch mitt vyl munition , sonderlich aber mitt vyl laytern zum sturmZum Vormarsch dieser Truppen s. Nr. 2525 , 49f ;", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_910", + "psc_text": "curribus per Psalmistam dicitur: Currus Dei decem millibus multiplex, millia laetantium, Dominus in illis ascendit (Psal. LXVII, 18) . Arma vero eorum, sunt acuta consilia, quibus tanto validius hostes feriunt, quanto celerius eorum astutias deprehendunt. Unde et quasi armatus ille potens loquebatur: Non ignoramus ejus astutias (II Cor. II, 11) . Arma etiam fabricabat, cum dicebat: Et scutum fidei, in quo possitis omnia tela nequissimi ignea exstinguere, et galeam salutis assumite, et gladium spiritus, quod est verbum Dei (Ephes. VI, 16, 17) . In illis quidem curribus, et armis positi electi, veloces atque potentes sunt. Veloces quidem: quia dum spiritualia cupiunt, nequitias spirituales in momento deprehendunt. Potentes vero sunt: quia dum ardentius summa desiderant, quidquid eis de imo saeculi amore suggeritur, pro nullo pensant: et quasi currus vecti pondere, in hostes magnum impetum habent, qui sanctis virtutibus, et acutis consiliis pleni, tentamenta omnia, quae ingeruntur, in momento destruunt. Nec vacat", + "candidate_score": 0.605184, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_67", + "bdc_text": "doͤrffern WolmatingenWollmatingen , heute Stadtteil von Konstanz. , etc. , um Man schlecht . . .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1448", + "psc_text": "audiant, et retinere fortiter concupiscant? Ad istos itaque ascendendum est, in quibus etsi magnus labor est in opere ministerii, sunt et magna lucra salutis. E contrario vero ad doctores peccatores transire gestiunt, quando tam profunda caecitate merguntur, ut ad imitandae suae pravitatis exemplum ipsos etiam praedicatores convertere nitantur. Proni quippe ad malum sunt, corde impoenitentes, et peccati lepra, quam induunt, maculare alios non expavescunt. De quibus sapiens ille loquitur, dicens: Laetantur cum male fecerint, et exsultant in rebus pessimis (Prov. II, 14). Et item Propheta de his vaticinans, ait: Praedicaverunt peccatum suum sicut Sodoma (Isai III, 9) . Quid est ergo quod ait: Stemus in loco nostro? Sed tale est, ac si dicat: Si illos lucrari non possumus, nosmetipsos in bona conversatione servemus. Locus enim noster bona conversatio est, de quo nimirum loco alias scriptum est: Si spiritus potestatem habens ascenderit super te, locum tuum non deseras (Eccl. X, 4)", + "candidate_score": 0.605161, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_170_172", + "bdc_text": "Hat erder Landgraf. innFarner . in seinem leger die rustung sechen lassen und im gesagt , er solle seinem herrenMelchior Zobel. anzoͤgen , das er in haimsuͦchen welle .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1777", + "psc_text": "subsequeris. Unde et paulo post subdit, dicens: Et unges quem monstravero tibi. Quid est hoc, nisi quia prophetae esse debent, qui in culmine Ecclesiae alios volunt ordinare? Praevisum namque a Deo cognoscere possunt, si ad inveniendum personam eligendi pontificis sacras consulunt Scripturas. Quasi enim loquente Deo ostenditur, cum talis Pastor eligitur, qualis per sacrum eloquium commendatur. Ad litteram vero Samueli venire a Domino dicitur, ut a reprobi et abjecti regis compassione revocetur. Si vero luctu assiduo lapsi restitutionem poscebat, ei venire fuit, a tali intentione quiescere. Et cornu suum oleo implevit, quia pastoralem sublimitatem in ungendo rege laudis nitore temperavit. Cornu quippe aspero Saul impetiit, quia peccantem velut magno impetu prostravit, dicens: Quia projecisti sermonem Domini, projecit te Dominus, ne sis rex (I Reg. XV, 23) . Quid est ergo, quod cornu impleri oleo praecipitur, nisi quia ungendi regis justitia commendatur? Quasi dicat: Rex, qui modo ungitur, non erit increpatione", + "candidate_score": 0.604899, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_51", + "bdc_text": "ist nicht passend. , dann ich hab sy nitt allwegimmer. an der hand .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1411", + "psc_text": "in manu Saul et Jonathae ensis esse perhibetur? Sed in manu non sunt eorum, qui acute vicina et praesentia intelligunt, et futura praevident, et ad exstinguenda ea fortia non exercent. Aperte sciunt, quia antiquus hostis maximam partem humani generis per robur carnis in fornicationem praecipitat, qui tamen carnem per abstinentiam castigare non curant. Sic etiam nonnulli praesentia mala aperte conspiciunt, sed haec vitare minime conantur. Hi nimirum ensem et lanceam habent, sed in manu non habent. Bene ergo in die praelii in manu Saul et Jonathae ensis et lancea invenitur: quia solum electi viri sunt, qui et praesentia et futura mala intelligant, et ea cordis intentione vincere ardentius concupiscant. Quod tamen hoc loco ideo dicitur, ut populus 298 nihil in manu tenuisse doceatur, qui vomeres, ligones, secures, et sarculos tenere ostenditur. His enim verbis non electi distinguuntur a reprobis, sed hebetes a peritis. Sed quia jam armatos viros ostendimus, modum", + "candidate_score": 0.604832, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_116", + "bdc_text": "dass die Hauptleute sie ( die 1800 Reiter ) .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_853", + "psc_text": "sibi equites. Velut enim in equis saeviunt, qui et sublimes sunt dignitate, et potentia truces. Equites quoque sunt, quia dum feroces cordis sui motus contra impotentes dirigunt, ad omne, quod per tyrannidem exercere appetunt, veloces sunt. Anhelant quippe impetu, spumant rabie, et quos cursu tyrannidis impetunt, elidunt. Sed dum in pastoribus reprobis alii mundanae elationis fastus aemulantur, alii eorum exemplo, quos valent, opprimunt: nonnulli etiam sunt, qui ad exercenda mala, quae per seipsos bonis inferre nequeunt, nequiores se alios introducunt. Unde et sequitur: Et praecursores quadrigarum suarum. 4. Quae sunt enim quadrigae regis, nisi perversae mentes malorum subditorum, in quorum consiliis praelatus reprobus requiescit? Quadrigae etenim sunt, quae reges portant: dum per iniqua consilia pravorum acta rectorum adjuvantur. In eis quippe, quasi per sublime rex ducitur, dum per eos, qui ad temporales honores eis favent, quidquid carnales praepositi de altitudine saeculi in desiderio volunt exsequuntur. Qui recte quadrigarum nomine designantur.", + "candidate_score": 0.604666, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_138_140", + "bdc_text": "Zu dessen zweideutigem Verhalten s. Nr. 2491 , Anm. 30 . in treffelicher rüstung . Hat dem dritten mann uffbottendem dritten mann uffbotten :", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1174", + "psc_text": "Cis? Qui nosse quod fuerat poterant: quod erat, qualiter esse posset ignorabant. Hic denique profectus spiritualis praedicatoris est, ut qui in communi vita aliquando notus est, in superiori ordine habeat, quod ignoretur. Tres quidem gradus perfectionis ostensi sunt, quia dicit: Heri, et nudiustertius. In duobus quidem diebus praedicator agnoscitur, in tertio habet quod etiam ii, qui noverant, non cognoscant. Primus namque dies auditoribus pertinet, secundus sodalibus, tertius est praedicationis. Primum namque diem pastor habuit, quando praelatis suis discipulus obedivit. Quasi enim in magna luce cernitur, qui in virtute obedientiae devotus est. Secundum diem habuit, quando meliorum coadjutor esse jam coepit. Ista quippe claritas magnae conversationis, in electorum exemplo maximum diem facit. Hanc diem Dominus in inuans, ait: Sic luceat lux vestra coram hominibus, ut videant vestra bona opera, et glorificent Patrem vestrum, qui in coelis est (Matth. V, 16) . Tertius vero dies insilientis spiritus est, et prophetiae. In tertio", + "candidate_score": 0.603177, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_107_109", + "bdc_text": "muͦssend inen underhaltung gebeninen underhaltung geben : ihren Lebensunterhalt sichern. . So ist man hie in grosser rüstung , das es uber alle maaß ist ( Brunschweig die statt vermag allain 16000 burger)Am Rande nachgetragen. .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1057", + "psc_text": "audimus, proponimus agere, velut comedentes, in cordis ventre reponimus cibos vitae. Sed ipsis summis doctoribus vas electionis sub unius discipuli eruditione imperat, dicens: Manum cito nemini imponas (I Tim. V, 22) . Quia enim magna retractatione consilii eligendi sunt, qui in culmine sublimentur, apte subjectum est: Quia de industria servatum est tibi, quando populum vocavi. Quasi dicat: Pone ante te, quod antequam apponeretur, ego posui ante me; considera quod ego consideravi. De industria quippe pars armi servatur; quia fortissima praedicatoris actio illi bene committitur, qui a summis viris magna consideratione dignus tanto ministerio judicatur. Ista vero pars tunc servata est de industria, quando populus vocatur; quia cum ad suscipiendum praedicationis ministerium subditi fideles veniunt, bonis praedicatoribus non infirmis infirma, sed fortibus fortia injunguntur. Sed qui bene proficiunt, in sublimi sua conversatione ante omnia tenere student bonum obedientiae. Bene itaque subjunctum est: Et comedit Saul cum Samuele in die illa. Ut", + "candidate_score": 0.599265, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_28", + "bdc_text": "- Blarer musste aufgrund eines Leistenbruchs das Bett hüten ;", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_733", + "psc_text": "ita et strenue dimicando custodimus. Bene ergo de veniente in agrum Jesu plaustro subjungitur: Et stetit ibi. Stare quippe ad praelii custodiam pertinet, non ad pacis quietem. Stetit quippe plaustrum in agro; quia etsi mens, amoena jam illius supernae, et semper virentis patriae videndo atque amando inhabitat; tamen quod amorem visionis delectabiliter possidet, sine incessantis curae sollicitudine nequaquam servat. Sed nimirum in tanto agone posita mens humana deficeret, si ille, qui humanam infirmitatem in sua divinitate roboravit, ei praesentiae suae auxilium non praeberet. Quare et causam exponens, qua stare in agro plaustrum potuerit, addidit, dicens: (Vers. 14.) Erat enim ibi lapis magnus. 157 24. Lapis quippe magnus Redemptor intelligitur generis humani. De quo lapide per Psalmistam dicitur: Lapidem hic quem reprobaverunt aedificantes, factus est in caput anguli (Psal. CXVII, 22) . Hinc doctor egregius collaudans, ait: Superaedificati supra fundamentum apostolorum et prophetarum, ipso summo angulari lapide Christo Jesu (Eph. II,", + "candidate_score": 0.597009, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 5, + "cf_id": "cf009", + "work_id": "024_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-homiliarum-in-visiones-Isaiae", + "max_score": 0.678053, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_161_163", + "bdc_text": "ze morgen gessen . Nitt waiß ich , wie man dasselbig verston soll und was sy mitt im gehandelt . Bischoff von Bamberg Weigand von Redwitz. hat den seinen bevolchen , wann der landtgrauff komme , sollen sy sich ergebenVgl. Nr. 2515 , Anm. 3. .", + "psc_chunk_id": "024_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-homiliarum-in-visiones-Isaiae_window_86", + "psc_text": "III. Sed videamus etiam ea, quae praecipit Dominus ut populo diceret: Vade, et dic populo: Aure audietis, et non intelligetis, et videntes cernetis, et non videbitis; incrassatum est enim cor populi hujus, et auribus graviter audierunt, et oculos clauserunt: nequando videant oculis, et auribus audiant, et corde intelligant, et convertantur, et salvem eos. Bifariam sciens sermonis auditionem, et duplicem noscens constitutionem, hoc est aliud eorum corporale, aliud spiritale, aut ad populum prophetizans de his quae in adventu Christi futura erant, quia esset tempus quando audirent et non intelligerent ea. Siquidem cum audirent Dominum meum Jesum Christum, vocem tantum dictorum audiere, non sensum. Et hoc ex eo manifestum est, quia foris ad populum in parabolis loquebatur: Discipulis autem secreto dissolvebat eas. Prophetat autem, quod evenit: Aure audietis, et non intelligetis (Matth. XIII) . Porro quod de Adventu Domini hoc sit populo prophetatum, ipse Salvator dicit: Bene prophetizavit de vobis Isaias dicens:", + "candidate_score": 0.678053, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_162_164", + "bdc_text": "Bischoff von Bamberg Weigand von Redwitz. hat den seinen bevolchen , wann der landtgrauff komme , sollen sy sich ergebenVgl. Nr. 2515 , Anm. 3. . Er wisse sy nitt ze schutzen , etc .", + "psc_chunk_id": "024_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-homiliarum-in-visiones-Isaiae_window_86", + "psc_text": "III. Sed videamus etiam ea, quae praecipit Dominus ut populo diceret: Vade, et dic populo: Aure audietis, et non intelligetis, et videntes cernetis, et non videbitis; incrassatum est enim cor populi hujus, et auribus graviter audierunt, et oculos clauserunt: nequando videant oculis, et auribus audiant, et corde intelligant, et convertantur, et salvem eos. Bifariam sciens sermonis auditionem, et duplicem noscens constitutionem, hoc est aliud eorum corporale, aliud spiritale, aut ad populum prophetizans de his quae in adventu Christi futura erant, quia esset tempus quando audirent et non intelligerent ea. Siquidem cum audirent Dominum meum Jesum Christum, vocem tantum dictorum audiere, non sensum. Et hoc ex eo manifestum est, quia foris ad populum in parabolis loquebatur: Discipulis autem secreto dissolvebat eas. Prophetat autem, quod evenit: Aure audietis, et non intelligetis (Matth. XIII) . Porro quod de Adventu Domini hoc sit populo prophetatum, ipse Salvator dicit: Bene prophetizavit de vobis Isaias dicens:", + "candidate_score": 0.65764, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_162_164", + "bdc_text": "Bischoff von Bamberg Weigand von Redwitz. hat den seinen bevolchen , wann der landtgrauff komme , sollen sy sich ergebenVgl. Nr. 2515 , Anm. 3. . Er wisse sy nitt ze schutzen , etc .", + "psc_chunk_id": "024_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-homiliarum-in-visiones-Isaiae_window_116", + "psc_text": "II. Deinde in reliquis prophetat Salvator in Propheta dicens futurum esse ut cum acceperit pueros, signa et prodigia fiant in Israel. Habet autem ita: Et erunt signa et prodigia a Israel in Domino Sabaoth, qui habitat in monte Sion. Qui enim habitat in speculatorio, et in omni anima potest conspicere veritatem, iste facit signa et prodigia per Salvatorem, et post Salvatorem per Apostolos, et ubicumque invenitur anima apta ministerio signorum et prodigiorum Dei, sive juxta spiritalem curationem, sive sensibiliter exhortando eos, qui veniunt ad fidem, non est otiosus Deus, qui tunc fecit signa et prodigia, etiam nunc operari ea. Et si dixerint ad vos: Quaerite ventriloquos et eos qui de terra clamant, qui inania loquuntur, qui de ventre clamant, non gentes ad Deum suum requirunt, qui exquirunt de viventibus mortuos (Isa. VIII, 19) . Attendite quoniam obscure dicta sunt, et debet sensus, Deo ipso largiente et revelante, cohaerere superioribus. Docet", + "candidate_score": 0.652148, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_69_71", + "bdc_text": "Man trommelt Söldner zusammen ; s. SI IX 372. , und nympt an , was kompt. LandtgrauffPhilipp von Hessen . soll in kurtzen tagen hie obenin Süddeutschland.", + "psc_chunk_id": "024_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-homiliarum-in-visiones-Isaiae_window_3", + "psc_text": "Scio alium prophetam vidisse Dominum, et vidisse eum super thronum sedentem, sed non excelsum, neque elevatum. Disserens Scripturam Daniel, dicit: Throni positi sunt (Dan. VII, 9) , et non erat excelsus ille thronus. Et veniam, ut sedeam ad judicandum populum in valle Josaphat. Ergo hic in valle sedit, et in valle eum judicaturus est, quem est condemnaturus. Aliud autem est videre eum sedentem super thronum excelsum et elevatum. Et in Michea: Egreditur et descendit Deus (Mich. I) . Et ut videat Sodomam, descendit. Descendens, ait, videbo si secundum clamorem eorum venientem ad me, consummaverunt (Gen. XVIII) . Igitur Deus aliquando sursum, aliquando deorsum juxta dignitatem videtur negotiorum. Vidi ergo Dominum, 1103 Isaias ait, sedentem super thronum excelsum, et elevatum. Si video Deum in his qui hic sunt regnantem, non eum video super thronum excelsum et elevatum. Si video eum regnantem coelestibus virtutibus, video eum sedentem super thronum excelsum et elevatum.", + "candidate_score": 0.609435, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 6, + "cf_id": "cf011", + "work_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2", + "max_score": 0.677159, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_216", + "bdc_text": "Datum 1Die Zusammengehörigkeit der drei Blätter geht aus den vom Siegel auf allen drei Blättern hinterlassenen Spuren hervor.", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_40", + "psc_text": "Catena and the Broader Catena Tradition of the Psalms, in: Cordula Bandt / Reinhart Ceulemans (Hrsg.), Research on Psalter Catenae: Future Trends and Recent Developments = TU 197 (Berlin 2024), 45–60. Allerdings zieht Vanderschelden aus ihren Untersuchungen den Schluss, dass Ca und Cb nicht einmal auf dieselbe Vorlage zurückgehen können. Ihre Argumente erscheinen mir nicht zwingend, und angesichts des indentischen Aufbaus beider Handschriften und der großen textlichen Nähe halte ich die Annahme einer gemeinsamen Vorlage sogar für äußerst naheliegend. Die Katene wurde von Karo / Lietzmann als Typ III (CPG C 16) klassifiziert. Sie kombiniert diverse Elemente, Zu der Katene siehe Dorival, Chaînes I (wie Anm. 18) 232–324. Siehe auch Ekkehard Mühlenberg, Psalmenkommentare aus der Katenenüberlieferung III = PTS 19 (Berlin 1978) 23–25. unter anderem zwei verschiedene Sammlungen von wörtlichen Auszügen aus der Ersten Palästinischen Katene. Bei der Kombination dieser beiden Quellen war der Katenist zwar bemüht, Dopplungen zu vermeiden,", + "candidate_score": 0.677159, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_216", + "bdc_text": "Datum 1Die Zusammengehörigkeit der drei Blätter geht aus den vom Siegel auf allen drei Blättern hinterlassenen Spuren hervor.", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_44", + "psc_text": "(Hrsg.), Research on Psalter Catenae (wie Anm. 38) 61–92. Es ist also davon auszugehen, dass Niketas für seine Kommentare zu Ps 51–71 nicht die eusebianischen Kommentare in direkter Tradition, sondern lediglich Katenenmaterial benutzt hat. Aus diesem Grund wurde die Niketaskatene nur an den Stellen aufgenommen, wo sie textkritisch relevant ist. Aus ihrer umfangreichen Überlieferung Vgl. dazu Dorival, Les Chaînes exégétiques grecques sur les Psaumes III (Leuven 1992) 492–565, eine Übersicht findet sich ebd. 513. wurden dafür folgende zwei sehr alte Handschriften ausgewertet: (Na) Al-Iskandariyya (Alexandria), Βιβλιοθήκη τοῦ Πατριαρχείου, cod. 11 Der Pergamentcodex von 544 Folia aus dem 12. Jh. enthält die Katene zu Ps 1–76. Zu dieser Handschrift vgl. Dorival, Chaînes III (wie Anm. 41) 496–497 und die online zugänglichen Aufzeichnungen von Marcel Richard, die im IRHT verwahrt werden: https://ideal.irht.cnrs.fr/document/818960. Bei meiner Arbeit habe ich das Digitalisat eines Mikrofilms dieser Handschrift benutzt, im dem jedoch einige Folia nicht enthalten sind.", + "candidate_score": 0.656997, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_49_51", + "bdc_text": "Ich hoff aber , es solle die sach nitt alls boͤß werden , etc. Das ir mir waͤg zoͤgend , wie ich euch schreiben moͤcht on argwon unsers statschribersHier und unten sind die Wörter , die Blarer anhand seines Geheimalphabets schrieb ( s. dazu Nr. 2503 , 42-48 - Abbildung des Geheimalphabets oben auf S. 12 ) , kursiv gesetzt. Jörg Vögeli . - Zu Blarers Schwierigkeiten mit ihm s. Nr. 2503 , 15-29. , namlich das min lieber bruͦder oder vetter die uberschrifft machtind , etc. , hat nitt fuͦghat nitt fug : ist nicht passend. , dann ich hab sy nitt allwegimmer. an der hand .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_72", + "psc_text": "Dabei habe ich viel hilfreiches Feedback und auch immer wieder Vorschläge für Konjekturen bekommen, deren Urheber ich im Apparat vermerkt habe: Karin Metzler, Franz Xaver Risch, Annette von Stockhausen, Barbara Villani und Dietmar Wyrwa. Weiterhin sind auch Konjekturen aus den Gutachten von Hanns-Christof Brennecke, Jürgen Hammerstaedt und erneut Karin Metzler und Annette von Stockhausen vermerkt. να Ἔλεγχος μοχθηροῦ τρόπου καὶ τέλος τοῦ αὐτοῦ nach Eusebius, Periochae (Ps 51; TU 183,132 Bandt) Τοῦ αὐτοῦ εἰς τὸν να ψαλμόν Εἰς τὸ τέλος, συνέσεως τῷ Δαυίδ, ἐν τῷ ἐλθεῖν Δωὴκ τὸν Ἰδουμαῖον καὶ ἀναγγεῖλαι τῷ Σαοὺλ καὶ εἰπεῖν αὐτῷ· ἦλθε Δαυὶδ εἰς τὸν οἶκον Ἀβιμέλεχ Ἀχιμέλεχ siehe aber den Namen im Folgenden, vor allem auch unten im Text: ἀβι- korrigiert zu ἀχι-; am Rand ἀχι- korrigiert zu Ἀχι- auch im Folgenden wird der Anfangsbuchstabe des Namens zur Großschreibung durchkorrigiert . Τί ἐγκαυχᾷ ἐν κακίᾳ, ὁ δυνατός, ἀνομίαν ὅλην τὴν ἡμέραν; ἀδικίαν ἐλογίσατο ἡ", + "candidate_score": 0.65616, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_216", + "bdc_text": "Datum 1Die Zusammengehörigkeit der drei Blätter geht aus den vom Siegel auf allen drei Blättern hinterlassenen Spuren hervor.", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_36", + "psc_text": "noch Exzerpte, die Johannes Chrysostomus zugeschrieben sind. Vgl. Lauriotis / Eustratiades, Catalogue (wie Anm. 30). Für meine Arbeit konnte ich lediglich Digitalisate eines Mikrofilms und Mikrofiches von mäßiger Qualität auswerten. Da zudem einige Folia starke Gebrauchspuren und Flecken aufweisen, lässt sich der Text aus diesen Reproduktionen nicht immer zweifelsfrei entziffern. Soweit dies für textkritische Entscheidungen relevant ist, wurde es im Apparat vermerkt. Im Allgemeinen bestätigt Dd den Text von Fragmenten, die auch in G überliefert sind, mitunter ist jedoch auch weiteres Material enthalten. Dd bietet in der Regel wörtliche Auszüge, an einigen Stellen finden sich jedoch auch Paraphrasen und offensichtliche Zusätze. Z.B. app. crit. zu 258,19–20 (Kommentar zu Ps 68); siehe auch unten, S. XXII. (Ca) Paris, Bibliothèque nationale de France, gr. 139 (10. Jhdt.) Für eine detaillierte Beschreibung dieser Handschrift mit weiteren Literaturangaben siehe Leontien Vanderschelden, An Unconventional Catena on the Psalms. A Partial Edition of the Type III", + "candidate_score": 0.655412, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_216", + "bdc_text": "Datum 1Die Zusammengehörigkeit der drei Blätter geht aus den vom Siegel auf allen drei Blättern hinterlassenen Spuren hervor.", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_39", + "psc_text": "Oden, sondern ist auch beinahe identisch aufgebaut. Tatsächlich enthalten die meisten Seiten genau dieselben Psalmverse und kommentierenden Exzerpte. Allerdings verwendet Cb keine Verweiszeichen sondern griechische Zahlen, um die Exzerpte den jeweiligen Halbversen zuzuordnen. Meist stimmen Ca und Cb wörtlich überein, allerdings neigt Cb bei problematischen Stellen zu (mitunter genialen) Schreiberkorrekturen. Auch für diese Handschrift habe ich zunächst einen Mikrofilm und später die online zugänglichen digitalen Aufnahmen https://www.internetculturale.it/jmms/iccuviewer/iccu.jsp?id=oai%3A193.206.197.121%3A18%3AVE0049%3ACSTOR.240.9608&mode=all&teca=marciana. benutzt. Aus den Varianten in Ca und Cb lässt sich schließen, dass keine der beiden Handschriften direkt von der anderen abhängig ist. Vgl. dazu auch Leontien Vanderschelden, The Archetype of the Type III Catena and the Broader Catena Tradition of the Psalms, in: Cordula Bandt / Reinhart Ceulemans (Hrsg.), Research on Psalter Catenae: Future Trends and Recent Developments = TU 197 (Berlin 2024), 45–60. Allerdings zieht Vanderschelden aus ihren Untersuchungen den Schluss, dass Ca und Cb nicht einmal auf dieselbe Vorlage zurückgehen können.", + "candidate_score": 0.654472, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_49_51", + "bdc_text": "Ich hoff aber , es solle die sach nitt alls boͤß werden , etc. Das ir mir waͤg zoͤgend , wie ich euch schreiben moͤcht on argwon unsers statschribersHier und unten sind die Wörter , die Blarer anhand seines Geheimalphabets schrieb ( s. dazu Nr. 2503 , 42-48 - Abbildung des Geheimalphabets oben auf S. 12 ) , kursiv gesetzt. Jörg Vögeli . - Zu Blarers Schwierigkeiten mit ihm s. Nr. 2503 , 15-29. , namlich das min lieber bruͦder oder vetter die uberschrifft machtind , etc. , hat nitt fuͦghat nitt fug : ist nicht passend. , dann ich hab sy nitt allwegimmer. an der hand .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_55", + "psc_text": "dar: Psalm 61 Keine Fragmente in den Katenenhandschriften. Psalm 62 Ein Fragment in den Handschriften der Niketas-Katene zu Ps 62,2: Na fol. 473v–474r, Zuschreibung: ευς´; Nb fol. 320v, Zuschreibung: εὐσε´. Ὀρθρίζει δὲ πρὸς θεὸν ὁ τὰ ἔργα τῆς νυκτὸς ἀποθέμενος ὁ μὴ ἐφ’ ἑτέροις πράγμασι τὴν διάνοιαν ἔχων (expl. Nb), ἀλλ’ ἐπὶ μόνοις τοῖς θεῷ δοκοῦσι φίλοις, ὁ ἀπὸ κοίτης καθαρᾶς ἀνιστάμενος. Niketas greift an dieser Stelle tatsächlich einen Gedanken aus dem eusebianischen Kommentar zu Ps 62 auf, Vgl. 153,31–154,3. wenn auch die Formulierung sehr stark abweicht. Das Fehlen von Exzerpten aus dem Kommentar zu Ps 62 in allen anderen Katenen ist besonders bemerkenswert, weil dieser Kommentar in einigen Passagen wörtliche Übereinstimmungen mit einem der Prologtexte des Eusebius zu den Psalmen aufweist, der in verschiedenen Katenen und sogar Psalterhandschriften ohne Katene überliefert wird, nämlich De ordine psalmorum. Vgl. dazu Cordula Bandt, Eusebius, De ordine psalmorum, in Bandt / Risch /", + "candidate_score": 0.65397, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_58", + "bdc_text": "als Vorwand benutzen. , et wan anderset wan anders :", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_1612", + "psc_text": "περὶ τοῦ κέρως καὶ τοῦ θρόνου αὐτοῦ, περί τε τῶν ἐξ αὐτοῦ γενησομένων καὶ τῆς καινῆς διαθήκης αὐτοῦ τοσαῦτα. Ἐπεὶ δὲ ἐχρῆν τὰς τοιαύτας ἐπαγγελίας μὴ ἁπλῷ τινι καὶ ψιλῷ λόγῳ προενηνοχέναι νομίζειν, αὖθις ἐπαναλαμβάνει καὶ ἐπιδευτεροῖ τὸν λόγον ὅρκῳ ἐπισφραγιζόμενος τὰ εἰρημένα εἰς βεβαίωσιν τῶν ἐπηγγελμένων. διό φησιν· ἅπαξ ὤμοσα ἐν τῷ ἁγίῳ μου· εἰ τῷ Δαυὶδ ψεύσομαι· τὸ σπέρμα αὐτοῦ εἰς τὸν αἰῶνα μένει καὶ ὁ θρόνος αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος ἐναντίον μου καὶ ὡς ἡ σελήνη κατηρτισμένη εἰς τὸν αἰῶνα· καὶ ὁ μάρτυς ἐν οὐρανῷ πιστός. διάψαλμα. Ἀψευδὴς μέν ἐστιν ὁ θεὸς καὶ ἀνωμότῳ χρώμενος τῇ ἐπαγγελίᾳ· ἐπεὶ δὲ ἐχρῆν ὡς πρὸς ἀνθρώπους διαλεγόμενον ἀνθρωπίνῃ χρήσασθαι συμπεριφορᾷ κατ�� τοὺς ἐν ἀνθρώποις εὐορκοῦντας, καὶ θεοῦ μαρτυρίᾳ χρωμένους εἰς πίστωσιν τῶν οἰκείων λόγων· καὶ αὐτός φησιν ὀμωμοκέναι καὶ μὴ διαψεύσασθαι τοὺς ὅρκους, ἵνα διὰ δύο, φησὶν ὁ θεῖος ἀπόστολος, πραγμάτων ἀμεταθέτων, ἐν οἷς ἀδύνατον ψεύσασθαι τὸν θεὸν, ἰσχυρὰν παράκλησιν", + "candidate_score": 0.653061, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_47_49", + "bdc_text": "s. zuletzt Nr. 2505 und Anm. 48 . nitt widerum haim wellend , bringt by ettlichen sorg , es moͤchte vyl und gros ß unrat verursachen . Ich hoff aber , es solle die sach nitt alls boͤß werden , etc. Das ir mir waͤg zoͤgend , wie ich euch schreiben moͤcht on argwon unsers statschribersHier und unten sind die Wörter , die Blarer anhand seines Geheimalphabets schrieb ( s. dazu Nr. 2503 , 42-48 - Abbildung des Geheimalphabets oben auf S. 12 ) , kursiv gesetzt. Jörg Vögeli .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_72", + "psc_text": "Dabei habe ich viel hilfreiches Feedback und auch immer wieder Vorschläge für Konjekturen bekommen, deren Urheber ich im Apparat vermerkt habe: Karin Metzler, Franz Xaver Risch, Annette von Stockhausen, Barbara Villani und Dietmar Wyrwa. Weiterhin sind auch Konjekturen aus den Gutachten von Hanns-Christof Brennecke, Jürgen Hammerstaedt und erneut Karin Metzler und Annette von Stockhausen vermerkt. να Ἔλεγχος μοχθηροῦ τρόπου καὶ τέλος τοῦ αὐτοῦ nach Eusebius, Periochae (Ps 51; TU 183,132 Bandt) Τοῦ αὐτοῦ εἰς τὸν να ψαλμόν Εἰς τὸ τέλος, συνέσεως τῷ Δαυίδ, ἐν τῷ ἐλθεῖν Δωὴκ τὸν Ἰδουμαῖον καὶ ἀναγγεῖλαι τῷ Σαοὺλ καὶ εἰπεῖν αὐτῷ· ἦλθε Δαυὶδ εἰς τὸν οἶκον Ἀβιμέλεχ Ἀχιμέλεχ siehe aber den Namen im Folgenden, vor allem auch unten im Text: ἀβι- korrigiert zu ἀχι-; am Rand ἀχι- korrigiert zu Ἀχι- auch im Folgenden wird der Anfangsbuchstabe des Namens zur Großschreibung durchkorrigiert . Τί ἐγκαυχᾷ ἐν κακίᾳ, ὁ δυνατός, ἀνομίαν ὅλην τὴν ἡμέραν; ἀδικίαν ἐλογίσατο ἡ", + "candidate_score": 0.650344, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_47_49", + "bdc_text": "s. zuletzt Nr. 2505 und Anm. 48 . nitt widerum haim wellend , bringt by ettlichen sorg , es moͤchte vyl und gros ß unrat verursachen . Ich hoff aber , es solle die sach nitt alls boͤß werden , etc. Das ir mir waͤg zoͤgend , wie ich euch schreiben moͤcht on argwon unsers statschribersHier und unten sind die Wörter , die Blarer anhand seines Geheimalphabets schrieb ( s. dazu Nr. 2503 , 42-48 - Abbildung des Geheimalphabets oben auf S. 12 ) , kursiv gesetzt. Jörg Vögeli .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_27", + "psc_text": "Katenen werden unterstützt, Z. B. 101,18 (Kommentar zu Ps 58): τοῦ πάθους BtCaCb < E. und an einer Stelle bietet Bt sogar als einziger Textzeuge den richtigen Text. 311,27 (Kommentar zu Ps 71): λαμπροτέραν Bt < E. (G) Vatikan, Biblioteca Apostolica Vaticana, Reginensis graecus 40 (13. Jh.) Hierbei handelt es sich um eine Bombycin-Handschrift, die auf 344 Folia Kommentierungen zu Ps 1–150 enthält. Die Handschrift ist sehr gut erhalten, wurde jedoch offenbar neu gebunden, denn fol. 144 und fol. 151, die äußeren Blätter eines Quaternions, sind dabei vertauscht worden. Dies ist in der Foliierung der Handschrift mit arabischen Zahlen nachträglich korrigiert worden. G ist die einzige erhaltene Handschrift des Katenentyps IX nach Karo / Lietzmann (CPG C 22), einer komplexen, aus verschiedenen früheren Katenen zusammengestellten Katene, Gilles Dorival spricht in einem solchen Fall von einer chaîne complexe. Zur Katene des Vat. Reg. gr. 40 siehe Gilles Dorival, Les Chaînes exégétiques", + "candidate_score": 0.64806, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_64_66", + "bdc_text": "und syg gebe zuͦ preyß seines namens . Amen . Man schlecht by unsern nachpuren in des bischoffsJohann V. von Weeze .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_818", + "psc_text": "πατὴρ τοῦ ἰδίου υἱοῦ οὐκ ἐφείσατο, ἀλλ’ ὑπὲρ ἡμῶν πάντων παρέδωκεν αὐτόν. δυνάμει τε αὐτὸς ἦν ὁ πατάξας διὰ τοῦ συγχωρῆσαι τοιαῦτα αὐτὸν παθεῖν. οἱ δὲ οὐκ ἐπάταξαν μόνον, ἀλλὰ καὶ ἤλασαν ἐξ ἑαυτῶν καὶ μακρὰν ἀπεδίωξαν αὐτόν· δέον καὶ παταχθέντα παραδέξασθαι· γνόντας, ὅτι Χριστὸς ὑπὲρ ἡμῶν ἀπέθανε, γενόμενος ὑπὲρ ἡμῶν κατάρα, καὶ ὅτι μὴ γνόντα ἁμαρτίαν, αὐτὸν ὁ θεὸς ὑπὲρ ἡμῶν ἁμαρτίαν ἐποίησεν· ἵνα ἡμεῖς γενώμεθα δικαιοσύνη θεοῦ ἐν αὐτῷ. Μνημονεῦσαι δὲ χρὴ καὶ τῶν Ἡσαΐου φωνῶν, δι’ ὧν ἐλέγετο· ἄνθρωπος ἐν πληγῇ ὢν, καὶ εἰδὼς φέρειν μαλακίαν· καὶ κύριος παρέδωκε ταῖς ἁμαρτίαις ἡμῶν· καὶ, ὅτι οὗτος τὰς ἁμαρτίας ἡμῶν φέρει, καὶ περὶ ἡμῶν ὀδυνᾶται· ὅτι τε ἐτραυματίσθη οὐ δι’ ἄλλο τι, ἢ διὰ τὰς ἁμαρτίας ἡμῶν, καὶ μεμαλάκισται διὰ τὰς ἀνομίας ἡμῶν. οἱ δὲ τούτων μὲν οὐδὲν διενοήθησαν, ἤλασαν δὲ αὐτὸν καὶ ἀπεδίωξαν ἑαυτῶν, ἐξαιτησάμενοι μὲν τὸν φονέα, τὸν δὲ ἀρχηγὸν τῆς ζωῆς ἀρνησάμενοι. διό φησιν ἐνταῦθα· Ὅτι", + "candidate_score": 0.64775, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_63_65", + "bdc_text": "uns schütze . und syg gebe zuͦ preyß seines namens . Amen .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_542", + "psc_text": "τοίνυν ἡμῶν, ὁ θεός, ὁ σωτὴρ ἡμῶν, καὶ ἐπακούσας καταξίωσον καὶ ἡμᾶς τῶν ἀγαθῶν τοῦ οἴκου σου· ταῦτα διδάσκονται λέγειν οἱ πάλαι ὄντες σάρκες, τῆς δὲ τοῦ θεοῦ κλήσεως κατηξιωμένοι. ἐπικαλοῦνται δὲ εὐκαίρως ἐν τούτοις τὸν ἑαυτῶν σωτῆρα, ὃν καὶ ἀνωτέρω ἱλασμὸν ὠνόμασαν εἰπόντες· καὶ τὰς ἀνομίας ἡμῶν σὺ ἱλάσῃ. καὶ ἐνταῦθα δὲ τὸν σωτῆρα ἡ Ἑβραϊκὴ γραφὴ τούτοις ἐγγράφει τοῖς χαρακτῆρσι, δι’ ὧν καὶ ὁ ἡμέτερος σωτὴρ Ἰησοῦς γράφεται. τοῦτον δὲ αὐτὸν τὸν σωτῆρα καὶ τὸν ἱλασμόν· ἐλπίδα πάντων τῶν περάτων τῆς γῆς καὶ τῶν ἐν θαλάσσῃ μακράν, ὀνομάζουσιν ἄντικρυς παριστῶντες μηδὲν ταῦτα πρὸς Ἰουδαίους· οὐ γὰρ μόνοις αὐτοῖς, πᾶσι δὲ τοῖς ἔθνεσι τὴν τοῦ σωτῆρος χάριν εὐαγγελίζεσθαι, οἷς γνώμην θεοῦ καὶ ἐπιστήμην, θεσπίζουσιν, ὡς μηκέτι τὰς ἐλπίδας ἀναρτᾷν ἐπὶ τοὺς πάλαι νομιζομένους αὐτῶν θεούς, ἀλλ’ ἐπὶ μόνον τὸν αὐτῶν γενόμενον σωτῆρα. Ἑτοιμάζων ὄρη ἐν τῇ ἰσχύϊ ἑαυτοῦ, περιεζωσμένος ἐν δυναστεία, ὁ συνταράσσων τὸ κύτος τῆς θαλάσσης, ἤχους κυμάτων", + "candidate_score": 0.644953, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_64_66", + "bdc_text": "und syg gebe zuͦ preyß seines namens . Amen . Man schlecht by unsern nachpuren in des bischoffsJohann V. von Weeze .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_1516", + "psc_text": "ὡς ἐδίδαξεν ὁ ἀπόστολος εἰπών· ἀλλ’ ὑπὲρ ἡμῶν πάντων, ἵνα γένηται ἀμνὸς θεοῦ καὶ πρόβατον ἱερουργούμενον ὑπὲρ τῆς τοῦ κόσμου σωτηρίας. διόπερ ἔλεγε καὶ ὁ προφήτης· καὶ κύριος παρέδωκεν αὐτὸν ταῖς ἁμαρτίαις ἡμῶν· καὶ οὗτος τὰς ἁμαρτίας ἡμῶν φέρει καὶ περὶ ἡμῶν ὀδυνᾶται· καὶ αὐτὸς ἐτραυματίσθη διὰ τὰς ἁμαρτίας ἡμῶν καὶ μεμαλάκισται διὰ τὰς ἀνομίας ἡμῶν· τῷ μώλωπι αὐτοῦ ἡμεῖς ἰάθημεν. Ἐπιφέρει δὲ λέγων ἐν κα· ὁ θεός, κεκράξομαι ἡμέρας, καὶ οὐκ εἰσακούσῃ, καὶ νυκτός, καὶ οὐκ εἰς ἄνοιαν ἐμοί. Καὶ ἐν τοῖς προκειμένοις· ἀποστρέφεις τὸ πρόσωπόν σου ἀπ’ ἐμοῦ. Ὅμοια δὲ ἡγοῦμαι εἶναι ταῦτα τοῖς ἐν τῷ εὐαγγελίῳ ἔργῳ τετελειωμένοις, ἔνθα διαστὰς τῶν μαθητῶν ἔπεσεν ἐπὶ πρόσωπον αὐτοῦ προσευχόμενος καὶ λέγων· πάτερ, εἰ δυνατόν, παρελθέτω τὸ ποτήριον τοῦτο ἀπ’ ἐμοῦ· πλὴν οὐχ ὡς ἐγὼ θέλω, ἀλλ’ ὡς σύ, καὶ πάλιν· πάτερ, εἰ οὐ δύναται τοῦτο παρελθεῖν, ἐὰν μὴ αὐτὸ πίω, γενηθήτω τὸ θέλημά σου. Πτωχός εἰμι ἐγὼ καὶ ἐν", + "candidate_score": 0.644729, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_46", + "bdc_text": "Das ewer AidgnossenDie durch die Neun Orte zurückgerufenen eidgenössischen Söldner ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_241", + "psc_text": "ἄν τις εὐλόγως, εἰ κατὰ τὸν αὐτὸν εἴρηνται χρόνον, καὶ εἰ ἐν τῷ σπηλαίῳ τυγχάνων ἀμφοτέρους συνέταξεν. δοκεῖ τοίνυν ἐμοί, κινουμένῳ ἐκ τῶν ἐν ἑκατέρῳ φερομένων λόγων, ἡ μὲν μετὰ χεῖρας στηλογραφία ἐν τῷ σπηλαίῳ τῷ Ὀδολλὰμ εἰρῆσθαι, ἡ δὲ ἐν τῷ ρμα προσευχὴ ἐν τῷ σπηλαίῳ τῷ Ἐνγαδδί , ὅτε τοῦ Σαοὺλ παρασκευαζομένου ἐν τῷ σπηλαίῳ ἔνδον κρυπτόμενος εὕρηται. οὕτω δέ μοι παρέστη κινηθέντι ἐκ τῶν παρ’ ἑκατέρῳ φερομένων λόγων· ὁ μὲν ρμα φαίνεται εἰρημένος ἐν πολλῇ συνοχῇ καὶ ἀγῶνι τυγχάνοντι τῷ Δαυίδ· φησὶν γοῦν ἐν αὐτῷ· φωνῇ μου πρὸς κύριον ἐκέκραξα, φωνῇ μου πρὸς τὸν θεὸν ἐδεήθην. ἐκχεῶ ἐνώπιον αὐτοῦ τὴν δέησίν μου, τὴν θλίψιν μου ἐνώπιον αὐτοῦ ἀπαγγελῶ. ἐν τῷ ἐκλείπειν ἐξ ἐμοῦ τὸ πνεῦμά μου, καὶ σὺ ἔγνως τὰς τρίβους μου· ἐν ὁδῷ ταύτῃ, ᾗ ἐπορευόμην, ἔκρυψαν παγίδα μοι. Διὰ τούτων γὰρ τὴν συνοχήν, ἐν ᾗ ἐξητάζετο, παρίστησι· καὶ ἔτι μᾶλλον δι’ ὧν ἐπάγει λέγων ἑξῆς·", + "candidate_score": 0.644285, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_63_65", + "bdc_text": "uns schütze . und syg gebe zuͦ preyß seines namens . Amen .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_451", + "psc_text": "σωτήριόν μου καὶ ἡ δόξα μου· θεὸς τῆς βοηθείας μου, καὶ ἡ ἐλπίς μου ἐπὶ τῷ θεῷ. Καὶ ἐνταῦθα τὸ σωτήριον ὁ Ἰησοῦς τῇ Ἑβραϊκῇ φωνῇ ὠνόμασται καὶ τοῖς χαρακτῆρσι τοῖς αὐτοῖς ἐγγέγραπται. ὥσπερ δὲ ὁ θεῖος ἀπόστολος περὶ τοῦ σωτῆρος ἡμῶν λέγων ἔγραφε· δικαιούμενοι δωρεὰν τῇ αὐτοῦ χάριτι διὰ τῆς ἀπολυτρώσεως τῆς ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ· ὃν προέθετο ὁ θεὸς ἱλαστήριον διὰ πίστεως ἐν τῷ αὐτοῦ αἵματι· καὶ πάλιν· ἐάν τις ἁμάρτῃ, παράκλητον ἔχομεν πρὸς τὸν θεὸν Ἰησοῦν Χριστὸν δίκαιον· καὶ αὐτός ἐστιν ἱλασμὸς ὑπὲρ τῶν ἁμαρτιῶν ἡμῶν, τὸν αὐτὸν τρόπον καὶ ἐνταῦθα λέλεκται· ἐπὶ τῷ θεῷ τὸ σωτήριόν μου καὶ ἡ δόξα μου καὶ ἡ βοήθειά μου καὶ ἡ ἐλπίς μου· ὡς εἰ λευκότερον τὸ σημαινόμενον ἀπὸ τῆς Ἑβραϊκῆς φωνῆς τέθειτο ἐν τῇ ἑρμηνείᾳ, οὕτως ἂν περιεῖχεν· Ἰησοῦς τὸ σωτήριόν μου ἐν τῷ θεῷ τυγχάνων καὶ ἐν τοῖς κόλποις τοῦ πατρὸς αὐτός ἐστιν ἡ δόξα μου καὶ ὁ φύλαξ", + "candidate_score": 0.643265, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_63_65", + "bdc_text": "uns schütze . und syg gebe zuͦ preyß seines namens . Amen .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_855", + "psc_text": "σου καὶ σῶσού με· γενοῦ μοι εἰς θεὸν ὑπερασπιστὴν καὶ εἰς τόπον ὀχυρὸν του; σ���σαί με. Τὰ ἰσοδυναμοῦντα τούτοις καὶ ὁ λ περιέχει ψαλμὸς, τοῦτον καὶ αὐτὸς ἀρχόμενος τὸν τρόπον· ἐπὶ σοί, κύριε, ἤλπισα, μὴ καταισχυνθείην εἰς τὸν αἰῶνα, ἐν τῇ δικαιοσύνῃ σου ῥῦσαί με. κλῖνον πρὸς μὲ τὸ οὖς σου. τάχυνον τοῦ ἐξελέσθαι με· γενοῦ μοι εἰς θεὸν ὑπερασπιστήν. καὶ εἰς οἶκον καταφυγῆς τοῦ σῶσαί με. Ἀλλ’ ἐκεῖνος μὲν, «εἰς τὸ τέλος,» καὶ «ψαλμὸς τῷ Δαυῒδ,» ἐπεγέγραπτο· ὁ δὲ παρὼν ἀνεπίγραπτος τυγχάνει. κἀκεῖνος μὲν ἐξομολόγησιν σὺν ἱκετηρίᾳ περιεῖχεν, ὁ δὲ προφητεία ἔοικεν ἐκ προσώπου τοῦ σωτῆρος προενηνεγμένη. διὸ οὐδὲ ἐπιγέγραπται συνήθως, «τοῦ Δαυΐδ.» εἴποι δ’ ἄν τις προσήκειν συμπεριλαμβάνειν αὐτὸν τοῖς πρὸ αὐτοῦ τεταγμένοις, διὰ τὸ πολλὴν πρὸς αὐτὰ σώζειν ἀκολουθίαν· ἐν γοῦν τῷ πρὸ τούτου ἐλέγετο· ὁ θεός, εἰς τὴν βοήθειάν μου πρόσχες. αἰσχυνθήτωσαν καὶ ἐντραπήτωσαν οἱ ζητοῦντες τὴν ψυχήν μου. ἀποστραφείησαν εἰς τὰ ὀπίσω καὶ καταισχυνθείησαν οἱ", + "candidate_score": 0.642541, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_64_66", + "bdc_text": "und syg gebe zuͦ preyß seines namens . Amen . Man schlecht by unsern nachpuren in des bischoffsJohann V. von Weeze .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_1261", + "psc_text": "πέσῃ, τὸν αὐτὸν τρόπον καὶ οἵδε ἱκετεύουσιν προκαταληφθῆναι καὶ βοηθείας τυχεῖν. διό φασιν· ταχὺ προκαταλαβέτωσαν ἡμᾶς οἱ οἰκτιρμοί σου, ὅτι ἐπτωχεύσαμεν σφόδρα. Βοήθησον ἡμῖν, ὁ θεὸς ὁ σωτὴρ ἡμῶν, ἕνεκεν τῆς δοξῆς τοῦ ὀνόματός σου, κύριε, ῥῦσαι ἡμᾶς καὶ ἱλάσθητι ταῖς ἁμαρτίαις ἡμῶν ἕνεκεν τοῦ ὀνόματός σου, μήποτε εἴπωσιν ἐν τοῖς ἔθνεσιν· ποῦ ἐστιν ὁ θεὸς αὐτῶν; καὶ γνωσθήτω ἐν τοῖς ἔθνεσιν ἐνώπιον τῶν οφθαλμῶν ἡμῶν ἡ ἐκδίκησις τοῦ αἵματος τῶν δούλων σου τοῦ ἐκκεχυμένου. Καὶ ταῦτα ὁ προφήτης ἐκ προσώπου τῶν κατὰ Ἀντίοχον βασιλέα δεδιωγμένων προφέρεται προφητικῶς τὴν εὐχὴν διὰ τῆς γραφῆς τοῖς μέλλουσι διώκεσθαι καταλιπών, ὡς ἂν ἔχοιεν ἐξ ἑτοίμου εἰδέναι, ὁποίοις προσήκει κεχρῆσθαι αὐτοὺς λόγοις ἐν ταῖς πρὸς τὸν θεὸν εὐχαῖς. οὐ μὴν εἰς ἐκείνους μόνους ἵσταται τὰ λεγόμενα, ἁρμόσειεν δὲ καὶ πᾶσι τοῖς τὰ παραπλήσια πεπονθόσιν, ἐπεὶ καὶ ἐν τοῖς καθ’ ἡμᾶς διωγμοῖς μυρίοι τὰ ὅμοια τοῖς προλεχθεῖσιν ὑπομεμενήκασιν· οἳ καὶ εὐκαίρως χρήσαιντο ἐν ταῖς προκειμέναις", + "candidate_score": 0.642155, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_47_49", + "bdc_text": "s. zuletzt Nr. 2505 und Anm. 48 . nitt widerum haim wellend , bringt by ettlichen sorg , es moͤchte vyl und gros ß unrat verursachen . Ich hoff aber , es solle die sach nitt alls boͤß werden , etc. Das ir mir waͤg zoͤgend , wie ich euch schreiben moͤcht on argwon unsers statschribersHier und unten sind die Wörter , die Blarer anhand seines Geheimalphabets schrieb ( s. dazu Nr. 2503 , 42-48 - Abbildung des Geheimalphabets oben auf S. 12 ) , kursiv gesetzt. Jörg Vögeli .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_37", + "psc_text": "Zusätze. Z.B. app. crit. zu 258,19–20 (Kommentar zu Ps 68); siehe auch unten, S. XXII. (Ca) Paris, Bibliothèque nationale de France, gr. 139 (10. Jhdt.) Für eine detaillierte Beschreibung dieser Handschrift mit weiteren Literaturangaben siehe Leontien Vanderschelden, An Unconventional Catena on the Psalms. A Partial Edition of the Type III Catena and an Assessment of its Position in the Exegetical Tradition (Diss. Leuven 2020) 40–43. Der als „Pariser Psalter“ vor allem wegen seiner prachtvollen Illustrationen bekannte Pergamentcodex umfasst 449 Folia und enthält Kommentierungen zu Ps 1–150 und den Oden in einer Randkatene, die den Psalmentext rahmt. Die Autorennamen erscheinen in roter Tinte am Rand oder zum Beginn der Exzerpte; der Bezug auf die jeweils kommentierten Halbverse erfolgt durch vielfältige Verweiszeichen im Lemmatext und am Rand der Katene. Bei meiner Arbeit konnte ich zunächst auf einen qualitativ hochwertigen Mikrofilm, später auf die ebenfalls hervorragenden online verfügbaren farbigen Digitalaufnahmen der Handschrift https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/btv1b10515446x.", + "candidate_score": 0.642049, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_222", + "bdc_text": "ZürichDie drei Blätter dieses Briefes wurden so zusammengelegt , dass ein Teil des Umschlages aus f 631v.", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_37", + "psc_text": "Zusätze. Z.B. app. crit. zu 258,19–20 (Kommentar zu Ps 68); siehe auch unten, S. XXII. (Ca) Paris, Bibliothèque nationale de France, gr. 139 (10. Jhdt.) Für eine detaillierte Beschreibung dieser Handschrift mit weiteren Literaturangaben siehe Leontien Vanderschelden, An Unconventional Catena on the Psalms. A Partial Edition of the Type III Catena and an Assessment of its Position in the Exegetical Tradition (Diss. Leuven 2020) 40–43. Der als „Pariser Psalter“ vor allem wegen seiner prachtvollen Illustrationen bekannte Pergamentcodex umfasst 449 Folia und enthält Kommentierungen zu Ps 1–150 und den Oden in einer Randkatene, die den Psalmentext rahmt. Die Autorennamen erscheinen in roter Tinte am Rand oder zum Beginn der Exzerpte; der Bezug auf die jeweils kommentierten Halbverse erfolgt durch vielfältige Verweiszeichen im Lemmatext und am Rand der Katene. Bei meiner Arbeit konnte ich zunächst auf einen qualitativ hochwertigen Mikrofilm, später auf die ebenfalls hervorragenden online verfügbaren farbigen Digitalaufnahmen der Handschrift https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/btv1b10515446x.", + "candidate_score": 0.64201, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_63_65", + "bdc_text": "uns schütze . und syg gebe zuͦ preyß seines namens . Amen .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_1398", + "psc_text": "ἐξ αὐτοῦ χορηγίας καὶ μετοχῆς τοῦ αὐτοῦ πνεύματος ἀπεργασάμενος. θεοὺς γὰρ εἶναί φησιν ἐκείνους, πρὸς οὓς ὁ λόγος τοῦ θεοῦ ἐγένετο. Ἑξῆς δ’ οὖν καὶ ὀνομαστὶ τοῦ Χριστοῦ μνημονεύει λέγων ἐν εὐχῇ· καὶ ἐπίβλεψον ἐπὶ τὸ πρόσωπον τοῦ χριστοῦ σου. Ἀντὶ δὲ τοῦ· ὀφθήσεται ὁ θεὸς τῶν θεῶν ἐν Σιών, ὁ Ἀκύλας φησίν· ὀφθήσεται ἰσχυρὸς θεὸς ἐν Σιών. Τίς δ’ ἂν εἴη οὗτος ὁ μέλλων ὁρατὸς καὶ ὀφθαλμοῖς θεατὸς ἔσεσθαι, διδάσκει προϊὼν καὶ λέγων· ἐνώτισαι, ὁ θεὸς Ἰακώβ. Οὗτος γὰρ ἦν αὐτὸς ἐκεῖνος ὁ τοῦ θεοῦ λόγος ὁ πάλαι καὶ τῷ Ἰακὼβ ἐν ἀνθρώπου σχήματι ὀφθεὶς φήσας τε πρὸς αὐτόν· οὐκ ἔτι κληθήσεται τὸ ὄνομά σου Ἰακώβ, ἀλλ’ Ἰσραὴλ ἔσται τὸ ὄνομά σου· ὅτι ἐνίσχυσας μετὰ θεοῦ, καὶ μετὰ ἀνθρώπων δυνατός. ἐφ’ ᾧ καὶ ὁ θεοφιλὴς συναισθόμενος τοῦ χρηματίζοντος αὐτῷ θεοῦ φησι· ἴδον θεὸν πρόσωπον πρὸς πρόσωπον, καὶ ἐσώθη μου ἡ ψυχή. Αὐτὸς οὖν ἐκεῖνος ὁ θεὸς ὁ τῷ Ἰακὼβ", + "candidate_score": 0.641598, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_63_65", + "bdc_text": "uns schütze . und syg gebe zuͦ preyß seines namens . Amen .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_861", + "psc_text": "Ἐν τῇ δικαιοσύνῃ σου ῥῦσαί με καὶ ἐξέλου με. Συνειδήσει δὲ κεκαθαρμένῃ τὰς ἱκετηρίους φωνὰς πρὸς τὸν θεὸν ἀναπέμπων, καὶ τό· Κλῖνον πρὸς μὲ τὸ οὖς σου, καὶ σῶσόν με, ἔλεγεν. ἀλλὰ καὶ ὡς ἀναγκαίως τῷ θεῷ παρεκάλει λέγων· Γενοῦ μοι εἰς θεὸν ὑπερασπιστὴν καὶ εἰς τόπον ὀχυρὸν τοῦ σῶσαί με. Προασπίζων γὰρ ὁ θεὸς καὶ ὑπερμαχῶν, οὐκ ἂν περὶ μικροῦ τινος τοῦτ’ ἐποίησε· μόνος δὲ ὁ τέλειος εἴποι ἂν τῷ θεῷ· Ὅτι στερέωμά μου καὶ καταφυγή μου σὺ εἶ. Ἀνθ’ οὗ ὁ μὲν Ἀκύλας· Ὅτι πέτρα μου καὶ ὀχύρωμά μου σύ, ἡρμήνευσεν, ὁ δὲ Σύμμαχος· Ὅτι πέτρα μου καὶ καταφυγή μου σὺ εἶ. Ὁ θεός μου, ῥῦσαί με ἐκ χειρὸς ἁμαρτωλοῦ, ἐκ χειρὸς παρανομοῦντος καὶ ἀδικοῦντος. ὅτι σὺ εἶ ἡ ὑπομονή μου, κύριε, ἡ ἐλπίς μου ἐκ νεότητός μου. Ὁ τέλειος ὥσπερ ἴδιον κτῆμα τὸν θεὸν ἐπικαλεῖται λέγων· «ὁ θεός μου·» ἐπειδήπερ ἐπαγγελία ἐστὶ τοῦ θεοῦ περὶ τῶν ἀξίων", + "candidate_score": 0.641487, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_158_160", + "bdc_text": "geschickt habend , dieselbigen zuͦ erretten . Dise knecht habend mitt dem abbt zuͦ KemptenWolfgang von Grünenstein . Zu dessen Haltung s. Nr. 2480 , 29-31 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_1497", + "psc_text": "ἀπάγονται ὑπ’ αὐτοῦ. μόνος δὲ ὁ σωτὴρ καὶ κύριος ἡμῶν ἑαυτὸν ἐκένωσε καὶ ἑαυτὸν ἐταπείνωσε μέχρι θανάτου, καὶ ὥσπερ γέγονεν ἐν ὁμοιώματι σαρκὸς ἁμαρτίας, οὕτως ἐγενήθη ὡς εἷς τῶν ἀβοηθήτων ἀνθρώπων. Ἀλλ’ ἐπεὶ μὴ ἀληθῶς εἷς ἦν τῶν πολλῶν, μόνος ἐν νεκροῖς ἦν ἐλεύθερος ἀδούλωτος τῷ θανάτῳ μείνας. ἀντὶ δὲ τοῦ· ἐν νεκροῖς ἐλεύθερος, ὁ Ἀκύλας· ἐν τεθνηκόσιν ἐλεύθερος, ἐξέδωκεν, ὁ δὲ Σύμμαχος· ἐντὸς νεκρῶν ἀφεθεὶς ἐλεύθερος. Ἀναγνώσῃ δὲ καὶ μετὰ ὑποδιαστολῆς ἰδίως μὲν ἀφορίσας τό· ἐγενήθην ὡσεὶ ἄνθρωπος ἀβοήθητος ἐν νεκροῖς, εἶτα ὑποστίξας εἰς τό· ἐν νεκροῖς, ἀποφατικῶς ἐπάξεις τό· ἐλεύθερος, τῆς διανοίας τοῦτο δηλούσης, ὅτι ἐγὼ ὁ ἐλεύθερος καὶ μόνος ἀληθῶς ἁπάντων κύριος γέγονα ὡσεὶ ἄνθρωπος ἀβοήθητος ἐν νεκροῖς. Ἀλλ’ οὐκ ἀληθῶς ἀβοήθητος, ἀλλ’ ὡς ἀβοήθητος. ταῦτα δὲ ὅτι μηδενὶ ἑτέρῳ λέγειν ἁρμόζει ἢ τῷ ἁψαμένῳ μὲν τοῦ θανάτου καὶ εἰς ᾅδην καταβεβηκότι, μὴ καταδουλωθέντι δὲ αὐτῷ, παντί τῷ οἶμαι φανερὸν τυγχάνειν, ὡς μὴ δύνασθαι ἐφ’ ἕτερον ἄνθρωπον", + "candidate_score": 0.641141, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_66", + "bdc_text": "Man schlecht by unsern nachpuren in des bischoffsJohann V. von Weeze .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_1166", + "psc_text": "ἐξ ἐθνῶν ὡς μὴ ἐπισταμένοις ἀπαγγελοῦσιν διδάσκοντες ἡμᾶς τὰ τοῖς παλαιοῖς συμβεβηκότα· ἃ δὴ κατὰ διαδοχὴν ἐκ πατέρων ἠκούσθη τοῖς παισὶν καὶ πάλιν ἐξ ἐκείνων εἰς τοὺς μεταγενεστέρους ἐλήλυθεν ἐκ τούτων τε αὖθις εἰς παῖδας παίδων τῇ μνήμῃ παρεδόθη. διὸ λέλεκται· οὐκ ἐκρύβη ἀπὸ τῶν τέκνων αὐτῶν εἰς γενεὰν ἑτέραν, ἀπαγγέλλοντες τὰς αἰνέσεις τοῦ κυρίου καὶ τὰς δυναστείας αὐτοῦ καὶ τὰ θαυμάσια αὐτοῦ, ἃ ἐποίησεν. Καὶ ἀνέστησεν μαρτύριον ἐν Ἰακὼβ καὶ νόμον ἔθετο ἐν Ἰσραήλ· ὅσα ἐνετείλατο τοῖς πατράσιν ἡμῶν τοῦ γνωρίσαι αὐτὰ τοῖς υἱοῖς αὐτῶν, ὅπως ἂν γνῷ γενεὰ ἑτέρα, υἱοὶ τεχθησόμενοι, καὶ ἀναστήσονται καὶ ἀπαγγελοῦσιν αὐτὰ τοῖς υἱοῖς αὐτῶν, ἵνα θῶνται ἐπὶ τὸν θεὸν τὴν ἐλπίδα αὐτῶν καὶ μὴ ἐπιλάθωνται τῶν ἔργων τοῦ θεοῦ καὶ τὰς ἐντολὰς αὐτοῦ ἐκζητήσουσιν, ἵνα μὴ γένωνται ὡς οἱ πατέρες αὐτῶν γενεὰ σκολιὰ καὶ παραπικραίνουσα, γενεά, ἥτις οὐ κατηύθυνεν τὴν καρδίαν αὐτῆς καὶ οὐκ ἐπιστώθη μετὰ τοῦ θεοῦ τὸ πνεῦμα αὐτῆς. Πολλὰ μέν", + "candidate_score": 0.640128, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_221_223", + "bdc_text": "] Bullingero suo Tiguri . ZürichDie drei Blätter dieses Briefes wurden so zusammengelegt , dass ein Teil des Umschlages aus f 631v. ( wo auch das Siegel erhalten ist ) , der andere Teil aus f 628v. bestand. .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_17", + "psc_text": "CPG C 17); Vatikan, BAV, Borg. gr. 3 (anno 1665, Typ X K/L, CPG C 23). Die Niketaskatene, die sich für das letzte Drittel des Psalters als wichtige Quelle eusebianischer Fragmente erweist, ist für die Textkritik der im vorliegenden Band enthaltenen Kommentare weitgehend zu vernachlässigen. (Bt) Turin, Biblioteca Nazionale Universitaria, C II 6 (11. Jh.) Der Codex wird als Nr. 221 beschrieben in Giuseppe Pasini / Antonio Rivautella / Francesco Berta, Codices Manuscripti Bibliothecae Regii Taurinensis Athenaei per Linguas digesti, binas in Partes distributi, in quarum prima Hebraei, Graeci, in altera Latini, Italici, Gallici (Turin 1749) 311. Eine kurze Beschriebung geben weiterhin Georg Karo / Hans Lietzmann, Catenarum Graecarum Catalogus, Pars 1, in: Nachrichten von der Königl. Gesellschaft der Wissenschaften zu Göttingen, Philologisch-historische Klasse (1902) 1–66, hier 64–65. Vor seiner Zerstörung durch den Brand 1904 umfasste der Pergamentcodex 323 in zwei Kolumnen mit je 37 Zeilen beschriebene Folia und enthielt", + "candidate_score": 0.637239, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_128", + "bdc_text": "und Hansestadt Lübeck 3 , S. 233 und Anm. 3. .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_37", + "psc_text": "Zusätze. Z.B. app. crit. zu 258,19–20 (Kommentar zu Ps 68); siehe auch unten, S. XXII. (Ca) Paris, Bibliothèque nationale de France, gr. 139 (10. Jhdt.) Für eine detaillierte Beschreibung dieser Handschrift mit weiteren Literaturangaben siehe Leontien Vanderschelden, An Unconventional Catena on the Psalms. A Partial Edition of the Type III Catena and an Assessment of its Position in the Exegetical Tradition (Diss. Leuven 2020) 40–43. Der als „Pariser Psalter“ vor allem wegen seiner prachtvollen Illustrationen bekannte Pergamentcodex umfasst 449 Folia und enthält Kommentierungen zu Ps 1–150 und den Oden in einer Randkatene, die den Psalmentext rahmt. Die Autorennamen erscheinen in roter Tinte am Rand oder zum Beginn der Exzerpte; der Bezug auf die jeweils kommentierten Halbverse erfolgt durch vielfältige Verweiszeichen im Lemmatext und am Rand der Katene. Bei meiner Arbeit konnte ich zunächst auf einen qualitativ hochwertigen Mikrofilm, später auf die ebenfalls hervorragenden online verfügbaren farbigen Digitalaufnahmen der Handschrift https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/btv1b10515446x.", + "candidate_score": 0.637236, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_135_137", + "bdc_text": "Dann in disen landen werden alle pesß verlegt , und ir werdend ( wills gott )klammern ergänzt . von unß noch wunder hoͤren . So ist der kunig uss DenmarckChristian III .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_565", + "psc_text": "τροπικῶς καλούμενοι ἀγαλλίασιν περιζώσονται. Καὶ τρία μὲν ταῦτα τάγματα κατὰ τὸν μέλλοντα ἐνιαυτὸν τῆς χρηστότητος τοῦ θεοῦ τεύξεται τῆς μακαριότητος, τάχα που ἐξ ἐκείνων ὄντες, ὧν οἱ μὲν ἐποίουν ρ, οἱ δὲ ξ, οἱ δὲ λ. οἱ δὲ τούτων ἐπιστησόμενοι ἄρχοντές τινες καὶ ἡγεμόνες τινὲς αὐτῶν ἐν δυνάμεσιν ἐξαιρέτοις κοσμηθήσονται· διὸ λέλεκται· ἐνεδύσαντο οἱ κριοὶ τῶν προβάτων, ἀντὶ τοῦ· ἐνδύσονται. κριοὺς δὲ προβάτων τοὺς ἄρχοντας καὶ τοὺς ἡγουμένους τῶν προλεχθέντων νοήσεις, οἵτινες ἐνεδύσαντο ἢ καὶ μᾶλλον ἐνδύσονται. τί δὲ ἐνδύσονται, ἡμῖν καταλέλοιπεν νοεῖν· διδάσκει δὲ τὸ ἔνδυμα τούτων ὁ θεῖος ἀπόστολος λέγων· δεῖ τὸ φθαρτὸν τοῦτο ἐνδύσασθαι ἀφθαρσίαν, καὶ πάλιν· ἐφ’ ᾧ οὐ θέλομεν ἐνδύσασθαι, ἀλλ’ ἐπενδύσασθαι, ἵνα καταποθῇ τὸ θνητὸν ὑπὸ τῆς ζωῆς. Ἐνδύσονται τοίνυν οἱ κριοὶ τὸ ἐμπρέπον αὐτοῖς ἔνδυμα τοῦ φθαρτοῦ σώματος αὐτοῖς μεταβάλλοντος εἰς ἀφθαρσίαν, καὶ τοῦ θνητοῦ εἰς ἀθανασίαν. οὕτω γοῦν κατὰ τὸ παράδειγμα καὶ οἱ κριοὶ οἴκοθεν ἐπάγονται τὸ ἔνδυμα τοῦ σώματος αὐτοῖς καρποφοροῦντος", + "candidate_score": 0.63662, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_65_67", + "bdc_text": "Amen . Man schlecht by unsern nachpuren in des bischoffsJohann V. von Weeze . doͤrffern WolmatingenWollmatingen , heute Stadtteil von Konstanz. , etc. , um Man schlecht . . .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_836", + "psc_text": "Καὶ τοὺς δεσμώτας τοὺς ἑαυτοῦ οὐκ ἐξευτελίσει. Νοήσεις δὲ ὅπως οἱ πτωχοὶ οὗτοι δεσμῶται καὶ πεπεδημένοι γεγόνασιν ἀκούων Παύλου λέγοντος· Παῦλος δέσμιος Ἰησοῦ Χριστοῦ · ὁ παραπλησίως καὶ οἱ λοιποὶ μαθηταὶ δέσμιοι ἦσαν Χριστοῦ. Ἀλλὰ καὶ οἱ ὄντες ἐν τῷ σκήνει ὥσπερ ἐν δεσμοῖς ὄντες στένουσι λυθῆναι τῶν δεσμῶν ἱκετεύοντες· διό φασι· ταλαίπωρος ἐγὼ ἄνθρωπος, τίς με ῥύσεται ἐκ σώματος τοῦ θανάτου τούτου; οἱ μὲν οὖν τὸ φθαρτὸν σῶμα βαρούμενοι, καὶ τὴν φθορὰν ἀποστρεφόμενοι, στένοντές τε ἐπὶ τῷ φθαρτῷ βίῳ, δεσμῶται τοῦ θεοῦ τυγχάνουσι, καὶ πεπεδημένοι αὐτοῦ, ὧν τὰς εὐχὰς οὐκ ἐξουδενώσει, οὐδὲ ἀποστραφήσεται. οἱ δὲ τοὺς ἑαυτῶν δεσμοὺς πιαίνοντες, καὶ διὰ πολλῆς τρυφῆς περιέποντες, δεσμῶται φθορᾶς καὶ θανάτου λεχθεῖεν ἂν εἰκότως. Αἰνεσάτωσαν αὐτὸν οὐρανοὶ καὶ γῆ, θάλασσα καὶ πάντα τὰ ἕρποντα ἐν αὐτῇ. Ἐπειδὴ τοῖς πτωχοῖς ἐπηγγείλατο βασιλείαν οὐρανῶν εἰπὼν, μακάριοι οἱ πτωχοὶ τῷ πνεύματι, ὅτι αὐτῶν ἐστιν ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν· σφόδρα ἀκολούθως μετὰ τὸν περὶ τῶν πενήτων", + "candidate_score": 0.635931, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_46", + "bdc_text": "Das ewer AidgnossenDie durch die Neun Orte zurückgerufenen eidgenössischen Söldner ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_1063", + "psc_text": "τῇ ῥάβδῳ τύψας τὴν πέτραν καὶ ἐξαγαγὼν ἐξ αὐτῆς πηγὰς καὶ χειμάρρους, ἀλλὰ σὺ ἦσθα, ὁ θεός, ὁ ταῦτα διὰ Μωσέως παραδοξοποιῶν. καὶ τὸ ἐπιλεγόμενον δὲ ἐν τῷ· σὺ ἐξήρανας ποταμοὺς Ἠθάμ, ἀναφέροιτο ἂν ἐπὶ τὸν Ἰορδάνη, ὃν ἀποξηρανθέντα διῆλθον ποσὶ μετὰ τὴν Μωσέως τελευτὴν οἱ υἱοὶ Ἰσραὴλ ἡγουμένου αὐτῶν Ἰησοῦ· ἔστιν δὲ ὁ τρόπος περιληπτικὸς ἀντὶ τοῦ ἑνικοῦ πληθυντικῶς προενηνεγμένος. τὸ δὲ Ἠθὰμ ὁ μὲν Ἀκύλας στερεοὺς ποταμοὺς ἡρμήνευσεν, ὁ δὲ Σύμμαχος ἀρχαίους . Καὶ ταῦτα μὲν ὡς πρὸς τὴν λέξιν εἰρήσθω. τροπικῶς δ’ ἄν τις ἐπιβαλὼν τοῖς τόποις ἀνοίσει ταῦτα ἐπὶ δυνάμεις ἀφανεῖς καὶ ἀοράτους, αὐτὰς εἶναι λέγων τοὺς δράκοντας τοὺς ἐνταῦθα ὠνομασμένους θάλασσάν τε τροπικῶς τὸ τούτων οἰκητήριον αὐτόν τε τὸν ἄρχοντα τῶν πονηρῶν πνευμάτων σημαίνεσθαι διὰ τοῦ πολυκεφάλου δράκοντος, περὶ οὗ φήσειέν τις εἰρῆσθαι τό· σὺ συνέθλασας τὰς κεφαλὰς τοῦ δράκοντος, ἔ δωκας αὐτὸν βρῶμα λαοῖς τοῖς Αἰθίοψιν. Ζητήσει δὲ ὁ τοιοῦτος καὶ τίνας Αἰθίοπας ��όμοις", + "candidate_score": 0.635511, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_163", + "bdc_text": "hat den seinen bevolchen , wann der landtgrauff komme , sollen sy sich ergebenVgl. Nr. 2515 , Anm. 3. .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_565", + "psc_text": "τροπικῶς καλούμενοι ἀγαλλίασιν περιζώσονται. Καὶ τρία μὲν ταῦτα τάγματα κατὰ τὸν μέλλοντα ἐνιαυτὸν τῆς χρηστότητος τοῦ θεοῦ τεύξεται τῆς μακαριότητος, τάχα που ἐξ ἐκείνων ὄντες, ὧν οἱ μὲν ἐποίουν ρ, οἱ δὲ ξ, οἱ δὲ λ. οἱ δὲ τούτων ἐπιστησόμενοι ἄρχοντές τινες καὶ ἡγεμόνες τινὲς αὐτῶν ἐν δυνάμεσιν ἐξαιρέτοις κοσμηθήσονται· διὸ λέλεκται· ἐνεδύσαντο οἱ κριοὶ τῶν προβάτων, ἀντὶ τοῦ· ἐνδύσονται. κριοὺς δὲ προβάτων τοὺς ἄρχοντας καὶ τοὺς ἡγουμένους τῶν προλεχθέντων νοήσεις, οἵτινες ἐνεδύσαντο ἢ καὶ μᾶλλον ἐνδύσονται. τί δὲ ἐνδύσονται, ἡμῖν καταλέλοιπεν νοεῖν· διδάσκει δὲ τὸ ἔνδυμα τούτων ὁ θεῖος ἀπόστολος λέγων· δεῖ τὸ φθαρτὸν τοῦτο ἐνδύσασθαι ἀφθαρσίαν, καὶ πάλιν· ἐφ’ ᾧ οὐ θέλομεν ἐνδύσασθαι, ἀλλ’ ἐπενδύσασθαι, ἵνα καταποθῇ τὸ θνητὸν ὑπὸ τῆς ζωῆς. Ἐνδύσονται τοίνυν οἱ κριοὶ τὸ ἐμπρέπον αὐτοῖς ἔνδυμα τοῦ φθαρτοῦ σώματος αὐτοῖς μεταβάλλοντος εἰς ἀφθαρσίαν, καὶ τοῦ θνητοῦ εἰς ἀθανασίαν. οὕτω γοῦν κατὰ τὸ παράδειγμα καὶ οἱ κριοὶ οἴκοθεν ἐπάγονται τὸ ἔνδυμα τοῦ σώματος αὐτοῖς καρποφοροῦντος", + "candidate_score": 0.634929, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_222", + "bdc_text": "ZürichDie drei Blätter dieses Briefes wurden so zusammengelegt , dass ein Teil des Umschlages aus f 631v.", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_17", + "psc_text": "CPG C 17); Vatikan, BAV, Borg. gr. 3 (anno 1665, Typ X K/L, CPG C 23). Die Niketaskatene, die sich für das letzte Drittel des Psalters als wichtige Quelle eusebianischer Fragmente erweist, ist für die Textkritik der im vorliegenden Band enthaltenen Kommentare weitgehend zu vernachlässigen. (Bt) Turin, Biblioteca Nazionale Universitaria, C II 6 (11. Jh.) Der Codex wird als Nr. 221 beschrieben in Giuseppe Pasini / Antonio Rivautella / Francesco Berta, Codices Manuscripti Bibliothecae Regii Taurinensis Athenaei per Linguas digesti, binas in Partes distributi, in quarum prima Hebraei, Graeci, in altera Latini, Italici, Gallici (Turin 1749) 311. Eine kurze Beschriebung geben weiterhin Georg Karo / Hans Lietzmann, Catenarum Graecarum Catalogus, Pars 1, in: Nachrichten von der Königl. Gesellschaft der Wissenschaften zu Göttingen, Philologisch-historische Klasse (1902) 1–66, hier 64–65. Vor seiner Zerstörung durch den Brand 1904 umfasste der Pergamentcodex 323 in zwei Kolumnen mit je 37 Zeilen beschriebene Folia und enthielt", + "candidate_score": 0.633292, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_116_118", + "bdc_text": "dass die Hauptleute sie ( die 1800 Reiter ) . den schmalckhaldischen zuͦfuͤrendIn der Vorlage : zufüred. .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_202", + "psc_text": "180, so auch bei Theodoret ἐλεοῦντες ἀνατμητικοί. Ὅρα δέ, τίνα τρόπον κἀνταῦθα δύο τάγματα παρίστησιν ὁ λόγος· ἓν μὲν πολλῶν ἀθρόως κατὰ τὸ αὐτό, περὶ ὧν πληθυντικῶς φησι· λειότερα βουτύρου τὰ στόματα αὐτῶν, πολεμεῖ δὲ ἡ καρδία ἑκάστου αὐτῶν«, ἕτερον δὲ ὥσπερ ἑνὸς μεμονωμένου, περὶ οὗ ἰδίως ἐπιλέγει· ἁπαλώτεροι οἱ λόγοι αὐτοῦ ὄντες ἀνατμητικοί. Καὶ ταῦτ’ ἦν τὰ δύο τάγματα τὰ περὶ ὧν καὶ διὰ τῶν ἔμπροσθεν δηλούμενα· τό τε τῶν ἐδήλου τῶν τε τὴν πόλιν οἰκούντων, περὶ ὧν ἐλέγετο· ὅτι ἴδον εἶδον ἀνομίαν καὶ ἀντιλογίαν ἐν τῇ πόλει, καὶ τὸ περὶ τοῦ προδότου, περὶ οὗ ἔφασκεν ὁ λόγος· ὅτι εἰ ἐχθρὸς ὠνείδισέν με, ὑπήνεγκα ἄν. Καὶ ἐνταῦθα κανταῦθα τοίνυν , ἐπειδὴ προσῄεσαν τῷ σωτῆρι μεθ’ ὑποκρίσεως καὶ κολακείας οἱ ἄρχοντες τοῦ Ἰουδαίων ἔθνους , ποτὲ μὲν αὐτὸν διδάσκαλον ἀποκαλοῦντες οὐ σὺν καθαρᾷ καρδίᾳ, ποτὲ δὲ λέγοντες αὐτῷ · οἴδαμεν, ὅτι ἀληθὴς εἶ καὶ τὸν λόγον τοῦ θεοῦ ἐν ἀληθείᾳ", + "candidate_score": 0.632677, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_222", + "bdc_text": "ZürichDie drei Blätter dieses Briefes wurden so zusammengelegt , dass ein Teil des Umschlages aus f 631v.", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_880", + "psc_text": "δὲ τούτοις, «ὅτι οὐκ ἔγνων γραμματείας.» τὰς κλεῖς εἰληφότες τῆς βασιλείας, καὶ μήτε αὐτοὶ εἰσερχόμενοι μήτε ἑτέροις συγχωροῦντες, τὰς γραμματείας κατεῖχον. ἐγὼ δὲ, φησὶ, μὴ τῷ Μωϋσέως Μωϋσέως] vereinheitlichen! συγγράμματι προσέχων, μηδὲ τὰς τοῦ νόμου σωματικὰς γραμματείας τοῖς ἐμαυτοῦ παραδοὺς μαθηταῖς, οὐκ ἔγνων γραμματείας. τί δὲ ἔγνως; ἑξῆς διασαφεῖ λέγων· Εἰσελεύσομαι ἐν δυναστείαις κυρίου κυρίου, καὶ μνησθήσομαι τῆς δικαιοσύνης σου μόνου. Αἱ μὲν γὰρ γραμματεῖαι Ἰουδαίοις μόνοις ἥρμοττον, τρὶς τοῦ ἐνιαυτοῦ παρακελευόμεναι ἀπαντᾷν εἰς τὰ Ἱεροσόλυμα, πολλά τε ἄλλα δυσχερῆ καὶ οὐκ ἀναγκαῖα περιεῖχον. ἐγὼ δὲ ἐν δυναστείᾳ κυρίου κυρίου, εἰς τὰς ἐμαυτοῦ ἐκκλησίας εἰσελεύσομαι, καὶ μνησθήσομαι τῆς δικαιοσύνης σου μόνου. δικαιοσύνη γὰρ τοῦ πατρὸς ἦν τὸ πάντας ἀνθρώπους Ἕλληνας ἅμα καὶ βαρβάρους τῆς αὐτοῦ καταξιωθῆναι γνώσεως, καὶ τὸ ἐν παντὶ τόπῳ, ἀλλὰ μηκέτι ἐν ἑνὶ ἐπιτρέψαι λατρεύειν αὐτῷ· ὥστε ἀπὸ ἀνατολῶν ἡλίου μέχρι δυσμῶν δοξάζεσθαι αὐτοῦ τὸ ὄνομα ἐν τοῖς ἔθνεσιν. Ὁ θεός, ἐδίδαξάς με ἐκ νεότητός μου, καὶ", + "candidate_score": 0.631576, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_109_111", + "bdc_text": "So ist man hie in grosser rüstung , das es uber alle maaß ist ( Brunschweig die statt vermag allain 16000 burger)Am Rande nachgetragen. . Es sind ouch hie frembder reuter by 1800 in rüstung gewest under zway edelmennern , die ir hoptleut gewesen , namlich herr Johann von der AschenburgJohann von der Asseburg ( ca. 1512-1567 ) , 1546 als Truppenführer Herzog Moritz' von Sachsen erwähnt ; s. Moritz von Sachsen PK II 685 , Nr. 936 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_695", + "psc_text": "τούτων πλῆθος καὶ Δανιὴλ ὁ προφήτης ἐν τῇ θεοπτίᾳ παρίστησι λέγων· μύριαι μυριάδες ἐλειτούργουν αὐτῷ καὶ χίλιαι χιλιάδες παρειστήκεισαν ἔμπροσθεν αὐτοῦ· ᾧ συμφώνως καὶ νῦν λέλεκται· τὸ ἅρμα τοῦ θεοῦ μυριοπλάσιον, χιλιάδες εὐθηνούντων. Ἀνθ’ οὗ ὁ Σύμμαχος ἡρμήνευσεν· Ὄχησις τοῦ θεοῦ μυριάδων, χιλιάδες ἠχούντων. Τί δὲ ἠχούντων ἢ πάντως που φωνὰς πλήρεις δοξολογίας καὶ θεολογίας; οἷα καὶ τὰ Σεραφεὶμ ἀναγέγραπται παρὰ τῷ Ἡσαΐᾳ βοῶντα καὶ λέγοντα· ἅγιος, ἅγιος, ἅγιος κύριος Σαβαώθ, πλήρης πᾶσα ἡ γῆ τῆς δόξης αὐτοῦ. ἐν ταύταις δὲ ταῖς χιλιάσι καὶ ταῖς μυριάσι ταῖς ὑπεζευγμέναις τῷ ἅρματι τοῦ θεοῦ καὶ αὐτὸς ὁ κύριος μέσος ἐμπολιτεύεται, ὥσπερ ἡνιοχῶν αὐτὰς καὶ τῷ πατρὶ παρασκευάζων. διὸ ἐπιλέγεται· κύριος ἐν αὐτοῖς. Ποῖος δὲ κύριος, σημαίνει προϊὼν καὶ φάσκων· ἐν Σιναῒ ἐν τῷ ἁγίῳ. αὐτὸς γὰρ ἐκεῖνος, φησίν, ὁ κύριος ὁ ἐν Σιναῒ τῷ ἁγίῳ ὄρει ὀφθείς· ἦν δὲ οὗτος ὁ τοῦ θεοῦ λόγος, δηλαδὴ τοῖς ὑπὸ τὸ ἅρμα τοῦ θεοῦ ἐζευγμένοις.", + "candidate_score": 0.630224, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_222", + "bdc_text": "ZürichDie drei Blätter dieses Briefes wurden so zusammengelegt , dass ein Teil des Umschlages aus f 631v.", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_27", + "psc_text": "Katenen werden unterstützt, Z. B. 101,18 (Kommentar zu Ps 58): τοῦ πάθους BtCaCb < E. und an einer Stelle bietet Bt sogar als einziger Textzeuge den richtigen Text. 311,27 (Kommentar zu Ps 71): λαμπροτέραν Bt < E. (G) Vatikan, Biblioteca Apostolica Vaticana, Reginensis graecus 40 (13. Jh.) Hierbei handelt es sich um eine Bombycin-Handschrift, die auf 344 Folia Kommentierungen zu Ps 1–150 enthält. Die Handschrift ist sehr gut erhalten, wurde jedoch offenbar neu gebunden, denn fol. 144 und fol. 151, die äußeren Blätter eines Quaternions, sind dabei vertauscht worden. Dies ist in der Foliierung der Handschrift mit arabischen Zahlen nachträglich korrigiert worden. G ist die einzige erhaltene Handschrift des Katenentyps IX nach Karo / Lietzmann (CPG C 22), einer komplexen, aus verschiedenen früheren Katenen zusammengestellten Katene, Gilles Dorival spricht in einem solchen Fall von einer chaîne complexe. Zur Katene des Vat. Reg. gr. 40 siehe Gilles Dorival, Les Chaînes exégétiques", + "candidate_score": 0.630196, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_182", + "bdc_text": "- Zu dieser Musterung s. Nr. 2511 und Anm. 57 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_46", + "psc_text": "Anm. 41) 511–512. Hier konnte ich einen vollständigen Mikrofilm der Handschrift auswerten. Nb enthält mehr Zuschreibungen am Seitenrand, mitunter sind jedoch die enthaltenen Texte gegenüber Na gekürzt. Für meine Arbeit benutzte ich zunächst einen guten und vollständigen Mikrofilm der Handschrift, inzwischen ist aber auch ein sehr gutes Digitalisat online verfügbar. https://digi.ub.uni-heidelberg.de/diglit/bav_pal_gr_247. Zwei strittige Katenenfragmente zu Ps 51 Ekkehard Mühlenberg benennt zwei Katenenfragmente zu Ps 51, die nach seiner Einschätzung zumindest teilweise mit dem Kommentar des Eusebius in Zusammenhang stehen könnten. Vgl. Ekkehard Mühlenberg, Psalmenkommentare aus der Katenenüberlieferung II = PTS 16 (Berlin 1977) xxii–xxiii. Bereits Gilles Dorival widerspricht einer Zuschreibung an Eusebius und plädiert für die Zuschreibung an Didymus. Vgl. Gilles Dorival, Chaînes I (wie Anm. 18) 169–170. Die beiden Fragmente sollen an dieser Stelle kurz besprochen werden. Fragment 1 (zu Ps 51,9) Ps 51,9: Ἰδοὺ ἄνθρωπος, ὃς οὐκ ἔθετο τὸν θεὸν βοηθὸν αὐτοῦ, ἀλλ’ ἐπήλπισεν ἐπὶ τὸ πλῆθος τοῦ", + "candidate_score": 0.62877, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_133_135", + "bdc_text": ", ein Schwager von Moritz von Sachsen. byß in 800 pferdt . Gehoͤren dem kaiser zuͦ . Deren soll ( wills gott ) nitt ains hinauͦß kommen . Dann in disen landen werden alle pesß verlegt , und ir werdend ( wills gott )klammern ergänzt .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_1032", + "psc_text": "καὶ ἤδη μὲν ἀπήλαυον παντὸς ἀγαθοῦ κολλώμενος καὶ συναπτόμενος τῷ θεῷ ὥστε λέγειν· ἐκολλήθη ὀπίσω σου ἡ ψυχή μου · καὶ εἰς τὸν μέλλοντα δὲ χρόνον ἀγαθὰς ὑπέγραφον ἐλπίδας ἐμαυτῷ· ἕτερόν τε τοῦτο ἀγαθόν μοι ἦν τὸ τίθεσθαι ἐν κυρίῳ τὴν ἐλπίδα μου· τέλος γάρ μοι τῆς πάσης ἐλπίδος ἦν τὸ ἐξαγγεῖλαι πάσας τὰς αἰνέσεις σου ἐν ταῖς πύλαις τῆς θυγατρὸς Σιών· καταξιωθεὶς γὰρ τῆς εἰς τὴν πόλιν σου εἰσόδου, περὶ ἧς ἀνωτέρω ἐλέγετο· κύριε, ἐν τῇ πόλει σου τὴν εἰκόνα αὐτῶν ἐξουθενώσεις, καὶ ταῖς πύλαις ταῖς ἐπουρανίοις ἐπιβάς ἀνακηρύξω τοῖς πᾶσι τὰς εἰς ἐμέ σου εὐεργεσίας. ἔνθα γενόμενος καὶ τῶν ἐπαγγελιῶν σου τεύξομαι, ἃς ὀφθαλμὸς οὐκ εἶδε, καὶ οὖς οὐκ ἤκουσεν, καὶ ἐπὶ καρδίαν ἀνθρώπου οὐκ ἀνέβη. τοιαῦτα γὰρ ἡτοίμασεν ὁ θεὸς τοῖς ἀγαπῶσιν αὐτόν . μὴ κείμενον δὲ ἐν τῷ Ἑβραϊκῷ, μηδὲ παρὰ τοῖς λοιποῖς ἑρμηνευταῖς τὸ ἐν ταῖς πύλαις τῆς θυγατρὸς Σιών, παρὰ μόνοις δὲ τοῖς ο", + "candidate_score": 0.628229, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_221_223", + "bdc_text": "] Bullingero suo Tiguri . ZürichDie drei Blätter dieses Briefes wurden so zusammengelegt , dass ein Teil des Umschlages aus f 631v. ( wo auch das Siegel erhalten ist ) , der andere Teil aus f 628v. bestand. .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_37", + "psc_text": "Zusätze. Z.B. app. crit. zu 258,19–20 (Kommentar zu Ps 68); siehe auch unten, S. XXII. (Ca) Paris, Bibliothèque nationale de France, gr. 139 (10. Jhdt.) Für eine detaillierte Beschreibung dieser Handschrift mit weiteren Literaturangaben siehe Leontien Vanderschelden, An Unconventional Catena on the Psalms. A Partial Edition of the Type III Catena and an Assessment of its Position in the Exegetical Tradition (Diss. Leuven 2020) 40–43. Der als „Pariser Psalter“ vor allem wegen seiner prachtvollen Illustrationen bekannte Pergamentcodex umfasst 449 Folia und enthält Kommentierungen zu Ps 1–150 und den Oden in einer Randkatene, die den Psalmentext rahmt. Die Autorennamen erscheinen in roter Tinte am Rand oder zum Beginn der Exzerpte; der Bezug auf die jeweils kommentierten Halbverse erfolgt durch vielfältige Verweiszeichen im Lemmatext und am Rand der Katene. Bei meiner Arbeit konnte ich zunächst auf einen qualitativ hochwertigen Mikrofilm, später auf die ebenfalls hervorragenden online verfügbaren farbigen Digitalaufnahmen der Handschrift https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/btv1b10515446x.", + "candidate_score": 0.627971, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_102", + "bdc_text": "in grund abbrochen sollen werden und aller ding der boden gerumpt.", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_546", + "psc_text": "γῆς οἰκούντων ἐθνῶν συνεκύκα τε καὶ συνετάραττε τὴν τοῦ ἀνθρωπείου βίου θάλασσαν, ὡς θεῶν δόξαν ἀποστέλλειν παρὰ πᾶσι τοῖς τὸ τῆς γῆς οἰκοῦσι στοιχεῖον. καθῄρηται δὲ πάντα καὶ ἀνατέτραπται διὰ τῆς σωτηρίου θεοφανείας. Τὰ ὅμοια δὲ τούτοις καὶ ἄλλος προφήτης ὧδε θεσπίζει λέγων· ἀκούσατε, λαοὶ πάντες, καὶ προσεχέτω ἡ γῆ καὶ πάντες οἱ κατοικοῦντες ἐν αὐτῇ· καὶ ἔσται κύριος ὁ θεὸς ὑμῖν εἰς μαρτύριον, κύριος ἐξ οἴκου ἁγίου αὐτοῦ. διότι ἰδού· κύριος κύριος καταβήσεται ἐκ τοῦ τόπου αὐτοῦ καὶ ἐπιβήσεται ἐπὶ τὰ ὕψη τῆς γῆς. καὶ συντριβήσεται τὰ ὄρη ὑποκάτωθεν αὐτοῦ, καὶ αἱ κοιλάδες τακήσονται ὡς κηρὸς ἀπὸ προσώπου πυρός. δι’ ἀσέβειαν Ἰακὼβ ταῦτα πάντα καὶ δι’ ἁμαρτίαν οἴκου Ἰσραήλ. Ἀλλὰ καὶ ἐν τῷ ιζ ψαλμῷ τὴν ἐξ οὐρανῶν ἐπὶ γῆς κατάβασιν τοῦ αὐτοῦ κυρίου περιέχοντι λέλεκται· καὶ ἐσαλεύθη καὶ ἔντρομος ἐγενήθη ἡ γῆ, καὶ τὰ θεμέλια τῶν ὀρέων ἐταράχθησαν καὶ ἐσαλεύθησαν, ὅτι ὠργίσθη αὐτοῖς ὁ θεός. ἀνέβη καπνὸς ἐν", + "candidate_score": 0.627951, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_128", + "bdc_text": "und Hansestadt Lübeck 3 , S. 233 und Anm. 3. .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_17", + "psc_text": "CPG C 17); Vatikan, BAV, Borg. gr. 3 (anno 1665, Typ X K/L, CPG C 23). Die Niketaskatene, die sich für das letzte Drittel des Psalters als wichtige Quelle eusebianischer Fragmente erweist, ist für die Textkritik der im vorliegenden Band enthaltenen Kommentare weitgehend zu vernachlässigen. (Bt) Turin, Biblioteca Nazionale Universitaria, C II 6 (11. Jh.) Der Codex wird als Nr. 221 beschrieben in Giuseppe Pasini / Antonio Rivautella / Francesco Berta, Codices Manuscripti Bibliothecae Regii Taurinensis Athenaei per Linguas digesti, binas in Partes distributi, in quarum prima Hebraei, Graeci, in altera Latini, Italici, Gallici (Turin 1749) 311. Eine kurze Beschriebung geben weiterhin Georg Karo / Hans Lietzmann, Catenarum Graecarum Catalogus, Pars 1, in: Nachrichten von der Königl. Gesellschaft der Wissenschaften zu Göttingen, Philologisch-historische Klasse (1902) 1–66, hier 64–65. Vor seiner Zerstörung durch den Brand 1904 umfasste der Pergamentcodex 323 in zwei Kolumnen mit je 37 Zeilen beschriebene Folia und enthielt", + "candidate_score": 0.627497, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_163", + "bdc_text": "hat den seinen bevolchen , wann der landtgrauff komme , sollen sy sich ergebenVgl. Nr. 2515 , Anm. 3. .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_1157", + "psc_text": "κύριος· καὶ καταφεύξονται ἔθνη πολλὰ ἐπὶ τὸν κύριον, καὶ ἔσονταί μοι εἰς λαόν, κἀγὼ ἔσομαι αὐτοῖς εἰς θεόν· καὶ γνώσεσθε, ὅτι κύριος παντοκράτωρ ἐξαπέσταλκέν με πρὸς ὑμᾶς. θέα γὰρ ἐν τούτοις, ὡς ὁ κύριος ἀπεστάλθαι ἑαυτὸν ὁμολογεῖ ὑφ’ ἑτέρου κυρίου παντοκράτορος ἑαυτῷ τε ἐξ ἁπάντων τῶν ἐθνῶν συνάξειν ἐπαγγέλλεται λαόν. αὐτὸς οὖν οὗτος ὁ τοῦ θεοῦ λόγος τῷ ἐξ ἐθνῶν λαῷ προσεφώνει λέγων· προσέχετε λαός μου, τὸν νόμον μου. Νόμον δὲ αὐτοῦ τὸ εὐαγγέλιον εἶναι διδάσκει, περὶ οὗ καὶ Ἡσαΐας ἐθέσπιζε λέγων· ἐκ γὰρ Σιὼν ἐξελεύσεται νόμος καὶ λόγος κυρίου ἐξ Ἱερουσαλήμ, καὶ κρινεῖ ἀναμέσον τῶν ἐθνῶν . τοῦτον δὲ καὶ Ἱερεμίας διαθήκην καινὴν ὠνόμασεν εἰπών· ἰδοὺ ἡμέραι ἔρχονται, λέγει κύριος, καὶ διαθήσομαι διαθήκην καινήν, οὐ κατὰ τὴν διαθήκην ἣν διεθέμην τοῖς πατράσιν αὐτῶν. καὶ Ἡσαΐας δὲ πάλιν περὶ τοῦ σωτῆρος ἀνεφώνει λέγων· ἰδοὺ ὁ παῖς μου, ὃν ᾑρέτισα, ὁ ἐκλεκτός μου· προσεδέξατο αὐτὸν ἡ ψυχή μου· κρίσιν τοῖς ἔθνεσιν", + "candidate_score": 0.627478, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_135_137", + "bdc_text": "Dann in disen landen werden alle pesß verlegt , und ir werdend ( wills gott )klammern ergänzt . von unß noch wunder hoͤren . So ist der kunig uss DenmarckChristian III .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_1880", + "psc_text": "ἐπὶ τῆς θαλάσσης νήσους, τούς τε ἐν ταύτῃ κατοικοῦντας ἀνθρώπους πλήρωμα αὐτῆς ὠνομασμένους· ὃ καὶ αὐτὸ τέλους ἔτυχεν. αὐτίκα γοῦν ἐκκλησίαι Χριστοῦ τὰς νήσους ἁπάσας πληροῦσι, πληθύει τε ὁσημέραι καὶ ἐπιδίδωσιν ἡ σωτήριος διδασκαλία μέχρι τῶν τὸν ὠκεανὸν οἰκούντων παρεκτεινομένη. Ὕμνος βασιλείας Χριστοῦ ἐπὶ τῆς δευτέρας αὐτοῦ παρουσίας Τῷ Δαυίδ, ὅτε ἡ γῆ αὐτοῦ καθίσταται. Ἐπειδὴ ἐν τῇ τῶν ο ἑρμηνείᾳ φέρεται ἡ προγραφή, ἐροῦμεν, ὡς πολλαῖς συμφοραῖς περιπεπτωκῶς ὁ Δαυὶδ τοτὲ ποτὲ μέν, ὅτε ὑπὸ τοῦ Σαοὺλ ἠλαύνετο καὶ τὰς ἐρήμους μετεδίωκε τὰς τε παρὰ τοῖς ἀλλοφύλοις διατριβάς , τοτὲ δέ, ὅτε πολέμοις ἐσχόλαζε, τὸν προκείμενον οἶμαι ψαλμὸν κατ’ ἐκεῖνον ᾖσε, καθ’ ὃν κατέστη ἡ γῆ αὐτοῦ ὁμοῦ καὶ τῆς διανοίας αὐτοῦ καὶ τῆς βασιλείας ἐν ἀταραξίᾳ καὶ εἰρήνῃ καὶ γαλήνῃ καταστάσης μετὰ τὴν πάντων τῶν ἐχθρῶν ἀναίρεσιν. τότε οὖν ὁ προφήτης ἐν εἰρηναίῳ εἰριναίῳ καταστήματι γεγονὼς ὑπὸ τοῦ θείου πνεύματος ἐπὶ τὴν τῶν προκειμένων διδασκαλίαν ἀνακινεῖται κινεῖται .", + "candidate_score": 0.627027, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_128", + "bdc_text": "und Hansestadt Lübeck 3 , S. 233 und Anm. 3. .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_34", + "psc_text": "Abkürzungen. Bei meiner Arbeit konnte ich auf sehr gute farbige Digitalisate der Handschrift zurückgreifen. In Wa sind deutlich weniger Exzerpte aus den Psalmenkommentaren des Eusebius enthalten als in den anderen Katenenhandschriften. Dessenungeachtet ist die Textqualität dieser Exzerpte sehr gut, so dass oftmals wichtige Varianten überliefert werden. (Dd) Athos, Μονή Μεγίστης Λαύρας, B 83 (11.–12. Jh.) Eine sehr kurze Beschreibung der Handschrift geben Spyridon Lauriotis / Sophronius Eustratiades, Catalogue of the Greek Manuscripts in the Library of the Laura on Mount Athos, with Notices from other Libraries (Harvard Theological Studies 12, Cambridge 1925) 23. Der Pergamentcodex umfasst 362 Folia und enthält Kommentierungen zu Ps 1–150 und zu den Oden. Auch Dd enthält eine Randkatene, die jedoch in diesem Fall die kommentierten Psalmen rahmt. Diese Katene (CPG C 40.25) wurde von Karo / Lietzmann nicht aufgenommen. Es handelt sich erneut um eine komplexe Katene, die unter anderem eine Auswahl von Exzerpten aus", + "candidate_score": 0.626446, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_143_145", + "bdc_text": "an , was er haben mag , und hat dann die seedie Ostsee . beschlossen , alswie auch. den Sundt , das nieman weder hinder sich noch fur sich kanSiehe aber Nr. 2511 , Anm. 30. . Und sind von im by 400 klain und gross schyff , die im Niderlandt und Holandt zuͦ haus gehören , uffgehalten , welche schiff zuͦ DantzkaDanzig .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_545", + "psc_text": "κατοικοῦντες τὰ πέρατα ἀπὸ τῶν σημείων σου. Ποῖα δὲ ἦν τὰ σημεῖα, ἅπερ θεασάμενοι οἱ κατοικοῦντες τὰ πέρατα ἐφοβήθησαν τὸν θεὸν καὶ εἰς αὐτὸν ἤλπισαν, προεδίδαξεν εἰπών· Ἑτοιμάζων ὄρη ἐν τῇ ἰσχύϊ αὐτοῦ περιεζωσμένος ἐν δυναστείᾳ, ὁ συνταράσσων τὸ κύτος τῆς θαλάσσης, ἤχους κυμάτων αὐτῆς. τίς ὑποστήσεται; ταραχθήσονται ἔθνη. Tαῦτα θεασάμενοι οἱ κατοικοῦντες τὰ πέρατα, ἐφοβήθησαν ἀπὸ τῶν σημείων αὐτοῦ. δηλοῦται δὲ διὰ τούτων ἡ τῶν πάλαι ἐπαιρομένων κατὰ τῆς γνώσεως τοῦ θεοῦ πονηρῶν πνευμάτων ταπείνωσις καὶ ἡ καθαίρεσις τῆς διαβολικῆς παρατάξεως - ἀρχῶν δηλαδὴ καὶ ἐξουσιῶν καὶ κοσμοκρατόρων καὶ πνευματικῶν τῆς πονηρίας -, ἅτινα πάλαι μὲν κατεκράτει τῶν ἐπὶ γῆς οἰκούντων ἐθνῶν συνεκύκα τε καὶ συνετάραττε τὴν τοῦ ἀνθρωπείου βίου θάλασσαν, ὡς θεῶν δόξαν ἀποστέλλειν παρὰ πᾶσι τοῖς τὸ τῆς γῆς οἰκοῦσι στοιχεῖον. καθῄρηται δὲ πάντα καὶ ἀνατέτραπται διὰ τῆς σωτηρίου θεοφανείας. Τὰ ὅμοια δὲ τούτοις καὶ ἄλλος προφήτης ὧδε θεσπίζει λέγων· ἀκούσατε, λαοὶ πάντες, καὶ προσεχέτω ἡ γῆ", + "candidate_score": 0.626, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_102_104", + "bdc_text": "in grund abbrochen sollen werden und aller ding der boden gerumpt. Welchs auch auff 11 . iulii beschechen. Ist allso herr Bernhart von Mellingen , hoptman zuͦ Wolfbeutel , mitt seinen knechten abgezogen herin in die statt und von unsren herren ainem rath in der thuͦmherren hoͤfder thumherren hof :", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_493", + "psc_text": "ἀπαλλαγὴν οἱ μὲν θεοφιλεῖς οὐρανὸν ἕξουσιν οἰκητήριον εἰς τὰ ἀνώτατα μετεωρισθέντες καὶ ἁρπαγησόμενοι ἐν νεφέλαις εἰς ἀπάντησιν τοῦ κυρίου οὕτω τε πάντοτε σὺν κυρίῳ ἐσόμενοι· οἱ δ’ ἀσεβεῖς καὶ ἁμαρτωλοὶ εἰς τὰ κατώτατα τῆς γῆς καταβήσονται· ὧν μεμνημένος ὁ ἀπόστολος ἔλεγεν· εἰς τὰ κατώτερα τῆς γῆς ὁ καταβὰς αὐτός ἐστιν ὁ ἀναβὰς ὑπεράνω πάντων τῶν οὐρανῶν, ἵνα πληρώσῃ τὰ πάντα. καὶ μέχρι γὰρ τῶν κατωτάτω τῆς γῆς ὁ σωτὴρ καὶ κύριος ἡμῶν καταβέβηκεν, ἵνα πληρώσῃ τὰ πάντα τῆς σωτηρίου δυνάμεως. τοῦτο δ��� καὶ τῷ Ἰὼβ σημαίνει ὁ χρηματίζων κύριος, ἐν οἷς φησιν· ἦλθες δὲ ἐπὶ γῆν θαλάσσης, ἐν δὲ ἴχνεσιν ἀβύσσου περιπάτησας; ἀνοίγονται δέ σοι φόβῳ πύλαι θανάτου, πυλωροὶ δὲ ᾅδου ἰδόντες σε ἔπτηξαν; ἀλλ’ ὁ μὲν καὶ μέχρι τῶν ἐκεῖ καταβέβηκεν, ἵνα τὰς πάλαι τῶν ἁγίων αὐτόθι συνεχομένας ψυχὰς ἐλευθερίας ἀξιώσῃ· οἱ δὲ ἀσεβεῖς εἰς τὰ κατώτατα τῆς γῆς κατενεχθέντες παραδοθήσονται εἰς χεῖρας ῥομφαίας. Ἔστι γάρ τις ἐκεῖ ῥομφαία", + "candidate_score": 0.625707, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_61", + "bdc_text": "zuͦ mir keme , wann er brieff minen herren bringt von den eweren .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_1515", + "psc_text": "ἀλλὰ τῷ πρωΐ, φησίν, ἡ προσευχή μου προφθάσει σε. Ἵνα τί, κύριε, ἀπωθεῖς τὴν ψυχήν μου, ἀποστρέφεις τὸ πρόσωπόν σου ἀπ’ ἐμοῦ; Καὶ ἐν τῷ κα ἔλεγε τό· ὁ θεός, ὁ θεός μου, πρόσχες μοι· ἵνα τί ἐγκατέλειπές με; Λέγει δὲ ἐν τούτοις· ἵνα τί, ἐρωτηματικῶς πυνθανόμενος, δι’ ἣν αἰτίαν ἐγκαταλέλειπται ὑπὸ τοῦ πατρὸς, καὶ ἵνα τί ἀπώσατο αὐτοῦ τὴν ψυχήν, ὡς ἂν καὶ ἡμεῖς, εἴ ποτε διαποροῖμεν, δι’ ἣν αἰτίαν ὁ θεὸς τοῦ ἰδίου υἱοῦ οὐκ ἐφείσατο, ἀλλὰ παρέδωκεν αὐτὸν θελήσας ὑποχείριον ἀνθρώποις γενέσθαι (τοῦτο γὰρ ἦν τὸ καταλιπεῖν αὐτὸν καὶ ἀπώσασθαι), μανθάνοιμεν, ὅτι τοῦτο πᾶν ὑπὲρ ἡμῶν γέγονεν, ὡς ἐδίδαξεν ὁ ἀπόστολος εἰπών· ἀλλ’ ὑπὲρ ἡμῶν πάντων, ἵνα γένηται ἀμνὸς θεοῦ καὶ πρόβατον ἱερουργούμενον ὑπὲρ τῆς τοῦ κόσμου σωτηρίας. διόπερ ἔλεγε καὶ ὁ προφήτης· καὶ κύριος παρέδωκεν αὐτὸν ταῖς ἁμαρτίαις ἡμῶν· καὶ οὗτος τὰς ἁμαρτίας ἡμῶν φέρει καὶ περὶ ἡμῶν ὀδυνᾶται· καὶ αὐτὸς ἐτραυματίσθη διὰ τὰς ἁμαρτίας ἡμῶν", + "candidate_score": 0.625278, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_116_118", + "bdc_text": "dass die Hauptleute sie ( die 1800 Reiter ) . den schmalckhaldischen zuͦfuͤrendIn der Vorlage : zufüred. .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_203", + "psc_text": "εἰ ἐχθρὸς ὠνείδισέν με, ὑπήνεγκα ἄν. Καὶ ἐνταῦθα κανταῦθα τοίνυν , ἐπειδὴ προσῄεσαν τῷ σωτῆρι μεθ’ ὑποκρίσεως καὶ κολακείας οἱ ἄρχοντες τοῦ Ἰουδαίων ἔθνους , ποτὲ μὲν αὐτὸν διδάσκαλον ἀποκαλοῦντες οὐ σὺν καθαρᾷ καρδίᾳ, ποτὲ δὲ λέγοντες αὐτῷ · οἴδαμεν, ὅτι ἀληθὴς εἶ καὶ τὸν λόγον τοῦ θεοῦ ἐν ἀληθείᾳ διδάσκεις, καὶ οὐ μέλει σοι περὶ οὐδενός· οὐ γὰρ βλέπεις εἰς πρόσωπον ἀνθρώπου καὶ τὰ ὅμοια , εἰκότως περὶ αὐτῶν φησιν ἐνταῦθα ὁ λόγος· λειότερα βουτύρου τὰ στόματα αὐτῶν, πολεμεῖ δὲ ἡ καρδία ἑκάστου αὐτῶν. Ἰδίως δὲ πάλιν περὶ τοῦ προδότου, ἐπειδὴ καὶ Ῥαββεὶν ῥαββὶ αὐτὸν καὶ διδάσκαλον ἀποκαλεῖ σύμβολά σύμβολόν τε διαθέσεως καὶ φιλίας παρεῖχεν τὴν προδοσίαν ποιούμενος, εἰκότως περὶ αὐτοῦ λέλεκται· ἁπαλώτεροι οἱ λόγοι αὐτοῦ ἐλαίου ὄντες ἀνατμητικοί, ἢ κατὰ τοὺς ο· ἡπαλύνθησαν οἱ λόγοι αὐτοῦ ὑπὲρ ἔλαιον, καὶ αὐτοί εἰσι βολίδες. Ἐπίρριψον ἐπὶ κύριον τὴν μέριμνάν σου, καὶ αὐτός σε διαθρέψει· οὐ δώσει εἰς τὸν αἰῶνα σάλον", + "candidate_score": 0.625193, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_135_137", + "bdc_text": "Dann in disen landen werden alle pesß verlegt , und ir werdend ( wills gott )klammern ergänzt . von unß noch wunder hoͤren . So ist der kunig uss DenmarckChristian III .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_1879", + "psc_text": "ἐβασίλευσεν ὁ κύριος ἐν τοῖς ἔθνεσι· καὶ τρίτον κατώρθωσε τὴν οἰκουμένην, δηλαδὴ τὴν ἐκκλησίαν αὐτοῦ, ἥτις οὐ σαλευθήσεται. τεθεμελίωται γὰρ ἐπὶ τὴν πέτραν. Εὐφραινέσθωσαν οἱ οὐρανοί, καὶ ἀγαλλιάσθω ἡ γῆ. Ἐπὶ τοῖς σωθησομένοις καὶ ὑπὸ τοῦ κυρίου βασιλευθησομένοις ἔθνεσιν· εἰ γὰρ ἐπὶ ἑνὶ ἁμαρτωλῷ μετανοοῦντι χαρὰ γίνεται ἐν τοῖς οὐρανοῖς, πῶς οὐκ εὐλόγως ἐπὶ τῇ τῶν ἐθνῶν ἁπάντων σωτηρίᾳ εὐφρανθεῖεν ἂν οἱ τότε οὐρανοί, καὶ ἀγαλλιάσεται ἡ τότε γῆ. Σαλευθήτω ἡ θάλασσα καὶ τὸ πλήρωμα αὐτῆς. Κατὰ τὸν Ἀκύλαν· βροντήσει, ἢ κατὰ τὸν Σύμμαχον· ἠχήσει. Σημαίνει δὲ διὰ τούτων ὁ λόγος διελεύσεσθαι τὸ εὐαγγελικὸν κήρυγμα καὶ τὰ πελάγη καὶ τὰς ἐπὶ τῆς θαλάσσης νήσους, τούς τε ἐν ταύτῃ κατοικοῦντας ἀνθρώπους πλήρωμα αὐτῆς ὠνομασμένους· ὃ καὶ αὐτὸ τέλους ἔτυχεν. αὐτίκα γοῦν ἐκκλησίαι Χριστοῦ τὰς νήσους ἁπάσας πληροῦσι, πληθύει τε ὁσημέραι καὶ ἐπιδίδωσιν ἡ σωτήριος διδασκαλία μέχρι τῶν τὸν ὠκεανὸν οἰκούντων παρεκτεινομένη. Ὕμνος βασιλείας Χριστοῦ ἐπὶ τῆς δευτέρας αὐτοῦ παρουσίας Τῷ Δαυίδ,", + "candidate_score": 0.624898, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_221_223", + "bdc_text": "] Bullingero suo Tiguri . ZürichDie drei Blätter dieses Briefes wurden so zusammengelegt , dass ein Teil des Umschlages aus f 631v. ( wo auch das Siegel erhalten ist ) , der andere Teil aus f 628v. bestand. .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_27", + "psc_text": "Katenen werden unterstützt, Z. B. 101,18 (Kommentar zu Ps 58): τοῦ πάθους BtCaCb < E. und an einer Stelle bietet Bt sogar als einziger Textzeuge den richtigen Text. 311,27 (Kommentar zu Ps 71): λαμπροτέραν Bt < E. (G) Vatikan, Biblioteca Apostolica Vaticana, Reginensis graecus 40 (13. Jh.) Hierbei handelt es sich um eine Bombycin-Handschrift, die auf 344 Folia Kommentierungen zu Ps 1–150 enthält. Die Handschrift ist sehr gut erhalten, wurde jedoch offenbar neu gebunden, denn fol. 144 und fol. 151, die äußeren Blätter eines Quaternions, sind dabei vertauscht worden. Dies ist in der Foliierung der Handschrift mit arabischen Zahlen nachträglich korrigiert worden. G ist die einzige erhaltene Handschrift des Katenentyps IX nach Karo / Lietzmann (CPG C 22), einer komplexen, aus verschiedenen früheren Katenen zusammengestellten Katene, Gilles Dorival spricht in einem solchen Fall von einer chaîne complexe. Zur Katene des Vat. Reg. gr. 40 siehe Gilles Dorival, Les Chaînes exégétiques", + "candidate_score": 0.62483, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_166_168", + "bdc_text": "- Siehe zuletzt Nr. 25 14 , 75-77 . hat seinen cantzlerGeorg Farner , Würzburger Kanzler von Dezember 1536 bis März 1549 ; s. Stefan Mühihofer , Die Politik der fränkischen Reichsstände auf den Reichstagen von 1521 - 1555 , Husum 2006 - Historische Studien 487 , S. 236 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_44", + "psc_text": "(Hrsg.), Research on Psalter Catenae (wie Anm. 38) 61–92. Es ist also davon auszugehen, dass Niketas für seine Kommentare zu Ps 51–71 nicht die eusebianischen Kommentare in direkter Tradition, sondern lediglich Katenenmaterial benutzt hat. Aus diesem Grund wurde die Niketaskatene nur an den Stellen aufgenommen, wo sie textkritisch relevant ist. Aus ihrer umfangreichen Überlieferung Vgl. dazu Dorival, Les Chaînes exégétiques grecques sur les Psaumes III (Leuven 1992) 492–565, eine Übersicht findet sich ebd. 513. wurden dafür folgende zwei sehr alte Handschriften ausgewertet: (Na) Al-Iskandariyya (Alexandria), Βιβλιοθήκη τοῦ Πατριαρχείου, cod. 11 Der Pergamentcodex von 544 Folia aus dem 12. Jh. enthält die Katene zu Ps 1–76. Zu dieser Handschrift vgl. Dorival, Chaînes III (wie Anm. 41) 496–497 und die online zugänglichen Aufzeichnungen von Marcel Richard, die im IRHT verwahrt werden: https://ideal.irht.cnrs.fr/document/818960. Bei meiner Arbeit habe ich das Digitalisat eines Mikrofilms dieser Handschrift benutzt, im dem jedoch einige Folia nicht enthalten sind.", + "candidate_score": 0.624163, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_140_142", + "bdc_text": "Hat dem dritten mann uffbottendem dritten mann uffbotten : jeden dritten Mann zum Krieg aufgeboten . im land zuͦ Holstain und Denmarck unß zuͦ hilff. Nympt auch alle die knecht und possleutMatrosen , Schiffsleute .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_1494", + "psc_text": "ἁμαρτίας τὰς ἡμετέρας, ἃς εἰς ἑαυτὸν ἀνείληφε, δι’ ἃς καὶ γέγονεν ὑπὲρ ἡμῶν κατάρα κατὰ τὸν ἀπόστολον, ὃς ἔφη· Χριστὸς ὑπὲρ ἡμῶν ἀπέθανε γενόμενος ὑπὲρ ἡμῶν κατάρα· ὅτι γέγραπται· ἐπικατάρατος πᾶς ὁ κρεμάμενος ἐπὶ ξύλου. διὸ καὶ κατὰ τὸν ψαλμὸν ἐπλήσθη κακῶν ἡ ψυχὴ αὐτοῦ, καὶ ἡ ζωὴ αὐτοῦ τῷ ᾅδῃ ἤγγισεν, ὃ δὴ καὶ αὐτὸ σαφῶς τὴν εἰς τὸν θάνατον κάθοδον αὐτοῦ δηλοῖ. διόπερ ὁ μὲν Ἀκύλας ἐξέδωκεν εἰπών· καὶ ἡ ζωή μου εἰς ᾅδην κατήντησεν, ὁ δὲ Σύμμαχος· καὶ ἡ ζωή μου ᾅδου ἥψατο. Ὥσπερ δὲ εἴρηται ἀλλαχοῦ τό· μετὰ ἀνόμων ἐλογίσθη, οὕτως καὶ ἐνταῦθα· προσελογίσθην, φησίν, μετὰ τῶν καταβαινόντων εἰς λάκκον, ἀνθ’ οὗ ἐξέδωκεν ὁ Σύμμαχος· ἐλογίσθην μετὰ τῶν καταγομένων εἰς λάκκον. Οἱ μὲν γὰρ πάντες ἄνθρωποι καθέλκονται καὶ κατάγονται εἰς τὸ χωρίον τοῦ θανάτου τὸ νῦν λάκκῳ παραβαλλόμενον καὶ καταβαίνουσιν ἐκεῖ διὰ τὰς ἑαυτῶν ἁμαρτίας, τῆς αὐτόθι χώρας ἄξιοι εἶναι κριθέντες. κἀγὼ δὲ ἐν τούτοις ἐλογίσθην", + "candidate_score": 0.623807, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_133", + "bdc_text": ", ein Schwager von Moritz von Sachsen. byß in 800 pferdt . Gehoͤren dem kaiser zuͦ .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_1089", + "psc_text": "ἐν ᾧ τοὺς ἑκάστου καρποὺς συναγαγὼν ὥσπερ ἄκρατον οἶνον ἐργάζεται. εἶτ’ ἐπιδίδωσι τὸ κατ’ ἀξίαν πόμα ἀναλόγως ταῖς ἑκάστου πράξεσιν κιρνῶν αὐτὸ κατὰ τὸν τοῦ δικαίου λόγον· μὴ γὰρ τὰς φαύλους πράξεις μόνας ἑκάστου, ἀλλὰ καὶ τὰς ἀγαθὰς λογίζεσθαι σταθμᾶσθαί τε ὥσπερ συμμετρίᾳ καὶ κατάλληλον τοῖς ἑκάστου ἔργοις ἀπεργάζεσθαι τὸ κρᾶμα· ὃ δὴ παρίστησι λέγον· καὶ ἔκλινεν ἐκ τούτου εἰς τοῦτο, ὡς ἂν μία γένοιτο κρᾶσις τῶν τε ἑκάστου μοχθηρῶν πράξεων καὶ τῶν χρηστοτέρων. ἀντὶ δὲ τοῦ· καὶ ἔκλινεν ἐκ τούτου εἰς τοῦτο, ὁ Σύμμαχος ὥστε ἕλκειν ἀπ’ αὐτοῦ ἡρμήνευσεν. Τὴν δὲ τρύγα , φησί, πιεῖσθαι πάντας τοὺς ἁμαρτωλοὺς τῆς γῆς· οὐκέτι γὰρ κρᾶμα, ἀλλὰ τὸ ἔσχατον καὶ θολερὸν τοῖς τὰ μεγάλα ἡμαρτηκόσιν ἀποκείσεσθαι. διὸ κατὰ τὸν Σύμμαχον εἴρηται· πλὴν τὰς τρυγίας ἐκ στραγγιοῦσι πίνοντες οἱ φαῦλοι τῆς γῆς. Ἐγὼ δὲ ἀπαγγελῶ εἰς τὸν αἰῶνα, ψαλῶ τῷ θεῷ Ἰακώβ· καὶ πάντα τὰ κέρατα τῶν ἁμαρτωλῶν συγκλάσω, καὶ ὑψωθήσεται τὸ κέρας", + "candidate_score": 0.623502, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_168_170", + "bdc_text": "s. Stefan Mühihofer , Die Politik der fränkischen Reichsstände auf den Reichstagen von 1521 - 1555 , Husum 2006 - Historische Studien 487 , S. 236 . by imGemeint ist wohl Landgraf Philipp. gehapt und fragen lassen , wess er sich zuͦ ime versechen soͤlle . Hat erder Landgraf. innFarner .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_71", + "psc_text": "Bruchstücken der Hexapla ausführlich benutzt hat, und zwar in der Edition von Montfaucon. Vgl. bibl . Bisweilen macht Field aufgrund seiner breiten Kenntnis der Hexapla-Überlieferung in seinen Anmerkungen Konjekturvorschläge zum Wortlaut der Hexapla-Fragmente bei Eusebius, die dankbar angenommen oder zumindest in den app. crit. aufgenommen wurden. Alle Konjekturen, die ich selbst am Text vorgenommen habe, sind im Sinne der Eindeutigkeit mit meinem Namen bezeichnet. Viele der Texte konnte ich ganz oder auszugsweise in einer vorläufigen Fassung in der wöchentlichen Lektürerunde des Vorhabens „Die alexandrinsiche und antiochenische Bibelexegese in der Spätantike“ an der Berlin-Brandenburgischen Akademie der Wissenschaften mit kundigen Kollegen diskutieren. Dabei habe ich viel hilfreiches Feedback und auch immer wieder Vorschläge für Konjekturen bekommen, deren Urheber ich im Apparat vermerkt habe: Karin Metzler, Franz Xaver Risch, Annette von Stockhausen, Barbara Villani und Dietmar Wyrwa. Weiterhin sind auch Konjekturen aus den Gutachten von Hanns-Christof Brennecke, Jürgen Hammerstaedt und erneut Karin Metzler", + "candidate_score": 0.623293, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_102_104", + "bdc_text": "in grund abbrochen sollen werden und aller ding der boden gerumpt. Welchs auch auff 11 . iulii beschechen. Ist allso herr Bernhart von Mellingen , hoptman zuͦ Wolfbeutel , mitt seinen knechten abgezogen herin in die statt und von unsren herren ainem rath in der thuͦmherren hoͤfder thumherren hof :", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_1230", + "psc_text": "παρίστησιν τῶν Βασιλειῶν. διὸ εἴρηται ἐνταῦθα· καὶ ἀπώσατο τὴν σκηνὴν Σηλῶ, σκήνωμα, οὗ κατεσκήνωσεν ἐν ἀνθρώποις, καὶ παρέδωκεν εἰς αἰχμαλωσίαν τὴν ἰσχὺν αὐτῶν. Ἀντὶ δὲ τοῦ· τὴν ἰσχὺν αὐτῶν, τὸ κράτος αὐτῶν ἡρμήνευσεν ὁ Ἀκύλας. κράτος δὲ αὐτῶν καὶ ἰσχὺν καὶ καλλονὴν εἰς αἰχμαλωσίαν καὶ εἰς χεῖρας θλίβοντος παραδοθέντα τίνα ἂν εἴποις ἢ τὴν κιβωτόν, ἣν ὁ παρὼν αἰνίττεται λόγος φάσκων· καὶ παρέδωκεν εἰς αἰχμαλωσίαν τὴν ἰσχὺν αὐτῶν, καὶ τὴν καλλονὴν αὐτῶν εἰς χεῖρας ἐχθροῦ; Ἀλλὰ ταύτην μὲν παρέδωκεν εἰς χεῖρας ἐχθροῦ, τὸν δὲ λαὸν συνέτριψεν ἐν ῥομφαίᾳ. διὸ λέλεκται κατὰ τὸν Σύμμαχον· καὶ ἐξέδωκεν εἰς μάχαιραν τὸν λαὸν αὐτοῦ, καὶ τὴν κληρονομίαν αὐτοῦ ὑπερίδεν. Καὶ δὴ ὑπεριδόντος αὐτοὺς τοῦ θεοῦ τὰ ἑξῆς ἐγίγνετο. τίνα δὲ ταῦτα; τοὺς νεανίσκους αὐτῶν κατέφαγεν πῦρ, καὶ αἱ παρθένοι αὐτῶν οὐκ ἐπενθήθησαν, κατὰ δὲ τὸν Ἀκύλαν οὐχ ὑμνήθησαν , κατὰ δὲ τὸν Σύμμαχον οὐκ ἐπῃνέθησαν · οὐκέτι γὰρ μετὰ ὕμνων καὶ ἐπαίνων συνηθῶς ταῖς", + "candidate_score": 0.623099, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_102_104", + "bdc_text": "in grund abbrochen sollen werden und aller ding der boden gerumpt. Welchs auch auff 11 . iulii beschechen. Ist allso herr Bernhart von Mellingen , hoptman zuͦ Wolfbeutel , mitt seinen knechten abgezogen herin in die statt und von unsren herren ainem rath in der thuͦmherren hoͤfder thumherren hof :", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_1213", + "psc_text": "τὴν ἡμέραν, ἐν ᾗ ἐρρύσατο αὐτοὺς ἐκ τοῦ θλίβοντος, τοῦ ποιήσαντος τὰ σημεῖα αὐτοῦ καὶ τὰ τέρατα αὐτοῦ ἐν Αἰγύπτῳ ἐν πεδίῳ Τάνεως, τοῦ μεταβαλόντος εἰς αἷμα τοὺς ποταμοὺς αὐτῶν καὶ τὰ ῥεῖθρα αὐτῶν, ἵνα μὴ πίωσιν· τοῦ ἐπιπέμψαντος αὐτοῖς κυνόμυιαν φαγεῖν αὐτοὺς καὶ βάτραχον διαφθεῖραι αὐτούς, τοῦ δόντος τῷ μυζήτῃ τὰ γεννήματα αὐτῶν καὶ τοὺς κόπους αὐτῶν τῇ ἀκρίδι, τοῦ ἀποκτείναντος ἐν χαλάζῃ τὴν ἄμπελον αὐτῶν καὶ τὰς συκομόρους αὐτῶν ἐν σκώληκι, τοῦ ἐκδόντος λοιμῷ τὰ κτήνη αὐτῶν, καὶ τὰ κτήματα αὐτῶν οἰωνοῖς. Ἀντὶ δὲ τοῦ· τῇ ἐρυσίβῃ, ὁ μὲν Σύμμαχος ὁμοίως τῷ μυζήτῃ , ὁ δὲ Ἀκύλας τῷ βρούχῳ ἡρμήνευσεν· καὶ πάλιν ἀντὶ τοῦ· τῇ πάχνῃ, ὁ μὲν Σύμμαχος τῷ σκώληκι , ὁ δὲ Ἀκύλας ἐν κρύει , ἐκδεδώκασιν. Σεσιωπημένα δὲ καὶ ταῦτα παρὰ Μωσεῖ τὸ παρὸν λόγιον ἐδίδαξεν. ἔοικεν δὲ ἡ ἐρυσίβη καὶ ὁ μυζήτης αὐτὸς εἶναι ὁ παρὰ Μωσεῖ κεκλημένος κνίψ · τῆς γὰρ Μωσέως γραφῆς", + "candidate_score": 0.622807, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_102", + "bdc_text": "in grund abbrochen sollen werden und aller ding der boden gerumpt.", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_1148", + "psc_text": "τῶν τοῦ ἁγίου πνεύματος χαρισμάτων τὰ ἐξαστράπτοντα καθ’ ὅλης τῆς οἰκουμένης; διαιρέσεις γὰρ χαρισμάτων εἰσίν, τὸ δὲ αὐτὸ πνεῦμα, καί· ᾧ μὲν διὰ τοῦ πνεύματος δέδοται λόγος σοφίας καὶ ἄλλῳ λόγος γνώσεως καὶ ἄλλῳ πίστις καὶ τὰ λοιπά· ἅτινα ἐξαίρετα ὄντα τοῦ θεοῦ χαρίσματα ἐξαστράπτει καὶ καταλάμπει τὴν ἐκκλησίαν αὐτοῦ. Ἐσαλεύθη καὶ ἔντρομος ἐγενήθη ἡ γῆ. ἐν τῇ θαλάσσῃ ἡ ὁδός σου καὶ αἱ τρίβοι σου ἐν ὕδασι πολλοῖς, καὶ τὰ ἴχνη σου οὐ γνωσθήσονται. ὡδήγησας ὡς πρόβατα τὸν λαόν σου ἐν χειρὶ Μωσῆ καὶ Ἀαρών. Ἀκολούθως τοῖς ἀποδεδομένοις ἐσαλεύθη καὶ ἐσείσθη ἡ γῆ · ἀντὶ γὰρ τοῦ καὶ ἔντρομος κατὰ πάντας τοὺς ἑρμηνευτὰς καὶ ἐσείσθη εἴρηται. οὕτω δὲ ἐσείσθη ἡ γῆ , ὡς εἴρηται ἐν εὐαγγελίοις· καὶ εἰσελθόντος τοῦ σωτῆρος εἰς Ἱεροσόλυμα ἐσείσθη πᾶσα ἡ πόλις λέγουσα· τίς ἐστιν οὗτος; ὡς γὰρ οἱ τὴν πόλιν οἰκοῦντες ἐδηλοῦντο διὰ τοῦ τόπου, κατὰ τὸν αὐτὸν τρόπον καὶ νῦν τοὺς τὴν γῆν", + "candidate_score": 0.621844, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_182", + "bdc_text": "- Zu dieser Musterung s. Nr. 2511 und Anm. 57 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_37", + "psc_text": "Zusätze. Z.B. app. crit. zu 258,19–20 (Kommentar zu Ps 68); siehe auch unten, S. XXII. (Ca) Paris, Bibliothèque nationale de France, gr. 139 (10. Jhdt.) Für eine detaillierte Beschreibung dieser Handschrift mit weiteren Literaturangaben siehe Leontien Vanderschelden, An Unconventional Catena on the Psalms. A Partial Edition of the Type III Catena and an Assessment of its Position in the Exegetical Tradition (Diss. Leuven 2020) 40–43. Der als „Pariser Psalter“ vor allem wegen seiner prachtvollen Illustrationen bekannte Pergamentcodex umfasst 449 Folia und enthält Kommentierungen zu Ps 1–150 und den Oden in einer Randkatene, die den Psalmentext rahmt. Die Autorennamen erscheinen in roter Tinte am Rand oder zum Beginn der Exzerpte; der Bezug auf die jeweils kommentierten Halbverse erfolgt durch vielfältige Verweiszeichen im Lemmatext und am Rand der Katene. Bei meiner Arbeit konnte ich zunächst auf einen qualitativ hochwertigen Mikrofilm, später auf die ebenfalls hervorragenden online verfügbaren farbigen Digitalaufnahmen der Handschrift https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/btv1b10515446x.", + "candidate_score": 0.621297, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_18", + "bdc_text": "euch ouch widerum geschickt hab. Meine herren aber haben den eweren all ding geschriben , Gemeint ist das Schreiben des Konstanzer Rats an die Zürcher vom 27.", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_706", + "psc_text": "τῶν κυνῶν σου ἐξ ἐχθρῶν παρ’ αὐτοῦ. Πάλιν κἀνταῦθα ὁ κύριος οὐ διὰ τοῦ τετραγράμμου παρ’ Ἑβραίοις ἐκπεφώνηται, διὰ δὲ τῶν κοινοτέρων στοιχείων. ἤδη δὲ τρίτον τοῦτον ἐδήλωσε�� ἡ παροῦσα γραφὴ ἐφιστῶσα τὸν, ὡς ἂν εἴποι τις, δεύτερον κύριον. ἐπεὶ καὶ ἐν τῷ φάσκοντι ψαλμῷ· εἶπε κύριος τῷ κυρίῳ μου. κάθου ἐκ δεξιῶν μου, ὁ μὲν πρῶτος κύριος διὰ τῶν ἀνεκφωνήτων παρ’ Ἑβραίοις τεττάρων στοιχείων ἐγέγραπτο, ὁ δὲ δεύτερος, ὃν ἑαυτοῦ κύριον ὁ προφήτης ἐδήλου φάσκων· τῷ κυρίῳ μου, ἑτέροις στοιχείοις ἐδηλοῦτο, οἷς καὶ πᾶς ὁ ἐν ἀνθρώποις δούλου κύριος σημαίνεται. οὕτως οὖν καὶ ἐνταῦθα ἤδη τρίτον ὁ μέχρις ᾅδου καταβὰς καὶ διεξόδους θανάτου πεποιημένος κύριος διὰ τῶν παρ’ Ἑβραίοις κοινῶς γραφομένων στοιχείων ὠνόμασται. διόπερ ὁ Σύμμαχος· δεσπότην, ἡρμήνευσεν αὐτόν. Οὗτος οὖν ὁ κύριος, αὐτὸς ὁ τοῦ θεοῦ λόγος δηλαδὴ, εἶπεν· ἐκ Βα σὰν ἐπιστρέψω, καὶ πάλιν· ἐπιστρέψω ἐκ βυθῶν θαλάσσης. ἀντὶ δὲ τοῦ· ἐπιστρέψω, καὶ τοῦ δεύτερον· ἐπιστρέψω, ὁ", + "candidate_score": 0.620867, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_101_103", + "bdc_text": "und ScheningenSchloss Schöningen , Kr. Helmstedt . in grund abbrochen sollen werden und aller ding der boden gerumpt. Welchs auch auff 11 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_1876", + "psc_text": "αὐτῷ διδάσκονται. Σαλευθήτω ἀπὸ προσώπου αὐτοῦ πᾶσα ἡ γῆ. εἴπατε ἐν τοῖς ἔθνεσιν Ὁ κύριος ἐβασίλευσεν, καὶ γὰρ κατώρθωσεν τὴν οἰκουμένην, ἥτις οὐ σαλευθήσεται, κρινεῖ λαοὺς ἐν εὐθύτητι. Ἐν μὲν τῇ ἀρχῇ τοῦ ψαλμοῦ προσετάσσετο πᾶσα ἡ γῆ τὸ καινὸν ἆσμα ᾄδειν τῷ κυρίῳ, ἐνταῦθα δὲ ἡ αὐτὴ γῆ σαλευθῆναι κελεύεται· καὶ οὐχ ἁπλῶς, ἀλλ’ ἀπὸ προσώπου αὐτοῦ. τὰ δὲ τετηρημένα ἡμῖν περὶ τοῦ προσώπου αὐτοῦ ἐν ἐξομολογήσει χρήσιμα ἂν γένοιτο καὶ νῦν· ἐπὶ γὰρ τῆς δευτέρας τοῦ σωτῆρος ἡμῶν παρουσίας, ὁπότε ἥξει μετὰ δυνάμεως καὶ δόξης πολλῆς, τὸ πρόσωπον αὐτοῦ τῆς θεότητος μηκέτ’ ἀποκρύπτων, ὡς ὅτε τὴν πρῶτην ἐποιεῖτο ἔνσαρκον παρουσίαν, ἀλλὰ τοῖς πᾶσιν αὐτὸ δεικνύς· τότε σαλευθήσεται ἀπὸ προσώπου αὐτοῦ πᾶσα ἡ γῆ τῆς ἐνθέου ἀποφανείας αὐτοῦ ἀνακινούσης τὸ πᾶν στοιχεῖον ὡς αἴσθησιν λαβεῖν τῆς αὐτοῦ παρουσίας. Τότε δὲ κυρίως καὶ τελείως λεχθήσεται καὶ τό· ἐν τοῖς ἔθνεσιν ὁ κύριος ἐβασίλευσεν, ὅτε τῶν πικρῶν δεσποτῶν καὶ ἀλλοτρίων τῶν", + "candidate_score": 0.620724, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_166_168", + "bdc_text": "- Siehe zuletzt Nr. 25 14 , 75-77 . hat seinen cantzlerGeorg Farner , Würzburger Kanzler von Dezember 1536 bis März 1549 ; s. Stefan Mühihofer , Die Politik der fränkischen Reichsstände auf den Reichstagen von 1521 - 1555 , Husum 2006 - Historische Studien 487 , S. 236 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_35", + "psc_text": "Kommentierungen zu Ps 1–150 und zu den Oden. Auch Dd enthält eine Randkatene, die jedoch in diesem Fall die kommentierten Psalmen rahmt. Diese Katene (CPG C 40.25) wurde von Karo / Lietzmann nicht aufgenommen. Es handelt sich erneut um eine komplexe Katene, die unter anderem eine Auswahl von Exzerpten aus der Ersten Palästinischen Katene enthält. Vgl. die Analyse der Katene zu Ps 1–118 bei Dorival, Chaînes V (wie Anm. 23) 126–168. Der Name des Eusebius (Εὐσεβίου τοῦ Παμφίλου) wird als einziger in der stark verblassten Inhaltsangabe auf fol. 1r erwähnt. Die Katene selbst endet mit Ps 118, danach folgen nur noch Exzerpte, die Johannes Chrysostomus zugeschrieben sind. Vgl. Lauriotis / Eustratiades, Catalogue (wie Anm. 30). Für meine Arbeit konnte ich lediglich Digitalisate eines Mikrofilms und Mikrofiches von mäßiger Qualität auswerten. Da zudem einige Folia starke Gebrauchspuren und Flecken aufweisen, lässt sich der Text aus diesen Reproduktionen nicht immer zweifelsfrei entziffern.", + "candidate_score": 0.619937, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_132", + "bdc_text": "und der hertzog von der LawenburgFranz I. von Sachsen-Lauenburg ( 1510-1581 )", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_1654", + "psc_text": "Σύμμαχός φασιν· πρὶν ὄρη τεχθῆναι καὶ ὠδινηθῆναι γῆν καὶ τὴν οἰκουμένην. Καί μοι δοκεῖ ἡ Ἑβραϊκὴ λέξις φυσικὸν ἀποδεδωκέναι λόγον, ἐν αὐτοῖς διδάσκουσα μὴ ἀρχῆθεν συνυπάρξαι τῇ γῇ τὰ ἐν αὐτῇ ὄρη, ἀλλ’ ἀναφυῆναι δίκην τῶν τικτομένων. διὸ εἴρηται· πρὸ τοῦ ὄρη γενηθῆναι, ἤ· πρὶν ὄρη τεχθῆναι. καὶ εἰκὸς ἅμα τὸ τεχθῆναι τὰ ὄρη καὶ προβληθῆναι ἀπὸ τῆς γῆς καταλλήλως τοῖς βρέφεσιν, μὴ ὁποῖα νῦν τὸ μέγεθος ὑποστῆναι, ἀλλ’ ἄρτι μὲν γεννηθέντα καὶ τεχθέντα ὥσπερ τὰ ἀρτιγενῆ τῶν βρεφῶν μικρὰ καὶ ἐλάχιστα ὑπάρξαι, τῷ δὲ μακρῷ αἰῶνι αὔξην καὶ μέγεθος ἐπιδοῦναι. Φασὶ γοῦν εἰς ἔτι δεῦρό τινες τῶν φυσιολόγων αὔξειν τὰ ὄρη καὶ τὰς πέτρας μείζους ἑαυτῶν γίνεσθαι κατά τινας λανθανούσας ἡμᾶς διὰ μακρῶν περιόδων βραχυτάτας προσθήκας. ἐπεὶ δὲ καὶ ὠδινηθῆναι τὴν γῆν καὶ τὴν οἰκουμένην εἰρήκασιν οἱ ἑρμηνεύσαντες ἐξακολουθήσαντες τῷ Ἑβραϊκῷ, μήποτε καὶ ἐπὶ τῆς γῆς τὸ παραπλήσιον τοῖς ὄρεσι νοῆσαι προσήκει, ὡς ἐξ ἑτέρου στοιχείου προελθούσης καὶ αὐτῆς", + "candidate_score": 0.619841, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_166_168", + "bdc_text": "- Siehe zuletzt Nr. 25 14 , 75-77 . hat seinen cantzlerGeorg Farner , Würzburger Kanzler von Dezember 1536 bis März 1549 ; s. Stefan Mühihofer , Die Politik der fränkischen Reichsstände auf den Reichstagen von 1521 - 1555 , Husum 2006 - Historische Studien 487 , S. 236 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_45", + "psc_text": "die Katene zu Ps 1–76. Zu dieser Handschrift vgl. Dorival, Chaînes III (wie Anm. 41) 496–497 und die online zugänglichen Aufzeichnungen von Marcel Richard, die im IRHT verwahrt werden: https://ideal.irht.cnrs.fr/document/818960. Bei meiner Arbeit habe ich das Digitalisat eines Mikrofilms dieser Handschrift benutzt, im dem jedoch einige Folia nicht enthalten sind. (Nb) Vatikan, Biblioteca Apostolica Vaticana, Palat. gr. 247 Dieser Pergamentcodex aus dem 12. Jhdt. enthält auf 387 Folia ebenfalls die Niketaskatene zu Ps 1–76. Der Codex ist sehr detailiert beschrieben im Rahmen des Projektes „Biblioteca Palatina – digital“, vgl. https://digi.ub.uni-heidelberg.de/de/bpd/virtuelle_bibliothek/codpalgraec/beschreibungen/bav_pal_gr_247.html. Für eine weitere ausführliche Beschreibung siehe Dorival, Chaînes III (wie Anm. 41) 511–512. Hier konnte ich einen vollständigen Mikrofilm der Handschrift auswerten. Nb enthält mehr Zuschreibungen am Seitenrand, mitunter sind jedoch die enthaltenen Texte gegenüber Na gekürzt. Für meine Arbeit benutzte ich zunächst einen guten und vollständigen Mikrofilm der Handschrift, inzwischen ist aber auch ein sehr gutes Digitalisat online verfügbar.", + "candidate_score": 0.619621, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_16_18", + "bdc_text": "von Sachsen an die Eidgenossen vom 4. Juli ; s. Nr. 2514 , Anm. 58 . euch ouch widerum geschickt hab. Meine herren aber haben den eweren all ding geschriben , Gemeint ist das Schreiben des Konstanzer Rats an die Zürcher vom 27.", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_531", + "psc_text": "ἐθνῶν κλήσεως μνημονεῦσαν καὶ φῆσαν· πρὸς σὲ πᾶσα σὰρξ ἥξει, ἀκολούθως τὴν ἐξομολόγησιν αὐτῶν διαγράφει ἐξ αὐτῶν προσώπου φάσκον· λόγοι ἀνόμων ὑπερεδυνάμωσαν ἡμᾶς, τουτέστι κρείττους ἡμῶν γεγόνασι καὶ δυνατώτεροι ἡμῶν οἱ τῶν ἀνόμων λόγοι. ἄνομοι δὲ πάντες ἦσαν οἱ πρῶτοι συστησάμενοι τὴν τῶν εἰδώλων θεοποιΐαν λόγοι τε αὐτῶν οἱ διὰ ποιητῶν καὶ τῶν σοφῶν τοῦ αἰῶνος τούτου περὶ τῆς πολυθέου πλάνης ἐν συγγράμμασι καταβεβλημένοι. ἀλλ’ οὗτοι μὲν κατεδυνάστευσαν ἡμῶν, κατὰ τὸν Σύμμαχον· σὺ δ’ οὐχ ὑπερεῖδες ἡμᾶς, δέσποτα· ἱλάσω δὲ τὰς ἀσεβείας ἡμῶν καταπέμψας ἡμῖν τὸν ἱλασμόν, δι’ οὗ κατέστης ἡμῖν ἵλεως, ὑπερβὰς ἡμῶν τὰς ἀσεβείας. τίς δέ ἐστιν ὁ ἱλασμός, διδάσκει λέγων ὁ ἀπόστολος περὶ τοῦ σωτῆρος· ὃν προέθετο ὁ θεὸς ἱλαστήριον διὰ πίστεως ἐν τῷ αὐτοῦ αἵματι, καὶ πάλιν· αὐτὸς ἱλασμός ἐστιν ὑπὲρ τῶν ἁμαρτιῶν ἡμῶν· οὐχ ὑπὲρ τῶν ἡμετέρων δὲ μόνον, ἀλλὰ καὶ ὑπὲρ ὅλου τοῦ κόσμου. Μακάριος, ὃν ἐξελέξω καὶ προσελάβου, κατοικήσει ἐν ταῖς αὐλαῖς σου.", + "candidate_score": 0.618961, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_177_179", + "bdc_text": "Nr. 2516 , 17f ; Zürich StA , A 227/1 , Nr. 83 ( Verso-Seite ) vom 8 . August 1546. .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_58", + "psc_text": "μὲν γάρ ἐστιν ἀληθινὴ ἡ ἐπουράνιος Ἰερουσαλὴμ καὶ τὸ ἐπουράνιον ὄρος τοῦ θεοῦ, περὶ οὗ ὁ ἀπόστολος ἔλεγεν· προσεληλύθατε Σιὼν ὄρη καὶ τὰ ἑξῆς (Hebr 12,22), εἰκὼν δὲ ἐκείνης ἡ ἐπίγειος ἐκκλησία ὁμωνύμως καὶ αὑτὴ καλουμένη ποτὲ μὲν Σιών, ποτὲ δὲ Ἰερουσαλήμ. Psalm 65 Keine Fragmente in den Katenenhandschriften. Psalm 66 Ein kurzer wörtlicher Auszug in den Handschriften der Niketaskatene, der für die Edition ausgewertet wurde. Vgl. 209,1–3. An diese Deutung schließt Niketas, eingeleitet durch ἤ, zunächst eine kurze ethische Deutung an, die in verschiedenen Katenen unter dem Namen Athanasius überliefert wird (PG 27, 292C5–6), danach eine im TLG nicht auffindbare Deutung κατὰ τὴν ἱστορίαν. Die beinahe vollständige Abwesenheit von Exzerpten des ansonsten doch recht prominenten Autors ist ein rätselhaftes Vorkommnis. Die Auslassung betrifft lediglich Eusebius: die anderen Autoren der Ersten Palästinischen Katene werden regelmäßig angeführt, vor allem Didymus, Theodoret und besonders zu Ps 61 sehr ausführlich Basilius. Fast scheint", + "candidate_score": 0.618735, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_155_157", + "bdc_text": "] Uß Costantz , 1 . augustiVon Bullingers Hand nach einem von ihm gezogenen Strich unter der Beilage. . So wisst weyter , das die unsern 16 fennlin uff die KlußDie Klause Ehrenberg .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_280", + "psc_text": "νόμους, μὴ κρίνοντας δὲ ὀρθῶς. φησὶν οὖν πρὸς αὐτούς· ἀκούσατε, ὦ οὗτοι, οἱ λαλοῦντες μὲν δικαιοσύνην τῷ στόματι, ἐργαζόμενοι δὲ ταῖς χερσὶν ἀδικίαν καὶ πολλὰς κατὰ τὸ αὐτὸ συμπλέκοντες ἁμαρτίας· τὸν μέγαν κριτὴν οὐδὲν λανθάνει τῶν κατὰ διάνοιαν ἑκάστῳ λογιζομένων. κἂν γὰρ δοκῇ τις ἀνθρώπων ὀφθαλμοὺς κρύπτειν, ἀλλ’ ἴστω, ὅτι δεινὴν πλάνην πεπλάνηται ἑαυτὸν ἀπατῶν· οὐ γὰρ τὸν μέγαν τῶν ὅλων κριτὴν λήσεται, οὗ πάντες πρὸ τοῦ βήματος παραστησόμεθα . πῶς δ’ ἂν καὶ λάθοιεν τὸν θεὸν οὗτοι, ὁπότε καὶ πρὶν εἰς φῶς προελθεῖν αὐτοὺς πάντα αὐτῷ εἰδότι πρὸ γενέσεως αὐτῶν ἐγνωρίζοντο; διὸ πρὶν γεννηθῆναι αὐτοὺς ὡς ἤδη ὑφεστῶτας καὶ τοιούτους ὄντας, οἷοι νῦν εἰσι, προεώρα, ἤδη τε ἐξ ἐκείνου ἀπόβλητοι ἦσαν παρ’ αὐτῷ. ἀπηλλοτριώθησαν γοῦν οἱ ἁμαρτωλοὶ ἀπὸ μήτρας· καὶ εἰ καὶ τὰ μάλιστα σήμερον δικαιοσύνην λαλεῖν προσποιοῦνται τοῖς ἔργοις τὰ ἐναντία μετερχόμενοι, ἀλλ’ οὐ καὶ παρὰ θεῷ νῦν ἐφάνησαν τοιοῦτοι· πρὶν δὲ ἀπὸ γαστρὸς προελθεῖν αὐτούς, μᾶλλον δὲ", + "candidate_score": 0.61854, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_212", + "bdc_text": "Und hat inen gesagt , sy sollind gedencken und disen stenden ouch siben lichen , oder wa nitt , muͤssind sydie Schmalkaldener .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_567", + "psc_text": "λεχθέντα τάγματα ἄλλοι τινὲς ταπεινότεροι καὶ οὐκ ἀπόβλητοι μὲν τῆς βασιλείας, πλὴν ὡς ἐν παραθέσει τῶν προλεχθέντων σμικροὶ καὶ βραχεῖς πάντων τε, ὡς ἂν εἴποι τις, ἔσχατοι, ἀναγκαίως οὐδὲ τούτων παρῆλθε τὴν μνήμην ὁ λόγος, ἀλλὰ καὶ αὐτοὺς καρπὸν οἴσειν τὸν ἐπιβάλλοντα διδάσκει λέγων· καὶ αἱ κοιλάδες πληθυνοῦσι σῖτον. Αὕται δὲ αἱ κοιλάδες σῖτον προφέρουσαι, ἢ τὴν τροφὴν κατὰ τὸν Σύμμαχον, κεκράξονται. τί δὲ κεκράξονται, ἑρμηνεύει ἑξῆς λέγων· καὶ γὰρ ὑμνήσουσιν, ὡσεὶ σαφέστερον εἰρήκει· εἰ καὶ κοιλάδες τυγχάνουσιν, ὅμως δ’ οὖν ὑμνήσουσι τὸν καὶ αὐταῖς τῶν ἀγαθῶν πάροχον· ὑμνοῦσαι δὲ κεκράξονται, παρρησίᾳ χρώμεναι καὶ βοῇ μεγάλῃ. βοῶσαι δὲ κραυγῇ καὶ ὑμνοῦσαι ποίας προήσονται φωνὰς ἢ τὰς ἐν ἀρχῇ παντὸς ψαλμοῦ φερομένας· σοὶ πρέπει ὕμνος, ὁ θεός, ἐν Σιών, λέγουσαι; Ἀναγκαίως δὲ πρόσκειται τό· κεκράξονται, καὶ γὰρ ὑμνήσουσι, περὶ τῶν κοιλάδων ἢ καὶ περὶ τῶν προλεχθέντων ἁπάντων, ὡς ἂν μάθοιμεν, ὅτι μὴ περὶ αἰσθητῶν καὶ σωματικῶν τόπων ὁ λόγος ταῦτα διδάσκει·", + "candidate_score": 0.617651, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_148", + "bdc_text": "Hellt der konig alle an sich , das er grosse theure in Niderlandt und Hollandt machen wurdt .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_1904", + "psc_text": "Κύριος ἐν Σιὼν μέγας καὶ ὑψηλός ἐστιν ἐπὶ πάντας τοὺς λαούς. Σιὼν ἑρμηνεύεται σκοπευτήριον· οὕτω δὲ ὀνομάζειν ἔθος τῇ ἱερᾷ γραφῇ πᾶν τὸ θεοσεβὲς πολίτευμα· τῶν τὰ ἐπουράνια σκοπούντων τοῦτον δηλουμένων τὸν τρόπον, ὁποῖος ἦν λέγων ὁ ἀπόστολος· σκοπούντων ἡμῶν οὐ τὰ ἐπίγεια, ἀλλὰ τὰ ἐπουράνια. παρὰ τούτοις οὖν μέγας ἐστὶν ὁ κύριος. Εἰ δὲ καὶ ἔστι Σιὼν ἐπουράνιος καὶ Ἱερουσαλὴμ κατὰ τὸν ἀπόστολον, πολλῷ μᾶλλον εἴποι τις ἂν ἐν τῇ ἐπουράνιῳ Σιὼν μέγαν εἶναι τὸν κύριον τῆς οἰκείας αὐτοῦ βασιλείας ἐν οὐρανοῖς ὑπαρχούσης. Εἰκότως οὖν ὑψηλός ἐστιν ἐπὶ πάντας τοὺς λαούς, οὐ μόνον τοὺς εἰς αὐτὸν πεπιστευκότας καὶ οἰκείους αὐτοῦ γενομένους, ἀλλὰ καὶ τοὺς ὀργιζομένους ἐπὶ τῷ βασιλεύειν αὐτόν. Ἐξομολογησάσθωσαν τῷ ὀνόματί σου τῷ μεγάλῳ, ὅτι φοβερὸν καὶ ἅγιόν ἐστιν. καὶ τιμὴ βασιλέως κρίσιν ἀγαπᾷ. Νῦν μὲν ὀργίζονται λαοὶ ἐπὶ τῇ τοῦ σωτῆρος ἡμῶν βασιλείᾳ, ἔσται δέ τις καιρὸς ἐν ᾧ καὶ αὐτοὶ ἐξομολογήσονται τῷ ὀνόματι αὐτοῦ τῷ μεγάλῳ,", + "candidate_score": 0.617605, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_182", + "bdc_text": "- Zu dieser Musterung s. Nr. 2511 und Anm. 57 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_44", + "psc_text": "(Hrsg.), Research on Psalter Catenae (wie Anm. 38) 61–92. Es ist also davon auszugehen, dass Niketas für seine Kommentare zu Ps 51–71 nicht die eusebianischen Kommentare in direkter Tradition, sondern lediglich Katenenmaterial benutzt hat. Aus diesem Grund wurde die Niketaskatene nur an den Stellen aufgenommen, wo sie textkritisch relevant ist. Aus ihrer umfangreichen Überlieferung Vgl. dazu Dorival, Les Chaînes exégétiques grecques sur les Psaumes III (Leuven 1992) 492–565, eine Übersicht findet sich ebd. 513. wurden dafür folgende zwei sehr alte Handschriften ausgewertet: (Na) Al-Iskandariyya (Alexandria), Βιβλιοθήκη τοῦ Πατριαρχείου, cod. 11 Der Pergamentcodex von 544 Folia aus dem 12. Jh. enthält die Katene zu Ps 1–76. Zu dieser Handschrift vgl. Dorival, Chaînes III (wie Anm. 41) 496–497 und die online zugänglichen Aufzeichnungen von Marcel Richard, die im IRHT verwahrt werden: https://ideal.irht.cnrs.fr/document/818960. Bei meiner Arbeit habe ich das Digitalisat eines Mikrofilms dieser Handschrift benutzt, im dem jedoch einige Folia nicht enthalten sind.", + "candidate_score": 0.617235, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_102", + "bdc_text": "in grund abbrochen sollen werden und aller ding der boden gerumpt.", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_905", + "psc_text": "πάντων βουνῶν γεννᾷ με.» γέννημα τοίνυν τοῦ θεοῦ ἡ σοφία καὶ ὁ υἱὸς αὐτοῦ ὁ μονογενής· καὶ περὶ αὐτοῦ τὴν παροῦσαν εὐχὴν ἀναπέμπει ὁ Σολομὼν φάσκων· «ὁ θεὸς, τὸ κρίμα σου τῷ βασιλεῖ δὸς,» δῆλον δ’ ὅτι τῷ μονογενεῖ λόγῳ σου. Ἐπειδὴ γὰρ ἔκρινας αὐτὸν ἐπὶ γῆς ὀφθῆναι, ἵνα μὴ μόνον τῶν κατ’ οὐρανῶν, ἀλλὰ καὶ τῶν ἐπὶ γῆς βασιλεύῃ, τοῦτο τὸ κρίμα ἤδη ποτὲ ἐπὶ πέρας ἀγέσθω· καὶ τὴν δικαιοσύνην δὲ τὴν σὴν τῷ υἱῷ τοῦ βασιλέως δὸς, ὁ θεός· υἱοῦ βασιλέως ἐνταῦθα τοῦ κατὰ σάρκα νοουμένου ἐκ σπέρματος Δαυὶδ, ὃν αὐτὸς ἑαυτῷ ὁ προὼν τοῦ θεοῦ λόγος ἐξ ἁγίου πνεύματος καὶ τῆς ἁγίας παρθένου συνεστήσατο· ὃν καὶ ἐν Παροιμίαις αἰνίττεσθαι τὸν Σολομῶνα ἡγοῦμαι δι’ ὧν γράφει λέγων· «τίς ἀνέβη εἰς τὸν οὐρανὸν καὶ κατέβη; τίς συνήγαγεν ἀνέμους ἐν κόλπῳ; τίς συνέστρεψεν ὕδωρ ἐν ἱματίῳ; τίς ἐκράτησε πάντων τῶν ἄκρων τῆς γῆς; τί ὄνομα αὐτῷ, καὶ τί ὄνομα τῷ", + "candidate_score": 0.616724, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_166_168", + "bdc_text": "- Siehe zuletzt Nr. 25 14 , 75-77 . hat seinen cantzlerGeorg Farner , Würzburger Kanzler von Dezember 1536 bis März 1549 ; s. Stefan Mühihofer , Die Politik der fränkischen Reichsstände auf den Reichstagen von 1521 - 1555 , Husum 2006 - Historische Studien 487 , S. 236 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_18", + "psc_text": "geben weiterhin Georg Karo / Hans Lietzmann, Catenarum Graecarum Catalogus, Pars 1, in: Nachrichten von der Königl. Gesellschaft der Wissenschaften zu Göttingen, Philologisch-historische Klasse (1902) 1–66, hier 64–65. Vor seiner Zerstörung durch den Brand 1904 umfasste der Pergamentcodex 323 in zwei Kolumnen mit je 37 Zeilen beschriebene Folia und enthielt die Erste Palästinische Katene zu Ps 51–100. Da es sich um einen zweiten Band der von Karo / Lietzmann als Typ VI (CPG C 19) Um Verwirrung zu vermeiden, möchte ich an dieser Stelle auf die abweichende Klassifikation der Handschrift selbst durch Karo / Lietzmann hinweisen, wobei daran zu erinnern ist, dass ihre Arbeit weit vor der von Marcel Richard liegt, der als erster die Palästinsche Katene als älteste Psalmenkatene identifizierte. Da die im Codex Tauriensis C II 6 erhaltenen Kommentierungen zu Ps 51–100 zwar zur Zeit der Arbeit von Karo / Lietzmann noch vollständig erhalten waren, jedoch nicht in", + "candidate_score": 0.616251, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_102", + "bdc_text": "in grund abbrochen sollen werden und aller ding der boden gerumpt.", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_815", + "psc_text": "ἐκ βάθρων πᾶσαι αὐτῶν αἱ σκηναὶ καὶ αἱ οἰκήσεις κατεσκάφησαν. Ὅρα τοίνυν ὁπόσων ἐμνημόνευσεν ὁ λόγος, ἐρημίας τοῦ ἁγίου τόπου, ἀφανισμοῦ τῶν σκηνωμάτων αὐτῶν, τοῦ ἔθνους παντελοῦς ταπεινώσεως, σκοτισμοῦ τῆς διανοίας αὐτῶν, ἀνοησίας τῶν θείων γραμμάτων, ἃ καὶ οὐκ ἄλλοτε ἐπληροῦτο εἰς αὐτοὺς ἢ μετὰ τὸ ἀσεβῆσαι εἰς τὸν Χριστὸν τοῦ θεοῦ. διὸ ἐπιλέγει τούτοις ἑξῆς τὴν αἰτίαν ὧδε φάσκουσα προφητεία· Ὅτι ὃν σὺ ἐπάταξας, κατεδίωξαν, καὶ ἐπὶ τὸ ἄλγος τῶν τραυμάτων μου προσέθηκαν· πρόσθες ἀνομίαν ἐπὶ τὴν ἀνομίαν καὶ μὴ εἰσελθέτωσαν ἐν δικαιοσύνῃ σου· ἐξαλειφθήτωσαν ἐκ βίβλου ζώντων, καὶ μετὰ δικαίων μὴ ἐγγραφήτωσαν. Τὰ προλεχθέντα πάντα συμβήσεσθαι αὐτοῖς φησιν, οὐ διά τινα εἰδω λολατρείαν, ἀλλ’ ὅτι ὃν σὺ ἐπάταξας, κατεδίωξαν. Σὺ μὲν γὰρ κατὰ τὴν λέγουσαν προφητείαν, πατάξω τὸν ποιμένα, καὶ διασκορπισθήσεται τὰ πρόβατα τῆς ποίμνης, δι’ οὓς αὐτὸς οἶδας λόγους ἐπάταξας. ὅθεν εἴρηται παρὰ τῷ Ἀποστόλῳ· εἰ γὰρ τοῦ ἰδίου υἱοῦ οὐκ ἐφείσατο, ἀλλ’ ὑπὲρ ἡμῶν πάντων παρέδωκεν", + "candidate_score": 0.615805, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_61", + "bdc_text": "zuͦ mir keme , wann er brieff minen herren bringt von den eweren .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_1157", + "psc_text": "κύριος· καὶ καταφεύξονται ἔθνη πολλὰ ἐπὶ τὸν κύριον, καὶ ἔσονταί μοι εἰς λαόν, κἀγὼ ἔσομαι αὐτοῖς εἰς θεόν· καὶ γνώσεσθε, ὅτι κύριος παντοκράτωρ ἐξαπέσταλκέν με πρὸς ὑμᾶς. θέα γὰρ ἐν τούτοις, ὡς ὁ κύριος ἀπεστάλθαι ἑαυτὸν ὁμολογεῖ ὑφ’ ἑτέρου κυρίου παντοκράτορος ἑαυτῷ τε ἐξ ἁπάντων τῶν ἐθνῶν συνάξειν ἐπαγγέλλεται λαόν. αὐτὸς οὖν οὗτος ὁ τοῦ θεοῦ λόγος τῷ ἐξ ἐθνῶν λαῷ προσεφώνει λέγων· προσέχετε λαός μου, τὸν νόμον μου. Νόμον δὲ αὐτοῦ τὸ εὐαγγέλιον εἶναι διδάσκει, περὶ οὗ καὶ Ἡσαΐας ἐθέσπιζε λέγων· ἐκ γὰρ Σιὼν ἐξελεύσεται νόμος καὶ λόγος κυρίου ἐξ Ἱερουσαλήμ, καὶ κρινεῖ ἀναμέσον τῶν ἐθνῶν . τοῦτον δὲ καὶ Ἱερεμίας διαθήκην καινὴν ὠνόμασεν εἰπών· ἰδοὺ ἡμέραι ἔρχονται, λέγει κύριος, καὶ διαθήσομαι διαθήκην καινήν, οὐ κατὰ τὴν διαθήκην ἣν διεθέμην τοῖς πατράσιν αὐτῶν. καὶ Ἡσαΐας δὲ πάλιν περὶ τοῦ σωτῆρος ἀνεφώνει λέγων· ἰδοὺ ὁ παῖς μου, ὃν ᾑρέτισα, ὁ ἐκλεκτός μου· προσεδέξατο αὐτὸν ἡ ψυχή μου· κρίσιν τοῖς ἔθνεσιν", + "candidate_score": 0.61573, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_132_134", + "bdc_text": "und der hertzog von der LawenburgFranz I. von Sachsen-Lauenburg ( 1510-1581 ) , ein Schwager von Moritz von Sachsen. byß in 800 pferdt . Gehoͤren dem kaiser zuͦ . Deren soll ( wills gott ) nitt ains hinauͦß kommen .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_1116", + "psc_text": "προσοίσουσιν, καὶ προσκυνήσουσιν αὐτῷ πάντες οἱ βασιλεῖς τῆς γῆς. Τότε γοῦν καθημένῳ ἐπὶ θρόνου δόξης αὐτοῦ προσκυνήσουσι πάντες μετὰ δώρων, τουτέστι μεθ’ ὧν ἐπιφέρεται ἕκαστος καρπῶν. διόπερ ὡς ἔτι καιρός ἐστιν, ἐντεῦθεν ἤδη παραινεῖ εὔξασθαι καὶ ἀποδιδόναι, ὡς ἂν τοὺς ἑαυτῶν θησαυροὺς ταμιευσάμενοι κατὰ καιρὸν αὐτῷ προσκομίσωμεν ἄξιοι γενόμενοι τῶν κυκλούντων αὐτοῦ τὸν θρόνον· πάντες γὰρ κύκλῳ αὐτοῦ προσοίσουσιν αὐτῷ δῶρα φοβερῷ ὄντι τοῖς μὴ πλησιάζουσιν αὐτῷ μηδὲ τὰ δῶρα προσφέρουσιν. διὸ ἐπιλέγεται· τῷ φοβερῷ καὶ ἀφαιρουμένῳ πνεύματα ἀρχόντων, φοβερῷ παρὰ τοῖς βασιλεῦσι τῆς γῆς. Τὸ γάρ· οὐ μὴ καταμείνῃ τὸ πνεῦμά μου ἐπὶ τοὺς υἱοὺς τῶν ἀνθρώπων , λεχθήσεται καὶ ἐπ’ ἐκείνων τῶν ποτε μὲν ἀρχόντων καὶ ἡγουμένων χρηματισάντων καὶ πνεύματος ἁγίου καταξιωθέντων, οὐ μὴν ἀξίως βιωσάντων τῆς χάριτος· ἀφ’ ὧν ἀφαιρεῖται τὸ πνεῦμα, ὅπως στερηθέντες αὐτοῦ τῇ προσηκούσῃ παραδοθῶσι τιμωρίᾳ. Κατὰ δὲ τὸν Σύμμαχον· τῷ νομοδότῃ, ἀφαιροῦντι μὲν πνεῦμα ἡγεμόνων, φοβερῷ δὲ τοῖς βασιλεῦσι τῆς γῆς. οϛ Περὶ", + "candidate_score": 0.615354, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_73_75", + "bdc_text": "s. Nr. 2531 ; Zürich StA , A 177 , Nr. 19 , und A 227/1 , Nr. 83 ( Recto-Seite ) vom 6 . August 1546 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_58", + "psc_text": "μὲν γάρ ἐστιν ἀληθινὴ ἡ ἐπουράνιος Ἰερουσαλὴμ καὶ τὸ ἐπουράνιον ὄρος τοῦ θεοῦ, περὶ οὗ ὁ ἀπόστολος ἔλεγεν· προσεληλύθατε Σιὼν ὄρη καὶ τὰ ἑξῆς (Hebr 12,22), εἰκὼν δὲ ἐκείνης ἡ ἐπίγειος ἐκκλησία ὁμωνύμως καὶ αὑτὴ καλουμένη ποτὲ μὲν Σιών, ποτὲ δὲ Ἰερουσαλήμ. Psalm 65 Keine Fragmente in den Katenenhandschriften. Psalm 66 Ein kurzer wörtlicher Auszug in den Handschriften der Niketaskatene, der für die Edition ausgewertet wurde. Vgl. 209,1–3. An diese Deutung schließt Niketas, eingeleitet durch ἤ, zunächst eine kurze ethische Deutung an, die in verschiedenen Katenen unter dem Namen Athanasius überliefert wird (PG 27, 292C5–6), danach eine im TLG nicht auffindbare Deutung κατὰ τὴν ἱστορίαν. Die beinahe vollständige Abwesenheit von Exzerpten des ansonsten doch recht prominenten Autors ist ein rätselhaftes Vorkommnis. Die Auslassung betrifft lediglich Eusebius: die anderen Autoren der Ersten Palästinischen Katene werden regelmäßig angeführt, vor allem Didymus, Theodoret und besonders zu Ps 61 sehr ausführlich Basilius. Fast scheint", + "candidate_score": 0.615339, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_78", + "bdc_text": "-Laut Lenz befand sich das hessisch-s ächsische Heer am 1 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_1499", + "psc_text": "ἐν πρώτοις, ὃ καὶ παρέλαβον· ὅτι Χριστὸς ἀπέθανεν ὑπὲρ τῶν ἁμαρτιῶν ἡμῶν κατὰ τὰς γραφάς, καὶ ὅτι ἐτάφη. καὶ Ἡσαΐας δὲ τῆς ταφῆς αὐτοῦ μέμνηται λέγων· ἐν εἰρήνῃ ἡ ταφὴ αὐτοῦ ἦρται ἐκ μέσου. Ἀντὶ δὲ τοῦ· ὡσεὶ τραυματίαι, ὁ μὲν Ἀκύλας φησίν· ὅμοιος ἀνῃρημένοις, ὁ δὲ Σύμμαχος· ὡσεὶ τετρωμένοι. καὶ σαφές, τίνα τρόπον καὶ τοῦτο ἐπληροῦτο, ὁπηνίκα ὁ στρατιώτης λόγχῃ ἔτρωσεν αὐτοῦ τὴν πλευράν. Ἀλλ’ ὅτι μὲν τραυματίας γέγονε καὶ ἐν τάφῳ, σαφῶς παρίσταται· πλὴν εἰ λέγοι γεγονέναι ὡσεὶ τραυματίας καὶ ὅμοιος τοῖς καθεύδουσιν ἐν τάφῳ, ἀλλ’ οὐ μέχρι τούτου ἵσταται. ὅλον δὲ συνάψας ὄψει τὴν διάνοιαν τοῦ λόγου. γέγονα γάρ, φησίν, ὡσεὶ τραυματίαι, ὧν οὐκ ἐμνήσθης ἔτι. οἱ μὲν γὰρ λοιποὶ μετὰ τὸν θάνατον ἐν τοῖς τάφοις γενόμενοι ἀπελήφθησαν καὶ ἀπέμειναν γῆ καὶ κόνις μηκέτι μετὰ τὸν θάνατον μνημονεύσαντος αὐτῶν τοῦ θεοῦ· ἐγὼ δὲ ἐγενήθην ὡς εἷς τῶν τοιούτων, μὴ ὢν ὅμοιος αὐτοῖς· ἐμοῦ γὰρ μετὰ τὴν τρῶσιν", + "candidate_score": 0.615274, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_102", + "bdc_text": "in grund abbrochen sollen werden und aller ding der boden gerumpt.", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_637", + "psc_text": "Ἢ κατὰ τὸν Σύμμαχον· Γῆ δώσει τὴν φορὰν αὐτῆς. Καρπὸς γὰρ ὡς ἀληθῶς ὁ κατὰ φύσιν τῆς γῆς ἐστι τὸ γνωρίζειν τὸν ἐπὶ πάντων θεὸν καὶ τὰς ὀφειλομένας αὐτῷ ἐξομολογήσεις καὶ εὐχαριστίας ἀναπέμπειν τοὺς οἰκεῖν αὐτὴν ἐπιτραπέντας. ἐπὶ τοῦτο μὲν γὰρ κατεσκεύασται τὸ τῆς γῆς στοιχεῖον, ἐπὶ τὸ τοὺς ἐν αὐτῇ τὰς διατριβὰς ποιουμένους εὐσεβείας προσφέρειν καρπούς. Διὰ δὲ τὴν τοῦ πρώτου ἀνδρὸς παράβασιν ἐλέχθη· ἐπικατάρατος ἡ γῆ ἐν τοῖς ἔργοις σου. ἐν λύπαις φάγῃ αὐτὴν πάσας τὰς ἡμέρας τῆς ζωῆς σου· ἀκάνθας καὶ τριβόλους ἀνατελεῖ σοι. ἀλλ’ οὐκ ἦν οὗτος ὁ κατὰ φύσιν καρπὸς τῆς γῆς, πρόρρησις δὲ τῆς μελλούσης φύειν ἐν αὐτῇ παρὰ φύσιν κακίας. παρὰ φύσιν γὰρ αἱ ἄκανθαι καὶ τρίβολοι διὰ τὴν παράβασιν ὑπο στᾶσαι οὐ μόνον τοῦ πρώτου ἀνθρώπου, ἀλλὰ καὶ τῶν μετ’ αὐτὸν ἠσεβηκότων· ἐπεὶ κατ’ ἀρχὰς, ὅτε εἶπεν ὁ θεός· βλαστησάτω ἡ γῆ βοτάνην χόρτου, σπεῖρον σπέρμα κατὰ γένος καὶ καθ’ ὁμοιότητα, καὶ", + "candidate_score": 0.615004, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_132_134", + "bdc_text": "und der hertzog von der LawenburgFranz I. von Sachsen-Lauenburg ( 1510-1581 ) , ein Schwager von Moritz von Sachsen. byß in 800 pferdt . Gehoͤren dem kaiser zuͦ . Deren soll ( wills gott ) nitt ains hinauͦß kommen .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_848", + "psc_text": "πλούτου, μήτε βασιλείας, μήτε τῆς τοῦ παντὸς ἔθνους βοηθείας, μήτε τῆς ἐξ ἀσκήσεως πορισθείσης αὐτῷ δικαιοσύνης, τὴν παρὰ μόνου τοῦ θεοῦ βοήθειαν ἐξῄτει λέγων· Ὁ θεός, εἰς τὴν βοήθειάν μου πρόσχες. κύριε, εἰς τὸ βοηθῆσαί μοι σπεῦσον. Ὁρῶν δὲ πολλοὺς διαφθονουμένους τῇ κατὰ θεὸν αὐτοῦ προκοπῇ καὶ βασκαίνοντας αὐτοῦ τῇ σωτηρίᾳ τῆς ψυχῆς, προσετίθει τό· αἰσχυνθήτωσαν καὶ ἐντραπήτωσαν οἱ ζητοῦντες τὴν ψυχήν μου. ἀποστραφήτωσαν εἰς τὰ ὀπίσω καὶ καταισχυνθήτωσαν οἱ βουλόμενοί μοι κακά. ἀποστραφήτωσαν παραυτίκα αἰσχυνόμενοι οἱ λέγοντές μοι, εὖγε, εὖγε. Διὰ τούτων γὰρ ὁμολογεῖ αὐτὸς μὲν ἑαυτῷ μὴ δύνασθαι ἐπαρκεῖν, δεῖσθαι δὲ τῆς παρὰ τοῦ κρείττονος βοηθείας· ὡς, εἰ μὴ τύχοι ταύτης, ἔρημος ἐσόμενος καὶ ἐλεγχθησόμενος ἀσθενὴς καὶ πλέον οὐδὲν ἢ θνητὸς ἄνθρωπος· καὶ ὡς οἱ ἐχθροὶ αὐτοῦ ἐπιχαιρεσίκακοί τινες ὄντες πεσόντι αὐτῷ ἐπαναβήσονται. εἰ δὲ βοηθοῦ τύχοι τοῦ θεοῦ, αὐτὸς μὲν ἔσται ἀνώτερος· αἰσχύνην δὲ καταχεοῦνται οἱ τῆς αὐτοῦ ψυχῆς ἐπίβουλοι· οἵτινες ἐφ’ ἑκάστῃ πράξει κατὰ πόδας αὐτοῦ", + "candidate_score": 0.613439, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_73_75", + "bdc_text": "s. Nr. 2531 ; Zürich StA , A 177 , Nr. 19 , und A 227/1 , Nr. 83 ( Recto-Seite ) vom 6 . August 1546 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_20", + "psc_text": "dieses kurzen Hinweises wird der Codex in der CPG der Katene C 24 zugerechnet, die Typ XI Karo / Lietzmann entspricht. Dies ist aber die zweibändige Ausgabe der Ersten Palästinischen Katene (Ps 1–75 / 76–150), von der nur Handschriften des zweiten Teils erhalten sind. Wenngleich es sich bei Typ VI und XI um dieselbe Katene handelt (wie es auch in der CPG durch die Einführung einer gemeinsamen Nummer [CPG C 12] deutlich gemacht wird), stehen die beiden Typen doch für verschiedene Ausgaben dieser Katene. Sie unterschieden sich ganz offensichtlich nicht nur im Umfang der Bände (Typ VI = 3 Bände: Ps 1–50, 51–100, 101–150; Typ XI = 2 Bände: Ps 1–75; 76–150), sondern auch im Layout. So ist die dreibändige Ausgabe in ihren ältesten Handschriften in zwei Kolumnen geschrieben, die zweibändige dagegen auch in den ältesten Handschriften in Seitenbreite. Dorival geht davon aus, dass die dreibändige Ausgabe die ältere und", + "candidate_score": 0.613225, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_166_168", + "bdc_text": "- Siehe zuletzt Nr. 25 14 , 75-77 . hat seinen cantzlerGeorg Farner , Würzburger Kanzler von Dezember 1536 bis März 1549 ; s. Stefan Mühihofer , Die Politik der fränkischen Reichsstände auf den Reichstagen von 1521 - 1555 , Husum 2006 - Historische Studien 487 , S. 236 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_16", + "psc_text": "die wörtliche Auszüge dieser Katene enthalten. Um den textkritischen Apparat nicht unnötig aufzublähen, wurden nach eingehender Prüfung einige zunächst aussichtsreiche Sekundärüberlieferungen nicht aufgenommen, denn diese Handschriften enthalten keine relevanten Varianten: Athos, Μονή Βατοπεδίου, 660 (10.–11. Jh., keine Klassifizierung bei Karo / Lietzmann, CPG C 40.1); Wien, ÖNB, Theol. gr. 59 (12.–13. Jh.,Typ VII K/L, CPG C 20); Vatikan, BAV, gr. 754 (10. Jh., Typ XIII bzw. XIX K/L, CPG C 26 bzw. 32); Moskau, GIM, gr. 194 (10.–11. Jh., Typ XIII bzw. IV K/L, CPG C 26 bzw. C 17); Vatikan, BAV, Ottob. gr. 398 (11. Jh., Typ IV K/L, CPG C 17); Vatikan, BAV, Borg. gr. 3 (anno 1665, Typ X K/L, CPG C 23). Die Niketaskatene, die sich für das letzte Drittel des Psalters als wichtige Quelle eusebianischer Fragmente erweist, ist für die Textkritik der im vorliegenden Band enthaltenen Kommentare weitgehend zu vernachlässigen. (Bt) Turin, Biblioteca Nazionale Universitaria,", + "candidate_score": 0.613052, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_166_168", + "bdc_text": "- Siehe zuletzt Nr. 25 14 , 75-77 . hat seinen cantzlerGeorg Farner , Würzburger Kanzler von Dezember 1536 bis März 1549 ; s. Stefan Mühihofer , Die Politik der fränkischen Reichsstände auf den Reichstagen von 1521 - 1555 , Husum 2006 - Historische Studien 487 , S. 236 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_19", + "psc_text": "ist, dass ihre Arbeit weit vor der von Marcel Richard liegt, der als erster die Palästinsche Katene als älteste Psalmenkatene identifizierte. Da die im Codex Tauriensis C II 6 erhaltenen Kommentierungen zu Ps 51–100 zwar zur Zeit der Arbeit von Karo / Lietzmann noch vollständig erhalten waren, jedoch nicht in den von ihnen untersuchten Bereich fallen (Prologe, Ps 22 und Ps 115), erscheint die Handschrift folgerichtig bei Karo / Lietzmann unter den codices varii (wie Anm. 17, 64–65). Allerdings vermerken sie am Schluss der Beschreibung ihres Typs XI irreführenderweise, dass der Turiner Codex zu diesem Typ gehört (ebd. 38). Aufgrund dieses kurzen Hinweises wird der Codex in der CPG der Katene C 24 zugerechnet, die Typ XI Karo / Lietzmann entspricht. Dies ist aber die zweibändige Ausgabe der Ersten Palästinischen Katene (Ps 1–75 / 76–150), von der nur Handschriften des zweiten Teils erhalten sind. Wenngleich es sich bei Typ VI", + "candidate_score": 0.612484, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_109_111", + "bdc_text": "So ist man hie in grosser rüstung , das es uber alle maaß ist ( Brunschweig die statt vermag allain 16000 burger)Am Rande nachgetragen. . Es sind ouch hie frembder reuter by 1800 in rüstung gewest under zway edelmennern , die ir hoptleut gewesen , namlich herr Johann von der AschenburgJohann von der Asseburg ( ca. 1512-1567 ) , 1546 als Truppenführer Herzog Moritz' von Sachsen erwähnt ; s. Moritz von Sachsen PK II 685 , Nr. 936 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_1904", + "psc_text": "Κύριος ἐν Σιὼν μέγας καὶ ὑψηλός ἐστιν ἐπὶ πάντας τοὺς λαούς. Σιὼν ἑρμηνεύεται σκοπευτήριον· οὕτω δὲ ὀνομάζειν ἔθος τῇ ἱερᾷ γραφῇ πᾶν τὸ θεοσεβὲς πολίτευμα· τῶν τὰ ἐπουράνια σκοπούντων τοῦτον δηλουμένων τὸν τρόπον, ὁποῖος ἦν λέγων ὁ ἀπόστολος· σκοπούντων ἡμῶν οὐ τὰ ἐπίγεια, ἀλλὰ τὰ ἐπουράνια. παρὰ τούτοις οὖν μέγας ἐστὶν ὁ κύριος. Εἰ δὲ καὶ ἔστι Σιὼν ἐπουράνιος καὶ Ἱερουσαλὴμ κατὰ τὸν ἀπόστολον, πολλῷ μᾶλλον εἴποι τις ἂν ἐν τῇ ἐπουράνιῳ Σιὼν μέγαν εἶναι τὸν κύριον τῆς οἰκείας αὐτοῦ βασιλείας ἐν οὐρανοῖς ὑπαρχούσης. Εἰκότ��ς οὖν ὑψηλός ἐστιν ἐπὶ πάντας τοὺς λαούς, οὐ μόνον τοὺς εἰς αὐτὸν πεπιστευκότας καὶ οἰκείους αὐτοῦ γενομένους, ἀλλὰ καὶ τοὺς ὀργιζομένους ἐπὶ τῷ βασιλεύειν αὐτόν. Ἐξομολογησάσθωσαν τῷ ὀνόματί σου τῷ μεγάλῳ, ὅτι φοβερὸν καὶ ἅγιόν ἐστιν. καὶ τιμὴ βασιλέως κρίσιν ἀγαπᾷ. Νῦν μὲν ὀργίζονται λαοὶ ἐπὶ τῇ τοῦ σωτῆρος ἡμῶν βασιλείᾳ, ἔσται δέ τις καιρὸς ἐν ᾧ καὶ αὐτοὶ ἐξομολογήσονται τῷ ὀνόματι αὐτοῦ τῷ μεγάλῳ,", + "candidate_score": 0.612415, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_101_103", + "bdc_text": "und ScheningenSchloss Schöningen , Kr. Helmstedt . in grund abbrochen sollen werden und aller ding der boden gerumpt. Welchs auch auff 11 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_546", + "psc_text": "γῆς οἰκούντων ἐθνῶν συνεκύκα τε καὶ συνετάραττε τὴν τοῦ ἀνθρωπείου βίου θάλασσαν, ὡς θεῶν δόξαν ἀποστέλλειν παρὰ πᾶσι τοῖς τὸ τῆς γῆς οἰκοῦσι στοιχεῖον. καθῄρηται δὲ πάντα καὶ ἀνατέτραπται διὰ τῆς σωτηρίου θεοφανείας. Τὰ ὅμοια δὲ τούτοις καὶ ἄλλος προφήτης ὧδε θεσπίζει λέγων· ἀκούσατε, λαοὶ πάντες, καὶ προσεχέτω ἡ γῆ καὶ πάντες οἱ κατοικοῦντες ἐν αὐτῇ· καὶ ἔσται κύριος ὁ θεὸς ὑμῖν εἰς μαρτύριον, κύριος ἐξ οἴκου ἁγίου αὐτοῦ. διότι ἰδού· κύριος κύριος καταβήσεται ἐκ τοῦ τόπου αὐτοῦ καὶ ἐπιβήσεται ἐπὶ τὰ ὕψη τῆς γῆς. καὶ συντριβήσεται τὰ ὄρη ὑποκάτωθεν αὐτοῦ, καὶ αἱ κοιλάδες τακήσονται ὡς κηρὸς ἀπὸ προσώπου πυρός. δι’ ἀσέβειαν Ἰακὼβ ταῦτα πάντα καὶ δι’ ἁμαρτίαν οἴκου Ἰσραήλ. Ἀλλὰ καὶ ἐν τῷ ιζ ψαλμῷ τὴν ἐξ οὐρανῶν ἐπὶ γῆς κατάβασιν τοῦ αὐτοῦ κυρίου περιέχοντι λέλεκται· καὶ ἐσαλεύθη καὶ ἔντρομος ἐγενήθη ἡ γῆ, καὶ τὰ θεμέλια τῶν ὀρέων ἐταράχθησαν καὶ ἐσαλεύθησαν, ὅτι ὠργίσθη αὐτοῖς ὁ θεός. ἀνέβη καπνὸς ἐν", + "candidate_score": 0.611706, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_159", + "bdc_text": "Dise knecht habend mitt dem abbt zuͦ KemptenWolfgang von Grünenstein .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_1515", + "psc_text": "ἀλλὰ τῷ πρωΐ, φησίν, ἡ προσευχή μου προφθάσει σε. Ἵνα τί, κύριε, ἀπωθεῖς τὴν ψυχήν μου, ἀποστρέφεις τὸ πρόσωπόν σου ἀπ’ ἐμοῦ; Καὶ ἐν τῷ κα ἔλεγε τό· ὁ θεός, ὁ θεός μου, πρόσχες μοι· ἵνα τί ἐγκατέλειπές με; Λέγει δὲ ἐν τούτοις· ἵνα τί, ἐρωτηματικῶς πυνθανόμενος, δι’ ἣν αἰτίαν ἐγκαταλέλειπται ὑπὸ τοῦ πατρὸς, καὶ ἵνα τί ἀπώσατο αὐτοῦ τὴν ψυχήν, ὡς ἂν καὶ ἡμεῖς, εἴ ποτε διαποροῖμεν, δι’ ἣν αἰτίαν ὁ θεὸς τοῦ ἰδίου υἱοῦ οὐκ ἐφείσατο, ἀλλὰ παρέδωκεν αὐτὸν θελήσας ὑποχείριον ἀνθρώποις γενέσθαι (τοῦτο γὰρ ἦν τὸ καταλιπεῖν αὐτὸν καὶ ἀπώσασθαι), μανθάνοιμεν, ὅτι τοῦτο πᾶν ὑπὲρ ἡμῶν γέγονεν, ὡς ἐδίδαξεν ὁ ἀπόστολος εἰπών· ἀλλ’ ὑπὲρ ἡμῶν πάντων, ἵνα γένηται ἀμνὸς θεοῦ καὶ πρόβατον ἱερουργούμενον ὑπὲρ τῆς τοῦ κόσμου σωτηρίας. διόπερ ἔλεγε καὶ ὁ προφήτης· καὶ κύριος παρέδωκεν αὐτὸν ταῖς ἁμαρτίαις ἡμῶν· καὶ οὗτος τὰς ἁμαρτίας ἡμῶν φέρει καὶ περὶ ἡμῶν ὀδυνᾶται· καὶ αὐτὸς ἐτραυματίσθη διὰ τὰς ἁμαρτίας ἡμῶν", + "candidate_score": 0.609365, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_59", + "bdc_text": "andere Male. , wann der ewerGemeint ist ein Bote der Stadt Zürich. , der uff der posst ist , allweg für sich selbfür sich selb :", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_1020", + "psc_text": "ἔλεγεν· προσεληλύθαμεν Σιὼν ὄρει καὶ πόλει θεοῦ ζῶντος Ἱερουσαλὴμ ἐπουρανίῳ , καὶ πάλιν· ἡ δὲ ἄνω Ἱερουσαλὴμ ἐλευθέρα ἐστίν . ταύτην οὖν καὶ ὁ παρὼν προφήτης τὴν πόλιν τοῦ θεοῦ σημαίνει λέγων· κύριε, ἐν τῇ πόλει σου τὴν εἰκόνα αὐτῶν ἐξουδενώσεις. Εἰ μὲν γὰρ ἦσαν, φησί, φυλάξαντες τὴν σὴν εἰκόνα, εἰκότως καὶ τῆς σῆς πόλεως κατηξιοῦντο. ἐπειδὴ δὲ ἄνθρωπος ἐν τιμῇ ὢν οὐ συνῆκεν, παρεσυνεβλήθη τοῖς κτήνεσι τοῖς ἀνοήτοις καὶ ὡμοιώθη αὐτοῖς ἀναλόγως τε τῇ ἑαυτοῦ κακίᾳ ἑαυτὸν μετεμόρφωσεν εἰς ἀγρίου θηρὸς τρόπον τε γέγονέν τε ἵππος θηλυμανής ἢ λύκος ἁρπακτικός ἢ ὄφις καὶ γέννημα ἐχιδνῶν ἢ ἄλλο τι τούτοις παραπλήσιον, τούτου χάριν ὥσπερ κίβδηλον νόμισμα τὴν τοιαύτην εἰκόνα τῆς ἑαυτοῦ πόλεως ἀπορρίπτει ὁ θεὸς ἐξουδενῶν αὐτήν, οὐδὲ ἀξίαν κρίνων τῶν ἐν τῇ πόλει αὐτοῦ μονῶν. πολλαὶ γὰρ μοναὶ παρὰ τῷ πατρί · διὸ λέλεκται· κύριε, ἐν τῇ πόλει σου τὴν εἰκόνα αὐτῶν ἐξουθενήσεις. Τοῦτο μὲν οὖν προφητικῶς ὁ Ἀσὰφ", + "candidate_score": 0.608986, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_157", + "bdc_text": "So wisst weyter , das die unsern 16 fennlin uff die KlußDie Klause Ehrenberg .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_1337", + "psc_text": "πένητα δικαιώσατε. ἐξέλεσθε πένητα καὶ πτωχόν, ἐκ χειρὸς ἁμαρτωλοῦ ῥύσασθε. Ἐὰν μὲν οὖν τούτων ἀκροώμενοι παιδευώμεθα καὶ τὰ παραγγέλματα φυλάττοιμεν, τῆς ἐκ τῶν λόγων ὠνάμεθα ὠφελείας, ἐπεὶ καὶ ἡμῖν λεχθήσεται· οὐκ ἔγνωσαν οὐδὲ συνῆκαν, ἐν σκότει διαπορεύονται. Τί δὲ οὐκ ἔγνωσαν οὐδὲ συνῆκαν ἤ, ὅτι ὅσον οὔπω καὶ αὐτοὶ παραστήσονται τῷ βήματι τοῦ θεοῦ λόγον δώσοντες, περὶ ὧν οὐ δικαίως ἔκριναν; οἱ δὲ μὴ πρὸ ὀφθαλμῶν θέμενοι τὴν κρίσιν τοῦ θεοῦ ἐν σκότει διαπορεύονται τῷ τῆς ἀγνοίας σκότῳ τὰ τῆς ψυχῆς αὐτῶν ὄμματα πληρώσαντες. διὸ προσήκει τῷ τοῦ λόγου φέγγει φωτιζομένους ἢ μὴ κρίνειν, μνημονεύοντας τοῦ εἰρηκότος· μὴ κρίνετε, ἵνα μὴ κριθῆτε , ἢ, εἰ ἀνάγκη ποτὲ κρίνειν, κατὰ τὸ δικαιότατον τοῦτο ποιεῖν καὶ ἐλέγχειν τοὺς ἁμαρτάνοντας, κἂν δέοι ὑπὲρ ἀληθείας θνήσκειν, πεπεισμένους ἀκριβῶς, ὅτι πάντων ἔσται συντέλεια καὶ μεταβολὴ ἐπὶ τῇ καθολικῇ κρίσει τοῦ θεοῦ, ἣν ποιήσεται διὰ τοῦ Χριστοῦ αὐτοῦ, ἣν καὶ ὁ παρὼν παρίστησιν λόγος ἐπισυνάπτων ἑξῆς", + "candidate_score": 0.606455, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_129_131", + "bdc_text": "Dann in disen landen dermassen yederman uff ist , das ir euch da ussen nitt besorgen dörfft vor frömbdem kriegsvolck . Es hat hertzog Albrecht von MeckelburgAlbrecht VII . von Mecklenburg ( 1486-1547 ) .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_1230", + "psc_text": "παρίστησιν τῶν Βασιλειῶν. διὸ εἴρηται ἐνταῦθα· καὶ ἀπώσατο τὴν σκηνὴν Σηλῶ, σκήνωμα, οὗ κατεσκήνωσεν ἐν ἀνθρώποις, καὶ παρέδωκεν εἰς αἰχμαλωσίαν τὴν ἰσχὺν αὐτῶν. Ἀντὶ δὲ τοῦ· τὴν ἰσχὺν αὐτῶν, τὸ κράτος αὐτῶν ἡρμήνευσεν ὁ Ἀκύλας. κράτος δὲ αὐτῶν καὶ ἰσχὺν καὶ καλλονὴν εἰς αἰχμαλωσίαν καὶ εἰς χεῖρας θλίβοντος παραδοθέντα τίνα ἂν εἴποις ἢ τὴν κιβωτόν, ἣν ὁ παρὼν αἰνίττεται λόγος φάσκων· καὶ παρέδωκεν εἰς αἰχμαλωσίαν τὴν ἰσχὺν αὐτῶν, καὶ τὴν καλλονὴν αὐτῶν εἰς χεῖρας ἐχθροῦ; Ἀλλὰ ταύτην μὲν παρέδωκεν εἰς χεῖρας ἐχθροῦ, τὸν δὲ λαὸν συνέτριψεν ἐν ῥομφαίᾳ. διὸ λέλεκται κατὰ τὸν Σύμμαχον· καὶ ἐξέδωκεν εἰς μάχαιραν τὸν λαὸν αὐτοῦ, καὶ τὴν κληρονομίαν αὐτοῦ ὑπερίδεν. Καὶ δὴ ὑπεριδόντος αὐτοὺς τοῦ θεοῦ τὰ ἑξῆς ἐγίγνετο. τίνα δὲ ταῦτα; τοὺς νεανίσκους αὐτῶν κατέφαγεν πῦρ, καὶ αἱ παρθένοι αὐτῶν οὐκ ἐπενθήθησαν, κατὰ δὲ τὸν Ἀκύλαν οὐχ ὑμνήθησαν , κατὰ δὲ τὸν Σύμμαχον οὐκ ἐπῃνέθησαν · οὐκέτι γὰρ μετὰ ὕμνων καὶ ἐπαίνων συνηθῶς ταῖς", + "candidate_score": 0.605966, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_157", + "bdc_text": "So wisst weyter , das die unsern 16 fennlin uff die KlußDie Klause Ehrenberg .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_280", + "psc_text": "νόμους, μὴ κρίνοντας δὲ ὀρθῶς. φησὶν οὖν πρὸς αὐτούς· ἀκούσατε, ὦ οὗτοι, οἱ λαλοῦντες μὲν δικαιοσύνην τῷ στόματι, ἐργαζόμενοι δὲ ταῖς χερσὶν ἀδικίαν καὶ πολλὰς κατὰ τὸ αὐτὸ συμπλέκοντες ἁμαρτίας· τὸν μέγαν κριτὴν οὐδὲν λανθάνει τῶν κατὰ διάνοιαν ἑκάστῳ λογιζομένων. κἂν γὰρ δοκῇ τις ἀνθρώπων ὀφθαλμοὺς κρύπτειν, ἀλλ’ ἴστω, ὅτι δεινὴν πλάνην πεπλάνηται ἑαυτὸν ἀπατῶν· οὐ γὰρ τὸν μέγαν τῶν ὅλων κριτὴν λήσεται, οὗ πάντες πρὸ τοῦ βήματος παραστησόμεθα . πῶς δ’ ἂν καὶ λάθοιεν τὸν θεὸν οὗτοι, ὁπότε καὶ πρὶν εἰς φῶς προελθεῖν αὐτοὺς πάντα αὐτῷ εἰδότι πρὸ γενέσεως αὐτῶν ἐγνωρίζοντο; διὸ πρὶν γεννηθῆναι αὐτοὺς ὡς ἤδη ὑφεστῶτας καὶ τοιούτους ὄντας, οἷοι νῦν εἰσι, προεώρα, ἤδη τε ἐξ ἐκείνου ἀπόβλητοι ἦσαν παρ’ αὐτῷ. ἀπηλλοτριώθησαν γοῦν οἱ ἁμαρτωλοὶ ἀπὸ μήτρας· καὶ εἰ καὶ τὰ μάλιστα σήμερον δικαιοσύνην λαλεῖν προσποιοῦνται τοῖς ἔργοις τὰ ἐναντία μετερχόμενοι, ἀλλ’ οὐ καὶ παρὰ θεῷ νῦν ἐφάνησαν τοιοῦτοι· πρὶν δὲ ἀπὸ γαστρὸς προελθεῖν αὐτούς, μᾶλλον δὲ", + "candidate_score": 0.604877, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_139_141", + "bdc_text": "in treffelicher rüstung . Hat dem dritten mann uffbottendem dritten mann uffbotten : jeden dritten Mann zum Krieg aufgeboten .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_1498", + "psc_text": "καὶ μόνος ἀληθῶς ἁπάντων κύριος γέγονα ὡσεὶ ἄνθρωπος ἀβοήθητος ἐν νεκροῖς. Ἀλλ’ οὐκ ἀληθῶς ἀβοήθητος, ἀλλ’ ὡς ἀβοήθητος. ταῦτα δὲ ὅτι μηδενὶ ἑτέρῳ λέγειν ἁρμόζει ἢ τῷ ἁψαμένῳ μὲν τοῦ θανάτου καὶ εἰς ᾅδην καταβεβηκότι, μὴ καταδουλωθέντι δὲ αὐτῷ, παντί τῷ οἶμαι φανερὸν τυγχάνειν, ὡς μὴ δύνασθαι ἐφ’ ἕτερον ἄνθρωπον ἐφαρμόζειν τὰ ἐν τῷ ψαλμῷ λεγόμενα ἢ ἐπὶ μόνον τὸν ἡμέτερον σωτῆρα. ὥσπερ δὲ γέγονεν ὡσεὶ ἄνθρωπος ἀβοήθητος, οὕτως καὶ ὡσεὶ τραυματίαι καθεύδοντες ἐν τάφῳ, ὧν οὐκ ἐμνήσθης ἔτι. Διὰ δὲ τούτων καὶ ἡ ταφὴ αὐτοῦ σημαίνεται, ἧς καὶ ὁ θεῖος ἀπόστολος μνημονεύει γράφων Κορινθίοις καὶ λέγων· παρέδωκα γὰρ ὑμῖν ἐν πρώτοις, ὃ καὶ παρέλαβον· ὅτι Χριστὸς ἀπέθανεν ὑπὲρ τῶν ἁμαρτιῶν ἡμῶν κατὰ τὰς γραφάς, καὶ ὅτι ἐτάφη. καὶ Ἡσαΐας δὲ τῆς ταφῆς αὐτοῦ μέμνηται λέγων· ἐν εἰρήνῃ ἡ ταφὴ αὐτοῦ ἦρται ἐκ μέσου. Ἀντὶ δὲ τοῦ· ὡσεὶ τραυματίαι, ὁ μὲν Ἀκύλας φησίν· ὅμοιος ἀνῃρημένοις, ὁ δὲ Σύμμαχος· ὡσεὶ τετρωμένοι.", + "candidate_score": 0.604445, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_122_124", + "bdc_text": "versperrt. , auch kuntschafft gnuͦg uff die Niderlender gelegtkuntschafft . . . gelegt : ein Spionagenetz aufgebaut. , das wir verhoffen , so sydie kaiserlichen Truppen.", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_1383", + "psc_text": "παγίσι περιβάλλειν καὶ δικτύοις ὥσπερ θηρεύειν αὐτὴν πειρωμένων διιπταμένην ὧδε κἀκεῖσε καὶ πάντη περινοστοῦσαν τῷ μὴ ἔχειν ἀνάπαυσιν ἐν τῷ θνητῷ βίῳ μόνα τὰ τοῦ θεοῦ σκηνώματα καταφυγὴ τῇ τοιαύτῃ γέγονε. διὸ εἴρηται· καὶ γὰρ στρουθίον εὗρεν ἑαυτῷ οἰκίαν. Ἀλλὰ καὶ τρυγὼν νοσσιάν ἡ κατὰ τὴν ἐνεστῶσαν ζωὴν σεμνότητα καὶ σωφροσύνην ἀσκοῦσα ψυχὴ (τοιοῦτον γὰρ εἶναι λέγεται τὸ ὄρνεον) ἀποκλᾳομένη καὶ θρηνοῦσα τὴν ἐν ἀνθρώποις κακίαν εὗρε καταφυγὴν καὶ αὐτὴ τὰ καθ’ ὅλης τῆς οἰκουμένης ἱδρυθέντα διὰ τῆς τοῦ Χριστοῦ σου διδασκαλίας θυσιαστήρια· ἔνθα ὥσπερ ἐν καλιαῖς καὶ νεοττίαις τὰ ἀρτιγενῆ καὶ νεογνὰ τῶν αὐτῆς τέκνων ἀποθήσεται ἀσφαλῆ καὶ ἀνεπιβούλευτον εὑροῦσα τοῖς ἑαυτῆς νεοττοῖς μονήν· ὥστε εἶναι τὰ θυσιαστήριά σου στρουθίῳ μὲν οἰκίαν, καλιὰν δὲ τρυγόνι. Ταῦτα γὰρ τὰ ὄρνεα, τὸ στρουθίον λέγω καὶ ἡ τρυγών, πάλαι μέν, πρὸ τοῦ συστῆναι τὰ πανταχοῦ γῆς θυσιαστήρια, οὐκ εἶχε καταφυγήν· ἐπλανᾶτο δὲ μακροῖς χρόνοις, ἐν οἷς ἠλαύνετο καὶ ἐδιώκετο πρὸς τῶν θηρευτῶν.", + "candidate_score": 0.603445, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_122_124", + "bdc_text": "versperrt. , auch kuntschafft gnuͦg uff die Niderlender gelegtkuntschafft . . . gelegt : ein Spionagenetz aufgebaut. , das wir verhoffen , so sydie kaiserlichen Truppen.", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_1384", + "psc_text": "εὑροῦσα τοῖς ἑαυτῆς νεοττοῖς μονήν· ὥστε εἶναι τὰ θυσιαστήριά σου στρουθίῳ μὲν οἰκίαν, καλιὰν δὲ τρυγόνι. Ταῦτα γὰρ τὰ ὄρνεα, τὸ στρουθίον λέγω καὶ ἡ τρυγών, πάλαι μέν, πρὸ τοῦ συστῆναι τὰ πανταχοῦ γῆς θυσιαστήρια, οὐκ εἶχε καταφυγήν· ἐπλανᾶτο δὲ μακροῖς χρόνοις, ἐν οἷς ἠλαύνετο καὶ ἐδιώκετο πρὸς τῶν θηρευτῶν. διὸ δὴ ἔλεγον ὁ δίκην στρουθίου ἐλαυνόμενος· ἐπὶ τῷ κυρίῳ πέποιθα, πῶς ἐρεῖτε τῇ ψυχῇ μου, μεταναστεύου ἐπὶ τὰ ὄρη ὡς στρουθίον; Καὶ οἱ ῥυσθέντες γε ἐκ χειρὸς ἐχθρῶν, ὡμολόγουν λέγοντες καὶ αὐτοί· ἡ ψυχὴ ἡμῶν ὡς στρουθίον ἐρρύσθη ἐκ τῆς παγίδος τῶν θηρευόντων. Ἀφανεῖς οὖν καὶ ἀόρατοι οἱ θηρευταὶ ταῖς τὸν οὐράνιον καὶ μετάρσιον βίον μεταδιωκούσαις ψυχαῖς ἐπιβουλεύοντες δίκτυα καὶ παγίδας ἱστῶντες θήρατρά τε παντοῖα κατεσκεύαζον εἰς ἐπιβουλὴν αὐτῶν. καὶ ταῦτά γε παρίστατο διὰ τοῦ π��οηγουμένου ψαλμοῦ, ἐν ᾧ εἴρητο· ὅτι ἰδοὺ οἱ ἐχθροί σου ἤχησαν, καὶ οἱ μισοῦντές σε ᾖραν κεφαλήν. ἐπὶ τὸν λαόν σου κατεπανουργεύσαντο γνώμην καὶ", + "candidate_score": 0.602592, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_126_128", + "bdc_text": "auch Rudolf Häpke , Die Regierung Karls V . und der europäische Norden , Lübeck 1914 - Veröffentlichungen zur Geschichte der Freien und Hansestadt Lübeck 3 , S. 233 und Anm. 3. .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_17", + "psc_text": "CPG C 17); Vatikan, BAV, Borg. gr. 3 (anno 1665, Typ X K/L, CPG C 23). Die Niketaskatene, die sich für das letzte Drittel des Psalters als wichtige Quelle eusebianischer Fragmente erweist, ist für die Textkritik der im vorliegenden Band enthaltenen Kommentare weitgehend zu vernachlässigen. (Bt) Turin, Biblioteca Nazionale Universitaria, C II 6 (11. Jh.) Der Codex wird als Nr. 221 beschrieben in Giuseppe Pasini / Antonio Rivautella / Francesco Berta, Codices Manuscripti Bibliothecae Regii Taurinensis Athenaei per Linguas digesti, binas in Partes distributi, in quarum prima Hebraei, Graeci, in altera Latini, Italici, Gallici (Turin 1749) 311. Eine kurze Beschriebung geben weiterhin Georg Karo / Hans Lietzmann, Catenarum Graecarum Catalogus, Pars 1, in: Nachrichten von der Königl. Gesellschaft der Wissenschaften zu Göttingen, Philologisch-historische Klasse (1902) 1–66, hier 64–65. Vor seiner Zerstörung durch den Brand 1904 umfasste der Pergamentcodex 323 in zwei Kolumnen mit je 37 Zeilen beschriebene Folia und enthielt", + "candidate_score": 0.601961, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_122_124", + "bdc_text": "versperrt. , auch kuntschafft gnuͦg uff die Niderlender gelegtkuntschafft . . . gelegt : ein Spionagenetz aufgebaut. , das wir verhoffen , so sydie kaiserlichen Truppen.", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_727", + "psc_text": "ὧν ᾐνίττετο τοὺς ἄρχοντας τοῦ Ἰουδαίων λαοῦ καὶ τὰ ὑπ’ αὐτοὺς πλήθη τὰ ἐπισυστάντα κατ’ αὐτοῦ. Διασκόρπισον ἔθνη τὰ τοὺς πολέμους θέλοντα. ἤξουσι πρέσβεις ἐξ Αἰγύπτου, Αἰθιοπία προφθάσει χεῖρα αὐτῆς τῷ θεῷ. αἱ βασιλεῖαι τῆς γῆς, ἄσατε τῷ θεῷ, ψάλατε τῷ κυρίῳ. διάψαλμα· τῷ ἐπιβεβηκότι ἐπὶ τὸν οὐρανὸν τοῦ οὐρανοῦ κατ’ ἀνατολάς. Τὰ μὲν ἀνώτερα περὶ τῶν ἀντικειμένων δυνάμεων καὶ περὶ τῶν ἀρχόντων τοῦ Ἰουδαίων ἔθνους ἐδηλοῦτο, τὰ δὲ προκείμενα περὶ τῶν ἐν τοῖς λοιποῖς ἔθνεσι πολεμίων τῆς ἐκκλησίας. ἐπειδὴ γὰρ ἑώρα τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον τοὺς ἐν ἀπιστίᾳ ἀπομείναντας τῶν ἐθνῶν ἐπαναστησομένους τοῖς πιστοῖς καὶ διωγμοὺς κατὰ τῆς ἐκκλησίας τοῦ θεοῦ κινήσοντας, ἀναγκαίως καὶ περὶ τούτου εὔχεται λέγον· διασκόρπισον ἔθνη τὰ τοὺς πολέμους θέλοντα. Δια σκορπιζομένων γὰρ τούτων ἡ χάρις ἡ εὐαγγελικὴ χώραν ἕξει ἤμελλε τοῦ ἐνεργεῖν καὶ ἐξ αὐτῶν πρώτων ἄρχεσθαι τῶν καθ’ ὑπερβολὴν εἰδωλολατρῶν. Αἰγύπτιοι δὲ ἦσαν οἱ πάντων ἀνθρώπων καὶ πάντων ἐθνῶν δεισιδαιμονέστατοι. διὸ ἑξῆς ἐπιλέγει·", + "candidate_score": 0.601709, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_98_100", + "bdc_text": "zuͦ Augspurg : Sachsen und Hessen haben verlassenveranlasst. , das die zuͦ Brunschwyg die dreu schlosß WolfbeutelWolfenbüttel . - Zur geplanten Schleifung s. PC IV /1 89 mit Anm. 40. , StainbrugkBurg Steinbrück in Söhide bei Hildesheim .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_72", + "psc_text": "Dabei habe ich viel hilfreiches Feedback und auch immer wieder Vorschläge für Konjekturen bekommen, deren Urheber ich im Apparat vermerkt habe: Karin Metzler, Franz Xaver Risch, Annette von Stockhausen, Barbara Villani und Dietmar Wyrwa. Weiterhin sind auch Konjekturen aus den Gutachten von Hanns-Christof Brennecke, Jürgen Hammerstaedt und erneut Karin Metzler und Annette von Stockhausen vermerkt. να Ἔλεγχος μοχθηροῦ τρόπου καὶ τέλος τοῦ αὐτοῦ nach Eusebius, Periochae (Ps 51; TU 183,132 Bandt) Τοῦ αὐτοῦ εἰς τὸν να ψαλμόν Εἰς τὸ τέλος, συνέσεως τῷ Δαυίδ, ἐν τῷ ἐλθεῖν Δωὴκ τὸν Ἰδουμαῖον καὶ ἀναγγεῖλαι τῷ Σαοὺλ καὶ εἰπεῖν αὐτῷ· ἦλθε Δαυὶδ εἰς τὸν οἶκον Ἀβιμέλεχ Ἀχιμέλεχ siehe aber den Namen im Folgenden, vor allem auch unten im Text: ἀβι- korrigiert zu ἀχι-; am Rand ἀχι- korrigiert zu Ἀχι- auch im Folgenden wird der Anfangsbuchstabe des Namens zur Großschreibung durchkorrigiert . Τί ἐγκαυχᾷ ἐν κακίᾳ, ὁ δυνατός, ἀνομίαν ὅλην τὴν ἡμέραν; ἀδικίαν ἐλογίσατο ἡ", + "candidate_score": 0.600963, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_124", + "bdc_text": "ein Spionagenetz aufgebaut. , das wir verhoffen , so sydie kaiserlichen Truppen.", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_1139", + "psc_text": "γὰρ τὰ βέλη σου διαπορεύονται· φωνὴ τῆς βροντῆς σου ἐν τῷ τροχῷ, ἔφαναν αἱ ἀστραπαί σου τῇ οἰκουμένῃ. Σφόδρ’ ἀκολούθως προειπών· ἐγνώρισας ἐν τοῖς λαοῖς τὴν δύναμίν σου , ἢ κατὰ τὸν Σύμμαχον· γνωστὴν ἐποίησας ἐν τοῖς ἔθνεσι τὴν ἰσχύν σου , παρίστησι τὸ μυστήριον τῆς καινῆς διαθήκης προφητικῶς τὰ μέλλοντα θεσπίζων. διό φησιν· εἴδοσάν σε ὕδατα, ὁ θεός, εἴδοσάν σε ὕδατα, καὶ ἐφοβήθησαν· ὥσπερ γὰρ πάλαι ποτὲ ἐπὶ τῆς ἐξ Αἰγύπτου πορείας τῶν υἱῶν Ἰσραὴλ ἡ θάλασσα εἶδεν καὶ ἔφυγεν, ὁ Ἰορδάνης ἐστράφη εἰς τὰ ὀπίσω, τὸν αὐτὸν τρόπον καὶ κατὰ τὴν παρουσίαν τοῦ Ἐμμανουήλ, δηλαδὴ τοῦ μεθ’ ἡμῶν θεοῦ ,ὁπηνίκα παρῄει ἐπὶ τὸν Ἰορδάνην ποταμόν, ἰδόντα αὐτὸν τὰ ὕδατα ἐξεπλάγη. Οὐ μὴν ἀλλὰ καὶ τὰ πλήθη τῶν ἐν ταῖς ἐκκλησίαις τοῦ θεοῦ συγκροτουμένων λαῶν ὕδασι παρωμοιωμένα (κατὰ τὸν φάσκοντα προφητικὸν λόγον φωνὴ ἐθνῶν πολλῶν ὁμοία ὑδάτων πολλῶν ) ἰδόντα ψυχῆς ὀφθαλμοῖς τὸν εἰς ἀνθρώπους ἐπιδεδημηκότα θεὸν φόβον ἀνέλαβον", + "candidate_score": 0.599384, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_70_72", + "bdc_text": "s. SI IX 372. , und nympt an , was kompt. LandtgrauffPhilipp von Hessen . soll in kurtzen tagen hie obenin Süddeutschland. seinDie hessischen und sächsischen Truppen vereinigten sich Anfang August mit den Truppen des Herzogs Ulrich von Württemberg und der süddeutschen Reichsstädte ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_976", + "psc_text": "ὁ τόπος αὐτοῦ καὶ τὸ κατοικητήριον αὐτοῦ ἐν Σιών. Εἶθ’ ἑξῆς τῶν ἐχθρῶν αὐτοῦ καὶ τῶν τῆς ἐκκλησίας αὐτοῦ πολεμίων τὴν πτῶσιν παρίστησιν ὧδε φάσκων· ἐκεῖ συνέτριψεν τὰ κράτη τῶν τόξων, ὅπλον καὶ ῥομφαίαν καὶ πόλεμον, καὶ πάλιν· ἐταράχθησαν πάντες οἱ ἀσύνετοι τῇ καρδίᾳ, ὕπνωσαν ὕπνον αὐτῶν καὶ οὐχ εὗρον οὐδὲν πάντες οἱ ἄνδρες τοῦ πλούτου ταῖς χερσὶν αὐτῶν. ἀπὸ ἐπιτιμήσεώς σου, ὁ θεὸς Ἰακώβ, ἐνύσταξαν πάντες οἱ ἐπιβεβηκότες τοὺς ἵππους· οἷς ἐπισυνάπτει τὴν ἔνδοξον τοῦ σωτῆρος παρουσίαν λέγων· ἐκ τοῦ οὐρανοῦ ἠκούτισας κρίσιν, γῆ ἐφοβήθη καὶ ἡσύχασεν ἐν τῷ καταστῆναι εἰς κρίσιν τὸν θεὸν τοῦ σῶσαι πάντας τοὺς βασιλεῖς τῆς γῆς. ε Καὶ ὁ μετὰ χεῖρας τοῦ μὲν Ἀσὰφ τυγχάνει, ὑπογράφει δέ· ὑπὲρ Ἰδιθούμ, περὶ οὗ προδιειλήφαμεν διὰ τῶν ἔμπροσθεν. ἔοικεν δὲ ὑπὲρ τοῦ Ἰδιθοὺμ συντάττειν τοὺς λόγους πολλὰ ὡς εἰκότως, ἐφ’ οἷς ἀκήκοεν περὶ τ��ῦ λαοῦ καταστενάζοντος λειποθυμοῦντός τε ἤδη καὶ μικροῦ δεῖν καὶ ἑαυτὸν ἀπογινώσκοντος διὰ τὰς", + "candidate_score": 0.598821, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_124", + "bdc_text": "ein Spionagenetz aufgebaut. , das wir verhoffen , so sydie kaiserlichen Truppen.", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_1384", + "psc_text": "εὑροῦσα τοῖς ἑαυτῆς νεοττοῖς μονήν· ὥστε εἶναι τὰ θυσιαστήριά σου στρουθίῳ μὲν οἰκίαν, καλιὰν δὲ τρυγόνι. Ταῦτα γὰρ τὰ ὄρνεα, τὸ στρουθίον λέγω καὶ ἡ τρυγών, πάλαι μέν, πρὸ τοῦ συστῆναι τὰ πανταχοῦ γῆς θυσιαστήρια, οὐκ εἶχε καταφυγήν· ἐπλανᾶτο δὲ μακροῖς χρόνοις, ἐν οἷς ἠλαύνετο καὶ ἐδιώκετο πρὸς τῶν θηρευτῶν. διὸ δὴ ἔλεγον ὁ δίκην στρουθίου ἐλαυνόμενος· ἐπὶ τῷ κυρίῳ πέποιθα, πῶς ἐρεῖτε τῇ ψυχῇ μου, μεταναστεύου ἐπὶ τὰ ὄρη ὡς στρουθίον; Καὶ οἱ ῥυσθέντες γε ἐκ χειρὸς ἐχθρῶν, ὡμολόγουν λέγοντες καὶ αὐτοί· ἡ ψυχὴ ἡμῶν ὡς στρουθίον ἐρρύσθη ἐκ τῆς παγίδος τῶν θηρευόντων. Ἀφανεῖς οὖν καὶ ἀόρατοι οἱ θηρευταὶ ταῖς τὸν οὐράνιον καὶ μετάρσιον βίον μεταδιωκούσαις ψυχαῖς ἐπιβουλεύοντες δίκτυα καὶ παγίδας ἱστῶντες θήρατρά τε παντοῖα κατεσκεύαζον εἰς ἐπιβουλὴν αὐτῶν. καὶ ταῦτά γε παρίστατο διὰ τοῦ προηγουμένου ψαλμοῦ, ἐν ᾧ εἴρητο· ὅτι ἰδοὺ οἱ ἐχθροί σου ἤχησαν, καὶ οἱ μισοῦντές σε ᾖραν κεφαλήν. ἐπὶ τὸν λαόν σου κατεπανουργεύσαντο γνώμην καὶ", + "candidate_score": 0.5985, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_80_82", + "bdc_text": "im Nördlinger Ries und am 4 . bei Donauwörth. Am 5 . August zog dann das Heer in Donau wörth ein ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_1311", + "psc_text": "γάρ, καὶ οἱ νεκροὶ ἐν Χριστῷ ἐγερθήσονται πρῶτοι , καὶ πάλιν· ἐν ἀτόμῳ, ἐν ῥιπῇ ὀφθαλμοῦ, ἐν τῇ ἐσχάτῃ σάλπιγγι , καὶ πάλιν· αὐτὸς ὁ κύριος ἐν κελεύσματι καὶ ἐν φωνῇ ἀρχαγγέλου καὶ ἐν σάλπιγγι θεοῦ καταβήσεται. ταῦτα δὲ καὶ ὁ σωτὴρ ἐμυσταγώγει τοὺς αὐτοῦ μαθητὰς λέγων· καὶ ὄψονται τὸν υἱὸν τοῦ ἀνθρώπου ἐρχόμενον ἐπὶ τῶν νεφελῶν τοῦ οὐρανοῦ μετὰ δυνάμεως καὶ δόξης πολλῆς. καὶ ἀποστελεῖ τοὺς ἀγγέλους αὐτοῦ μετὰ σάλπιγγος μεγάλης, καὶ ἐπισυνάξουσι τοὺς ἐκλεκτοὺς αὐτοῦ ἐκ τῶν τεσσάρων ἀνέμων, ἀπ’ ἄκρων οὐρανῶν ἕως ἄκρον αὐτῶν. Ἀλλ’ ἡ μὲν τῶν νεκρῶν ἀνάστασις ἔσται ποτὲ διὰ σαλπίγγων εὐαγγελικῶν εὐαγγελιζομένων τὴν ἄφιξιν τῆς βασιλείας τοῦ υἱοῦ τοῦ θεοῦ· καὶ οἱ ἀπόστολοι δὲ ἐντεῦθεν ἤδη κατὰ τὴν πρώτην αὐτοῦ παρουσίαν σάλπιγξι χρώμενοι ταῖς τοῦ ἁγίου πνεύματος μεγαλοφωνίαις πάντας ἀνεκαλοῦντο τοὺς πάλαι τὰς ψυχὰς νενεκρωμένους ἐπὶ τὴν ἐν θεῷ ζωήν· ὧν τὰ σύμβολα Μωσῆς παραδιδοὺς τὴν περὶ Σαλπίγγων ἐνομοθέτει ἑορτήν. διὸ λέλεκται· μαρτύριον", + "candidate_score": 0.598167, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_80_82", + "bdc_text": "im Nördlinger Ries und am 4 . bei Donauwörth. Am 5 . August zog dann das Heer in Donau wörth ein ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_1163", + "psc_text": "ὃν τρόπον ὄρνις ἐπισυνάγει τὰ νοσσία ὑπὸ τὰς πτέρυγας, καὶ οὐκ ἠθελήσατε; ἰδο��� ἀφίεται ὑμῖν ὁ οἶκος ὑμῶν ἔρημος. Ὅσα ἠκούσαμεν καὶ ἔγνωμεν αὐτά, καὶ οἱ πατέρες ἡμῶν διηγήσαντο ἡμῖν, οὐκ ἀπεκρύβη ἀπὸ τῶν τέκνων αὐτῶν εἰς γενεὰν ἑτέραν, ἀπαγγέλλοντες τὰς αἰνέσεις τοῦ κυρίου καὶ τὰς δυναστείας αὐτοῦ καὶ τὰ θαυμάσια αὐτοῦ, ἃ ἐποίησεν. Τὰ μὲν πρῶτα ἐξ ἑνὸς ἐλέγετο προσώπου, ὅπερ τίνος ἦν ἀποδέδεικται· τὰ δὲ προκείμενα λέλεκται μὲν ἐκ τοῦ αὐτοῦ. συμπαραλαμβάνει δὲ καὶ ἕτερα ὑποκαταβὰς τῆς αὐτοῦ θεότητος καὶ ἀνθρωπινώτερον φθεγγόμενος, ὡς ἂν ἐκ προσώπου οὗ ἀνείληφεν ἀνθρώπου τοῦ γενομένου ἐκ σπέρματος Δαυὶδ κατὰ σάρκα· οὗ τὴν γένεσιν ἱστορεῖ τὸ εὐαγγέλιον φάσκον· βίβλος γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ υἱοῦ Δαυὶδ, υἱοῦ Ἀβραάμ . διόπερ συμπαραλαμβάνων τοὺς κατὰ σάρκα ὁμογενεῖς αὐτοῦ γενομένους μαθητὰς καὶ ἀποστόλους πληθυντικῶς διεξέρχεται τὰ μετὰ χεῖρας λέγων· ὅσα ἠκούσαμεν καὶ ἔγνωμεν αὐτά· ὃτε μὲν γὰρ τὸν λαὸν ἑαυτοῦ ἀνεκαλεῖτο καὶ οἰκεῖον νόμον αὐτοῖς προὐβάλλετο παρῄνει τε", + "candidate_score": 0.597777, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_24_26", + "bdc_text": "noch vetterKonrad Zwick. zu mir kommend. SoFerner . lyg ich noch in meiner kindbettin meiner kindbett :", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_195", + "psc_text": "ὅτι ὁ μὲν οὐκ ἐχθρός, ἀλλὰ φίλος, καὶ οὐχ ὁ μισῶν, ἀλλ’ ὁ μικρῷ πρόσθεν μικρὸς πόρρωθεν πρὸ μικροῦ ἀγαπῶν τοιαῦτα κατ’ ἐμοῦ τετόλμηκεν· ἐγὼ δὲ πλέον οὐδὲν οὐδὲν πλέον ἔπραττον, ἀλλ’ ἐβόων πρὸς τὸν θεὸν (κατὰ τὸ ἀνθρώπινον δηλονότι) εἶχόν τε αὐτὸν οἷα πατέρα ἐπήκοον. ἀλλὰ καὶ οἱ μὲν ἐπεβούλευον ἐμοί μοι , ὁ δὲ ἔσῳζέν με· διὸ οὐ παύσομαι ἑσπέρας καὶ πρωῒ καὶ μεσημβρίας διαπαντὸς τὰς τοῦ πατρὸς ἀρετὰς τὰς ἀρετὰς τοῦ πατρὸς τοῦ πατρὸς τὰς ἀρετὰς διηγούμενος εἰς πάντας εἰσακουστόν τε πᾶσιν ἀνθρώποις καὶ κηρύττων τὸ σωτήριον εὐαγγέλιον· καὶ ταύτης μου οὖν τῆς φωνῆς ἐπακούσας ὁ πατὴρ σωτὴρ λυτρώσεται ἐν εἰρήνῃ τὴν ψυχήν μου ἀπὸ τῶν ἐγγιζόντων μοι ἀπὸ τῶν ἐγγιζόντων μοι λυτρώσεται , τουτέστιν ἀπὸ τῶν ἐγγύθεν καὶ οὐ πόρρωθέν με πολεμούντων (ἢ καὶ ἀπὸ τῶν ἐγγιζόντων αὐτῷ Ἰουδαίων καὶ σὺν αὐτῷ ὄντων ἐν ἀναγνώσει καὶ μελετῇ γραφῶν καὶ ἐν τῇ ἀποδοχῇ τοῦ νόμου) , οἵτινες", + "candidate_score": 0.596745, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_25_27", + "bdc_text": "zu mir kommend. SoFerner . lyg ich noch in meiner kindbettin meiner kindbett : hilflos darnieder .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_758", + "psc_text": "καὶ ἔκραζε λέγων· ἐάν τις διψᾷ, ἐρχέσθω πρὸς μὲ καὶ πινέτω· αὖθις δὲ εἴρηται· Ἰησοῦς δὲ ἔκραζε καὶ ἔλεγεν· ὁ πιστεύων εἰς ἐμὲ οὐ πιστεύει εἰς ἐμὲ, ἀλλ’ εἰς τὸν πέμψαντά με. καὶ ὁ θεωρῶν ἐμὲ θεωρεῖ τὸν πέμψαντά με. ἐγὼ φῶς εἰς τὸν κόσμον ἐλήλυθα, ἵνα πᾶς ὁ πιστεύων εἰς ἐμὲ ἐν τῇ σκοτίᾳ μὴ μείνῃ. Καὶ ἐπὶ τοῦ Λαζάρου δὲ ἐπάρας τοὺς ὀφθαλμοὺς αὐτοῦ εἰς τὸν οὐρανὸν εἶπε· πάτερ, εὐχαριστῶ σοι, ὅτι ἤκουσάς μου. ἐγὼ δὲ ᾔδειν, ὅτι πάντοτέ μου ἀκούεις. καὶ ταῦτα εἰ��ὼν, φωνῇ μεγάλῃ ἐκραύγασε· Λάζαρε, δεῦρο ἔξω. Ἀλλὰ καὶ κατ’ αὐτὸ τὸ πάθος ἱστορεῖ ὁ Ματθαῖος λέγων· ἀπὸ δὲ ἕκτης ὥρας σκότος ἐγένετο ἐπὶ πᾶσαν τὴν γῆν ἕως ὥρας ἐνάτης. περὶ δὲ τὴν ἐνάτην ὥραν, ἀνεβόησεν ὁ Ἰησοῦς φωνῇ μεγάλῃ λέγων· Ἠλεὶ, Ἠλεὶ, Λεμὰ Σαβαχθανεί. Τότε μὲν οὖν συνὼν ἀνθρώποις, πάντας βοῶν παρεκάλει ἥκειν καὶ σπεύδειν ἐπὶ τὴν αὐτοῦ διδασκαλίαν· καὶ τὸν τεταρταῖον δὲ νεκρὸν", + "candidate_score": 0.595761, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_24_26", + "bdc_text": "noch vetterKonrad Zwick. zu mir kommend. SoFerner . lyg ich noch in meiner kindbettin meiner kindbett :", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_758", + "psc_text": "καὶ ἔκραζε λέγων· ἐάν τις διψᾷ, ἐρχέσθω πρὸς μὲ καὶ πινέτω· αὖθις δὲ εἴρηται· Ἰησοῦς δὲ ἔκραζε καὶ ἔλεγεν· ὁ πιστεύων εἰς ἐμὲ οὐ πιστεύει εἰς ἐμὲ, ἀλλ’ εἰς τὸν πέμψαντά με. καὶ ὁ θεωρῶν ἐμὲ θεωρεῖ τὸν πέμψαντά με. ἐγὼ φῶς εἰς τὸν κόσμον ἐλήλυθα, ἵνα πᾶς ὁ πιστεύων εἰς ἐμὲ ἐν τῇ σκοτίᾳ μὴ μείνῃ. Καὶ ἐπὶ τοῦ Λαζάρου δὲ ἐπάρας τοὺς ὀφθαλμοὺς αὐτοῦ εἰς τὸν οὐρανὸν εἶπε· πάτερ, εὐχαριστῶ σοι, ὅτι ἤκουσάς μου. ἐγὼ δὲ ᾔδειν, ὅτι πάντοτέ μου ἀκούεις. καὶ ταῦτα εἰπὼν, φωνῇ μεγάλῃ ἐκραύγασε· Λάζαρε, δεῦρο ἔξω. Ἀλλὰ καὶ κατ’ αὐτὸ τὸ πάθος ἱστορεῖ ὁ Ματθαῖος λέγων· ἀπὸ δὲ ἕκτης ὥρας σκότος ἐγένετο ἐπὶ πᾶσαν τὴν γῆν ἕως ὥρας ἐνάτης. περὶ δὲ τὴν ἐνάτην ὥραν, ἀνεβόησεν ὁ Ἰησοῦς φωνῇ μεγάλῃ λέγων· Ἠλεὶ, Ἠλεὶ, Λεμὰ Σαβαχθανεί. Τότε μὲν οὖν συνὼν ἀνθρώποις, πάντας βοῶν παρεκάλει ἥκειν καὶ σπεύδειν ἐπὶ τὴν αὐτοῦ διδασκαλίαν· καὶ τὸν τεταρταῖον δὲ νεκρὸν", + "candidate_score": 0.594607, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_148", + "bdc_text": "Hellt der konig alle an sich , das er grosse theure in Niderlandt und Hollandt machen wurdt .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_1844", + "psc_text": "θεὸς καὶ μέγας τυγχάνει βασιλεύς, ἅτε μονογενὴς ὢν τοῦ θεοῦ λόγος. βασιλεὺς δὲ μέγας ἐστὶν ἐπὶ πάντας τοὺς θεούς, ἢ κατὰ τὸν Σύμμαχον· ἐπάνω πάντων τῶν θεῶν, ἤτοι τῶν πεπλανημένως παρὰ τοῖς ἔθνεσι νενο μισμένων, ἢ τῶν Μωσεῖ παραπλησίων, ᾧ εἴρηται· τέθεικά σε θεὸν Φαραώ, ἢ θεῶν, περὶ ὧν εἴρη ται· θεὸς θεῶν κύριος ἐλάλησεν, καί· ὁ θεὸς ἔστη ἐν συναγωγῇ θεῶν· οὐδεὶς γὰρ αὐτῷ τούτων ὅμοιος. δι’ ὃ καὶ ἀλλαχοῦ εἴρηται· ὅτι τίς ἐν νεφέλαις ἰσωθήσεται τῷ κυρίῳ, ὁμοιωθήσεται τῷ κυρίῳ ἐν υἱοῖς θεοῦ; Ὅτι ἐν τῇ χειρὶ αὐτοῦ τὰ πέρατα τῆς γῆς καὶ τὰ ὕψη τῶν ὀρέων αὐτοῦ εἰσιν. Καὶ διὰ τοῦτο ἀγαλλιασώμεθα καὶ ἀλαλάξωμεν τῷ θεῷ, οὐ μόνον ὅτι κύριος καὶ θεός ἐστι καὶ βασιλεὺς μέγας ἐπὶ πάντας τοὺς θεούς, ἀλλ’ ὅτι καὶ ὑπηγάγετο καὶ ὑφ’ ἑαυτὸν ἐποιήσατο τὰ πέρατα τῆς γῆς. τοῦτο γὰρ αἰτήσας παρὰ τοῦ πατρὸς εἴληφε κατὰ τό· αἴτησαι παρ’ ἐμοῦ καὶ δώσω σοι", + "candidate_score": 0.592801, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_130_132", + "bdc_text": "Es hat hertzog Albrecht von MeckelburgAlbrecht VII . von Mecklenburg ( 1486-1547 ) . und der hertzog von der LawenburgFranz I. von Sachsen-Lauenburg ( 1510-1581 )", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_1230", + "psc_text": "παρίστησιν τῶν Βασιλειῶν. διὸ εἴρηται ἐνταῦθα· καὶ ἀπώσατο τὴν σκηνὴν Σηλῶ, σκήνωμα, οὗ κατεσκήνωσεν ἐν ἀνθρώποις, καὶ παρέδωκεν εἰς αἰχμαλωσίαν τὴν ἰσχὺν αὐτῶν. Ἀντὶ δὲ τοῦ· τὴν ἰσχὺν αὐτῶν, τὸ κράτος αὐτῶν ἡρμήνευσεν ὁ Ἀκύλας. κράτος δὲ αὐτῶν καὶ ἰσχὺν καὶ καλλονὴν εἰς αἰχμαλωσίαν καὶ εἰς χεῖρας θλίβοντος παραδοθέντα τίνα ἂν εἴποις ἢ τὴν κιβωτόν, ἣν ὁ παρὼν αἰνίττεται λόγος φάσκων· καὶ παρέδωκεν εἰς αἰχμαλωσίαν τὴν ἰσχὺν αὐτῶν, καὶ τὴν καλλονὴν αὐτῶν εἰς χεῖρας ἐχθροῦ; Ἀλλὰ ταύτην μὲν παρέδωκεν εἰς χεῖρας ἐχθροῦ, τὸν δὲ λαὸν συνέτριψεν ἐν ῥομφαίᾳ. διὸ λέλεκται κατὰ τὸν Σύμμαχον· καὶ ἐξέδωκεν εἰς μάχαιραν τὸν λαὸν αὐτοῦ, καὶ τὴν κληρονομίαν αὐτοῦ ὑπερίδεν. Καὶ δὴ ὑπεριδόντος αὐτοὺς τοῦ θεοῦ τὰ ἑξῆς ἐγίγνετο. τίνα δὲ ταῦτα; τοὺς νεανίσκους αὐτῶν κατέφαγεν πῦρ, καὶ αἱ παρθένοι αὐτῶν οὐκ ἐπενθήθησαν, κατὰ δὲ τὸν Ἀκύλαν οὐχ ὑμνήθησαν , κατὰ δὲ τὸν Σύμμαχον οὐκ ἐπῃνέθησαν · οὐκέτι γὰρ μετὰ ὕμνων καὶ ἐπαίνων συνηθῶς ταῖς", + "candidate_score": 0.590928, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_99_101", + "bdc_text": "Sachsen und Hessen haben verlassenveranlasst. , das die zuͦ Brunschwyg die dreu schlosß WolfbeutelWolfenbüttel . - Zur geplanten Schleifung s. PC IV /1 89 mit Anm. 40. , StainbrugkBurg Steinbrück in Söhide bei Hildesheim . und ScheningenSchloss Schöningen , Kr. Helmstedt .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_72", + "psc_text": "Dabei habe ich viel hilfreiches Feedback und auch immer wieder Vorschläge für Konjekturen bekommen, deren Urheber ich im Apparat vermerkt habe: Karin Metzler, Franz Xaver Risch, Annette von Stockhausen, Barbara Villani und Dietmar Wyrwa. Weiterhin sind auch Konjekturen aus den Gutachten von Hanns-Christof Brennecke, Jürgen Hammerstaedt und erneut Karin Metzler und Annette von Stockhausen vermerkt. να Ἔλεγχος μοχθηροῦ τρόπου καὶ τέλος τοῦ αὐτοῦ nach Eusebius, Periochae (Ps 51; TU 183,132 Bandt) Τοῦ αὐτοῦ εἰς τὸν να ψαλμόν Εἰς τὸ τέλος, συνέσεως τῷ Δαυίδ, ἐν τῷ ἐλθεῖν Δωὴκ τὸν Ἰδουμαῖον καὶ ἀναγγεῖλαι τῷ Σαοὺλ καὶ εἰπεῖν αὐτῷ· ἦλθε Δαυὶδ εἰς τὸν οἶκον Ἀβιμέλεχ Ἀχιμέλεχ siehe aber den Namen im Folgenden, vor allem auch unten im Text: ἀβι- korrigiert zu ἀχι-; am Rand ἀχι- korrigiert zu Ἀχι- auch im Folgenden wird der Anfangsbuchstabe des Namens zur Großschreibung durchkorrigiert . Τί ἐγκαυχᾷ ἐν κακίᾳ, ὁ δυνατός, ἀνομίαν ὅλην τὴν ἡμέραν; ἀδικίαν ἐλογίσατο ἡ", + "candidate_score": 0.590588, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_98_100", + "bdc_text": "zuͦ Augspurg : Sachsen und Hessen haben verlassenveranlasst. , das die zuͦ Brunschwyg die dreu schlosß WolfbeutelWolfenbüttel . - Zur geplanten Schleifung s. PC IV /1 89 mit Anm. 40. , StainbrugkBurg Steinbrück in Söhide bei Hildesheim .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_71", + "psc_text": "Bruchstücken der Hexapla ausführlich benutzt hat, und zwar in der Edition von Montfaucon. Vgl. bibl . Bisweilen macht Field aufgrund seiner breiten Kenntnis der Hexapla-Überlieferung in seinen Anmerkungen Konjekturvorschläge zum Wortlaut der Hexapla-Fragmente bei Eusebius, die dankbar angenommen oder zumindest in den app. crit. aufgenommen wurden. Alle Konjekturen, die ich selbst am Text vorgenommen habe, sind im Sinne der Eindeutigkeit mit meinem Namen bezeichnet. Viele der Texte konnte ich ganz oder auszugsweise in einer vorläufigen Fassung in der wöchentlichen Lektürerunde des Vorhabens „Die alexandrinsiche und antiochenische Bibelexegese in der Spätantike“ an der Berlin-Brandenburgischen Akademie der Wissenschaften mit kundigen Kollegen diskutieren. Dabei habe ich viel hilfreiches Feedback und auch immer wieder Vorschläge für Konjekturen bekommen, deren Urheber ich im Apparat vermerkt habe: Karin Metzler, Franz Xaver Risch, Annette von Stockhausen, Barbara Villani und Dietmar Wyrwa. Weiterhin sind auch Konjekturen aus den Gutachten von Hanns-Christof Brennecke, Jürgen Hammerstaedt und erneut Karin Metzler", + "candidate_score": 0.58825, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_99", + "bdc_text": "Sachsen und Hessen haben verlassenveranlasst. , das die zuͦ Brunschwyg die dreu schlosß WolfbeutelWolfenbüttel .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_935", + "psc_text": "πρὸς δυσμαῖς σημαίνει θάλασσαν καὶ τὰς ἐν ταύτῃ νήσους. οὕτως οὖν ποτε καὶ Ἰωνᾶς ὁ προφήτης ἀνέστη φυγεῖν εἰς Θαρσεῖς καὶ κατέβη εἰς Ἰόππην, καὶ ἐνέβη εἰς πλοῖον τοῦ φυγεῖν εἰς Θαρσεῖς, ἥν φασιν εἶναι τὴν Θαρσόν. ἐν δὲ τῷ Ἐζεκιὴλ τοῦ Θαρσεῖς ὀνόματος φερομένου, οἱ ἑβδομήκοντα Καρχηδόνα ἡρμήνευσαν. Τὸ δὲ ἕτερον κλίμα τὸ πρὸς ἀνατολὰς ἡλίου δηλοῦται διὰ τοῦ, «βασιλεῖς Ἀράβων καὶ Σαβά.» τό τε γὰρ τῶν Ἀράβων γένος ἀνατολικὸν τυγχάνει, ἐπέκεινα δὲ αὐτοῦ τὰ Περσικὰ μέρη, καὶ ἡ τῶν Σαβαϊτῶν χώρα εἶναι λέγεται. ἀντὶ δὲ τοῦ, «βασιλεῖς Ἀράβων καὶ Σαβὰ,» ὁ Ἀκύλας καὶ ὁ Σύμμαχος, ἥ τε Ἑβραϊκὴ γραφὴ συντόνως τούτοις, «βασιλεῖς Σαβὰ καὶ Σαβὰ» εἰρήκασιν. ὥστ’ εἶναι ταὐτὸν μὲν ἐκφωνούμενον ὄνομα, διαλλάττειν δὲ τῇ τῶν στοιχείων διαφορᾷ· τὸ μὲν γὰρ πρῶτον Σαβὰ διὰ τοῦ καλουμένου παρ’ Ἑβραίοις Σὲν, τὸ δὲ δεύτερον διὰ τοῦ Σάδη στοιχείου κατὰ τὴν Ἑβραϊκὴν ἐμφέρεται γραφήν· ἔνθεν καὶ τὰ τῆς ἑρμηνείας αὐτοῖς ἐναλλάττει.", + "candidate_score": 0.587075, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_212", + "bdc_text": "Und hat inen gesagt , sy sollind gedencken und disen stenden ouch siben lichen , oder wa nitt , muͤssind sydie Schmalkaldener .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_1278", + "psc_text": "φιλανθρωπίᾳ καὶ χάριτι πάντα ταῦτα εἰς αὐτὴν ἐνδειξάμενος, τίς οὐκ ἂν ἀμηχανήσειεν καὶ εἰς ἀπορίαν ἐμπέσοι ζητῶν, ἵνα τί καθεῖλες τὸν φραγμὸν αὐτῆς καταπατεῖν τε αὐτὴν ἅπασιν τοῖς ἐθέλουσιν συνεχώρησας ὡς τρυγᾶν αὐτὴν τοὺς βουλομένους μηδενός τε περιφράττοντος ποτὲ μὲν ὗν ἐκ δρυμοῦ λυμαίνεσθαι αὐτήν, ἄλλοτε δὲ μονιὸν ἄγριον καταβόσκεσθαι αὐτήν; ἀλλὰ γὰρ πρὸς ταύτην τὴν ἐπαπόρησιν ἀποκρίνεται διὰ Ἡσαΐου τοῦ προφήτου ὥσπερ ἀπολογούμενος ὁ γεωργὸς καὶ τὴν αἰτίαν παρίστησι λέγων· διότι ἔμεινα ἵνα ποιήσῃ σταφυλήν, ἐποίησεν δὲ ἀκάνθας, καὶ οὐ δικαιοσύνην, ἀλλὰ κραυγήν · ταῦτα δ’ ὅτι περὶ τοῦ Ἰουδαίων λέλεκται λαοῦ, οὐδεὶς ἂν ἀμφιβάλοι. Νοήσεις δέ, ὅπως ἐκάλυψεν ὄρη ἡ σκιὰ τῆς ἀμπέλου, ἐπιστήσας ὡς σκιὰν ἔχων ὁ νόμος τῶν μελλόντων ἀγαθῶν , οὐκ αὐτὴν τὴν εἰκόνα τῶν πραγμάτων· ποτὲ μὲν ἐπὶ τοῦ ὄρους συνετελεῖτο τοῦ ἐν Σηλώμ, ἔνθα τὸ πρότερον ἵδρυτο ἡ σκηνή, ποτὲ δὲ ἐπὶ τοῦ Σιὼν ὄρους καὶ τῆς Ἱερουσαλήμ. Καὶ αἱ ἀναδενδράδες δὲ αὐτῆς", + "candidate_score": 0.584918, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_22_24", + "bdc_text": "WaWenn. ich kan , will ich mich mitt schreiben nitt sparen . Es ist so vyl ze schaffentun. , das et wan ain gantzen tag weder min bruͦder Thomas Blarer . noch vetterKonrad Zwick.", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_1748", + "psc_text": "ὑπερκοσμίοις διαγωγῆς; ὅτε μὲν γὰρ περὶ τὰ αἰσθητὰ περισκοπεῖ καὶ περὶ τὰ ἔργα τῆς τοῦ κόσμου προνοίας καταγίνεται, ἐργάζεσθαι λέγεται· καὶ οὕτως ἀκουστέον λέγοντος τοῦ σωτῆρος ἡμῶν· ὁ πατήρ μου ἕως ἄρτι ἐργάζεται, κἀγὼ ἐργάζομαι. ὅτι δὲ πρὸς τοῖς ἀσωμάτοις καὶ ὑπερκοσμίοις ἐστίν, καί, ὡς ἂν εἴποι τις, ἐν τῇ αὐτόσε αὐτοῦ περιωπῇ, τὸ τηνικαῦτα ἀνάπαυσιν ἄγειν καὶ τὸ αὐτοῦ σάββατον ἐπιτελεῖν νοεῖται. Κατὰ τὰ αὐτὰ τοιγαροῦν καὶ οἱ τοῦ θεοῦ ἄνδρες, ἐπειδὰν τῶν κοπούντων τὴν ψυχὴν ἔργων (τοιαῦτα δὲ πάντα τὰ σωματικὰ καὶ φίλα τῆς γεώδους σαρκὸς) ἀπαλλαγέντες ὅλοι γένωνται πρὸς τῷ θεῷ καὶ πρὸς τῇ τῶν θείων καὶ νοητῶν σχολῇ τε καὶ θεωρίᾳ, τότε τὰ φίλα τῷ θεῷ Σάββατα καὶ ἀνάπαυσιν κυρίῳ τῷ θεῷ ἄγουσιν. καὶ περὶ τῶν τοιούτων σαββάτων διδάσκει λέγων· ἆρα ἀπολείπεται σαββατισμὸς τῷ λαῷ τοῦ θεοῦ; καὶ πάλιν· σπουδάσωμεν οὖν εἰσελθεῖν εἰς ἐκείνην τὴν κατάπαυσιν. τὸ γὰρ τέλειον σάββατον καὶ ἡ τελεία καὶ ἡ τρισμακαρία", + "candidate_score": 0.57772, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_97_99", + "bdc_text": "zuͦ Braunschwyg an ain guͦten freundUnbekannt . zuͦ Augspurg : Sachsen und Hessen haben verlassenveranlasst. , das die zuͦ Brunschwyg die dreu schlosß WolfbeutelWolfenbüttel .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_1237", + "psc_text": "δυνατὸς καὶ κεκραιπαληκὼς ἐξ οἴνου· κατὰ δὲ τὸν Σύμμαχον· ὡς δυνάστης διαλαλῶν ἐξ οἴνου, κατὰ δὲ τὸν Ἀκύλαν· ὡς δυνατὸς κεκραιπαληκὼς ἐξ οἴνου. Εἶτα διεγείρας αὐτὸς ἑαυτόν, πατάσσει τοὺς ἐχθροὺς αὐτοῦ, δηλαδὴ τοὺς τὴν κιβωτὸν τῆς διαθήκης ἀπολαβόντας· καὶ πατάσσει αὐτοὺς εἰς τὰ ὀπίσω δίδωσί τε αὐτοῖς ὄνειδος αἰώνιον. πῶς δὲ εἰς τὰ ὀπίσω ἐπάταξεν αὐτούς, διδάσκει ἡ ἱστορία τοῦτον ἐν τῇ πρώτῃ τῶν Βασιλειῶν ἔχουσα τὸν τρόπον· καὶ ἐβαρύνθη χεὶρ κυρίου ἐπὶ τοὺς Ἀζωτίους, καὶ ἐβασάνισεν αὐτούς, καὶ ἐπάταξεν αὐτοὺς εἰς τὰς ἕδρας αὐτῶν, τὴν Ἄζωτον καὶ τὰ ὅρια αὐτῆς· καὶ αὖθις· καὶ μετῆλθε, φησίν, ἡ κιβωτὸς τοῦ κυρίου εἰς Γεθθά. καὶ ἐγένετο μετὰ τὸ μετελθεῖν αὐτήν, καὶ γίνεται χεὶρ κυρίου ἐν τῇ πόλει κράτος μέγα σφόδρα. καὶ ἐπάταξεν τοὺς ἄνδρας τῆς πόλεως ἀπὸ μικροῦ ἕως μεγάλου, καὶ ἐπάταξεν αὐτοὺς εἰς τὰς ἕδρας αὐτῶν. καὶ ἐξαποστέλλουσι τὴν κιβωτὸν τοῦ θεοῦ εἰς Ἀσκάλωνα· καὶ ἐβόησαν οἱ Ἀσκαλωνῖται λέγοντες· τί ἀπεστρέψατε", + "candidate_score": 0.577543, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 7, + "cf_id": "cf025", + "work_id": "078_Gregorius-I_Liber-sacramentorum", + "max_score": 0.676964, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_62", + "bdc_text": "Bitten den herren für und für , das er ob unß halltob unß hallt :", + "psc_chunk_id": "078_Gregorius-I_Liber-sacramentorum_window_338", + "psc_text": "Per Dominum nostrum. Praefatio. --Vere dignum et justum est, aequum et salutare, nos tibi semper et ubique gratias agere, Domine sancte, Pater omnipotens, aeterne Deus: qui dum beati Tiburtii merita gloriosa veneramur, (448) auxilium nobis tuae protectionis adfore deprecamur, (449) quoniam credimus nos per eorum intercessionem qui tibi placuere peccatorum nostrorum veniam impetrare. Per Christum. Ad Complendum. --Sumpsimus, Domine, pignus redemptionis aeternae: sit nobis, quaesumus, interveniente beato Tiburtio martyre tuo, (450) vitae praesentis auxilium pariter et futurae. Per. IDIBUS AUGUSTI.--(451) NATALIS SANCTI HIPPOLYTI MARTYRIS. Sancti martyris tui Hippolyti, Domine, quaesumus, veneranda festivitas salutaris auxilii nobis praestet augmentum. Per. Super oblata. --Respice, Domine, munera populi tui, sanctorum festivitate votiva, et tuae testificatio veritatis nobis proficiat ad salutem. Per Dominum. Praefatio. --Vere dignum et justum est, aequum et salutare, nos tibi semper et ubique gratias agere, Domine sancte, Pater omnipotens, aeterne Deus: et (452) tuam clementiam votis supplicibus implorare, ut beati Hippolyti", + "candidate_score": 0.676964, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_62_64", + "bdc_text": "Bitten den herren für und für , das er ob unß halltob unß hallt : uns schütze . und syg gebe zuͦ preyß seines namens .", + "psc_chunk_id": "078_Gregorius-I_Liber-sacramentorum_window_338", + "psc_text": "Per Dominum nostrum. Praefatio. --Vere dignum et justum est, aequum et salutare, nos tibi semper et ubique gratias agere, Domine sancte, Pater omnipotens, aeterne Deus: qui dum beati Tiburtii merita gloriosa veneramur, (448) auxilium nobis tuae protectionis adfore deprecamur, (449) quoniam credimus nos per eorum intercessionem qui tibi placuere peccatorum nostrorum veniam impetrare. Per Christum. Ad Complendum. --Sumpsimus, Domine, pignus redemptionis aeternae: sit nobis, quaesumus, interveniente beato Tiburtio martyre tuo, (450) vitae praesentis auxilium pariter et futurae. Per. IDIBUS AUGUSTI.--(451) NATALIS SANCTI HIPPOLYTI MARTYRIS. Sancti martyris tui Hippolyti, Domine, quaesumus, veneranda festivitas salutaris auxilii nobis praestet augmentum. Per. Super oblata. --Respice, Domine, munera populi tui, sanctorum festivitate votiva, et tuae testificatio veritatis nobis proficiat ad salutem. Per Dominum. Praefatio. --Vere dignum et justum est, aequum et salutare, nos tibi semper et ubique gratias agere, Domine sancte, Pater omnipotens, aeterne Deus: et (452) tuam clementiam votis supplicibus implorare, ut beati Hippolyti", + "candidate_score": 0.672634, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_62", + "bdc_text": "Bitten den herren für und für , das er ob unß halltob unß hallt :", + "psc_chunk_id": "078_Gregorius-I_Liber-sacramentorum_window_581", + "psc_text": "et preces nostras benignus exaudi, ut quod fiducia non habet meritorum, placatio obtineat Hostiarum. Per. Praefatio. --Vere dignum et justum est, aequum et salutare, nos tibi semper et ubique gratias agere. Domine sancte, Pater omnipotens, aeterne Deus, suppliciter implorantes, ut nos ab omnibus peccatis clementer eripias, et a cunctis protegas benignus inimicis. Per Christum. Infra actionem. --Hanc igitur oblationem, Domine, quam tibi offerimus pro peccatis atque offensionibus nostris, ut omnium delictorum nostrorum remissionem consequi mereamur, quaesumus, Domine, ut placatus accipias, diesque nostros in tua pace disponas. 204 Ad Complendum. --Praesta nobis, aeterne Salvator, ut percipientes hoc munere veniam peccatorum, deinceps peccata vitemus. Per Dominum. Alia. --Sancta tua nos, Domine, quaesumus, a peccatis exuant, et coelestis vitae vigore confirment. Per. Orationes tempore belli. Omnipotens et misericors Deus, a bellorum nos, quaesumus, turbine fac quietos, quia bona nobis cuncta praestabis, si pacem dederis et mentis et corporis. Per. Alia. --Omnipotens Deus, Christiani", + "candidate_score": 0.670016, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_60_62", + "bdc_text": "von sich aus . zuͦ mir keme , wann er brieff minen herren bringt von den eweren . Bitten den herren für und für , das er ob unß halltob unß hallt :", + "psc_chunk_id": "078_Gregorius-I_Liber-sacramentorum_window_433", + "psc_text": "--Vere dignum et justum est, aequum et salutare, nos tibi semper et ubique gratias agere, Domine sancte, Pater omnipotens, aeterne Deus: per quem te supplices deprecamur, ut altare hoc sanctis usibus praeparatum coelesti dedicatione sanctifices. Et sicut Melchisedech sacerdotis praecipui oblationem dignatione mirabili suscepisti, ita imposita huic novo altari munera semper accepta ferre digneris, ut populus qui in hanc Ecclesiae domum sanctam convenerit, per haec libamina coelesti sanctificatione salvatus, animarum quoque suarum salutem perpetuam consequatur. Per quem Majestatem Item Praefatio. --Vere dignum et justum est, aequum et salutare, nos tibi semper et ubique gratias agere, Domine sancte, Pater omnipotens, aeterne Deus: qui cum ubique sis totus, et cum universa tua Majestate contineas, sacrari tamen tibi loca tuis mysteriis apta voluisti, ut ipsae orationum domus supplicum mentes ad invocationem tui nominis incitarent. Effunde, quaesumus, super hunc locum gratiam tuam, et omnibus te invocantibus auxilii tui munus ostende, ut hic sacramentorum virtus", + "candidate_score": 0.668449, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_62", + "bdc_text": "Bitten den herren für und für , das er ob unß halltob unß hallt :", + "psc_chunk_id": "078_Gregorius-I_Liber-sacramentorum_window_588", + "psc_text": "servis tuis illam, quam mundus non potest dare pacem, ut et corda nostra mandatis tuis dedita, et hostium sublata formidine, tempora sint tua protectione tranquilla. Per. Alia. --Deus conditor mundi, sub cujus arbitrio saeculorum ordo decurritur, adesto invocationibus nostris, et tranquillitatem pacis praesentibus concede temporibus, ut in laudibus misericordiae tuae incessabili exsultatione laetemur. Per. Super oblata. --Deus, qui credentes in te populos nullis sinis concuti terroribus, dignare preces et Hostias dicatae tibi plebis suscipere, ut pax tua pietate concessa Christianorum fines ab omni hoste faciat esse securos. Per Dominum. Ad Complendum. --Deus auctor pacis et amator, quem nosse vivere, cui servire regnare est, protege ab omnibus impugnationibus supplices tuos, ut qui in defensione tua fidimus, nullius hostilitatis arma timeamus. Per. Alia. --Deus, qui misericordiae tuae potentis auxilio, et prospera tribuis, et adversa depellis, universa obstacula quae servis tuis adversantur expugna, ut, remoto terrore bellorum, et libertas secura, et religio sit", + "candidate_score": 0.667181, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_62", + "bdc_text": "Bitten den herren für und für , das er ob unß halltob unß hallt :", + "psc_chunk_id": "078_Gregorius-I_Liber-sacramentorum_window_582", + "psc_text": "peccata vitemus. Per Dominum. Alia. --Sancta tua nos, Domine, quaesumus, a peccatis exuant, et coelestis vitae vigore confirment. Per. Orationes tempore belli. Omnipotens et misericors Deus, a bellorum nos, quaesumus, turbine fac quietos, quia bona nobis cuncta praestabis, si pacem dederis et mentis et corporis. Per. Alia. --Omnipotens Deus, Christiani nominis inimicos virtute, quaesumus, tuae comprime Majestatis, ut populus tuus et fidei integritate laetetur, et temporum tranquillitate semper exsultet. Per. Missa in tempore belli. Deus, regnorum omnium regumque dominator, qui nos et percutiendo sanas, et ignoscendo conservas, praetende nobis misericordiam tuam, ut tranquillitate pacis, tua potestate firmata, ad remedia correctionis utamur. Per. Alia. --Deus cujus regnum regnum est omnium saeculorum, supplicationes nostras clementer exaudi, et Christianorum regnum tibi subditum protege, ut in tua virtute fidentes, et tibi placeant, et super omnia regna praecellant. Per. Item alia. --Deus, qui conteris bella, et impugnatores in te sperantium potentia tuae defensionis expugnas, auxiliare", + "candidate_score": 0.666685, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_60_62", + "bdc_text": "von sich aus . zuͦ mir keme , wann er brieff minen herren bringt von den eweren . Bitten den herren für und für , das er ob unß halltob unß hallt :", + "psc_chunk_id": "078_Gregorius-I_Liber-sacramentorum_window_280", + "psc_text": "--Propitius, Domine, quaesumus, haec dona sanctifica, et, Hostiae spiritalis oblatione suscepta, nosmetipsos tibi perfice munus aeternum. Per Dominum nostrum. Praefatio. --Vere dignum et justum est, aequum et salutare, nos tibi semper et ubique gratias agere, Domine sancte, Pater omnipotens, aeterne Deus, per Christum Dominum nostrum: qui promissum Spiritum paracletum super discipulos misit, qui principio nascentis Ecclesiae cunctis gentibus imbuendis, et Deitatis scientiam inderet, et linguarum diversitatem in unius fidei confessione sociaret. Per quem Majestatem tuam supplices exoramus, ut cujus celebramus adventum, ejus multimodae gratiae capiamus effectum. Per quem Majestatem. Ad Complendum. --Adesto, Domine, quaesumus, populo tuo, et quem mysteriis coelestibus imbuisti, ab hostium furore defende. Per. Alia. --Deus, qui discipulis tuis Spiritum sanctum paracletum in ignis fervore mittere dignatus es, da populis tuis in unitate fidei esse ferventes, ut in tua semper dilectione permanentes, et in fide inveniantur stabiles, et in opere efficaces. Per Dominum. FERIA III. Adsit nobis, Domine,", + "candidate_score": 0.666185, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_62", + "bdc_text": "Bitten den herren für und für , das er ob unß halltob unß hallt :", + "psc_chunk_id": "078_Gregorius-I_Liber-sacramentorum_window_121", + "psc_text": "Per Dominum nostrum. 46 Super populum. --Adesto, Domine, famulis tuis, et perpetuam benignitatem largire poscentibus, ut his qui te auctore et gubernatore gloriantur, et congregata restaures, et restaurata conserves. Per Dominum. FERIA VI IN HEBDOMADA SECUNDA. Da, quaesumus, omnipotens Deus, ut sacro nos purificante jejunio, sinceris mentibus ad sancta ventura facias pervenire. Per Dominum nostrum. Super oblata. --Haec in nobis sacrificia, Deus, et sanctificatione permaneant, et operatione firmentur. Per. Praefatio. --Vere dignum et justum est, aequum et salutare, nos tibi semper et ubique gratias agere, Domine sancte, Pater omnipotens, aeterne Deus: qui delinquentes perire non pateris, sed ut ad te convertantur et vivant hortaris. Poscimus itaque pietatem tuam ut a peccatis nostris tuae severitatis suspendas vindictam, et nobis optatam misericorditer tribuas veniam; nec iniquitatum nostrarum molestia provocet ad ultionem, sed jejunii observatio et morum emendatio te flectat ad peccatorum nostrorum remissionem. Per Christum Dominum nostrum. Ad Complendum. --Fac nos, quaesumus,", + "candidate_score": 0.66611, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_62", + "bdc_text": "Bitten den herren für und für , das er ob unß halltob unß hallt :", + "psc_chunk_id": "078_Gregorius-I_Liber-sacramentorum_window_433", + "psc_text": "--Vere dignum et justum est, aequum et salutare, nos tibi semper et ubique gratias agere, Domine sancte, Pater omnipotens, aeterne Deus: per quem te supplices deprecamur, ut altare hoc sanctis usibus praeparatum coelesti dedicatione sanctifices. Et sicut Melchisedech sacerdotis praecipui oblationem dignatione mirabili suscepisti, ita imposita huic novo altari munera semper accepta ferre digneris, ut populus qui in hanc Ecclesiae domum sanctam convenerit, per haec libamina coelesti sanctificatione salvatus, animarum quoque suarum salutem perpetuam consequatur. Per quem Majestatem Item Praefatio. --Vere dignum et justum est, aequum et salutare, nos tibi semper et ubique gratias agere, Domine sancte, Pater omnipotens, aeterne Deus: qui cum ubique sis totus, et cum universa tua Majestate contineas, sacrari tamen tibi loca tuis mysteriis apta voluisti, ut ipsae orationum domus supplicum mentes ad invocationem tui nominis incitarent. Effunde, quaesumus, super hunc locum gratiam tuam, et omnibus te invocantibus auxilii tui munus ostende, ut hic sacramentorum virtus", + "candidate_score": 0.665026, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_62", + "bdc_text": "Bitten den herren für und für , das er ob unß halltob unß hallt :", + "psc_chunk_id": "078_Gregorius-I_Liber-sacramentorum_window_132", + "psc_text": "Domine, veneranda perceptio, et mystico nos mundet effectu, et perpetua virtute defendat. Per Dominum. Super populum. --Conserva, quaesumus, Domine, populum tuum, et gratiae tuae in eo dona multiplica, ut ab omnibus liber offensis, et temporalibus non destituatur auxiliis, et sempiternis gaudeat institutis. Per Dominum nostrum. FERIA VI IN HEBDOMADA. Jejunia nostra, quaesumus, Domine, benigno favore prosequere, ut sicut ab alimentis in corpore, ita a vitiis jejunemus in mente. Per. Super oblata. --Respice, Domine, propitius ad munera quae sacramus, ut et tibi sint grata, et nobis salutaria semper existant. Per. Praefatio. --Vere dignum et justum est, aequum et salutare, nos tibi semper et ubique gratias agere, Domine sancte, Pater omnipotens, aeterne Deus: qui ad insinuandum humilitatis suae mysterium, fatigatus resedit ad puteum; qui a muliere Samaritana aquae sibi petiit porrigi potum, qui in ea creaverat fidei donum. Et ita ejus sitire dignatus est fidem, ut dum ab ea aquam peteret, in", + "candidate_score": 0.664371, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_62", + "bdc_text": "Bitten den herren für und für , das er ob unß halltob unß hallt :", + "psc_chunk_id": "078_Gregorius-I_Liber-sacramentorum_window_530", + "psc_text": "regendo conservas, parcendo justificas, et a temporali tribulatione nos eripe, et gaudia nobis aeterna largire. Per Dominum nostrum. Super oblata. --Suscipe, Domine, propitiatus hostias, quibus et te placari voluisti, et nobis salutem potenti pietate restitui. Per. Praefatio. --Vere dignum et justum est, aequum et salutare, nos tibi semper et ubique gratias agere, Domine sancte, Pater omnipotens, aeterne Deus, per Christum Dominum nostrum: per quem sanctum et benedictum nomen Majestatis tuae ubique veneratur, adoratur, praedicatur et colitur, qui est origo salutis, via virtutis, et tuae propitiatio pietatis. Per quem. (639) Req. Ben. Ad Complendum. --Immortalitatis alimoniam consecuti, quaesumus, Domine, ut quod ore percepimus, mente sectemur. Per Dominum nostrum. Super populum. --Familiam tuam, quaesumus, Domine, continua pietate custodi, ut a cunctis adversitatibus te protegente sit libera, et in bonis actibus tuo nomini sit devota. Per Dominum. HEBDOMADA XXVI POST PENTECOSTEN. Deus, refugium nostrum et virtus, adesto piis Ecclesiae tuae precibus auctor ipse", + "candidate_score": 0.663944, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_62", + "bdc_text": "Bitten den herren für und für , das er ob unß halltob unß hallt :", + "psc_chunk_id": "078_Gregorius-I_Liber-sacramentorum_window_280", + "psc_text": "--Propitius, Domine, quaesumus, haec dona sanctifica, et, Hostiae spiritalis oblatione suscepta, nosmetipsos tibi perfice munus aeternum. Per Dominum nostrum. Praefatio. --Vere dignum et justum est, aequum et salutare, nos tibi semper et ubique gratias agere, Domine sancte, Pater omnipotens, aeterne Deus, per Christum Dominum nostrum: qui promissum Spiritum paracletum super discipulos misit, qui principio nascentis Ecclesiae cunctis gentibus imbuendis, et Deitatis scientiam inderet, et linguarum diversitatem in unius fidei confessione sociaret. Per quem Majestatem tuam supplices exoramus, ut cujus celebramus adventum, ejus multimodae gratiae capiamus effectum. Per quem Majestatem. Ad Complendum. --Adesto, Domine, quaesumus, populo tuo, et quem mysteriis coelestibus imbuisti, ab hostium furore defende. Per. Alia. --Deus, qui discipulis tuis Spiritum sanctum paracletum in ignis fervore mittere dignatus es, da populis tuis in unitate fidei esse ferventes, ut in tua semper dilectione permanentes, et in fide inveniantur stabiles, et in opere efficaces. Per Dominum. FERIA III. Adsit nobis, Domine,", + "candidate_score": 0.663736, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_62_64", + "bdc_text": "Bitten den herren für und für , das er ob unß halltob unß hallt : uns schütze . und syg gebe zuͦ preyß seines namens .", + "psc_chunk_id": "078_Gregorius-I_Liber-sacramentorum_window_589", + "psc_text": "servire regnare est, protege ab omnibus impugnationibus supplices tuos, ut qui in defensione tua fidimus, nullius hostilitatis arma timeamus. Per. Alia. --Deus, qui misericordiae tuae potentis auxilio, et prospera tribuis, et adversa depellis, universa obstacula quae servis tuis adversantur expugna, ut, remoto terrore bellorum, et libertas secura, et religio sit quieta. Per. Missa pro quacunque tribulatione. Deus infinitae misericordiae, et bonitatis immensae, propitiare iniquitatibus nostris, et omnibus animarum nostrarum medere languoribus, ut, peccatorum nostrorum remissione percepta, semper in tua benedictione laetemur. Per. Super oblata. --Tuere nos, Domine, divinis propitius sacramentis, et, ut his congrue famulemur, eorum praesta potenter effectu. Per eumdem. Benedictio. --Deus, moestorum solatium, tribulatorum refugium, suo vos brachio foveat, et ab imminentibus periculis illaesos miseratus efficiat. Amen. Dexterae suae vos omnipotentis clypeo muniat, et muro suae inexpugnabili fortitudinis ab instanti tribulatione circumtegat. Amen. Iram suae animadversionis a vobis propitiatus avertat, et, portum vobis salutis indulgens, in suae vos", + "candidate_score": 0.661558, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_60_62", + "bdc_text": "von sich aus . zuͦ mir keme , wann er brieff minen herren bringt von den eweren . Bitten den herren für und für , das er ob unß halltob unß hallt :", + "psc_chunk_id": "078_Gregorius-I_Liber-sacramentorum_window_189", + "psc_text": "Per Dominum nostrum Jesum Christum Filum tuum, qui venturus est judicare vivos et mortuos et saeculum per ignem. Ampulla autem quae cum chrismate est, statim ut benedicta fuerit cooperitur, ut a nemine videatur; sed tenente eam acolytho, omnes eam per ordinem salutent; nam episcopus et diaconi omnes eam nudam salutant. Hoc expleto, ablutis manibus, pontifex vadit ante altare, et (281) communicat omnis populus in ordine suo, et (282) servant de ipso sacrificio in crastinum, unde communicent. Ad Complendum. --Refecti vitalibus alimentis, quaesumus, Domine, Deus noster, ut quod tempore nostrae mortalitatis exsequimur immortalitatis tuae munere consequamur. Per Dominum nostrum. (283) FERIA VI. (284) Hora tertia conveniunt omnes presbyteri tam civitatis quam de suburbanis, et omnis clerus cum populo in ecclesia statuta intra Urbem, non tamen in majori ecclesia, et exspectant pontificem, vel qui vicem illius tenuerit. Qui dum veniens de sacrario, processerit ante altare, ad orandum ordine quo in (285) Sacramentario", + "candidate_score": 0.660668, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_60_62", + "bdc_text": "von sich aus . zuͦ mir keme , wann er brieff minen herren bringt von den eweren . Bitten den herren für und für , das er ob unß halltob unß hallt :", + "psc_chunk_id": "078_Gregorius-I_Liber-sacramentorum_window_546", + "psc_text": "Per. Praefatio. --Vere dignum et justum est, aequum et salutare, nos tibi semper et ubique gratias agere, Domine sancte, Pater omnipotens, aeterne Deus: qui sanctificator et institutor es abstinentiae, cujus nullus finis, nullusque est numerus, effunde, quaesumus, super nos, in diebus jejuniorum nostrorum, Spiritum gratiae salutaris, et ab omnibus nos perturbationibus saeculi hujus tua defensione conserva, ut qui Unigeniti tui celebramus adventum, continuum ejus sentiamus auxilium. Per quem Majestatem tuam. Ad Complendum. --Prosint nobis, Domine, sumpta mysteria; pariterque nos et a peccatis exuant, et praesidiis tuae propitiationis attollant. Per Dominum nostrum. SABBATO IN XII LECT. MENSIS X. Deus, qui conspicis quia ex nostra pravitate affligimur, concede propitius ut ex tua visitatione consolemur. Per. Alia. --Concede, quaesumus, omnipotens Deus, ut quia sub peccati jugo ex vetusta servitute deprimimur, exspectata Unigeniti Filii tui nova nativitate liberemur. Qui tecum vivit et regnat Deus. 191 Alia. --Indignos nos, quaesumus, Domine, famulos tuos, quos actionis", + "candidate_score": 0.660417, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_61_63", + "bdc_text": "zuͦ mir keme , wann er brieff minen herren bringt von den eweren . Bitten den herren für und für , das er ob unß halltob unß hallt : uns schütze .", + "psc_chunk_id": "078_Gregorius-I_Liber-sacramentorum_window_582", + "psc_text": "peccata vitemus. Per Dominum. Alia. --Sancta tua nos, Domine, quaesumus, a peccatis exuant, et coelestis vitae vigore confirment. Per. Orationes tempore belli. Omnipotens et misericors Deus, a bellorum nos, quaesumus, turbine fac quietos, quia bona nobis cuncta praestabis, si pacem dederis et mentis et corporis. Per. Alia. --Omnipotens Deus, Christiani nominis inimicos virtute, quaesumus, tuae comprime Majestatis, ut populus tuus et fidei integritate laetetur, et temporum tranquillitate semper exsultet. Per. Missa in tempore belli. Deus, regnorum omnium regumque dominator, qui nos et percutiendo sanas, et ignoscendo conservas, praetende nobis misericordiam tuam, ut tranquillitate pacis, tua potestate firmata, ad remedia correctionis utamur. Per. Alia. --Deus cujus regnum regnum est omnium saeculorum, supplicationes nostras clementer exaudi, et Christianorum regnum tibi subditum protege, ut in tua virtute fidentes, et tibi placeant, et super omnia regna praecellant. Per. Item alia. --Deus, qui conteris bella, et impugnatores in te sperantium potentia tuae defensionis expugnas, auxiliare", + "candidate_score": 0.659645, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_62_64", + "bdc_text": "Bitten den herren für und für , das er ob unß halltob unß hallt : uns schütze . und syg gebe zuͦ preyß seines namens .", + "psc_chunk_id": "078_Gregorius-I_Liber-sacramentorum_window_568", + "psc_text": "--Praeveniat nos, quaesumus, Domine, misericordia tua, et voces nostras clementia tuae propitiationis anticipet. Per. Alia. --Celeri nobis, quaesumus, Domine, pietate succurre, ut devotio supplicantium ad gratiarum transeat actionem. Per. Alia. --Delicta nostra, Domine, quibus adversa dominantur, 199 absterge et tua nos ubique miseratione custodi. Per. Alia. --Absolve, Domine, quaesumus, nostrorum vincula peccatorum, et quidquid pro eis meremur averte. Per. Alia. --Ascendant ad te, Domine, preces nostrae, et ab Ecclesia tua cunctam repelle nequitiam. Per. Alia. --Clamantes ad te, Deus, dignanter exaudi: ut nos de profundo iniquitatis eripias, et ad gaudia aeterna perducas. Per. Alia. --Concede nobis, quaesumus, Domine, veniam delictorum, et eos qui te impugnare moliuntur expugna. Per. Alia. --Tua nos, Domine, quaesumus, gratia semper et praeveniat, et sequatur, ac bonis operibus jugiter praestet esse intentos. Per. Alia. --Respice nos, misericors Deus, et nomini tuo perfice veraciter obsequentes. Per. Alia. --Tuere nos, superne moderator, et fragilitatem nostram tuis defende praesidiis.", + "candidate_score": 0.658955, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_62_64", + "bdc_text": "Bitten den herren für und für , das er ob unß halltob unß hallt : uns schütze . und syg gebe zuͦ preyß seines namens .", + "psc_chunk_id": "078_Gregorius-I_Liber-sacramentorum_window_563", + "psc_text": "te protegente secura. Per Dominum nostrum. Alia. --Propitiare, Domine, supplicationibus nostris, et exorabilis tuis esto supplicibus, ut concessa venia, quam precamur, perpetuo misericordiae tuae munere gloriemur. Per Dominum nostrum. Alia. --Nostris, Domine, quaesumus, propitiare temporibus, ut tuo munere dirigatur, et Romana securitas, et devotio Christiana. Per Dominum nostrum. Alia. --Dies nostros, quaesumus, Domine, placatus intende; pariterque nos et a peccatis absolve propitius, et a cunctis eripe benignus adversis. Per. 197 Alia. --Quaesumus, omnipotens Deus, ne nos tua misericordia derelinquat, quae et errores nostros semper amoveat, et noxia cuncta depellat. Per. Alia. --Praesta, quaesumus, omnipotens Deus, ut inter innumeros vitae praesentis errores tuo semper moderamine dirigamur. Per Dominum nostrum. Alia. --Perpetua, quaesumus, Domine, pace custodi, quos in te sperare donasti. Per Dominum notrum. Alia. --Adesto nobis, misericors Deus, et tuae pietatis nobis propitius dona concede. Per. Alia. --Rege nostras, Domine, propitius voluntates, ut nec propriis iniquitatibus implicentur, nec subdantur alienis. Per", + "candidate_score": 0.65893, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_60_62", + "bdc_text": "von sich aus . zuͦ mir keme , wann er brieff minen herren bringt von den eweren . Bitten den herren für und für , das er ob unß halltob unß hallt :", + "psc_chunk_id": "078_Gregorius-I_Liber-sacramentorum_window_582", + "psc_text": "peccata vitemus. Per Dominum. Alia. --Sancta tua nos, Domine, quaesumus, a peccatis exuant, et coelestis vitae vigore confirment. Per. Orationes tempore belli. Omnipotens et misericors Deus, a bellorum nos, quaesumus, turbine fac quietos, quia bona nobis cuncta praestabis, si pacem dederis et mentis et corporis. Per. Alia. --Omnipotens Deus, Christiani nominis inimicos virtute, quaesumus, tuae comprime Majestatis, ut populus tuus et fidei integritate laetetur, et temporum tranquillitate semper exsultet. Per. Missa in tempore belli. Deus, regnorum omnium regumque dominator, qui nos et percutiendo sanas, et ignoscendo conservas, praetende nobis misericordiam tuam, ut tranquillitate pacis, tua potestate firmata, ad remedia correctionis utamur. Per. Alia. --Deus cujus regnum regnum est omnium saeculorum, supplicationes nostras clementer exaudi, et Christianorum regnum tibi subditum protege, ut in tua virtute fidentes, et tibi placeant, et super omnia regna praecellant. Per. Item alia. --Deus, qui conteris bella, et impugnatores in te sperantium potentia tuae defensionis expugnas, auxiliare", + "candidate_score": 0.657907, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_61_63", + "bdc_text": "zuͦ mir keme , wann er brieff minen herren bringt von den eweren . Bitten den herren für und für , das er ob unß halltob unß hallt : uns schütze .", + "psc_chunk_id": "078_Gregorius-I_Liber-sacramentorum_window_280", + "psc_text": "--Propitius, Domine, quaesumus, haec dona sanctifica, et, Hostiae spiritalis oblatione suscepta, nosmetipsos tibi perfice munus aeternum. Per Dominum nostrum. Praefatio. --Vere dignum et justum est, aequum et salutare, nos tibi semper et ubique gratias agere, Domine sancte, Pater omnipotens, aeterne Deus, per Christum Dominum nostrum: qui promissum Spiritum paracletum super discipulos misit, qui principio nascentis Ecclesiae cunctis gentibus imbuendis, et Deitatis scientiam inderet, et linguarum diversitatem in unius fidei confessione sociaret. Per quem Majestatem tuam supplices exoramus, ut cujus celebramus adventum, ejus multimodae gratiae capiamus effectum. Per quem Majestatem. Ad Complendum. --Adesto, Domine, quaesumus, populo tuo, et quem mysteriis coelestibus imbuisti, ab hostium furore defende. Per. Alia. --Deus, qui discipulis tuis Spiritum sanctum paracletum in ignis fervore mittere dignatus es, da populis tuis in unitate fidei esse ferventes, ut in tua semper dilectione permanentes, et in fide inveniantur stabiles, et in opere efficaces. Per Dominum. FERIA III. Adsit nobis, Domine,", + "candidate_score": 0.657878, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_62_64", + "bdc_text": "Bitten den herren für und für , das er ob unß halltob unß hallt : uns schütze . und syg gebe zuͦ preyß seines namens .", + "psc_chunk_id": "078_Gregorius-I_Liber-sacramentorum_window_442", + "psc_text": "Per Dominum nostrum. Praefatio. --Vere dignum et justum est, aequum et salutare, nos tibi semper et ubique gratias agere, Domine sancte, Pater omnipotens, aeterne Deus: et gloriosi Ill. martyris pia certamina praecurrendo, cujus honorabilis annua recursione solemnitas, et perpetua semper et nova est, quia et in conspectu tuae Majestatis permanet mors tuorum pretiosa justorum et (590) restaurantur incrementa laetitiae, cum felicitatis aeternae recoluntur exordia. Per Christum. Ad Complendum. --Sancta tua, Domine, in beati Ill. martyris (591) pretiosa passione, quam praeimus, nos refoveant, quibus et jugiter satiamur, et semper desideramus expleri. Per Dominum. Super populum. --Praesta, quaesumus, omnipotens Deus, ut qui sancti martyris tui Ill. solemnia praeimus, ejus etiam virtutes imitemur. Per. Ad Vesperos. --Deus, qui nobis beati Ill. martyris tui natalitia gloriosa praeire concedis, tribue, quaesumus, ejus nos semper et beneficiis praeveniri, et orationibus adjuvari. Per. Alia. --Deus, qui nos beati martyris tui Ill. concedis natalitia praevenire, ejus nos tribue", + "candidate_score": 0.657613, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_62_64", + "bdc_text": "Bitten den herren für und für , das er ob unß halltob unß hallt : uns schütze . und syg gebe zuͦ preyß seines namens .", + "psc_chunk_id": "078_Gregorius-I_Liber-sacramentorum_window_584", + "psc_text": "gratias agere, Domine sancte, Pater omnipotens, aeterne Deus: te toto corde prostrati suppliciter exorantes, ut et praeteritorum nobis concedas veniam delictorum, et ab omni mortalitatis incursu continua nos miseratione protegas. Quia tunc defensionem tuam non diffidimus adfuturam, cum a nobis ea quibus te offendimus dignanter expuleris. Per Christum. Ad Complendum. --Sacrosancti corporis et sanguinis Domini nostri Jesu Christi refectione vegetati, supplices te rogamus, omnipotens Deus, ut hoc remedio singulari ab omnium peccatorum nos contagione purifices, et a periculorum munias incursione cunctorum. Per eumdem. 205 Alia. --Protector noster aspice, Deus, et ab hostium nos defende periculis, ut, omni perturbatione submota, liberis tibi mentibus serviamus. Per Dominum. Item alia Missa. Hostium nostrorum, quaesumus, Domine, elide superbiam, et dexterae tuae virtute prosterne. Per. Super Oblata. --Hujus, Domine, quaesumus, virtute mysterii, et a nostris mundemur occultis, et ab inimicorum liberemur insidiis. Per. Praefatio. --Vere dignum et justum est, aequum et salutare, nos tibi semper", + "candidate_score": 0.65685, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_60_62", + "bdc_text": "von sich aus . zuͦ mir keme , wann er brieff minen herren bringt von den eweren . Bitten den herren für und für , das er ob unß halltob unß hallt :", + "psc_chunk_id": "078_Gregorius-I_Liber-sacramentorum_window_145", + "psc_text": "securus. Per eumdem Dominum. FERIA VI IN HEBDOMADA QUARTA. Deus, qui ineffabilibus mundum renovas sacramentis, praesta, quaesumus, ut Ecclesia tua et aeternis proficiat institutis, et temporalibus non destituatur auxiliis. Per. Super oblata. --Munera nos, quaesumus, Domine, oblata purificent, et te nobis jugiter faciant esse placatum. Per Dominum nostrum. Praefatio. --Vere dignum et justum est, aequum et salutare, nos tibi semper et ubique gratias agere, Domine sancte, Pater omnipotens, aeterne Deus, per Christum Dominum nostrum. Qui est dies aeternus, lux indeficiens, claritas sempiterna. Qui sic sequaces suos in luce praecepit ambulare, ut noctis aeternae valeant caliginem evadere, et ad lucis patriam feliciter pervenire. Qui per humilitatem assumptae humanitatis Lazarum flevit, per Divinitatis potentiam vitae reddidit, genusque humanum (229) quadrifida peccatorum mole obrutum ad vitam reduxit. Per quem petimus jejunii observatione a peccatorum nostrorum nexibus solvi, aeternae vitae felicitati reddi, et sanctorum coetibus connumerari. Per quem. Ad Complendum. --Haec nos, quaesumus, Domine,", + "candidate_score": 0.65647, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_61_63", + "bdc_text": "zuͦ mir keme , wann er brieff minen herren bringt von den eweren . Bitten den herren für und für , das er ob unß halltob unß hallt : uns schütze .", + "psc_chunk_id": "078_Gregorius-I_Liber-sacramentorum_window_433", + "psc_text": "--Vere dignum et justum est, aequum et salutare, nos tibi semper et ubique gratias agere, Domine sancte, Pater omnipotens, aeterne Deus: per quem te supplices deprecamur, ut altare hoc sanctis usibus praeparatum coelesti dedicatione sanctifices. Et sicut Melchisedech sacerdotis praecipui oblationem dignatione mirabili suscepisti, ita imposita huic novo altari munera semper accepta ferre digneris, ut populus qui in hanc Ecclesiae domum sanctam convenerit, per haec libamina coelesti sanctificatione salvatus, animarum quoque suarum salutem perpetuam consequatur. Per quem Majestatem Item Praefatio. --Vere dignum et justum est, aequum et salutare, nos tibi semper et ubique gratias agere, Domine sancte, Pater omnipotens, aeterne Deus: qui cum ubique sis totus, et cum universa tua Majestate contineas, sacrari tamen tibi loca tuis mysteriis apta voluisti, ut ipsae orationum domus supplicum mentes ad invocationem tui nominis incitarent. Effunde, quaesumus, super hunc locum gratiam tuam, et omnibus te invocantibus auxilii tui munus ostende, ut hic sacramentorum virtus", + "candidate_score": 0.656421, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_61_63", + "bdc_text": "zuͦ mir keme , wann er brieff minen herren bringt von den eweren . Bitten den herren für und für , das er ob unß halltob unß hallt : uns schütze .", + "psc_chunk_id": "078_Gregorius-I_Liber-sacramentorum_window_583", + "psc_text": "utamur. Per. Alia. --Deus cujus regnum regnum est omnium saeculorum, supplicationes nostras clementer exaudi, et Christianorum regnum tibi subditum protege, ut in tua virtute fidentes, et tibi placeant, et super omnia regna praecellant. Per. Item alia. --Deus, qui conteris bella, et impugnatores in te sperantium potentia tuae defensionis expugnas, auxiliare implorantibus misericordiam tuam, ut, omnium gentium feritate compressa, indefessa te gratiarum actione laudemus. Per. Super oblata. --Sancrificium Domine, quod immolamus intende, ut ab omni nos exuat bellorum nequitia, et in tuae protectionis securitate constituat. Per Dominum. Praefatio. --Vere dignum et justum est, aequum et salutare, nos tibi semper et ubique gratias agere, Domine sancte, Pater omnipotens, aeterne Deus: te toto corde prostrati suppliciter exorantes, ut et praeteritorum nobis concedas veniam delictorum, et ab omni mortalitatis incursu continua nos miseratione protegas. Quia tunc defensionem tuam non diffidimus adfuturam, cum a nobis ea quibus te offendimus dignanter expuleris. Per Christum. Ad Complendum.", + "candidate_score": 0.655318, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_62_64", + "bdc_text": "Bitten den herren für und für , das er ob unß halltob unß hallt : uns schütze . und syg gebe zuͦ preyß seines namens .", + "psc_chunk_id": "078_Gregorius-I_Liber-sacramentorum_window_331", + "psc_text": "eos ad usus nostros, cum gratiarum actione percipi, in nomine Domini nostri Jesu Christi. Per quem haec omnia. Ad Complendum. --Praesta, quaesumus, Domine Deus noster, ut cujus nobis festivitate votiva sunt sacramenta, ejus salutaria nobis intercessione reddantur. EODEM DIE.--NATALIS SANCTORUM FELICISSIMI ET AGAPITI. Deus, qui nos concedis sanctorum martyrum tuorum Felicissimi et Agapiti natalitia colere, da nobis in aeterna laetitia de eorum societate gaudere. Per. Super oblata. --Munera tibi, Domine, nostrae devotionis offerimus, quae et pro tuorum tibi grata sint honore justorum et nobis salutaria, te miserante, reddantur. Per Dominum. Ad Complendum. --Praesta nobis, Domine, quaesumus, intercedentibus sanctis tuis Felicissimo et Agapito, ut quae ore contingimus pura mente capiamus. Per. VI IDUS AUGUSTI.--NATALIS SANCTI CYRIACI. Deus, qui nos annua beati Cyriaci martyris tui 119 solemnitate laetificas, concede propitius ut cujus natalitia colimus, virtutem quoque passionis imitemur. Per Dominum nostrum. Super oblata. --Suscipe, Domine, sacrificium placationis et laudis, quod nos, interveniente", + "candidate_score": 0.655168, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_62_64", + "bdc_text": "Bitten den herren für und für , das er ob unß halltob unß hallt : uns schütze . und syg gebe zuͦ preyß seines namens .", + "psc_chunk_id": "078_Gregorius-I_Liber-sacramentorum_window_583", + "psc_text": "utamur. Per. Alia. --Deus cujus regnum regnum est omnium saeculorum, supplicationes nostras clementer exaudi, et Christianorum regnum tibi subditum protege, ut in tua virtute fidentes, et tibi placeant, et super omnia regna praecellant. Per. Item alia. --Deus, qui conteris bella, et impugnatores in te sperantium potentia tuae defensionis expugnas, auxiliare implorantibus misericordiam tuam, ut, omnium gentium feritate compressa, indefessa te gratiarum actione laudemus. Per. Super oblata. --Sancrificium Domine, quod immolamus intende, ut ab omni nos exuat bellorum nequitia, et in tuae protectionis securitate constituat. Per Dominum. Praefatio. --Vere dignum et justum est, aequum et salutare, nos tibi semper et ubique gratias agere, Domine sancte, Pater omnipotens, aeterne Deus: te toto corde prostrati suppliciter exorantes, ut et praeteritorum nobis concedas veniam delictorum, et ab omni mortalitatis incursu continua nos miseratione protegas. Quia tunc defensionem tuam non diffidimus adfuturam, cum a nobis ea quibus te offendimus dignanter expuleris. Per Christum. Ad Complendum.", + "candidate_score": 0.655077, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_61_63", + "bdc_text": "zuͦ mir keme , wann er brieff minen herren bringt von den eweren . Bitten den herren für und für , das er ob unß halltob unß hallt : uns schütze .", + "psc_chunk_id": "078_Gregorius-I_Liber-sacramentorum_window_145", + "psc_text": "securus. Per eumdem Dominum. FERIA VI IN HEBDOMADA QUARTA. Deus, qui ineffabilibus mundum renovas sacramentis, praesta, quaesumus, ut Ecclesia tua et aeternis proficiat institutis, et temporalibus non destituatur auxiliis. Per. Super oblata. --Munera nos, quaesumus, Domine, oblata purificent, et te nobis jugiter faciant esse placatum. Per Dominum nostrum. Praefatio. --Vere dignum et justum est, aequum et salutare, nos tibi semper et ubique gratias agere, Domine sancte, Pater omnipotens, aeterne Deus, per Christum Dominum nostrum. Qui est dies aeternus, lux indeficiens, claritas sempiterna. Qui sic sequaces suos in luce praecepit ambulare, ut noctis aeternae valeant caliginem evadere, et ad lucis patriam feliciter pervenire. Qui per humilitatem assumptae humanitatis Lazarum flevit, per Divinitatis potentiam vitae reddidit, genusque humanum (229) quadrifida peccatorum mole obrutum ad vitam reduxit. Per quem petimus jejunii observatione a peccatorum nostrorum nexibus solvi, aeternae vitae felicitati reddi, et sanctorum coetibus connumerari. Per quem. Ad Complendum. --Haec nos, quaesumus, Domine,", + "candidate_score": 0.654883, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_61_63", + "bdc_text": "zuͦ mir keme , wann er brieff minen herren bringt von den eweren . Bitten den herren für und für , das er ob unß halltob unß hallt : uns schütze .", + "psc_chunk_id": "078_Gregorius-I_Liber-sacramentorum_window_703", + "psc_text": "mundus dare non potest pacem, ut et corda nostra mandatis tuis dedita, et, hostium sublata formidine, tempora sint tua protectione tranquilla. Per. Super oblata. --Deus, qui credentes in te populos nullis sinis concuti terroribus, dignare et preces et Hostias dicatae tibi plebis suscipere, ut pax, tua pietate concessa, Christianorum fines ob omni hoste faciat esse securos. Ad Complendum. --Deus, auctor pacis et amator, quem nosse vivere, cui servire regnare est, protege ab omnibus impugnationibus supplices tuos, ut qui in defensione tua confidimus, nullius hostilitatis arma timeamus. Per. Missa pro quacunque tribulatione. Ineffabilem misericordiam tuam, Domine, nobis clementer ostende, ut simul nos et a peccatis exuas, et a poenis quas pro his meremur eripias. Per. Super oblata. --Purificet nos, Domine, quaesumus, muneris praesentis oblatio, et dignos sacra participatione perficiat. Per. Ad Complendum. --Praesta, Domine, quaesumus, ut, terrenis affectibus expiati, ad superni plenitudinem sacramenti, cujus libavimus sancta, tendamus. Per. Missa pro infirmis.", + "candidate_score": 0.654644, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_62_64", + "bdc_text": "Bitten den herren für und für , das er ob unß halltob unß hallt : uns schütze . und syg gebe zuͦ preyß seines namens .", + "psc_chunk_id": "078_Gregorius-I_Liber-sacramentorum_window_546", + "psc_text": "Per. Praefatio. --Vere dignum et justum est, aequum et salutare, nos tibi semper et ubique gratias agere, Domine sancte, Pater omnipotens, aeterne Deus: qui sanctificator et institutor es abstinentiae, cujus nullus finis, nullusque est numerus, effunde, quaesumus, super nos, in diebus jejuniorum nostrorum, Spiritum gratiae salutaris, et ab omnibus nos perturbationibus saeculi hujus tua defensione conserva, ut qui Unigeniti tui celebramus adventum, continuum ejus sentiamus auxilium. Per quem Majestatem tuam. Ad Complendum. --Prosint nobis, Domine, sumpta mysteria; pariterque nos et a peccatis exuant, et praesidiis tuae propitiationis attollant. Per Dominum nostrum. SABBATO IN XII LECT. MENSIS X. Deus, qui conspicis quia ex nostra pravitate affligimur, concede propitius ut ex tua visitatione consolemur. Per. Alia. --Concede, quaesumus, omnipotens Deus, ut quia sub peccati jugo ex vetusta servitute deprimimur, exspectata Unigeniti Filii tui nova nativitate liberemur. Qui tecum vivit et regnat Deus. 191 Alia. --Indignos nos, quaesumus, Domine, famulos tuos, quos actionis", + "candidate_score": 0.654239, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_60_62", + "bdc_text": "von sich aus . zuͦ mir keme , wann er brieff minen herren bringt von den eweren . Bitten den herren für und für , das er ob unß halltob unß hallt :", + "psc_chunk_id": "078_Gregorius-I_Liber-sacramentorum_window_544", + "psc_text": "aeternae beatitudinis praemia largiatur. Per Dominum. Alia. --Festina, quaesumus, Domine, ne tardaveris, et auxilium nobis supernae virtutis impende, ut adventus tui consolationibus subleventur qui in tua pietate confidunt. Qui vivis et regnas. Super oblata. --Grata tibi sint, Domine, munera quibus mysteria celebrantur nostrae libertatis et vitae. Per Dominum nostrum Jesum Christum 190 Praefatio. --Vere dignum et justum est, aequum et salutare, nos tibi semper et ubique gratias agere, Domine sancte, Pater omnipotens, aeterne Deus, per Christum Dominum nostrum: qui ab antiquis patribus exspectatus, ab angelo nuntiatus, a Virgine conceptus, in fine saeculorum hominibus est praesentatus. Qui, appropinquante Nativitatis suae festo, ita, quaesumus, sit nobis placatus, qualiter tecum, et cum Spiritu sancto ad nos veniat nobiscum perpetim permansurus. Per quem. Ad Complendum. --Conservent nos, quaesumus, Domine, munera tua, et per adventum Unigeniti tui tribuant nobis vitam aeternam. Qui tecum. Super populum. --Gratiae tuae, quaesumus, Domine, supplicibus tuis tribue largitatem, ut mandata", + "candidate_score": 0.653072, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_60_62", + "bdc_text": "von sich aus . zuͦ mir keme , wann er brieff minen herren bringt von den eweren . Bitten den herren für und für , das er ob unß halltob unß hallt :", + "psc_chunk_id": "078_Gregorius-I_Liber-sacramentorum_window_545", + "psc_text": "ita, quaesumus, sit nobis placatus, qualiter tecum, et cum Spiritu sancto ad nos veniat nobiscum perpetim permansurus. Per quem. Ad Complendum. --Conservent nos, quaesumus, Domine, munera tua, et per adventum Unigeniti tui tribuant nobis vitam aeternam. Qui tecum. Super populum. --Gratiae tuae, quaesumus, Domine, supplicibus tuis tribue largitatem, ut mandata tua, te opitulante, sectantes, consolationem praesentis vitae percipiant et futurae. Per Dominum. FERIA VI. Excita, quaesumus, Domine, potentiam tuam et veni, ut hi qui in tua pietate confidunt, ab omni citius adversitate liberentur. Qui vivis et regnas. Super oblata. --Praesta, Domine, quaesumus, ut dicato muneri congruentem nostrae devotionis offeramus effectum. Per. Praefatio. --Vere dignum et justum est, aequum et salutare, nos tibi semper et ubique gratias agere, Domine sancte, Pater omnipotens, aeterne Deus: qui sanctificator et institutor es abstinentiae, cujus nullus finis, nullusque est numerus, effunde, quaesumus, super nos, in diebus jejuniorum nostrorum, Spiritum gratiae salutaris, et ab omnibus nos", + "candidate_score": 0.653037, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_60_62", + "bdc_text": "von sich aus . zuͦ mir keme , wann er brieff minen herren bringt von den eweren . Bitten den herren für und für , das er ob unß halltob unß hallt :", + "psc_chunk_id": "078_Gregorius-I_Liber-sacramentorum_window_240", + "psc_text": "Dominum nostrum: cujus gratia beatum Marcum in sacerdotium elegit, doctrina ad praedicandum erudiit, potentia ad perseverandum confirmavit, ut per sacerdotalem infulam (358) perveniret ad martyrii palmam; docensque subditos, instruens vivendi exemplo, confirmans pattendo, ad te coronandus perveniret, qui persecutorum minas intrepidus superasset. Cujus interventus, nos, quaesumus, a nostris mundet delictis, qui tibi placuit tot donorum praerogativis. Per quem Majestatem. B. R. Ad Complendum. --Tribuant nobis, quaesumus, Domine, continuum 85 tua sancta praesidium, quod beati Marci evangelistae tui precibus nos ab omnibus semper tueatur adversis. Per. IV KALENDIS MAII.--NATALIS SANCTI (359) VITALIS MARTYRIS. Praesta, quaesumus, omnipotens Deus, ut, intercedente beato Vitale martyre tuo, et a cunctis adversitatibus liberemur in corpore, et a pravis cogitationibus mundemur in mente. Per Dominum nostrum. Super oblata. --Accepta sit in conspectu tuo, Domine, nostra devotio, et ejus nobis fiat supplicatione salutaris, pro cujus solemnitate defertur. Per. Ad Complendum. --Exsultet, Domine, populus tuus in sancti tui commemoratione", + "candidate_score": 0.651383, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_60_62", + "bdc_text": "von sich aus . zuͦ mir keme , wann er brieff minen herren bringt von den eweren . Bitten den herren für und für , das er ob unß halltob unß hallt :", + "psc_chunk_id": "078_Gregorius-I_Liber-sacramentorum_window_581", + "psc_text": "et preces nostras benignus exaudi, ut quod fiducia non habet meritorum, placatio obtineat Hostiarum. Per. Praefatio. --Vere dignum et justum est, aequum et salutare, nos tibi semper et ubique gratias agere. Domine sancte, Pater omnipotens, aeterne Deus, suppliciter implorantes, ut nos ab omnibus peccatis clementer eripias, et a cunctis protegas benignus inimicis. Per Christum. Infra actionem. --Hanc igitur oblationem, Domine, quam tibi offerimus pro peccatis atque offensionibus nostris, ut omnium delictorum nostrorum remissionem consequi mereamur, quaesumus, Domine, ut placatus accipias, diesque nostros in tua pace disponas. 204 Ad Complendum. --Praesta nobis, aeterne Salvator, ut percipientes hoc munere veniam peccatorum, deinceps peccata vitemus. Per Dominum. Alia. --Sancta tua nos, Domine, quaesumus, a peccatis exuant, et coelestis vitae vigore confirment. Per. Orationes tempore belli. Omnipotens et misericors Deus, a bellorum nos, quaesumus, turbine fac quietos, quia bona nobis cuncta praestabis, si pacem dederis et mentis et corporis. Per. Alia. --Omnipotens Deus, Christiani", + "candidate_score": 0.649835, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_61_63", + "bdc_text": "zuͦ mir keme , wann er brieff minen herren bringt von den eweren . Bitten den herren für und für , das er ob unß halltob unß hallt : uns schütze .", + "psc_chunk_id": "078_Gregorius-I_Liber-sacramentorum_window_546", + "psc_text": "Per. Praefatio. --Vere dignum et justum est, aequum et salutare, nos tibi semper et ubique gratias agere, Domine sancte, Pater omnipotens, aeterne Deus: qui sanctificator et institutor es abstinentiae, cujus nullus finis, nullusque est numerus, effunde, quaesumus, super nos, in diebus jejuniorum nostrorum, Spiritum gratiae salutaris, et ab omnibus nos perturbationibus saeculi hujus tua defensione conserva, ut qui Unigeniti tui celebramus adventum, continuum ejus sentiamus auxilium. Per quem Majestatem tuam. Ad Complendum. --Prosint nobis, Domine, sumpta mysteria; pariterque nos et a peccatis exuant, et praesidiis tuae propitiationis attollant. Per Dominum nostrum. SABBATO IN XII LECT. MENSIS X. Deus, qui conspicis quia ex nostra pravitate affligimur, concede propitius ut ex tua visitatione consolemur. Per. Alia. --Concede, quaesumus, omnipotens Deus, ut quia sub peccati jugo ex vetusta servitute deprimimur, exspectata Unigeniti Filii tui nova nativitate liberemur. Qui tecum vivit et regnat Deus. 191 Alia. --Indignos nos, quaesumus, Domine, famulos tuos, quos actionis", + "candidate_score": 0.649424, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_61_63", + "bdc_text": "zuͦ mir keme , wann er brieff minen herren bringt von den eweren . Bitten den herren für und für , das er ob unß halltob unß hallt : uns schütze .", + "psc_chunk_id": "078_Gregorius-I_Liber-sacramentorum_window_564", + "psc_text": "errores tuo semper moderamine dirigamur. Per Dominum nostrum. Alia. --Perpetua, quaesumus, Domine, pace custodi, quos in te sperare donasti. Per Dominum notrum. Alia. --Adesto nobis, misericors Deus, et tuae pietatis nobis propitius dona concede. Per. Alia. --Rege nostras, Domine, propitius voluntates, ut nec propriis iniquitatibus implicentur, nec subdantur alienis. Per Dominum nostrum. Alia. --Comprime, Domine, quaesumus, noxios semper incursus, et salutarem temporibus nostris propitius da quietem. Per. Alia. --Ab omnibus nos defende, quaesumus, Domine, semper adversis, et continuis tuere praesidiis. Per Dominum. Alia. --Da, quaesumus, omnipotens Deus, ut qui infirmitatis nostrae conscii de tua virtute confidimus, sub tua semper pietate gaudeamus. Per Dominum nostrum. Alia. --Fac nos, quaesumus, Domine Deus noster, in tua devotione gaudere, quia perpetua est, et plena felicitas, si bonorum omnium serviamus Auctori. Per. Alia. --Omnipotens sempiterne Deus, fac nos tibi semper et devotam gerere voluntatem, et Majestati tuae sincero corde servire. Per Dominum nostrum. Alia. --Deus,", + "candidate_score": 0.64876, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_61_63", + "bdc_text": "zuͦ mir keme , wann er brieff minen herren bringt von den eweren . Bitten den herren für und für , das er ob unß halltob unß hallt : uns schütze .", + "psc_chunk_id": "078_Gregorius-I_Liber-sacramentorum_window_527", + "psc_text": "Benedictio. --Benedictionis Domini gratia vos semper protegat, et ab omni malo defendat. Amen. Mundet vos 184 ab omni crimine peccatorum, et sibimet placere faciat in aeternum. Amen. Ubique vobis Dominus placatus occurrat, et suae benedictionis opem dignanter attribuat. Amen. Quod ipse praestare dignetur. Ad Complendum. --Tua nos, Domine, medicinalis operatio, et a nostris perversitatibus clementer expediat, et tuis faciat semper inhaerere mandatis. Per. Super populum. --Familiam tuam, quaesumus, Domine, dextera tua perpetuo circumdet auxilio, ut, ab omni pravitate defensa, donis coelestibus prosequatur. Per Dominum nostrum. HEBDOMADA XXIV POST PENTECOSTEN. Largire, quaesumus, Domine, fidelibus tuis indulgentiam placatus et pacem, ut pariter ab omnibus mundentur offensis, et secura tibi mente deserviant. Per. Super oblata. --Coelestem nobis praebeant haec mysteria, quaesumus, Domine, medicinam, et vitia nostri cordis expurgent. Per Dominum nostrum. Praefatio. --Vere dignum et justum est, aequum et salutare, nos tibi semper et ubique gratias agere, Domine sancte, Pater omnipotens, aeterne Deus:", + "candidate_score": 0.648298, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_61_63", + "bdc_text": "zuͦ mir keme , wann er brieff minen herren bringt von den eweren . Bitten den herren für und für , das er ob unß halltob unß hallt : uns schütze .", + "psc_chunk_id": "078_Gregorius-I_Liber-sacramentorum_window_589", + "psc_text": "servire regnare est, protege ab omnibus impugnationibus supplices tuos, ut qui in defensione tua fidimus, nullius hostilitatis arma timeamus. Per. Alia. --Deus, qui misericordiae tuae potentis auxilio, et prospera tribuis, et adversa depellis, universa obstacula quae servis tuis adversantur expugna, ut, remoto terrore bellorum, et libertas secura, et religio sit quieta. Per. Missa pro quacunque tribulatione. Deus infinitae misericordiae, et bonitatis immensae, propitiare iniquitatibus nostris, et omnibus animarum nostrarum medere languoribus, ut, peccatorum nostrorum remissione percepta, semper in tua benedictione laetemur. Per. Super oblata. --Tuere nos, Domine, divinis propitius sacramentis, et, ut his congrue famulemur, eorum praesta potenter effectu. Per eumdem. Benedictio. --Deus, moestorum solatium, tribulatorum refugium, suo vos brachio foveat, et ab imminentibus periculis illaesos miseratus efficiat. Amen. Dexterae suae vos omnipotentis clypeo muniat, et muro suae inexpugnabili fortitudinis ab instanti tribulatione circumtegat. Amen. Iram suae animadversionis a vobis propitiatus avertat, et, portum vobis salutis indulgens, in suae vos", + "candidate_score": 0.648162, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_60_62", + "bdc_text": "von sich aus . zuͦ mir keme , wann er brieff minen herren bringt von den eweren . Bitten den herren für und für , das er ob unß halltob unß hallt :", + "psc_chunk_id": "078_Gregorius-I_Liber-sacramentorum_window_442", + "psc_text": "Per Dominum nostrum. Praefatio. --Vere dignum et justum est, aequum et salutare, nos tibi semper et ubique gratias agere, Domine sancte, Pater omnipotens, aeterne Deus: et gloriosi Ill. martyris pia certamina praecurrendo, cujus honorabilis annua recursione solemnitas, et perpetua semper et nova est, quia et in conspectu tuae Majestatis permanet mors tuorum pretiosa justorum et (590) restaurantur incrementa laetitiae, cum felicitatis aeternae recoluntur exordia. Per Christum. Ad Complendum. --Sancta tua, Domine, in beati Ill. martyris (591) pretiosa passione, quam praeimus, nos refoveant, quibus et jugiter satiamur, et semper desideramus expleri. Per Dominum. Super populum. --Praesta, quaesumus, omnipotens Deus, ut qui sancti martyris tui Ill. solemnia praeimus, ejus etiam virtutes imitemur. Per. Ad Vesperos. --Deus, qui nobis beati Ill. martyris tui natalitia gloriosa praeire concedis, tribue, quaesumus, ejus nos semper et beneficiis praeveniri, et orationibus adjuvari. Per. Alia. --Deus, qui nos beati martyris tui Ill. concedis natalitia praevenire, ejus nos tribue", + "candidate_score": 0.648075, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_61_63", + "bdc_text": "zuͦ mir keme , wann er brieff minen herren bringt von den eweren . Bitten den herren für und für , das er ob unß halltob unß hallt : uns schütze .", + "psc_chunk_id": "078_Gregorius-I_Liber-sacramentorum_window_581", + "psc_text": "et preces nostras benignus exaudi, ut quod fiducia non habet meritorum, placatio obtineat Hostiarum. Per. Praefatio. --Vere dignum et justum est, aequum et salutare, nos tibi semper et ubique gratias agere. Domine sancte, Pater omnipotens, aeterne Deus, suppliciter implorantes, ut nos ab omnibus peccatis clementer eripias, et a cunctis protegas benignus inimicis. Per Christum. Infra actionem. --Hanc igitur oblationem, Domine, quam tibi offerimus pro peccatis atque offensionibus nostris, ut omnium delictorum nostrorum remissionem consequi mereamur, quaesumus, Domine, ut placatus accipias, diesque nostros in tua pace disponas. 204 Ad Complendum. --Praesta nobis, aeterne Salvator, ut percipientes hoc munere veniam peccatorum, deinceps peccata vitemus. Per Dominum. Alia. --Sancta tua nos, Domine, quaesumus, a peccatis exuant, et coelestis vitae vigore confirment. Per. Orationes tempore belli. Omnipotens et misericors Deus, a bellorum nos, quaesumus, turbine fac quietos, quia bona nobis cuncta praestabis, si pacem dederis et mentis et corporis. Per. Alia. --Omnipotens Deus, Christiani", + "candidate_score": 0.64719, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_60_62", + "bdc_text": "von sich aus . zuͦ mir keme , wann er brieff minen herren bringt von den eweren . Bitten den herren für und für , das er ob unß halltob unß hallt :", + "psc_chunk_id": "078_Gregorius-I_Liber-sacramentorum_window_261", + "psc_text": "propitiatus absolve, ut, percepta venia peccatorum, liberis tibi mentibus serviamus. Per Dominum. Alia. --Precibus nostris, quaesumus, Domine, aurem tuae pietatis accommoda, et orationes supplicum, occultorum cognitor, benignus exaudi, ut, te largiente, ad vitam perveniant sempiternam. Per. Alia. --Quaesumus, omnipotens Deus, ut qui (385) nostris fatigamur 93 offensis, et merito nostrae iniquitatis affligimur, pietatis tuae gratiam consequi mereamur. Per Dominum. Ad Missam. Deus, qui nos conspicis in tot perturbationibus non posse subsistere, afflictorum gemitum propitius respice, et mala omnia quae meremur averte. Per. Super oblata. --Offerentium, quaesumus, Domine, vota multiplica, et omnes (386) verae credulitatis instrumentis perlustra. Sicque nobis per hoc sacrificium adesto placatus, ut nos et a peccatis et a periculis omnibus miseratus absolvas. Per Dominum nostrum. Praefatio. --Vere dignum et justum est, aequum et salutare, nos tibi semper et ubique gratias agere, Domine sancte, Pater omnipotens, aeterne Deus: et Majestatem tuam suppliciter exorare, ut non nos nostrae malitiae, sed", + "candidate_score": 0.64693, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_60_62", + "bdc_text": "von sich aus . zuͦ mir keme , wann er brieff minen herren bringt von den eweren . Bitten den herren für und für , das er ob unß halltob unß hallt :", + "psc_chunk_id": "078_Gregorius-I_Liber-sacramentorum_window_338", + "psc_text": "Per Dominum nostrum. Praefatio. --Vere dignum et justum est, aequum et salutare, nos tibi semper et ubique gratias agere, Domine sancte, Pater omnipotens, aeterne Deus: qui dum beati Tiburtii merita gloriosa veneramur, (448) auxilium nobis tuae protectionis adfore deprecamur, (449) quoniam credimus nos per eorum intercessionem qui tibi placuere peccatorum nostrorum veniam impetrare. Per Christum. Ad Complendum. --Sumpsimus, Domine, pignus redemptionis aeternae: sit nobis, quaesumus, interveniente beato Tiburtio martyre tuo, (450) vitae praesentis auxilium pariter et futurae. Per. IDIBUS AUGUSTI.--(451) NATALIS SANCTI HIPPOLYTI MARTYRIS. Sancti martyris tui Hippolyti, Domine, quaesumus, veneranda festivitas salutaris auxilii nobis praestet augmentum. Per. Super oblata. --Respice, Domine, munera populi tui, sanctorum festivitate votiva, et tuae testificatio veritatis nobis proficiat ad salutem. Per Dominum. Praefatio. --Vere dignum et justum est, aequum et salutare, nos tibi semper et ubique gratias agere, Domine sancte, Pater omnipotens, aeterne Deus: et (452) tuam clementiam votis supplicibus implorare, ut beati Hippolyti", + "candidate_score": 0.646632, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_60_62", + "bdc_text": "von sich aus . zuͦ mir keme , wann er brieff minen herren bringt von den eweren . Bitten den herren für und für , das er ob unß halltob unß hallt :", + "psc_chunk_id": "078_Gregorius-I_Liber-sacramentorum_window_580", + "psc_text": "semitis declinemus; sed ad tuam justitiam faciendam nostra semper procedant eloquia. Per. Ad primam. --Dirigere dignare, Domine sancte, Pater omnipotens, aeterne Deus, hodie corda et corpora nostra in opera mandatorum tuorum, ut in hac die ad nullum declinemus peccatum, sed semper quae sancta sunt meditemur, atque opere compleamus, et tuo ubique auxilio muniamur. Per Dominum nostrum Jesum Christum Filium tuum, qui tecum vivit et regnat Deus in unitate ejusdem Spiritus. Missa pro peccatis. Exaudi, quaesumus, Domine, supplicum preces, et confitentium tibi parce peccatis, ut pariter nobis indulgentiam tribuas benignus et pacem. Per Dominum nostrum. Super oblata. --Adesto, nobis quaesumus, Domine, et preces nostras benignus exaudi, ut quod fiducia non habet meritorum, placatio obtineat Hostiarum. Per. Praefatio. --Vere dignum et justum est, aequum et salutare, nos tibi semper et ubique gratias agere. Domine sancte, Pater omnipotens, aeterne Deus, suppliciter implorantes, ut nos ab omnibus peccatis clementer eripias, et a cunctis protegas", + "candidate_score": 0.6464, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_171", + "bdc_text": "in seinem leger die rustung sechen lassen und im gesagt , er solle seinem herrenMelchior Zobel.", + "psc_chunk_id": "078_Gregorius-I_Liber-sacramentorum_window_688", + "psc_text": "Dominum. Deinde a sacerdote dicatur haec Oratio: Domine Deus, (907) qui per apstolum tuum locutus es: INFIRMATUR QUIS IN VOBIS? INDUCAT PRESBYTEROS ECCLESIAE, 236 ET ORENT SUPER EUM, UNGENTES EUM OLEO SANCTO IN NOMINE DOMINI; ET ORATIO FIDEI SALVABIT INFIRMUM, ET ALLEVABIT EUM DOMINUS; ET SI IN PECCATIS EST, DIMITTENTUR EI; cura, quaesumus, Redemptor noster, gratia Spiritus sancti languores istius infirmi, et sua sana vulnera, ejusque dimitte peccata, atque dolores cunctos cordis et corporis expelle, plenamque ei interius exteriusque sanitatem misericorditer redde, ut, ope misericordiae tuae restitutus et sanatus, ad pristina pietatis tuae reparetur officia. Per. Et sic (908) flectat genu vel genua qui est languidus, et stet ad dexteram sacerdotis, et sic decantetur haec Antiphona: Dominus (909) locutus est discipulis suis: IN NOMINE MEO DAEMONIA EJICITE; ET SUPER INFIRMOS MANUS VESTRAS IMPONITE, ET BENE HABEBUNT. Psal. Deus Deorum Dominus locutus est. Et repetit: In nomine meo, etc. Sequitur Oratio.", + "candidate_score": 0.639284, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_170_172", + "bdc_text": "Hat erder Landgraf. innFarner . in seinem leger die rustung sechen lassen und im gesagt , er solle seinem herrenMelchior Zobel. anzoͤgen , das er in haimsuͦchen welle .", + "psc_chunk_id": "078_Gregorius-I_Liber-sacramentorum_window_688", + "psc_text": "Dominum. Deinde a sacerdote dicatur haec Oratio: Domine Deus, (907) qui per apstolum tuum locutus es: INFIRMATUR QUIS IN VOBIS? INDUCAT PRESBYTEROS ECCLESIAE, 236 ET ORENT SUPER EUM, UNGENTES EUM OLEO SANCTO IN NOMINE DOMINI; ET ORATIO FIDEI SALVABIT INFIRMUM, ET ALLEVABIT EUM DOMINUS; ET SI IN PECCATIS EST, DIMITTENTUR EI; cura, quaesumus, Redemptor noster, gratia Spiritus sancti languores istius infirmi, et sua sana vulnera, ejusque dimitte peccata, atque dolores cunctos cordis et corporis expelle, plenamque ei interius exteriusque sanitatem misericorditer redde, ut, ope misericordiae tuae restitutus et sanatus, ad pristina pietatis tuae reparetur officia. Per. Et sic (908) flectat genu vel genua qui est languidus, et stet ad dexteram sacerdotis, et sic decantetur haec Antiphona: Dominus (909) locutus est discipulis suis: IN NOMINE MEO DAEMONIA EJICITE; ET SUPER INFIRMOS MANUS VESTRAS IMPONITE, ET BENE HABEBUNT. Psal. Deus Deorum Dominus locutus est. Et repetit: In nomine meo, etc. Sequitur Oratio.", + "candidate_score": 0.626079, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_171", + "bdc_text": "in seinem leger die rustung sechen lassen und im gesagt , er solle seinem herrenMelchior Zobel.", + "psc_chunk_id": "078_Gregorius-I_Liber-sacramentorum_window_687", + "psc_text": "concede ut medelam tuam non solum in corpore, sed etiam in anima sentiat. Per. Alia. Virtutum coelestium, Deus, qui ab humanis corporibus omnem languorem et omnem infirmitatem praecepti tui potestate depellis, adesto propitius huic famulo tuo Ill., ut, fugatis infirmitatibus, et viribus receptis, nomen sanctum tuum instaurata protinus sanitate benedicat. Per Dominum nostrum. Alia. --Domine sancte, Pater omnipotens, aeterne Deus, qui fragilitatem conditionis nostrae infusa virtutis tuae dignatione confirmas, ut salutaribus remediis pietatis tuae corpora nostra et membra vegetentur, super hunc famulum tuum Ill. propitiatus intende, ut, omni necessitate corporeae infirmitatis exclusa, gratia in eo pristinae sanitatis perfecta reparetur. Per Dominum. Deinde a sacerdote dicatur haec Oratio: Domine Deus, (907) qui per apstolum tuum locutus es: INFIRMATUR QUIS IN VOBIS? INDUCAT PRESBYTEROS ECCLESIAE, 236 ET ORENT SUPER EUM, UNGENTES EUM OLEO SANCTO IN NOMINE DOMINI; ET ORATIO FIDEI SALVABIT INFIRMUM, ET ALLEVABIT EUM DOMINUS; ET SI IN PECCATIS EST, DIMITTENTUR", + "candidate_score": 0.623512, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 8, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "040_Augustinus-Hipponensis_-Auctor-incertus_Ad-fratres-in-eremo-commorantes", + "max_score": 0.676048, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_161_163", + "bdc_text": "ze morgen gessen . Nitt waiß ich , wie man dasselbig verston soll und was sy mitt im gehandelt . Bischoff von Bamberg Weigand von Redwitz. hat den seinen bevolchen , wann der landtgrauff komme , sollen sy sich ergebenVgl. Nr. 2515 , Anm. 3. .", + "psc_chunk_id": "040_Augustinus-Hipponensis_-Auctor-incertus_Ad-fratres-in-eremo-commorantes_window_547", + "psc_text": "Verumtamen quia de his statibus frequentius fratribus nostris canonicis frequens fuit lectio et exhortatio, et in mensa quotidiana disputatio; fortasse in corde dicetis, Taedium est tantum de hoc nobis audire, quia etiam obsequium oportet, ut nos decet, reverendo Valentino episcopo exhibere. Sed non pigeat vos, fratres, me supportare. Quod si taedium vobis esset, ad fratres meos confugiam, qui me audire tota mente et toto affectu desiderant. Nam verbum notum et antiquum, novum aliquando fieri potest. Cibus etiam diu masticatus citius digeritur. Ut ergo, fratres, distinctio trium statuum clarius elucescat, conatus eis accommodemus in hunc modum. In statu poenitentiae caecum reducit Dominus per vias duras, et promittit illi regnum Dei Patris sui. In statu justitiae justum deducit Dominus per vias rectas, et ostendit illi regnum Dei. In statu gloriae justum et sanctum educit Dominus in via mirabili, et introducit eum in regnum Dei. Ecce, fratres, quomodo reducitur caecus de invio ad", + "candidate_score": 0.676048, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_160_162", + "bdc_text": "Zu dessen Haltung s. Nr. 2480 , 29-31 . ze morgen gessen . Nitt waiß ich , wie man dasselbig verston soll und was sy mitt im gehandelt . Bischoff von Bamberg Weigand von Redwitz.", + "psc_chunk_id": "040_Augustinus-Hipponensis_-Auctor-incertus_Ad-fratres-in-eremo-commorantes_window_547", + "psc_text": "Verumtamen quia de his statibus frequentius fratribus nostris canonicis frequens fuit lectio et exhortatio, et in mensa quotidiana disputatio; fortasse in corde dicetis, Taedium est tantum de hoc nobis audire, quia etiam obsequium oportet, ut nos decet, reverendo Valentino episcopo exhibere. Sed non pigeat vos, fratres, me supportare. Quod si taedium vobis esset, ad fratres meos confugiam, qui me audire tota mente et toto affectu desiderant. Nam verbum notum et antiquum, novum aliquando fieri potest. Cibus etiam diu masticatus citius digeritur. Ut ergo, fratres, distinctio trium statuum clarius elucescat, conatus eis accommodemus in hunc modum. In statu poenitentiae caecum reducit Dominus per vias duras, et promittit illi regnum Dei Patris sui. In statu justitiae justum deducit Dominus per vias rectas, et ostendit illi regnum Dei. In statu gloriae justum et sanctum educit Dominus in via mirabili, et introducit eum in regnum Dei. Ecce, fratres, quomodo reducitur caecus de invio ad", + "candidate_score": 0.673895, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_62", + "bdc_text": "Bitten den herren für und für , das er ob unß halltob unß hallt :", + "psc_chunk_id": "040_Augustinus-Hipponensis_-Auctor-incertus_Ad-fratres-in-eremo-commorantes_window_190", + "psc_text": "semper orate pro invicem, ut salvemini. Valde enim servis Dei et solitariis est necessaria oratio, per quam Deus placatur, per quam Deus ad nos inclinatur. Adoraverat enim populus Judaicus vitulum conflatilem, et ait Dominus Moysi: Dimitte ut irascatur furor meus contra eos. Cui Moyses: Quaeso Domine, quiescat ira tua, et esto placabilis super malitiam populi tui (Exod. XXXII, 10-12) . Et ecce placatus est Dominus. O quam grandis est ipsius orationis causa! o quam grande mysterium! Ecce Moyses orabat in monte, et Josue Amalech devincebat. Per orationem Ezechias sanatur, et salutem animae et corporis adipiscitur. Per orationem Saulus Paulus, doctor Gentium, et praedicator orbis terrae effectus est. Obsecro ergo, fratres mei, ut oretis pro invicem, ut salvemini. Deprecor, fratres mei, cum Apostolo, primum omnium fieri obsecrationes, orationes, postulationes et gratiarum actiones. Orate et nolite deficere, et si possibile est, lacrymas fundatis. O quam magnum sacrificium Deo obtulistis vespertinum, lacrymas cum", + "candidate_score": 0.663539, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_42_44", + "bdc_text": "Wir hoffend , es solle yetzund uff dem tag by euchDas Treffen der protestantischen Stadtkantone in Zürich , das auf den 2 . August angesetzt war ; s. Nr. 2515 , Anm. 13 .", + "psc_chunk_id": "040_Augustinus-Hipponensis_-Auctor-incertus_Ad-fratres-in-eremo-commorantes_window_630", + "psc_text": "DE AGENDA POENITENTIA. Pius et misericors Deus, fratres charissimi, ad compunctionem et poenitentiam nos hortatur, dicens: Convertimini ad me in toto corde vestro, in jejunio et fletu et planctu (Joel II, 12); quia nolo mortem peccatoris, sed ut convertatur et vivat (Ezech. XVIII, 23) : et iterum, Noli tardare, inquit propheta, converti ad Dominum, et ne differas de die in diem (Eccli. V, 8) : et iterum, Cum conversus ingemueris, salvus eris (Ezech. XVIII, 27) . Convertimini igitur, charissimi, ad Dominum Deum nostrum, tanquam boni servi ad fidelem Dominum. Humiliemus nos in conspectu Dei, et ploremus ante Deum qui fecit nos. Non dedignemur in hoc saeculo agere poenitentiam, et peccatorum nostrorum precari veniam, ut infernalem evadere possimus poenam, ac ad aeternam pervenire laetitiam. Emendemus ergo nos in jejuniis et vigiliis et caeteris operibus piis, scientes quod cor contritum et humiliatum Deus non spernit (Psal. L, 19): sic enim ait Apostolus,", + "candidate_score": 0.630188, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_5", + "bdc_text": "böswilliges Märchen . gewest deren , die soͤlichs gern saͤchen. Gott hab lob! Der well die luge mitt der warhait gwaltiklich dempfen. So hab ich euch aber by demUnbekannt. , der mir ewern brieffEin nicht erhaltener Brief Bullingers , dessen Empfang Blarer am 27 .", + "psc_chunk_id": "040_Augustinus-Hipponensis_-Auctor-incertus_Ad-fratres-in-eremo-commorantes_window_489", + "psc_text": "O quam abominabile vitium! o quam detestabile crimen! o quam mortiferum damnum! o quam pessimum scelus! o quam inaudibile malum! Ecce enim membrum Christi non solum fornicatur, sed etiam meretrix efficitur. Haec est enim illa immunditia, quam Deus odio summe habet, quam detestantur sancti, quam odiunt beati, quam fugiunt illi qui regnum Dei consequuntur aeternum, quam diligunt illi qui cruciandi et maledicendi sunt cum diabolo et angelis suis. O pessimi Sodomitae, et viri peccatores! o pessimi, attestante Scriptura, Erant Sodomitae pessimi et peccatores coram Domino (Gen. XIII, 13) . Peccator enim dicitur coram Domino, cujus peccatum Deus non dimittit impunitum, et non differt qui differens est poenam. Unde ait, Clamor Sodomorum et Gomorrhaeorum multiplicatus est, peccatum eorum gravatum est nimis (Id. XVIII, 20) . Clamor enim dicitur peccatum, quando non solum cogitatur, sed absque omni timore ad actum perducitur, et in consuetudine multiplicatur. Et tunc Dominus gladium furoris sui extendens,", + "candidate_score": 0.627159, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_4_6", + "bdc_text": "gestifft mährgestifft mähr : böswilliges Märchen . gewest deren , die soͤlichs gern saͤchen. Gott hab lob! Der well die luge mitt der warhait gwaltiklich dempfen. So hab ich euch aber by demUnbekannt. , der mir ewern brieffEin nicht erhaltener Brief Bullingers , dessen Empfang Blarer am 27 . Juli bezeugte ;", + "psc_chunk_id": "040_Augustinus-Hipponensis_-Auctor-incertus_Ad-fratres-in-eremo-commorantes_window_489", + "psc_text": "O quam abominabile vitium! o quam detestabile crimen! o quam mortiferum damnum! o quam pessimum scelus! o quam inaudibile malum! Ecce enim membrum Christi non solum fornicatur, sed etiam meretrix efficitur. Haec est enim illa immunditia, quam Deus odio summe habet, quam detestantur sancti, quam odiunt beati, quam fugiunt illi qui regnum Dei consequuntur aeternum, quam diligunt illi qui cruciandi et maledicendi sunt cum diabolo et angelis suis. O pessimi Sodomitae, et viri peccatores! o pessimi, attestante Scriptura, Erant Sodomitae pessimi et peccatores coram Domino (Gen. XIII, 13) . Peccator enim dicitur coram Domino, cujus peccatum Deus non dimittit impunitum, et non differt qui differens est poenam. Unde ait, Clamor Sodomorum et Gomorrhaeorum multiplicatus est, peccatum eorum gravatum est nimis (Id. XVIII, 20) . Clamor enim dicitur peccatum, quando non solum cogitatur, sed absque omni timore ad actum perducitur, et in consuetudine multiplicatur. Et tunc Dominus gladium furoris sui extendens,", + "candidate_score": 0.624684, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_171", + "bdc_text": "in seinem leger die rustung sechen lassen und im gesagt , er solle seinem herrenMelchior Zobel.", + "psc_chunk_id": "040_Augustinus-Hipponensis_-Auctor-incertus_Ad-fratres-in-eremo-commorantes_window_257", + "psc_text": "totus (Ibid., 5, 6, 10) . Si mundus est totus, quare necesse est ut pedes lavet? Ideo, fratres, attendere debetis, quod hanc mentionem facit Dominus de ablutione Baptismatis: qui ergo lotus est in Baptismate totus, non est necesse nisi ut pedes venialium peccatorum lavet, quibus humana mens obstare non potest, nec infans cujus unius diei vita regnat super terram. Paractis denique et consummatis sacrae coenae sacramentis, factis et ordinatis in eadem coena Apostolis, sacerdotibus communicatis, et lotis eorum pedibus, iterum intravit mensam et ait: Scitis quid fecerim vobis? Si ergo ego Dominus et Magister lavi pedes vestros, et vos debetis alter alterius lavare pedes (Ibid., 12, 14) . Si sum Magister, discite a Magistro; si Dominus, erubescat haec despicere servus; si jam peperci proditori, et vos parcere studeatis; si ante eum genu flexi, humiles ante adversarios estote; si me ab eo permisi osculari, et vos maxillam praebere dignemini; si proditorem", + "candidate_score": 0.62451, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_148_150", + "bdc_text": "Hellt der konig alle an sich , das er grosse theure in Niderlandt und Hollandt machen wurdt . Ist aber hie der stett treffelicher unnd grosser nutz . So nemmend die Hamburger , Lubecker , Rosso kherLesung unsicher .", + "psc_chunk_id": "040_Augustinus-Hipponensis_-Auctor-incertus_Ad-fratres-in-eremo-commorantes_window_413", + "psc_text": "paradiso? Numquid non et mundus submersus fuit, quando abundantes, et in suis abundantiis Deum non cognoscentes perierunt? Numquid non Aegytii abundantes iracundia pleni facti sunt et submersi? Numquid non propter abundantiam idola terrae facta sunt? Numquid non Amalech quia abundabat, id est, invidia plenus, desivit in manu Saül? Numquid non tempore David multa millia interfecti sunt? Numquid non Saül abundans superbus efficitur et ejicitur? Numquid non Herodes Ascalonita jugulatur? Numquid non Herodes tetrarcha sperans in sua abundantia populo satisfacere, qui credebat Joannem esse sanctum et justum, ipsum tamen decollavit? Cogitate, fratres, quid receperit Holofernes, quid Caesar, quid Nero, quid Valentinus, quid Constantinus, quid Decius, quid Julianus? Quid ergo valuit Caesari et Neroni abundantia? quid Assuero pecunia? quid Antiocho simulata et palliata poenitentia? Colamus ergo Christum pauperem in praesenti, ut simus divites in futuro. Comes enim divitiarum superbia et luxuria est. Amemus ergo, o fratres, summam Christi et Apostolorum paupertatem; ne", + "candidate_score": 0.613078, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_67", + "bdc_text": "doͤrffern WolmatingenWollmatingen , heute Stadtteil von Konstanz. , etc. , um Man schlecht . . .", + "psc_chunk_id": "040_Augustinus-Hipponensis_-Auctor-incertus_Ad-fratres-in-eremo-commorantes_window_489", + "psc_text": "O quam abominabile vitium! o quam detestabile crimen! o quam mortiferum damnum! o quam pessimum scelus! o quam inaudibile malum! Ecce enim membrum Christi non solum fornicatur, sed etiam meretrix efficitur. Haec est enim illa immunditia, quam Deus odio summe habet, quam detestantur sancti, quam odiunt beati, quam fugiunt illi qui regnum Dei consequuntur aeternum, quam diligunt illi qui cruciandi et maledicendi sunt cum diabolo et angelis suis. O pessimi Sodomitae, et viri peccatores! o pessimi, attestante Scriptura, Erant Sodomitae pessimi et peccatores coram Domino (Gen. XIII, 13) . Peccator enim dicitur coram Domino, cujus peccatum Deus non dimittit impunitum, et non differt qui differens est poenam. Unde ait, Clamor Sodomorum et Gomorrhaeorum multiplicatus est, peccatum eorum gravatum est nimis (Id. XVIII, 20) . Clamor enim dicitur peccatum, quando non solum cogitatur, sed absque omni timore ad actum perducitur, et in consuetudine multiplicatur. Et tunc Dominus gladium furoris sui extendens,", + "candidate_score": 0.606899, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 9, + "cf_id": "cf016", + "work_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1", + "max_score": 0.675543, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_161_163", + "bdc_text": "ze morgen gessen . Nitt waiß ich , wie man dasselbig verston soll und was sy mitt im gehandelt . Bischoff von Bamberg Weigand von Redwitz. hat den seinen bevolchen , wann der landtgrauff komme , sollen sy sich ergebenVgl. Nr. 2515 , Anm. 3. .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_843", + "psc_text": "consumaret A perierant Cml 14 quia] quasi E 15 est finis DF 16 consumatio AB 20 cirografum A cyrographum cet. decreta BmlCml 21 suffixit BCftav renouaret a culpa, quasi sanctificatio, quomodo eum sanctificaret ad gratiam. hic ergo titulus, hoc principium. cap. 2 § 1 Beatus qui intellegit super eg enum et pauperem paupere . aperi aures tuas, qui incipis saoramenta sacramenta dominicae cognoscere passionis. ideo tibi dicitur: qui habet aures audiendi audiat. ideo surdo illi et muto aures et labia tetigit dominus in euangelio, ut sciret quid audiret in mysterio, quid etiam loqueretur et quando loqueretur. neque enim otiose scriptum est: dominus mihi dedit linguam eruditionis, ut scirem quando oporteat sermonem dicere. scire ergo debes quid audias, scire quid loqui debeas, scire etiam quando loqui debeas. cap. 3 § 1 Audi ergo dicentem: beatus qui intellegit super egenum et pauperem paupere . beatus quidem qui compatitur pauperi, qui haurit eius", + "candidate_score": 0.675543, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_161_163", + "bdc_text": "ze morgen gessen . Nitt waiß ich , wie man dasselbig verston soll und was sy mitt im gehandelt . Bischoff von Bamberg Weigand von Redwitz. hat den seinen bevolchen , wann der landtgrauff komme , sollen sy sich ergebenVgl. Nr. 2515 , Anm. 3. .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_832", + "psc_text": "AmlBml 17 ergo] enim fJ pr. in om. fJ, add. uentre fiav 19 alii] add. bene fiav 22 perscripta B 23 et om. av 24 legis om. DF 27 pr. qui] quae flatl lex sunt] quia ex uno sunt « alt qvi om. AC incognita cod. Oxon. 214 cognitae C cognita eel. au 15* praecepta conseruant. ergo quasi gentilis populi congregator personam nostram suscepit hoc loco Christus, ut diceret facere se legem in medio cordis sui. siquidem populus nationum legem quam non audiuit impleuit, ut agnosceret Christum, quem populus Iudaeorum qui legem acceperat non recepit nec cognoscendum putauit, quia scriptum est: agnouit bos possessorem suum et asinus praesepe domini sui; § 5 Israel autem mp non cognouit. hc ergo credentium uenter est in quo spiritus sanctus operatur et eum semine spiritali implere consueuit, sicut testificatur in euangelio dominus Iesus, qui ait: qui credit in me, sicut dicit scriptura, flumina de", + "candidate_score": 0.670009, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_197_199", + "bdc_text": "und kain botschafft konnen haben. Waiß nitt , wann ich zuͦ disem ouch boten gehaben mag. Ich lyg noch innZu Blarers Krankheit s. oben Anm. 17. . Wellt imder Angelegenheit :", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_633", + "psc_text": "17 maledictio Bml 18 remittat peccatum tuum {ł 19 tuus] tu uis(tn ras.)B tuus(us in ras.)C tuiv . esse om.{J debeas] delicti B et ow. B{i coacerbare scripsi coaceruare codd. av 23debeat {J curabilis$ et in mj. a 27 medicum] add. te fJav profiteris] add. in a confiteris in fł ueritatis est quod. retorques, temporis non est; peccatori enim dixit deus: quare t u enarras iustitias meas? usurpasti tibi ut de lege arguas, qui contra legem ipse stetisti. quid lacrimarum tempus amittis ? quid concertando uanos sermones aut audis aut loqueris, cum tibi scriptum sit: non accipias auditum uanum, cum legeris in euangelio pro omni sermone otioso iudicium esse subeundum? etsi alius lcquitur, tace, etsi alius conuiciatur, aurem tuam obstrue. cap. 47 § 1 Dauid tacendo uicit aduersarios suos et, quia sicut mutus factus est, uocem recepit, quia conuersus ad dominum loquebatur dicens: quoniam in te, domine, speraui; tu e", + "candidate_score": 0.663771, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_197_199", + "bdc_text": "und kain botschafft konnen haben. Waiß nitt , wann ich zuͦ disem ouch boten gehaben mag. Ich lyg noch innZu Blarers Krankheit s. oben Anm. 17. . Wellt imder Angelegenheit :", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_176", + "psc_text": "aegrotos: quid ipse habuit quod doleret ? audiamus etiam Esaiae testimonium: pro n o b 1 s, inquit, dolet, et nos aestimauimus eum esse in doloribus. § 3 expressit medici affectum, qui, etiamsi ipse nullum uulnus habuit quod doleret, tamen conpassus est uulneratis. hoc igitur in psalmo dominus exprobrat Iudaeis: 'ego propter uos pauper, ego pro uobis dolens, et uos mihi manus impias intulistis dicentes: tollamus iustum, quia inutilis est nobis. iniciamus lignum in panem eius'. bene panem dicit pro carne eius; ille alimentum detulit, isti pro beneficio retulere supplicium. § 4 non mirum ergo si esuriunt, qui sibi uitae aeternae alimoniam denegarunt. pulchre etiam duo ista iunxerunt: iniciamus lignum in panem eius; nesciebant quid loquerentur Iudaei et mysterium loquebantur. paradisum nobis crux reddidit Christi; hoc est lignum, quod Adae dominus demonstrauit dicens de ligno uitae, quod esset in medio paradisi, edendum, de ligno autem scientiae boni et mali non", + "candidate_score": 0.655035, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_61_63", + "bdc_text": "zuͦ mir keme , wann er brieff minen herren bringt von den eweren . Bitten den herren für und für , das er ob unß halltob unß hallt : uns schütze .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_697", + "psc_text": "Ergo et si infirmus es ora et si fortis es ora; infirmus pro te oras, fortis pro inimico tuo oras. bonum scutum infirmitatis oratio; tu oras et dominus te protegit. bonum scutum etiam triumphantis, ut inimicum tuum, quem possis ferire, defendas, ne ab aliquo trucidetur et, quod est maius, a Christo, qui dixit: § 2 mihi uindictam, ego retribuam. haec est oratio quae in sinum conuertitur deprecantis, fructum referens eorum quae uoluit impetrare, ut dona in eius animam ac mentem recurrant quae poposcit a domino, sicut in posterioribus hic idem propheta te docuit dicens: sic benedicam te in uita mea et in nomine tuo leuabo manus meas. tam- § 3 quam adipe et pinguedine repleatur anima m e a. ipse est sinus animae secretum orationis eius, penetralia uoluntatis et quaedam recurrentium uotorum intima receptacula. unde et iusti in Abrahae sinu requiescere leguntur, quod in eius gratia, in eius requie, in", + "candidate_score": 0.650569, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_197_199", + "bdc_text": "und kain botschafft konnen haben. Waiß nitt , wann ich zuͦ disem ouch boten gehaben mag. Ich lyg noch innZu Blarers Krankheit s. oben Anm. 17. . Wellt imder Angelegenheit :", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_175", + "psc_text": "A honorificentium B 15 conditionem codd. av asscriberet A ascriberet Bftv 16 ausisse ABCml 19 ipsos pav 20 fuisse tantis flav fuisse] suis ee (ee in ras.) B 21 hii C 22 acerbandam scripsi aceruandam codd. av 27 dixerit] add. et v certe illum diuitem dixisti; quomodo idem diues et pauper est? audiamus testimonium Pauli: scitis, inquit, gratiam domini nostri Iesu Christi, quia propter uos pauper factus est, cum diues esset, ut uos eius inopia ditarem i ni. § 2 ueni et tu, Esaias, interpretare nobis, quomodo se dolentem dixerit Christus, qui dolores uulnerum sanare consueuit. medicus uenit, ut curaret aegrotos: quid ipse habuit quod doleret ? audiamus etiam Esaiae testimonium: pro n o b 1 s, inquit, dolet, et nos aestimauimus eum esse in doloribus. § 3 expressit medici affectum, qui, etiamsi ipse nullum uulnus habuit quod doleret, tamen conpassus est uulneratis. hoc igitur in psalmo dominus exprobrat Iudaeis:", + "candidate_score": 0.647637, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_198", + "bdc_text": "Ich lyg noch innZu Blarers Krankheit s. oben Anm. 17. .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_633", + "psc_text": "17 maledictio Bml 18 remittat peccatum tuum {ł 19 tuus] tu uis(tn ras.)B tuus(us in ras.)C tuiv . esse om.{J debeas] delicti B et ow. B{i coacerbare scripsi coaceruare codd. av 23debeat {J curabilis$ et in mj. a 27 medicum] add. te fJav profiteris] add. in a confiteris in fł ueritatis est quod. retorques, temporis non est; peccatori enim dixit deus: quare t u enarras iustitias meas? usurpasti tibi ut de lege arguas, qui contra legem ipse stetisti. quid lacrimarum tempus amittis ? quid concertando uanos sermones aut audis aut loqueris, cum tibi scriptum sit: non accipias auditum uanum, cum legeris in euangelio pro omni sermone otioso iudicium esse subeundum? etsi alius lcquitur, tace, etsi alius conuiciatur, aurem tuam obstrue. cap. 47 § 1 Dauid tacendo uicit aduersarios suos et, quia sicut mutus factus est, uocem recepit, quia conuersus ad dominum loquebatur dicens: quoniam in te, domine, speraui; tu e", + "candidate_score": 0.647339, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_215", + "bdc_text": "Erit autem , quando et istęc et alia id genus a luce arguentur Vgl. 1 Kor 4 , 5. .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_442", + "psc_text": "lumen uideatur offundere nec tenere. cap. 65 § 1 Sit ergo nobis semper in corde et ore meditatio sapientiae et lingua tua loquatur iudicium, lex dei tui in corde sit tuo. ideo tibi dicit scriptura: loqueris in i 11 i s sedens in domo, ambulans in uia, dormitans, resurgens. loquamur ergo dominum Iesum, quia ipse est sapientia, ipse est uerbum et uerbum dei. 1 cf. Phil. 3, 21 4 cf. Luc. 1, 35 9 Ps. 36, 30 10 1 Cor. 15, 48 17 *Eccli. 27,11 (12) 22 cf. Ps. 36, 30 24 *Deut. 6, 7 2 conformes fierent B dicere in mg. m2D 4 paria « 7 super BC 8 lux A affectus B aspectus cet. av est scriptum B 9 est om. F eo] et DF 10 spiritualis DFa et terrenus F 12 alt. caelestes Bml 13 ideo F redemptoris ftav 14 meditabitur Fml 15 nec ftav abhorret Bm2Cftav", + "candidate_score": 0.645878, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_3_5", + "bdc_text": "s. Nr. 2508 , 26-30 . gestifft mährgestifft mähr : böswilliges Märchen . gewest deren , die soͤlichs gern saͤchen. Gott hab lob! Der well die luge mitt der warhait gwaltiklich dempfen. So hab ich euch aber by demUnbekannt. , der mir ewern brieffEin nicht erhaltener Brief Bullingers , dessen Empfang Blarer am 27 .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_529", + "psc_text": "Cml 26 ingratus] add. sed fJ nam av uerecumda D 28 **uelamus B releuamus in ras. C subleuamus fJa leuamus v hominum se committeret potestati, qui mensuram ultionis frequenter excederent. miseretur itaque qui nescit errare, non miseretur qui erroris est particeps. cap. 15 § 1 Nec fefellit sanctum Dauid fides sua, sed in ipsa quoque offensione gratiam diuinae miserationis emeruit. nam qui proposuerat mortem triduo exercere in terra, ne unum quidem diem passus est praeterire, sed ad horam prandii libenter indulsit et, ut uerbo scripturae utar, habuit paenitentiam super maitiam malitiam . uide quomodo te scriptura hortatur, ut et tu paenitentiam non refugias, si sequaris deum quem sequi debes. § 2 bene addidit super malitiam', quia uidetur omnis dura esse uindicta. ideo et dies iudicii dies dicitur mala, de qua beatus est qui per deum liberatur, ut scriptum est: in die mala liberabit eum dominus. et dixit, inquit, angelo dominus,", + "candidate_score": 0.645769, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_196_198", + "bdc_text": "hab ich vor ettlichen tagen gehaptbereit gehabt . und kain botschafft konnen haben. Waiß nitt , wann ich zuͦ disem ouch boten gehaben mag. Ich lyg noch innZu Blarers Krankheit s. oben Anm. 17. .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_175", + "psc_text": "A honorificentium B 15 conditionem codd. av asscriberet A ascriberet Bftv 16 ausisse ABCml 19 ipsos pav 20 fuisse tantis flav fuisse] suis ee (ee in ras.) B 21 hii C 22 acerbandam scripsi aceruandam codd. av 27 dixerit] add. et v certe illum diuitem dixisti; quomodo idem diues et pauper est? audiamus testimonium Pauli: scitis, inquit, gratiam domini nostri Iesu Christi, quia propter uos pauper factus est, cum diues esset, ut uos eius inopia ditarem i ni. § 2 ueni et tu, Esaias, interpretare nobis, quomodo se dolentem dixerit Christus, qui dolores uulnerum sanare consueuit. medicus uenit, ut curaret aegrotos: quid ipse habuit quod doleret ? audiamus etiam Esaiae testimonium: pro n o b 1 s, inquit, dolet, et nos aestimauimus eum esse in doloribus. § 3 expressit medici affectum, qui, etiamsi ipse nullum uulnus habuit quod doleret, tamen conpassus est uulneratis. hoc igitur in psalmo dominus exprobrat Iudaeis:", + "candidate_score": 0.642692, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_93_95", + "bdc_text": "s. Zürich StA , A 177 , Nr. 16 . A diA di : Am Tag. 22 .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_719", + "psc_text": "v ait fta et A in euangelio dixit (dicit Cml) et (in euang. dixit s. I. B) BC dixit v parauero BCflav 15 accersam v 17 uos om. Bfiav .18 resurgitis B et eras. B, om. C 20 a secundo] ascendo B 21 assidem AC assidet B, s. scr. uel axem BC apsidem et om. fia 22 et] add. in BC j sumitatem AB caelomm fJav quod ut uid. C monentur ABml mouetur BmlC ascendit BCml 23 mansionum] add. et a alt. numerus] add. et fJ (et numerus Fml) cap. 18 § 1 Ecce, inquit, ueteres posuisti dies meos. alius habet: palaestas posuisti dies meos. sisecundum Septuaginta uiros 'ueteres' accipimus 'dies', hoc est: secundum ueterem hominem intellegimus exactos. sed uetus homo noster affixus estcruci; ergo et uetus dies praeteriit, nouus uenit. alius enim dies hominis, alius dies Christi quem Abraham uidit et gauisus est, de quo et Dauid ait: §", + "candidate_score": 0.637538, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_204_206", + "bdc_text": "- Gemeint ist die bei Ulm beschlagnahmte Post ; s. Nr. 2514 und Anm. 42 . posten hat man under anderm funden briefSiehe oben Anm. d. .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_156", + "psc_text": "14 Ps. 44, 2 16 cf. Rom. 2,2 17 *Ioh. 5, 29 25 cf. Ps. 142, 2 2 ibi] tibi DF 4 epistola codd. av 5 inscripta estis B 8 scriptura] tabula (ia, in mg. scriptura a 10 uenias in die (s. scr. m2 ueniat dies 0) bCft 12 q (del.) cur A quur B et om. fJau 14 »os B 19 male fJau 20. 21 daniel (t (av) 20 uita aeterna AB alt. in om. BC 21 daniehl C 23 unde om. DFa 24 pr. aut del. C, alt. om. tc 25 uitiorum] add. et Cm2 27 timere domini f3 28 prodent BC pudor, quae confusio erit, cum, qui alios profitebar docere, ipse in eo deprehendar in quo alios arguebam! cap. 54 § 1 Et ideo quoniam et saluator duo genera resurrectionis posuit et Iohannes in Apocalypsi dicens: beatus qui habet partem in prima resurrectione — isti enim sine", + "candidate_score": 0.637165, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_198", + "bdc_text": "Ich lyg noch innZu Blarers Krankheit s. oben Anm. 17. .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_636", + "psc_text": "1 Ps. 49,17 5 *Ex. 23, 1 6 cf. Matth. 12, 36 11 *Ps. 37, 16—17 23 ♦xMich. 7, 8 2 ennarras AC 3 usurpas {la arguis Cml 4 fecisti fiav 7 in iudidum fJ 9 aduersarius Bml 11 aperui C 12 me. om. B (tute b) Ofł quando DFa 16 isti F qui* B qui F 17 loquar fJ 19 qui (l 20 exsultare Ev 22 quia] qui Bml gratia tua F 23 librum ABCml micheae(-e) codd. (a) 24 sed] si (i in ras.) F 25 infirmitas B si] sed D desit p 26 ab ea non surgendi om. BC eo fJ non om. {l pr. resurbendi v habe - surgendi om. Afia cap. 48 § 1 Dixit ergo Dauid in corde suo, petens ut exaudiretur a domino et ut non exultarent in eum eius inimici, petens etiam ut in conuersionis suae proposito permaneret, ne, dum propositi sui gressus", + "candidate_score": 0.635238, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_161", + "bdc_text": "ze morgen gessen . Nitt waiß ich , wie man dasselbig verston soll und was sy mitt im gehandelt .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_843", + "psc_text": "consumaret A perierant Cml 14 quia] quasi E 15 est finis DF 16 consumatio AB 20 cirografum A cyrographum cet. decreta BmlCml 21 suffixit BCftav renouaret a culpa, quasi sanctificatio, quomodo eum sanctificaret ad gratiam. hic ergo titulus, hoc principium. cap. 2 § 1 Beatus qui intellegit super eg enum et pauperem paupere . aperi aures tuas, qui incipis saoramenta sacramenta dominicae cognoscere passionis. ideo tibi dicitur: qui habet aures audiendi audiat. ideo surdo illi et muto aures et labia tetigit dominus in euangelio, ut sciret quid audiret in mysterio, quid etiam loqueretur et quando loqueretur. neque enim otiose scriptum est: dominus mihi dedit linguam eruditionis, ut scirem quando oporteat sermonem dicere. scire ergo debes quid audias, scire quid loqui debeas, scire etiam quando loqui debeas. cap. 3 § 1 Audi ergo dicentem: beatus qui intellegit super egenum et pauperem paupere . beatus quidem qui compatitur pauperi, qui haurit eius", + "candidate_score": 0.633812, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_44_46", + "bdc_text": "s. Nr. 2515 , Anm. 13 . etwas guͦts aussgericht werden und die sachen ettwas bessern . Das ewer AidgnossenDie durch die Neun Orte zurückgerufenen eidgenössischen Söldner ;", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_176", + "psc_text": "aegrotos: quid ipse habuit quod doleret ? audiamus etiam Esaiae testimonium: pro n o b 1 s, inquit, dolet, et nos aestimauimus eum esse in doloribus. § 3 expressit medici affectum, qui, etiamsi ipse nullum uulnus habuit quod doleret, tamen conpassus est uulneratis. hoc igitur in psalmo dominus exprobrat Iudaeis: 'ego propter uos pauper, ego pro uobis dolens, et uos mihi manus impias intulistis dicentes: tollamus iustum, quia inutilis est nobis. iniciamus lignum in panem eius'. bene panem dicit pro carne eius; ille alimentum detulit, isti pro beneficio retulere supplicium. § 4 non mirum ergo si esuriunt, qui sibi uitae aeternae alimoniam denegarunt. pulchre etiam duo ista iunxerunt: iniciamus lignum in panem eius; nesciebant quid loquerentur Iudaei et mysterium loquebantur. paradisum nobis crux reddidit Christi; hoc est lignum, quod Adae dominus demonstrauit dicens de ligno uitae, quod esset in medio paradisi, edendum, de ligno autem scientiae boni et mali non", + "candidate_score": 0.63355, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_46_48", + "bdc_text": "Das ewer AidgnossenDie durch die Neun Orte zurückgerufenen eidgenössischen Söldner ; s. zuletzt Nr. 2505 und Anm. 48 . nitt widerum haim wellend , bringt by ettlichen sorg , es moͤchte vyl und gros ß unrat verursachen .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_176", + "psc_text": "aegrotos: quid ipse habuit quod doleret ? audiamus etiam Esaiae testimonium: pro n o b 1 s, inquit, dolet, et nos aestimauimus eum esse in doloribus. § 3 expressit medici affectum, qui, etiamsi ipse nullum uulnus habuit quod doleret, tamen conpassus est uulneratis. hoc igitur in psalmo dominus exprobrat Iudaeis: 'ego propter uos pauper, ego pro uobis dolens, et uos mihi manus impias intulistis dicentes: tollamus iustum, quia inutilis est nobis. iniciamus lignum in panem eius'. bene panem dicit pro carne eius; ille alimentum detulit, isti pro beneficio retulere supplicium. § 4 non mirum ergo si esuriunt, qui sibi uitae aeternae alimoniam denegarunt. pulchre etiam duo ista iunxerunt: iniciamus lignum in panem eius; nesciebant quid loquerentur Iudaei et mysterium loquebantur. paradisum nobis crux reddidit Christi; hoc est lignum, quod Adae dominus demonstrauit dicens de ligno uitae, quod esset in medio paradisi, edendum, de ligno autem scientiae boni et mali non", + "candidate_score": 0.633317, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_45_47", + "bdc_text": "etwas guͦts aussgericht werden und die sachen ettwas bessern . Das ewer AidgnossenDie durch die Neun Orte zurückgerufenen eidgenössischen Söldner ; s. zuletzt Nr. 2505 und Anm. 48 .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_856", + "psc_text": "in resurrectionem iudicii. iudicabuntur ergo qui male egerunt et ideo mala dies et aspera ab ipso iudice nuncupatur, ut scias, quia ipse nobis compatitur in euangelio qui compassus est in prophetis. cap. 8 § 1 Sed etiam sic possumus accipere in die mala, est in tempore malo; mundus enim in malo positus est et ideo mali dies istius mundi et abundat diei malitia sua. non mediocre est, ut hic liberemur ab insidiis peccatoris. qui fuerit hic liber a crimine, ibi erit liber a poena et seueritatem iudicii subire non poterit. cap. 9 § 1 Et ideo uotis opus est et precibus cotidianis et aduocatione principis sacerdotum, de quo dicit Iohannes euangelista: aduocatum habemus ad patrem dominum Iesum, et ipse est deprecatio pro peccatis nostris. hic ergo aduocatus noster et deprecatio pro peccatis totius saeculi 1 cf. Luc. 15, 4—5 5 cf. Rom. 2,16 11 *Ioh. 5, 28-29 19 Ps. 40,", + "candidate_score": 0.632732, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_93_95", + "bdc_text": "s. Zürich StA , A 177 , Nr. 16 . A diA di : Am Tag. 22 .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_377", + "psc_text": "22 20 Esai. 5, 8 22 *Apoc. 8,13 25 cf. Ex. 3, 8 26 cf. Ps. 18,11 27 *Esai. 35,10 3 sinagoga AB 6 diligitis me Fml 7 ergo om. F peccuniam C sinagoga A 9 pr. non] eis F, sed del., 0m. B iesit bet a 11 suo om. fJ 13 habundat AC 14 ideoque BCfJav 17 addit v 20 numquit A 22 ue tiF 23 pr. est] add. uerbum Bm2Cv 24 amaritudibus A 25 lac et mel fJ habet Cm2v 26 boni suauitatem] bonitatem fJ supra BCftav 27 fugiet fJa, gemitns et tristitia fiav. suauitatis gratia amaritudinem humanae fragilitatis excludet. et alibi: et delebit omnem lacrimam de oculis eorum et mors non erit amplius neque luctus. accipe etiam lactis nitorem: et non indigebunt lucerna et lumine solis; ipse enim dominus inlumina bit super illos et regnabunt in saecula saec u 10 r u m. cap. 46 § 1", + "candidate_score": 0.6309, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_211_213", + "bdc_text": "Des man gar ubel zuͦfriden gewesen . Und hat inen gesagt , sy sollind gedencken und disen stenden ouch siben lichen , oder wa nitt , muͤssind sydie Schmalkaldener . boͤssis thainnämlich die Fugger und Welser bestrafen. .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_193", + "psc_text": "sibiF 29 offenditur Aml BCml ostenditur ex offenditur Am2 somno sensus se Bm2Cv corporis relaxauerit, peccatum recurrit. semper nobis error noster tamquam malus exactor occurrit uel tamquam inprobus faenerator conueniens debitorem. § 3 unde dominus ait: qui facit peccatum seruus est peccati. sed mstus iustus nouit, quemadmodum peccatorum suorum uincula dissoluat, nec expectat accusatorem, sed praeuenit, ut confitendo suum alleuet omne delictum, ne habeat quod aduersarius criminetur. ideoque scriptura tibi dicit: iustus in principio sermonis accusator est sui; uocem enim eripit aduersario et quasi dentes quosdam para- § 4 tos ad praedam criminationis infestae peccatorum suorum confessi- one constnngit constringit . dixit ludas bcanoth Scarioth , ut delinqueret sibi — quid dixit? —: quem osculatus fuero ipse est; tenete eum. hoc ( lixit dixit et se ipse proprio ore egit in mortem. quantos putamus in ipso fuisse tortores, ut sibi ipse tam grauis poenae exactor incumberet et semet ipse laqueo", + "candidate_score": 0.63019, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_45_47", + "bdc_text": "etwas guͦts aussgericht werden und die sachen ettwas bessern . Das ewer AidgnossenDie durch die Neun Orte zurückgerufenen eidgenössischen Söldner ; s. zuletzt Nr. 2505 und Anm. 48 .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_176", + "psc_text": "aegrotos: quid ipse habuit quod doleret ? audiamus etiam Esaiae testimonium: pro n o b 1 s, inquit, dolet, et nos aestimauimus eum esse in doloribus. § 3 expressit medici affectum, qui, etiamsi ipse nullum uulnus habuit quod doleret, tamen conpassus est uulneratis. hoc igitur in psalmo dominus exprobrat Iudaeis: 'ego propter uos pauper, ego pro uobis dolens, et uos mihi manus impias intulistis dicentes: tollamus iustum, quia inutilis est nobis. iniciamus lignum in panem eius'. bene panem dicit pro carne eius; ille alimentum detulit, isti pro beneficio retulere supplicium. § 4 non mirum ergo si esuriunt, qui sibi uitae aeternae alimoniam denegarunt. pulchre etiam duo ista iunxerunt: iniciamus lignum in panem eius; nesciebant quid loquerentur Iudaei et mysterium loquebantur. paradisum nobis crux reddidit Christi; hoc est lignum, quod Adae dominus demonstrauit dicens de ligno uitae, quod esset in medio paradisi, edendum, de ligno autem scientiae boni et mali non", + "candidate_score": 0.629734, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_203_205", + "bdc_text": "] In den nidergleytenbeschlagnahmten . - Gemeint ist die bei Ulm beschlagnahmte Post ; s. Nr. 2514 und Anm. 42 .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_156", + "psc_text": "14 Ps. 44, 2 16 cf. Rom. 2,2 17 *Ioh. 5, 29 25 cf. Ps. 142, 2 2 ibi] tibi DF 4 epistola codd. av 5 inscripta estis B 8 scriptura] tabula (ia, in mg. scriptura a 10 uenias in die (s. scr. m2 ueniat dies 0) bCft 12 q (del.) cur A quur B et om. fJau 14 »os B 19 male fJau 20. 21 daniel (t (av) 20 uita aeterna AB alt. in om. BC 21 daniehl C 23 unde om. DFa 24 pr. aut del. C, alt. om. tc 25 uitiorum] add. et Cm2 27 timere domini f3 28 prodent BC pudor, quae confusio erit, cum, qui alios profitebar docere, ipse in eo deprehendar in quo alios arguebam! cap. 54 § 1 Et ideo quoniam et saluator duo genera resurrectionis posuit et Iohannes in Apocalypsi dicens: beatus qui habet partem in prima resurrectione — isti enim sine", + "candidate_score": 0.629536, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_209", + "bdc_text": "erfaren und erlernet , das die gemelten dem kaiser gelichengeliehen .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_1290", + "psc_text": "eius receptionem suae audierint et putauerint exsequendum, ne ab illius domus aedificatae in petra firmitate degenerent. cap. 7 § 1 H o c, inquit, uidentes reges terrae congregati sunt et transierunt in unum; ipsi uidentes tun tunc cad rn i rat i sunt. boni reges, qui sui corporis possunt se praebere rectores, ab ipsa patriarchae Abrahae origine et institutione manantes, qui docuit peccatum posse superari, ideo uerus rex, qui flagitiis esse nesciuit obnoxius, in quo culpae et erroris inlecebra regnare non potuit. unde et dictum est ad huiusmodi uirum afiliisHet: rex a deo tu es no b is. § 2 tales ergo reges terrae, qui carni imperitarent, congregati sunt, ut in uno essent corde et in uno spiritu, sicut legimus, quia multitudo credentium habebat unam animam et cor unum et non erat in his aliqua separatio. hi sunt qui transierunt in unum non tam locum quam in eundem 6 cf.", + "candidate_score": 0.627571, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_43_45", + "bdc_text": "August angesetzt war ; s. Nr. 2515 , Anm. 13 . etwas guͦts aussgericht werden und die sachen ettwas bessern .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_856", + "psc_text": "in resurrectionem iudicii. iudicabuntur ergo qui male egerunt et ideo mala dies et aspera ab ipso iudice nuncupatur, ut scias, quia ipse nobis compatitur in euangelio qui compassus est in prophetis. cap. 8 § 1 Sed etiam sic possumus accipere in die mala, est in tempore malo; mundus enim in malo positus est et ideo mali dies istius mundi et abundat diei malitia sua. non mediocre est, ut hic liberemur ab insidiis peccatoris. qui fuerit hic liber a crimine, ibi erit liber a poena et seueritatem iudicii subire non poterit. cap. 9 § 1 Et ideo uotis opus est et precibus cotidianis et aduocatione principis sacerdotum, de quo dicit Iohannes euangelista: aduocatum habemus ad patrem dominum Iesum, et ipse est deprecatio pro peccatis nostris. hic ergo aduocatus noster et deprecatio pro peccatis totius saeculi 1 cf. Luc. 15, 4—5 5 cf. Rom. 2,16 11 *Ioh. 5, 28-29 19 Ps. 40,", + "candidate_score": 0.627345, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_212_214", + "bdc_text": "Und hat inen gesagt , sy sollind gedencken und disen stenden ouch siben lichen , oder wa nitt , muͤssind sydie Schmalkaldener . boͤssis thainnämlich die Fugger und Welser bestrafen. . Per amicitiam nostram te adiuro , ut ne cuiquam mortalium quicquam de hoc isto quidem tempore - idque non ob leves caussas .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_193", + "psc_text": "sibiF 29 offenditur Aml BCml ostenditur ex offenditur Am2 somno sensus se Bm2Cv corporis relaxauerit, peccatum recurrit. semper nobis error noster tamquam malus exactor occurrit uel tamquam inprobus faenerator conueniens debitorem. § 3 unde dominus ait: qui facit peccatum seruus est peccati. sed mstus iustus nouit, quemadmodum peccatorum suorum uincula dissoluat, nec expectat accusatorem, sed praeuenit, ut confitendo suum alleuet omne delictum, ne habeat quod aduersarius criminetur. ideoque scriptura tibi dicit: iustus in principio sermonis accusator est sui; uocem enim eripit aduersario et quasi dentes quosdam para- § 4 tos ad praedam criminationis infestae peccatorum suorum confessi- one constnngit constringit . dixit ludas bcanoth Scarioth , ut delinqueret sibi — quid dixit? —: quem osculatus fuero ipse est; tenete eum. hoc ( lixit dixit et se ipse proprio ore egit in mortem. quantos putamus in ipso fuisse tortores, ut sibi ipse tam grauis poenae exactor incumberet et semet ipse laqueo", + "candidate_score": 0.624443, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_211_213", + "bdc_text": "Des man gar ubel zuͦfriden gewesen . Und hat inen gesagt , sy sollind gedencken und disen stenden ouch siben lichen , oder wa nitt , muͤssind sydie Schmalkaldener . boͤssis thainnämlich die Fugger und Welser bestrafen. .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_1151", + "psc_text": "quod salubrem tuum nolit audire sermonem, aut quomodo tibi adquiescat, qui persecutor est et uelit te sibi uindicare aut, ut Aquilas dixit uel Symmachus, ut ulciscatur et puniat in te, quod Christi hereditas ad gentes uideatur esse transfusa? longe itaque ista confusio a confusione et obprobrio peccatoris. istius enim conscientia inluminatur, qui oblitus non est dei sui, illorum confunditur, quorum ingenium caligat atque perturbat recordatio delictorum. cap. 73 § 1 Et ideo bene sibi conscii dicunt: haec omnia uenerunt super nos et obliti non sumus te et inique non egimus in testamento tuo; et non recessit r etr o cor nostrum et declinasti s emitas no str as de tua t u a. uidetur uersiculus ultimus non concordare superioribus. nam quomodo declinarunt hi, quibus diuinitatis nulla obrepsit obliuio nec alicuius iniquitatis conscientia nec ulla desidia? § 2 sed si consideres, quia iustus uix saluus fit, intellegis profecto et 5 Ps.", + "candidate_score": 0.622783, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_135", + "bdc_text": "Dann in disen landen werden alle pesß verlegt , und ir werdend ( wills gott )klammern ergänzt .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_1241", + "psc_text": "et circuit uniuersam terram, uerbum dei quo paradisus intellegibilis inrigatur et omnis anima uocatur ad gratiam Christi dicente ipso dei uerbo: si quis sitit, ueniat ad me et bibat. 7 Ps. 2, 1 0 *Ps. 9, 7 11 *Esai. 53, 7 12 *Matth. 12, 19—20 17 cf. Matth. 27, 52 18 Luc. 23, 43 19 *Ioh. 21, 22 21 cf. Hebr. 11, 5 24 cf. Ioh. 19, 34 26 cf. Gen.^2,11 29 *Ioh. 7, 37-38 1 ioannis BE(av) apocalipsi ACDF 2 ut om. B 3 personare a 5 domino Bml saluatoris (i 11 se om. BFa 15 hec Bml 19 si] sic ABCm2(ia eum nolo (iav, add. sic BCml 21 henoc A enoch eel. (av) 23 domini passionem v 26 aeden AB exiit et circumiit BCv 29 uerbo dei BC LXlV. AmbroB. pars 6. Petschenig. 22 § 2 cui ego dedero aquam, flumina de uentre eius Iluent fluent aquae uiuae.", + "candidate_score": 0.622654, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_212_214", + "bdc_text": "Und hat inen gesagt , sy sollind gedencken und disen stenden ouch siben lichen , oder wa nitt , muͤssind sydie Schmalkaldener . boͤssis thainnämlich die Fugger und Welser bestrafen. . Per amicitiam nostram te adiuro , ut ne cuiquam mortalium quicquam de hoc isto quidem tempore - idque non ob leves caussas .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_1151", + "psc_text": "quod salubrem tuum nolit audire sermonem, aut quomodo tibi adquiescat, qui persecutor est et uelit te sibi uindicare aut, ut Aquilas dixit uel Symmachus, ut ulciscatur et puniat in te, quod Christi hereditas ad gentes uideatur esse transfusa? longe itaque ista confusio a confusione et obprobrio peccatoris. istius enim conscientia inluminatur, qui oblitus non est dei sui, illorum confunditur, quorum ingenium caligat atque perturbat recordatio delictorum. cap. 73 § 1 Et ideo bene sibi conscii dicunt: haec omnia uenerunt super nos et obliti non sumus te et inique non egimus in testamento tuo; et non recessit r etr o cor nostrum et declinasti s emitas no str as de tua t u a. uidetur uersiculus ultimus non concordare superioribus. nam quomodo declinarunt hi, quibus diuinitatis nulla obrepsit obliuio nec alicuius iniquitatis conscientia nec ulla desidia? § 2 sed si consideres, quia iustus uix saluus fit, intellegis profecto et 5 Ps.", + "candidate_score": 0.622443, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_204_206", + "bdc_text": "- Gemeint ist die bei Ulm beschlagnahmte Post ; s. Nr. 2514 und Anm. 42 . posten hat man under anderm funden briefSiehe oben Anm. d. .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_1443", + "psc_text": "alter Pilatus se placiturum credidit, si captum principem destinasset. § 3 quid illud 3 *Matth. 25, 40 5 cf. Ioh. 12, 6 17 cf. Matth. 27,7 20 cap. 25] de Andragathio comite loquitur, a quo Gratianus captus et ad Maximum missus est Matth. 27,24 29 cf. Luc. 23,6—7 .12 1 hoc senpsi haec coda. av per apostropham post etiam tr. P apostro- rkt.Å pheD a/i apostrophem b 2 diriuari P dominum v dominus iesus P 3 enim uni] uni siquidem P 6 iste P 7 administrationem Cml 11 aputC 00 fuit CP ego sum P 24 aliena om. a 25 suis uocibus uehementius P 27 peieraret av quoque dicam, quod is quoque uestem dealbatam indutus est ad illudendum, postea quoque regia ueste donatus est ad moriendum, ne amisisse honorem debitum uideretur? nam etsi scelere interiit, ius tamen collatae sibi potestatis etiam mortuus reseruabat eorum ipsorum, a quibus negabatur; uel ministerio", + "candidate_score": 0.62196, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_66_68", + "bdc_text": "Man schlecht by unsern nachpuren in des bischoffsJohann V. von Weeze . doͤrffern WolmatingenWollmatingen , heute Stadtteil von Konstanz. , etc. , um Man schlecht . . . um :", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_857", + "psc_text": "precibus cotidianis et aduocatione principis sacerdotum, de quo dicit Iohannes euangelista: aduocatum habemus ad patrem dominum Iesum, et ipse est deprecatio pro peccatis nostris. hic ergo aduocatus noster et deprecatio pro peccatis totius saeculi 1 cf. Luc. 15, 4—5 5 cf. Rom. 2,16 11 *Ioh. 5, 28-29 19 Ps. 40, 2 20 cf. I Ioh. 5,19 21 cf. Mafcth. 6, 34 25 *I Ioh. 2, 1-2 1 condem (-mp- fJ) nationem B,3 hominum om. p 2 suis] add. ipse fl praeportauit BC portauit D 4 acerbior ex aceruor Bm2 quia] quae BC 5 qua] quia CDF 6 qua] quibus Bm2 quia DF 10 conciliis angelorum DF 14 qui] add. uero v egerunt v 15 male] mala B (teste b) pav 16 nuncupantur Fml 17 nobis ipse p 19 etiam] et a 21 habnndat AG 22 hinc Dml 24 cottidianis B 25 ioannes B(av) 26 apud BCmlfiav legum om. F 28", + "candidate_score": 0.621534, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_88", + "bdc_text": "PC IV/2 Reg. hoptman uber die unsern. [ Ohne Unterschrift. ] [ Beilage :", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_1354", + "psc_text": "add. et C 8 aliis i3 15 integritatem B 18 conditionem todd. av 19 cirographum A cyrographum O{l cruore suo DF 23 nobis deleui, cf. lin 28 Iesus Christus v 24 nobis om. a qui nulla peccata cognouit? § 2 denique didragma poscentibus Iudaeis, quod pro peccato dabatur ex lege, dixit ad Petrum: Simon, reges terrae a quibus accipiunt tri.butum uel censum? a filiis suis aut ab alienis? respondit Petrus: ab alienis. cui dixit dominus: ergo liberi sunt filii. ut autem non faciamus illis offendiculum, mitte hamum et eum piscem qui primus ascenderit tolle, et aperto ore eius inuenies staterem; illum tollens dabis pro me et pro te. § 3 ostendit quod non pro se propitiationem debeat peccatorum, quia seruus peccati non erat, sed ab omni erat liber errore filius dei. filius enim liberat, seruus est in reatu. ergo liber iste ab omnibus nec pretium redemptionis animae suae dat, cuius", + "candidate_score": 0.621349, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_212_214", + "bdc_text": "Und hat inen gesagt , sy sollind gedencken und disen stenden ouch siben lichen , oder wa nitt , muͤssind sydie Schmalkaldener . boͤssis thainnämlich die Fugger und Welser bestrafen. . Per amicitiam nostram te adiuro , ut ne cuiquam mortalium quicquam de hoc isto quidem tempore - idque non ob leves caussas .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_314", + "psc_text": "dominus dixit: pacem meam relinquo uobis, p acem meam do uobis? dedit pacem, qui animorum bella sedauit. cap. 23 § 1 Sequitur: obseruabit peccator iustum et t rem e t super eum dentibus suis. dominus autem inridebit eum, quoniam prospicit quod ueniet dies eius. indignantis quidem et feruescentis in iracundia consuetudo est dentibus fremere, sed habet etiam cor maligni dentes suos, qui non resonare, sed lacerare consueuerunt. insidiae commenta nequitiae dentes sunt peccatoris. § 2 insidiatur ergo peccator iusto, quia inuidet; iusti enim uita redarguit peccatorem, quem tacita maiore auctoritate condemnat quam si clara uoce loqueretur. sed iustus timere non debet fremitum peccatoris, quia inprobitas non potest esse perpetua. insidiae temporales sunt, munimenta autem uirtutis aeterna. mors peccatoris omnem eius potentiam fraudemque dissoluit. cap. 24 § 1 Plus adicit: ecce, inquit, gladium euaginauerunt peccatores, extenderunt arcum suum, ut d ei ci ant p aup er em et inopem. quis est", + "candidate_score": 0.61941, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_146_148", + "bdc_text": "und Liefflandt Livland , heute Teil Lettlands und Estlands . das maist tail mitt korn , ouch ettlich mitt habern und kauffmanschatz , beladen sind . Hellt der konig alle an sich , das er grosse theure in Niderlandt und Hollandt machen wurdt .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_176", + "psc_text": "aegrotos: quid ipse habuit quod doleret ? audiamus etiam Esaiae testimonium: pro n o b 1 s, inquit, dolet, et nos aestimauimus eum esse in doloribus. § 3 expressit medici affectum, qui, etiamsi ipse nullum uulnus habuit quod doleret, tamen conpassus est uulneratis. hoc igitur in psalmo dominus exprobrat Iudaeis: 'ego propter uos pauper, ego pro uobis dolens, et uos mihi manus impias intulistis dicentes: tollamus iustum, quia inutilis est nobis. iniciamus lignum in panem eius'. bene panem dicit pro carne eius; ille alimentum detulit, isti pro beneficio retulere supplicium. § 4 non mirum ergo si esuriunt, qui sibi uitae aeternae alimoniam denegarunt. pulchre etiam duo ista iunxerunt: iniciamus lignum in panem eius; nesciebant quid loquerentur Iudaei et mysterium loquebantur. paradisum nobis crux reddidit Christi; hoc est lignum, quod Adae dominus demonstrauit dicens de ligno uitae, quod esset in medio paradisi, edendum, de ligno autem scientiae boni et mali non", + "candidate_score": 0.617622, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_57_59", + "bdc_text": "Dann ich kan et wan brieff , die an euch von Ougspurg komend , zuͦ wort habenzu wort haben : als Vorwand benutzen. , et wan anderset wan anders : andere Male. , wann der ewerGemeint ist ein Bote der Stadt Zürich. , der uff der posst ist , allweg für sich selbfür sich selb :", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_175", + "psc_text": "A honorificentium B 15 conditionem codd. av asscriberet A ascriberet Bftv 16 ausisse ABCml 19 ipsos pav 20 fuisse tantis flav fuisse] suis ee (ee in ras.) B 21 hii C 22 acerbandam scripsi aceruandam codd. av 27 dixerit] add. et v certe illum diuitem dixisti; quomodo idem diues et pauper est? audiamus testimonium Pauli: scitis, inquit, gratiam domini nostri Iesu Christi, quia propter uos pauper factus est, cum diues esset, ut uos eius inopia ditarem i ni. § 2 ueni et tu, Esaias, interpretare nobis, quomodo se dolentem dixerit Christus, qui dolores uulnerum sanare consueuit. medicus uenit, ut curaret aegrotos: quid ipse habuit quod doleret ? audiamus etiam Esaiae testimonium: pro n o b 1 s, inquit, dolet, et nos aestimauimus eum esse in doloribus. § 3 expressit medici affectum, qui, etiamsi ipse nullum uulnus habuit quod doleret, tamen conpassus est uulneratis. hoc igitur in psalmo dominus exprobrat Iudaeis:", + "candidate_score": 0.61729, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_32_34", + "bdc_text": "byß in 1500 pferd abtribenabspenstig gemacht . und die in glubd gnommenin glubd gnommen : ( die Reiter ) durch einen Eid verpflichtet ( hat). , wider uns nitt ze ziechen .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_908", + "psc_text": "dolum fecit, quod in Christo, uolens passus est. saepe uidemus fortiorem uelle percuti, ut acrior lacessitus insurgat, uehementius excitotur excitetur . momordit ergo serpens calcaneum equi, uirus suae fraudis euomuit; § 2 uolens eques se ipse deiecit, uolens cecidit, ut nos leuaret. quid est tamen quod ait scriptura: et cadet eques retrorsum? cur retrorsum nisi ut retro regeret se sequentes? retrorsum erat Petrus, cui dixit: uade retro post me, retro erant apostoli et ceteri discipuli. ideo retrorsum cecidit, quia super quos cadit saluat. omnis enim qui super hunc lapidem, inquit, ceciderit, conquassabitur, supra quem ceciderit autem, mundabit eum. § 3 alii habent: uentilabit eum, alii: comminuet. qui enim uentilat frugem, mundat a paleis, qui comminuit aliquid, in puluerem redigit, ut mollitia pulueris uel poculo salubri uel reliquo medicinae proficiat. unde colligimus cauendum, ne quis semel per baptismum susceptus a Christo ex eius deerret corpore, hoc est excutiatur ab ecclesia; §", + "candidate_score": 0.616643, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_164_166", + "bdc_text": "Er wisse sy nitt ze schutzen , etc . Der zuͦ WirtzburgMelchior Zobel , Fürstbischof von Würzburg . - Siehe zuletzt Nr. 25 14 , 75-77 .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_13", + "psc_text": "77, 9 sqq. 19 Rom. 13,8 23*Ps. 6,2 27 Ps. 7,5 28 cf. Matth. 5, 39 29 *Prou. 14,30 def. B 2 recepit C 3 scripsit — Prouerbia om. v 4 ystoria A istoria C cor- rectio C 7 spintali F remedio curare CfJ 8 certare a 9 reperiens ACav 11 maiorum recensere studet Cft recensere maiorum studeat av 12 ystoriae A 14 acquirat codd. av 16 ut—17 obesset] docens quid fJ 21 opprobrio ADF 22 caritatis] incipit B gloriam caritatis fJ 23 correctionum A audiet av 24 in (post ne) om. A 28 auertat C 29 prouerbiale illud Fml nsuetus homo cordis est medicus. si quis praeterea aduersus nequitiae spiritalis incursus uult esse munitus, quid magis quam psallendum sibi esse nouerit ? psallebat Dauid adulescentior et Saulis nequam spiritum fugabat, qui eum antea stringebat. cap. 8 § 1 De uirtute autem prophetiae quid loquar? quod alii annuntiauerunt per aenigmata,", + "candidate_score": 0.614971, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_83_85", + "bdc_text": "s. Nr. 2531 , 57- 59. . Des wartet man mitt grossem verlangen . Mittler zeyt ist der von HaideckJohann Freiherr von Heideck ( 1508-1554 ) , der am 2 .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_664", + "psc_text": "59 § 1 in orationibus igitur et obsecrationibus, cum dolore et lacrimis exigenda paenitentia est, ut illam gloriam dei uidere mereamur. neque te moueat, quod luctus, dolor, commaceratio corporis grauissimae passiones sunt; etsi grauissimae uidentur, tamen indignae sunt huiusmodi passiones ad superuenturam gloriam, sicut testis est apostolus Paulus. § 2 non pigeat ergo nos hic leuiora deferre, ut ibi plena laudis et gloriae possimus adipisci, pro temporalibus laboribus perpetua praemia reportantes per dominum Iesum, cui laus, honor, gloria, perpetuitas a saeculis et nunc et semper et in omnia saecula saeculorum. amen. EXPLANATIO PSALMI XXXVIII. Titulus: In finem pro Idithun; canticum ipsi Dauid. cap. 1 § 1 In superiore psalmo expressa forma paenitentiae est; in hoc sequenti patientiae forma signatur. quem psalmum Dauid scripsit et Idithun uiro disciplinis leuiticis et sacerdotalibus erudito canendum dedit, qui ante arcam domini seriem psalmorum pangendi sollertissimus praecinebat. ergo quia non Idithun scripsit hunc psalmum, sed", + "candidate_score": 0.614164, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_123_125", + "bdc_text": "gelegt : ein Spionagenetz aufgebaut. , das wir verhoffen , so sydie kaiserlichen Truppen. kommen , sollend sy gnuͦg leut vor inen findenVgl .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_1320", + "psc_text": "et scnbamus scribamus ea atque affigamus ea sensibus nostris uirtutemque caelestis oraculi, quam ut assequeretur Moyses ille peritus in omni sapientia Aegyptiorum in montem ascendit atque in nubem intrauit, ut operta et occulta cognosceret, adhaerente sibi socio Iesu, quia nemo sine uero Iesu potest incerta sapientiae et occulta comprehendere. et ideo in specie Iesu Naue ueri saluatoris ei significabatur adspiratura praesentia, per quem fierent omnes docibiles dei, qui legem aperiret, euangelium reuelaret. cap. 22 § 1 Ergo qui Sion circumdederint prudentia sua et complexi fuerint intellectu, ascendentes super turres eius narrant desuper ei, qui non potuerit ascendere in turres eius, quid agendum uel quid cauendum sit. murata est enim ciuitas dei ideoque alibi dicit dominus: ecce ego, Hierusalempinxi muros tuos; distincta est turribus, de quibus insidiator possit, si appropinquare coeperit; deprehendi. § 2 habet ille exercitus suos quibus animas dei obsidere 1 cf. Rom. 11, 33 2 cf. I Cor.", + "candidate_score": 0.611238, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_121_123", + "bdc_text": "ist man gar starck uffwachsam. , und hat man die paͤsß so hart verlegtverlegt : versperrt. , auch kuntschafft gnuͦg uff die Niderlender gelegtkuntschafft . . . gelegt :", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_683", + "psc_text": "omnium auctor est flagitiorum. uidebat Dauid propheticis oculis, agnoscebat eius figuram; ideo tacebat, ne illius faceret uoluntatem qui interturbare gestit affectum. premebat uocem, claudebat portas suas silentio, praetendebat in eo patientia et taciturnitatis uigilabat custodia, ne inimicus obreperet, ne de claustris oris uagus aliquis sermo et incautus exiret. ideo fortior est patiens qui se ipsum continet quam qui urbes capit. iustus ipse sibi claustrum est, ipse sibi peruigil custos. cap. 7 § 1 Cum sibi ergo ipse praetenderet, loquebatur in suo corde: posui ori meo custodiam, dumconsistit peccator aduersum me. adest semper inimicus, quia semper insidiatur. etsi illum non uides, adest, etsi illum non sentis, incursat. si non uides, uidenti crede: consistit, inquit, aduersum me. qui uidet peccatum suum, uidet etiam peccatorem 1 *Prou. 15, 7 5 cf. Ps. 38, 2 cf. Eccli. 28, 24 (28) 7 cf. Ps. 11, 7 12 cf. Luc. 22, 3. Ioh. 13, 2 21", + "candidate_score": 0.610097, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_53", + "bdc_text": "selbs nitt gern an sy haben , und mainen , sy hetten ouch ausserhalb ains rats oder der haimlichendes Heimlichen Rats von Konstanz. etwas practicIntrigen. mitt dem LavaterHans Rudolf Lavater. ;", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_877", + "psc_text": "immerserat gav, ef. misit se — in cor ludae Explan. ps. 45, cap. 9 23 icri. sibi om. b 24 qui sibi latere b 26 me tradet BCfiav est ludas dicens: numquid ego sum, rabbit rabbi ? et dominus ait: tu dixisti. nec sio sic intellexic intellexit ludas quod cognosceretur; nam si intellexisset, non prodidisset. cap. 17 § 1 Sed nihilominus et egrediebatur foras et loquebatur. aptus uersiculus aduersum eos qui secretum alicuius produnt. pulchre ait: egrediebatur foras; foris enim lupi, foris praedones. intus Moyses in nube cum Iesu, foris Tudaei; intus Zacharias sacerdos in templo, foris multitudo; intus spiritus sanctus in cordibus nostris clamat ad patrem, foris aduersarius noster sicut leo peruigilat ad rapinam; § 2 foris infideles, mtus intus fideles. et ldeo eos qui foris sunt deus ludicabit, eos autem qui intus sunt Christus absoluet. egrediebatur igitur ludas et loquebatur. egrediebatur de fide, egrediebatur de consilio et numero", + "candidate_score": 0.600764, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_82_84", + "bdc_text": "August zog dann das Heer in Donau wörth ein ; s. Nr. 2531 , 57- 59. . Des wartet man mitt grossem verlangen .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_664", + "psc_text": "59 § 1 in orationibus igitur et obsecrationibus, cum dolore et lacrimis exigenda paenitentia est, ut illam gloriam dei uidere mereamur. neque te moueat, quod luctus, dolor, commaceratio corporis grauissimae passiones sunt; etsi grauissimae uidentur, tamen indignae sunt huiusmodi passiones ad superuenturam gloriam, sicut testis est apostolus Paulus. § 2 non pigeat ergo nos hic leuiora deferre, ut ibi plena laudis et gloriae possimus adipisci, pro temporalibus laboribus perpetua praemia reportantes per dominum Iesum, cui laus, honor, gloria, perpetuitas a saeculis et nunc et semper et in omnia saecula saeculorum. amen. EXPLANATIO PSALMI XXXVIII. Titulus: In finem pro Idithun; canticum ipsi Dauid. cap. 1 § 1 In superiore psalmo expressa forma paenitentiae est; in hoc sequenti patientiae forma signatur. quem psalmum Dauid scripsit et Idithun uiro disciplinis leuiticis et sacerdotalibus erudito canendum dedit, qui ante arcam domini seriem psalmorum pangendi sollertissimus praecinebat. ergo quia non Idithun scripsit hunc psalmum, sed", + "candidate_score": 0.600383, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_124", + "bdc_text": "ein Spionagenetz aufgebaut. , das wir verhoffen , so sydie kaiserlichen Truppen.", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_1320", + "psc_text": "et scnbamus scribamus ea atque affigamus ea sensibus nostris uirtutemque caelestis oraculi, quam ut assequeretur Moyses ille peritus in omni sapientia Aegyptiorum in montem ascendit atque in nubem intrauit, ut operta et occulta cognosceret, adhaerente sibi socio Iesu, quia nemo sine uero Iesu potest incerta sapientiae et occulta comprehendere. et ideo in specie Iesu Naue ueri saluatoris ei significabatur adspiratura praesentia, per quem fierent omnes docibiles dei, qui legem aperiret, euangelium reuelaret. cap. 22 § 1 Ergo qui Sion circumdederint prudentia sua et complexi fuerint intellectu, ascendentes super turres eius narrant desuper ei, qui non potuerit ascendere in turres eius, quid agendum uel quid cauendum sit. murata est enim ciuitas dei ideoque alibi dicit dominus: ecce ego, Hierusalempinxi muros tuos; distincta est turribus, de quibus insidiator possit, si appropinquare coeperit; deprehendi. § 2 habet ille exercitus suos quibus animas dei obsidere 1 cf. Rom. 11, 33 2 cf. I Cor.", + "candidate_score": 0.598652, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_107_109", + "bdc_text": "muͦssend inen underhaltung gebeninen underhaltung geben : ihren Lebensunterhalt sichern. . So ist man hie in grosser rüstung , das es uber alle maaß ist ( Brunschweig die statt vermag allain 16000 burger)Am Rande nachgetragen. .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_1323", + "psc_text": "in murorum altissimis praedicatur, et alibi iterum dicit: in § 3 muris tuis constitui custodes diebus ac noctibus, in finem non tacebunt. narrate ergo sine intermissione, sine fine. aduersarius uigilat, circuit et rabie ferina quaerit quos inuenerit deuorare. ideo semper canendus est dominus, qui dentes leonum conterat et ora confringat, ut nobis nocere non possint. cap. 23 § 1 Ponite, inquit, corda uestra in uirtute eius, id est ut uirtutem eius intellegatis, e t distribuite gradus eius, ui enarretis in progeniem alteram, quoniam hic est deus noster in aeternum et in saeculum saeculi. ipse reget nos in saecula. βάρεις dicit Graecus, hoc est excelsas et turritas domos. § 2 unde propheta, cum de ciuitate dei et inhabitantibus eam loqueretur, distribuite, inquit, gradus eius, hcc est mansiones eius altas atque sublimes in caelestibus, quo docet ordinem seruandum esse meritorum; unusquisque enim in suo ordine. unde et dominus ire et praeparare ce", + "candidate_score": 0.598362, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_219_221", + "bdc_text": "vyllich geb ichs unsern metzgern oder karrernFuhrleuten. . [ Ohne Unterschrift. ] [ Adresse : ] Bullingero suo Tiguri .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_569", + "psc_text": "A offerunt (i 5 epistola codd. au 6 corrinthios A chorinthios DF 9 timoris Bm1 macedoniam Cml 11 gratiis BC aduer- sarius|3au 12 nostra estJ9C 13 lasnos (aic) B exitat Bml 14tortoreaav 15 seruimus] uendimur ftav 16 nostris B 81 unde] add. etfiav ingemit0, add. dauid Bm2C 23 est om. F 26 et (post erat) om. v 27 obserrabant A obseruabat B obseruabant (cum longiore ras. ante hanc uocem) C obstruebat {t obstruebant av abigeae a abigate u j uid. Dm1 abigaee Dm2 abigae EF ferre non potuit, sed obduruit cor eius et quasi infirmus occubuit. § 2 aut uide ne hoc sit caput, de quo ait apostolus, quia non tenet illud mente carnis inflatus. hoc autem caput Christus est, quia omnis uiri caput Christus. hoc est caput, quod per conpaginationes et conligationes totius plebis crescit in incrementum dei, quia in omnibus nobis per singula membra sua Christus assurgit. ergo", + "candidate_score": 0.595911, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_107_109", + "bdc_text": "muͦssend inen underhaltung gebeninen underhaltung geben : ihren Lebensunterhalt sichern. . So ist man hie in grosser rüstung , das es uber alle maaß ist ( Brunschweig die statt vermag allain 16000 burger)Am Rande nachgetragen. .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_1006", + "psc_text": "plurimos erat. sed primogenitus dicitur qui uenturus erat, ut nationum populos congregaret. cap. 17 § 1 Unde pulchre ait scriptura: tauri decus eius. sicut enim taurus ducit armentum, ita Christus plebem gentium duxit ad ecclesiam, induxit ad pascua, ut posset dicere: in locum pascuae, ibi me conlocauit; Super aquam refectionis constituit me. huius tauri decorem pro captu nostrae fragilitatis armenta secuta sunt praecedentem, ut uitam adipiscerentur aeternam. mugiuit hic taurus et mors refugit. § 2 leorugitetquisnontimett uere maxima taurus uictima, ut ab aduersariis assumamus testimonia; quae maior enim uictima quam quae mundi totius peccatum suo cruore mundauit ? audi, quia ipsum taurum dicit etiam sanctus propheta Iacob, cum reuelaret domini passionem, quem Iudaei postea persecuti sunt: in fore furore , 1 Ps. 21, 23 4 cf. Gen. 37, 7 . 9 6 Esai. 40, 6 9 *Ioh. 12, 24-26 12 .17 *Deut. 33, 17 13 cf. Gen. 29, 32 .", + "candidate_score": 0.594745, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_148", + "bdc_text": "Hellt der konig alle an sich , das er grosse theure in Niderlandt und Hollandt machen wurdt .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_1323", + "psc_text": "in murorum altissimis praedicatur, et alibi iterum dicit: in § 3 muris tuis constitui custodes diebus ac noctibus, in finem non tacebunt. narrate ergo sine intermissione, sine fine. aduersarius uigilat, circuit et rabie ferina quaerit quos inuenerit deuorare. ideo semper canendus est dominus, qui dentes leonum conterat et ora confringat, ut nobis nocere non possint. cap. 23 § 1 Ponite, inquit, corda uestra in uirtute eius, id est ut uirtutem eius intellegatis, e t distribuite gradus eius, ui enarretis in progeniem alteram, quoniam hic est deus noster in aeternum et in saeculum saeculi. ipse reget nos in saecula. βάρεις dicit Graecus, hoc est excelsas et turritas domos. § 2 unde propheta, cum de ciuitate dei et inhabitantibus eam loqueretur, distribuite, inquit, gradus eius, hcc est mansiones eius altas atque sublimes in caelestibus, quo docet ordinem seruandum esse meritorum; unusquisque enim in suo ordine. unde et dominus ire et praeparare ce", + "candidate_score": 0.59347, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_189_191", + "bdc_text": "sein , aber nitt mitt allem hauffen . Der soll erst hernach kommen . ErDer \"hauffen\" .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_914", + "psc_text": "om. « 5 impietatis] pietatis BCml 6 circiso B suauem] incircumscriptum BCv subtilem {J et in mg. a 9 quur AmlCml retrorsum] add. et non ante BCv ceciderit BCv, add. quia fia 12 humeros ACftav 13 in paradiso DmlFml 15 ceciderunt persecutores p 18 in terram] retrorsum B{l 19 super] sub B 26 et om. v 29 uide Fa habetur (iav cadet eques retrorsum salutem expectans a domino, hoc est ut oculos non auertat a deo, mentem propriam non reflectat, resurrectionis suae praerogatiuam uindicet et diuina se resuscitet potestate. hic autem habet: abierunt retrorsum et ceciderunt in terram. qui terrenus est in terram cadit, qui caelestis caelo inhaeret. etsi corpore cadit, uirtute non cadit, sed quae sursum sunt semper intendit; semper enim ad patrem respicit, ut eius circa nos impleat uoluntatem. § 4 utinam et isti non abissent retrorsum, sed Christum excepissent, sicut excepit Ioseph et sepeliuit eum in monumento", + "candidate_score": 0.588808, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_147", + "bdc_text": "das maist tail mitt korn , ouch ettlich mitt habern und kauffmanschatz , beladen sind .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_1010", + "psc_text": "§ 1 Accipe adhuc, quia ipsum significauit Moyses.adiecit: cornua unicornui cornua ipsius; in ipsis gentes uentilabit. sed noli timere quia uentilat; dixit enim: percutiam et sanabo. bona cornua, quibus inclusit orbem terrarum; bona cornua, quibus leonem illum nostrum aduersarium uentilauit; bona cornua, quibus fecit ut cornua aduersarii timere nequeamus, quia et satanas habet cornua sua, sicut testificatus est Danihel dicens:.uidebam et cornu illud quod faciebat pugnam cum sanctis, et 2 *Gen. 49, 7 3 cf. Gen. 32, 24^25 8 cf. Gen. 32, 32 11 *Ioh. 6, 54-55 16 cf. Col. 1, 24 21 *Deut. 33,17 23 Deut. 32, 39 27 *Dan. 7, 21-22 1 et ut aperiret om. p 3 dispergam]add. illos v Israel] ierlm DEmlFml 4 obstipuit BC 7 misterium ABDF 10 abdicarunt v 13 in uobis ipsis uitam Eav ipsis] add. manentem Dm2 14 carnem meam fJ 16 est om. AC 18 karitatis F omnes {l 19 qui]", + "candidate_score": 0.584772, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 10, + "cf_id": "cf011", + "work_id": "pta0003.pta018.pta-grcBibex", + "max_score": 0.675137, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_216", + "bdc_text": "Datum 1Die Zusammengehörigkeit der drei Blätter geht aus den vom Siegel auf allen drei Blättern hinterlassenen Spuren hervor.", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta018.pta-grcBibex_window_11", + "psc_text": "muss. 2 Die Überlieferungslage Als entscheidendes Kriterium für die Zuschreibung des Hypomnema an Origenes galt bislang vor allem die eindeutige Autorenangabe in den Psalmenkatenen. Vgl. Rietz, Quaestiones, 18; Nautin, Origène, 276f. Daher soll zuerst die Überlieferungssituation des Textes besprochen werden. Der Text erscheint in folgenden Katenenhandschriften: – Vat. gr. 754 (10. Jh., Typ XIIIb Nach der Klassifizierung der Psalmenkatenen bei Karo/Lietzmann, Catalogus, 20–66. Die Klassifizierung durch Karo/Lietzmann ist allerdings durch Dorivals Ergebnisse zu den Beziehungen der verschiedenen Psalmenkatenen untereinander an vielen Stellen überholt. Bei den im Folgenden genannten Handschriften handelt es sich um gemischte bzw. komplexe Katenen, die jedoch miteinander eng verwandt sind, wobei die Katene des Vat. gr. 754 eine Schlüsselposition einnimmt. Vgl. dazu Dorival, Chaînes II, 342–347; ders., Chaînes III, 433–438; ders., Chaînes IV, 292–297 und 319–322. Allerdings hat der Text des Hypomnema im Vat. gr. 754 eine größere Lücke, bedingt durch den Verlust von zwei Folia.), fol.", + "candidate_score": 0.675137, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_216", + "bdc_text": "Datum 1Die Zusammengehörigkeit der drei Blätter geht aus den vom Siegel auf allen drei Blättern hinterlassenen Spuren hervor.", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta018.pta-grcBibex_window_16", + "psc_text": "Hier erscheint das Hypomnema im Anschluss an drei echte Prologtexte des Eusebius, die auch im vorliegenden Band enthalten sind: De divisione, Periochae, Wie in den meisten uns bekannten Handschriften der Katenenüberlieferung folgt auf die Periochae ein Abschnitt περὶ τῶν ὠδῶν, in dem die Herkunft der Oden aufgelistet ist. Dieser Abschnitt stammt jedoch mit Sicherheit nicht von Eusebius, was sich bereits am Sprachgebrauch feststellen lässt. Vgl. dazu oben, S. 123f. De ordine. In der Handschrift ist lediglich der erste Text Eusebius zugeschrieben (ὑπόθεσις Εὐσεβίου τοῦ Παμφίλου εἰς τοὺς ψαλμούς), während die darauffolgenden Texte keine Zuschreibung tragen. Dieser Befund spricht in gewissem Maße für eine Zuschreibung an Eusebius. Weiterhin findet sich in einer noch nicht genannten Moskauer Handschrift wie auch in einigen der bereits oben aufgeführten Handschriften innerhalb einer anderen Makroform ein kurzer Auszug aus dem Hypomnema, der das Wort διάψαλμα erklärt. In der Edition des Textes Abschnitt 14. Bereits Rietz vermerkt,", + "candidate_score": 0.667023, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_216", + "bdc_text": "Datum 1Die Zusammengehörigkeit der drei Blätter geht aus den vom Siegel auf allen drei Blättern hinterlassenen Spuren hervor.", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta018.pta-grcBibex_window_17", + "psc_text": "Maße für eine Zuschreibung an Eusebius. Weiterhin findet sich in einer noch nicht genannten Moskauer Handschrift wie auch in einigen der bereits oben aufgeführten Handschriften innerhalb einer anderen Makroform ein kurzer Auszug aus dem Hypomnema, der das Wort διάψαλμα erklärt. In der Edition des Textes Abschnitt 14. Bereits Rietz vermerkt, dass dieser Auszug im Ottob. 398 ein zweites Mal separat und zwar mit Zuweisung an Eusebius erscheint, jedoch messen weder er noch Nautin dieser Tatsache eine Bedeutung bei. Vgl. Rietz, Quaestiones, 17. 33, Anm. 16; Nautin, Origène, 277, Anm. 35. Es handelt sich um folgende Handschriften: – Mosq. GIM Sinod. gr. 194 (11. Jh., Typ XIIIa Die Klassifizierung durch Karo/Lietzmann ist insofern irreführend, als die Katene dieser Handschrift dieselbe ist wie die im Ottob. gr. 398 (Typ IV), vgl. Dorival, Chaînes IV, 262–297.), fol. 6r (Sigle: U) – Vat. Ottob. gr. 398, fol. 36v – Hieros. S. Crucis 1, fol.", + "candidate_score": 0.66618, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_216", + "bdc_text": "Datum 1Die Zusammengehörigkeit der drei Blätter geht aus den vom Siegel auf allen drei Blättern hinterlassenen Spuren hervor.", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta018.pta-grcBibex_window_10", + "psc_text": "thematische Abschnitte: „Les titres des psaumes – Le Diapsalma – Le nom des psaumes – L’ordre des psaumes.“ Vgl. Nautin, Origène, 276f. Vor allem aber bestreitet Nautin die Integrität des Textes und sieht in der überlieferten Form des Hypomnema nur Bruchstücke („morceaux“), zwischen denen der Katenenautor Text ausgelassen habe. Dies ist jedoch nichts anderes als eine Vermutung, denn es gibt keinen sicheren Hinweis darauf, dass ein Katenist in den Text eingegriffen hätte. Nach Nautin wäre also das Hypomnema eine Epitome, was zwar in gewissem Maße die oben angedeutete selektive Behandlung der Überschriften erklären würde, jedoch als reine Spekulation angesehen werden muss. 2 Die Überlieferungslage Als entscheidendes Kriterium für die Zuschreibung des Hypomnema an Origenes galt bislang vor allem die eindeutige Autorenangabe in den Psalmenkatenen. Vgl. Rietz, Quaestiones, 18; Nautin, Origène, 276f. Daher soll zuerst die Überlieferungssituation des Textes besprochen werden. Der Text erscheint in folgenden Katenenhandschriften: – Vat. gr. 754", + "candidate_score": 0.656781, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_216", + "bdc_text": "Datum 1Die Zusammengehörigkeit der drei Blätter geht aus den vom Siegel auf allen drei Blättern hinterlassenen Spuren hervor.", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta018.pta-grcBibex_window_15", + "psc_text": "und darauf die Texte von Gregor. Dies spricht dafür, dass alle genannten Handschriften eben diese Makroform, innerhalb derer das Hypomnema erscheint, aus einer gemeinsamen Quelle schöpfen. Es ist davon auszugehen, dass der Text bereits in dieser Quelle Ὠριγένους ὑπόμνημα / ὑπόμνημα Ὠριγένους εἰς τοὺς ψαλμούς überschrieben war, wenngleich ein solcher Titel, selbst wenn er inhaltlich korrekt sein sollte, wahrscheinlich ein sekundäres Element darstellt. Siehe dazu unten, S. 224f. Somit haben wir es bei diesen sechs Handschriften mit einem einzigen Traditionsstrang zu tun, der den Text Origenes zuweist. Der bereits mehrfach genannte Vat. gr. 342 stellt demgegenüber eine eigene Traditionslinie dar. Hier erscheint das Hypomnema im Anschluss an drei echte Prologtexte des Eusebius, die auch im vorliegenden Band enthalten sind: De divisione, Periochae, Wie in den meisten uns bekannten Handschriften der Katenenüberlieferung folgt auf die Periochae ein Abschnitt περὶ τῶν ὠδῶν, in dem die Herkunft der Oden aufgelistet ist. Dieser Abschnitt", + "candidate_score": 0.654498, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_47_49", + "bdc_text": "s. zuletzt Nr. 2505 und Anm. 48 . nitt widerum haim wellend , bringt by ettlichen sorg , es moͤchte vyl und gros ß unrat verursachen . Ich hoff aber , es solle die sach nitt alls boͤß werden , etc. Das ir mir waͤg zoͤgend , wie ich euch schreiben moͤcht on argwon unsers statschribersHier und unten sind die Wörter , die Blarer anhand seines Geheimalphabets schrieb ( s. dazu Nr. 2503 , 42-48 - Abbildung des Geheimalphabets oben auf S. 12 ) , kursiv gesetzt. Jörg Vögeli .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta018.pta-grcBibex_window_11", + "psc_text": "muss. 2 Die Überlieferungslage Als entscheidendes Kriterium für die Zuschreibung des Hypomnema an Origenes galt bislang vor allem die eindeutige Autorenangabe in den Psalmenkatenen. Vgl. Rietz, Quaestiones, 18; Nautin, Origène, 276f. Daher soll zuerst die Überlieferungssituation des Textes besprochen werden. Der Text erscheint in folgenden Katenenhandschriften: – Vat. gr. 754 (10. Jh., Typ XIIIb Nach der Klassifizierung der Psalmenkatenen bei Karo/Lietzmann, Catalogus, 20–66. Die Klassifizierung durch Karo/Lietzmann ist allerdings durch Dorivals Ergebnisse zu den Beziehungen der verschiedenen Psalmenkatenen untereinander an vielen Stellen überholt. Bei den im Folgenden genannten Handschriften handelt es sich um gemischte bzw. komplexe Katenen, die jedoch miteinander eng verwandt sind, wobei die Katene des Vat. gr. 754 eine Schlüsselposition einnimmt. Vgl. dazu Dorival, Chaînes II, 342–347; ders., Chaînes III, 433–438; ders., Chaînes IV, 292–297 und 319–322. Allerdings hat der Text des Hypomnema im Vat. gr. 754 eine größere Lücke, bedingt durch den Verlust von zwei Folia.), fol.", + "candidate_score": 0.651274, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_111", + "bdc_text": "s. Moritz von Sachsen PK II 685 , Nr. 936 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta018.pta-grcBibex_window_13", + "psc_text": "327–440 zum selben Katenentyp wie Bodl. Barocc. gr. 223. Eine Beschreibung der Handschrift findet sich ebd. 327. fol. 14v–17v (Ja) – Bodl. Barocc. gr. 223 (16. Jh., Zur Datierung des Codex siehe Dorival, Chaînes III, 328. Typ X), fol. 19r–22v (Jb) – Vat. Borg. gr. 2 (16. Jh., Typ X), Für diese Handschrift gilt dasselbe wie für Hieros. S. Crucis 1. Sie wird von Karo/Lietzmann nicht aufgeführt, gehört jedoch nach Dorival, Chaînes III, 327–440 zum selben Katenentyp wie Bodl. Barocc. gr. 223. Eine Beschreibung der Handschrift findet sich ebd., 328f. fol. 26v–31v (Jc) – Vat. gr. 342 (11. Jh., keine Typenklassifizierung), fol. 10v–15v (Xm) In den sechs erstgenannten Handschriften trägt der Text die Überschrift Ὠριγένους ὑπόμνημα εἰς τοὺς ψαλμούς bzw. ὑπόμνημα Ὠριγένους εἰς τοὺς ψαλμούς. Er erscheint hier immer innerhalb einer Art Makroform aus Prologtexten, und zwar in Kombination mit drei kürzeren Texten, die Gregor von Nyssa zugeschrieben werden, und", + "candidate_score": 0.637756, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_223", + "bdc_text": "( wo auch das Siegel erhalten ist ) , der andere Teil aus f 628v. bestand. .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta018.pta-grcBibex_window_13", + "psc_text": "327–440 zum selben Katenentyp wie Bodl. Barocc. gr. 223. Eine Beschreibung der Handschrift findet sich ebd. 327. fol. 14v–17v (Ja) – Bodl. Barocc. gr. 223 (16. Jh., Zur Datierung des Codex siehe Dorival, Chaînes III, 328. Typ X), fol. 19r–22v (Jb) – Vat. Borg. gr. 2 (16. Jh., Typ X), Für diese Handschrift gilt dasselbe wie für Hieros. S. Crucis 1. Sie wird von Karo/Lietzmann nicht aufgeführt, gehört jedoch nach Dorival, Chaînes III, 327–440 zum selben Katenentyp wie Bodl. Barocc. gr. 223. Eine Beschreibung der Handschrift findet sich ebd., 328f. fol. 26v–31v (Jc) – Vat. gr. 342 (11. Jh., keine Typenklassifizierung), fol. 10v–15v (Xm) In den sechs erstgenannten Handschriften trägt der Text die Überschrift Ὠριγένους ὑπόμνημα εἰς τοὺς ψαλμούς bzw. ὑπόμνημα Ὠριγένους εἰς τοὺς ψαλμούς. Er erscheint hier immer innerhalb einer Art Makroform aus Prologtexten, und zwar in Kombination mit drei kürzeren Texten, die Gregor von Nyssa zugeschrieben werden, und", + "candidate_score": 0.634276, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_168_170", + "bdc_text": "s. Stefan Mühihofer , Die Politik der fränkischen Reichsstände auf den Reichstagen von 1521 - 1555 , Husum 2006 - Historische Studien 487 , S. 236 . by imGemeint ist wohl Landgraf Philipp. gehapt und fragen lassen , wess er sich zuͦ ime versechen soͤlle . Hat erder Landgraf. innFarner .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta018.pta-grcBibex_window_31", + "psc_text": "Bericht über die Organisation der Arbeit des Origenes im sechsten Buch der Kirchengeschichte. Vgl. Eusebius, Hist. eccl. VI 23 (568,22f. und 570,7 Schwartz/Mommsen/Winkelmann). Doch selbst wenn Hilarius tatsächlich das Hypomnema unter eben diesem Titel gekannt und seine Instructio als eine Nachahmung des Textes konzipiert haben sollte, warum hätte er dann den hauptsächlichen Inhalt dieser Schrift, nämlich die ausführliche Besprechung der Psalmenüberschriften völlig ignoriert? Vielmehr beginnt er die Instructio mit einer Darstellung, die offenbar tatsächlich einem Prologtext des Origenes entnommen ist, nämlich über die Fünfteilung des Psalters, Hilarius, Instr. Ps. 1,2–10 (Doignon). Diese Fünfteilung des Psalters behandelt Origenes in De divisione psalterii. danach diskutiert er den korrekten Titel des Psalmenbuches in einer Weise, die uns aus einem weiteren Prologtext des Origenes bekannt ist. Hilarius, Instr. Ps. 1,10–20. Zu dieser Diskussion vgl. Origenes, Catholica 1. Dies spricht zwar deutlich für eine Abhängigkeit des Hilarius von Origenes, aber eher gegen eine Verbindung zwischen", + "candidate_score": 0.629214, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_182", + "bdc_text": "- Zu dieser Musterung s. Nr. 2511 und Anm. 57 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta018.pta-grcBibex_window_17", + "psc_text": "Maße für eine Zuschreibung an Eusebius. Weiterhin findet sich in einer noch nicht genannten Moskauer Handschrift wie auch in einigen der bereits oben aufgeführten Handschriften innerhalb einer anderen Makroform ein kurzer Auszug aus dem Hypomnema, der das Wort διάψαλμα erklärt. In der Edition des Textes Abschnitt 14. Bereits Rietz vermerkt, dass dieser Auszug im Ottob. 398 ein zweites Mal separat und zwar mit Zuweisung an Eusebius erscheint, jedoch messen weder er noch Nautin dieser Tatsache eine Bedeutung bei. Vgl. Rietz, Quaestiones, 17. 33, Anm. 16; Nautin, Origène, 277, Anm. 35. Es handelt sich um folgende Handschriften: – Mosq. GIM Sinod. gr. 194 (11. Jh., Typ XIIIa Die Klassifizierung durch Karo/Lietzmann ist insofern irreführend, als die Katene dieser Handschrift dieselbe ist wie die im Ottob. gr. 398 (Typ IV), vgl. Dorival, Chaînes IV, 262–297.), fol. 6r (Sigle: U) – Vat. Ottob. gr. 398, fol. 36v – Hieros. S. Crucis 1, fol.", + "candidate_score": 0.619689, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_36_38", + "bdc_text": "- Hier ist Brief Nr. 2510 vom 24 . Juli gemeint . und HalleroJohannes Hallers Schreiben vom 24 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta018.pta-grcBibex_window_65", + "psc_text": "ἐν ὕμνοις (ψαλμός) überliefert ist. Auf letztere Variante bezieht sich nun Eusebius in seinem in direkter Tradition erhaltenen Kommentar zu Ps 60 (einem anderen Psalm, der ἐν ὕμνοις überschrieben ist), sodass dies für ihn zweifellos die korrekte Überschrift des Ps 4 ist. Vgl. Eusebius, In Ps. (Ps 60) PG 23,573D–574A. Hier differenziert Eusebius allerdings zwischen den Überschriften ἐν ὕμνοις ψαλμός (Ps 4 und 6) und einfach ἐν ὕμνοις (Ps 53. 54 und 60): erstere seien mit Begleitung des Psalteriums vorgetragen worden, letztere dagegen mit bloßer Stimme, ohne Begleitung. Die Darstellung im Hypomnema ist dagegen vereinfacht, da sie sich ohnehin auf Ps 4 konzentriert und die anderen Psalmen nur kurz anspricht. Genau dafür spricht auch eine Besonderheit in einer Handschrift der Ersten Palästinischen Katene, also derjenigen Katene, die aus den originalen Kommentaren schöpft. Hier wird die Überschrift gleich zweimal zitiert, und zwar mit Autorenangabe, wie sie ansonsten nur die Kommentarfragmente der", + "candidate_score": 0.61863, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_36_38", + "bdc_text": "- Hier ist Brief Nr. 2510 vom 24 . Juli gemeint . und HalleroJohannes Hallers Schreiben vom 24 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta018.pta-grcBibex_window_11", + "psc_text": "muss. 2 Die Überlieferungslage Als entscheidendes Kriterium für die Zuschreibung des Hypomnema an Origenes galt bislang vor allem die eindeutige Autorenangabe in den Psalmenkatenen. Vgl. Rietz, Quaestiones, 18; Nautin, Origène, 276f. Daher soll zuerst die Überlieferungssituation des Textes besprochen werden. Der Text erscheint in folgenden Katenenhandschriften: – Vat. gr. 754 (10. Jh., Typ XIIIb Nach der Klassifizierung der Psalmenkatenen bei Karo/Lietzmann, Catalogus, 20–66. Die Klassifizierung durch Karo/Lietzmann ist allerdings durch Dorivals Ergebnisse zu den Beziehungen der verschiedenen Psalmenkatenen untereinander an vielen Stellen überholt. Bei den im Folgenden genannten Handschriften handelt es sich um gemischte bzw. komplexe Katenen, die jedoch miteinander eng verwandt sind, wobei die Katene des Vat. gr. 754 eine Schlüsselposition einnimmt. Vgl. dazu Dorival, Chaînes II, 342–347; ders., Chaînes III, 433–438; ders., Chaînes IV, 292–297 und 319–322. Allerdings hat der Text des Hypomnema im Vat. gr. 754 eine größere Lücke, bedingt durch den Verlust von zwei Folia.), fol.", + "candidate_score": 0.617971, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_68_70", + "bdc_text": "um : Man trommelt Söldner zusammen ; s. SI IX 372. , und nympt an , was kompt. LandtgrauffPhilipp von Hessen .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta018.pta-grcBibex_window_62", + "psc_text": "des göttlichen Logos. Vgl. Eusebius, In Ps. (Ps 80) PG 23, 969A–975A, insbesondere 972B: Ληνοὺς γὰρ μηδὲ ἄλλο τι νόμιζε λέγεσθαι ἢ τὰς ἐκκλησίας τοῦ θεοῦ, ἐν αἷς συγκροτούμενοι καὶ τοὺς ἑαυτῶν καρποὺς κατὰ τὸ αὐτὸ συμβαλλόμενοι μίαν κρᾶσιν ποιούμεθα εἰς δόξαν καὶ εὐφροσύνην τοῦ λόγου τοῦ θεοῦ. Auch die Ausführungen des Hypomnema zu den anderen Psalmenüberschriften finden sich großenteils in den Kommentaren des Eusebius zum jeweiligen Psalm wieder, wenn auch eine hexaplarische Variante Es handelt sich um die Aquila-Version zu Ps 9,1, welche in Hypomnema 4,10 angegeben ist mit: ὑπὲρ τῆς νεότητος. Die Kommentarfragmente zu Ps 9,1 enthalten zwar keine Aquila-Übersetzung, doch in Ecl. proph. II 5 (zu Ps 9) vermerkt Eusebius: ὁ μέντοι Ἀκύλας […] ἐξέδωκεν εἰπών· τῷ νικοποιῷ νεανιότητος τοῦ υἱοῦ… (PG 22,1100A). Vermutlich handelt es sich bei der Angabe des Hypomnema um ein Versehen, denn Field bestätigt die der Eclogae propheticae, wobei er die Hypomnema-Stelle als", + "candidate_score": 0.616003, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_36_38", + "bdc_text": "- Hier ist Brief Nr. 2510 vom 24 . Juli gemeint . und HalleroJohannes Hallers Schreiben vom 24 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta018.pta-grcBibex_window_27", + "psc_text": "ὑπόμνημα in einem wissenschaftlichen Kontext natürlich über eine bloße, gleichsam persönliche Erinnerung hinausreichen sollte, könnte der Titel eine Stellungnahme des Eusebius zu Origenes bedeuten. Der Nachfolger zeigt sich nicht als sklavischer Parteigänger, sondern als selbständiger Kopf, der seine abweichende Auffassung in einem kurzen ὑπόμνημα darlegt. Die Ausführungen sind denn tatsächlich eine Auseinandersetzung mit Auffassungen des Origenes. Wo Eusebius die These eines anonymen τις referiert, lässt sich der Inhalt aus Origenes nachweisen. Auch die übrigen Erklärungen sind Gegenpositionen zu Origenes, wie sich unten in den Abschnitten fünf und sechs erweisen wird. Unentschieden muss indessen bleiben, ob der Urheber des Titels ὑπόμνημα Ὠριγένους sich dieser Zusammenhänge bewusst war. 3 Die Rezeption durch Hilarius Ein entscheidendes Argument für die Zuschreibung des Hypomnema an Origenes könnte allerdings die Rezeption des Textes durch Hilarius von Poitiers sein, Zur Rezeption des Hypomnema bei Hilarius vgl. Rietz, Quaestiones, 33; Nautin, Origène, 277. Einschränkend vermerkt allerdings Nautin, ebd.", + "candidate_score": 0.615624, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_36_38", + "bdc_text": "- Hier ist Brief Nr. 2510 vom 24 . Juli gemeint . und HalleroJohannes Hallers Schreiben vom 24 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta018.pta-grcBibex_window_57", + "psc_text": "darlegt. Dank der neuesten, überraschenden Entdeckung und Identifizierung von 29 Psalmen-Homilien des Origenes im Codex Monac. gr. 314 durch Marina Molin Pradel und Lorenzo Perrone Zu diesem erfreulichen Fund vgl. Molin Pradel, Novità, 16–40, und Perrone, Riscoprire, 41–58. können wir nun auch Auslegungen beider Autoren zu Ps 80 vergleichen. In seiner 1. Homilie zu Ps 80 widmet sich Origenes sehr ausführlich der Überschrift ὑπὲρ τῶν ληνῶν, die er sogleich in Beziehung zur ἄμπελος aus dem vorhergehenden Psalm (vgl. Ps 79,15f.) setzt. An dieser Stelle trägt er tatsächlich eine beeindruckende allegorische Deutung vor, die jedoch eher ethisch-moralisch bzw. spirituell denn (heils-)geschichtlich ausgerichtet ist. Unter Hinweis auf Joh 15,1.5: ἐγώ εἰμι ἡ ἄμπελος ἡ ἀληθινή, ὑμεῖς τὰ κλήματα, ὁ πατήρ μου ὁ γεωργός ἐστιν, erklärt Origenes die Trauben, die für die himmlischen Keltern vorgesehen sind, als die Werke der Christen. Vgl. Origenes, Hom. 1 in Ps. 80 480,6 (Perrone = Monac. gr.", + "candidate_score": 0.613904, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_139_141", + "bdc_text": "in treffelicher rüstung . Hat dem dritten mann uffbottendem dritten mann uffbotten : jeden dritten Mann zum Krieg aufgeboten .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta018.pta-grcBibex_window_112", + "psc_text": "τούτων ἀντὶ τοῦ ἐν ὕμνοις ὁ μὲν Ἀκύλας ἐν ψαλμοῖς, ὁ δὲ Σύμμαχος διὰ ψαλτηρίου ἐκδέδωκεν, ὥστε κατὰ τὴν αὐτῶν ἑρμηνείαν μόνους εἶναι τούτους διὰ τοῦ μουσικοῦ ὀργάνου μελῳδηθέντας. Καὶ ἔχει γε λόγον, τὸν τέταρτον ψαλμὸν ἐν ὕμνοις ἐπιγεγραμμένον δι’ ὀργάνου κεκροῦσθαι· ἐπειδὴ γὰρ ὁ τρίτος εἴρητο τῷ Δαυίδ, ἡνίκα ἀπεδίδρασκεν ἀπὸ προσώπου Ἀβεσσαλὼμ τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ, εἰκότως ὁ τέταρτος, τὰ νικητήρια περιέχων τοῦ πρὸς τὸν υἱὸν πολέμου, ὁμοῦ καὶ εἰς τὸ τέλος, ὁμοῦ καὶ ἐν ὕμ νοις ἐπιγέγραπται. διόπερ ὁ Σύμμαχος ἀντὶ τοῦ εἰς τὸ τέλος, ἐπινίκιον, ὁ δὲ Ἀκύλας τῷ νικοποιῷ ἐκδεδώκασιν. Σῴζει δὲ τὴν ἀποδοθεῖσαν θεωρίαν τὰ ἐπιλεγόμενα, ἐν οἷς φησιν· ἐν τῷ ἐπι καλεῖσθαί με, εἰσήκουσέ μου, ὁ θεὸς τῆς δικαιοσύνης μου, καὶ τὰ ἑξῆς. ἥρμοζεν οὖν ταῦτα ὡς ἐν ἐπινικίοις καὶ διὰ μουσικῶν ὀργάνων ἀνακρουσθῆναι. ὁ δὲ τρίτος οὐκ ἐπεγέγραπτο εἰς τὸ τέλος· οὐ γὰρ ἦν πως ἐπινίκιος, ἀλλ’ οὐδὲ τοῦ πολέμου τ��λος εἰληφότος εἴρητο.", + "candidate_score": 0.610361, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_126_128", + "bdc_text": "auch Rudolf Häpke , Die Regierung Karls V . und der europäische Norden , Lübeck 1914 - Veröffentlichungen zur Geschichte der Freien und Hansestadt Lübeck 3 , S. 233 und Anm. 3. .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta018.pta-grcBibex_window_17", + "psc_text": "Maße für eine Zuschreibung an Eusebius. Weiterhin findet sich in einer noch nicht genannten Moskauer Handschrift wie auch in einigen der bereits oben aufgeführten Handschriften innerhalb einer anderen Makroform ein kurzer Auszug aus dem Hypomnema, der das Wort διάψαλμα erklärt. In der Edition des Textes Abschnitt 14. Bereits Rietz vermerkt, dass dieser Auszug im Ottob. 398 ein zweites Mal separat und zwar mit Zuweisung an Eusebius erscheint, jedoch messen weder er noch Nautin dieser Tatsache eine Bedeutung bei. Vgl. Rietz, Quaestiones, 17. 33, Anm. 16; Nautin, Origène, 277, Anm. 35. Es handelt sich um folgende Handschriften: – Mosq. GIM Sinod. gr. 194 (11. Jh., Typ XIIIa Die Klassifizierung durch Karo/Lietzmann ist insofern irreführend, als die Katene dieser Handschrift dieselbe ist wie die im Ottob. gr. 398 (Typ IV), vgl. Dorival, Chaînes IV, 262–297.), fol. 6r (Sigle: U) – Vat. Ottob. gr. 398, fol. 36v – Hieros. S. Crucis 1, fol.", + "candidate_score": 0.608698, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_126_128", + "bdc_text": "auch Rudolf Häpke , Die Regierung Karls V . und der europäische Norden , Lübeck 1914 - Veröffentlichungen zur Geschichte der Freien und Hansestadt Lübeck 3 , S. 233 und Anm. 3. .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta018.pta-grcBibex_window_18", + "psc_text": "gr. 194 (11. Jh., Typ XIIIa Die Klassifizierung durch Karo/Lietzmann ist insofern irreführend, als die Katene dieser Handschrift dieselbe ist wie die im Ottob. gr. 398 (Typ IV), vgl. Dorival, Chaînes IV, 262–297.), fol. 6r (Sigle: U) – Vat. Ottob. gr. 398, fol. 36v – Hieros. S. Crucis 1, fol. 18r – Bodl. Barocc. gr. 223, fol. 23v–24r – Vat. Borg. gr. 2, fol. 32v Die entsprechende Makroform, in die dieser Auszug eingebunden ist, erscheint in allen genannten Handschriften in der gleichen Formation und umfasst folgende Exzerpte: – Eusebius, Didascalia, die in den Handschriften (bis auf Borg. 2, wo für diese Makroform alle Überschriften fehlen) übereinstimmend überschrieben ist: Ἱππολύτου ἐπισκόπου Ῥώμης ὑπόθεσις διηγήσεως εἰς τοὺς ψαλμούς. Aufgrund dieser Zuschreibung erscheint der Text als Fragment VI in der Hippolyt-Edition von Achelis, der ihn jedoch an Eusebius zurückgibt. Devreesse bestätigt die Zuschreibung an Eusebius, vgl. Devreesse, Commentateurs, 145. – einen Auszug aus", + "candidate_score": 0.599602, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 11, + "cf_id": "cf033", + "work_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis", + "max_score": 0.674674, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_160_162", + "bdc_text": "Zu dessen Haltung s. Nr. 2480 , 29-31 . ze morgen gessen . Nitt waiß ich , wie man dasselbig verston soll und was sy mitt im gehandelt . Bischoff von Bamberg Weigand von Redwitz.", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2180", + "psc_text": "ut non essent duo, vel tres panes, sed unus. Sed ego videns hoc non multum esse decens, libram massae farinae in tres partes divisi, ut tertia pars librae possit non in pane fracto, sed in integro reservari. » Hujusce Bernardi institutionis meminit Nicolaus de Fractura, vigebatque adhuc suo tempore. At non ita stricte S. Benedictum esse intelligendum censet Richardus de Sancto Angelo hunc in locum sic scribens: « Non ita intelligendum est stricte quod tertia pars reservetur pro coena; sed totum quod remanet conservandum est, quia multi forte non possent comedere de mane propter naturae defectum, et comedunt de sero. » Ita Cistercienses videntur integram ad prandium libram ministrasse, et sero ad coenam quod ex prandio residuum erat; unde liber Usuum (Cap. 117) ad cellerarium pertinere dicit, « illis qui ad prandium usque ad tertiam partem panis comedunt, ad coenam de grossiori pane, ubi habetur, superaddere. » Quod si labor", + "candidate_score": 0.674674, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_160_162", + "bdc_text": "Zu dessen Haltung s. Nr. 2480 , 29-31 . ze morgen gessen . Nitt waiß ich , wie man dasselbig verston soll und was sy mitt im gehandelt . Bischoff von Bamberg Weigand von Redwitz.", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2089", + "psc_text": "pascebatur alimento; » sive duplex sit sextae et vesperae refectio, sive una duntaxat nonae; ut ad duas diebus prandii refectiones amplius aliquid non detur quam ad unicam coenam tempore jejunii. Ita cum Boherio S. Benedicti hoc capite mentem explicuisse videtur ms. Regula incerti auctoris, quam ex vetustissimo codice bibliothecae reginae Sueciae eruit Romae noster Mabillonius: in ejus siquidem cap. 6 sic habetur: « S. Benedictus ait credimus in refectione quotidiana sive una sit refectio, sive prandii et coenae, panis libra una et duo pulmentaria cocta sufficere; et si fuerint inde poma vel nascentia leguminum, addatur et tertium. Clarius etiam forte Bernardus Cassin. cum exponens haec verba addatur et tertium, sic loquitur: Non intelligit autem quod debeant dari plumenta cocta nisi duo, sed quod tertium sit crudum. Et hoc illo tempore dicunt expositores fieri debere, quando conventus comedit semel tantum; quando enim comedit bis, tertium quod est crudum secundum expositores reservatur", + "candidate_score": 0.673273, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_160_162", + "bdc_text": "Zu dessen Haltung s. Nr. 2480 , 29-31 . ze morgen gessen . Nitt waiß ich , wie man dasselbig verston soll und was sy mitt im gehandelt . Bischoff von Bamberg Weigand von Redwitz.", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1885", + "psc_text": "Regulae accipiant supra statutam annonam mixtum, ut non sit eis grave jejunium, dum ministrant, sustinere. Lector vero post sextam, antequam accedat ad legendum. » Ubi distinguitur hora qua hebdomadarii servitores sumerent mixtum, ab ea qua lector mensae. Accipiant super statutam annonam. ] Haec verba duobus modis intelligi possunt; vel ita ut panis et vinum de statuta libra panis et hemina vini sumantur, vel ita ut ad statutam panis ac vini annonam aliquid superaddatur; ut idem sit super, ac praeter, insuper. Priorem sensum sequuntur Menardus, Carolus Cointius, dissertator Gallicus de hemina vini et libra panis Benedictina, cum quibusdam Regulae versionibus Gallicis. At sententiam in altera dissertationis editione retractavit dissertator, num. 32, ubi contendit super a Graeco ὑπὲρ formatum, unde etiam insuper proprie significare id quod superabundat. Idem sentit Matthias Lambert, et monachus Cisterciensis in Gallica expositione Regulae S. Benedicti, quorum primus Regulae textum ita Gallice reddidit, outre la portion ordonnée, alter", + "candidate_score": 0.671547, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_160_162", + "bdc_text": "Zu dessen Haltung s. Nr. 2480 , 29-31 . ze morgen gessen . Nitt waiß ich , wie man dasselbig verston soll und was sy mitt im gehandelt . Bischoff von Bamberg Weigand von Redwitz.", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2288", + "psc_text": "hoc est octodecim in qualibet. Atque ita concilii Aquisgranensis canonem intellexisse videtur, qui nostris temporibus strictiorem ordinis Cisterciensis observantiam in suo monasterio restituit (Abbas B. M. de Trappa); nam cum vinum ea in regione non crescat, duplicem suis fratribus sicerae heminam ministrari curat, hoc est uncias circiter octodecim vel viginti ad prandium, et tantumdem ad coenam. Cujus exemplum minus apte protulit in medium dissertator, cum ipsi omnino non faveat. At, inquiet (Resp. n. 5), hemina apud omnes monasticae sobrietatis studiosos, pro vasculo et quidem parvissimo reputata est, ut probat locus ex Vita sancti Hermelandi abbatis (Saec. III Ben.), ubi minor parvissimo etiam vasculo appellatur. Addere potuisset dissertator heminam apud Cluniacenses unico scypho comprehensam fuisse: nam apud Udalricum (Lib. II, c. 4) reperimus signum scyphi, qui capit quotidianam vini mensuram. Verum hisce exemplis aliud opponimus Hildemari longe ad persuadendum efficacius, ut pote qui perspectam omnino habebat genuinam sancti Benedicti heminam. Hic", + "candidate_score": 0.670403, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_160_162", + "bdc_text": "Zu dessen Haltung s. Nr. 2480 , 29-31 . ze morgen gessen . Nitt waiß ich , wie man dasselbig verston soll und was sy mitt im gehandelt . Bischoff von Bamberg Weigand von Redwitz.", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1962", + "psc_text": "ecclesiam; ad missam majorem nonnisi usque post Evangelium intersit. » Et lib. Usuum Cisterciensium (Cap. 92): « Horas diei simul congregati cantent; dehinc qui voluerit eat in ecclesiam ad horas: ad missam vero quotidie nisi multum graventur . . . . Qui communicare voluerit, extra chorum pacem accipiat ab aliquo de conventu communicaturo . . . . Et hoc tantum ad missam matutinalem. » Praeterea omnes canonicas horas tam diurnas quam nocturnas propriis temporibus simul recitare tenebantur; unde etiam mss. S. Benigni Consuetud. praescribunt (Cap. 46) ut infirmarius « ad nocturnos, factis orationibus, accipiat sconsam, et circumeat lecta omnium infirmorum, ut cognoscat si quis eorum nondum surrexit, et propter quid remanserit. » Pro refectione tamen sextam aut nonan praeveniebant, eaque de causa nonnisi ad Evangelium usque majoris missae intererant. Ad mensam eamdem observabant disciplinam quam conventus in refectorio: « Versum ad mensam dicere debent sicut conventus in refectorio, inquiunt Farfenses", + "candidate_score": 0.666165, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_160_162", + "bdc_text": "Zu dessen Haltung s. Nr. 2480 , 29-31 . ze morgen gessen . Nitt waiß ich , wie man dasselbig verston soll und was sy mitt im gehandelt . Bischoff von Bamberg Weigand von Redwitz.", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3047", + "psc_text": "Ipse tamen ea cibi potusque mensura contentus sit, quam reliqui fratres accipiunt. Si vero propter hospitem voluerit ad solitam mensuram fratribus sibique augere aliquid, in sua maneat potestate. » Quod statutum confirmat Caroli Calvi praeceptum pro partitione praediorum S. Germani a Pratis, in quo assignat vineas in fratrum et hospitum usus in refectorio edentium. Deinde S. Benedictus, Regulae cap. 38 agens de lectore mensae, statuit ut non praesumat ibi quisquam de ipsa lectione aut aliunde quidquam requirere, ne detur occasio maligno, nisi forte prior voluerit pro aedificatione aliquid breviter dicere; ubi prior pro abbate usurpatur. Verum si abbas nunquam reficiat in conventu fratrum (debet enim reficere cum hospitibus, qui nunquam desunt monasterio, et si defuerint in ejus manet potestate quos vult de fratribus vocare, qui cum ipso reficiant), frustra permittitur ei in refectorio de lectione aliquid dicere, ut pote qui nunquam ibi cum fratribus manducaturus sit. Ut vim hujus argumenti", + "candidate_score": 0.666039, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_160_162", + "bdc_text": "Zu dessen Haltung s. Nr. 2480 , 29-31 . ze morgen gessen . Nitt waiß ich , wie man dasselbig verston soll und was sy mitt im gehandelt . Bischoff von Bamberg Weigand von Redwitz.", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2077", + "psc_text": "in secunda libri sui editione, non de communione eucharistica S. Benedictum intelligit, sed de communione precum et charitatis; cujus a lectore signum aliquod S. Pater omnibus dari voluerit, priusquam incipiat legere. Egregium sane charitatis indicium frustulum panis privatim edere ante lectionem! Et hanc interpretationem ab eruditissimo et in traditione versatissimo viro accepisse se fatetur dissertator; cui non deferre haudquaquam potuerit. Ita praevaluerunt in gratiam viri doctissimi, doctioris fortasse semel praeconcepta praejudicia. Adeo ineptam contra germanum S. Benedicti sensum opinionem singulari tractatu refutavit noster Mabillonius, quem habet sub prelo. Ejus rationes quilibet videre poterit; nos sola traditione, de qua dissertator gloriatur, licet nullum inde protulerit argumentum aliqua auctoritate firmatum, contenti erimus. Itaque sancti Benedicti textum de communione eucharistica intelligendum esse constans est omnium qui a tempore sancti Benedicti scripserunt hanc in rem, auctorum sententia. In primis Magister, qui ante mille annos suam scripsit Regulam, ex Benedictina magna ex parte desumptam, sancti", + "candidate_score": 0.665211, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_160_162", + "bdc_text": "Zu dessen Haltung s. Nr. 2480 , 29-31 . ze morgen gessen . Nitt waiß ich , wie man dasselbig verston soll und was sy mitt im gehandelt . Bischoff von Bamberg Weigand von Redwitz.", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2456", + "psc_text": "et si cui offertur a priore, et accipere renuerit, hoc quod prius recusavit, aut aliud omnino non percipiat usque ad emendationem congruam. ] Quem ad locum Smaragdus: « Hyperbaton hoc est, quod aliter ordinatum intelligitur ita: Cui aliquid a priore offertur, et renuerit accipere, hora qua desideraverit, subauditur accipere; aut hoc percipiat quod prius recusavit, aut aliud omnino nihil. « Eodem modo sanctum Benedictum intelligit citatus a Bernardo Petrus Diaconus. Verum huic expositioni repugnant nonnullae versiones Gallicae, et S. Basilius, a quo S. Pater potuit istud accepisse; nam interrogatus (Regul. brevium, inter. 134): « Si quis iratus recusaverit ea sumere quae ad usum sunt necessaria? » respondet: « Talis dignus est nequidem accipere cum petierit, quousque istud vitium vel potius vitia in eo esse sanata antistes judicaverit. » CAPUT XLIV. De iis qui excommunicantur, quomodo satisfaciant. Qui pro gravioribus culpis ab oratorio et a mensa excommunicatur, hora qua opus Dei", + "candidate_score": 0.664855, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_160_162", + "bdc_text": "Zu dessen Haltung s. Nr. 2480 , 29-31 . ze morgen gessen . Nitt waiß ich , wie man dasselbig verston soll und was sy mitt im gehandelt . Bischoff von Bamberg Weigand von Redwitz.", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2241", + "psc_text": "Sane 535 cum sanctus Pater tarde venientem ad mensam solum reficere jubet, sublata ei portione sua vini, non de infirmis debilibusque loquitur, sed de sanis maxime. At de his videsis Haeftenum lib. X, tract. 4, disq. 3. Credimus heminam vini per singulos sufficere per diem. ] De nomine heminae consentiunt inter se viri eruditi; at de mensura ipsa non parum litigant. Jacobus Brolius Parisiensis Sancti Germani monasterii monachus, vir doctus et religiosus, varias diversorum sententias refert, nulli tamen certo adhaerens. Prima est Petri Masii abbatis Casalis Benedicti, qui in Constitutionibus suae congregationis (Const. ms. Casalis Ben., cap. 57) heminae mensuram ita definit: « Hemina, sicut a quibusdam expositoribus Regulae accepimus, est mensura continens unam libram cum quarta parte alicujus liquoris; et est quasi tertia pars quartae vini Parisiensis. » Secunda est Smaragdi, qui sanctum Isidorum describens (Isid. l. XVI Orig., c. 25): « Hemina vini, ait, appendit libram unam, quae", + "candidate_score": 0.664846, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_120_122", + "bdc_text": "und Munden Minden im Bistum Münster . ist man gar starck uffwachsam. , und hat man die paͤsß so hart verlegtverlegt : versperrt. , auch kuntschafft gnuͦg uff die Niderlender gelegtkuntschafft . . .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_759", + "psc_text": "permittimus. 178 COMMENTARIUS. Faciamus quod ait propheta. ] Acute observat hic Hildemarus, et post eum Bernardus Cassinensis et Nicolaus de Fractura S. Benedictum suos discipulos alioquentem non simpliciter dixisse faciatis, sed faciamus; nimirum miscet se fratribus suis, nec aliud ab ipsis requirit, quod ipse primus ante alios non paratus sit exsequi. Dixi, Custodiam vias meas. ] Id est omnes vitae actus, de quorum custodia diximus cap. 4. Ut non delinquam in lingua mea. ] Difficile ergo membrum hominis lingua, quae ne delinquat tali indiget custodia; difficile prorsus: « quis enim, ut S. Bernardi verbis utar Serm. 17, de divers., numeret quantas modicum linguae membrum contrahat sordes, quam multiplex in labiis incircumcisis immunditia coaguletur? quanta sit pernicies oris incircumscripti? Est enim lingua dissoluta in sermonibus otiosis, est lingua impudica, est et magniloqua; quarum prima lasciviae, sequens arrogantiae famulatur. Est etiam lingua dolosa, et item lingua maledica; quarum altera in falsiloquam et", + "candidate_score": 0.648221, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_180_182", + "bdc_text": "Lygend am RanRain am Lech , 12 km östlich von Donauwörth. . Werden die unsern sechen , wie man inen begegne , etc. Zu BononyBologna . - Zu dieser Musterung s. Nr. 2511 und Anm. 57 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2766", + "psc_text": "Regula Magistri, in qua decernitur ut, cum quinquaginta a monasterio passibus 661 laborant, ibidem opus Dei operentur. Nec certe mirum esse debet, quod in agris opus Dei persolverent, cum ibidem meridiano quoque somno corpus reficerent, uti supra notavimus. Nostros tamen quod spectat, notandum eos non semper sub dio divinum exsolvisse officium; sed, ut decentius faciliusque illud explerent, oratoria sibi ubi operari solerent erexisse. Ita B. Benedicti Anianensis discipuli (In Vita S. Ben. Anian., num. 38, saec. IV Bened.) « in montibus, in quibus fratres soliti erant alendarum ovium curam habentes habitare, sibi ad orandum exiguum oratorium construxerunt. » Ita Leonas abbas Piscariensis (Chron. Piscar. lib. III, tom. V Spicil.), « accepto fundo a regali curia, construxit oratoriam domum in angulo ipsius civitatis circa portam quae dicitur Maranesca, ut fratres qui pro negotiis et eisdem rebus custodiendis et conservandis mitterentur, haberent ubi psallerent, et in officiorum obsequiis se frequentius et liberius", + "candidate_score": 0.641776, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_113_115", + "bdc_text": "s. Moritz von Sachsen PK II 907f , Anm. 2. . Habend dem kaiser zuͦgeweltHabend dem kaiser zugewelt wollten sich in kaiserliche Dienste begeben. . Die hat der landtgraf hinderkommenüberredet. , das sy die hoptleutdas sy die hoptleut :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2421", + "psc_text": "cum omnia etiam imperfecta, ut ad opus Dei debite celebrandum convolarent, relinquere deberent; imperfectum opus Dei, alios etiam suis discursibus perturbando, derelinquunt. Quam procul ab his erat S. Liudgenus episcopus (In ejus Vita, auctore anonym., cap. 32, saec. IV Ben., pag. 46; vide cap. 33), qui accersitus tertio ab imperatore Carolo Magno, venientibus nuntiis dum divinis interesset officiis, aliud nihil respondit quam se proxime peracto officio eos secuturum. Cumque, expleta psalmodia, ad imperatorem accessisset isque rogasset cur tot invitatus nuntiis statim venire despexisset, respondit: « Quia Deum et tibi, o rex, et cunctis hominibus praeponendum arbitrabar; hoc enim mihi praecepisti curam episcopalem committens; idcirco a tuis vocatus nuntiis, Omnipotentis servitium intermittere inconveniens judicavi. At mox divino peracto obsequio, paratior ad regis imperium veni. Quod responsum ejus imperator optimus veneratus: Gratias, ait, habeto, episcope, quia talem te modo reperio qualem antea aestimabam. Fuerunt aliqui qui facta bonitatis tuae malevole apud me", + "candidate_score": 0.641175, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_50", + "bdc_text": "- Zu Blarers Schwierigkeiten mit ihm s. Nr. 2503 , 15-29. , namlich das min lieber bruͦder oder vetter die uberschrifft machtind , etc. , hat nitt fuͦghat nitt fug :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3669", + "psc_text": "S. Basilium (Num. 37): « Si quis egressus fuerit ad ostiarium sive janitorem, si non permissum fuerit ipsi a designatis praefectis, careat benedictione. Si vero egressus fuerit ad munitionis prospectum, excommunicetur. » Vide Regulam SS. Pauli et Stephani, cap. 26, et lib. de Antiquis monachorum Ritibus, cap. 17 CAPUT LXVIII. Si fratri impossibilia injungantur. 880 Si cui fratri aliqua forte gravia aut impossibilia injunguntur, suscipiat quidem jubentis imperium cum omni mansuetudine et obedientia. Quod si omnino virium suarum mensuram viderit pondus oneris excedere, impossibilitatis suae causas ei qui sibi praeest, patienter et opportune suggerat, non superbiendo, aut resistendo, vel contradicendo. Quod si post suggestionem suam in sua sententia prioris imperium perduraverit, sciat junior ita sibi expedire, et ex charitate confidens de adjutorio Dei, obediat. COMMENTARIUS. Si cui fratri aliqua forte gravia aut impossibilia injunguntur. ] Duo hic distinguit S. Benedictus, gravia et impossibilia; in quibus hoc intercedit discriminis, quod gravia", + "candidate_score": 0.639698, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_180_182", + "bdc_text": "Lygend am RanRain am Lech , 12 km östlich von Donauwörth. . Werden die unsern sechen , wie man inen begegne , etc. Zu BononyBologna . - Zu dieser Musterung s. Nr. 2511 und Anm. 57 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_845", + "psc_text": "alio loco Scriptura: Probasti nos, inquit, Deus; igne nos examinasti, sicut igne examinatur argentum; induxisti nos in laqueum; posuisti tribulationes in dorso nostro (Psal. LXV) . Et ut ostendat sub priore debere nos esse, subsequitur, dicens: Imposuisti homines super capita nostra. Sed et praeceptum Domini in adversis et in injuriis, per patientiam adimplentes, qui percussi in maxillam, praebent et aliam; auferenti tunicam, dimittunt et pallium (Matth. V): angariati milliario, vadunt et duo (Luc. VI); cum Paulo apostolo falsos fratres sustinent, et persecutionem: et maledicentes se benedicunt (II Cor. XI). Quintus humilitatis gradus est, si omnes cogitationes malas cordi suo advenientes, vel mala a se absconse commissa, per humilem confessionem abbati non celaverit suo. Hortatur nos de hac re Scriptura, dicens: Revela Domino viam tuam, et spera in eum (Psal. XXXVI) . Et item dicit: Confitemini Domino, quoniam bonus, quoniam in saeculum misericordia ejus (Psal. CV) . Et item Propheta: Delictum", + "candidate_score": 0.635538, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_106_108", + "bdc_text": "worden. DieDie Domherren . muͦssend inen underhaltung gebeninen underhaltung geben : ihren Lebensunterhalt sichern. .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2618", + "psc_text": "ovium curam habentes habitare, sibi ad orandum exiguum oratorium exstruxerunt. » Tandem, cum varias in monasteriis artes exerceri S. Benedicti Regula permittat, qui aliquam callebant, huic potissimum applicabantur. Camaldulenses, ut docet Petrus Damiani ( In Vita S. Romualdi, cap. 26), « faciebant omnes opera manuum, alii scilicet cochlearia, alii nebant, alii retia nectebant, alii cilicia. » Posteaquam vero pia regum ac principum liberalitate sufficienti reditu ditata fuerunt monasteria, non jam cogente necessitate, sed solo amore poenitentiae adeo duris laboriosisque operibus vacabant; aliquando 626 etiam ad expellendum otium levioribus. De Cluniacensibus audiendus est Udalricus (Lib. I, c. 30); cum interrogatus « quod sit opus manuum et quomodo fiat? » respondet: « Certe, ut non mentiar, quod ego saepius vidi, non erat aliud quam fabas novas, et nondum bene maturas de folliculis suis egerere, vel in horto malas herbas et inutiles, et quae bonas herbas suffocabant, eruere; et aliquando panes formare in", + "candidate_score": 0.63385, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_165_167", + "bdc_text": "Der zuͦ WirtzburgMelchior Zobel , Fürstbischof von Würzburg . - Siehe zuletzt Nr. 25 14 , 75-77 . hat seinen cantzlerGeorg Farner , Würzburger Kanzler von Dezember 1536 bis März 1549 ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1742", + "psc_text": "armarium, ab armario in quo libri recondebantur, appellabant. Illud in Fuldensi monasterio olim exercuit Gerhohus presbyter ex Rabani carmine 16, in Tolosano B. Mariae S. Geraldus postea episcopus Bracarensis (Misc. Baluz. tom. III), qui « quia divinae Scripturae pabulo refici magnopere exoptabat, armarii, in quo libri divini reponebantur, custos factus 418 est, in cujus officii obedientia annis multis perduravit, » inquit Bernaldus in ejus Vita n. 1. Sed ex Regula Magistri cap. 17, custos ferramentorum et libros et diplomata sub sua cura habebat. Quod de sancto Geraldo scribit Bernardus eum in armarii obedientia annis multis perdurasse, non sic capiendum est, quasi ad vitam officia monachis essent commissa, cum potius singulis annis renovata fuisse constans sit traditio, quam colligere licet ex sancto Hieronymo de Tabennensibus referente (Praef. in Reg. sancti Pach., n. 8), quod singulis annis mense cui vocabulum est mesore, id est Augusto, « disponuntur monasteriorum capita, dispensatores, praepositi, ministri,", + "candidate_score": 0.632232, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_180_182", + "bdc_text": "Lygend am RanRain am Lech , 12 km östlich von Donauwörth. . Werden die unsern sechen , wie man inen begegne , etc. Zu BononyBologna . - Zu dieser Musterung s. Nr. 2511 und Anm. 57 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3254", + "psc_text": "nihil habere, et nihilominus de crastino non esse sollicitus secundum Evangelii discat sententiam, nec erubescat pauperibus, id est corpori fraternitatis coaequari quibus connumerari Christus, et quorum se fratrem non erubuit nuncupare, quin potius glorietur domesticis ejus factum se esse consortem. » De Tabennensibus seu Pachomianis constat ex Regula S. Pachomii, cap. 26, sed clarius ex ejus praeceptis a Bollandianis editis post ejus Vitam, in quibus n. 16, (Maii 14) ita praecipitur: « Si quis ad monasterium accesserit volens fieri novitius, precationem ei evangelicam ( Orationem dominicam ) porrigent, et psalmos docebunt. Maneat porro ad monasterii fores, ibique probetur: quidquid autem alii norunt fratres, istic et ipse addiscat. Quo facto, saecularibus eum vestibus exuent, et novitiorum habitu vestient. » 780 Cujus praecepti praxim videre est in epistola Ammonis ad Theophilum n. 1, ibidem etiam a Bollandianis edita; quin et ipse S. Pachomius a Palaemone admissus statim habitu monastico indutus legitur. Locus", + "candidate_score": 0.63198, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_179_181", + "bdc_text": "August 1546. . Lygend am RanRain am Lech , 12 km östlich von Donauwörth. . Werden die unsern sechen , wie man inen begegne , etc. Zu BononyBologna .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_921", + "psc_text": "voces sunt adhuc SS. martyrum. Probasti nos, Deus, inquiunt, non simpliciter probati sumus; quia nulla accedit hominibus probatio, nisi a Deo volente aut permittente. Igne nos examinasti sicut igne examinatur argentum. O pietas! o clementia! igne nos examinasti, non consumpsisti; ad hoc enim tribulationis ignem immittit Deus, non ut pereamus, sed ut puriores evadamus, et ut ab omnibus sordibus mundati, venire mereamur ad diadema regis aeterni, ut loquitur Smaragdus. 217 Induxisti nos in laqueum, posuisti tribulationes in dorso nostro. ] Quem in locum Smaragdus: « Induxisti nos in laqueum propter exaggerationem dicit tribulationis, ut intelligas omne genus tribulationis in hoc saeculo super electos venire; quia omne genus gloriae a Domino in futuro sperant recipere. » Laqueus iste SS. martyrum est carcer, et vincula quibus constringuntur. Porro has SS. sufferentium voces merito sibi vindicare possunt monachi, et dicere Christo: Induxisti nos in laqueum. Laqueus eorum ex Bernardo Cass. et Boherio, est", + "candidate_score": 0.631067, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_165_167", + "bdc_text": "Der zuͦ WirtzburgMelchior Zobel , Fürstbischof von Würzburg . - Siehe zuletzt Nr. 25 14 , 75-77 . hat seinen cantzlerGeorg Farner , Würzburger Kanzler von Dezember 1536 bis März 1549 ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3581", + "psc_text": "25 Januar.). In Tegernsensi S. Quirini Fromundus janitor unus ex praecipuis coenobii sui monachis fuisse colligitur ex epistola quam scripsit ad Theodulum episcopum (Anal. tom. IV), qua se excusat quod ratione sui officii ad synodum proficisci haud potuerit. Idem dicendum de Ingelbaudo Vindocinensi portario (Miscel. Bal. tom. II), qui cum Frotmundo priore pro causis sui monasterii ad urbanum papam II missus fuit. Sed his missis ad Regulae textum veniamus. Ad portam monasterii. ] Ex primo hujus capitis vocabulo Haeftenus (Lib. III, tract. 7, disq. 5) colligit ex mente S. legislatoris non plures in monasterio, sed unicam duntaxat januam esse constituendam; id quod etiam statuit Justinianus imperator in novella 133: « Et primum quidem ne monasterium multos habeat aditus, sed unum tantum, aut duos forte. » Ponatur senex sapiens. ] « Notandum, inquit Smaragdus, quia non dixit: Ad portam ponatur senex aetate; sed ait: Ponatur senex moribus sapiens: ubi datur intelligi", + "candidate_score": 0.63042, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_199_201", + "bdc_text": "Wellt imder Angelegenheit : Gemeint ist die Suche nach einem Boten . sonst wohl recht thaintun. . [3 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3134", + "psc_text": "se debeat ejus sollicitudo, S. Pater explicat his verbis: Et sollicitus sit si revera Deum quaerit. ] Quid sit revera et in simplicitate cordis, ut aiunt, quaerere Deum, docet S. Bernardus, scilicet « non aliud tanquam illum, non aliud praeter illum, non aliud post illum. » Et infra ait: « Si nolumus frustra quaerere Deum, quaeramus veraciter, quaeramus frequenter, quaeramus perseveranter; ut nec prae illo aliud, nec cum illo aliud, nec ab illo ad aliud convertamur: facilius est enim coelum et terram transire, quam ut sic quaerens non inveniat, sic petens non accipiat, sic pulsanti non aperiatur. » Jam vero si quis quaerat quibus indiciis dignoscatur novitius ita quaerere Deum, respondet Adam abbas Persenniae in epistola ad Osmundum monachum (Tom. I Miscell. Baluz.): « Certe si ad illa tria ipsum magister paratum invenerit; si in opere Dei ipsum fervere cognoverit; si bono et laeto animo bonum obedientiae superioribus, coaequalibus, inferioribus", + "candidate_score": 0.628296, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_50", + "bdc_text": "- Zu Blarers Schwierigkeiten mit ihm s. Nr. 2503 , 15-29. , namlich das min lieber bruͦder oder vetter die uberschrifft machtind , etc. , hat nitt fuͦghat nitt fug :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2623", + "psc_text": "Angl.): « Factus monachus, homo qui ne ciret agresti opere victum quaerere, publicas scholas de dialectica professus est, ut egestatem monasterii scholarum liberalitate 627 temperaret, » cum econtra Herluinus abbas coquendis panibus, et fimo tractando occuparetur, et S. Bernardi abbatis Clarevallensis, cui pro manuum labore commissa est cura divini verbi docendi et praedicandi, uti ipse testatur in quodam sermone his verbis (Serm. 10, in psal. XC): « Quod aliquoties vobis loquimur praeter consuetudinem ordinis nostri, non nostra id agimus praesumptione, sed de voluntate venerabilium fratrum et coabbatum nostrorum, qui id nobis etiam injungunt, quod tamen sibi passim nolunt omnino licere. Nempe aliam mihi rationem et singularem necessitatem esse noverunt; neque enim modo loquerer vobis, si possem laborare vobiscum. Illud forte vobis efficacius verbum fieret, sed et conscientiae meae magis acceptum. Caeterum quando id mihi peccatis meis exigentibus, et onerosi hujus, ut ipsi scitis, tam multiplici infirmitate corporis, et ipsa quoque", + "candidate_score": 0.625437, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_50", + "bdc_text": "- Zu Blarers Schwierigkeiten mit ihm s. Nr. 2503 , 15-29. , namlich das min lieber bruͦder oder vetter die uberschrifft machtind , etc. , hat nitt fuͦghat nitt fug :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2723", + "psc_text": "increpando; priores rogando. » De prioribus tamen ita scribit Udalricus (Lib. III, cap. 7): « Domno abbati et priori ita deferunt circatores, ut nequaquam veniant ubi eos noverint esse, quia scriptum est: Non est discipulus super magistrum. » Accedentibus autem circatoribus, qui ex licentia de rebus necessariis colloquebantur, hoc eis significare haud morabantur, testante Udalrico (Ibid.), quia « obedientiarii, qui non possunt omittere, ut aliquando, aliis silentibus, de obedientiis suis loquantur, si quem circatorum viderint supervenire, continuo assurgunt, et summatim demonstrant quae sit eis necessitas loquendi. » Et Statuta Lanfranci (cap. 4): « Cum autem extra claustrum inveniunt aliquos fratres loquentes, simul assurgant eis ipsi loquentes, dicatque eis unus eorum, si ita est, quia per licentiam ibi loquuntur. » Idem habent Divionenses S. Benigni Consuetudines. Neque frater ad fratrem jungatur horis incompetentibus. » Quid sint horae competentes, ostendimus ad cap. 6 et 31, ubi demonstravimus eas dici, quibus certis diebus", + "candidate_score": 0.623793, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_50", + "bdc_text": "- Zu Blarers Schwierigkeiten mit ihm s. Nr. 2503 , 15-29. , namlich das min lieber bruͦder oder vetter die uberschrifft machtind , etc. , hat nitt fuͦghat nitt fug :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2622", + "psc_text": "plane, sic verbi Domini poteris fieri taciturnus praedicator, et lingua silente in multorum populorum auribus manus tua clamosis vocibus personabit. » Eumdem laborem singulari opusculo laudavit Joannes Trithemius, etiam post typographiae inventionem fratres suos ad illum invitans. Vide Benedicti ejusdem lib. I de Viris illustribus ordinis S. cap. 6. Denique, aliud laboris genus a nostris frequentatum notat Mabillonius (Praefat. ad saec. I Bened., pag. 60): nimirum qui prae corporis infirmitate operosos labores manibus exercere non poterant, iis pro Regulae indulgentia prolixioribus studiis aliorum operas compensare licebat. Quod probat exemplo Lanfranci, qui, ut loquitur Guillelmus Malmesburiensis (Lib. I de Gestis Pont. Angl.): « Factus monachus, homo qui ne ciret agresti opere victum quaerere, publicas scholas de dialectica professus est, ut egestatem monasterii scholarum liberalitate 627 temperaret, » cum econtra Herluinus abbas coquendis panibus, et fimo tractando occuparetur, et S. Bernardi abbatis Clarevallensis, cui pro manuum labore commissa est cura divini verbi", + "candidate_score": 0.623067, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_67_69", + "bdc_text": "doͤrffern WolmatingenWollmatingen , heute Stadtteil von Konstanz. , etc. , um Man schlecht . . . um : Man trommelt Söldner zusammen ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_230", + "psc_text": "cellas, sed discurrunt per diversa loca: sarabaitae, quamvis malt, tamen labore manuum suarum vivunt; gyrovagi labore aliorum: illi non dant aliis malum exemplum; isti vero, quia currunt per diversa loca, ideo exempla mala tribuunt: illi quia in uno loco stant, non vident bona exempla; isti quia vadunt, vident bona exempla, et nolunt illa imitari: sarabaitae multa nescientes agunt; isti vero scientes malum esse discurrere per loca propter gulam, et tamen non emendantur. » De quorum omnium, ] scilicet gyrovagorum, de quibus hic sermo est. Miserrima conversatione. ] Miserrimam vocat gyrovagorum conversationem, ut pote « quorum in animis nihil firmitatis, ut loquitur S. Basilius Const. monast. c. 9 , nihil solidi, nihil quod disciplinae conveniat ordinis, nihil denique prudentiae inest aut gravitatis: contraque summa curiositas, morum perversitas, levitas, inconsiderantia, dolus, hypocrisis, mendacis et veteratoriae orationis plenissima ostentatio in his redundat; In enim et lingua rudes sunt, et ventre intemperantes. » Melius", + "candidate_score": 0.622894, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_50", + "bdc_text": "- Zu Blarers Schwierigkeiten mit ihm s. Nr. 2503 , 15-29. , namlich das min lieber bruͦder oder vetter die uberschrifft machtind , etc. , hat nitt fuͦghat nitt fug :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3657", + "psc_text": "fratres, » inquit Richardus de S. Angelo. Id autem tam ex Smaragdo quam ex Hildemaro, et libro Usuum Cisterciensium, c. 88, praestare debebant prostrati ante altare, si tempus ferret; alias tantum incurvati: 877 quamvis in Franciae monasteriis omni tempore genuflecterent, cum hoc discrimine quod diebus quibus ex ecclesiae praescripto genua flectenda essent, etiam prosternerentur, aliis minime, quemadmodum testatur Hildemarus. Prostrati vero ex eodem auctore dicebant: « Domine Jesu Christe, tu scis fragilitatem meam, adjuva me in hoc itinere, quatenus hoc iter obedientiae meae valeam orationibus fratrum sine offensione peragere. » Preces dicendas super eos habes apud Smaragdum et Haeftenum, passimque occurrunt in antiquis libris. Porro hanc petendae benedictionis legem tanti faciebant Cistercienses, ut qui eadem die reversuri illam non flagitarent, hos panis et aquae poenitentia mulctarent, nisi evidenti necessitate aut utilitate ordinis excusarentur, quemadmodum continet libellus antiquarum definitionum, dist. 10, c. 2. Duo hic restant circa Regulae textum adnotanda. Omnium", + "candidate_score": 0.622578, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_50", + "bdc_text": "- Zu Blarers Schwierigkeiten mit ihm s. Nr. 2503 , 15-29. , namlich das min lieber bruͦder oder vetter die uberschrifft machtind , etc. , hat nitt fuͦghat nitt fug :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1925", + "psc_text": "ita loquar, superfluitate infirmos contristare posse servientes sibi fratres. Primo superfluitate moestitiae, cum infirmitatis pondere gravati, nimium se morosos exhibent, ac de infirmitate plus aequo tristantur, longe ab illo venerabili sene dissiti, qui « cum frequenter infirmaretur corpore, et langueret, contigit ut uno anno nulla eum valetudo contingeret, et propterea flebat, et graviter ferebat dicens: Reliquisti me, Domine, et noluisti me praesenti hoc anno visitare (Ruff. lib. III de Vit. Pat., num. 158) . » Tales salutari alterius senis monito sunt conveniendi. Hic, ut scribit Ruffinus (Ibid., n. 157), « infirmanti discipulo suo dixit: Non contristeris, fili, ex infirmitate, vel plaga corporis tui; summa enim religio est ut in infirmitate quis agat Deo gratias. Si ferrum es, aeruginem amittis: si vero aurum es, per ignem probatus a magnis ad majora procedis. Ne anxieris ergo, frater; si enim Deus te vult in corpore torqueri, tu qui sis, qui moleste feras? Sustine", + "candidate_score": 0.621721, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_165_167", + "bdc_text": "Der zuͦ WirtzburgMelchior Zobel , Fürstbischof von Würzburg . - Siehe zuletzt Nr. 25 14 , 75-77 . hat seinen cantzlerGeorg Farner , Würzburger Kanzler von Dezember 1536 bis März 1549 ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3580", + "psc_text": "presbyter janitor, teste Palladio (Laus., c. 71); sive, ut loquitur Rufinus (Lib. II de Vitis Patr., cap. 17) senior vir gravis, et de primis electus. S. Willibaldus, ex decem annis, quibus in Cassinensi monasterio vixit monachus, primo anno ecclesiae cubicularius 859, secundo decanus, reliquis octo portarius constitutus dicitur, in ejus Vita, n. 25 (Saec. III, part. II). S. Veremundus abbas Hyrachensis prius monasterii sui janitor exstiterat, uti legimus in ejus Vita, n. 8 (Bolland., 8 Mart.). In monasterio S. Theoderici prope Remos Eilbertus, qui postea abbas Marriliacensis exstitit, ostiarii officio fungebatur, testante Everhelmo in Vita S. Popponis, n. 13 (Bolland., 25 Januar.). In Tegernsensi S. Quirini Fromundus janitor unus ex praecipuis coenobii sui monachis fuisse colligitur ex epistola quam scripsit ad Theodulum episcopum (Anal. tom. IV), qua se excusat quod ratione sui officii ad synodum proficisci haud potuerit. Idem dicendum de Ingelbaudo Vindocinensi portario (Miscel. Bal. tom. II), qui cum", + "candidate_score": 0.621395, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_165_167", + "bdc_text": "Der zuͦ WirtzburgMelchior Zobel , Fürstbischof von Würzburg . - Siehe zuletzt Nr. 25 14 , 75-77 . hat seinen cantzlerGeorg Farner , Würzburger Kanzler von Dezember 1536 bis März 1549 ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2675", + "psc_text": "in Agaliensi monasterio imbibisse necessum est. Intactum etiam hoc saeculo Orientem relinquere non decet; in quo S. Theodorus Siceota defunctus est anno 613; de quo item Georgius ejus discipulus, vitam illius scribens ita loquitur (Bolland. 22 Aprilis): « Infans ipsi oblatus sum, qui et in ejus sancto monasterio enutritus a religiosissimo praefecto litteras didici. » Circa idem tempus Joannes Moschus presbyter et monachus in monasterio S. Theodosii abbatis et archimandritae, omnium quae Jerosolymis erant coenobiorum, varia peragravit loca, lustravitque monasteria; quo in itinere viros etiam doctissimos et philosophos disciplinae et studiorum gratia visitavit, uti ipse testatur in eo quod adornavit, Prato spiritali cap. 171 et 172. Et haec sufficere debent pro saeculo septimo. Saeculo VIII. S. Bonifacius in Nutscellense coenobium commigrans, sub Wimberto abbate piissimo eum in virtutibus ac litteris progressum fecit, ut docendi quoque munus paulo post ipse obierit. Postea transmittens in Germaniam, cum eum populum ad verum Christi", + "candidate_score": 0.620803, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_165_167", + "bdc_text": "Der zuͦ WirtzburgMelchior Zobel , Fürstbischof von Würzburg . - Siehe zuletzt Nr. 25 14 , 75-77 . hat seinen cantzlerGeorg Farner , Würzburger Kanzler von Dezember 1536 bis März 1549 ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2019", + "psc_text": "Bernardus Cassinensis. Et ante haec omnia inter selecta Theodori Cantuariensis archiepiscopi capitula, Spicil. tom. IX, ita habetur: « Infantes monasterii quatuordecim annis carnem manducent. » Verum aliud suadet concilium Aquisgranense statuens (Can. 37), ut infantes oblati carnem nonnisi causa infirmitatis manducent; » deinde Vita S. Angilberti (Num. 10, saec. IV Bened.), ubi refert Hariulfus centum in Centulensi monasterio pueros scholis erudiendos sub eodem habitu et victu cum aliis monachis vixisse: ex quo loco aliisque noster Mabillonius ( In not. ad hunc locum ) constare asserit pueros oblatos in monasteriis eodem habitu, eisdemque cibis usos fuisse. Certe in monasterio S. Galli Salomon abbas tribus in anno diebus in scholarum aedibus carnibus vesci pueris concessit saeculo X, teste Ekkehardo juniore lib. VI de Casibus S. Galli, cap. 1, quod signo est antea abstinuisse omnino. Praeterea Udalricus docet (Lib. III, c. 8) pueros in eodem refectorio cum aliis manducare; id quod habent etiam", + "candidate_score": 0.618824, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_165_167", + "bdc_text": "Der zuͦ WirtzburgMelchior Zobel , Fürstbischof von Würzburg . - Siehe zuletzt Nr. 25 14 , 75-77 . hat seinen cantzlerGeorg Farner , Würzburger Kanzler von Dezember 1536 bis März 1549 ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2940", + "psc_text": "Vita, cap. 23; sed S. Fulgentius Ruspensis episcopus « pelliceo cingulo tanquam monachus utebatur, » uti legimus 703 in ejus Vita. De zonae usu et significatione videsis Haeftenum, lib. V, tract. 4, disq. 1, et tract. 10, disq. 7. Nihil quoque de camisiis sive interulis S. Benedictus, quas S. Robertus abbas Molismensis repudiasse legitur apud Ordericum Vitalem in Hist. lib. V, et consequenter Cistercienses, quorum in Institutis, cap. 4, decernitur « vestitus simplex et vilis, absque pelliciis, camisiis, stamineis, qualem denique Regula describit. » Harum loco S. Patrem Benedictum, primosque ejus discipulos cilicium carne tenus gestasse contendit Haeftenus (Lib. V, tract. 3, disq. 7): exemplo esse potest S. Tillo monachus Sollemniacensis (Saec. II Ben.), cujus « indumentum valde erat vilissimum, sola tunica videlicet atque cuculla, et intrinsecus ad carnem cilicium, quod tandiu donec prae nimia vetustate consumptum nulli usui aptum esset portabat, » ut habent ejus acta. Carthusianis etiam duo", + "candidate_score": 0.616466, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_166_168", + "bdc_text": "- Siehe zuletzt Nr. 25 14 , 75-77 . hat seinen cantzlerGeorg Farner , Würzburger Kanzler von Dezember 1536 bis März 1549 ; s. Stefan Mühihofer , Die Politik der fränkischen Reichsstände auf den Reichstagen von 1521 - 1555 , Husum 2006 - Historische Studien 487 , S. 236 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1169", + "psc_text": "nonagesimo quarto psalmo. COMMENTARIUS. 275 A Pascha autem usque ad calendas Novembris, etc.] A Pascha, inquit, scilicet Resurrectionis, ad differentiam aliarum solemnitatum Domini nostri Jesu Christi, inquit Boherius, quas etiam quaedam provinciae Paschata vocant. Ita in antiquis Germaniae Consuetudinibus mss., feria V in Coena Domini Pascha appellatur. Pro ipsis tribus lectionibus una de Veteri Testamento memoriter dicatur. ] Huc spectare videtur illud Guigonis Carthusiae prioris statutum (Cap. 5): « A Pentecoste usque ad Novembris calendas, una, nisi festum intersit, lectione sicut caeteri monachi contenti sumus. » Quod dicit a Pentecoste, ostendit toto tempore Paschali plures recitatas fuisse lectiones, et revera tres olim in omnibus passim monasteriis legebantur, uti observavimus in lib III de Antiquis monachorum Ritibus, cap. 18, quod etiam exemplo Romanae Ecclesiae tota aestate praestitisse Cassinenses constat ex Theodemari abbatis epistola ad Carolum Magnum. Scribit etiam Amalarius in Supplem. quod « in quibusdam monasteriis monachorum propter consuetudinem Romanam, ne", + "candidate_score": 0.616211, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_165_167", + "bdc_text": "Der zuͦ WirtzburgMelchior Zobel , Fürstbischof von Würzburg . - Siehe zuletzt Nr. 25 14 , 75-77 . hat seinen cantzlerGeorg Farner , Würzburger Kanzler von Dezember 1536 bis März 1549 ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1372", + "psc_text": "instrumenti. Longissimeque absint haec omnia a monasteriis nostris, nec in ea re dispensari possit. » Certe organorum usus apud veteres monachos raro invenies. Aliqua in novo Wintoniensi monasterio Elfegus construxisse dicitur in vita metrica S. Athelvoldi (Saec. V Bened. p. 630); sed hoc in cathedrali ecclesia, quae monachis Benedictinis olim Wintoniae commissa erat. Similiter Ramesiensi basilicae comes Aldermannus (Chron. Rames. II part., cap. 28, saec. V, pag. 756), « triginta libras ad fabricandos cupreos organorum calamos erogavit, qui in alveo suo super unam cochlearum denso ordine foraminibus 327 insidentes, et diebus festis follium spiramento fortiore pulsati praedulcem melodiam et clangorem longius resonantem ediderunt. » Sed hoc comitis liberalitate non monachorum expensis. Denique in ms. Chronico Cavensis monasterii (Apud Boll., ad Vit. S. Petr. abbatis Cavens., 4 Mart.) organorum mentionem reperi in dedicatione ecclesiae ab Urbano II facta; sed hoc in summa festivitate, et praesente summo pontifice. Caeterum in nostris Galliis", + "candidate_score": 0.615364, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_165_167", + "bdc_text": "Der zuͦ WirtzburgMelchior Zobel , Fürstbischof von Würzburg . - Siehe zuletzt Nr. 25 14 , 75-77 . hat seinen cantzlerGeorg Farner , Würzburger Kanzler von Dezember 1536 bis März 1549 ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2930", + "psc_text": "ut scribit Nicolaus de Fractura, tam in aestate quam in hieme villosam deferebant. Villosam autem, secundum Bernardum Cassinensem, « intelligunt quidam, quod de panno debeat fieri villoso, id est quod vellus ovis sit ad ministrandum calorem. Alii vero dicunt, cucullae pellem ovinam cum suo vellere jungi debere; sed qualiscunque sit cuculla, cum vellere debet esse ut frigus propellat. » Et revera pelliciis usos fuisse olim monachos et moniales infinitis posset exemplis demonstrari. Iis certe usa est saeculo VII S. Austrudis Laudunensis abbatissa, ex ejus Vita, n. 24, saec. II Bened. Sed de cuculla satis, nunc de tunica. Tunica, quam alio nomine colobium appellabant, vestis erat linea, 701 perparvas adeo manicas habens, ut cubitos non excederent, unde vestis sine manicis vulgo nuncupatur; de qua Cassianus scribens de monachi habitu (Lib. I, cap. 5), « colobiis, inquit, lineis induti, quae vix ad cubitorum ima pertingunt, nudas de reliquo circumferunt manus. » Et", + "candidate_score": 0.614631, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_165_167", + "bdc_text": "Der zuͦ WirtzburgMelchior Zobel , Fürstbischof von Würzburg . - Siehe zuletzt Nr. 25 14 , 75-77 . hat seinen cantzlerGeorg Farner , Würzburger Kanzler von Dezember 1536 bis März 1549 ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2228", + "psc_text": "sanctus Theodorus Siceota (In ejus Vita n. 63, Boll. 22 April.), quos ea de causa ad oppidum remittebat. Imo inter objecta Graecorum tempore Michaelis Cerularii Latinis improperarunt (Humberti lib. contr. Graec. calumanias) , quod sanctus Benedictus infirmis carnis esum concedit; et inter querelas quas Innocentii III tempore adversus Latinos renovarunt, quinquagesima tertia haec erat: Ipsorum monachi carne vescuntur. Quid quod monachis ad Ecclesiae dignitates assumptis, extra infirmitatis necessitatem, carnibus vesci prorsus illicitum erat? Cujus rei illustre habemus exemplum in persona Hincmari ex monacho Dionysiano archiepiscopi Rhemensis, quem ex morbo recens convalescentem Pardulus Laudunensis episcopus monet, « ne a lardo sive quadrupedibus abstineat, donec sanitas confirmetur, et sic ad siccos, et miseros, tardioresque monasticos cibos rediatur. » Quapropter haudquaquam mirum videri debet si sanctus Fructuosus monachum qui abstinentiam « violaverit, et contra sanctionem regulae usumque veternum, vesci carnibus praesumpserit, sex mensium spatio retrusioni et poenitentiae » subjacere decernat (Cap. 5). Quae", + "candidate_score": 0.613843, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_147_149", + "bdc_text": "das maist tail mitt korn , ouch ettlich mitt habern und kauffmanschatz , beladen sind . Hellt der konig alle an sich , das er grosse theure in Niderlandt und Hollandt machen wurdt . Ist aber hie der stett treffelicher unnd grosser nutz .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2817", + "psc_text": "gyrovagus; aliter nobiles et potentes, aliter ignobiles et pauperes; et ideo dicit congruus, ut secundum qualitatem susceptae personae sit et condescendentis in honoris exhibitione, in ciborum praeparatione, in occursione, in associatione: una enim debet esse ad omnes charitas secundum interiorem hominem; 674 sed debet esse diversitas in exterioris honoris exhibitione. Pauperi enim sufficit panis grossus, olus et faba; diviti vero vix sufficit porcus, vel caro bovina, aut altilia delicata: pauper ubique jacet; diviti vero lectus pretiosus vix placet. » Et Smaragdus: « Quamvis una charitas omnes amplectatur interius, aliter pauperibus, aliter vero exterius congruit ministrare potentibus: neque enim aequalis omnibus paranda est sessio, neque omnibus aequalis ciborum convenit praeparatio; sed unicuique necesse est cum charitatis discretione congruus locus, congruus cibus, congruus lectus, congruus omnibus exhibeatur et honor. » Quibus ex verbis patet solutio ad eam difficultatem, quam ex cura et sollicitudine, quam pauperibus et peregrinis impensius exhiberi praecipit S. legislator,", + "candidate_score": 0.612467, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_165_167", + "bdc_text": "Der zuͦ WirtzburgMelchior Zobel , Fürstbischof von Würzburg . - Siehe zuletzt Nr. 25 14 , 75-77 . hat seinen cantzlerGeorg Farner , Würzburger Kanzler von Dezember 1536 bis März 1549 ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2679", + "psc_text": "Longius hic foret, nec praesentis est otii per omnia excurrere monasteria. At praeterire non possum ardens in litteris hoc saeculo excolendis Benedictinarum virginum studium: « Quae laus, inquit iterum Mabillonius (Praef. in saec. III, num. 47), etiam Bonifacio auctori tribuenda est. Is quippe in Britannia cum degeret, non tantum viros disciplinis imbuit, verum etiam monachas, quae tantae sapientiae virum, ut scribit Willibaldus, praeceptorem expetierunt. Quo praeceptore paginarum transcurrentes seriem, coelesti instanter scrutinio inhaerebant, et sacramentorum arcana mysteriorumque abdita jugiter meditabantur. In Germaniam ipse profectus, religiosas feminas e Britannia istuc advocavit, ex quibus CUNIHILT et filia ejus BERATHGIT valde eruditae in liberali scientia in Thuringorum regione constituebantur magistrae, ex Othloni lib. I, cap. 25. Praeter eas Lioba Bischofheimensi Parthenoni a Bonifacio praefecta, lectionis studio tanta diligentia incumbebat, ut nisi orationi vacaret, nunquam divina pagina de manibus ejus abscederet. Nam cum ab ipsis infantiae rudimentis grammatica et reliquis liberalium artium studiis esset", + "candidate_score": 0.61194, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_33_35", + "bdc_text": "und die in glubd gnommenin glubd gnommen : ( die Reiter ) durch einen Eid verpflichtet ( hat). , wider uns nitt ze ziechen . Schic k euch hiemitt brieff von Augspurg vom LętoGeorg Frölich .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3170", + "psc_text": "Ex chartulario Bellilocensi. Ego frater Geraldus promitto stabilitatem meam loci istius secundum Regulam S. Benedicti et SS. apostolorum Petri et Pauli, in praesentia Domini Geraldi abbatis, et caeterorum fratrum: et cedo aliquid de rebus meis ad istud monasterium quod est constructum in honorem S. Petri, ubi vir venerabilis Geraldus abbas praeesse videtur. Ex Smaragdo. Ego ille in hoc monasterio sancti illius promitto stabilitatem meam, et conversionem morum meorum, et obedientiam secundum Regulam S. Benedicti coram Deo et sanctis ejus. Ex Udalrico, lib. II, cap. 27. 757 Ego frater promitto stabilitatem monachi, et conversionem morum meorum, et obedientiam secundum Regulam S. Benedicti coram Deo et sanctis ejus, in hoc monasterio, quod est constructum in honore BB. apostolorum Petri et Pauli, in praesentia domni N. abbatis. Ex ms. codice S. Dionysii in Francia. Ego frater N. humilis monachus monasterii S. Dionysii in Francia, Parisiensis dioecesis, voveo et promitto Deo, B. Mariae, B.", + "candidate_score": 0.61127, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_165_167", + "bdc_text": "Der zuͦ WirtzburgMelchior Zobel , Fürstbischof von Würzburg . - Siehe zuletzt Nr. 25 14 , 75-77 . hat seinen cantzlerGeorg Farner , Würzburger Kanzler von Dezember 1536 bis März 1549 ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1743", + "psc_text": "quasi ad vitam officia monachis essent commissa, cum potius singulis annis renovata fuisse constans sit traditio, quam colligere licet ex sancto Hieronymo de Tabennensibus referente (Praef. in Reg. sancti Pach., n. 8), quod singulis annis mense cui vocabulum est mesore, id est Augusto, « disponuntur monasteriorum capita, dispensatores, praepositi, ministri, prout necessitas postulaverit; » ex Leone Ostiensi docente morem fuisse apud Cassinenses (Chron. Cass. l. I, c. 31) ut pridie calendas Septembris omnium in circuitu monachorum conventus fieret, in quo « sequenti die ordinabantur et describebantur, atque destinabantur in obedientias per singulas prout opportunum erat provincias; » ex Vita sancti Joannis Gorziensis (Num. 73, saec. V Bened.), quem Einoldus abbas diversis exercere mutationibus non destitit; cujus etiam diversa officia describit Joannes abbas Mettensis his verbis: « Jussus praepositus, paret (continuo.) Praepositura deposita, decanus esto; jugum quietus admittit. Eo abiens cellarium cura, manum illico profert. Alio ibi succedente, vestes fratrum serva;", + "candidate_score": 0.611223, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_165_167", + "bdc_text": "Der zuͦ WirtzburgMelchior Zobel , Fürstbischof von Würzburg . - Siehe zuletzt Nr. 25 14 , 75-77 . hat seinen cantzlerGeorg Farner , Würzburger Kanzler von Dezember 1536 bis März 1549 ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2995", + "psc_text": "10): « Vestes vestras in uno loco habete, sub una custode, vel duabus, vel quot sufficere potuerint, ad eas excutiendas, ne a tinea laedantur, et sicut 715 pascimini ex uno cellario, sic induamini ex uno vestiario. » S. Isidorus vestiarii custodem constituit eum, quem et sacrarii. Ejus officium ex Farfensis monasterii Consuetudinibus supra descripsimus ad caput 32. Praecipuum ejus munus erat, necessaria singulis indumenta ministrare; in quibus distribuendis non exspectabat ut usu et contritione omnino essent consumpta, sed certis statis temporibus sua singulis praebebat. In Croylandensi monasterio Egelricus, qui obiit anno 992, « induit omni anno totum conventum cum secta sua de tunicis, omni altero anno de cucullis, et omni tertio anno de froccis, » ut auctor est Ingulfus in sua Croylandensi Historia. De Cluniacensibus audiendus est Udalricus (Lib. III, cap. 11): « Cuilibet autem fratri unoquoque datur anno froccus novus et nova cuculla, ita ut ambo habeat parata et", + "candidate_score": 0.610204, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_165_167", + "bdc_text": "Der zuͦ WirtzburgMelchior Zobel , Fürstbischof von Würzburg . - Siehe zuletzt Nr. 25 14 , 75-77 . hat seinen cantzlerGeorg Farner , Würzburger Kanzler von Dezember 1536 bis März 1549 ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2927", + "psc_text": "hic Bernardus, quod spectat, vide Juliani Varnerii librum quem Gallice de antiqua Regulae Benedictinae praxi composuit, cap. 29. At vero, juxta Boherium, « cuculla est habitus longus et amplus, sed manicas non habens; flocus autem, de quo non habetur in Regula, neque in jure antiquo, est habitus longas habens manicas. » Aliquod hic discrimen assignat Boherius inter cucullam et frocum, quem nonnulli cum ea confundunt. Istud discrimen agnovit etiam Bernardus Cassinensis infra citandus, dum scribit Cluniacenses et Ultramontanos monachos scapulare appellare cucullam, et desuper manicatam vestem sine caputio gerere, quam frocum vulgariter dicunt. Hanc differentiam confirmat et explicat scriptor Apologiae Henrici IV imperatoris: ita enim habet: « Cuculla dicitur vestis cucullata propter cucullum, qui est capitis operimentum . . . . . Igitur cuculla est tunica talaris, et cucullata, atque manicata, habens speciem crucis per quatuor partes extensae, ut eum qui mundo crucifixus est, haec quadriga ex omni parte concludat.", + "candidate_score": 0.610144, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_23_25", + "bdc_text": "Es ist so vyl ze schaffentun. , das et wan ain gantzen tag weder min bruͦder Thomas Blarer . noch vetterKonrad Zwick. zu mir kommend. SoFerner .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_528", + "psc_text": "diurnas horas alicui exercitio assignatas habeant, absque Superioris licentia visitare non debent infirmos. Atque haec est antiqua veterum monachorum praxis, quam exprimit Regula S. Pachomii his verbis Art. 24: « Aegrotantem absque concessu majoris nullus audeat visitare. » Abbas tamen, ut ait Hildemarus, cum frater aliquis valde infirmus annuntiatur, dicat in capitulo: » Qui vult infirmum visitare, vadat hodie, et visitet; » forte loquens juxta sui temporis morem. Visitantem vero istud imprimis observare debet, quod tradit S. Ephraem: « Si aegrotum visitas, vide ne inimicus inter vos otiosiloquium suggerat, aut detractiones, ne tuae mercedis jacturam patiaris; 126 cum moris sit diabolo uni nocere per auditum, alteri vero per linguam; sed ex sacris Scripturis consolari oportet potius laborantem, et passione Salvatoris nostri Jesu Christi. » Et haec erat pia Farfensium nostrorum praxis, quam ex mss. eorum consuetudinibus in specimen aliorum hic describere non erit fortassis otiosum: « Si aliquis frater de", + "candidate_score": 0.602116, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_105_107", + "bdc_text": "im Anwesen der Domherren. gelosiertlogiert. worden. DieDie Domherren . muͦssend inen underhaltung gebeninen underhaltung geben :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1453", + "psc_text": "lecti. Sidonius epist. 15, l. 4: Epulum multiplex et capacissima lectisternia para. Acta S. Findani, c. 4: Pro lectisterniis lapides velatos inter fratres pausans occulte corpori supposuit. » Concinit antiqua versio Gallica Regulae S. Benedicti: Les lits soient appareillés comme il appartient à leur conversation; et versio Guidonis: Et aient les couches garnies de ce qu' il faut selon la manière de leur conversation; aliaeque plures expositiones Gallicae. Secunda est quam tradit in secundo comment. Boherius, ubi lectisternia interpretatur lectorum stramenta; quo sensu eam vocem aliquando usurpat S. Gregorius: « Ancillis Dei, quas vos graeca lingua monastrias dicitis, lectisternia emere disposui; quia in lectis suis gravi nuditate in hujus hiemis vehementissimo frigore laborant. » Et alibi ad Joannem abbatem de monte Sina scribens (Lib. XII, ep. 16): « Cognovimus lectos vel lectisternia in Gerontocomio, quod illic ab Isauro constructum est, deesse; propterea misimus laenas 15, rachanas 30, lectos 15. »", + "candidate_score": 0.601496, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_23_25", + "bdc_text": "Es ist so vyl ze schaffentun. , das et wan ain gantzen tag weder min bruͦder Thomas Blarer . noch vetterKonrad Zwick. zu mir kommend. SoFerner .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2763", + "psc_text": "penitus voluntas vivat in nobis, » ut loquitur Cassianus (Lib. XII, c. 32). Haec est enim secura et unica monachis ad perfectionem tendentibus via; quam secuti sunt quotquot aliquando 660 in coenobiis enituerunt: unde etiam Regula S. Posthumio ab angelo tradita: « Si in via, inquit, calcaveris spinam, non est educenda donec abbas praeceperit. » Vide S. Basilii Regulas breviores, interrog. 137, et S. Dorothei Doctrin. 7. CAPUT L. De fratribus qui longe ab oratorio laborant, aut in via sunt. Fratres qui omnino longe sunt in labore, et non possunt occurrere hora competenti ad oratorium, et abbas hoc perpendit, quia ita est, agant ibidem opus Dei, ubi operantur, cum tremore divino, flectentes genua. Similiter qui in itinere directi sunt, non eos praetereant horae constitutae: sed ut possunt, agant sibi, et servitutis pensum non negligant reddere. COMMENTARIUS. Fratres qui omnino longe sunt in labore. ] Id est, qui valde distantes ab", + "candidate_score": 0.600449, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_84_86", + "bdc_text": "Des wartet man mitt grossem verlangen . Mittler zeyt ist der von HaideckJohann Freiherr von Heideck ( 1508-1554 ) , der am 2 . Juli von Ulrich von Württemberg zum Oberbefehlshaber der württembergischen Truppen ernannt wurde ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3327", + "psc_text": "] In quem locum Richardus de S. Angelo: « Littera ista potest exponi duobus modis: 1º ut sit sensus, ut iste plus ostendatur humilis quam alius monachus; 2º ut sit sensus, si abbas jusserit ei ut celebret, vel ut sedeat post ipsum, ipse magis ostendatur humilis. » Si forte ordinationis, aut alicujus rei causa fuerit in monasterio, illum locum attendat quando ingressus est monasterium, etc.] Hunc locum varie exponunt commentatores: 1º Hildemarus S. Benedictum ita intelligit: « Si forte fuerit dignus ut decanus, aut praepositus fiat, aut consiliator, aut certe alicujus utilitatis, cum tali humilitate et subjectione debet abbati consilium dare, aut certe agere hoc quod illi injunctum fuerit, cum quali humilitate et reverentia seu subjectione locutus fuerat, quando in monasterium ingressus est. » Ita etiam Turrecremata. 2º Smaragdus, et Petrus Diaconus seipso, ita explicant: « Quod vero dicit: Si forte ordinationis, aut quia sacerdos est ordinatus, aut quia ordinationis", + "candidate_score": 0.598629, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_84_86", + "bdc_text": "Des wartet man mitt grossem verlangen . Mittler zeyt ist der von HaideckJohann Freiherr von Heideck ( 1508-1554 ) , der am 2 . Juli von Ulrich von Württemberg zum Oberbefehlshaber der württembergischen Truppen ernannt wurde ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1787", + "psc_text": "necessariis administrandis valde sollicitos esse debere; quia, « sicut sancitum est ut nihil proprium habeant, ita justum est ut omnes quae necessaria fuerint a sancto abbate accipiant, » inquit sanctus Caesarius in Reg. ad monachos (Cap. 16). Et citatus hic ab Hildemaro Gregorius: « Si vult pastor suis discipulis proficere, magnum studium debet habere de temporalibus necessitatibus praebendis. » In quibus etiam distribuendis attendere debet quod ait Trithemius (De Propr. monach., cap. 9): « Quae sine culpa potest concedere, non debet cum periculo denegare: suscepit enim infirmorum curam, non fortium. » Quarto, quod sicut omnia necessaria a Patre monasterii sperare, ita superfla resecare oportet: « Ab abbate igitur necessaria speranda sunt, infit Trithemius (Ibid., c. 5), non superflua; quia ubi necessitas ad usum monachorum permittitur, superfluitas ut crimen condemnatur; et sicut abbas necessaria fratribus denegans, graviter a Deo reprehenditur, ita si concesserit superflua, tanquam praevaricator sancti ordinis condemnatur. » Hinc", + "candidate_score": 0.594118, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_84_86", + "bdc_text": "Des wartet man mitt grossem verlangen . Mittler zeyt ist der von HaideckJohann Freiherr von Heideck ( 1508-1554 ) , der am 2 . Juli von Ulrich von Württemberg zum Oberbefehlshaber der württembergischen Truppen ernannt wurde ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_353", + "psc_text": "fratrum multitudine vix abbas omnium spiritalibus necessitatibus sufficere possit, cum praesertim eas per se cognoscere sibi haudquaquam vacet. Signanter vero S. Benedictus dixit, gregis sibi commissi, quia, inquit Hildemarus, « non est suus ille grex, sed Domini et sibi commissus; unde quia suus non est, sed sibi commissus, ideo debet diligenti cura illum tractare. » Ante omnia ne dissimulans. ] Id est negligens; nam, ut dicit Boherius, in multis locis ponitur dissimulatio pro negligentia. Aut parvipendens. ] Hoc est contemnens. Magnum noveris esse quod sequitur; nam, ut aiunt Smaragdus et Hildemarus parvipendere 85 idem est ac magnum aliquid animo superbo despicere, seu parum aestimare. Salutem animarum sibi commissarum. ] Magnum utique salus animae, pro qua Christus mortuus est. Plus gerat sollicitudinem de rebus terrenis ac transitoriis, atque caducis. ] Supple, quam de animabus. Non omnem omnino curam rerum temporalium abbati S. Pater adimit, sed nimiam tantum ac superfluam; de qua", + "candidate_score": 0.592528, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_23_25", + "bdc_text": "Es ist so vyl ze schaffentun. , das et wan ain gantzen tag weder min bruͦder Thomas Blarer . noch vetterKonrad Zwick. zu mir kommend. SoFerner .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3588", + "psc_text": "non clauduntur per diem, sed assidue patentes, sine personae discretione, introitum advenientibus praebent. Nec necesse est aliquem pulsare, nec necesse est aliquem clamare, quia non tantum murorum aditum, sed etiam hospitii introitum apertum invenit, et illico recumbens, universa parata reperit. Ne cogantur vero fratres extra domos proprias manere, sapientem et honestum famulum juxta manere et jacere faciamus, qui meridianis horis, sive illis quibus ostia cuncta monasterii ex consuetudine clauduntur, pulsantibus vel clamantibus non tantum vocis clamore quantum obsequii exhibitione respondeat. » Singulare prorsus exemplum, cui an simile reperire sit valde ambigo. Longe alia erat in monasterio ad Jordanem sito agendi ratio; in eo siquidem, teste Sophronio in Vita S. Mariae Aegyptiacae, c. 5 (Lib. I de Vit. Patr.): « Regia nunquam aperiebatur, sed semper erat clausa, et absque ulla perturbatione monachi cursum suum explebant: nec enim erat licitum aperire aliquando, nisi fortassis monachus propter aliquod opus necessarium adveniebat. » 861", + "candidate_score": 0.591424, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_23_25", + "bdc_text": "Es ist so vyl ze schaffentun. , das et wan ain gantzen tag weder min bruͦder Thomas Blarer . noch vetterKonrad Zwick. zu mir kommend. SoFerner .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1684", + "psc_text": "Regula Orientali quae decernit (Cap. 25), ut cellerarius « omnia utensilia, quae in monasterio sunt, id est vestem, vas, ferramentum, et quidquid usibus quotidianis necessarium est, custodiat, et unamquamque rem proferens cum fuerit necessarium, ab eo iterum ad reponendum cui utendo consignaverit recepturus. Ad victum vero fratrum proferat et tradat septimanariis, ad condiendos cibos det necessaria secundum quotidianae expensae consuetudinem, neque profuse, neque avare; ne vitio ipsius vel monasterii substantia gravetur, et fratres patiantur injuriam. Sed et necessitatem infirmorum fratrum ac laborem considerans, nihil aegrotantium desideriis neget ex his quae habuerit, quantum illis necesse fuerit: advenientibus diversis fratribus escas parabit. Haec erit cura custodis cellarii, recurrens semper ad seniorum consilium, et requirens de omnibus, et praecipue de his quae proprio intellectu non potuit adimplere. » Quae postrema verba hunc sanctae Regulae locum illustrant, ut scilicet in his quae dubia sunt, nec proprio potest adimplere intellectu, sive, ut loquitur Lanfrancus (Stat,", + "candidate_score": 0.590823, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_84_86", + "bdc_text": "Des wartet man mitt grossem verlangen . Mittler zeyt ist der von HaideckJohann Freiherr von Heideck ( 1508-1554 ) , der am 2 . Juli von Ulrich von Württemberg zum Oberbefehlshaber der württembergischen Truppen ernannt wurde ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2185", + "psc_text": "vero Cassinensis majorem laborem interpretatur « non solum in agris aut operibus aliis, sed etiam in officiis, sicut est in solemnibus diebus, quando fratres officiis solemnibus dicendis consueverunt amplius laborare. » Similiter Boherius et Turrecremata, atque ante hos omnes Hildemarus hunc in locum sic scribens: « In diebus vero solemnibus, vel quando labor factus fuerit, debet dare ad sextam tria pulmentaria cocta, et quartum crudum, prout labor fuerit; ad seram vero unum coctum, sicut ipse dixit, si labor forte factus fuerit major, in arbitrio et potestate erit abbatis, si expediat, aliquid augere. » Et quidem eam fuisse antiquam ordinis consuetudinem, solemnibus diebus ad solitam annonam aliquid superaddere, plurimis 522 potest testimoniis comprobari. Egregium suppeditat Theodemari abbatis epistola ad Carolum Magnum: « B. Pater noster, inquit, instituit duo cocta pulmentaria in quotidiana refectione fratribus praeparari, et tertium de leguminibus crudis aqua infusis. Nos vero ex institutione majorum nostrorum tria cocta pulmentaria", + "candidate_score": 0.59028, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_56", + "bdc_text": "thuͤ , damitt üch nichts verhalten werde , waß ich waiß , wie byß anher .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_936", + "psc_text": "bonus, quoniam in saeculum misericordia ejus. ] In qua proinde firmiter sperandum. Et item Prophetae: Delictum meum cognitum tibi feci, et injustitias meas non operui. Dixi: Pronuntiabo adversum me injustitias meas Domino, et tu remisisti impietatem cordis mei. ] Quibus in verbis quatuor iterum denotat observanda hac in confessione: 1º ut nihil omnino superiorem celet, quia vix congruum medicus aegroto potest afferre remedium, nisi integram morbi cognitionem habeat, Non operui; 2º ut priusquam ad superiorem accedat, morbi sui qualitatem consideret, ejus causas, naturam, effectusque perquirat, ut ampliorem de eo abbati notitiam tribuat, quod colligitur ex verbo Dixi, id est mecum statui; 3º ut id faciat cum voluntate et intentione se accusandi, Pronuntiabo adversum me; 4º idque cum humilitate, quod indicat vox injustitias. Et haec quidem S. Benedictus ex parte illius qui conscientiam superiori manifestat: quid vero ex parte ipsius superioris, cui perversae cogitationes et mala absconse commissa revelantur, exigat, praetermisit;", + "candidate_score": 0.589263, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_23_25", + "bdc_text": "Es ist so vyl ze schaffentun. , das et wan ain gantzen tag weder min bruͦder Thomas Blarer . noch vetterKonrad Zwick. zu mir kommend. SoFerner .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3652", + "psc_text": "Dirigendi fratres in viam, omnium fratrum, vel abbatis orationi se commendent: et semper ad orationem ultimam operis Dei, commemoratio omnium absentium fiat. Revertentes autem de via fratres in ipso die quo redeunt, per omnes canonicas horas, dum expletur opus Dei, prostrati solo oratorii ab omnibus petant orationem, propter excessus: ne quid forte subripuerit in via visus, aut auditus malae rei, aut otiosi sermonis. Nec praesumat quisquam alio referre quaecunque foris monasterium viderit aut audierit: quia plurima destructio est. Quod si quis praesumpserit, vindictae regulari subjaceat. Similiter et qui praesumpserit claustra monasterii egredi, vel quocunque ire, vel quidpiam quamvis parvum sine abbatis jussione facere COMMENTARIUS. 876 Dirigendi fratres in via. ] Acute Petrus Boherius in utroque commentario hunc locum exponens, et post eum Haeftenus observant, non sine causa pluralem hic a S. Benedicto usurpatum esse numerum, quo tacite saltem innueret solos extra coenobium monachos sine socio fratre progredi non debere. Et", + "candidate_score": 0.589262, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_23_25", + "bdc_text": "Es ist so vyl ze schaffentun. , das et wan ain gantzen tag weder min bruͦder Thomas Blarer . noch vetterKonrad Zwick. zu mir kommend. SoFerner .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2764", + "psc_text": "ita est, agant ibidem opus Dei, ubi operantur, cum tremore divino, flectentes genua. Similiter qui in itinere directi sunt, non eos praetereant horae constitutae: sed ut possunt, agant sibi, et servitutis pensum non negligant reddere. COMMENTARIUS. Fratres qui omnino longe sunt in labore. ] Id est, qui valde distantes ab oratorio et monasterio laborant. Et non possunt occurrere hora competenti ad oratorium. ] Scilicet ante gloriam primi psalmi, ut loquuntur Bernardus Cassinensis, Nicolaus de Fractura, et Boherius. Et abbas hoc perpendit. ] Haec perpensio notitia est et licentia, vel auctoritate Regulae, vel abbatis sermone fratri laboranti concessa: potest enim abbas ita dicere in generali: Frater qui tot passibus, vel stadiis, vel usque ad tales terminos distat ab oratorio, non teneatur ad tales horas ad oratorium venire, » inquiunt iterum Bernardus Cassinensis et Boherius. Agant ibidem opus Dei. ] Antiquis monachis haud insolens fuit extra oratorium, etiam mediis in agris officia", + "candidate_score": 0.583912, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_23", + "bdc_text": "Es ist so vyl ze schaffentun. , das et wan ain gantzen tag weder min bruͦder Thomas Blarer .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2623", + "psc_text": "Angl.): « Factus monachus, homo qui ne ciret agresti opere victum quaerere, publicas scholas de dialectica professus est, ut egestatem monasterii scholarum liberalitate 627 temperaret, » cum econtra Herluinus abbas coquendis panibus, et fimo tractando occuparetur, et S. Bernardi abbatis Clarevallensis, cui pro manuum labore commissa est cura divini verbi docendi et praedicandi, uti ipse testatur in quodam sermone his verbis (Serm. 10, in psal. XC): « Quod aliquoties vobis loquimur praeter consuetudinem ordinis nostri, non nostra id agimus praesumptione, sed de voluntate venerabilium fratrum et coabbatum nostrorum, qui id nobis etiam injungunt, quod tamen sibi passim nolunt omnino licere. Nempe aliam mihi rationem et singularem necessitatem esse noverunt; neque enim modo loquerer vobis, si possem laborare vobiscum. Illud forte vobis efficacius verbum fieret, sed et conscientiae meae magis acceptum. Caeterum quando id mihi peccatis meis exigentibus, et onerosi hujus, ut ipsi scitis, tam multiplici infirmitate corporis, et ipsa quoque", + "candidate_score": 0.583185, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_23_25", + "bdc_text": "Es ist so vyl ze schaffentun. , das et wan ain gantzen tag weder min bruͦder Thomas Blarer . noch vetterKonrad Zwick. zu mir kommend. SoFerner .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2719", + "psc_text": "inquit liber Usuum Cisterciensium (Cap. 15), claustro, oratorio, capitulo, dormitorio, calefactorio, refectorio, coquina, auditoriis, ne forte aliquis inconvenienter se habere inveniatur, et propter hoc officinas praedictas ingredi poterunt, exceptis auditoriis. » Et tamen ex Lanfranci Statutis (Cap. IV): « Officinas monasterii nunquam pro hac cura ingrediantur; sed ostia eorum prospiciant, si forte aliqui fratres per curiam vadant vagantes, aut stent, vel sedeant fabulantes. » Horis quibus vacant fratres lectioni. ] Imo etiam aliis: « Totum claustrum, infit Udalricus (Lib. III, c. 7), non semel, sed multoties in die circumeant, ut nec locus sit nec hora in qua frater ullus securus esse possit, si tale quid commiserit, non reprehendi et non publicari. » Mss. Consuetudines S. Benigni Divionensis has praesertim horas recensent (Cap. 4): « Hi vadunt post offerendam majoris missae et minoris quacunque die; et post coenam cum bis reficiunt; et cum semel, post prandium. Vadunt et ad officium defunctorum.", + "candidate_score": 0.580048, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_21_23", + "bdc_text": "das ir des wol bericht sind . WaWenn. ich kan , will ich mich mitt schreiben nitt sparen . Es ist so vyl ze schaffentun. , das et wan ain gantzen tag weder min bruͦder Thomas Blarer .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2620", + "psc_text": "fovendae peropportunum visum est libros scribere; quem laborem imprimis commendat Cassiodorus ad monachos suos sic scribens (De Institut. divin. Scrip., cap. 30); « Ego fateor votum meum inter vos: quaecunque possunt corporeo labore compleri, antiquariorum studia (si tamen veraciter scribant) non immerito forsitan plus placere, quod et mentem suam relegendo Scripturas divinas salubriter instruant, et Domini praecepta scribendo longe lateque disseminent, teli intentio, laudanda sedulitas, manu hominibus praedicare, digitis linguas aperire, salutem mortalibus tacitam dare, et contra diaboli subreptiones illicitas calamo atramentoque pugnare: tot enim vulnera Satanas accipit quot antiquarius Domini verba describit. Uno itaque loco situs, operis sui disseminatione per diversas provincias vadit: in locis sanctis legitur labor ipsius, audiunt populi unde se a prava voluntate convertant, et Domino pura mente deserviant. Operatur absens de corpore suo, etc. » Et Petrus Venerabilis (Lib. I, epist. 20) ad Gislebertum eremitam: « Plantari non possunt arbusculae, rigari nequeunt sata, neque aliquid", + "candidate_score": 0.577489, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_23_25", + "bdc_text": "Es ist so vyl ze schaffentun. , das et wan ain gantzen tag weder min bruͦder Thomas Blarer . noch vetterKonrad Zwick. zu mir kommend. SoFerner .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2381", + "psc_text": "actitant etiam nunc magna cum laude nonnullae monachorum et monialium congregationes. In Quadragesima vero usque ad Pascha ad vesperam reficiant. ] Id quod singulare non exstitit monachis, sed omnibus etiam Christianis fuit commune: quae consuetudo adhuc tempore sancti Bernardi vigebat, uti ipse testatur, fratres suos initio Quadragesimae sic alloquens (Serm. 3, in Quadrages.): « Hactenus ad nonam jejunavimus soli, nunc usque ad vesperam jejunabunt nobiscum pariter universi, reges et principes, clerus et populus, nobiles et ignobiles, simul in unum dives et pauper. » Vide Petrum Bles. serm. 11. Ipsa tamen vespera sic agatur, ut lumine lucernae non indigeant reficientes. ] Idque tres ob causas quas refert Haeftenus (Lib. X, tract. 1, disq. 3). 1º Ne videretur imitari Judaeos, qui nonnisi post solis occasum jejunium violabant; 2º ne gravius esset extendere 568 jejunium his qui hora noctis octava surgentes, magnam diei partem in labore, psalmis canendis, aliisque spiritualibus exercitiis impenderunt; 3º", + "candidate_score": 0.576682, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_23_25", + "bdc_text": "Es ist so vyl ze schaffentun. , das et wan ain gantzen tag weder min bruͦder Thomas Blarer . noch vetterKonrad Zwick. zu mir kommend. SoFerner .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_947", + "psc_text": "De vilitate habitationis non sine magno animi dolore hic dicere cogor, considerans quam procul dissiti sumus ab his temporibus quibus non alias monachi domos inhabitabant praeter eas quas propriis sibi manibus paraverant (Rufin. lib. II de Vitis Pat. c. 23), easque vel uno die constructas; attendens ad magni tot monachorum Patris, sancti scilicet Martini, exemplum, qui, referente Severo Sulpicio (Lib. I de Vit. S. Mart.), « ipse ex lignis contextam cellulam habebat, et multi quidem ex fratribus in eumdem modum, plerique saxo superjecti montis cavato receptacula sibi fecerant; » recolens felices illos dies quibus S. Ebrulfus abbas Uticensis una cum sociis (In ejus Vita, n. 8, saec. I Bened.) « nomen Domini invocantes, pro quantitate habitantium de virgultis et frondibus construxere tugurium, quod claustro parvulo ejusdem materiae circumcingentes, manserunt ibi; » quibus S. Sigirannus abbas Longoretensis (In ejus Vita, n. 10, saec. II) parvulum ex lignis habitaculum aedificasse legitur; quibus", + "candidate_score": 0.57638, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_23_25", + "bdc_text": "Es ist so vyl ze schaffentun. , das et wan ain gantzen tag weder min bruͦder Thomas Blarer . noch vetterKonrad Zwick. zu mir kommend. SoFerner .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2765", + "psc_text": "ita dicere in generali: Frater qui tot passibus, vel stadiis, vel usque ad tales terminos distat ab oratorio, non teneatur ad tales horas ad oratorium venire, » inquiunt iterum Bernardus Cassinensis et Boherius. Agant ibidem opus Dei. ] Antiquis monachis haud insolens fuit extra oratorium, etiam mediis in agris officia divina celebrare, ut patet tum ex hoc S. Benedicti testimonio, tum ex aliis SS. monachorum regulis. Maxime ex Regula S. Pachomii, art. 142; ex Regula S. Basilii a Rufino translata, c. 56; ex Regula SS. Pauli et Stephani, cap. 12; S. Ferreoli, cap. 11; S. Fructuosi, cap. 6; denique ex Regula Magistri, in qua decernitur ut, cum quinquaginta a monasterio passibus 661 laborant, ibidem opus Dei operentur. Nec certe mirum esse debet, quod in agris opus Dei persolverent, cum ibidem meridiano quoque somno corpus reficerent, uti supra notavimus. Nostros tamen quod spectat, notandum eos non semper sub dio divinum exsolvisse", + "candidate_score": 0.576086, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_23_25", + "bdc_text": "Es ist so vyl ze schaffentun. , das et wan ain gantzen tag weder min bruͦder Thomas Blarer . noch vetterKonrad Zwick. zu mir kommend. SoFerner .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2510", + "psc_text": "qui gillonem fregisset imponebant. Et non veniens continuo ante abbatem. ] Quod ait continuo non ita capi volunt commentatores, quasi dimisso opere imperfecto, statim ad abbatem currere, peccatum confiteri, veniam petere, ac satisfacere delinquens deberet; sed continuo intelligunt hora qua separatus erit ab opere, sive, ut loquitur Boherius, « statim cum commode potuerit, vel saltem cum regulare capitulum post celebrabitur: nam ad illud omnes debent concurrere, » quod postremum innuere videtur Hildemarus cum ait: « Si hodie excesserit, crastino die veniam petat. » Atque ita sentiunt Hildemarus, Bernardus Cassinensis, Nicolaus de Fractura, Boherius, Turrecremata, et Matthias Lambert. Rectius tamen, meo quidem judicio, Richardus de S. Angelo continuo interpretatur incontinenti, sine intervallo: quam expositionem confirmat praxis, uti videre est in illo Gotho quem suo in monasterio ad conversionem susceperat sanctus P. Benedictus: nam cum vepribus locum mundaret, ut ferrum de manubrio instrumenti prosiliens in lacum cecidisset, « ferro perdito, tremebundus ad", + "candidate_score": 0.574291, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_23_25", + "bdc_text": "Es ist so vyl ze schaffentun. , das et wan ain gantzen tag weder min bruͦder Thomas Blarer . noch vetterKonrad Zwick. zu mir kommend. SoFerner .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3661", + "psc_text": "Haeftenum, in lib. II, tract. 4, disq. 3, et Menardum hic. Revertentes autem de via fratres, ipso die quo redeunt, etc.] Ex hoc loco recte inferunt commentatores, sic omnia a viatoribus peragenda esse negotia, ut multa adhuc hora revertentes, monasterium ingrediantur saltem ante completorium. Ita 878 Hildemarus, Bernardus Cassinensis et Boherius in 1 commentario. Hildemari verba haec sunt: « Non dixit S. Benedictus, ipsa nocte qua redeunt, sed ipsa die, eo quod intentio S. Benedicti fuit ut in die veniat monachus, quatenus per omnes canonicas horas ante quas venerit, valeat negligentias suas abstergere: unde pro hac causa in terra nostra consuetudo est, et debet etiam fieri, ut tali hora debeat venire, ut etiam ad completorium paratus esse possit, si aliis horis non potest, ut hoc capitulum valeat implere, ne praevaricator suae professionis existat. Aut certe si non potest tali hora venire, aut vadit ad mansionem in alterum locum nostrum, si", + "candidate_score": 0.573246, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 12, + "cf_id": "cf010", + "work_id": "stoa0104a.stoa015.opp-lat1", + "max_score": 0.674082, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_62", + "bdc_text": "Bitten den herren für und für , das er ob unß halltob unß hallt :", + "psc_chunk_id": "stoa0104a.stoa015.opp-lat1_window_4", + "psc_text": "delictis nostris petimus, aduocati nostri uerba promamus. nam cum dicat: quia quodcumque petierimus a patre in nomine eius dabit nobis, quanto efficacius impetramus quod petimus Christi nomine, si petamus ipsius oratione ? § 4 Sit autem orantibus sermo et precatio cum disciplina quietem continens et pudorem. cogitemus nos sub conspectu Dei stare. placendum est diuinis oculis et habitu corporis et modo uocis. nam ut inpudentis est clamoribus strepere, ita contra congruit uerecundo modestis precibus orare. denique magisterio suo Dominus secrete orare nos praecepit, in abditis et semotis locis, in cubiculis ipsis, quod magis conuenit fidei, ut sciamus Deum ubique esse praesentem, audire omnes et uidere et maiestatis suae plenitudine in abdita quoque et occulta penetrare, sicut scriptum est: ego Deus adproximans et non Deus de longinquo. si absconditus fuerit homo in absconditis, ego ergo non uidebo eum? nonne caelum et terram ego inpleo? et iterum: in omni loco oculi Dei", + "candidate_score": 0.674082, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_62", + "bdc_text": "Bitten den herren für und für , das er ob unß halltob unß hallt :", + "psc_chunk_id": "stoa0104a.stoa015.opp-lat1_window_79", + "psc_text": "iterum: quaecumque uolueritis ut faciant nobisuobis homines bona, ita et nos facite illis. haec est enim lex et prophetae. § 29 Nec uerbis tantum sed et factis Deus orare nos docuit ipse orans frequenter et deprecans et quid nos facere oporteret exempli sui contestatione demonstrans, sicut scriptum est: ipse autem fuit secedens in solitudines et adorans, et iterum: exiuit in montem orare et fuit pernoctans in orationem Dei. quodsi ille orabat qui sine peccato erat, quanto magis peccatores oportet orare, et si ille per totam noctem iugiter uigilans continuis precibus orabat, quanto nos magis in frequentanda oratione debemus nocte uigilare! § 30 Orabat autem Dominus et rogabat non pro se — quid enim pro se innocens precaretur? — sed pro delictis nostris, sicut et ipse declarat cum dicit ad Petrum: ecce satanas postulabat ut uos negaretuexaret quomodo triticum. ego autem rogaui pro te, ne deficiat fides tua. et postmodum pro", + "candidate_score": 0.66913, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_62", + "bdc_text": "Bitten den herren für und für , das er ob unß halltob unß hallt :", + "psc_chunk_id": "stoa0104a.stoa015.opp-lat1_window_80", + "psc_text": "§ 30 Orabat autem Dominus et rogabat non pro se — quid enim pro se innocens precaretur? — sed pro delictis nostris, sicut et ipse declarat cum dicit ad Petrum: ecce satanas postulabat ut uos negaretuexaret quomodo triticum. ego autem rogaui pro te, ne deficiat fides tua. et postmodum pro omnibuspatremdeprecaturdicens: non pro his autem rogo solis sed et pro illis qui credituri sunt peruerbum 2 Io. 17, 3. 5 Marc. 12, 29 sq. 6 Matth. 22, 40. 11 Matth. 7,12. 16 Luc. 5,16. 18 Luc. 6, 12. 25 Luc. 22, 31. 28 Io. 17, 20 sq. 2 autem W 8. 1. m. 2 3 solum uerum G 6 dominus] deus v 8 primum] est primum mandatum v 9 simile est v tuum SW, tibi VQv 10 te ipsum v 12 hominis S 14 dns WGv 15 facere nos t; oportet W1 ^16 ipse autem... iterum om. S 17 solitudinem", + "candidate_score": 0.667007, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_61_63", + "bdc_text": "zuͦ mir keme , wann er brieff minen herren bringt von den eweren . Bitten den herren für und für , das er ob unß halltob unß hallt : uns schütze .", + "psc_chunk_id": "stoa0104a.stoa015.opp-lat1_window_75", + "psc_text": "inimicus, a quibus potest esse firma et fida tutela, si nos Deus liberet, si deprecantibus adque inplorantibus opem suam praestet. quando autem dicimus libera nos a malo, nihil remanet quod ultra adhuc debeat postulari, quando semel protectionem Dei aduersus malum petamus, qua inpetrata contra omnia quae diabolus et mundus operantur securi stamus et tuti. quis enim uel de saeculo metus est cui in saeculo Deus tutor est? § 28 Quid mirum, fratres dilectissimi, si oratio talis est quam Deus docuit, qui magisterio suo omnem precem nostram salutari sermone breuiauit? hoc iam per Esaiam prophetam fuerat ante praedictum, cum plenus Spiritu sancto de Dei maiestate ac pietate loqueretur. uerbum consummans, inquit, et breuians in iustitia, quoniam sermonem breuiatum faciet Deus in toto orbe terrae. nam cum Dei sermo Dominus noster Iesus Christus omnibus uenerit et colligens doctos pariter et indoctos omni sexu adque aetati praecepta salutis ediderit, praeceptorum suorum fecit grande", + "candidate_score": 0.651603, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_193_195", + "bdc_text": "Datum den 1 . augustiKorrigiert von Bullinger aus dem von Blarer versehentlich geschriebenen iulii. . [ Ohne Unterschrift. ] Den andern brieffDas erste Schreiben oben Z. 2-39 mit der Beilage Z. 42-78 .", + "psc_chunk_id": "stoa0104a.stoa015.opp-lat1_window_43", + "psc_text": "1. m. 2 in (pro et) corpore August. contra duas epist. Pel. I. e. et contra Iultan. Pelag. II, 3, 6 et spn W 8. 1. m. 2 12 in carne et spu W 13 discordantes S (antes uidetur m. 2 correctum) aduersufl Sv 14 congressione G ne add. m. 2 ut dum G, dei S (corr. m. 2) spn S 16 petimus SG et August. utroque loco, petimus inpenseTFv inter om. W 17 utexebS m, 2 et om. G in-in om. W geritur] creditur S 18 resernetur V, reparetur cod. Vatic. August. c. d. epist. Pel l. c. adq. manifeste om. G 19 sua W s. I. m. 2 22 ipsa August. I. c., illa aUero l facta] opera Wv 23 fornicationis S 24 idolatriae W, idolatria G inimicitiae, contentiones, aemulationes, animositates, prouocationes, simultates, dissensiones, haereses, inuidiae, ebrietates, comisationes et his similia: qui talia agunt regnum Dei non possidebunt.", + "candidate_score": 0.64978, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_63_65", + "bdc_text": "uns schütze . und syg gebe zuͦ preyß seines namens . Amen .", + "psc_chunk_id": "stoa0104a.stoa015.opp-lat1_window_30", + "psc_text": "sanctificatio ut in nobis permaneat oramus, et quia Dominus et iudex noster sanato a se et uiuificato comminatur iam non delinquere, ne quid ei deterius fiat, hanc continuis orationibus precem facimus, hoc diebus ac noctibus postulamus ut sanctificatio et uiuificatio quae de Dei gratia sumitur ipsius protectione seruetur. § 13 Sequitur in oratione: adueniat regnum tuum. regnum etiam Dei repraesentari nobis petimus, sicuti et nomen eius ut in nobis sanctificetur postulamus. nam Deus quando non regnat, aut apntaput eum quando incipit quod et semper fuit et esse non deainitdesinit ? nostrum regnum petimus aduenire a Deo nobis repromissum, Christi sanguine et passione quaesitum, ut qui in saeculo ante seruiuimus postmodum Christo dominante regnemus, sicut ipse pollicetur et dicit: uenite, benedicti patris mei, 1 Leu. 11,44 (cf. 20, 7.) 7 I Cor. 6,9 sq. 28 Matth. 25, 34. 1 queniam] quomodo codd. August. et om.v et codd. August. som om. W", + "candidate_score": 0.648565, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_194_196", + "bdc_text": "augustiKorrigiert von Bullinger aus dem von Blarer versehentlich geschriebenen iulii. . [ Ohne Unterschrift. ] Den andern brieffDas erste Schreiben oben Z. 2-39 mit der Beilage Z. 42-78 . hab ich vor ettlichen tagen gehaptbereit gehabt .", + "psc_chunk_id": "stoa0104a.stoa015.opp-lat1_window_43", + "psc_text": "1. m. 2 in (pro et) corpore August. contra duas epist. Pel. I. e. et contra Iultan. Pelag. II, 3, 6 et spn W 8. 1. m. 2 12 in carne et spu W 13 discordantes S (antes uidetur m. 2 correctum) aduersufl Sv 14 congressione G ne add. m. 2 ut dum G, dei S (corr. m. 2) spn S 16 petimus SG et August. utroque loco, petimus inpenseTFv inter om. W 17 utexebS m, 2 et om. G in-in om. W geritur] creditur S 18 resernetur V, reparetur cod. Vatic. August. c. d. epist. Pel l. c. adq. manifeste om. G 19 sua W s. I. m. 2 22 ipsa August. I. c., illa aUero l facta] opera Wv 23 fornicationis S 24 idolatriae W, idolatria G inimicitiae, contentiones, aemulationes, animositates, prouocationes, simultates, dissensiones, haereses, inuidiae, ebrietates, comisationes et his similia: qui talia agunt regnum Dei non possidebunt.", + "candidate_score": 0.641654, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_194", + "bdc_text": "augustiKorrigiert von Bullinger aus dem von Blarer versehentlich geschriebenen iulii. .", + "psc_chunk_id": "stoa0104a.stoa015.opp-lat1_window_43", + "psc_text": "1. m. 2 in (pro et) corpore August. contra duas epist. Pel. I. e. et contra Iultan. Pelag. II, 3, 6 et spn W 8. 1. m. 2 12 in carne et spu W 13 discordantes S (antes uidetur m. 2 correctum) aduersufl Sv 14 congressione G ne add. m. 2 ut dum G, dei S (corr. m. 2) spn S 16 petimus SG et August. utroque loco, petimus inpenseTFv inter om. W 17 utexebS m, 2 et om. G in-in om. W geritur] creditur S 18 resernetur V, reparetur cod. Vatic. August. c. d. epist. Pel l. c. adq. manifeste om. G 19 sua W s. I. m. 2 22 ipsa August. I. c., illa aUero l facta] opera Wv 23 fornicationis S 24 idolatriae W, idolatria G inimicitiae, contentiones, aemulationes, animositates, prouocationes, simultates, dissensiones, haereses, inuidiae, ebrietates, comisationes et his similia: qui talia agunt regnum Dei non possidebunt.", + "candidate_score": 0.636186, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_192_194", + "bdc_text": "hat vorhin etwas uszerichtenD . h. die Einnahme verschiedener feindlicher Stellungen. . Datum den 1 . augustiKorrigiert von Bullinger aus dem von Blarer versehentlich geschriebenen iulii. .", + "psc_chunk_id": "stoa0104a.stoa015.opp-lat1_window_43", + "psc_text": "1. m. 2 in (pro et) corpore August. contra duas epist. Pel. I. e. et contra Iultan. Pelag. II, 3, 6 et spn W 8. 1. m. 2 12 in carne et spu W 13 discordantes S (antes uidetur m. 2 correctum) aduersufl Sv 14 congressione G ne add. m. 2 ut dum G, dei S (corr. m. 2) spn S 16 petimus SG et August. utroque loco, petimus inpenseTFv inter om. W 17 utexebS m, 2 et om. G in-in om. W geritur] creditur S 18 resernetur V, reparetur cod. Vatic. August. c. d. epist. Pel l. c. adq. manifeste om. G 19 sua W s. I. m. 2 22 ipsa August. I. c., illa aUero l facta] opera Wv 23 fornicationis S 24 idolatriae W, idolatria G inimicitiae, contentiones, aemulationes, animositates, prouocationes, simultates, dissensiones, haereses, inuidiae, ebrietates, comisationes et his similia: qui talia agunt regnum Dei non possidebunt.", + "candidate_score": 0.62374, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_22", + "bdc_text": "WaWenn. ich kan , will ich mich mitt schreiben nitt sparen .", + "psc_chunk_id": "stoa0104a.stoa015.opp-lat1_window_62", + "psc_text": "S non potest nisi ex potest si G m. 2 14 suo om. G omnem JSW qui a me W 15 salubriter SWG et August. (contra d. epist. Pel. IV, 10, 27., de doMO perseu. c. 5, 8.), salutariter v 16 quod peccatores] utpronidentes G simus GV 17 a dno G 18 plaeeat] add. v: cum innocens nemo sit et se erl. p. pereat add. in W w. 2 20 et om. G 21 monet] ponit G 22 decepimus W 24 domiuus om. August. contra d. epist. P. l. c. 26 indulgentia W rogamus. ideo et fidelem dixit Dominum ad dimittenda peccata fidem pollicitationis suae reseruantem, quia qui orare nos pro debitis et peccatis docuit paternam misericordiam promisit et ueniam secuturam. § 23 Adiunxit plane et addidit legem certa nos condicione et sponaione constringens, ut sic nobis dimitti debita postulemus secundum quod et ipsi debitoribus nostris dimittimus, scientes inpetrari non", + "candidate_score": 0.592752, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 13, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "039_Augustinus-Hipponensis_Sermones-dubii", + "max_score": 0.673763, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_62", + "bdc_text": "Bitten den herren für und für , das er ob unß halltob unß hallt :", + "psc_chunk_id": "039_Augustinus-Hipponensis_Sermones-dubii_window_204", + "psc_text": "(Id. V, 44, 45) . CAPUT II. 2. Christi exemplum orantis pro suis interfectoribus. Christus orat pro nobis, orat in nobis, et oratur a nobis. Attende ipsum Dominum qui hoc jussit, quid fecerit. Nonne post tanta quae in eum commiserunt impii Judaei, qui retribuebant ei mala pro bonis, pendens in cruce ait: Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt? Oravit in homine, qui exaudivit cum Patre. Nam et modo orat pro nobis, orat in nobis, et oratur a nobis. Ut sacerdos noster orat pro nobis, ut caput nostrum orat in nobis, ut Deus noster oratur a nobis. Quando ergo in cruce pendens orabat, videbat et praevidebat omnes inimicos; sed multos ex illis futuros amicos praevidebat, et ideo omnibus veniam postulabat. Illi saeviebant, et ille orabat. Illi dicebant Pilato, Crucifige (Luc. XXIII, 34, 21) ; ille clamabat, Pater, ignosce. In asperis clavis pendebat: sed lenitatem non amittebat. Illis jam petebat veniam,", + "candidate_score": 0.673763, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 14, + "cf_id": "cf011", + "work_id": "tlg2018.tlg020.1st1K-grc1", + "max_score": 0.673405, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "12565_sent_49_51", + "bdc_text": "Ich hoff aber , es solle die sach nitt alls boͤß werden , etc. Das ir mir waͤg zoͤgend , wie ich euch schreiben moͤcht on argwon unsers statschribersHier und unten sind die Wörter , die Blarer anhand seines Geheimalphabets schrieb ( s. dazu Nr. 2503 , 42-48 - Abbildung des Geheimalphabets oben auf S. 12 ) , kursiv gesetzt. Jörg Vögeli . - Zu Blarers Schwierigkeiten mit ihm s. Nr. 2503 , 15-29. , namlich das min lieber bruͦder oder vetter die uberschrifft machtind , etc. , hat nitt fuͦghat nitt fug : ist nicht passend. , dann ich hab sy nitt allwegimmer. an der hand .", + "psc_chunk_id": "tlg2018.tlg020.1st1K-grc1_window_544", + "psc_text": "εἰς τὸ κοινὸν διαλέξεσι τὴν ἐορτὴν ἐτιμῶμεν, τοτὲ μὲν τῶν διὰ γράμματος βασιλεῖ πεφιλοκαλημένων τὰς ἐκφράσεις ἑρμηνεύοντες, τοτὲ δὲ καιρίους καὶ τοῖς προκειμένοις συμβόλοις τὰς προφητικας ποιούμενοι θεωρίας. οὕτω μὲν ἡ τῆς ἀφιερώσεως ἐορτὴ ἐν αὐτῇ τῇ βασιλέως τριακονταετηρίδι σὺν εὐφροσύναις ἐπετελεῖτο. Οἶος δ'ὁ τοῦ σωτῆρος νεώς, οἶον τὸ σωτήριον ἄντρον, οἶσαιτε αἱ βασιλέως φιλοκαλίαι ἀνθημάτων τε πλήθη ἐν χρυσῷ τε καὶ ἁργύρῳ καὶ λίθοις τιμίοις πεποιημένων, κατὰ δύναμιν ἐν οἰκείῳ συγγράμματι παραδόντες αὐτῷ βασιλεῖ προσεφωνήσαμεν. ὃν οἰκείῳ συγγράμματι παραδόντες αὐτῷ βασιλεῖ προσεφωνήσαμεν. ὃν δὴ λόγον κατὰ καιρὸν μετὰ τὴν παροῦσαν τὴς γραφῆς ὑπόθεσιν ἐκθησόμεθα, ὁμοῦ καὶ τὸν τριακονταετηρικὸν αὐτῷ συζευμνύντες, ὃν σμικρὸν 2 εὐσεβείαις VM | τὸν nachher hinzugefügt J | 6 τ' VJ,δ'ΜΒΑ |9 πλούσ. καὶ ~ΜΒ, καὶ