diff --git "a/10/10397.json" "b/10/10397.json" new file mode 100644--- /dev/null +++ "b/10/10397.json" @@ -0,0 +1,1730 @@ +{ + "letter_id": "10397", + "bd_url": "https://www.bullinger-digital.ch/letter/10397", + "dominant_topic": 1, + "topic_dist": [ + 0.058918, + 0.060356, + 0.044478, + 0.05013, + 0.049119, + 0.046628, + 0.048964, + 0.056772, + 0.044486, + 0.04484, + 0.045074, + 0.0493, + 0.045061, + 0.053563, + 0.052065, + 0.053215, + 0.050945, + 0.045367, + 0.053298, + 0.047419 + ], + "citations": [ + { + "rank": 1, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "035_Augustinus-Hipponensis_Expositio-propositionum-ex-Epistola-ad-Romanos", + "max_score": 0.706614, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10397_sent_7_9", + "bdc_text": "Ex ore tuo te iudicoLk 19 , 22 . Iudicandum dico de aliis . Nos in nostra re cauti simus pro ea cognitione , quam donaverit dominus .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_Expositio-propositionum-ex-Epistola-ad-Romanos_window_98", + "psc_text": "aliud judicare: id est, ut quemcumque hodie malum convictum confessumve damnaverit, cras bonum inveniat cum se correxerit; contra, cum aliquem justum hodie laudaverit, cras inveniat depravatum. Qui autem judicat omnem diem, Deus est; quia non solum qualis quisque sit, sed etiam qualis omni die futurus sit, novit. Ergo, Unusquisque in suo intellectu abundet, inquit: id est, quantum humano intellectui, vel unicuique homini concessum est, tantum audeat judicare. Qui sapit, inquit, diem, Domino sapit: id est, quia hoc ipsum quod praesentem diem bene judicat, Domino sapit. Hoc est autem bene judicare ad diem, ut noveris non esse de correctione ejus desperandum in futurum, de cujus culpa manifesta in praesentia judicaveris. LXXXI. [Ib. XIV, 22, 16.] Quod autem ait, Beatus qui non judicat semetipsum in quo probat, ad id potissimum referendum est, quod superius dixit, Non ergo blasphemetur bonum nostrum. Hoc est etiam quod nunc ait ante istam sententiam, Tu fidem quam", + "candidate_score": 0.706614, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10397_sent_6_8", + "bdc_text": "Tamen nobis iudicandum est secundum ea , quae homines profitentur . Ex ore tuo te iudicoLk 19 , 22 . Iudicandum dico de aliis .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_Expositio-propositionum-ex-Epistola-ad-Romanos_window_97", + "psc_text": "commisisse. Ergo quaecumque facta ita manifestantur, ut non possit dici, Bono animo feci, judicanda sunt a nobis; quaecumque autem ita fiunt, ut quo animo fiant incertum sit, non sunt judicanda, sed reservanda judicio Dei: sicut scriptum est, Quae occulta sunt, Deo; quae autem palam sunt, vobis et filiis vestris erunt (Deut. XXIX, 29) . LXXX. [Ib. XIV, 5, 6.] Quod autem ait, Alius quidem judicat alternos dies, alius autem judicat omnem diem, sequestrata interim meliore consideratione, non de duobus hominibus mihi videtur dictum, sed de homine et Deo. Qui enim alternos dies judicat, homo est: potest enim hodie aliud, cras aliud judicare: id est, ut quemcumque hodie malum convictum confessumve damnaverit, cras bonum inveniat cum se correxerit; contra, cum aliquem justum hodie laudaverit, cras inveniat depravatum. Qui autem judicat omnem diem, Deus est; quia non solum qualis quisque sit, sed etiam qualis omni die futurus sit, novit. Ergo, Unusquisque in", + "candidate_score": 0.676697, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 2, + "cf_id": "cf010", + "work_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Testimonia-adversus-Judaeos", + "max_score": 0.706229, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10397_sent_7_9", + "bdc_text": "Ex ore tuo te iudicoLk 19 , 22 . Iudicandum dico de aliis . Nos in nostra re cauti simus pro ea cognitione , quam donaverit dominus .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Testimonia-adversus-Judaeos_window_222", + "psc_text": "me a facie nominis mei (Malach. II, 5). Item in Psalmo XXXIII: Timete Dominum, omnes sancti ejus, quoniam non est inopia eis qui eum metuunt. Item in Psalmo XVIII: Timor Domini castus perseverans in saecula saeculorum. CAP. XXI. - NON TEMERE DE ALTERO JUDICANDUM. In Evangelio cata Lucam: Nolite judicare, ne judicemini; nolite condemnare, ne condemnemini (Luc. VI, 37). De hoc ipso ad Romanos: Tu qui es qui judicas alienum servum? domino suo stat aut cadit. Stabit autem; potens est enim Deus statuere eum (Rom. XIV, 4). Et iterum: Quare sine excusatione es, o homo omnis qui judicas. In quo enim judicas alium, te ipsum condemnas: eadem enim agis quae judicas. Speras autem, tu qui judicas eos qui mala agunt et eadem facis, quia ipse effugies judicium Dei (Rom. II, 1-3)? Item in Epistola Pauli ad Corinthios prima: Et qui se putat stare, videat ne cadat (I Cor. X, 42).", + "candidate_score": 0.706229, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10397_sent_8_10", + "bdc_text": "Iudicandum dico de aliis . Nos in nostra re cauti simus pro ea cognitione , quam donaverit dominus . Pacem orare debemus omnes Angesichts der Kriegs vorbereitungen Schlimmes befürchtend ( vgl . oben Nr. 351 und S. 125 , 15-18 )", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Testimonia-adversus-Judaeos_window_222", + "psc_text": "me a facie nominis mei (Malach. II, 5). Item in Psalmo XXXIII: Timete Dominum, omnes sancti ejus, quoniam non est inopia eis qui eum metuunt. Item in Psalmo XVIII: Timor Domini castus perseverans in saecula saeculorum. CAP. XXI. - NON TEMERE DE ALTERO JUDICANDUM. In Evangelio cata Lucam: Nolite judicare, ne judicemini; nolite condemnare, ne condemnemini (Luc. VI, 37). De hoc ipso ad Romanos: Tu qui es qui judicas alienum servum? domino suo stat aut cadit. Stabit autem; potens est enim Deus statuere eum (Rom. XIV, 4). Et iterum: Quare sine excusatione es, o homo omnis qui judicas. In quo enim judicas alium, te ipsum condemnas: eadem enim agis quae judicas. Speras autem, tu qui judicas eos qui mala agunt et eadem facis, quia ipse effugies judicium Dei (Rom. II, 1-3)? Item in Epistola Pauli ad Corinthios prima: Et qui se putat stare, videat ne cadat (I Cor. X, 42).", + "candidate_score": 0.681682, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10397_sent_21_23", + "bdc_text": "hic videtur timere deum . Hactenus faveamus ei . HomoSiehe Anm. 2 .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Testimonia-adversus-Judaeos_window_215", + "psc_text": "Timete Deum, et date ei honorem, quoniam venit hora judicii ejus, et adorate eum qui fecit coelum et terram et mare et fontes aquarum (Apoc. XIV, 6, 7). Item illic: Et vidi quasi mare vitreum mixtum igni, et pascentes bestiae cum agnis ejus, et numerus nominis ejus CXLIV stantes supra mare vitreum habentes citharas Dei, et cantant canticum Moysi servi Dei et canticum Agni dicentes: Magna et mirabilia opera tua, Domine Deus omnipotens, justae et verae viae tuae sunt, Rex gentium. Quis non timeat et det honorem nomini tuo? quia solus pius, et quoniam omnes nationes venient et adorabunt in conspectu tuo, quoniam justitiae tuae manifestatae sunt (Apoc. XV, 2-4). Item in Daniele: Fuit vir habitans in Babylonia, cui nomen erat Joachim, et accepit uxorem nomine Susannam, filiam Helchiae, formosam valde et timentem Deum; et erant parentes ejus justi, et docuerunt filiam suam secundum legem Moysi (Dan. XIII, 1-3). Item", + "candidate_score": 0.680085, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10397_sent_20_22", + "bdc_text": "Vgl. noch Anm. 2 . hic videtur timere deum . Hactenus faveamus ei .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Testimonia-adversus-Judaeos_window_215", + "psc_text": "Timete Deum, et date ei honorem, quoniam venit hora judicii ejus, et adorate eum qui fecit coelum et terram et mare et fontes aquarum (Apoc. XIV, 6, 7). Item illic: Et vidi quasi mare vitreum mixtum igni, et pascentes bestiae cum agnis ejus, et numerus nominis ejus CXLIV stantes supra mare vitreum habentes citharas Dei, et cantant canticum Moysi servi Dei et canticum Agni dicentes: Magna et mirabilia opera tua, Domine Deus omnipotens, justae et verae viae tuae sunt, Rex gentium. Quis non timeat et det honorem nomini tuo? quia solus pius, et quoniam omnes nationes venient et adorabunt in conspectu tuo, quoniam justitiae tuae manifestatae sunt (Apoc. XV, 2-4). Item in Daniele: Fuit vir habitans in Babylonia, cui nomen erat Joachim, et accepit uxorem nomine Susannam, filiam Helchiae, formosam valde et timentem Deum; et erant parentes ejus justi, et docuerunt filiam suam secundum legem Moysi (Dan. XIII, 1-3). Item", + "candidate_score": 0.667137, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10397_sent_25_27", + "bdc_text": "Verum hoc . De omnibus agetis cum eo gravius et candidius , ne quis id , quod in Luthero merito damnamus , in nobis notet , inaudita scilicet et incognita condemnariVgl . et wa oben S. 122 , 20-24 und 138 , 35-39 . .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Testimonia-adversus-Judaeos_window_90", + "psc_text": "Tamquam nugaces aestimati sumus ab illo, et continet se a viis nostris quasi ab immunditiis, et praefert novissima justorum, et gloriatur patrem se habere Deum. Videamus ergo si sermones illius veri sunt, et tentemus quae ventura sunt illi. Contumelia et tormento interrogemus eum, ut sciamus reverentiam illius, et probemus patientiam illius. Morte turpissima condemnemus eum. Haec cogitaverunt, et erraverunt. Excaecavit enim illos malitia ipsorum, et nescierunt sacramenta Dei (Sap. II, 12-17). Item apud Esaiam: Videte quomodo justus perit, et nemo intelligit, et viri justi tolluntur, et nemo recognoscit. A facie enim injustitiae sublatus est justus, et erit in pace sepultura ejus (Isa. LVII, 1, 2). De hoc ipso in Exodo ante praedictum: Innocentem et justum non occides (Exo. XXIII, 7). Item in Evangelio: Judas, poenitentia ductus, sacerdotibus et senioribus dixit: Peccavi tradens sanguinem justum (Matth. XXVII, 3, 4). CAP. XV. - QUOD IPSE DICTUS SIT OVIS ET AGNUS QUI OCCIDI", + "candidate_score": 0.647124, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 3, + "cf_id": "cf016", + "work_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII", + "max_score": 0.705408, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10397_sent_7_9", + "bdc_text": "Ex ore tuo te iudicoLk 19 , 22 . Iudicandum dico de aliis . Nos in nostra re cauti simus pro ea cognitione , quam donaverit dominus .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_554", + "psc_text": "qui in Domini lege die ac nocte meditatur (Psal. I, 1 et 2) . Sed qui meditatur in Lege, eruditur in Lege: et quem Lex 1100 erudierit, Dominus erudivit, qui locutus est Legem. Ideoque scriptum est: Beatus quem tu erudieris, Domine, et de lege tua docueris eum (Psal. XCIII, 12) . Discamus ergo, et nos in Lege meditari, non avocemur saecularibus illecebris, non occupemur impedimentis: sed semper ad legem Dei simus attenti. Scriptum est enim: Os justi meditabitur sapientiam, et lingua ejus loquetur judicium (Psal. XXXVI, 30) . Hoc in veteri Testamento: audi dicentem et in novo: Prope est verbum in ore tuo, et in corde tuo (Rom. X, 8) . Et maxime hanc meditationem sacerdotibus necessariam ostendit ad Titum scribens, quia debet episcopus amplecti eum, Qui secundum doctrinam est fidelem sermonem; ut potens sit exhortari in doctrina sana, et eos qui contradicunt, arguere (Tit. I, 9) . Quod utique", + "candidate_score": 0.705408, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10397_sent_7_9", + "bdc_text": "Ex ore tuo te iudicoLk 19 , 22 . Iudicandum dico de aliis . Nos in nostra re cauti simus pro ea cognitione , quam donaverit dominus .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_779", + "psc_text": "Ideo non poterat ea, nisi Christo docente, cognoscere; quia unus magister omnium Christus est (Matth. XXIII, 8). Haec autem Christi judicia sunt; ut iis qui nobis insidiati fuerint, noverimus non vicem injuriae rependendam, sed pro injuria magis deferendam gratiam. Denique maledicentibus non remaledixit, percutientes non repercussit: sed magis etiam crucifixus pro persequentibus se piae intercessionis apud Patrem auxilium deferebat dicens: Pater, dimitte illis; non enim sciunt quid faciunt (Luc. XXIII, 34) . Haec igitur quisquis fecerit legis judicia, remuneratione donatura Christo. 1151 29. (Vers. 109.) Sed quis judicia Dei doceri potest, nisi qui animam suam semper intenderit ad Dominum? Qui potest dicere: Anima mea in manibus tuis semper, et legem tuam non sum oblitus. Aliqui habent: Anima mea in manibus meis semper, hoc est, in actibus meis, hoc est, in operibus meis. Quamvis in periculis positus dicit justus ad Dominum: Propter te quotidie morior, quotidie periclitor: periclitor ab insidiatore, periclitor", + "candidate_score": 0.698347, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10397_sent_9_11", + "bdc_text": "Nos in nostra re cauti simus pro ea cognitione , quam donaverit dominus . Pacem orare debemus omnes Angesichts der Kriegs vorbereitungen Schlimmes befürchtend ( vgl . oben Nr. 351 und S. 125 , 15-18 ) , bat Bucer ähnlich wie hier auch in seinen Briefen an Ambrosius Blarer vom 30 .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_254", + "psc_text": "irrationabilis et insipiens timor, unus ex illis: Foris pugnae, intus timores (II Cor. VII, 5) , quibus afflictus esset et Paulus, nisi habuisset Dominus consolantem. 39. Nec otiosum est in Proverbiis: Tunc intelliges timorem Domini (Prov. II, 5) . Quid est, Tunc? id est, Cum sapientiam invocaveris, et prudentiae dederis vocem tuam; et si quaesieris illam ut pecuniam, et ut thesauros scrutatus fueris eam, tunc intelliges timorem Domini (Ibid., 3 et 4) . Et ideo tamquam super basim bonam dicit: Statue servo tuo eloquium tuum in timore tuo. Plena disciplinae oratio, per quam docemur quemadmodum debeamus orare: unusquisque sermo doctrina est deprecandi. Et quia docuit nos orare, quis sit istius orationis effectus ostendit septimus versus. 40. (Vers. 39.) Aufer a me opprobrium meum, quod suspicatus sum. Subobscure dictum videtur: sed explanavit Apostolus quod hic videbatur obscurum, ubi ait: Nihil mihi quidem conscius sum: sed non in hoc justificatus sum (I", + "candidate_score": 0.661276, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10397_sent_21_23", + "bdc_text": "hic videtur timere deum . Hactenus faveamus ei . HomoSiehe Anm. 2 .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_454", + "psc_text": "pertimescunt, et hebeti trepidant metu) addidit: Et custodientium mandata tua. Ut ostenderet se sancti timoris esse consortem. Aut sic. Potest quidem 1077 timere corde devotus, sed opere piger; ut sit religiosus affectu, otiosus actu. Non tamen potest piger esse, qui mandata Domini custodit. Qui ergo timet, custodit. Ergo ejus est custodire, qui timeat. Sanctus itaque hoc dicit: ego autem hoc mihi usurpare non possum; quanti enim sunt qui timeant Deum, et non illis compatior? Quaerunt opem, et ferre nolo: misericordia indigent, sumptu non adjuvo. Quisquis autem haec facit, ipse potest dicere se timentium Christum esse consortem. 57. (Vers. 46.) Misericordiae tuae, Domine, plena est terra: justificationes tuas doce me. Quomodo misericordiae Domini plena est terra, nisi per passionem Domini nostri Jesu Christi, quam futuram praevidens, quasi promissam Propheta concelebrat? Prophetis enim ea quae ventura sunt praevidentibus maris est, ut quasi jam decursa memorentur quae posterioris aetatis sunt. Plena est ergo", + "candidate_score": 0.656231, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10397_sent_25_27", + "bdc_text": "Verum hoc . De omnibus agetis cum eo gravius et candidius , ne quis id , quod in Luthero merito damnamus , in nobis notet , inaudita scilicet et incognita condemnariVgl . et wa oben S. 122 , 20-24 und 138 , 35-39 . .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_86", + "psc_text": "Et ideo inscrutabilia sunt judicia ejus; quia ex parte cognoscimus, et ex parte prophetamus. Si autem nullus nisi Christus hoc dicit, qui potest dicere: Ego et Pater unum sumus (Joann. X, 30) . 31. Distinguamus tamen, nec vereamur ne impugnet se velut contrariis Scriptura venerabilis. Consideremus enim quia non dixit: Judicia oris ejus sicut abyssus multa: sed Judicia tua dixit; nec Apostolus posuit: Inscrutabilia judicia oris ejus; sed: Inscrutabilia judicia ejus. Possumus enim judicia Dei aestimare, quae occulta nobis non patefecerit; judicia autem oris ejus, quae annuntiaverit, et per os prophetarum locutus est. Os enim Dei propheta intelligitur, cui dicitur: Clama; et ille ait: Quid clamabo? Et inspiratum est ut diceret: Omnis caro fenum (Esai. XL, 6) . Quod utique locutus, oris Dei functus officio est; quia locutus est judicium Dei. Ergo prophetica oracula jam non sicut abyssus, sed etiam ipsa sunt abyssus; quia nemo potuit in coelo, vel in", + "candidate_score": 0.650011, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10397_sent_24_26", + "bdc_text": "hic , qui ad vos venit , Pius et plane eruditus est , tum noster . Verum hoc . De omnibus agetis cum eo gravius et candidius , ne quis id , quod in Luthero merito damnamus , in nobis notet , inaudita scilicet et incognita condemnariVgl .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_931", + "psc_text": "ex his versiculis qui sequuntur. 7. (Vers. 130.) Manifestatio sermonum tuorum illuminat me, et intellectum dat parvulis. In Evangelio, cum mitteret discipulos suos Joannes ad Dominum Jesum, dicebat: Tu es qui venturus es, an alium exspectamus (Matth. XI, 3) ? Respondit Jesus caecos videre, claudos ambulare, audire surdos; hoc enim adventus sui testimonium fore, per Esaiam prophetam significaverat (Esai. LXI, 1). Haec ergo quae annuntiavit per prophetas, in Evangelio manifestavit: et quod ipse locutus est per prophetas, in Evangelio ipse complevit. Ipsius ergo sermo erat propheticus sermo, sicut habes scriptum: Audi, coelum, et percipe auribus, terra; quoniam Dominus locutus est (Esai. I, 2) . 8. Intellectus ergo datus est etiam his qui perfectam sapientiam non haberent, dum muti loquuntur, mortui resuscitantur. His enim signis intellectum est ab iis qui rudes erant, et adhuc quasi in cunabulis fidei constituti, ut erat populus nationum, ipsum venisse qui exspectabatur. Illuminat igitur fidei claritate,", + "candidate_score": 0.648884, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10397_sent_26_28", + "bdc_text": "De omnibus agetis cum eo gravius et candidius , ne quis id , quod in Luthero merito damnamus , in nobis notet , inaudita scilicet et incognita condemnariVgl . et wa oben S. 122 , 20-24 und 138 , 35-39 . . Ut igitur soles , sis erga hunc Bullingerus .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_174", + "psc_text": "adversum me iniquitatem meam Domino (Psal. XXXI, 5) . Si enim se accusaverit justus, vocem parati accusatoris exclusit, qui solet acerbare peccata, et uniuscujusque exaggerare flagitia. Obstruit ergo os ejus, qui ipse de se fuerit ante confessus, et praestruit veniam confitentis. Verecundia excusat reum, pudor suus accusat auctorem. Qui enim sua delicta non tacuit, videtur in se doluisse quod fecit, in diabolo prodidisse quod suasit. Ideoque ait Scriptura: Justus in exordio sermonis accusator est sui (Prov., XVIII, 17) . Qui se accusat, etsi peccator est, justus esse incipit; quia nec sibi parcit, et Dei justitias confitetur, quem putat latere nihil posse. Utinam Adam se prius accusare, quam celare voluisset! Sed non satis est ut confiteamur errorem: verum etiamsi corrigi volumus, a Domino postulemus, ut doceat nos justificationes suas; ne postea errare possimus. A Domino igitur doceri petit, quia unus est magister noster, ut ait Christus (Matth., XXIII, 18). Nec otiose", + "candidate_score": 0.647434, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10397_sent_4", + "bdc_text": "Lening war ebenfalls gebildet und dazu ein Zwinglianer , was die Bemerkungen Z. 10 verständlich macht . accipe pro tua pietate et illa rara humanitate .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_808", + "psc_text": "servi acciperet: et specie inventus ut homo, humiliavit se usque ad mortem. Lego enim dicentem: Venite ad me, omnes qui laboratis, et onerati estis, et ego reficiam vos. Tollite jugum meum super vos, et discite a me quia mitis sum, et humilis corde (Matth. XI, 28 et 29) . Non dixit: Discite a me quia potens sum: non dixit: Discite a me quia gloriosus sum: sed discite a me quia humilis sum, quod potestis imitari. Nolite extollere vos, nolite exaltare cor vestrum. Docuit ergo me humiliari, et inclinare cor meum ad faciendas justitias; non ad iniquitatem, sed ad aequitatem inclinare, propter retributionem. Retributio regnum coelorum, et paradisi est incolatus. SERMO DECIMUS QUINTUS. Samech. 1. Incipit Samech littera decima quinta, quae interpretationem habet, Audi. Est et alia ejus interpretatio, quae dicitur, Firmamentum. Quid est, Audi? Non otiose dicitur quod commune est omnibus, et suppetit universis ipso jure naturae. Et ideo non", + "candidate_score": 0.643187, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10397_sent_17", + "bdc_text": "Quatenus igitur hi pacem quęsierint , officiosi in eos esse studebitis .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_554", + "psc_text": "qui in Domini lege die ac nocte meditatur (Psal. I, 1 et 2) . Sed qui meditatur in Lege, eruditur in Lege: et quem Lex 1100 erudierit, Dominus erudivit, qui locutus est Legem. Ideoque scriptum est: Beatus quem tu erudieris, Domine, et de lege tua docueris eum (Psal. XCIII, 12) . Discamus ergo, et nos in Lege meditari, non avocemur saecularibus illecebris, non occupemur impedimentis: sed semper ad legem Dei simus attenti. Scriptum est enim: Os justi meditabitur sapientiam, et lingua ejus loquetur judicium (Psal. XXXVI, 30) . Hoc in veteri Testamento: audi dicentem et in novo: Prope est verbum in ore tuo, et in corde tuo (Rom. X, 8) . Et maxime hanc meditationem sacerdotibus necessariam ostendit ad Titum scribens, quia debet episcopus amplecti eum, Qui secundum doctrinam est fidelem sermonem; ut potens sit exhortari in doctrina sana, et eos qui contradicunt, arguere (Tit. I, 9) . Quod utique", + "candidate_score": 0.631778, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10397_sent_10", + "bdc_text": "Pacem orare debemus omnes Angesichts der Kriegs vorbereitungen Schlimmes befürchtend ( vgl . oben Nr. 351 und S. 125 , 15-18 )", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_254", + "psc_text": "irrationabilis et insipiens timor, unus ex illis: Foris pugnae, intus timores (II Cor. VII, 5) , quibus afflictus esset et Paulus, nisi habuisset Dominus consolantem. 39. Nec otiosum est in Proverbiis: Tunc intelliges timorem Domini (Prov. II, 5) . Quid est, Tunc? id est, Cum sapientiam invocaveris, et prudentiae dederis vocem tuam; et si quaesieris illam ut pecuniam, et ut thesauros scrutatus fueris eam, tunc intelliges timorem Domini (Ibid., 3 et 4) . Et ideo tamquam super basim bonam dicit: Statue servo tuo eloquium tuum in timore tuo. Plena disciplinae oratio, per quam docemur quemadmodum debeamus orare: unusquisque sermo doctrina est deprecandi. Et quia docuit nos orare, quis sit istius orationis effectus ostendit septimus versus. 40. (Vers. 39.) Aufer a me opprobrium meum, quod suspicatus sum. Subobscure dictum videtur: sed explanavit Apostolus quod hic videbatur obscurum, ubi ait: Nihil mihi quidem conscius sum: sed non in hoc justificatus sum (I", + "candidate_score": 0.623689, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10397_sent_24", + "bdc_text": "hic , qui ad vos venit , Pius et plane eruditus est , tum noster .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_554", + "psc_text": "qui in Domini lege die ac nocte meditatur (Psal. I, 1 et 2) . Sed qui meditatur in Lege, eruditur in Lege: et quem Lex 1100 erudierit, Dominus erudivit, qui locutus est Legem. Ideoque scriptum est: Beatus quem tu erudieris, Domine, et de lege tua docueris eum (Psal. XCIII, 12) . Discamus ergo, et nos in Lege meditari, non avocemur saecularibus illecebris, non occupemur impedimentis: sed semper ad legem Dei simus attenti. Scriptum est enim: Os justi meditabitur sapientiam, et lingua ejus loquetur judicium (Psal. XXXVI, 30) . Hoc in veteri Testamento: audi dicentem et in novo: Prope est verbum in ore tuo, et in corde tuo (Rom. X, 8) . Et maxime hanc meditationem sacerdotibus necessariam ostendit ad Titum scribens, quia debet episcopus amplecti eum, Qui secundum doctrinam est fidelem sermonem; ut potens sit exhortari in doctrina sana, et eos qui contradicunt, arguere (Tit. I, 9) . Quod utique", + "candidate_score": 0.615502, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10397_sent_11", + "bdc_text": ", bat Bucer ähnlich wie hier auch in seinen Briefen an Ambrosius Blarer vom 30 .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_690", + "psc_text": ". Iste ipse qui latum dicit esse mandatum, probavit supra dicens: Illi quidem detrahebant, ego autem orabam (Psal. CVIII, 4) . Quid orabas, David, dicito nobis ipse. Sed dixisti; legi enim dicentem: Maledicent illi, et tu benedices (Ibid., 28) . SERMO DECIMUS TERTIUS. Mem. 1. Mem littera tertia decima significat in alio interprete viscera, in alio ex ipsis: et utrumque non discordat a textu. Nam statim primus versus internorum viscerum charitatem exprimit, quae utique ex intimis procedit medullis, et quodam nexu caloris implicatur ossibus. 2. Denique in Threnis Hieremiae textus litterae hujus hoc continet: Ex alto suo misit ignem in ossibus meis (Thren. I, 12) . Bonus ergo Deus qui nobis immittit unde diligentes eum, meritum sub conspectu ejus invenire possimus. Quem mittat ignem, ipse nos doceat: Ignem veni mittere in terram, et quid volo, nisi ut accendatur (Luc. XII, 49) ? Bonus ignis quem desiderat omnium Salvator accendi: cum", + "candidate_score": 0.611573, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10397_sent_24", + "bdc_text": "hic , qui ad vos venit , Pius et plane eruditus est , tum noster .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_931", + "psc_text": "ex his versiculis qui sequuntur. 7. (Vers. 130.) Manifestatio sermonum tuorum illuminat me, et intellectum dat parvulis. In Evangelio, cum mitteret discipulos suos Joannes ad Dominum Jesum, dicebat: Tu es qui venturus es, an alium exspectamus (Matth. XI, 3) ? Respondit Jesus caecos videre, claudos ambulare, audire surdos; hoc enim adventus sui testimonium fore, per Esaiam prophetam significaverat (Esai. LXI, 1). Haec ergo quae annuntiavit per prophetas, in Evangelio manifestavit: et quod ipse locutus est per prophetas, in Evangelio ipse complevit. Ipsius ergo sermo erat propheticus sermo, sicut habes scriptum: Audi, coelum, et percipe auribus, terra; quoniam Dominus locutus est (Esai. I, 2) . 8. Intellectus ergo datus est etiam his qui perfectam sapientiam non haberent, dum muti loquuntur, mortui resuscitantur. His enim signis intellectum est ab iis qui rudes erant, et adhuc quasi in cunabulis fidei constituti, ut erat populus nationum, ipsum venisse qui exspectabatur. Illuminat igitur fidei claritate,", + "candidate_score": 0.610141, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 4, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "stoa0040.stoa041.opp-lat1", + "max_score": 0.704865, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10397_sent_7_9", + "bdc_text": "Ex ore tuo te iudicoLk 19 , 22 . Iudicandum dico de aliis . Nos in nostra re cauti simus pro ea cognitione , quam donaverit dominus .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa041.opp-lat1_window_26", + "psc_text": "22 mente P ille PIZRCh finem saeculi tempusque iudicii futuros et nihil bonis in unitate ac participatione sacramentorum qui eorum factis non consenserint obfuturos. cum uero eis, per quos ecclesia regitur, adest salua pace ecclesiae potestas disciplinae aduersus inprobos aut nefarios exercendae, tunc rursus, ne socordia segnitiaque dormiamus, aliis aculeis praeceptorum, quae ad seueritatem cohercitiouiscohercitionis pertinent, excitandi sumus, ut gressus nostros in uia domini ex utrisque testimoniis illo duce atque tutore dirigentes nec patientiae nomine torpescamus nec obtentu diligentiae saeuiamus. § 8 Hac ergo secundum sanam doctrinam moderatione seruata uideamus, unde agitur, id est, utrum ad percipiendum baptismum sic admittendi sunt homines, ut nulla ibi uigilet diligentia, ne sanctum canibus detur, usque adeo ut nec apertissimi adulterii perpetratores et eius perseuerantiae professores a sacramento tantae sanctitatis uideantur arcendi: quo sine dubio non admitterentur, si per ipsos dies, quibus eandem gratiam percepturi suis nominibus datis abstinentia, ieiuniis exorcismisque purgantur, cum suis", + "candidate_score": 0.704865, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 5, + "cf_id": "cf026", + "work_id": "083_Isidorus-Hispalensis_Synonyma-de-lamentatione-animae-peccatricis", + "max_score": 0.704156, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10397_sent_7_9", + "bdc_text": "Ex ore tuo te iudicoLk 19 , 22 . Iudicandum dico de aliis . Nos in nostra re cauti simus pro ea cognitione , quam donaverit dominus .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_Synonyma-de-lamentatione-animae-peccatricis_window_119", + "psc_text": "alieno peccato, tibi misereris. Quo 519 jure in alium statueris, eo jure teneberis. Qua lege et poenae conditione quempiam judicaveris, eadem et ipse judicandus eris. Lex tua te constringit. 85. Judicium quod aliis imponis, ipse portabis; in quo enim judicas, ipse damnandus es, et qua mensura mensus fueris, remetietur tibi (Matth. VII, 2). Omnia autem primum inquire, et cum justitia definies. Nullum condemnes ante judicium, nullum judices suspicionis arbitrio, ante proba, et sic judica; non enim qui accusatur, sed qui convincitur, reus est. Periculosum est de suspectione quempiam judicare. 86. In ambiguis Dei judicio serva sententiam, quod nosti tuo, quod nescis divino committe judicio; non potest condemnari humano examine quem Deus suo judicio reservavit. Incerta non judicemus, quousque veniat Dominus, qui latentia producit in lucem, qui illuminabit abscondita tenebrarum, qui manifestabit consilia cordium (I Cor. IV, 2): quamvis vera sint, credenda non sunt, nisi quae certis indiciis comprobantur, nisi quae", + "candidate_score": 0.704156, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10397_sent_6_8", + "bdc_text": "Tamen nobis iudicandum est secundum ea , quae homines profitentur . Ex ore tuo te iudicoLk 19 , 22 . Iudicandum dico de aliis .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_Synonyma-de-lamentatione-animae-peccatricis_window_118", + "psc_text": "ab omni munere, si in excelsis vis habitare. In judicio autem sine misericordia nunquam sedeas. Custodi discretionem justitiae; noli esse justus plusquam justum est (Eccle. VII, 17). Omne enim quod nimium est, vitium est. Impia justitia est humanae fragilitati non ignoscere. Non igitur ames damnare, sed emendare potius, et corrigere. 84. Tene ergo rigorem in discussione justitiae, in definitione sententiae misericordiam; judicii examen sequatur pietas, districtionis censuram temperet indulgentia. Ita clemens esto in alienis delictis, sicut in tuis, nec quemquam districtius quam te judices; nec aliter te, aliter alios penses. Sic alios judica, ut ipse judicari cupis. Dum enim indulges alieno peccato, tibi misereris. Quo 519 jure in alium statueris, eo jure teneberis. Qua lege et poenae conditione quempiam judicaveris, eadem et ipse judicandus eris. Lex tua te constringit. 85. Judicium quod aliis imponis, ipse portabis; in quo enim judicas, ipse damnandus es, et qua mensura mensus fueris, remetietur tibi", + "candidate_score": 0.675184, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10397_sent_5_7", + "bdc_text": "Sunt ista consilia , ut scribisDa aus dieser Zeit keine Briefe Bullingers an Bucer erhalten sind ( vgl. oben S. 138 , Anm. 8 ) , bleibt ungewiß , wie weit seine Ratschläge im Zusammenhang stehen mit den nachfolgenden Bemerkungen über gerechte Beurteilung und Luthers Angriff auf Erasmus. . Tamen nobis iudicandum est secundum ea , quae homines profitentur . Ex ore tuo te iudicoLk 19 , 22 .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_Synonyma-de-lamentatione-animae-peccatricis_window_118", + "psc_text": "ab omni munere, si in excelsis vis habitare. In judicio autem sine misericordia nunquam sedeas. Custodi discretionem justitiae; noli esse justus plusquam justum est (Eccle. VII, 17). Omne enim quod nimium est, vitium est. Impia justitia est humanae fragilitati non ignoscere. Non igitur ames damnare, sed emendare potius, et corrigere. 84. Tene ergo rigorem in discussione justitiae, in definitione sententiae misericordiam; judicii examen sequatur pietas, districtionis censuram temperet indulgentia. Ita clemens esto in alienis delictis, sicut in tuis, nec quemquam districtius quam te judices; nec aliter te, aliter alios penses. Sic alios judica, ut ipse judicari cupis. Dum enim indulges alieno peccato, tibi misereris. Quo 519 jure in alium statueris, eo jure teneberis. Qua lege et poenae conditione quempiam judicaveris, eadem et ipse judicandus eris. Lex tua te constringit. 85. Judicium quod aliis imponis, ipse portabis; in quo enim judicas, ipse damnandus es, et qua mensura mensus fueris, remetietur tibi", + "candidate_score": 0.658824, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 6, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV", + "max_score": 0.703985, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10397_sent_7_9", + "bdc_text": "Ex ore tuo te iudicoLk 19 , 22 . Iudicandum dico de aliis . Nos in nostra re cauti simus pro ea cognitione , quam donaverit dominus .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1154", + "psc_text": "eo loco, Nonne Moyses dedit vobis Legem, et nemo ex vobis facit Legem? usque ad id, Nolite judicare secundum faciem, sed justum judicium judicate. Cap. VII, V\\. 19-24. 1. Evangelii sancti lectionem, de qua pridem Charitati vestrae locuti sumus, ista quae modo lecta est, hodierna consequitur. Dominum loquentem audiebant et discipuli et Judaei; veritatem loquentem audiebant, et veraces et mendaces; charitatem loquentem audiebant et amici et inimici; bonum loquentem audiebant et boni et mali. Illi audiebant, sed ille discernebat; et quibus sermo prodesset et profuturus esset, videbat et praevidebat. In illis enim qui tunc erant videbat, in nobis qui futuri eramus praevidebat. Nos itaque sic audiamus Evangelium, quasi praesentem Dominum; nec dicamus, O illi felices qui eum videre potuerunt! quia multi in eis qui viderunt, et occiderunt; multi autem in nobis qui non viderunt, et crediderunt. Quod enim pretiosum sonabat de ore Domini, et propter nos scriptum est, et nobis", + "candidate_score": 0.703985, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10397_sent_5_7", + "bdc_text": "Sunt ista consilia , ut scribisDa aus dieser Zeit keine Briefe Bullingers an Bucer erhalten sind ( vgl. oben S. 138 , Anm. 8 ) , bleibt ungewiß , wie weit seine Ratschläge im Zusammenhang stehen mit den nachfolgenden Bemerkungen über gerechte Beurteilung und Luthers Angriff auf Erasmus. . Tamen nobis iudicandum est secundum ea , quae homines profitentur . Ex ore tuo te iudicoLk 19 , 22 .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1154", + "psc_text": "eo loco, Nonne Moyses dedit vobis Legem, et nemo ex vobis facit Legem? usque ad id, Nolite judicare secundum faciem, sed justum judicium judicate. Cap. VII, V\\. 19-24. 1. Evangelii sancti lectionem, de qua pridem Charitati vestrae locuti sumus, ista quae modo lecta est, hodierna consequitur. Dominum loquentem audiebant et discipuli et Judaei; veritatem loquentem audiebant, et veraces et mendaces; charitatem loquentem audiebant et amici et inimici; bonum loquentem audiebant et boni et mali. Illi audiebant, sed ille discernebat; et quibus sermo prodesset et profuturus esset, videbat et praevidebat. In illis enim qui tunc erant videbat, in nobis qui futuri eramus praevidebat. Nos itaque sic audiamus Evangelium, quasi praesentem Dominum; nec dicamus, O illi felices qui eum videre potuerunt! quia multi in eis qui viderunt, et occiderunt; multi autem in nobis qui non viderunt, et crediderunt. Quod enim pretiosum sonabat de ore Domini, et propter nos scriptum est, et nobis", + "candidate_score": 0.669906, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10397_sent_16_18", + "bdc_text": "Sed hoc ampliores deo agendae gratiae , quod isto animo vos donavit . Quatenus igitur hi pacem quęsierint , officiosi in eos esse studebitis . PrincepsGemeint ist wohl Philipp von Hessen ( vgl. Nr. 368 ) , vielleicht auch , wie Simler ( Zürich ZB , Ms S 35 , 130 )", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1776", + "psc_text": "potueritis praedicando; ut unusquisque etiam paterfamilias hoc nomine agnoscat paternum affectum suae familiae se debere. Pro Christo et pro vita aeterna, suos omnes admoneat, doceat, hortetur, corripiat; impendat benevolentiam, exerceat disciplinam: ita in domo sua ecclesiasticum et quodammodo episcopale implebit officium, ministrans Christo ut in aeternum sit cum ipso. Nam et illam maximam passionis ministrationem multi ex vestro numero ministrarunt: multi non episcopi neque clerici, juvenes et virgines, seniores cum junioribus, multi conjugati et conjugatae, multi patres matresque familias Christo ministrantes, etiam animas suas in ejus martyrio posuerunt, et honorificante Patre coronas gloriosissimas receperunt. TRACTATUS LII. Ab eo quod scriptum est, Nunc anima mea turbata est; et quid dicam? usque ad id, Haec locutus est Jesus, et abiit, et abscondit se ab eis. Cap. XII, V\\. 27-36. 1. Postquam Dominus Jesus Christus verbis lectionis hesternae ministros suos ut seipsum sequerentur hortatus est, cum ita praedixisset passionem suam, quod nisi granum", + "candidate_score": 0.657065, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10397_sent_24_26", + "bdc_text": "hic , qui ad vos venit , Pius et plane eruditus est , tum noster . Verum hoc . De omnibus agetis cum eo gravius et candidius , ne quis id , quod in Luthero merito damnamus , in nobis notet , inaudita scilicet et incognita condemnariVgl .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1565", + "psc_text": "(Isai. VII, 9, sec. LXX) . Quare ista commendo? Quia etiam cum verba haec obscura, sicut possum, exposuero, aut quia valde sunt abdita, vel ego eorum non apprehendero intelligentiam, vel explicandi quod intelligo non habuero facultatem, vel tam fuerit quisque tardus, ut etiam exponentem non sequatur; non de se desperet: maneat in fide, ambulet in via, audiat Apostolum dicentem, Et si quid aliter sapitis, hoc quoque vobis Deus revelabit: verumtamen in quod pervenimus, in eo ambulemus (Philipp. III, 15) . 8. Incipiamus ergo audire exponentem, quem audivimus proponentem. Dixit ergo iterum eis Jesus: Amen, amen dico vobis, quia ego sum ostium ovium. Ecce ipsum ostium quod clausum posuerat, aperuit. Ipse est ostium. Agnovimus, intremus, aut nos intrasse gaudeamus. Omnes quotquot venerunt, fures sunt et latrones. Quid est hoc, Domine, Omnes quotquot venerunt? Quid enim? tu non venisti? Sed intellige: Omnes quotquot venerunt dixi, utique praeter me. Recolamus ergo. Ante adventum", + "candidate_score": 0.646016, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10397_sent_3", + "bdc_text": "Daß Johannes Lening gemeint sein muß , ergibt sich aus Nr. 368 .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_156", + "psc_text": "de Domino per columbam. Cap. I, V\\ 33. 1. Sicut Dominus voluit, ad diem promissionis nostrae pervenimus: praestabit etiam hoc, ut ad ipsius promissionis redditionem pervenire possimus. Tunc enim ea quae dicimus, et nobis et vobis si utilia sunt, ab ipso sunt: quae autem ab homine sunt, mendacia sunt; sicut ipse dixit Dominus noster Jesus Christus, Qui loquitur mendacium, de suo loquitur (Joan. VIII, 44) . Nemo habet de suo, nisi mendacium et peccatum. Si quid autem homo habet veritatis atque justitiae, ab illo fonte est, quem debemus sitire in hac eremo, ut ex eo quasi guttis quibusdam irrorati, et in hac peregrinatione interim consolati, ne deficiamus in via, venire ad ejus requiem satietatemque possimus. Si ergo qui loquitur mendacium, de suo loquitur; qui loquitur veritatem, de Deo loquitur. Verax Joannes, veritas Christus; verax Joannes, sed omnis verax a veritate verax est: si ergo verax est Joannes, et verax esse", + "candidate_score": 0.643073, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10397_sent_3", + "bdc_text": "Daß Johannes Lening gemeint sein muß , ergibt sich aus Nr. 368 .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_510", + "psc_text": "qui stat et audit eum, gaudio gaudet propter vocem sponsi. Cap. III, V\\. 22-29. 1. Ordo lectionis evangelicae secundum Joannem, sicut potestis meminisse, qui curam geritis profectus vestri, ita sequitur, ut haec quae modo lecta est, hodie nobis tractanda proponatur. Ab ipso principio usque ad hodiernam lectionem, quae supra dicta sunt, meministis jam esse tractata. Et si forte inde multa estis obliti, certe vel officium nostrum manet in vestra memoria. Quae hinc audieritis de baptismo Joannis, etsi non tenetis omnia, audisse vos tamen credo quod teneatis: quae dicta sunt etiam, quare Spiritus sanctus in columbae specie apparuerit; et quomodo illa nodosissima quaestio soluta sit, quia nescio quid quod non noverat, didicit Joannes in Domino per columbam, cum jam eum nosset, quando venienti ut baptizaretur, ait, Ego a te debeo baptizari, et tu venis ad me? Quando ei Dominus respondit, Sine modo, ut impleatur omnis justitia (Matth. III, 14 et 15)", + "candidate_score": 0.641989, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10397_sent_17_19", + "bdc_text": "Quatenus igitur hi pacem quęsierint , officiosi in eos esse studebitis . PrincepsGemeint ist wohl Philipp von Hessen ( vgl. Nr. 368 ) , vielleicht auch , wie Simler ( Zürich ZB , Ms S 35 , 130 ) vermutet , Ulrich von Württemberg .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_284", + "psc_text": "alius docet legem: ipse illam docet qui illam dedit; ipse est magister legis suae, et docet illam. Et misericordia est in lingua ipsius, ideo misericorditer docet legem, sicut dictum est de sapientia, Legem autem et misericordiam in lingua portat (Prov. XXXI, 26) . Noli timere, ne implere legem non possis, fuge ad misericordiam. Si multum est ad te legem implere, utere pacto illo, utere chirographo, utere precibus quas tibi constituit et composuit jurisperitus coelestis. 11. Qui enim habent causam, et volunt supplicare imperatori, quaerunt aliquem scholasticum jurisperitum, a quo sibi preces componantur; ne forte si aliter petierint quam oportet, non solum non impetrent quod petunt, sed et poenam pro beneficio consequantur. Cum ergo quaererent supplicare Apostoli, et non invenirent quomodo adirent imperatorem Deum, dixerunt Christo, Domine, doce nos orare: hoc est, Jurisperite noster, assessor, imo consessor Dei, compone nobis preces. Et docuit Dominus de libro juris coelestis, docuit quomodo orarent:", + "candidate_score": 0.639803, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10397_sent_4", + "bdc_text": "Lening war ebenfalls gebildet und dazu ein Zwinglianer , was die Bemerkungen Z. 10 verständlich macht . accipe pro tua pietate et illa rara humanitate .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1861", + "psc_text": "lavaret pedes discipulorum, qui in terram sanguinem fudit, quo immunditiam dilueret peccatorum? Quid mirum si linteo quo erat praecinctus, pedes quos laverat, tersit, qui carne qua erat indutus, Evangelistarum vestigia confirmavit? Et linteo quidem ut se praecingeret, posuit vestimenta quae habebat: ut autem formam servi acciperet quando semetipsum exinanivit, non quod habebat deposuit, sed quod non habebat accepit. Crucifigendus sane suis exspoliatus est vestimentis, et mortuus involutus est linteis: et tota illa ejus passio, nostra purgatio est. Passurus igitur exitia, praemisit obsequia; non solum eis pro quibus erat subiturus mortem, sed etiam illi qui eum fuerat traditurus ad mortem. Tanta est quippe humanae humilitatis utilitas, ut eam suo commendaret exemplo etiam divina sublimitas: quia homo superbus in aeternum periret, nisi illum Deus humilis inveniret. Venit enim Filius hominis quaerere et salvum facere quod perierat (Luc. XIX, 10). Perierat autem superbiam deceptoris secutus, ergo humilitatem Redemptoris sequatur inventus. TRACTATUS LVI. Ab", + "candidate_score": 0.639507, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10397_sent_23_25", + "bdc_text": "HomoSiehe Anm. 2 . hic , qui ad vos venit , Pius et plane eruditus est , tum noster . Verum hoc .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_518", + "psc_text": "Psallite lingua, quia inter vos caro; sed quia Verbum caro factum est, et habitavit in nobis, reddite sonum carni, reddite Deo mentis obtutum. Psallite intelligenter, et videtis quia Verbum caro factum est, et habitavit in nobis. 4. Dicat et Joannes testimonium: Post haec venit Jesus et discipuli ejus in Judaeam terram, et illic demorabatur cum eis, et baptizabat. Baptizatus baptizabat. Non eo baptismo baptizabat quo baptizatus est. Dat baptismum Dominus baptizatus a servo, ostendens humilitatis viam, et perducens ad baptismum Domini, hoc est baptismum suum, praebendo humilitatis exemplum, quia ipse non respuit baptismum servi. Et in baptismo servi via praeparabatur Domino, et baptizatus Dominus viam se fecit venientibus. Ipsum audiamus: Ego sum via, veritas et vita (Joan. XIV, 6) . Si veritatem quaeris, viam tene: nam ipsa est via quae est veritas. Ipsa est quo is, ipsa est qua is; non per aliud is ad aliud, non per aliud venis", + "candidate_score": 0.633151, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10397_sent_33", + "bdc_text": "] Vere pio et docto Christi ministro Heylrycho Bullingero , fratri summe charo .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1143", + "psc_text": "Verbum Dei, intendite, Deus erat Verbum; et videbitis verum dictum esse, mea doctrina: intendite etiam cujus est Verbum; et videbitis recte dictum esse, non est mea. 5. Breviter ergo dico Charitati vestrae; hoc videtur mihi dixisse Dominus Jesus Christus, Mea doctrina non est mea, ac si diceret, Ego non sum a meipso. Quamvis enim Filium Patri dicamus et credamus aequalem, nec ullam in eis esse naturae substantiaeque distantiam, nec inter generantem atque generatum aliquod interfuisse temporis intervallum; tamen hoc servato et custodito ista dicimus, quod ille Pater est, ille Filius. Pater autem non est, si non habeat Filium; et Filius non est, si non habeat Patrem: sed tamen Filius Deus de Patre; Pater autem Deus, sed non de Filio. Pater Filii, non Deus de Filio: ille autem Filius Patris, et Deus de Patre. Dominus enim Christus dicitur Lumen ex Lumine. Lumen ergo quod non ex lumine, et Lumen aequale quod", + "candidate_score": 0.628399, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10397_sent_24", + "bdc_text": "hic , qui ad vos venit , Pius et plane eruditus est , tum noster .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_861", + "psc_text": "Si ergo novimus hunc, qui nobis loquitur, et Deum et hominem, intelligamus verba Dei et hominis: aliquando enim talia nobis dicit quae pertineant ad majestatem, aliquando quae pertineant ad humilitatem. Ipse enim excelsus, qui humilis ut nos humiles faciat excelsos. Quid ergo ait? Demonstrabit mihi Pater his majora, ut vos miremini. Ergo nobis est demonstraturus, non illi. Cum ergo nobis sit demonstraturus Pater; propterea dixit, ut vos miremini. Exposuit enim quod voluit dicere, Demonstrabit mihi Pater. Quare non dixit, Demonstrabit vobis Pater; sed, demonstrabit Filio? Quia et nos membra sumus Filii; et nos membra tanquam quod discimus, ipse discit quodammodo in membris suis. Quomodo discit in nobis? Quomodo patitur in nobis. Unde probamus quia patitur in nobis? Ex illa voce de coelo: Saule, Saule, quid me persequeris (Act. IX, 4) ? Nonne ipse est qui judex in fine saeculi residebit, et justos ad dexteram ponens, iniquos autem ad sinistram, dicturus", + "candidate_score": 0.623386, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 7, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis", + "max_score": 0.703704, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10397_sent_6_8", + "bdc_text": "Tamen nobis iudicandum est secundum ea , quae homines profitentur . Ex ore tuo te iudicoLk 19 , 22 . Iudicandum dico de aliis .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_447", + "psc_text": "Deus nunc judicat quaedam, non omnia. Verumtamen etiam modo debet quisque attendere, quia quando vult Deus, respicit et judicat, et ad horam non differt: quando autem vult, differt. Et unde hoc? Quia si nunquam in praesenti judicaret, non esse Deus crederetur: si omnia in praesenti judicaret, nihil judicio reservaret. Ad hoc enim multa servantur judicio, et quaedam in praesentia judicantur, ut illi qui differuntur, timeant et convertantur. Non enim amat Deus damnare, sed salvare: et ideo patiens est in malos, ut de malis faciat bonos. Sed dicit Apostolus, quia revelabitur ira Dei super omnem impietatem (Rom. I, 18) , et reddet Deus unicuique secundum opera sua. Admonet autem et corripit hominem contemnentem; et dicit, An divitias bonitatis et longanimitatis ejus contemnis? Quia bonus est in te, quia longanimis est in te, quia patiens est in te, quia differt te et non aufert te, contemnis, et omnino nullum judicium Dei putas:", + "candidate_score": 0.703704, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10397_sent_7_9", + "bdc_text": "Ex ore tuo te iudicoLk 19 , 22 . Iudicandum dico de aliis . Nos in nostra re cauti simus pro ea cognitione , quam donaverit dominus .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_498", + "psc_text": "veritas, quam auditis per quemlibet loquatur; et nemo est major in vobis, nisi qui minor fuerit. Praeloquendum ergo nobis fuit ex more, et vos facite ex amore. SERMO XXI . De eo quod scriptum est in Psalmo LXIII, 11, Jucundabitur justus in Domino. 1. Jucunditas piorum in Deo etiam in hac vita.--Jucundabitur justus in Domino, et sperabit in eo, et gloriabuntur omnes recti corde. Hoc certe voce et ore cantamus. Haec verba Domino dixit et conscientia et lingua christiana, Jucundabitur justus in Domino, non in saeculo. Lux orta est justo, dicit alibi, et rectis corde jucunditas (Psal. XCVI, 11) . Quaerens unde jucunditas, hic audis, Jucundabitur justus in Domino. Lux orta est justo, dicit alibi; et alibi, Delectare in Domino, et dabit tibi petitiones cordis tui (Psal. XXXVI, 4) . Quid nobis indicitur? quid donatur? quid jubetur? quid datur? Ut jucundemur in Domino. Quis jucundabitur in ea re quam non", + "candidate_score": 0.700614, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10397_sent_5_7", + "bdc_text": "Sunt ista consilia , ut scribisDa aus dieser Zeit keine Briefe Bullingers an Bucer erhalten sind ( vgl. oben S. 138 , Anm. 8 ) , bleibt ungewiß , wie weit seine Ratschläge im Zusammenhang stehen mit den nachfolgenden Bemerkungen über gerechte Beurteilung und Luthers Angriff auf Erasmus. . Tamen nobis iudicandum est secundum ea , quae homines profitentur . Ex ore tuo te iudicoLk 19 , 22 .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1263", + "psc_text": "ista? Fac judicium, fac justitiam. Bona sunt quae habes: fac judicium, fac justitiam; esto et tu bonus inter bona tua. Erubesce bonis tuis: esto bonus mansurus inter bona peritura. Erubesce bonis tuis: noli esse malus in eis, ne pereas cum eis. Caetera quomodo se habeant, fratres mei, quomodo sit servanda justitia, et quomodo diligenda misericordia, et quomodo debeat quisque paratus esse ire cum Domino Deo suo, alio tempore, donante Domino, disputabimus vobis. Tenete me debitorem, ne diu habeatis fatigatorem, sed pro viribus meis adjutorem. SERMO XLIX . In eumdem Michaeae locum, de justitia quae facienda jussa est: et in Matthaei caput XX, de conductis in viuea. Habitus ad Mensam sancti Cypriani, in die dominico. CAPUT PRIMUM. NUM. 1. Superioris sermonis mentio. Lectiones sanctas plures, cum recitarentur, audivimus, et de his nos oportet dicere, quod Dominus fuerit donare dignatus. Sed lectionum omnis auditor quod recentius lectum est magis meminit, et ut", + "candidate_score": 0.671747, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10397_sent_20_22", + "bdc_text": "Vgl. noch Anm. 2 . hic videtur timere deum . Hactenus faveamus ei .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1273", + "psc_text": "Itaque nolite ante tempus quidquam judicare. Et quando erit tempus? Donec veniat Dominus, et illuminet abscondita tenebrarum et manifestet cogitationes cordis; et tunc laus erit unicuique a Deo (I Cor. IV, 5) . Quid est, ante tempus, nisi antequam corda invicem videatis? Intendite si hoc est quod dixi: omnia verba ipsius sententiae paulisper attendite. Nolite ante tempus quidquam judicare. Et quando erit tempus? Donec veniat Dominus, et illuminet abscondita tenebrarum, et manifestabit cogitationes cordis; et tunc laus erit unicuique a Deo. Quomodo te reprehendent tenebrae, quando a luce laudaberis? Tunc patebunt corda, modo latent. Suspectus est nescio quis quasi inimicus, et forte est amicus: videtur alter quasi amicus, et est forsitan occultus inimicus. O tenebrae! Saevit, et amat; blanditur, et odit. Si ex vocibus judico, tranquillum vitans scopulum incurro; fugio amicum, haereo inimico. Hoc fecit cor latens. Ibi credendum est, ibi intus, ubi latet, ubi occultum est. Ad hoc excolendum", + "candidate_score": 0.671, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10397_sent_21_23", + "bdc_text": "hic videtur timere deum . Hactenus faveamus ei . HomoSiehe Anm. 2 .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1726", + "psc_text": "videte quid ait Scriptura: Timor Domini spes fortitudinis (Prov. XIV, 26) . Timeamus, ne timeamus: hoc est, prudenter timeamus, ne inaniter timeamus. Martyres sancti, propter quorum solemnitatem hoc ex Evangelio recitatum est, timendo non timuerunt: quia Deum timendo, homines contempserunt. 2. Homini ab homine nil metuendum. Quid enim ab hominibus homini metuendum est? Et quid est unde alterum terreat, homo hominem? Terret, et dicit, Occido te: et non timet, ne cum minatur, prius moriatur. Occido, inquit. Quis dicit? cui dicit? Duos audio: unum terrentem, alterum metuentem; quorum unus est potens, alter infirmus, sed ambo mortales. Quid se ergo extendit in honore inflatior potestas, in carne aequalis infirmitas? Securus minetur mortem, qui non timet mortem. Si vero unde terret, timet; attendat se, et ei cui minatur comparet se. Inveniat in eo cui minatur, parem conditionem; et a Domino simul cum illo petat miserationem. Homo est enim, et homini minatur, creatura creaturae:", + "candidate_score": 0.665861, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10397_sent_21_23", + "bdc_text": "hic videtur timere deum . Hactenus faveamus ei . HomoSiehe Anm. 2 .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3060", + "psc_text": "Sed tu gloriosior eris, si feceris. Quare gloriosior? Illam premit parentum custodia, refrenat infirmioris sexus ipsa verecundia: postremo leges timet, quas tu non times. Ideo ergo gloriosior eris, si feceris: quia tu si feceris, Deum times. Habet illa multa quae timeat praeter Deum: tu solum Deum times. Sed tu quem times, major est omnibus. Ipse timendus est in publico, ipse in secreto. Procedis, videris; intras, videris: lucerna ardet, videt te; lucerna exstincta est, videt te: in cubiculum intras, videt te; in corde versaris, videt te. Ipsum time, illum cui cura est ut videat te; et vel timendo castus esto. Aut si peccare vis, quaere ubi te non videat, et fac quod vis. CAPUT III. 3. Continentiae voto obstricti. Qui vero jam vovistis, corpus arctius castigate, et concupiscentiae frenos nec ad ipsa quae permissa sunt, patiamini relaxare; ut non solum a concubitu illicito divertatis, sed etiam licitum contemnatis aspectum. Mementote in", + "candidate_score": 0.657819, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10397_sent_21_23", + "bdc_text": "hic videtur timere deum . Hactenus faveamus ei . HomoSiehe Anm. 2 .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3700", + "psc_text": "vane times? Non audeo, quandoquidem ipse Dominus ablato timore, subjecit timorem; et ait, ubi dixit, Nolite timere eos qui corpus occidunt, et postea non habent quid faciant: sed eum timete, qui habet potestatem et corpus et animam occidere in gehennam ignis: ita dico vobis, hunc timete (Luc. XII, 4, 5) . Cum ergo Dominus timorem incusserit, et vehementer incusserit, et repetendo verbum comminationem geminaverit, dicturus ego sum, Male times? Ista non dicam. Plane time, nihil melius times; nihil est quod magis timere debeas. Sed interrogo te: Si non te videret Deus, quando facis, nec quisquam te convinceret in judicio illius, faceres? Tu te vide. Non enim potes ad verba omnia mea respondere, inspice te ipsum. Faceres? Si faceres, ergo poenam times, castitatem nondum amas, charitatem nondum habes: serviliter times; formido est mali, nondum dilectio boni. Sed time tamen, ut ista formido custodiat te, ut perducat ad dilectionem. Timor enim iste,", + "candidate_score": 0.656601, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10397_sent_21_23", + "bdc_text": "hic videtur timere deum . Hactenus faveamus ei . HomoSiehe Anm. 2 .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2228", + "psc_text": "humana, admonet nos corporalibus miraculis et patientia corporali, ut credamus, et sanemur ad conspicienda illa invisibilia quae carnis oculus nescit. Hoc ergo agens curavit caecos istos, de quibus nunc Evangelium recitatum est. Et in curando videte quid admonuerit aegrotum interiorem. CAPUT X. 9. Duorum caecorum curatio quid significat. Jesum transire quid. Attendite ipsius facti exitum et ordinem rerum. Sedentes illi in via duo caeci, transeunte Domino exclamabant, ut eorum misereretur. A turba vero, quae cum Domino erat, compescebantur ne clamarent. Neque hoc sine mysterio derelictum putetis. Illi autem compescentem se turbam perseverantissimo clamore vincebant, ut perveniret vox eorum ad aures Domini: quasi non jam ille cogitata praevenerit. Clamaverunt ergo duo caeci, ut audirentur a Domino, et a turbis comprimi nequiverunt. Transibat Dominus, et illi clamabant. Stetit Dominus, et sanati sunt. Nam stetit Dominus, Jesus, et vocavit eos, et ait: Quid vultis vobis faciam? At illi dixerunt: Ut aperiantur oculi nostri.", + "candidate_score": 0.656043, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10397_sent_20_22", + "bdc_text": "Vgl. noch Anm. 2 . hic videtur timere deum . Hactenus faveamus ei .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3060", + "psc_text": "Sed tu gloriosior eris, si feceris. Quare gloriosior? Illam premit parentum custodia, refrenat infirmioris sexus ipsa verecundia: postremo leges timet, quas tu non times. Ideo ergo gloriosior eris, si feceris: quia tu si feceris, Deum times. Habet illa multa quae timeat praeter Deum: tu solum Deum times. Sed tu quem times, major est omnibus. Ipse timendus est in publico, ipse in secreto. Procedis, videris; intras, videris: lucerna ardet, videt te; lucerna exstincta est, videt te: in cubiculum intras, videt te; in corde versaris, videt te. Ipsum time, illum cui cura est ut videat te; et vel timendo castus esto. Aut si peccare vis, quaere ubi te non videat, et fac quod vis. CAPUT III. 3. Continentiae voto obstricti. Qui vero jam vovistis, corpus arctius castigate, et concupiscentiae frenos nec ad ipsa quae permissa sunt, patiamini relaxare; ut non solum a concubitu illicito divertatis, sed etiam licitum contemnatis aspectum. Mementote in", + "candidate_score": 0.653958, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10397_sent_23_25", + "bdc_text": "HomoSiehe Anm. 2 . hic , qui ad vos venit , Pius et plane eruditus est , tum noster . Verum hoc .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3949", + "psc_text": "certe virtus et sapientia Dei; de qua dicitur, Attingit a fine usque ad finem fortiter, et disponit omnia suaviter (Sap. VIII, 1) . Ergo in hoc mundo erat, et mundus per eum factus est, et mundus eum non cognovit (Joan. I, 10) . Et hic erat, et venit: hic erat per divinam majestatem, venit per humanam infirmitatem. Quia ergo venit per infirmitatem humanam, ideo praedicans adventum ejus dixit, Humanus sermo. Non liberaretur humanum genus, nisi sermo Dei dignaretur esse humanus. Nam et homo ille dicitur humanus, qui se exhibet hominem, et maxime qui hospitio suscipit hominem. Si ergo humanus dicitur qui in domo sua suscipit hominem, quam humanus est qui in se ipso suscepit hominem? CAPUT II. 2. Incarnationis causa peccatum. Liberi arbitrii infirmitas cernitur in Adamo. Gratiae donum in Christo perspicitur. Ergo, Humanus sermo et omni acceptione dignus, quia Christus Jesus venit in mundum peccatores salvos facere. Attende Evangelium.", + "candidate_score": 0.645284, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10397_sent_24_26", + "bdc_text": "hic , qui ad vos venit , Pius et plane eruditus est , tum noster . Verum hoc . De omnibus agetis cum eo gravius et candidius , ne quis id , quod in Luthero merito damnamus , in nobis notet , inaudita scilicet et incognita condemnariVgl .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2024", + "psc_text": "Primo enim non obliviscens in cruce personam suam, et demonstrans nobis patientiam suam, et exemplum praebens diligendi inimicos nostros; videns eos circumfremere, qui noverat morbum illorum, quia medicus, qui noverat phrenesim in qua mentem perdiderant, continuo ad Patrem: Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt (Luc. XXIII, 34) . Putatis autem, quia non illi Judaei maligni erant, saevi, cruenti, turbulenti, inimici Filio Dei? Putatis quia vacavit vox illa, et inanis fuit: Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt? Omnes videbat, sed suos futuros ibi cognoscebat. Denique mortuus est, quia sic expediebat, ut morte sua occideret mortem. Mortuus est Deus, ut compensatio fieret coelestis cujusdam mercimonii, ne mortem videret homo. Deus enim Christus, sed non ibi mortuus ubi Deus. Idem enim Deus, idem homo: unus enim Christus, Deus et homo. Homo assumptus est, ut in melius mutaremur, non Deum ad deteriora detorsit. Assumpsit enim quod non erat, non amisit quod erat.", + "candidate_score": 0.644883, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10397_sent_4", + "bdc_text": "Lening war ebenfalls gebildet und dazu ein Zwinglianer , was die Bemerkungen Z. 10 verständlich macht . accipe pro tua pietate et illa rara humanitate .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1286", + "psc_text": "odium. Spera in Deum, medicus est; pro te pependit in ligno, et nondum est vindicatus. Quid vis vindicari? Ideo enim odisti, ut vindiceris. Vide pendentem Dominum tuum, vide pendentem, et tibi de ligno tanquam de tribunali praecipientem. Vide pendentem, et tibi languenti de suo sanguine medicamentum facientem. Vide pendentem, si vindicari vis. Vindicari vis; vide pendentem, audi precantem, Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt (Luc. XXIII, 34) . CAPUT IX. 10. Stephani charitas erga lapidatores suos. Saevit et diligit. Sed potuit hoc facere, dicis mihi: ego non possum. Ego enim homo sum, ille Deus: homo ego, homo ille Deus homo. Deus ergo utquid homo, si non corrigitur homo? Sed ecce tibi loquor: o homo, multum est ad te imitari Dominum tuum, attende Stephanum conservum tuum. Certe Stephanus sanctus, homo erat, an Deus? Homo erat. Plane homo erat: hoc erat quod tu. Sed quod fecit, nonnisi donante illo, quem rogas", + "candidate_score": 0.643705, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10397_sent_4", + "bdc_text": "Lening war ebenfalls gebildet und dazu ein Zwinglianer , was die Bemerkungen Z. 10 verständlich macht . accipe pro tua pietate et illa rara humanitate .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2775", + "psc_text": "Ipse enim infirmis quid dicit, ut possint recuperato illo visu Verbum ex aliqua parte attingere, per quod facta sunt omnia? Venite ad me, omnes qui laboratis et onerati estis, et ego reficiam vos. Tollite jugum meum super vos, et discite a me quia mitis sum et humilis corde (Matth. XI, 28 et 29) . Quid magister Filius Dei, Sapientia Dei, per quem facta sunt omnia, concionalur? Vocat humanum genus, et dicit, Venite ad me, omnes qui laboratis, et discite a me. Putabas forte dicturam Sapientiam Dei, Discite quomodo coelos feci et astra: omnia etiam in me, antequam fierent, numerata erant; quomodo in virtute rationum incommutabilium etiam capilli vestri numerati sunt (Id. X, 30). Haec putabas et talia esse dicturam? Non. Sed prius illud, Quoniam mitis sum et humilis corde. Ecce quod capiatis, videte, fratres, certe parvum est. Ad magna nos tendimus, parva capiamus, et magni erimus. Vis capere celsitudinem Dei?", + "candidate_score": 0.643599, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10397_sent_26", + "bdc_text": "De omnibus agetis cum eo gravius et candidius , ne quis id , quod in Luthero merito damnamus , in nobis notet , inaudita scilicet et incognita condemnariVgl .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_4006", + "psc_text": "omnes damnatur, non factis. Sermonis nostri propositio, apostolica lectio. Nihil, inquit, intulimus in hunc mundum, sed nec auferre aliquid possumus: victum et tegumentum habentes, his contenti simus. Nam qui volunt divites fieri, incidunt in tentationem et in laqueum, et in desideria multa et noxia, quae mergunt homines in interitum et perditionem. Radix enim est omnium malorum avaritia: quam quidam appetentes, a fide pererraverunt, et inseruerant se doloribus multis. Digna res quae intentos vos faciat ad audiendum, et nos promptos ad loquendum. His verbis constituitur ante oculos nostros avaritia: accusatur, non defendatur; imo accusata damnetur, ne defensor ejus cum illa damnetur. Nescio quo autem modo id agit avaritia in cordibus hominum, ut omnes, vel ut verius et cautius dicam, pene omnes verbis eam constituant ream, et factis velint habere susceptam. Dixerunt in illam multi et multa, et magna, et gravia, et vera; et poetae et historici et oratores et philosophi, et", + "candidate_score": 0.637664, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10397_sent_33", + "bdc_text": "] Vere pio et docto Christi ministro Heylrycho Bullingero , fratri summe charo .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3830", + "psc_text": "Si autem didicisti quod ait et ipse Apostolus, Ut qui gloriatur, in Domino glorietur (I Cor. I, 31) ; confitere pacem, charitatem cum fide, non tibi esse nisi a Deo. Sed respondes mihi: Tu hoc dicis, proba quod dicis. Probo: ipsum Apostolum testem vocabo. Ecce habetis: Apostolus dixit, Pax fratribus, et charitas cum fide. Ipse dixit. Quid ipse dixit? Vide, sequitur, Pax fratribus, et charitas cum fide, a Deo Patre nostro et Domino Jesu Christo. Quid ergo habes quod non accepisti? Si autem accepisti, quid gloriaris quasi non acceperis (I Cor. IV, 7)? Nam si gloriatus est Abraham, ex fide gloriatus est. Quae est fides plena et perfecta? Quae credit ex Deo esse omnia bona nostra, et ipsam fidem. Iterum dicit Apostolus, Misericordiam consecutus sum. O confessio! Non ait, Misericordiam consecutus sum, quia fidelis eram; sed, ut fidelis essem, misericordiam consecutus sum (Id. VII, 25) . CAPUT IV. 4. Gratia", + "candidate_score": 0.635846, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10397_sent_16", + "bdc_text": "Sed hoc ampliores deo agendae gratiae , quod isto animo vos donavit .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_569", + "psc_text": "Vide latitudinem charitatis: Quoniam charitas Dei diffusa est, inquit, in cordibus nostris (Rom. V, 5) . CAPUT VIII. 8. Dilatatio cordis ex charitate, quae et arrha dicitur et pignus. Arrha et pignus quo differant. Sed tu ei quaerebas locum. Ipse inhabitator dilatet: Diffusa est enim charitas in cordibus nostris, non tamen ex nobis, sed per Spiritum sanctum qui datus est nobis. Si diffusa est charitas in cordibus nostris, et Deus charitas est (I Joan. IV, 8); ecce jam ex quantulocumque pignore deambulat Deus in nobis. Pignus enim accepimus. Quid illud est, cujus pignus tale est? Quanquam melius habent codices, qui habent arrham, quam qui habent pignus. Eamdem quippe rem interpretes dicere voluerunt. Interest tamen aliquid in loquendi usu inter arrham et pignus. Pignus enim quando datur, cum datum fuerit propter quod pignus datum est, pignus aufertur. Jam multos vestrum intellexisse non dubito. Non video, sed ex collocutione, quia loquimini ad", + "candidate_score": 0.632566, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10397_sent_33", + "bdc_text": "] Vere pio et docto Christi ministro Heylrycho Bullingero , fratri summe charo .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3829", + "psc_text": "Scimus qui sis, Filius Dei. Ergo tu ama: quia charitas cum fide ipsa te perducit ad pacem. Quam pacem? Veram pacem, plenam pacem, solidam pacem, securam pacem; ubi nulla pestis, nullus hostis. Ipsa pax est finis omnium desideriorum bonorum. Charitas cum fide: et si sic dicas, bene dicis, Fides cum charitate. CAPUT III. 3. Omnia bona, et ipsa etiam fides a Deo est. Fides plena. Magna ergo bona commemoravit Apostolus, Pax fratribus, et charitas cum fide: magna bona. Sed dicat unde bona ista: unde sunt, a nobis, an a Deo? Si dicis, A nobis; in te gloriaris, non in Deo. Si autem didicisti quod ait et ipse Apostolus, Ut qui gloriatur, in Domino glorietur (I Cor. I, 31) ; confitere pacem, charitatem cum fide, non tibi esse nisi a Deo. Sed respondes mihi: Tu hoc dicis, proba quod dicis. Probo: ipsum Apostolum testem vocabo. Ecce habetis: Apostolus dixit, Pax fratribus,", + "candidate_score": 0.632118, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10397_sent_10", + "bdc_text": "Pacem orare debemus omnes Angesichts der Kriegs vorbereitungen Schlimmes befürchtend ( vgl . oben Nr. 351 und S. 125 , 15-18 )", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1725", + "psc_text": "solemnitate Martyrum. CAPUT PRIMUM. 1. Timore timor pellendus. Admonent nos eloquia divina, quae lecta sunt, timendo non timere, et non timendo timere. Advertistis, cum sanctum Evangelium legeretur, Dominum Deum nostrum antequam pro nobis moreretur, firmos nos esse voluisse: sed admonendo ne timeremus, et admonendo ut timeremus. Ait enim: Nolite timere eos qui corpus occidunt, animam autem non possunt occidere. Ecce ubi monuit ne timeremus. Videte ubi monuerit ut timeremus. Sed eum, inquit, timete, qui potestatem habet et corpus et animam occidere in gehenna. Ergo timeamus, ut non timeamus. Timor videtur ad ignaviam pertinere: timor infirmorum videtur esse, non fortium. Sed videte quid ait Scriptura: Timor Domini spes fortitudinis (Prov. XIV, 26) . Timeamus, ne timeamus: hoc est, prudenter timeamus, ne inaniter timeamus. Martyres sancti, propter quorum solemnitatem hoc ex Evangelio recitatum est, timendo non timuerunt: quia Deum timendo, homines contempserunt. 2. Homini ab homine nil metuendum. Quid enim ab hominibus", + "candidate_score": 0.627566, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10397_sent_10", + "bdc_text": "Pacem orare debemus omnes Angesichts der Kriegs vorbereitungen Schlimmes befürchtend ( vgl . oben Nr. 351 und S. 125 , 15-18 )", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2083", + "psc_text": "ipsum solum; non palam, sed in secreto et occulte. Vis nosse, quisquis talia cogitas, non sibi repugnare duo Testamenta, quia illud in libro Salomonis, hoc in Evangelio reperitur? Apostolum audi. Certe Apostolus minister est Novi Testamenti. Audi ergo apostolum Paulum Timotheo praecipientem et dicentem, Peccantes coram omnibus argue, ut et caeteri timorem habeant (I Tim. V, 20) . Jam non Salomonis liber cum Evangelio, sed Pauli apostoli Epistola videtur confligere. Salomonem paululum sine injuria seponamus: Christum Dominum et Paulum servum ejus audiamus. Quid dicis, Domine? Si peccaverit in te frater tuus, corripe illum inter te et ipsum solum. Quid dicis, Apostole? Peccantes coram omnibus argue, ut et caeteri timorem habeant. Quid facimus? Controversiam istam velut judices audimus? Absit. Imo sub judice constituti pulsemus, uti nobis aperiri impetremus: fugiamus sub alas Domini Dei nostri. Non enim Apostolo suo contrarium locutus est, quia et in illo ipse locutus est, sicut dicit: An", + "candidate_score": 0.625695, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10397_sent_24", + "bdc_text": "hic , qui ad vos venit , Pius et plane eruditus est , tum noster .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2775", + "psc_text": "Ipse enim infirmis quid dicit, ut possint recuperato illo visu Verbum ex aliqua parte attingere, per quod facta sunt omnia? Venite ad me, omnes qui laboratis et onerati estis, et ego reficiam vos. Tollite jugum meum super vos, et discite a me quia mitis sum et humilis corde (Matth. XI, 28 et 29) . Quid magister Filius Dei, Sapientia Dei, per quem facta sunt omnia, concionalur? Vocat humanum genus, et dicit, Venite ad me, omnes qui laboratis, et discite a me. Putabas forte dicturam Sapientiam Dei, Discite quomodo coelos feci et astra: omnia etiam in me, antequam fierent, numerata erant; quomodo in virtute rationum incommutabilium etiam capilli vestri numerati sunt (Id. X, 30). Haec putabas et talia esse dicturam? Non. Sed prius illud, Quoniam mitis sum et humilis corde. Ecce quod capiatis, videte, fratres, certe parvum est. Ad magna nos tendimus, parva capiamus, et magni erimus. Vis capere celsitudinem Dei?", + "candidate_score": 0.611714, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 8, + "cf_id": "cf012", + "work_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1", + "max_score": 0.703355, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10397_sent_7_9", + "bdc_text": "Ex ore tuo te iudicoLk 19 , 22 . Iudicandum dico de aliis . Nos in nostra re cauti simus pro ea cognitione , quam donaverit dominus .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1301", + "psc_text": "enim domini inmaculata, conuertens animam. testimonium domini fidele, erudiens paruulos. iustitiseiustitiae domini rectae, laetificantes corda. praeceptum domini lucidum, inluminans oculos. timor domini sanctus, permanens in sseculumsaeculum saeculi. iudicia domini uera, iustificata in ipsum. sunt ergo distantiae in singulis quibusque rebus et prudentis atque intellegentis uiri est in his, quae scripta sunt, discernere, - ubi lex, ubi praeceptum, ubi testimonia, ubi iustificationes, ubi iudicia constituta sint: ne illa, qUID sermo propheticus mirabili uniuscuiusque rei proprietate distinxit, ea ignorantiae nostrsenostrae infirmitas indocta inperitueinperitiae opinione confundat. itaque per litteras singulas haec omnia maximus et ultra ceteros copiosissimoscopiosissimus psalmus iste discreuit, ut per haec uerborum elementa credendi 14 Ps. XVIII, 8 eq.. 1 nominibus ex omnibus C uerba in nominibus nihil om. V 2 iatnt r õ et om. Cp credimus RCpE 6 ut distinctionum R nesciertmt V 8 uniuBCuiueque (uniusc i. ras.) R 9 adque VR exietimant CpE 10 aliut V aliud iuBtificationem", + "candidate_score": 0.703355, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10397_sent_8_10", + "bdc_text": "Iudicandum dico de aliis . Nos in nostra re cauti simus pro ea cognitione , quam donaverit dominus . Pacem orare debemus omnes Angesichts der Kriegs vorbereitungen Schlimmes befürchtend ( vgl . oben Nr. 351 und S. 125 , 15-18 )", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1301", + "psc_text": "enim domini inmaculata, conuertens animam. testimonium domini fidele, erudiens paruulos. iustitiseiustitiae domini rectae, laetificantes corda. praeceptum domini lucidum, inluminans oculos. timor domini sanctus, permanens in sseculumsaeculum saeculi. iudicia domini uera, iustificata in ipsum. sunt ergo distantiae in singulis quibusque rebus et prudentis atque intellegentis uiri est in his, quae scripta sunt, discernere, - ubi lex, ubi praeceptum, ubi testimonia, ubi iustificationes, ubi iudicia constituta sint: ne illa, qUID sermo propheticus mirabili uniuscuiusque rei proprietate distinxit, ea ignorantiae nostrsenostrae infirmitas indocta inperitueinperitiae opinione confundat. itaque per litteras singulas haec omnia maximus et ultra ceteros copiosissimoscopiosissimus psalmus iste discreuit, ut per haec uerborum elementa credendi 14 Ps. XVIII, 8 eq.. 1 nominibus ex omnibus C uerba in nominibus nihil om. V 2 iatnt r õ et om. Cp credimus RCpE 6 ut distinctionum R nesciertmt V 8 uniuBCuiueque (uniusc i. ras.) R 9 adque VR exietimant CpE 10 aliut V aliud iuBtificationem", + "candidate_score": 0.691897, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10397_sent_8_10", + "bdc_text": "Iudicandum dico de aliis . Nos in nostra re cauti simus pro ea cognitione , quam donaverit dominus . Pacem orare debemus omnes Angesichts der Kriegs vorbereitungen Schlimmes befürchtend ( vgl . oben Nr. 351 und S. 125 , 15-18 )", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_828", + "psc_text": "populi arguantur, quando doctrina timoris dei et confessionis eruditio ex prophetasprophetae oratione prsestetarpraestetur. in his enim prophetiseprophetiae spiritalis ordo consistit. et si dominus praedicatur, profectus scientiae huius ad fidem utilis est. si ad timorem et confessionem eius docemur, domino formamur, proficimus, adquirimur, ut per passionem eius redempti, ita eidem per doctrinae suae instituta placituri. § 4 Esse autem in prsesentipraesenti psalmo quaedam intellego, qusequae ei homini, quem dominus adsumpsit, aptari posse uideantur, ubi dicitur: perscrutati sunt iniquitates, defecerunt scrutantes scrutinio. significari enim forte in eo existimabitur IudseorumIudaeorum conspiratio, cum testimonia, quibus argui posset, quaeruntur nec reperiuntur, et omnia scrutantium ingenia deficiunt; dehinc quod sagittis paruulorum, id est doctrinis apostolorum uulnerentur, aduersum quos nullam causam iustae persecutionis inuenerint, et ideo defecerint contra ipsos linguae eorum. haec quidem non tamquam inprobabilia praetermittimus, sed qusedamquaedam alia in psalmo sunt, qusequae ordinem intellegentiseintellegentiae huius impediant. non longe tamen ab his sermo expositionis nostrae dissentiet.", + "candidate_score": 0.689024, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10397_sent_8_10", + "bdc_text": "Iudicandum dico de aliis . Nos in nostra re cauti simus pro ea cognitione , quam donaverit dominus . Pacem orare debemus omnes Angesichts der Kriegs vorbereitungen Schlimmes befürchtend ( vgl . oben Nr. 351 und S. 125 , 15-18 )", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_926", + "psc_text": "pacem his, qui de longe, et pacem his, qui de prope. ex lege enim multi tamquam de prope manentes crediderunt gentibus longe aduocatis. § 10 Prophetica igitur prsedicatiopraedicatio omnes ad dei opera contuenda aduocauit: sed non ea opera, qure cunctorum aspectui subiecta sunt, caeli, aeris, terrae ac maris — haec enim omnes contuentur —, sed ea, quae fidelium tantum studiis conperta sunt quibusque saluti humansehumanae cum ingenti admirabilium uirtutum terrore consultum est: pharaone impietatis susesuae poenis in exemplum humani timoris coercito, ut terror damnationis mreligiosorum metu religionem inchoaret; cum in terrae iter mare aruit et aquae in aridam conuersae sunt; cum Iordanen pedes populus egressus est, et ingressuro repromissionis terram Israhel fluentibus stare iussis relicus ad gradiendi securitatem fluuii alueus decucurrit. ad huius igitur legis et prophetarum dei opera contuenda propheta gentes aduocat dicens: ueniteueni et uidete opera dei; terribilis in consiliis super filios 8 Ephes. II, 17. 8 diappsalma", + "candidate_score": 0.677253, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10397_sent_8_10", + "bdc_text": "Iudicandum dico de aliis . Nos in nostra re cauti simus pro ea cognitione , quam donaverit dominus . Pacem orare debemus omnes Angesichts der Kriegs vorbereitungen Schlimmes befürchtend ( vgl . oben Nr. 351 und S. 125 , 15-18 )", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1300", + "psc_text": "existere. sed si istud communis conloquii sermo non patitur, ut sub diuersis rerum nuncupationibus non diuersa significata esse intellegantur, numquid dei eloquia tam inperita et tam confusa esse credemus, ut aut inopia uerborum, quibus uterentur, laborauerint aut distinctionum genera nescierint? § 3 Plures enim cum audiunt legem, iustificationem, prooceptapraecepta, testimonia, iudicia, qusequae omnia Moyses sub diuersa uniuscuiusque generis uirtute disposuit, unum atque idem esse existiment: ignorantes aliud legem, aliud iustificationem, aliud praeceptum, aliud testimonium, aliud esse iudicium; quae multum a se differre et discrepare, testis nobis est octauus decimus psalmus. quo continetur proprietas uniuscuiusque et nuncupationis et generis. I ex enim domini inmaculata, conuertens animam. testimonium domini fidele, erudiens paruulos. iustitiseiustitiae domini rectae, laetificantes corda. praeceptum domini lucidum, inluminans oculos. timor domini sanctus, permanens in sseculumsaeculum saeculi. iudicia domini uera, iustificata in ipsum. sunt ergo distantiae in singulis quibusque rebus et prudentis atque intellegentis uiri est in his, quae scripta", + "candidate_score": 0.676698, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10397_sent_8_10", + "bdc_text": "Iudicandum dico de aliis . Nos in nostra re cauti simus pro ea cognitione , quam donaverit dominus . Pacem orare debemus omnes Angesichts der Kriegs vorbereitungen Schlimmes befürchtend ( vgl . oben Nr. 351 und S. 125 , 15-18 )", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1366", + "psc_text": "ex repetito continuerit corr. m. 2 V depraecatur R iustificationes suas pE 25 depraecatnr V confesaio C. dicens: benedictus es, domine: doce me iustificationes tuas. de iustificationibus nonnulla aliqua anteriore sermone conplexi sumus, et superfluum est eadem frequenter iterare. maximus igitur et praecipuus labor est hanc iustificationum dei scientiam consequi, et humanae naturae infirmitas difficulter tot tantarumque rerum cognitionem consequitur: atque ob id ut doceatur orat, quia diuinae bonitatis munus est, animi humani inperitiam ad congruam atque unicuique generi conpetentem officiorum obseruantiam temperare. § 8 Succedit deinde etiam de iudiciis dei sermo, quo dicit: in labiis meis pronuntiaui omnia iudicia oris tui. quanta rerum et nuncupationum differentia est! primum a iuuentute mandata dei custodiuntur, dehinc deus toto corde inquiritur, tum dei eloquia occuluntur et iustificationes disci desiderantur, nunc indiciaiudicia praedicantur. sed propheta forte existimabitur a se excidisse et uel suorum, uel alienorum dictorum inmemor fuisse. in hoc enim psalmorum libro", + "candidate_score": 0.676566, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10397_sent_16_18", + "bdc_text": "Sed hoc ampliores deo agendae gratiae , quod isto animo vos donavit . Quatenus igitur hi pacem quęsierint , officiosi in eos esse studebitis . PrincepsGemeint ist wohl Philipp von Hessen ( vgl. Nr. 368 ) , vielleicht auch , wie Simler ( Zürich ZB , Ms S 35 , 130 )", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1708", + "psc_text": "psalmi istius corpore propheta conformat uel ex sua uel ex alterius, quem instituat, persona, cui in fiducia sit, haec de se, quae sobiectasubiecta sunt, praedicare. est autem dignum contueri, qua uerborum diligentia, qua intellegentise absolutione nos in singulis quibusque dictorum generibus propheta confirmet. § 2 Dicit enim in tertiae decimae litterae uersu: quomodo dilexi legem tuam, domine! tota die meditatio est mihi. promptum utique fuerat dixisse: quomodo feci legem tuam! sed quia maius meritum est, amantem aliquid potius agere quam timentem, idcirco ait: utdilexilegemtuam. differt enim longe obsequium amoris a timoris officio; nec habet gratiam uoluntatis necessitatis operatio. non omnia enim ad perfecti obsequii consummationem sibi illa sufficiunt. quae, quamuis opus suum inpleant, tamen, quia coacta sunt, merito plenae gratiae indigent. uult igitur propheta opus suum dilectionis potius quam terroris esse, et ex caritate obsequium suum, non ex metu suscipi. multi ieiunant, dum a nobis obiurgari timent. multi aliquid in", + "candidate_score": 0.675961, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10397_sent_8_10", + "bdc_text": "Iudicandum dico de aliis . Nos in nostra re cauti simus pro ea cognitione , quam donaverit dominus . Pacem orare debemus omnes Angesichts der Kriegs vorbereitungen Schlimmes befürchtend ( vgl . oben Nr. 351 und S. 125 , 15-18 )", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1811", + "psc_text": "ut clauis se configat. moriendum ergo nobis est, et omnia carnis nostranostrae uitia configenda cruci domini sunt. morimur enim secundum apostoluraapostolum cum Christo et consepelimur in baptismo. et hoc propheta quamquam in uoluntate sua habeat, tamen, ut per misericordiam dei consequatur, expostulat. configi enim ex timore dei carnes suas orat, quisquia iudicia dei metuat. timet enim aeterni iudicii sententiam, timet non cum Christo configi et commori et consepeliri, nouum se hominem, nisi uetere cum uitiis et concupiscentiis exuto, intellegens non futurum. AIN. Feci iudicium et iustitiam: non tradas me persequentibus me et reliqua. § 1 Et in psalmi exordio et deinceps frequenter meminimus per hsechaec singularum litterarum quaedamquasdam quasi elementa discendi doctrina nos pietatis, continentise, intellegentiseintellegentiae, fidei et timoris institui, et ut rudem infantiam ad loquendi scientiam, quam et agendi doctrina consequitur, ipsis humanae uocis initiis erudiri: quod ex praesentibus sextae et decimae litterae octo uersibus intellegi licet. propheta enim", + "candidate_score": 0.675748, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10397_sent_15_17", + "bdc_text": "illic sedisset omnibus . Sed hoc ampliores deo agendae gratiae , quod isto animo vos donavit . Quatenus igitur hi pacem quęsierint , officiosi in eos esse studebitis .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1449", + "psc_text": "toto corde tuo et ex tota anima tua et custodias prseceptapraecepta domini dei tui et iustificationes eius, quae ego prsecipiopraecipio tibi hodie, ut bene sit tibi! ergo cum lex doceat in uiis dei ambulandum, ut ambulanti in his bene in posterum sit, et nunc propheta oret uias iniustitiae a se amoueri sibique ut deus misereatur ex lege, id orat, quod lege conclusum est, ut in uiis dei ambulans in beatitudine collocetur. § 9 Dehinc sequitur: uiam ueritatis dilexi et iudicia tua non sum oblitus. uiam diligunt multi, sed non omnes diligunt ueritatis. et quicumque aut uoluptatum aut diuitiarum aut honorum uiam ineunt, sed et qui hsereticorumhaereticorum doctrinis uagi et incerti et impii differuntur, in uia quidem sunt, sed non sunt in uia ueritatis. sed propheta ex spiritu eius loquitur, qui adsuraptoadsumpto corpore dicturus postea erat: ego sum uia, ueritas, uita. et quia hoc iudicium est, secundum quod in euangeliis continetur:", + "candidate_score": 0.674441, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10397_sent_9", + "bdc_text": "Nos in nostra re cauti simus pro ea cognitione , quam donaverit dominus .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1471", + "psc_text": "secundum sacramentum dominicsedominicae natiuitatis dignus, cuius filius Iesus Christus esset, tamquam peregrinus legis orat: da mihi intellectum, et scrutabo legem tuam et seruabo eam intotocorde meo. nondum ergo seruat, nondum scrutatus est, nondum intellegit. non ergo de ea lege loquitur, in qua natus est, eruditus est, operatus est, propheta. sciens itaque primam partem esse prudentiae, ut quis, quod non intellegit, sapienter interroget, ut, quod ignorat, intellegat: idcirco intellectum ut accipiat rogat: sciens uero adepto spiritu intellegendi studio opus esse scrntandiscrutandi ait: et scrutabo legem tuam. serutationis autem fructum in repertae rei custodia esse cognoscens dixit: et seruabo eam. intellegens uero perfectam custodisecustodiae diligentiam in toto esse cordis officio consummauit omnem sermonis sui ordinem dicens: da mihi intellectum et scrutabo legem tuam et seruabo eam in toto corde meo. . 1 Prov. XVII, 28 (LXX). 6 Phil. III, 5. 1 solomonia V inintellegenti sapientiam scripsi ἀνοήτῳ ἐπεϱωτήϭαπι ØOIpls. LXX) inintellegentia pientiam", + "candidate_score": 0.667269, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10397_sent_15_17", + "bdc_text": "illic sedisset omnibus . Sed hoc ampliores deo agendae gratiae , quod isto animo vos donavit . Quatenus igitur hi pacem quęsierint , officiosi in eos esse studebitis .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1333", + "psc_text": "Re 22 neglegens VCe 23 oportet (p ex corr.) R oportere C oporteret e scrutatio VCe 24 exquirunt RCpe 25 caeleBtiu V. corde dei testimonia inquirenda sunt, ut, quia sunt et alia, quae dei non sunt, ea, quae dei discimus esse, non auocato in alia negotia corde scrutemur. § 10 Succeditdeinde hicuersus: non enim, qui operantur iniquitatem, in uiis eius ambulauerunt. in primo uersu singulariter uia commemoratur, in hoc tertio plures. ex quo intellegendum est, per multas uias ad unam perueniri; in qua quisque inmaculatus si sit, hiehic beatus est. de plurimis autem uiis atque una Ieremias paria testatus est dicens: state in uiis et interrogate uias domini reternalesaeternales et quaerite, quse sit uia bona. in plurimis ergo uiis standum est, et plurimae interrogandae sunt: et hre quidem plures et domini sunt et seternalesaeternales, et in his cernendum est, quae sit uia optima. uiaeuise plures sunt et plurima domini mandata,", + "candidate_score": 0.666353, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10397_sent_9", + "bdc_text": "Nos in nostra re cauti simus pro ea cognitione , quam donaverit dominus .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1301", + "psc_text": "enim domini inmaculata, conuertens animam. testimonium domini fidele, erudiens paruulos. iustitiseiustitiae domini rectae, laetificantes corda. praeceptum domini lucidum, inluminans oculos. timor domini sanctus, permanens in sseculumsaeculum saeculi. iudicia domini uera, iustificata in ipsum. sunt ergo distantiae in singulis quibusque rebus et prudentis atque intellegentis uiri est in his, quae scripta sunt, discernere, - ubi lex, ubi praeceptum, ubi testimonia, ubi iustificationes, ubi iudicia constituta sint: ne illa, qUID sermo propheticus mirabili uniuscuiusque rei proprietate distinxit, ea ignorantiae nostrsenostrae infirmitas indocta inperitueinperitiae opinione confundat. itaque per litteras singulas haec omnia maximus et ultra ceteros copiosissimoscopiosissimus psalmus iste discreuit, ut per haec uerborum elementa credendi 14 Ps. XVIII, 8 eq.. 1 nominibus ex omnibus C uerba in nominibus nihil om. V 2 iatnt r õ et om. Cp credimus RCpE 6 ut distinctionum R nesciertmt V 8 uniuBCuiueque (uniusc i. ras.) R 9 adque VR exietimant CpE 10 aliut V aliud iuBtificationem", + "candidate_score": 0.666107, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10397_sent_9", + "bdc_text": "Nos in nostra re cauti simus pro ea cognitione , quam donaverit dominus .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2294", + "psc_text": "patrem nisi per me, dominusdominos noster Iesus ChristosChristus, qui est benedictus in saecula saeculorum. amen. PSALMUS CXXVII. Ganticum graduum. Beati omnes, qui timent dominum, qui ambulant in uiis eius. § 1 Quotiensque de timore domini in scripturis est sermo. animaduertendum est numquam eum solitarium relinqui. tamquam sufficientem nobis ad consummationem fidei, sed subici multa aut ante ferri , ex quibus timoris domini ratio et perfectio intellegatur; ut cognoscimus ex eo, quod per Salomonem in Paroemiis dictum est: si enim sapientiam inuoces et intellectui des uocem tuam et exquiras eam tamquam argentum ettamquam thensauros inuestiges eam, tunc intelleges timorem domini. uidemus enim, quantis usque ad timorem domini gradibus peruentum est. ante enim inuocanda sapientia est et omne legendi officium intellectui est deputandum et exquirenda ac peruestiganda est sapientia: et tunc timor domini intellegendus. et quantum ad communem humanae opinionis pertinet sensum, non ita de timore sentitur. timor est enim humanae inbecillitatis", + "candidate_score": 0.665792, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10397_sent_9", + "bdc_text": "Nos in nostra re cauti simus pro ea cognitione , quam donaverit dominus .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_277", + "psc_text": "V etiam inde docet r 91 eloquia ex eloquiia m. 2 V 26 interpraetans V in aurem rb. popali dedaeens curat diligenter et caute per officii reuerentiam regis satisfacere dignitati, ut cum honore ac religione omnia et relegantur et audiantur: quanto magis conuenit dei eloquia ad cognitionem humanam retractantes dignos nos hoc officio praestare ? sumus enim quoddam sancti spiritus organum, per quod uocis uarietas et doctrinae diuersitas audienda est. uigilandum ergo et curandum est, ut nihil humile dicamus metuentes huius sententiae legem: maledictus omnis faciens opera dei neglegenter; proposito contra praemio currecurae et diligentiae eorum, qui cum reuerentia ac metu sanctas scripturas sibi tamquam dei uerba conmendent et cum debita dignitate ea insinuent mentibus audientium, domino dicente: et super quem aspiciam, nisi super humilem et mitem et trementem uerba mea? oportet igitur et prsedicantespraedicantes eiistimareexistimare non hominibus se loqui, et audientes scire non hominum sibi uerba proferri, sed esse", + "candidate_score": 0.66353, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10397_sent_4_6", + "bdc_text": "Lening war ebenfalls gebildet und dazu ein Zwinglianer , was die Bemerkungen Z. 10 verständlich macht . accipe pro tua pietate et illa rara humanitate . Sunt ista consilia , ut scribisDa aus dieser Zeit keine Briefe Bullingers an Bucer erhalten sind ( vgl. oben S. 138 , Anm. 8 ) , bleibt ungewiß , wie weit seine Ratschläge im Zusammenhang stehen mit den nachfolgenden Bemerkungen über gerechte Beurteilung und Luthers Angriff auf Erasmus. . Tamen nobis iudicandum est secundum ea , quae homines profitentur .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1375", + "psc_text": "fidelium operum usus praecesserit, doctrinae cognitio non adprehendetur. et agendum a nobis antea fideliter est, ut scientiam consequamur. uias ergo, secundum superiorem expositionem, legem, prophetas, omnia euangeiiaeuangelia et apostolos esse existimamus: quos in mandatis dei se exercens propheta considerauit, ut nouerit. § 11 Conclusit autem octauum numerum hoehoc uersu: in iustificationibus tuis meditabor, non obliuiscar sermonum tuorum. a doctrinae perfectae ordine propheta non excedit. in iustificationibus, quas doceri se orauit, meditatur, sicut exercetur in mandatis. mandatorum enim ea est ratio, 1 litati i. ras. 3 R in omni uerbo ex in omnibus uerbo V et t omni scientia RC et in omni scientia pE 3 es eorr. tn. 2 V opus C o- Ó in dom esae V in dominum esae Rp eeae in domino C 6 deleotionis V 8 septimo uersu VCp 9 et om. Cp considerabo ex considerabor m. 1 F 11 gentiu V disidia V 12 hac", + "candidate_score": 0.663375, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10397_sent_15_17", + "bdc_text": "illic sedisset omnibus . Sed hoc ampliores deo agendae gratiae , quod isto animo vos donavit . Quatenus igitur hi pacem quęsierint , officiosi in eos esse studebitis .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1705", + "psc_text": "quod in infinitum cognitionem humanae ignorantiae extendit, sinesiue quod multa sunt, in quibus dei praeceptis obtemperetur atque placeatur secundum diuisiones et munera gratiarum. non enim ab omnibus omnia exspectantur. neque uniuersi uniuersa ad summam placendi inplere possunt. alius ieiunio placet, alius simplicitate fidei promeretur, alius uitia eleemosynis redimit, alius se caritate consummat; sicut alii curationum concessa uirtus est, alii prophetiae scientia contributa est, alii fidei firmitas data est, alii sapientia et cognitio donata est. latum igitur mandatum dei est et in omnia spei nostrae genera diffunditur, ut non difficile sit, si uoluntas adsit. praecepto dei obtemperare, cum latum et diffusum sit ad placendum officiosae religionis uarietate. neque solum latum. sed uehementer latum: latitudinis infinitate hac ipsa super- 35 latiui adiectione monstrata. amen. 2 I Cor. 15, 23. Ibid 51. 1 demutationi V 2 unusquieque eni C in om. VRC 8 motabuntur V* 5 prouehimur VR inexquisita ex quiaita in marg.", + "candidate_score": 0.662472, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10397_sent_9", + "bdc_text": "Nos in nostra re cauti simus pro ea cognitione , quam donaverit dominus .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_986", + "psc_text": "corda nostra cognitionis susesuae lumen inradiet, ut maiestatis suae spiritus lucem obscuratis intellegentiseintellegentiae nostrae sensibus tribuat et gloriari deinceps liceat, dicentes: designatum est super nos lumen uultus tui domine. hanc autem inluminationem uultus sui super nos misericordia ipsius, quae in peccati remissione in nobis est caepta, largitur. in quem autem profectum inluminationem uultus dei super se precentur, sermo . consequens docet. § 4 Ut cognoscamus in terra uiam tuam et in omnibus gentibus salutare tuum. interiectio diapsalmi, etsi conuersionem personeepersonae adtulit, sensum tamen non demutauit. nunc enim ad eum sermo est, qui nunc usque fuerat in notisuotis. quod autem in latinis libris ita scribitur: ut cognoseamuscognoscamus in terra uiam tuam, in graecis ita est: του̃ yvmvai h τη̄ γη̄ rrjv odov Gov. inter γνω̃ναι et cognoscamus id 9 Ps. IV, 7. in. 1 in xpo (in in principio uersus supr. scr. m. 2) V post Christo nonn. litterae erasae P", + "candidate_score": 0.661877, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10397_sent_16_18", + "bdc_text": "Sed hoc ampliores deo agendae gratiae , quod isto animo vos donavit . Quatenus igitur hi pacem quęsierint , officiosi in eos esse studebitis . PrincepsGemeint ist wohl Philipp von Hessen ( vgl. Nr. 368 ) , vielleicht auch , wie Simler ( Zürich ZB , Ms S 35 , 130 )", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_223", + "psc_text": "reges ex regia R. adfectu pastoris habiturus: ipse est enim pastor bonus, cuius nos sumus oues, pro quibus animam suam posuit. ne autem ius tyrannicum significari arbitremur in uirga, quae in uirgseuirgae nuncupatione proprietas sit, ex nononouo et ueteri Testamento noscendum est. § 36 Beatus Paulus ad Corinthios scribens, quos ex multis peccatis ad psenitentiampaenitentiam moderata atque utili adhortatione reuocabat, ait: quid uultis? inuirga ueniam ad uos an in caritate et spiritu mansuetudinis? numquid Paulo ius pnetoriumpraetorium erat, ut uirgam comminaretur et cum officio lictoris ad ecclesiam Christi adesset? non utique ita opinandum est. sed quia omnis dei sermo, quo ex errore in neritatemueritatem retrahimur, quo per comminationem terroremque iudicii ad innocentis et sanctae uitae uiam regimur, uirga est nuncnpatus, per quam, intra disciplinam diuini metus cohibiti, moderati ac prouidentis rectoris monitu cohereemur, beatus apostolus condicionem eligendi aduentus sui his, quos monebat, adiecit, utrum mallent eum in seueritate doctrinae atque", + "candidate_score": 0.660933, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10397_sent_16_18", + "bdc_text": "Sed hoc ampliores deo agendae gratiae , quod isto animo vos donavit . Quatenus igitur hi pacem quęsierint , officiosi in eos esse studebitis . PrincepsGemeint ist wohl Philipp von Hessen ( vgl. Nr. 368 ) , vielleicht auch , wie Simler ( Zürich ZB , Ms S 35 , 130 )", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2599", + "psc_text": "est: hsec enim tribus in ministerium electa est. reliquus autem populus, cui non sacerdotii neque ministerii, sed timoris officium est, in his, qui timent dominum. nuncupatur. docet autem nos apostolus, prae omnes hos esse Israhel, cum ait: et quotquot regulae huic obsecundabunt, pax super eos et misericordia, et super Israhel. sacerdotes et ministros officii sui regula in eo, quod agunt, continet; sed praestat longe uoluntate magis aliquid agere quam lege. et optimum est per ministerii ordinem non solum satisfacere miniaterioministerio, sed per doctrinsedoctrinae soientiamscientiam et fidei calorem ad cognitionem dei contemplationemque. contendere. eum ergo, qui deum intellegens et uidens esset, quod est proprium Israhel, in primo benedicentium ordine conlocanitconlocauit, qui officium. in quo esset, atque honorem sacerdotis hac ipsa cogniti per fidem et contemplati dei nirtuteuirtute praecelleret: quia, cum plures sint Aaron, id est sacerdotes, pauci tamen Israhel, id est qui cognitione mentis deum contemplatari sint, reperientur. hi ergo primum", + "candidate_score": 0.660744, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10397_sent_9_11", + "bdc_text": "Nos in nostra re cauti simus pro ea cognitione , quam donaverit dominus . Pacem orare debemus omnes Angesichts der Kriegs vorbereitungen Schlimmes befürchtend ( vgl . oben Nr. 351 und S. 125 , 15-18 ) , bat Bucer ähnlich wie hier auch in seinen Briefen an Ambrosius Blarer vom 30 .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2294", + "psc_text": "patrem nisi per me, dominusdominos noster Iesus ChristosChristus, qui est benedictus in saecula saeculorum. amen. PSALMUS CXXVII. Ganticum graduum. Beati omnes, qui timent dominum, qui ambulant in uiis eius. § 1 Quotiensque de timore domini in scripturis est sermo. animaduertendum est numquam eum solitarium relinqui. tamquam sufficientem nobis ad consummationem fidei, sed subici multa aut ante ferri , ex quibus timoris domini ratio et perfectio intellegatur; ut cognoscimus ex eo, quod per Salomonem in Paroemiis dictum est: si enim sapientiam inuoces et intellectui des uocem tuam et exquiras eam tamquam argentum ettamquam thensauros inuestiges eam, tunc intelleges timorem domini. uidemus enim, quantis usque ad timorem domini gradibus peruentum est. ante enim inuocanda sapientia est et omne legendi officium intellectui est deputandum et exquirenda ac peruestiganda est sapientia: et tunc timor domini intellegendus. et quantum ad communem humanae opinionis pertinet sensum, non ita de timore sentitur. timor est enim humanae inbecillitatis", + "candidate_score": 0.660475, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10397_sent_21_23", + "bdc_text": "hic videtur timere deum . Hactenus faveamus ei . HomoSiehe Anm. 2 .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_401", + "psc_text": "Christus secundum carnem, qui est super omnia deus. quanto ergo has demutationes eorum et praesentes et aeternas calamitates sancti quique metu contuebuntur, quia punitorum contemplatio sit terribilis exemplo? uidebunt ergo iusti et timebunt, nihil non sibi metuendum in tanta horum calamitate intellegentes. sed quia iusti sunt, licet timeant de exemplo, tamen de fructu propriae iustitiae gaudebunt. ridebunt enim super eum: ridentes igitur et timentes. quia deo subditi sunt, punitorum seueritate terribili. temperat ergo metum risus, dum et metus de exemplo et risus ex merito est. moderatur autem rursum metus risum, dum ita gaudebunt in bonis, ne desit terror exempli: quia impiseimpiae et diffidentis de se conscientiae est, timere sine gaudio et insolentis natunenaturae est, sine timore gaudere. § 20 Sed qui timentes ridebunt, id quoque adicient ad hunc moderatum in timore risum, ut dicant: ecce homo, qui non posuit deum adiutorem suum. stultitiaeatque impietatis extremae est, non intellegere sub deo", + "candidate_score": 0.660087, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10397_sent_15_17", + "bdc_text": "illic sedisset omnibus . Sed hoc ampliores deo agendae gratiae , quod isto animo vos donavit . Quatenus igitur hi pacem quęsierint , officiosi in eos esse studebitis .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_87", + "psc_text": "quasi uero non occupanda in res suas naturae nostrae necessitas possit sine interpellatione temporis semper orare. meditatio itaque legis non solum in uerbis legendi est, sed in operis religione; neque ut libros tantum et scripturas recenseamus, sed ut ea, quae scripturis ac libris continentur, gestis rebusque meditemur, et diurna nocturnaque opera legem semper exerceant, ut illud apostoli est: omnia quaecumque facietis in gloriam dei, siue cum manducatis, siue cum bibitis, siue cum aliud agitis. per hoc enim efficitur, ut sine intermissione oremus, cum per opera deo placita et in gloriam eius semper exercitaLa sancti euiusquecuiusque uiri uita omnis oratio sit; ac sic secundum legem noctu dieque uiuendo uita ipsa nocturna legis erit et diurna meditatio. § 13 Sed consummata uiri huius beatitudine, qui impiorum consiliis et peccatorum uiis et pestilentiae cathedra se abstinens 8 I Thess. 5, 17. 15 I Cor. 10, 31. 3 infirmita = \"= tis R 6", + "candidate_score": 0.659689, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10397_sent_5_7", + "bdc_text": "Sunt ista consilia , ut scribisDa aus dieser Zeit keine Briefe Bullingers an Bucer erhalten sind ( vgl. oben S. 138 , Anm. 8 ) , bleibt ungewiß , wie weit seine Ratschläge im Zusammenhang stehen mit den nachfolgenden Bemerkungen über gerechte Beurteilung und Luthers Angriff auf Erasmus. . Tamen nobis iudicandum est secundum ea , quae homines profitentur . Ex ore tuo te iudicoLk 19 , 22 .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1816", + "psc_text": "dereliquit. sed hmc, quamuis magna atque praeclara sint, tamen, quia prophetae propria eique tantummodo utilia sunt, non referuntur ad meritum. § 4 Sed quid fecit, ut non tradi se nocentibus deprecetur? iudicium scilicet et iustitiam; nihil inconsultum, nihil iniustum agens, sed primum iaciensfaciens iudicium; omnia namque ratione, modo et ueritate pertractans, ut id, quod in alterum agat, perpensum antea atque perspectum iam de consilii sententia exsequatur. non permittit autem consilio tantum suo iudicii sententiam, sed facit cum iudicio iustitiam. iudicantis autem cum consilio hoc opus maximum est, ut, quod iudicat, iustum 2 aeternitatis (om. et) Cpb 8 enim om. R 4 facit ex facet m.2 V fecit pE et quia fecit VCpE 6 et om. V 7 placet Cpb et cum V placitnr V 8 ad nos VRC 11 ne om. V 13 sint VR 14 carmine V 15 paecuniae V terraenis R 16 reseruaoit ex resernat C m a", + "candidate_score": 0.659128, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10397_sent_9", + "bdc_text": "Nos in nostra re cauti simus pro ea cognitione , quam donaverit dominus .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_243", + "psc_text": "enim regnum dei intra uos est. huius regni beatus apostolus meminit Corinthiis scribens: iam sine nobis regnatis; 15 Luc. IV, 5 sq. 35 Luc. XVII, 20 sq. 28 I Cor. 4, 8. 3 in qua R adhortatur ex adhortetur m. 3 R 4 ac spe ex a spe R Gintellegentia ipsius V 8 sed quaerendum est- obsequii metuap.72, 6 om. a 10 ne quisquam forte e 11 in corpora humana Ve 19 aput V 13 ipsis V iam a mandatis (a inser. m. 3) R (b) dl ex dff m. 2 V et om. V 14 diabulo V 17 & ait (& supr. scr.) R (b) 19 euuangelia VR an 90 in quo V regnum dei « regn a R 28 est om. V regnum dei e regnat ex regnanit m. 2 V 26 et eoce illic e. et utinam regnaretis, ut et nos uobiscum conregnaremus. hoc itaque regnum dei", + "candidate_score": 0.658197, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10397_sent_9", + "bdc_text": "Nos in nostra re cauti simus pro ea cognitione , quam donaverit dominus .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1048", + "psc_text": "dominum nostrum regem earum, quae dilecti sint, esse uirtutum: ut uirtutes ad apostolos, dilectus uero referatur ad Christum, cuius uel in his, uel hi omnes intelieganturintellegantur esse uirtutes. oportuit autem propter ea, quae secuntur, 8 Matth. X, 20. 1 adque VR dulcidinem V1 2 cograegatio V dei e 3 praedicatiooes V significatam ex significatfl m. 2 V intellegitur V eloquium u udi (punctaaupr.etsubdiprivaacriptaposteaerasa)R4euan- geliszantibus corr. m. 1 V 5 rex uirtutum dilecti in marg. add. m. 1 R nirtutiam V cf. F. Neue Formenl. /, 269 uirtutum RPTE pulchritudine (h mpr. scr. m. 1 R) VRP sed. cf. infr. et Sabatier //, 132 adn. 6 segraegatae V 8 defendens R 10 uirtutis T multaeteaangeliszantes corr. m. 2 V 11 sunt sunt quibus Re 12 in iohanne (om. et) V 18 uirtutes quib. V uirtutea hae autg uirtutes quibus R 14 dauit V uirtutis R isti R 15 dilecti ex dilecte", + "candidate_score": 0.657852, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10397_sent_15_17", + "bdc_text": "illic sedisset omnibus . Sed hoc ampliores deo agendae gratiae , quod isto animo vos donavit . Quatenus igitur hi pacem quęsierint , officiosi in eos esse studebitis .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1716", + "psc_text": "intellegeretur, id, quod consequitur, adiecit: super omnes docentes me intellexi, quoniam testimonia tua meditatio mea est. didicisti, o Dauid, a Moyse legem, et Aaron tibi sacrifieiorumsacrificiorum omnium doctor est, Iesus iteratae circumcisionis magister est, Samuel ungendi tibi sacramentum in temetipso et prophetae et regis ostendit: quid est istud, quod loqui ausus es, quod super omnes te docentes intellexeris ? sed superior uersus, super quos omnes docentes se intellegat, ostendit, id est super inimicos. et rursum hic, qui nunc est uersus inferior, qui inimici sint, declarat, id est omnes docentes. claues enim se caelorum habere profitentur et doctores esse se legis gloriantur. et cum omnia legis testimonia aduentum domini nostri Iesu Christi testentur, super doctores suos propheta 1 dei om. Cp et ante in lege om. C heretici VR 2 mandatatum ex mandatum m. 2 V -4 auctorem — circumciBio om. V 5 -pcederit C 6 dfa R dnS V dominum", + "candidate_score": 0.657721, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10397_sent_9_11", + "bdc_text": "Nos in nostra re cauti simus pro ea cognitione , quam donaverit dominus . Pacem orare debemus omnes Angesichts der Kriegs vorbereitungen Schlimmes befürchtend ( vgl . oben Nr. 351 und S. 125 , 15-18 ) , bat Bucer ähnlich wie hier auch in seinen Briefen an Ambrosius Blarer vom 30 .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_828", + "psc_text": "populi arguantur, quando doctrina timoris dei et confessionis eruditio ex prophetasprophetae oratione prsestetarpraestetur. in his enim prophetiseprophetiae spiritalis ordo consistit. et si dominus praedicatur, profectus scientiae huius ad fidem utilis est. si ad timorem et confessionem eius docemur, domino formamur, proficimus, adquirimur, ut per passionem eius redempti, ita eidem per doctrinae suae instituta placituri. § 4 Esse autem in prsesentipraesenti psalmo quaedam intellego, qusequae ei homini, quem dominus adsumpsit, aptari posse uideantur, ubi dicitur: perscrutati sunt iniquitates, defecerunt scrutantes scrutinio. significari enim forte in eo existimabitur IudseorumIudaeorum conspiratio, cum testimonia, quibus argui posset, quaeruntur nec reperiuntur, et omnia scrutantium ingenia deficiunt; dehinc quod sagittis paruulorum, id est doctrinis apostolorum uulnerentur, aduersum quos nullam causam iustae persecutionis inuenerint, et ideo defecerint contra ipsos linguae eorum. haec quidem non tamquam inprobabilia praetermittimus, sed qusedamquaedam alia in psalmo sunt, qusequae ordinem intellegentiseintellegentiae huius impediant. non longe tamen ab his sermo expositionis nostrae dissentiet.", + "candidate_score": 0.657135, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10397_sent_15_17", + "bdc_text": "illic sedisset omnibus . Sed hoc ampliores deo agendae gratiae , quod isto animo vos donavit . Quatenus igitur hi pacem quęsierint , officiosi in eos esse studebitis .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1641", + "psc_text": "ait: et conplacebodeo in regione uiuorum. atque ideo u in a m dixit, quia non in usu uitae istius uiuit, sed in dei sit miseratione uieturusuicturus. sed sperat istud, quia lex dei meditatio eius est. uacemus igitur diuinae lectioni, uacemus praeceptis dei et opera legis uitSB nostrae officiis exequamur: quia propter meditationem legis ueniente in se domini miseratione sperat se propheta uicturum. § 16 Non est uero sufficiens huic 'prophetee, ut sibi tantum sollicitus sit ac solum sui memor sit. oportet eum curam humani generis sumere et publicae sollicitudinis adfectum subire et orare pro his, qui in peccatis et in inreligiositate uersantur. huius itaque adfectus sui sollicitudinem consequenti uersu docet dicens: confundantur superbi, qui iniquitatem fecerunt super me. non est hic maledicti oratio. neque retributionem iniuriae sibi inlatse deprecatur. et absit, ut propheta euangelii prsedicatorpraedicator rationem euangelicse caritatis excesserit domino enim dicente: diligite inimicos uestros et orate pro calumniantibus uobis", + "candidate_score": 0.656234, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10397_sent_15_17", + "bdc_text": "illic sedisset omnibus . Sed hoc ampliores deo agendae gratiae , quod isto animo vos donavit . Quatenus igitur hi pacem quęsierint , officiosi in eos esse studebitis .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2733", + "psc_text": "super Moysi cathedram sederunt s c rib ae et Pharisaei. omnia ergo, quadicunt uobis.facite etobseruate: secundum autem opera eorum nolite facere; dicunt enim et non faciunt. cum igitur doctrina Pharisaeorum ob id probabilis esse doceatur, quia ipsi in Moysi cathedra sederunt, doctrina necessario significatur in cathedra. cognouit itaque sessionem. cum dignitatem eius in omnibus praedicat. cum uoluntatem eius. qui se misit, exsequitur, cum humilitati corporis sui gloriam postulans auditecaelo: et honorificaui et hODorificabohonorificabo. sed doctrina non minus in sessione eius, quam in surrectione opus cognoscitur. nam ut sessio doctrinae praeceptum est, ita et surrectio operationis effectus est. sedens Iesus docuit in monte; sed post doctrinam ad opera descendit. ita enim 7 Matth. XVII, Õ, 15 Matth. XXIII, 2 sq. 24 Ioh. XII, 28. 2 totiens et RTE totiens P 3 scandalu ex scandalo P 7 tali. PTE alia R 10 agnitio Re 'cognitio IaTb 11 cognoai P 13 haec R", + "candidate_score": 0.655452, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10397_sent_25_27", + "bdc_text": "Verum hoc . De omnibus agetis cum eo gravius et candidius , ne quis id , quod in Luthero merito damnamus , in nobis notet , inaudita scilicet et incognita condemnariVgl . et wa oben S. 122 , 20-24 und 138 , 35-39 . .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1932", + "psc_text": "infundere; deinde, ut nos in diuinitatis suae sinu agere credamus neque eum abesse, cum irascimur, cum csedimuscaedimus, cum contemnimus, cum maledicimus, cum inebriamur, cum libidinamur, cum diuina et humana neglegimus, maiore contumelia eius, intra quem haec agimus, peccantes. § 11 Sed ad id etiam illud accedit, quia mandata sua ueritas est. nihil illic anceps, nihil dubium, totum ueritatis absolutione perfectum est: quae hoc maiore periculo negleguntur, quo magis ueritatis praecepto sunt constituta. § 12 Quatenus autem id propheta cognouerit, subdidit dicens: initiis cognoui de testimoniis tuis, quia in aternum fundasti ea. haec licet propheta de se dicat legem dei ab exordio ipse cognoscens, uniuersseuniuersae aetati tamen congruunt, qu?e ab institutione mundi doctrinis dei sit erudita. qui enim statutam Adae uoluntatis legem meminit, qui ipsam illam Euae creationem didicerit, qui maledictionem serpentis audierit, qui clausum uitseuitae lignum Cherubim flammeo gladio conuertibili legerit, qui occisi Abel clamantem sanguinem sciet, 3 ita ubique", + "candidate_score": 0.654972, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10397_sent_16_18", + "bdc_text": "Sed hoc ampliores deo agendae gratiae , quod isto animo vos donavit . Quatenus igitur hi pacem quęsierint , officiosi in eos esse studebitis . PrincepsGemeint ist wohl Philipp von Hessen ( vgl. Nr. 368 ) , vielleicht auch , wie Simler ( Zürich ZB , Ms S 35 , 130 )", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1378", + "psc_text": "est, et cetera in iustificationum obseruantiam constituta, quae ingentem in se habent futurae spei meditationem per negotii praesentis effectum. atque ideo in his meditatur, ut in mandatis exercetur: quia exercitatio usum retinet consuetudinis institutae, meditatio autem se in id, quod nondum obtinuit, extendit, ut per meditationem id, quod expetit, consequatuTconsequatur; qusequae meditatio iustificationis id consequitur, ne sermoDumsermonum et promissionum subrepat obliuio.' GIMEL. Betribue seruo tuo, uiuam: et custodiam sermones tuos et reliqua. § 1 Quibus non est constans emundati cordis conscientia, precari ista prophetae uoce non possunt: retribue seruo tuo. si enim digna secundum opera nostra retributio aderit, in peccatorum ac delictorum nostrorum poenis manebimus. satis autem est, si cui uel haec saltim fiducia gratulandi ad dominum fuerit: non secundum peccata nostra fecit nobis, nequesecundum iniustitiasnostrasreddidit 23 Ps. CII, 10; 11; 12; 14. a 1 que corr. m. 2 V que C quo e quia pb 2 illut V cociders", + "candidate_score": 0.652583, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10397_sent_6", + "bdc_text": "Tamen nobis iudicandum est secundum ea , quae homines profitentur .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_537", + "psc_text": "ac profitetur P 96 exapectati V illa om. P. 10* nostra sunt, ut in hisbis admisceat etiam illa, quaequas sua sunt. loquaturque interdum ex persona hominis, quia homo et natus et passus et mortuus est, interdum autem omnis ei secundum deum sermo sit, quia ex deo homo et ex dei filio hominis filius exstitisset: naturae scilicet eius confidentiam non oblitus in uerbis, qua in adsumptione licet hominis non carebat. et ita ex nobis atque ex infirmitate nostra humani sermonis consuetudine usuque loquens, ut ex se atque ex uirtute sua, quaequas deo sunt propria et digna, loqueretur, ut in praesenti psalmo cognosci potest, qui ita caeptuscoeptus est. § 3 Inaurire deus orationem meam etnedespexeris deprecationem meam: intende mihi et exaudi . me. contristatus sum in exercitatione meaetconturbatus sum a uoeeuoce inimici et a tribulatione peccatoris: quoniam declinauerunt in me iniquitatem et in ira molesti erant mihi. cor meum conturbatum est in", + "candidate_score": 0.652419, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10397_sent_16_18", + "bdc_text": "Sed hoc ampliores deo agendae gratiae , quod isto animo vos donavit . Quatenus igitur hi pacem quęsierint , officiosi in eos esse studebitis . PrincepsGemeint ist wohl Philipp von Hessen ( vgl. Nr. 368 ) , vielleicht auch , wie Simler ( Zürich ZB , Ms S 35 , 130 )", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1641", + "psc_text": "ait: et conplacebodeo in regione uiuorum. atque ideo u in a m dixit, quia non in usu uitae istius uiuit, sed in dei sit miseratione uieturusuicturus. sed sperat istud, quia lex dei meditatio eius est. uacemus igitur diuinae lectioni, uacemus praeceptis dei et opera legis uitSB nostrae officiis exequamur: quia propter meditationem legis ueniente in se domini miseratione sperat se propheta uicturum. § 16 Non est uero sufficiens huic 'prophetee, ut sibi tantum sollicitus sit ac solum sui memor sit. oportet eum curam humani generis sumere et publicae sollicitudinis adfectum subire et orare pro his, qui in peccatis et in inreligiositate uersantur. huius itaque adfectus sui sollicitudinem consequenti uersu docet dicens: confundantur superbi, qui iniquitatem fecerunt super me. non est hic maledicti oratio. neque retributionem iniuriae sibi inlatse deprecatur. et absit, ut propheta euangelii prsedicatorpraedicator rationem euangelicse caritatis excesserit domino enim dicente: diligite inimicos uestros et orate pro calumniantibus uobis", + "candidate_score": 0.651799, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10397_sent_28_30", + "bdc_text": "Ut igitur soles , sis erga hunc Bullingerus . Saluta symmystas et adsis huic ita , ut videat nos vere invicem fratres esse prae eo , quod apud Lutheranos conspicitur . Argentorati , 24 .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_421", + "psc_text": "- scilicet Ilidereuidere, id est saluatorem suum nosse, angelo dicente: et cognominabis nomen eius Iesum; ipse enim saluum faciet populum suum a peccatis eorum. Christum conspieereconspicere, ut per professionem generosae . familiae sit christianus, exspectat. bonum autem hoc nomen est, quod archangeli atque angeli adorant, quod daemones tremunt et ferre non possunt, quod ad salutem homines adsumunt; quia scriptum est: et omnis qui inuocauerit nomen eius, hicsaluuserit exspectat autem non occulte, non trepidus, non solus, sed in conspectu sanctorum eius, fide scilicet Iiberalibera testimonium exspectationis susesuae uel sub sanctorum cselestmmcaelestium conscientia non recusans, uel prophetiseprophetiae exemplo sanctis omnibus, qui in terra sunt, in se ipso praebens exspectationis exemplum. 8 I Cor. 8, 6. 12 Matth. I, 91 18 Rom. X, 18. 1 qui V 3 dm̃ VPT 8 nulli alium R confitendam ex confitendo m. 2 V 4 misericordiam saeoulum saeculi VRPT cf. adn. Bened. 6 in conspectu ex in", + "candidate_score": 0.650638, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10397_sent_26_28", + "bdc_text": "De omnibus agetis cum eo gravius et candidius , ne quis id , quod in Luthero merito damnamus , in nobis notet , inaudita scilicet et incognita condemnariVgl . et wa oben S. 122 , 20-24 und 138 , 35-39 . . Ut igitur soles , sis erga hunc Bullingerus .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1932", + "psc_text": "infundere; deinde, ut nos in diuinitatis suae sinu agere credamus neque eum abesse, cum irascimur, cum csedimuscaedimus, cum contemnimus, cum maledicimus, cum inebriamur, cum libidinamur, cum diuina et humana neglegimus, maiore contumelia eius, intra quem haec agimus, peccantes. § 11 Sed ad id etiam illud accedit, quia mandata sua ueritas est. nihil illic anceps, nihil dubium, totum ueritatis absolutione perfectum est: quae hoc maiore periculo negleguntur, quo magis ueritatis praecepto sunt constituta. § 12 Quatenus autem id propheta cognouerit, subdidit dicens: initiis cognoui de testimoniis tuis, quia in aternum fundasti ea. haec licet propheta de se dicat legem dei ab exordio ipse cognoscens, uniuersseuniuersae aetati tamen congruunt, qu?e ab institutione mundi doctrinis dei sit erudita. qui enim statutam Adae uoluntatis legem meminit, qui ipsam illam Euae creationem didicerit, qui maledictionem serpentis audierit, qui clausum uitseuitae lignum Cherubim flammeo gladio conuertibili legerit, qui occisi Abel clamantem sanguinem sciet, 3 ita ubique", + "candidate_score": 0.648579, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10397_sent_14_16", + "bdc_text": "( Gleich korrigiert auch Simler , Zürich ZB , Ms S 35 , 130 ) . illic sedisset omnibus . Sed hoc ampliores deo agendae gratiae , quod isto animo vos donavit .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1705", + "psc_text": "quod in infinitum cognitionem humanae ignorantiae extendit, sinesiue quod multa sunt, in quibus dei praeceptis obtemperetur atque placeatur secundum diuisiones et munera gratiarum. non enim ab omnibus omnia exspectantur. neque uniuersi uniuersa ad summam placendi inplere possunt. alius ieiunio placet, alius simplicitate fidei promeretur, alius uitia eleemosynis redimit, alius se caritate consummat; sicut alii curationum concessa uirtus est, alii prophetiae scientia contributa est, alii fidei firmitas data est, alii sapientia et cognitio donata est. latum igitur mandatum dei est et in omnia spei nostrae genera diffunditur, ut non difficile sit, si uoluntas adsit. praecepto dei obtemperare, cum latum et diffusum sit ad placendum officiosae religionis uarietate. neque solum latum. sed uehementer latum: latitudinis infinitate hac ipsa super- 35 latiui adiectione monstrata. amen. 2 I Cor. 15, 23. Ibid 51. 1 demutationi V 2 unusquieque eni C in om. VRC 8 motabuntur V* 5 prouehimur VR inexquisita ex quiaita in marg.", + "candidate_score": 0.648068, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10397_sent_4", + "bdc_text": "Lening war ebenfalls gebildet und dazu ein Zwinglianer , was die Bemerkungen Z. 10 verständlich macht . accipe pro tua pietate et illa rara humanitate .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1749", + "psc_text": "se statuit iuratus. et quid illud sit, sequens uersus loquitur. ait enim: humiliatus sum usquequaque. domine: uiuifica me secundum uerbum tuum. unigenitus dei filius naturae nostrae ex uirgine sibi corpus adsumens, cum in se ipso ueram et perfectam humanae prudentiseprudentiae formam praebuisset, quid a se disci tamquam exemplo doctrinae uoluerit, noscendum est. ait enim: uenite admead omnes, qui laboratis et onerati estis, et ego uos reficiam. tollite iugum meum super uos et discite a me, quoniam mitis sum et humilis corde: et inuenietis requiem animabus uestris. ipse utique perfectus et sine peccato solus et unus, in cuius ore delusdolus non fuit, hoc praecipuum a se doctrinae sumi noluituoluit exemplum, mansuetudinis scilicet et humilitatis, per quae animabus requies inueniretur. § 9 Scit insolentem esse et incapacem rerum secundarum naturae nostrae infirmitatem. alii per opes insolescunt nescientes 18 Matth. XI, 28 sq. 1 lustitia et ratione C cruciamur cp cruciamus m. 2", + "candidate_score": 0.646617, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10397_sent_26", + "bdc_text": "De omnibus agetis cum eo gravius et candidius , ne quis id , quod in Luthero merito damnamus , in nobis notet , inaudita scilicet et incognita condemnariVgl .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1932", + "psc_text": "infundere; deinde, ut nos in diuinitatis suae sinu agere credamus neque eum abesse, cum irascimur, cum csedimuscaedimus, cum contemnimus, cum maledicimus, cum inebriamur, cum libidinamur, cum diuina et humana neglegimus, maiore contumelia eius, intra quem haec agimus, peccantes. § 11 Sed ad id etiam illud accedit, quia mandata sua ueritas est. nihil illic anceps, nihil dubium, totum ueritatis absolutione perfectum est: quae hoc maiore periculo negleguntur, quo magis ueritatis praecepto sunt constituta. § 12 Quatenus autem id propheta cognouerit, subdidit dicens: initiis cognoui de testimoniis tuis, quia in aternum fundasti ea. haec licet propheta de se dicat legem dei ab exordio ipse cognoscens, uniuersseuniuersae aetati tamen congruunt, qu?e ab institutione mundi doctrinis dei sit erudita. qui enim statutam Adae uoluntatis legem meminit, qui ipsam illam Euae creationem didicerit, qui maledictionem serpentis audierit, qui clausum uitseuitae lignum Cherubim flammeo gladio conuertibili legerit, qui occisi Abel clamantem sanguinem sciet, 3 ita ubique", + "candidate_score": 0.644713, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10397_sent_4", + "bdc_text": "Lening war ebenfalls gebildet und dazu ein Zwinglianer , was die Bemerkungen Z. 10 verständlich macht . accipe pro tua pietate et illa rara humanitate .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_444", + "psc_text": "ccepissentcoepissent: sententia in eos diuini iudicii coDgruentecongruente, a quibus ccepitcoepit et sermo. id autem, quod ait usque ad unum, non unum excepit ex omnibus; sed omnibus inutilibus et declinantibus, cum usque ad unum bonitatem nemo facit, ne unum quidem secreuit ex omnibus. non enim ait: praeter unum, sed usque unum; et in eo, quod praeter unum est, exceptio significatur unius: in eo uero, quod usque ad unum est, uniuersitas generalis per prospicientis e caelo scientis diligentiam sub quodam speciali et personali numero continetur. § 11 Quamquam uero eam esse infirmitatem humansehumanae naturae meminerimus, ut ex conparatione diuinsediuinae bonitatis bonus nemo sit, sed inconparabilis illa diuinitatis exceptio non interclusit bonitatis officium, ut secundum conparationem humanam inter 5 Matth. XII, 85. 6 Matth. XXV, 21. 3 propheta spiritalis (om. lint) PT caeli V 4 sint ex sunt m. 1 R uero om. V 5illuddictumquomodo V intellegitur PTe bonoom. V 6serbe V 7", + "candidate_score": 0.643975, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10397_sent_4", + "bdc_text": "Lening war ebenfalls gebildet und dazu ein Zwinglianer , was die Bemerkungen Z. 10 verständlich macht . accipe pro tua pietate et illa rara humanitate .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1613", + "psc_text": "ab innocentia sua exciderit, aufertur. § 3 Verum qui studiosa fide doctrinam dei et praecepta scrutatus sit et per innocentiseinnocentiae studium dignum prsestarepraestare se uelit. qui secundum imaginem et similitudinem dei factus sit, uti et ipse prophetae uoce poterit dicentis: manus tuae fecerunt 7 Provo XX. 6. 1 intellegendi iudicans sentiens V intelligendi indicans & sentiens (& supr. scr. 3) R 2 ad om. VRe aliut t' 6 et quo Tx aolo- I monis V 7 intellegitur C intelligitur p 8 inueniri rc 9 qd uetS R tardi V 10 qui ex quid R 15 nomen add. m. 2 V 17 admittit V etiam iudicatus r homo add. tn. 2 T. ei qui (ei in ro.v. m. 3) R et cum e 18 non oni. rCpE secundus V et similitudinem Dna. Cp sed R add. m. 2 V om. CpE cf. quae de h. I. et de interpunetione a me", + "candidate_score": 0.643421, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10397_sent_4", + "bdc_text": "Lening war ebenfalls gebildet und dazu ein Zwinglianer , was die Bemerkungen Z. 10 verständlich macht . accipe pro tua pietate et illa rara humanitate .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1598", + "psc_text": "et scit disciplinam emendationem esse uitiorum. prius ergo deliquit, secundo autem humiliatus est, et per humilitatis disciplinam oportet eum, ne deliuquatdelinquat, doceri et in eloquiis dei manere, quia iam sit delinquens humiliatus et in mandatis dei, ne ultra possit peccare, mansurus sit. § 5 Bonus es, domine: et in bonitate tua doce me iustificationes tuas. scit iustificationes dei propheta bonas esse, quia bonus sit, qui eas statuit. scit sibi nihil nisi ex iustificatione dei accidere, quia professus sit prius se deliquisse, dehinc postea esse humiliatum. et quia superius orasset, ut bonitatem et disciplinam et scientiam doceretur, nunc orat, ut iustificationes dei in bonitate doceatur: quia iustificatio opus sit rei iustae, quse sibi ignorabitis sit, quia iustificationes, quae 1 scit p sit C esse supr. scr. R 3 et apostolQ ex apostolQ m. 2 V prophetam (om. et) C gratiam V1 5 ita om. C scientiam ex discientiam m. 1 V", + "candidate_score": 0.64127, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10397_sent_4", + "bdc_text": "Lening war ebenfalls gebildet und dazu ein Zwinglianer , was die Bemerkungen Z. 10 verständlich macht . accipe pro tua pietate et illa rara humanitate .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1375", + "psc_text": "fidelium operum usus praecesserit, doctrinae cognitio non adprehendetur. et agendum a nobis antea fideliter est, ut scientiam consequamur. uias ergo, secundum superiorem expositionem, legem, prophetas, omnia euangeiiaeuangelia et apostolos esse existimamus: quos in mandatis dei se exercens propheta considerauit, ut nouerit. § 11 Conclusit autem octauum numerum hoehoc uersu: in iustificationibus tuis meditabor, non obliuiscar sermonum tuorum. a doctrinae perfectae ordine propheta non excedit. in iustificationibus, quas doceri se orauit, meditatur, sicut exercetur in mandatis. mandatorum enim ea est ratio, 1 litati i. ras. 3 R in omni uerbo ex in omnibus uerbo V et t omni scientia RC et in omni scientia pE 3 es eorr. tn. 2 V opus C o- Ó in dom esae V in dominum esae Rp eeae in domino C 6 deleotionis V 8 septimo uersu VCp 9 et om. Cp considerabo ex considerabor m. 1 F 11 gentiu V disidia V 12 hac", + "candidate_score": 0.641059, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10397_sent_12", + "bdc_text": "April und 9 . Mai 1534 ( Blarer BW I 494 ) um Frieden. , et utinam haec olim sententiaIn der Vorlage :", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2880", + "psc_text": "circumstantiae ostium. in eo enim libro, qui nobiscum Salomonis inscribitur, apud Graecos autem atque HebrsosHebraeos Sapientia Sirach habetur, ita monemur: ecce circumualla possessionem tuam spinis, argentum et aurum tuum constitue, et ori tuo fac ostium et seram, et uerbis tuis fac iugum et mensuram. et ostium et seram ori iussit adponi, ne uerbis esset facilis egressus. idem autem uerbis iugum mensuramque constituit, ut rationis iugo subdita, librata per mensuram moderatione penderent. § 6 Tendit adhuc propheta ad iustitiseiustitiae perfectionem. namque post fidei clamorem, post orationem, post opera, post ostium oris consummari se quoque officio cordis orat dicens: non declines cor meum in uerba mala, ad excusandas excusationes in peccatis cum hominibus operantibus iniquitatem. cum ex innocentiss ac iustitiae studiis in uitiosam uoluntatem decidimus, tum cor nostrum in mala uerba declinat: non ut peccatum excusemus — omne enim peccatum 1 Matth. XII, 37. 3 Ibid. 36. 13 Eccles. XXVIII, 28 aq.", + "candidate_score": 0.639307, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10397_sent_17", + "bdc_text": "Quatenus igitur hi pacem quęsierint , officiosi in eos esse studebitis .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1377", + "psc_text": "m. 2 V 23 ordinem ex ordine m. 2 V 24 excidit Vpe in iustificationibus dei e docere Cp1 orauit ex orant m. 2 V meditatur sicut exercetur scripsi (cf. quae praecedunt et secuntur) exercetur sicut meditatur VRCpE 25 enim haec est ratio Cpb. quae nos ad obsernantiam atque opus innocentise instituunt, ut illud est: non occides, non moechaberis et cetera his similia. haec ergo exercentur, quia in his operationis est usus per praesentium se exercitationem ad futura confirmans. iustificationes autem sunt, quibus Hebraeus puer sexennio seruus liber deinceps anno septimo fiet, et post sex annorum fructus ager otiosus relinquendus est, et cetera in iustificationum obseruantiam constituta, quae ingentem in se habent futurae spei meditationem per negotii praesentis effectum. atque ideo in his meditatur, ut in mandatis exercetur: quia exercitatio usum retinet consuetudinis institutae, meditatio autem se in id, quod nondum obtinuit, extendit, ut per meditationem id, quod expetit, consequatuTconsequatur;", + "candidate_score": 0.635581, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10397_sent_17_19", + "bdc_text": "Quatenus igitur hi pacem quęsierint , officiosi in eos esse studebitis . PrincepsGemeint ist wohl Philipp von Hessen ( vgl. Nr. 368 ) , vielleicht auch , wie Simler ( Zürich ZB , Ms S 35 , 130 ) vermutet , Ulrich von Württemberg .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2599", + "psc_text": "est: hsec enim tribus in ministerium electa est. reliquus autem populus, cui non sacerdotii neque ministerii, sed timoris officium est, in his, qui timent dominum. nuncupatur. docet autem nos apostolus, prae omnes hos esse Israhel, cum ait: et quotquot regulae huic obsecundabunt, pax super eos et misericordia, et super Israhel. sacerdotes et ministros officii sui regula in eo, quod agunt, continet; sed praestat longe uoluntate magis aliquid agere quam lege. et optimum est per ministerii ordinem non solum satisfacere miniaterioministerio, sed per doctrinsedoctrinae soientiamscientiam et fidei calorem ad cognitionem dei contemplationemque. contendere. eum ergo, qui deum intellegens et uidens esset, quod est proprium Israhel, in primo benedicentium ordine conlocanitconlocauit, qui officium. in quo esset, atque honorem sacerdotis hac ipsa cogniti per fidem et contemplati dei nirtuteuirtute praecelleret: quia, cum plures sint Aaron, id est sacerdotes, pauci tamen Israhel, id est qui cognitione mentis deum contemplatari sint, reperientur. hi ergo primum", + "candidate_score": 0.635211, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10397_sent_17", + "bdc_text": "Quatenus igitur hi pacem quęsierint , officiosi in eos esse studebitis .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1333", + "psc_text": "Re 22 neglegens VCe 23 oportet (p ex corr.) R oportere C oporteret e scrutatio VCe 24 exquirunt RCpe 25 caeleBtiu V. corde dei testimonia inquirenda sunt, ut, quia sunt et alia, quae dei non sunt, ea, quae dei discimus esse, non auocato in alia negotia corde scrutemur. § 10 Succeditdeinde hicuersus: non enim, qui operantur iniquitatem, in uiis eius ambulauerunt. in primo uersu singulariter uia commemoratur, in hoc tertio plures. ex quo intellegendum est, per multas uias ad unam perueniri; in qua quisque inmaculatus si sit, hiehic beatus est. de plurimis autem uiis atque una Ieremias paria testatus est dicens: state in uiis et interrogate uias domini reternalesaeternales et quaerite, quse sit uia bona. in plurimis ergo uiis standum est, et plurimae interrogandae sunt: et hre quidem plures et domini sunt et seternalesaeternales, et in his cernendum est, quae sit uia optima. uiaeuise plures sunt et plurima domini mandata,", + "candidate_score": 0.634543, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10397_sent_17", + "bdc_text": "Quatenus igitur hi pacem quęsierint , officiosi in eos esse studebitis .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_87", + "psc_text": "quasi uero non occupanda in res suas naturae nostrae necessitas possit sine interpellatione temporis semper orare. meditatio itaque legis non solum in uerbis legendi est, sed in operis religione; neque ut libros tantum et scripturas recenseamus, sed ut ea, quae scripturis ac libris continentur, gestis rebusque meditemur, et diurna nocturnaque opera legem semper exerceant, ut illud apostoli est: omnia quaecumque facietis in gloriam dei, siue cum manducatis, siue cum bibitis, siue cum aliud agitis. per hoc enim efficitur, ut sine intermissione oremus, cum per opera deo placita et in gloriam eius semper exercitaLa sancti euiusquecuiusque uiri uita omnis oratio sit; ac sic secundum legem noctu dieque uiuendo uita ipsa nocturna legis erit et diurna meditatio. § 13 Sed consummata uiri huius beatitudine, qui impiorum consiliis et peccatorum uiis et pestilentiae cathedra se abstinens 8 I Thess. 5, 17. 15 I Cor. 10, 31. 3 infirmita = \"= tis R 6", + "candidate_score": 0.633275, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10397_sent_17", + "bdc_text": "Quatenus igitur hi pacem quęsierint , officiosi in eos esse studebitis .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1953", + "psc_text": "pactum et auditae nuncupationis et professae obseruationis amisit. alllquiaeloquia enim dei non custodierunt, qusequae se facturos auditurosque responderunt. nec noua prophetae huius super praeuaricationenipraeuaricationem populi tabes est; quippe cum et dominum ipsum ad impietatem Hierusalem inlacrimasse noscamus, et ex doctrina eadem super inpsenitentesinpaenitentes apostolus fleat et insuper ipse. si quis scandalizetur. uratur. § 9 Sed qui dolet super non seruantes pactum atque tabescit. mandatorum in se dei non refugit examen. dicit enim: uide. quoniam mandata tua dilexi, domine: in tua misericordia uiuifica m e. parum prophetae est, per metum explere mandata, sed ea magis diligit, quia extra necessitatem timoris sit dilectionis operatio. et quamquam amor legis potior quam metus sit, non tamen ita sui fidens est, ut non magis uiuificari se per dei misericordiam deprecetur. non nunc se ille uiuere putat, sed uitam exempto hoc mortali corpore e: absorto in gloriam inmortalitatis exspectat. 6 Exod. XXIV, 3. 18 cf. II", + "candidate_score": 0.631382, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10397_sent_12", + "bdc_text": "April und 9 . Mai 1534 ( Blarer BW I 494 ) um Frieden. , et utinam haec olim sententiaIn der Vorlage :", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_91", + "psc_text": "tempus et folium non decidens praedicatur. haec quidem secundum homines saeculi nulla forte existimabuntur. sed uideamus secundum propheticam doctrinam, quanta in his ipsis rebus ac uerbis conparatae beatitudinis gloria collocetur. § 14 In libro Genesis, ubi plantatum a deo paradisum legislator ostendit, omne quoque lignum specie pulchrum et ad esum bonum productum esse monstrauit; esse quoque et in medio paradiso lignum uitae et lignum sciendi boni et mali exposuit; inrigari deinde paradisum flumine, quod postea in quattuor principia diuisum sit. quod autem esset hoc lignum uitspuitae, propheta Salomon docuit, dicens de adhortatione sapientiaisapientiae: lignum uitseuitae est omnibus, qui conplectuntur eam et qui incumbunt in eam. lignum hoc ergo uiuens est; neque solum uiuens, sed etiam rationale; rationale autem in tantum, ut fructus det, det uero non confuse. non inportune, sed tempore suo. et plantatum hoc lignum est secus decursus aquarum. in possessione 14 Gen. II, 9. 21 Prov. III, 18.", + "candidate_score": 0.629715, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10397_sent_0_2", + "bdc_text": "Gratia domini , mi Heylryche . Hunc Man möchte an Guillaume du Bellay denken ( und müßte dann «princeps» , Z. 9 , auf Franz I. beziehen) ; allein du Bellay weilte zur Zeit dieses Briefes in München ( vgl. unten S. 175 , Anm. 6 und 7 ) .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_3091", + "psc_text": "misericors enim et potens est, qui dixit: qui credit in me, non iudicabitur, sedtransietdcmorteaduitam; etpotensmortem demutare uita et miserieorsmisericors iudicii amouere terrorem dominus noster Iesus CbristusChristus, qui est benedictus in saecula saeculorum. amen. PSALMUS CXLVII. Alleluia. Lauda, Hierusalem, dominum, lauda deum tuum. Sion et reliqua. § 1 Et huic psalmo, ut ei, qui ante superiorem fuit, Aggaei et Zachariae, cum in hebraicis non extet, nomen adscribitur: ut et per hunc et per eos, sicut superius ostendi, aeternae Hierusales prophetia posset intellegi. § 2 Lauda, Hierusalem, dominum, laudadeum tuum, Sion. non differt Hierusalem a Sion; nam secundum locorum nomina urbis ipsius locus idem est: sed nominum interpretatio geminam hanc eiusdem urbis commemorationem necessario desiderabat. Hierusalem enim est ciuitas pacis. et quia domini nostri regnum in pace et unanimitate sanctorum est — et factos est, inquit, in pace locus eius—, conuentus ille beatorum, qui dei regnum est, Hierusalem tamquam ciuitas pacis est", + "candidate_score": 0.629435, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10397_sent_0_2", + "bdc_text": "Gratia domini , mi Heylryche . Hunc Man möchte an Guillaume du Bellay denken ( und müßte dann «princeps» , Z. 9 , auf Franz I. beziehen) ; allein du Bellay weilte zur Zeit dieses Briefes in München ( vgl. unten S. 175 , Anm. 6 und 7 ) .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_197", + "psc_text": "cum nubibus caeli meminissent, aduersus quem fremerent et conuenirent, ut per cognitionem diuini aduentus conturbati super contumelia inlusse humilitatis corporeae pseniterentpaeniterent. § 27 Tenet autem ordinem prophetiseprophetiae euangelica doctrina. nam in eo ipso dicti utriusque ratio continetur, huius scilicet dicti: ego autem constitutus sum rex ab eo super Sion montem sanctum eius, adnuntians prseceptumpraeceptum eius. dominus dixit ad me: filius meus es tu, ego bodiegenui te; cum enim ait: a modo uidebitis filium hominis sedentem a dextris uirtutis, tempus, quo filius hominis, qui et Christus et dei filius est, consessu dei dignus esset, ostendit: ut, quia antea dei filius, tum quoque et hominis filius esset, id, quod tum hominis filius est, ad perfectum dei filium, id est ad resumendam indulgendamque corpori aeternitatis suae gloriam per resurrectionis potentiam gigneretur: quam gloriam a patre corporeus reposcebat. qui enim in forma dei erat, formam serui acceperat. et acceptae huic formae serui gloriam dei.", + "candidate_score": 0.628376, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10397_sent_10", + "bdc_text": "Pacem orare debemus omnes Angesichts der Kriegs vorbereitungen Schlimmes befürchtend ( vgl . oben Nr. 351 und S. 125 , 15-18 )", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1791", + "psc_text": "nos in sQsceptionemsusceptionem suam recipiat. sed non tam timoris haec precatio debet esse quam meriti. timor enim ex trepidatione condicionis xhumanaehumanae est, propheta autem in uerbo dei sperat. spes non res praesentes obtinet, sed futuras. sperat ergo, quae uerbo 17 Ephes. VI, 12. 8 deum E 4 conantur E 6 euuangelicia V 8 odiui VCp cf. Roensch It. u. Vulg. p. 282, Neue Formenl * 11, 617 odio habui RE o i odit VRe dicit Cpb 9 proprire corr. m.1 R rPpore p priore C istud uerbum C sensu elocuta e istud uerbil peA) 10 nuncupat om. Cp(A) ITAPANOMOYC V TAPANOMOYC R om. Cp (p lacunam habet post dicens) 13 ut quia CpE et qui V legis ex legem m. 2 V 16 in uerbo tuo p dei auzilio pb 17 adque VR 19 et mundi — adueraus in mtrg. infer. add. C 21 hos ex hoc m. 2 V", + "candidate_score": 0.626042, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10397_sent_29", + "bdc_text": "Saluta symmystas et adsis huic ita , ut videat nos vere invicem fratres esse prae eo , quod apud Lutheranos conspicitur .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_421", + "psc_text": "- scilicet Ilidereuidere, id est saluatorem suum nosse, angelo dicente: et cognominabis nomen eius Iesum; ipse enim saluum faciet populum suum a peccatis eorum. Christum conspieereconspicere, ut per professionem generosae . familiae sit christianus, exspectat. bonum autem hoc nomen est, quod archangeli atque angeli adorant, quod daemones tremunt et ferre non possunt, quod ad salutem homines adsumunt; quia scriptum est: et omnis qui inuocauerit nomen eius, hicsaluuserit exspectat autem non occulte, non trepidus, non solus, sed in conspectu sanctorum eius, fide scilicet Iiberalibera testimonium exspectationis susesuae uel sub sanctorum cselestmmcaelestium conscientia non recusans, uel prophetiseprophetiae exemplo sanctis omnibus, qui in terra sunt, in se ipso praebens exspectationis exemplum. 8 I Cor. 8, 6. 12 Matth. I, 91 18 Rom. X, 18. 1 qui V 3 dm̃ VPT 8 nulli alium R confitendam ex confitendo m. 2 V 4 misericordiam saeoulum saeculi VRPT cf. adn. Bened. 6 in conspectu ex in", + "candidate_score": 0.625175, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10397_sent_10", + "bdc_text": "Pacem orare debemus omnes Angesichts der Kriegs vorbereitungen Schlimmes befürchtend ( vgl . oben Nr. 351 und S. 125 , 15-18 )", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2300", + "psc_text": "PT 15 monitis VRPT monitionis G, possis monitionibus, sed cf. Acad. p. 81 16 fidere G confidere VRPT scribturam G V et nunc GVPT ex et quid nunc corr. R istrahel G V 17 posoit fcripsi possit G postulat VRPTE cf. Acad. p. 3,5 18 amboles G 19 eam GJ'RPТ om. Tn 21 tibi sit R 25 in ceteris GVR in fris T in terris P neque GRPT siquae T'. beatos esse, qui timeant, sed ei eo, quod in uiis domini incedant. timor enim, ut diximus, non in metu, sed in oboedientia est: et timoris testimonium est obsequella. ceterum, si quis timeat neque pareat, erit quidem timens ex trepidatione naturanaturae, sed non erit beatus ex timoris officiis. § 3 Multae autem sunt uiae domini, cum ipse tamen uia sit. sed cum de se loquitur, uiam ipse se nuncupat et rationem, cur se uiam nuncupasset, ostendit dicens: nemo enim potest ad", + "candidate_score": 0.623479, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 9, + "cf_id": "cf025", + "work_id": "075_Gregorius-I_Moralia", + "max_score": 0.702726, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10397_sent_7_9", + "bdc_text": "Ex ore tuo te iudicoLk 19 , 22 . Iudicandum dico de aliis . Nos in nostra re cauti simus pro ea cognitione , quam donaverit dominus .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_2280", + "psc_text": "frangit; et nec illata percussio mentem humiliat, quam in deliberatione contra Dominum obstinatio obdurat. Et notandum quam gravis culpae reatus sit, et poenam pro culpa menti proponere, et tamen nec tormenti metu sub jugo conditoris cervicem cordis inclinare. [ Vet. XXIV, Rec. XXXII. ] Sed ecce cum haec audimus, cordi nostro quaestio oritur, cur omnipotens et misericors Deus in tantam caecitatem cadere rationem mentis humanae permiserit? Ne vero quisquam ultra quam debet occulta Dei judicia discutere praesumat, recte subjungitur: CAPUT LIV. VERS. 22.-- Nunquid Deum quispiam docebit scientiam, qui excelsos judicat? 61. Occulta Dei judicia curiosius non scrutanda. -- Cum in his quae de nobis aguntur ambigimus, debemus alia quae nobis sunt certa conspicere, et eam quae de nostra nobis incertitudine surrexerat cogitationis querelam placare. Ecce enim quod electos ad vitam flagella revocant, et a malis actibus reprobos nec flagella compescunt, omnipotentis Dei judicia super nos valde occulta sunt, et", + "candidate_score": 0.702726, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10397_sent_7_9", + "bdc_text": "Ex ore tuo te iudicoLk 19 , 22 . Iudicandum dico de aliis . Nos in nostra re cauti simus pro ea cognitione , quam donaverit dominus .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_82", + "psc_text": "cogitatione metuebat. Quia vero de alienis cordibus judicare temere non debeamus, in sancti hujus viri verbis agnoscimus, qui non ait: Quia benedixerunt in cordibus suis: sed, Ne forte benedixerint Deo in cordibus suis. Unde bene per Paulum dicitur: Nolite judicare ante tempus, quoadusque veniat Dominus, qui illuminabit abscondita tenebrarum, et manifestabit consilia cordium (I Cor. IV, 5) . [ Vet. VIII ]. Quisquis enim in cogitatione a rectitudine exorbitat, in tenebris peccat. Nos ergo tanto minus debemus aliena corda audacter reprehendere, quanto scimus, quia visu nostro non possumus alienae cogitationis tenebras illustrare. Sed hac solerter intuendum est, quanta pater severitate potuit filiorum opera corrigere, qui tanta sollicitudine studuit corda mundare. Quid ad haec rectores fidelium dicunt, qui discipulorum suorum et aperta opera nesciunt? Quid in sua excusatione cogitant, qui in commissis sibi nec vulnera actionum curant? Ut vero hujus sancti operis etiam perseverantia demonstretur, recte subjungitur: CAPUT X. IBID.-- Sic", + "candidate_score": 0.698117, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10397_sent_5_7", + "bdc_text": "Sunt ista consilia , ut scribisDa aus dieser Zeit keine Briefe Bullingers an Bucer erhalten sind ( vgl. oben S. 138 , Anm. 8 ) , bleibt ungewiß , wie weit seine Ratschläge im Zusammenhang stehen mit den nachfolgenden Bemerkungen über gerechte Beurteilung und Luthers Angriff auf Erasmus. . Tamen nobis iudicandum est secundum ea , quae homines profitentur . Ex ore tuo te iudicoLk 19 , 22 .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_2341", + "psc_text": "malitiam nec dona vicerunt. Sequitur: IBID.-- Quorum sententia procul sit a me. Aliud sententia, aliud consilium. --Hoc etiam per beatum Job dictum est. Ait namque: Quorum consilium longe sit a me (Job. XXI, 16) , quamvis aliud sententia, atque aliud consilium possit intelligi. Sententia quippe in ore est, consilium in cogitatione. Dum ergo Eliphaz longe se a malorum sententia, beatus vero Job a consilio optavit, constat nimirum quia iste malorum verbis, ille vero etiam cogitationi desiderat esse dissimilis. Sequitur: CAPUT XIII [ Rec. VI. ] VERS. 19.-- Videbunt justi, et laetabuntur, et innocens subsannabit eos. 18. Justi de iniquorum peccatis nunc tabescunt, de eorum interitu quandoque laetaturi. --Justi cum hic injustos errare conspiciunt, de errore pereuntium laetari non possunt. Si enim gaudent erroribus, justi non sunt. Rursum si per insultationem laetantur eo quod tales non sunt quales alios esse conspiciunt, omnino superbi sunt. Unde et pharisaeus justificationem perdidit, quia publicani", + "candidate_score": 0.669965, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10397_sent_4_6", + "bdc_text": "Lening war ebenfalls gebildet und dazu ein Zwinglianer , was die Bemerkungen Z. 10 verständlich macht . accipe pro tua pietate et illa rara humanitate . Sunt ista consilia , ut scribisDa aus dieser Zeit keine Briefe Bullingers an Bucer erhalten sind ( vgl. oben S. 138 , Anm. 8 ) , bleibt ungewiß , wie weit seine Ratschläge im Zusammenhang stehen mit den nachfolgenden Bemerkungen über gerechte Beurteilung und Luthers Angriff auf Erasmus. . Tamen nobis iudicandum est secundum ea , quae homines profitentur .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1395", + "psc_text": "de virtutis suae conscientia non quantulumcunque superbiat? Aut quis rursum bonum in se custodiat quod ignorat; sed contra utraque quid superest, nisi ut recta quae agimus sciendo nesciamus, ut haec et recta aestimemus, et minima, quatenus et ad custodiam sensificet animum scientia rectitudinis, et in tumorem non elevet aestimatio minorationis? Sed sunt nonnulla quae sciri a nobis facile nequeunt, etiam cum geruntur. Nam saepe recto studio contra delinquentium culpas accendimur; et cum ultra aequitatis metas per iram rapimur, hoc zelum justae districtionis aestimamus. Saepe officium praedicationis assumimus, ut per hoc fraternae utilitati serviamus; sed nisi placeamus cui loquimur, nequaquam libenter accipitur quod praedicamus. Cumque placere mens utiliter studet, ad amorem laudis propriae turpiter defluit; et quae a captivitate vitiorum alias curabat eruere, ipsa suis favoribus incipit capta servire. Quasi latrunculus quippe est appetitus laudis humanae, qui recto itinere gradientibus ex latere jungitur, ut ex occultis educto gladio gradientium vita trucidetur.", + "candidate_score": 0.659252, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10397_sent_5_7", + "bdc_text": "Sunt ista consilia , ut scribisDa aus dieser Zeit keine Briefe Bullingers an Bucer erhalten sind ( vgl. oben S. 138 , Anm. 8 ) , bleibt ungewiß , wie weit seine Ratschläge im Zusammenhang stehen mit den nachfolgenden Bemerkungen über gerechte Beurteilung und Luthers Angriff auf Erasmus. . Tamen nobis iudicandum est secundum ea , quae homines profitentur . Ex ore tuo te iudicoLk 19 , 22 .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1113", + "psc_text": "prius debet examinare quod dicit, quatenus inter cor et linguam aequus quidam discretusque arbiter sedeat, subtiliter pensans, si recta verba cor offerat, quae, utiliter suscipiens, ad auditorum judicium lingua perducat. Beatus igitur Job sua contra amicos agens, sed contra haereticos nostra denuntians, praecipitationem loquentium reprehendat, atque ad eorum mentem verba colligat, dicens: Loquentes id quod justum est, judicate. Ac si aperte diceret: Si in eo quod ad nos egressum locutionis exitis, reprehendi non vultis, intus justitiae libram tenete, ut tanto foris quod dicitur ex veritatis pondere placeat, quanto hoc interius trutina discretionis pensat. Et quia hi erga aliena dicta rectum judicium exerunt, qui judicare prius propria sciunt, postquam dixit, Loquentes id quod justum est, judicate, apte mox subdit: CAPUT V. VERS. 30.-- Et non invenietis in lingua mea iniquitatem, nec in faucibus meis stultitia personabit. 6. Dictorum suorum censor rectius judicat de alienis. Prius falsa refellenda, quam vera doceantur. --", + "candidate_score": 0.655654, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10397_sent_20_22", + "bdc_text": "Vgl. noch Anm. 2 . hic videtur timere deum . Hactenus faveamus ei .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_742", + "psc_text": "eamque gravi formidine suus ipse profectus quatit, quae prius quasi securius nihil videbat. Quamvis quantalibet virtute profecerit, non jam manifestum aliquid de aeternitate comprehendit, sed adhuc sub cujusdam caligine imaginationis conspicit. Unde et haec eadem, nocturna visio dicitur. In nocte quippe, sicut et superius diximus, dubie; in die autem constanter videmus. Quia igitur ad contemplandum interni solis radium, nubes sese nostrae corruptionis interserit, nec ad infirmos nostrae mentis oculos illud, sicut est, incommutabile lumen erumpit; adhuc Deum quasi in nocturna visione cernimus, cum procul dubio sub incerta contemplatione caligamus. Sed quamvis extremum de illo aliquid mens conceperit, in consideratione tamen ejus magnitudinis inhorrescit, et magis metuit, quia ipsis contemplationis ejus vestigiis se imparem sentit, atque ad se relapsa, eum arctius diligit, cujus miram dulcedinem ferre non valens, vix hanc sub incerta visione gustavit. Sed quia ad hujus sublevationis culmen minime pertingitur, nisi prius desideriorum carnalium importune perstrepens turba reprimatur, recte", + "candidate_score": 0.65248, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10397_sent_6", + "bdc_text": "Tamen nobis iudicandum est secundum ea , quae homines profitentur .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1396", + "psc_text": "accipitur quod praedicamus. Cumque placere mens utiliter studet, ad amorem laudis propriae turpiter defluit; et quae a captivitate vitiorum alias curabat eruere, ipsa suis favoribus incipit capta servire. Quasi latrunculus quippe est appetitus laudis humanae, qui recto itinere gradientibus ex latere jungitur, ut ex occultis educto gladio gradientium vita trucidetur. Cumque propositae utilitatis intentio ad studia privata 305 deducitur, horrendo modo unum idemque opus culpa peragit, quod virtus inchoavit. Saepe et ab ipsis exordiis aliud cogitatio expetit, aliud actio ostendit. [ Vet. XIX.] 38. Alias recta est actio, non animus. --Saepe se fidelem sibi nec ipsa cogitatio exhibet, quia aliud ante oculos mentis versat, et longe ad aliud ex intentione festinat. Nam plerumque nonnulli terrena praemia appetunt, et justitiam defendunt, seque innocentes aestimant, et esse defensores rectitudinis exsultant. Quibus si spes nummi subtrahitur, a defensione protinus justitiae cessatur; et tamen defensores se justitiae cogitant, sibique se rectos asserunt, qui nequaquam", + "candidate_score": 0.652344, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10397_sent_20_22", + "bdc_text": "Vgl. noch Anm. 2 . hic videtur timere deum . Hactenus faveamus ei .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_750", + "psc_text": "per semetipsam Veritas dicit: Nemo potest duobus dominis servire (Matth. VI, 24) . Hinc Paulus ait: Nemo militans Deo, implicat se negotiis saecularibus, ut ei placeat, cui se probavit (II Tim. II, 4) . Hinc per Prophetam Dominus admonens dicit: Vacate, et videte, quoniam ego sum Deus (Psal. XLV, 11) . Quia igitur nequaquam notitia interna conspicitur, nisi ab externa implicatione cessetur, recte nunc verbi absconditi et divini susurrii tempus exprimitur, cum dicitur: in horrore visionis nocturnae, quando solet sopor occupare homines, quia nimirum mens nostra nullo modo ad vim intimae contemplationis rapitur, nisi studiose prius a terrenorum desideriorum tumultu sopiatur. Sed humanus animus quadam suae contemplationis machina sublevatus, quo super se altiora conspicit, eo in semetipso terribilius contremiscit. Unde et apte subditur: CAPUT XXXII [ Rec. XXIII ]. VERS. 14.-- Pavor tenuit me, et tremor, et omnia ossa mea perterrita sunt. 56. Quo altius Dei rectitudinem contemplamur, eo de", + "candidate_score": 0.650414, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10397_sent_17_19", + "bdc_text": "Quatenus igitur hi pacem quęsierint , officiosi in eos esse studebitis . PrincepsGemeint ist wohl Philipp von Hessen ( vgl. Nr. 368 ) , vielleicht auch , wie Simler ( Zürich ZB , Ms S 35 , 130 ) vermutet , Ulrich von Württemberg .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1713", + "psc_text": "accipimus, qui suis auditoribus consilium vitae praebent. Sed cum praedicator quisque ideo aeterna praedicat, ut temporalia lucra consequatur, profecto in stultum finem 374 deducitur, quia illo per laborem tendit, unde per mentis rectitudinem fugere debuit. [ Vet. IX, rec. VIII. ] 20. Eorum qui aliis praesunt nec invigilant, stupor. --Bene autem subditur: Et judices in stuporem. Omnes enim qui examinandis aliorum moribus praesunt recte judices vocantur. Sed cum is qui praeest, subjectorum vitam nequaquam sollicite discutit, nec quem qualiter corrigat agnoscit, in stuporem judex deductus est, quia qui judicare male acta debuit, nequaquam ea quae judicanda sunt deprehendit. Sequitur: CAPUT XIII. VERS. 18.-- Balteum regum dissolvit, et praecingit fune renes eorum. 21. Deus mentis elationem peccatis carnalibus punit. --Qui membrorum suorum motus bene regere sciunt, non immerito reges vocantur. Sed cum de ipsa continentia elatione mens tangitur, plerumque omnipotens Deus ejus superbiam deserens, hanc in immunditiam operis cadere permittit. Regum", + "candidate_score": 0.635342, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10397_sent_10", + "bdc_text": "Pacem orare debemus omnes Angesichts der Kriegs vorbereitungen Schlimmes befürchtend ( vgl . oben Nr. 351 und S. 125 , 15-18 )", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_2161", + "psc_text": "sunt plerique qui extremum esse judicium verbo tenus sciunt, sed perverse agendo testantur quia nesciunt. Quia enim hoc non formidat ut debet, necdum cognovit cum quanto turbine terroris adveniat. Si enim pensare pondus tremendi examinis nosset, irae diem utique timendo praecaveret. Faciem quoque gladii fugere est animadversionis districtae sententiam prius quam appareat placare. Vitari namque terror judicis non nisi ante judicium potest. Modo non cernitur, sed precibus placatur. Cum vero in illo tremendo examine sederit, et videri potest, et placari jam non potest, quia facta pravorum, quae diu sustinuit tacitus, simul omnia reddet iratus. Unde necesse est nunc timere judicem, cum necdum judicium exercet, cum diu sustinet, cum mala adhuc tolerat quae videt, ne cum semel manum in retributione ultionis excusserit, tanto in judicio districtius feriat, quanto ante judicium diutius exspectavit. LIBER DECIMUS QUINTUS. In quo XX et XXI capitum libri Job explicatio brevis absolvitur. 469 [ Vet. et Rec.", + "candidate_score": 0.631044, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 10, + "cf_id": "cf025", + "work_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II", + "max_score": 0.702295, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10397_sent_7_9", + "bdc_text": "Ex ore tuo te iudicoLk 19 , 22 . Iudicandum dico de aliis . Nos in nostra re cauti simus pro ea cognitione , quam donaverit dominus .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_713", + "psc_text": "faciam cum surrexerit ad judicandum Deus? et cum quaesierit, quid respondebo illi? 21. Qui aliis praesunt, Deo se subesse semper attendant.---Qui venturum judicem cogitat, indesinenter quotidie rationum suarum in melius causas parat; qui aeternum Dominum tremore cordis intuetur, jura temporalis dominii super subjectos moderari compellitur. Perpendit enim nil esse quod temporaliter praeest caeteris, quando illi ad reddendam rationem subest qui sine fine dominatur. Saepe namque transitoria potestas animum per abrupta elationis rapit. Et quia eo quisque extollitur, quo se esse super aliquos videt, illum oportet qui super se est semper aspiciat, ut ejus metu qui supra omnia est crescentem intrinsecus animi tumorem premat. Intuetur enim qui sub ipso sint, sed consideret sub quo ipse sit, ut ex consideratione veri domini, decrescat tumor falsae dominationis. Unde beatus Job, quia ejus judicium qui super omnia est metuit, hic ad temporale judicium famulis aequalis venit, dicens: Si contempsi judicium subire cum servo meo", + "candidate_score": 0.702295, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10397_sent_7_9", + "bdc_text": "Ex ore tuo te iudicoLk 19 , 22 . Iudicandum dico de aliis . Nos in nostra re cauti simus pro ea cognitione , quam donaverit dominus .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2782", + "psc_text": "mens sentiat agnoscis. Neque enim possumus eorum nos dicta reprehendere, quos defensioni tuae cognoscimus deservire. Sed ecce assistunt partes, exspectant sententiam; profer ergo, Domine, ex invisibili regula subtilissimum tuae discretionis examen, et quis in contentione ista sit rectius locutus ostende. Sequitur: VERS.---Postquam autem locutus est Dominus verba haec ad Job, dixit ad Eliphaz Themanitem: Iratus est furor meus in te, et in duos amicos tuos, quoniam non estis locuti coram me rectum, sicut servus meus Job. 9. Ille absolvitur, condemnantur illi. Cur?---O Domine, judicii tui sententia indicat quantum a luce tuae rectitudinis caecitas nostra discordat. Ecce te judice beatum Job victorem esse cognoscimus, quem in te peccasse loquendo credebamus. Te judice addicti sunt, qui beati Job se merita transcendere pro te loquendo crediderunt. Quia igitur ex divina sententia quid de partibus aestimemus agnovimus, nunc ejusdem sententiae paulo subtilius verba pensemus. Quomodo enim superius beatus Job reprehenditur, si in comparatione ejus", + "candidate_score": 0.696813, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10397_sent_8_10", + "bdc_text": "Iudicandum dico de aliis . Nos in nostra re cauti simus pro ea cognitione , quam donaverit dominus . Pacem orare debemus omnes Angesichts der Kriegs vorbereitungen Schlimmes befürchtend ( vgl . oben Nr. 351 und S. 125 , 15-18 )", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1177", + "psc_text": "ejus praesentia, sollicita inquisitione discernit. Quem tanto quis securius exspectat, quanto quotidie vitam suam suspectus examinat. Qui enim ad extremum ejus judicium venit, non jam coram illo, sed ab illo judicatur. De hoc quoque mentis judicio obliviscenti animae per prophetam Dominus dicit: Reduc me in memoriam, ut judicemur simul; narra si quid habes, ut justificeris (Isai. XLIII, 26) . [Rec. VI.] 13. Judicii hujus ordo. Accusat conscientia, ratio judicat, timor ligat, dolor cruciat.---Debet enim uniuscujusque mens et causas suas apud Dominum, et causas Domini contra se sollicita inquisitione discutere; debet caute pensare, vel quae ab eo bona perceperit, vel quae mala bonis illius perverse vivendo responderit. Quod electi quidem quotidie facere omnino non cessant. Unde bene Salomon ait: Cogitationes justorum, judicia (Prov. XII, 5) . 793 Accedunt enim ad secretarium judicis intra sinum cordis: considerant quam districte quandoque feriat qui diu patienter exspectat; metuunt in his quae se egisse meminerunt,", + "candidate_score": 0.677532, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10397_sent_8_10", + "bdc_text": "Iudicandum dico de aliis . Nos in nostra re cauti simus pro ea cognitione , quam donaverit dominus . Pacem orare debemus omnes Angesichts der Kriegs vorbereitungen Schlimmes befürchtend ( vgl . oben Nr. 351 und S. 125 , 15-18 )", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2355", + "psc_text": "corda doceantur. Nam cum duo ad judicium pergunt, alius innocentiae sibi conscius, alius culpae, ante prolatam sententiam adhuc tacentem judicem utrique conspiciunt, et tamen culpae debitor gravem contra se iram hoc ipsum judicis silentium suspicatur. Quam iram sibi non denuntiat perturbatio judicis, sed recordatio pravitatis, quia etsi adhuc foris reum sententia non clamat, intus tamen graviter conscientia accusat. At contra justitiae amicus decernentis vultum conspicit, sed intus de testimonio bonae recordationis hilarescit, et quo apud se quod metuat non habet, eo omne quod erga semetipsum est blandum videt. Hoc itaque loco furor Domini dicitur non perturbatio divinae substantiae, sed super peccatores male sibi conscios examinatio justae vindictae. Quamvis enim eum tranquillum in judicio videant, tamen quia feriendos se ab illo non dubitant, eum in suis motibus perturbatum putant. Sequitur: CAPUT VIII. IBID.---Et respiciens omnem arrogantem humilia. 10. Omnis arrogans aut poenitendo cognoscit culpam, aut pereundo percipit poenam.---Ac si dicat ut", + "candidate_score": 0.677078, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10397_sent_8_10", + "bdc_text": "Iudicandum dico de aliis . Nos in nostra re cauti simus pro ea cognitione , quam donaverit dominus . Pacem orare debemus omnes Angesichts der Kriegs vorbereitungen Schlimmes befürchtend ( vgl . oben Nr. 351 und S. 125 , 15-18 )", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1457", + "psc_text": "ei similis in legislatoribus. Sed is videlicet per infirmitatem carnis nostris obtutibus apparens, dum alios reprobat, alios vocat, mira judicia exhibuit, quae a nobis et cogitari possint, et comprehendi non possint. Ait 855 namque: In judicium ego in hunc mundum veni, ut qui non vident videant, et qui vident caeci fiant (Joan. IX, 39) . Et rursum: Confiteor tibi, Pater, Domine coeli et terrae, quia abscondisti haec a sapientibus et prudentibus, et revelasti ea parvulis (Matth. XI, 25) . In quibus nimirum judiciis Judaea repellitur, gentilitas aggregatur. Quod videlicet factum mirari possumus, sed perscrutari nullatenus valemus. Unde et bene nunc ab Eliu subditur: CAPUT III. VERS. 23.---Quis poterit scrutari vias ejus? aut quis audet ei dicere: Operatus es iniquitatem? 5. Judicia ejus scrutam, multo minus reprehendere non debemus.---Ac si dicat: Cujus perscrutari actio non potest, quo pacto reprehendi potest? Nemo enim bene judicat quod ignorat. Tanto ergo debemus sub ejus", + "candidate_score": 0.675111, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10397_sent_21_23", + "bdc_text": "hic videtur timere deum . Hactenus faveamus ei . HomoSiehe Anm. 2 .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2503", + "psc_text": "subditur: CAPUT VII [Rec. VII]. VERS. 19.---In oculis ejus quasi hamo capiet eum. 14. Diabolus Christum deglutire cupiens, quasi hamo captus est.---Notandum valde est quod Scripturae suae verba misericorditer temperans Deus, modo nos asperis incitationibus terret, modo blandis consolationibus refovet, et terrorem fomentis miscet, et fomenta terrori, ut dum circa nos utrumque mira magisterii arte temperatur, nec desperate inveniamur territi, nec incaute securi. Nam cum Behemoth astutas insidias, 1085 atque effrenatas vires multiplicibus sententiis indicasset, protinus unigeniti Filii sui Redemptoris nostri commendat adventum, et quo ab illo ordine Behemoth iste sit perimendus insinuat, ut quia cor nostrum narrata illius virtute perculerat, moerorem nostrum citius indicata ejus perditione relevaret. Igitur postquam dixit: Absorbebit fluvium, et non mirabitur, et habet fiduciam quod influat Jordanis in os ejus, ipsum illico dominicae incarnationis adventum annuntiat, dicens: In oculis ejus quasi hamo capiet eum. Quis nesciat quod in hamo esca ostenditur, aculeus occultatur? Esca enim", + "candidate_score": 0.663702, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10397_sent_20_22", + "bdc_text": "Vgl. noch Anm. 2 . hic videtur timere deum . Hactenus faveamus ei .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_165", + "psc_text": ". Ereptorum vero exsultatione cantatur: Domine Deus meus, clamavi ad te, et sanasti me; Domine, abstraxisti ab inferis animam meam, salvasti me a descendentibus in lacum (Psal. XXIX, 3) . [Vet. XI.] 31. Divini judicii turbo, qua non putat hora, ideoque nocte, eum opprimet.---Nocte opprimet eum tempestas. Quid hoc loco noctem, nisi absconditum tempus repentini exitus appellat? Tempestatis vero nomine, judicii turbinem designat. Quod etiam Psalmista testatur, dicens: Deus manifeste veniet, Deus noster, et non silebit; ignis in conspectu ejus ardebit, et in circuitu ejus tempestas valida (Psalm. XLIX, 3) . De qua tempestate etiam Sapientia per Salomonem dicit: Ego quoque in interitu vestro ridebo, et subsannabo, cum vobis quod timebatis advenerit, cum irruerit repentina calamitas, et interitus quasi tempestas ingruerit (Prov. I, 26) . Et quia ipsa venturi exitus ignorantia nox vocatur, nocte opprimet eum tempestas, id est turbo eum divini 570 judicii dum ignorat apprehendet. Hinc est namque", + "candidate_score": 0.653924, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10397_sent_20_22", + "bdc_text": "Vgl. noch Anm. 2 . hic videtur timere deum . Hactenus faveamus ei .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_982", + "psc_text": "contemplatione mentis sub quibusdam imaginibus solet. In diurna autem luce certius cernimus, in nocturna vero visione cunctanter videmus. Et quia sancti omnes quandiu in hac vita sunt divinae naturae secreta quasi sub quadam imaginatione conspiciunt, quia videlicet necdum sicut sunt ea manifestius contemplantur, bene Eliu, postquam dixit Deum nobis per somnium loqui, subdit: In visione nocturna. Nox quippe est vita praesens, in qua quandiu sumus, per hoc quod interna conspicimus, sub incerta imaginatione caligamus. Propheta namque ad videndum Dominum quadam se premi caligine sentiebat, dicens: Anima mea desideravit te in nocte (Isai. XXVI, 9) . Ac si diceret: In hac obscuritate vitae praesentis videre te appeto, sed adhuc infirmitatis nubilo circumscribor. David quoque hujus noctis caliginem vitans, claritatem veri luminis praestolatus ait: Mane astabo tibi, et videbo (Psal. V, 5) . Adhuc ergo in nocte minus se videre conspicit, qui ad videndum Deum futurum mane concupiscit. Quia vero, ut diximus,", + "candidate_score": 0.65136, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10397_sent_28_30", + "bdc_text": "Ut igitur soles , sis erga hunc Bullingerus . Saluta symmystas et adsis huic ita , ut videat nos vere invicem fratres esse prae eo , quod apud Lutheranos conspicitur . Argentorati , 24 .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1710", + "psc_text": "Nec negligenter audiendum est quod additur, Simul, quia nimirum astra matutina etiam cum vespertinis Redemptoris potentiam laudant, dum electi angeli etiam cum redemptis in mundi fine hominibus largitatem gratiae supernae glorificant. Ipse quippe ut nos ad laudem conditoris accenderent, hoc quod superius diximus, orta per carnem luce, clamaverunt: Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis (Luc. II, 14) . Simul ergo 910 laudant, quia redemptioni nostrae voces suae exultationis accommodant. Simul laudant; quia dum nos conspiciunt recipi, suum numerum gaudent repleri. Qui et fortasse ideo matutina astra memorantur, quia saepe ad exhortandos homines missi sunt; et dum venturum mane nuntiant, ab humanis cordibus praesentis vitae tenebras fugant. Sed ecce angeli divinam potentiam laudant, quia ipsa eos tantae claritatis visio dilatat. Nos autem qui redimimur, sed tamen corruptione adhuc carnis gravamur, donum quod percipimus, qua virtute laudamus? Quomodo enim valebit lingua dicere, quod non sufficit mens nostra", + "candidate_score": 0.651133, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10397_sent_17_19", + "bdc_text": "Quatenus igitur hi pacem quęsierint , officiosi in eos esse studebitis . PrincepsGemeint ist wohl Philipp von Hessen ( vgl. Nr. 368 ) , vielleicht auch , wie Simler ( Zürich ZB , Ms S 35 , 130 ) vermutet , Ulrich von Württemberg .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_34", + "psc_text": "Qui angeli summe concordes inter se confligere dicantur.---Sed inter haec libet inquirere si pax in sublimibus summa retinetur, quid est quod per angelum Danieli dicitur: Ego veni propter sermones tuos: princeps autem regni Persarum restitit mihi viginti et uno diebus; et ecce Michael, unus de principibus primis, venit in adjutorium mihi (Dan. X, 13) . Et paulo post: Nunc revertar ut praelier adversum principem Persarum. Cum enim egrederer, apparuit princeps Graecorum adveniens (Ibid., 20) . Quos itaque alios principes gentium, nisi angelos appellat, qui sibi resistere exeunti potuissent? Quae ergo esse pax in sublimibus potest, si inter ipsos quoque angelicos spiritus praeliandi certamen agitur, qui semper conspectui veritatis assistunt? Sed quia certa angelorum ministeria dispensandis singulis quibusque gentibus sunt praelata, cum subjectorum mores adversum se vicissim praepositorum spirituum opem merentur, ipsi qui praesunt spiritus contra se venire referuntur. Is namque angelus qui Danieli loquebatur captivis Israelitici populi in Perside constitutis", + "candidate_score": 0.647361, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10397_sent_25_27", + "bdc_text": "Verum hoc . De omnibus agetis cum eo gravius et candidius , ne quis id , quod in Luthero merito damnamus , in nobis notet , inaudita scilicet et incognita condemnariVgl . et wa oben S. 122 , 20-24 und 138 , 35-39 . .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1457", + "psc_text": "ei similis in legislatoribus. Sed is videlicet per infirmitatem carnis nostris obtutibus apparens, dum alios reprobat, alios vocat, mira judicia exhibuit, quae a nobis et cogitari possint, et comprehendi non possint. Ait 855 namque: In judicium ego in hunc mundum veni, ut qui non vident videant, et qui vident caeci fiant (Joan. IX, 39) . Et rursum: Confiteor tibi, Pater, Domine coeli et terrae, quia abscondisti haec a sapientibus et prudentibus, et revelasti ea parvulis (Matth. XI, 25) . In quibus nimirum judiciis Judaea repellitur, gentilitas aggregatur. Quod videlicet factum mirari possumus, sed perscrutari nullatenus valemus. Unde et bene nunc ab Eliu subditur: CAPUT III. VERS. 23.---Quis poterit scrutari vias ejus? aut quis audet ei dicere: Operatus es iniquitatem? 5. Judicia ejus scrutam, multo minus reprehendere non debemus.---Ac si dicat: Cujus perscrutari actio non potest, quo pacto reprehendi potest? Nemo enim bene judicat quod ignorat. Tanto ergo debemus sub ejus", + "candidate_score": 0.646451, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10397_sent_17_19", + "bdc_text": "Quatenus igitur hi pacem quęsierint , officiosi in eos esse studebitis . PrincepsGemeint ist wohl Philipp von Hessen ( vgl. Nr. 368 ) , vielleicht auch , wie Simler ( Zürich ZB , Ms S 35 , 130 ) vermutet , Ulrich von Württemberg .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_881", + "psc_text": "dubio ut is qui praeest serviat ad verbum. Cum is qui subest jussis obtemperat, oportet ut is qui praeest curam sollicitudinis ac pietatis impendat. Sicque fit ut dum studiose nunc servire nobis invicem per charitatem nitimur, quandoque cum vero Domino communi exsultatione dominemur. [Vet. XXIV.] Sed sunt nonnulli qui in eo quod officium praedicationis exhibent, aliis invident bonum quod habent, atque ideo jam veraciter non habent. Quibus recte per Jacobum dicitur: Quod si zelum amarum habetis inter vos, et contentiones sunt in cordibus vestris, non est ista sapientia desursum descendens, sed terrena, animalis, diabolica (Jac. III, 14) . Unde hic quoque cum dictum est: Si fructus ejus comedi absque pecunia, recte subjungitur: CAPUT XXIII. IBID.---Et animam agricolarum ejus afflixi. 54. Ecclesiarum rector sibi in praedicatione cooperantibus non invideat.---Agricolae quippe hujus terrae sunt hi qui, minori loco positi, quo valent zelo, quanto possunt opere, ad eruditionem sanctae Ecclesiae in praedicationis gratia", + "candidate_score": 0.636278, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10397_sent_17", + "bdc_text": "Quatenus igitur hi pacem quęsierint , officiosi in eos esse studebitis .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_984", + "psc_text": "in gloria, laetabuntur in cubilibus suis (Psal. CXLIX, 5) . Dicatur ergo, quod semel nobis loquitur Deus per somnium in visione nocturna, quando irruit sopor super homines, et dormiunt in lectulo, quia nimirum tunc secreta divinitatis agnoscimus, cum ab hujus mundi tumultuosa concupiscentia intra mentis nostrae cubilia segregamur. Quia vero, ut saepe jam diximus, aurem cordis tumultus saecularium negotiorum claudit, et quies secretae considerationis aperit, apte subjungit: VERS. 16.---Tunc aperit aures virorum, et erudiens eos instruit disciplina. 40. Qui ab exterioribus operibus cessant, ad compunctionem erudiuntur.---Cum enim ab exterioribus actionibus sopiuntur, aperta aure interni examinis causas audiunt. Qui dum subtiliter vel flagella publica, vel judicia occulta considerant, semetipsos afficere flendo non cessant. [Rec. XIII.] Unde bene dictum est. Et erudiens eos instruit disciplina, quia consideranti menti, et sese per poenitentiam laceranti, quasi quaedam plagae percussionis sunt lamenta compunctionis. Unde etiam Salomon recte vim percussionis utriusque conjungens ait: Livor vulneris abstergit", + "candidate_score": 0.631876, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10397_sent_10", + "bdc_text": "Pacem orare debemus omnes Angesichts der Kriegs vorbereitungen Schlimmes befürchtend ( vgl . oben Nr. 351 und S. 125 , 15-18 )", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2214", + "psc_text": "Quo enim plus terra fodiendo projicitur, eo pavimentum semper inferius demonstratur. Unde et nos si a nobis studiosius terrenas cogitationes ejicimus, quo apud nosmetipsos abscondamur, humilius invenimus. 54. De imminente judicii die S. Gregorii sententia. ---Ecce enim quia divini judicii dies imminet, quasi ipsa jam timoris ejus facies apparet; tantoque magis necesse est ut unusquisque illum terribilius timeat, quanto jam gloria majestatis ejus appropinquat. Quid ergo agendum est, quove fugiendum? Quo enim quis latere potest eum qui ubique est? Sed ecce petram ingredi, fossa humo occultari praecipimur, ut videlicet cordis nostri duritiam dirumpentes, eo iram invisibilem declinemus, quo ab amore rerum visibilium apud nosmetipsos in corde subtrahimur, ut cum pravae cogitationis terra ejicitur, mens apud semetipsam tanto tutius quanto et humilius abscondatur (Deut. XXIII, 12) . Hinc Israelitico populo per Moysen a Domino jubetur, ut cum egreditur ad requisita naturae, mittat paxillum in balteo, et fossa humo abscondat quae egesta", + "candidate_score": 0.629759, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10397_sent_10", + "bdc_text": "Pacem orare debemus omnes Angesichts der Kriegs vorbereitungen Schlimmes befürchtend ( vgl . oben Nr. 351 und S. 125 , 15-18 )", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2090", + "psc_text": "Linguam tuam adhaerere faciam palato tuo, et eris mutus, nec quasi vir objurgans, quia domus exasperans est (Ezech. III, 26) . 83. Aliquando pro doctoris et auditorum merito vel culpa, datur aut negatur. De accepto nemo extollatur. Spem comitetur timor.---Aliquando autem sermo praedicationis propter utrosque datur, aliquando propter utrosque subtrahitur. Propter utrosque enim datur, sicut divina voce Paulo apud Corinthios dicitur: Noli timere, sed loquere (Act. XVIII, 9) . Et paulo post: Quia populus multus est mihi in hac civitate (Ibid. 10) . Propter utrosque vero subtrahitur, sicut Heli sacerdos et pravam filiorum cognovit actionem, et dignam increpationis non exercuit vocem; cum profecto futurum esset ut in mortis supplicio et istos reatus flagitii, et illum silentii poena multaret (I Reg. III, 12, seq.) . Inter haec igitur cum vel pro quo sermo detur, vel propter quem subtrahatur, ignoramus, unum est salubre remedium, nec de his quae aliis magis accepimus, nosmetipsos", + "candidate_score": 0.623595, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10397_sent_29", + "bdc_text": "Saluta symmystas et adsis huic ita , ut videat nos vere invicem fratres esse prae eo , quod apud Lutheranos conspicitur .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_278", + "psc_text": "mundum similis, vitro mundo (Apoc. XXI, 18) . Quia enim sancti omnes summa in ea beatitudinis claritate fulgebunt, instructa auro dicitur. 78. In eorum vultu intimi animi sensus conspiciuntur.---Et quoniam ipsa eorum claritas vicissim sibi in alternis cordibus patet, et cum uniuscujusque vuitus attenditur, simul et conscientia penetratur, 594 hoc ipsum aurum vitro mundo simile esse memoratur. Ibi quippe uniuscujusque mentem ab alterius oculis, membrorum corpulentia non abscondet, sed patebit animus, patebit corporalibus oculis ipsa etiam corporis harmonia, sicque unusquisque tunc erit conspicabilis alteri, sicut nunc esse non potest conspicabilis sibi. [Vet. XXXII.] Nunc autem corda nostra quandiu in hac vita sumus, quia ab altero in alterum videri non possunt, non intra vitrea, sed intra lutea vascula concluduntur, cui scilicet luto per passionem mentis inhaerere Propheta formidabat, cum diceret: Eripe me de luto, ut non inhaeream (Psal. LXVIII, 15) . Quod nimirum habitaculum corporum Paulus domum terrestrem nominat, dicens: (Scimus", + "candidate_score": 0.620914, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10397_sent_31_33", + "bdc_text": "aprilis . M . Bucerus tuus . [ Adresse auf der Rückseite : ] Vere pio et docto Christi ministro Heylrycho Bullingero , fratri summe charo .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1927", + "psc_text": "Vadunt enim fulgura cum praedicatores miraculis coruscant et superna reverentia auditorum corda transfigunt. Revertentia vero dicunt, Adsumus, cum non sibi, sed Dei viribus tribuunt quidquid se fortiter egisse cognoscunt. Quid est ergo Deo dicere, Adsumus? Quoddam namque in hoc verbo obsequium declaratur. Revertentes itaque praedicatores sanctos dicere est, adsumus, illi laudem tribuere gratiae a quo se accepisse sentiunt victoriam pugnae, ne sibi tribuant quod operantur. Et ire quidem fulgura operando possunt, sed reverti superbiendo non possunt. 7. Id praestitit Petrus.---Videamus itaque fulgur vadens; claudo cuidam ait Petrus: Argentum et aurum non est mihi, quod autem habeo, hoc tibi do: In nomine Jesu Christi Nazareni surge et ambula. Et apprehensa ejus manu dextera allevavit eum, et protinus consolidatae sunt bases ejus et plantae, et exiliens stetit, et ambulabat (Act. III, 6) . Sed cum de hoc facto Judaeorum fuisset turba commota, videamus nunc fulgur rediens, quod ait: Viri Israelitae, quid admiramini", + "candidate_score": 0.618993, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 11, + "cf_id": "cf016", + "work_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-officiis-ministrorum", + "max_score": 0.701477, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10397_sent_7_9", + "bdc_text": "Ex ore tuo te iudicoLk 19 , 22 . Iudicandum dico de aliis . Nos in nostra re cauti simus pro ea cognitione , quam donaverit dominus .", + "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-officiis-ministrorum_window_271", + "psc_text": "spiritus gladio penetrare non solum uteri, sed etiam animae et mentis viscera: justitiae quoque, ut quae suum necaverat, alienum non tolleret; sed vera mater reciperet suum. Denique etiam Scriptura hoc pronuntiavit: Audivit, inquit, omnis Israel hoc judicium, quod judicavit rex: et timuerunt a facie regis, eo quod intellectus Dei in eo esset, ut faceret justitiam (III Reg. III, 28) . Denique et ipse Salomon ita poposcit sapientiam, ut daretur sibi cor prudens audire et judicare cum justitia (Ibid., 9). CAPUT IX. Quamvis individuae sint justitia atque prudentia, vulgi tamen cardinales virtutes distinguentis ingenio serviendum esse. 48. Liquet igitur etiam secundum scripturam divinam, quae antiquior est, sapientiam sine justitia esse non posse; quia ubi una earum virtutum, ibi utraque est. Daniel quoque 82 quam sapienter alta interrogatione fraudulentae accusationis deprehendit mendacium, ut calumniatorum sibi responsio non conveniret! Prudentiae igitur fuit vocis suae testimonio reos prodere: justitiae quoque, nocentes supplicio dare, innocentem", + "candidate_score": 0.701477, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10397_sent_17", + "bdc_text": "Quatenus igitur hi pacem quęsierint , officiosi in eos esse studebitis .", + "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-officiis-ministrorum_window_27", + "psc_text": "sanam doctrinam (Tit. II, 1) . Et alibi: Decebat autem eum per quem omnia, et propter quem omnia, multis filiis in gloriam adductis, ducem salutis eorum per passionem consummari (Hebr. II, 10) . 31. Numquid prior Panaetius, numquid Aristoteles, qui et ipse disputavit de Officio, quam David; cum et ipse Pythagoras, qui legitur Socrate antiquior, prophetam secutus David (Psal. XXXVIII, 2 et seq.), legem silentii dederit suis? Sed ille ut per quinquennium discipulis usum inhiberet loquendi: David autem non ut naturae munus imminueret; sed ut custodiam proferendi sermonis doceret. Et Pythagoras quidem ut non loquendo loqui doceret, David ut loquendo magis disceremus loqui. Quomodo enim sine exercitio doctrina, aut sine usu profectus? 32. Qui disciplinam bellicam vult assequi, quotidie exercetur armis, et tamquam in procinctu positus praeludit praelium, et velut coram posito praetendit hoste: atque ad peritiam viresque jaculandi, vel suos explorat lacertos, vel adversariorum declinat ictus, et vigilanti exit", + "candidate_score": 0.634231, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 12, + "cf_id": "cf016", + "work_id": "stoa0022.stoa039.opp-lat1", + "max_score": 0.700147, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10397_sent_7_9", + "bdc_text": "Ex ore tuo te iudicoLk 19 , 22 . Iudicandum dico de aliis . Nos in nostra re cauti simus pro ea cognitione , quam donaverit dominus .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa039.opp-lat1_window_195", + "psc_text": "uero consideremus diligentius quid sit quod ait quia dixit dominus deus recogitans: non adiciam maiediceremaledicere terram propter opera hominum, quia permanet cor hominis diligenter super mala aiuuentate. non ergo adhuc addet percutere omnem carnem, sicut fecit, omnibus diebus terrae. etsi uindicauerat in hominum genus, tamen cognouerat quia uindicta legis ad timorem proficit et cognitionem doctrinae magis quam ad naturae c commutationem, quae comgi in aliquibus potest, in omnibus mutari non potest. uiudicauituindicauit ergo dominus ut timeremus, pepercit ut reseruaremur, et uindicauit semel ad exemplum timonstimoris, pepercit m reliquum, ne dominaretur semper amaritudo peccati, simul quia si quis peccata cupiat frequentius uindicare, asper magis quam censorius habetur. ideoque dicit deus: non adiciammaledicereterrae propter opera hominum, D id est quia pietatem suam circa uniuersitatem hominum uoluit declarare et tamen securitatem et neglegentiam quandam mentibus humanis adferre non debuit, in paucos uiudicatuindicat, plures reseruat. deinde cum dicit: non adictamadiciam, ostendit quod ableuet magis", + "candidate_score": 0.700147, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10397_sent_9", + "bdc_text": "Nos in nostra re cauti simus pro ea cognitione , quam donaverit dominus .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa039.opp-lat1_window_195", + "psc_text": "uero consideremus diligentius quid sit quod ait quia dixit dominus deus recogitans: non adiciam maiediceremaledicere terram propter opera hominum, quia permanet cor hominis diligenter super mala aiuuentate. non ergo adhuc addet percutere omnem carnem, sicut fecit, omnibus diebus terrae. etsi uindicauerat in hominum genus, tamen cognouerat quia uindicta legis ad timorem proficit et cognitionem doctrinae magis quam ad naturae c commutationem, quae comgi in aliquibus potest, in omnibus mutari non potest. uiudicauituindicauit ergo dominus ut timeremus, pepercit ut reseruaremur, et uindicauit semel ad exemplum timonstimoris, pepercit m reliquum, ne dominaretur semper amaritudo peccati, simul quia si quis peccata cupiat frequentius uindicare, asper magis quam censorius habetur. ideoque dicit deus: non adiciammaledicereterrae propter opera hominum, D id est quia pietatem suam circa uniuersitatem hominum uoluit declarare et tamen securitatem et neglegentiam quandam mentibus humanis adferre non debuit, in paucos uiudicatuindicat, plures reseruat. deinde cum dicit: non adictamadiciam, ostendit quod ableuet magis", + "candidate_score": 0.669003, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10397_sent_4", + "bdc_text": "Lening war ebenfalls gebildet und dazu ein Zwinglianer , was die Bemerkungen Z. 10 verständlich macht . accipe pro tua pietate et illa rara humanitate .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa039.opp-lat1_window_194", + "psc_text": "10 deo M α dno cet. 11 puto admonuerit... fecerit 12 requiratur DJV 14 postulari P (ri ex re) CM 16 gratia P (i er