diff --git "a/11/11185.json" "b/11/11185.json" new file mode 100644--- /dev/null +++ "b/11/11185.json" @@ -0,0 +1,1346 @@ +{ + "letter_id": "11185", + "bd_url": "https://www.bullinger-digital.ch/letter/11185", + "dominant_topic": 0, + "topic_dist": [ + 0.068268, + 0.056321, + 0.044494, + 0.045555, + 0.04642, + 0.047962, + 0.056647, + 0.050215, + 0.045129, + 0.049087, + 0.052854, + 0.055729, + 0.044843, + 0.067339, + 0.052886, + 0.042164, + 0.046687, + 0.039625, + 0.04028, + 0.047497 + ], + "citations": [ + { + "rank": 1, + "cf_id": "cf041", + "work_id": "069_Sozomenus_-Socrates_-Theodoretus_-Cassiodorus-Vivariensis_Historia-tripartita", + "max_score": 0.681304, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11185_sent_3_5", + "bdc_text": "Ego vero nihil aliud habeo , quod scribam , nisi quod de HebręoMichael Adam , ein jüdischer Konvertit aus Krakau , gest. nach 1549 , kam im Juli 1538 aus Straßburg über Konstanz in Pellikans Haus . Da seine Berufung an die von Zwick in Konstanz geplante Schule scheiterte , blieb er in Zürich , unterstützte Pelli kan bei seinen Talmudstudien und half Jud bei der Revision der deutschen Bibel. 1539 heiratete er eine Zürcherin ; er soll auch das Bürgerrecht erhalten haben , im Bürgerbuch fehlt jedoch sein Name. 1540 besuchte er Paul Fagius in Isny , mit dem er schon länger bekannt war ;", + "psc_chunk_id": "069_Sozomenus_-Socrates_-Theodoretus_-Cassiodorus-Vivariensis_Historia-tripartita_window_1064", + "psc_text": "perceperunt quia Judaismo in Christianitatem mutato, illa subtilia et figurativa legis Mosaicae quieverunt, quod hincapparet. Judaizare namque nulla gens Christiana praecepit; e diverso autem etiam Apostolus contradixit, non solum circumcisionem prohibens, sed etiam de festivitatibus contentiones abjiciendas monens. Scribens enim ad Galatas ait: Dicite mihi, qui sub lege vultis esse, legem non audistis (Galat. IV, 21) ? Et hinc pauca loquens, servum ostendit populum Judaeorum, et in libertatem vocatos qui accedunt ad Christum. Monet etiam nullatenus observandos dies, et menses, et annos. Colossensibus autem scribens, magna voce clamabat, umbram fuisse observationes antiquas. Quapropter, inquit, nullus vos judicet in cibo, aut in potu, aut in parte festivitatis, aut in initio mensis, aut in sabbato, quae sunt umbra futuri (Coloss. II, 16) . Et ad Hebraeos idem apostolus dicit: Mutato enim sacerdotio, necessario legis mutatio fuit (Heb. VII, 12) . Igitur nec Apostolus, nec Evangelia accedentibus ad praedicationem jugum servitutis imposuerunt, sed", + "candidate_score": 0.681304, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11185_sent_4", + "bdc_text": "Da seine Berufung an die von Zwick in Konstanz geplante Schule scheiterte , blieb er in Zürich , unterstützte Pelli kan bei seinen Talmudstudien und half Jud bei der Revision der deutschen Bibel. 1539 heiratete er eine Zürcherin ;", + "psc_chunk_id": "069_Sozomenus_-Socrates_-Theodoretus_-Cassiodorus-Vivariensis_Historia-tripartita_window_1112", + "psc_text": "Joannem degentem cum Basilio, tunc a Meletio factum diaconum, et postea Caesareae Cappadociae praesulem constitutum, Zeno episcopus ab Hierosolymis revertens, lectorem in ecclesia Antiochena constituit. In quo adhuc officio positus librum edidit contra Judaeos. Post paucum vero tempus etiam diaconatum a Meletio promerens, de Sacerdotio alium fecit librum, aliosque plurimos explanavit. Postea vero, Meletio in Constantinopolitana urbe defuncto, recedens Joannes a Meletianis, et neque Paulino communicans, tribus annis continue sub quiete degebat. Postea vero, Paulino moriente, ab Evagrio ejus successore presbyter ordinatur. Ante episcopatum itaque hoc modo conversatus est. Fuit enim vir, ut aiunt, propter zelum castitatis severior, et amplius quam habebat a juventute sua, furori magis quam reverentiae se praebebat, et propter vitae rectitudinem incautus prospicere de futuris; propter simplicitatem vero, oris libertate profusus, apud colloquentes non mediocriter utebatur; docendo praecipuus erat, utilis ad corrigendos audientium mores; in confabulatione vero arrogans a nescientibus putabatur. Cum ergo talis moribus esset,", + "candidate_score": 0.672754, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11185_sent_4_6", + "bdc_text": "Da seine Berufung an die von Zwick in Konstanz geplante Schule scheiterte , blieb er in Zürich , unterstützte Pelli kan bei seinen Talmudstudien und half Jud bei der Revision der deutschen Bibel. 1539 heiratete er eine Zürcherin ; er soll auch das Bürgerrecht erhalten haben , im Bürgerbuch fehlt jedoch sein Name. 1540 besuchte er Paul Fagius in Isny , mit dem er schon länger bekannt war ; mit ihm gab er 1543/44 in Konstanz eine jüdisch-deutsche Übersetzung von Teilen der hebräischen Bibel heraus .", + "psc_chunk_id": "069_Sozomenus_-Socrates_-Theodoretus_-Cassiodorus-Vivariensis_Historia-tripartita_window_1112", + "psc_text": "Joannem degentem cum Basilio, tunc a Meletio factum diaconum, et postea Caesareae Cappadociae praesulem constitutum, Zeno episcopus ab Hierosolymis revertens, lectorem in ecclesia Antiochena constituit. In quo adhuc officio positus librum edidit contra Judaeos. Post paucum vero tempus etiam diaconatum a Meletio promerens, de Sacerdotio alium fecit librum, aliosque plurimos explanavit. Postea vero, Meletio in Constantinopolitana urbe defuncto, recedens Joannes a Meletianis, et neque Paulino communicans, tribus annis continue sub quiete degebat. Postea vero, Paulino moriente, ab Evagrio ejus successore presbyter ordinatur. Ante episcopatum itaque hoc modo conversatus est. Fuit enim vir, ut aiunt, propter zelum castitatis severior, et amplius quam habebat a juventute sua, furori magis quam reverentiae se praebebat, et propter vitae rectitudinem incautus prospicere de futuris; propter simplicitatem vero, oris libertate profusus, apud colloquentes non mediocriter utebatur; docendo praecipuus erat, utilis ad corrigendos audientium mores; in confabulatione vero arrogans a nescientibus putabatur. Cum ergo talis moribus esset,", + "candidate_score": 0.668895, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11185_sent_4", + "bdc_text": "Da seine Berufung an die von Zwick in Konstanz geplante Schule scheiterte , blieb er in Zürich , unterstützte Pelli kan bei seinen Talmudstudien und half Jud bei der Revision der deutschen Bibel. 1539 heiratete er eine Zürcherin ;", + "psc_chunk_id": "069_Sozomenus_-Socrates_-Theodoretus_-Cassiodorus-Vivariensis_Historia-tripartita_window_1111", + "psc_text": "elegit quietem. Et hoc fecit aemulatus Evagrium, quoniam et ipse dum iisdem studiis esset usus, quietam magis secutus est vitam. Mox ergo mutato schemate pariter et incessu, divinis lectionibus incumbebat, et frequentius ad sanctam concurrebat ecclesiam. Haec agens persuasit etiam Theodoro et Maximo, qui fuerant condiscipuli ejus apud sophistam Libanium, ut pomposam relinquerent vitam, et simplicem sequerentur. Quorum Theodorus postea episcopus Mopsuestenae ordinatur Ecclesiae, Maximus autem Seleuciae Isauriae. Tunc itaque isti fiunt discipuli in lectione divina Diodori atque Carterii, qui eodem tempore sacris monasteriis praesidebant. Sed Diodorus postea Tarsi ordinatus episcopus, multos conscripsit libros, sacras ad litteram intuens Scripturas. Porro Joannem degentem cum Basilio, tunc a Meletio factum diaconum, et postea Caesareae Cappadociae praesulem constitutum, Zeno episcopus ab Hierosolymis revertens, lectorem in ecclesia Antiochena constituit. In quo adhuc officio positus librum edidit contra Judaeos. Post paucum vero tempus etiam diaconatum a Meletio promerens, de Sacerdotio alium fecit librum, aliosque plurimos", + "candidate_score": 0.656351, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11185_sent_4", + "bdc_text": "Da seine Berufung an die von Zwick in Konstanz geplante Schule scheiterte , blieb er in Zürich , unterstützte Pelli kan bei seinen Talmudstudien und half Jud bei der Revision der deutschen Bibel. 1539 heiratete er eine Zürcherin ;", + "psc_chunk_id": "069_Sozomenus_-Socrates_-Theodoretus_-Cassiodorus-Vivariensis_Historia-tripartita_window_822", + "psc_text": "Tyanis ab Eusebio episcopo Caesareae Cappadociae, Athanasio Ancyrae, Pelagio Laodiciae, Zenone Tarsi, Paulo Emeseno, Ostresio Melitinense, et Gregorio Nazianzeno, aliisque multis, qui verbum consubstantialitatis servandum esse apud Antiochiam Joviano imperante decreverant. Releguntur ibi Liberii et Occidentalium litterae sacerdotum. Quamobrem gaudio repleti scripserunt universis Ecclesiis ut legerent decreta episcoporum apud Asiam celebrata, et Liberii litteras, Italorumque, Afrorum, atque Gallicanorum, nec non Siculorum. Detulerant enim horum litteras legati de Lampsaco destinati, ut considerarent omnium numerum sibimet concordantium. Plurima namque multitudo concilium Ariminense vincebat; pariterque scripserunt, ut in Tarsum Ciliciae convenirent certa die; et illi quidem hoc modo alterutros invitabant. Cumque synodus pararetur in Tarsum, convenientes in Antiochia Cariae, quasi 34 Asiani pontifices studium quidem concordiae ecclesiasticae collaudabant, consubstantialitatis vero nomen respuentes, fidem in Antiochia et Seleucia prolatam roborare nitebantur, 314 tanquam Luciani martyris existentem, et multorum sudoribus a progenitoribus suis approbatam. Verum imperator studio Eudoxii synodum in Cilicia celebrari prohibuit. SOZOMEN., lib.", + "candidate_score": 0.656261, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11185_sent_5", + "bdc_text": "er soll auch das Bürgerrecht erhalten haben , im Bürgerbuch fehlt jedoch sein Name. 1540 besuchte er Paul Fagius in Isny , mit dem er schon länger bekannt war ;", + "psc_chunk_id": "069_Sozomenus_-Socrates_-Theodoretus_-Cassiodorus-Vivariensis_Historia-tripartita_window_359", + "psc_text": "Alter autem interrogatus, dixit illum famosissimum Ischyram tunc aegrotasse, et in cella jacuisse; ut ex hoc appareat nihil gestum ex omnibus sacramentis, eo quod et catechumeni intus fuissent, et Ischyras [ ms. Santheod et ed. V., Squiras] non adesset, sed jaceret aegrotus. Is namque malignissimus Ischyras mentitus, eo quod Athanasius quosdam sacros incendisset libros, illo tempore aegrotasse declaratus est quando Macarius ibi fuit. Unde etiam ex hoc calumniator apparuit. Denique pro hujusmodi calumniae mercede dederunt Ischyrae nomen episcopi, qui neque presbyter fuerat aliquando. Duo namque presbyteri qui cum Meletio aliquando degebant, et postea a beato Alexandro episcopo civitatis Alexandrinae suscepti sunt et cum Athanasio constituti, testati sunt nunquam illum presbyterum fuisse Meletii, neque habuisse Meletium in Mareote ecclesiam vel ministrum; et qui penitus neque presbyter fuerat, nunc eum velut episcopum produxerunt, ut eo nomine in suis calumniis terrere viderentur auditores. Lectae sunt enim et litterae consacerdotis nostri Marcelli, et inventa", + "candidate_score": 0.621934, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 2, + "cf_id": "cf011", + "work_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3", + "max_score": 0.680667, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11185_sent_5_7", + "bdc_text": "er soll auch das Bürgerrecht erhalten haben , im Bürgerbuch fehlt jedoch sein Name. 1540 besuchte er Paul Fagius in Isny , mit dem er schon länger bekannt war ; mit ihm gab er 1543/44 in Konstanz eine jüdisch-deutsche Übersetzung von Teilen der hebräischen Bibel heraus . In Zürich erschienen 1545/46 zwei von ihm aus dem Hebräischen ins Jüdisch-Deutsche übersetzte Werke ( BZD C 352f). 1548 teilt John Burcher aus Straßburg Bullinger mit , daß Adam geliehenes Geld verspielt habe ( s.", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_12", + "psc_text": "Ebenso ist vielleicht im Text zu Ps 144,14a–16b das am Rand braun geschriebene ἀμείβων, das den Ausdruck πόλιν ἐκ πόλεως ergänzen soll, keine korrigierende eigene Erfindung. Dagegen wieder muss der Autor von P2 keine besondere Vorlage benutzt haben, wenn er an einer Stelle im Text zu Ps 136,1b–2 die Formulierung ändert: aus ἀπεκλαίοντο τῆς ἑαυτῶν πατρίδος ὡς ἂν θεοῦ πόλεως μεμνημένοι macht er ἀπεκλαίοντο τῆς ἑαυτῶν πατρίδος τὴν ἐρήμωσιν ὡς ἂν θεοῦ πόλεως μεμνημένοι. Er erwartete zu ἀπεκλαίοντο einen Akkusativ, den er sich mit τὴν ἐρήμωσιν ausdachte, und sah nicht, dass τῆς ἑαυτῶν πατρίδος zum folgenden Partizip μεμνημένοι gehört. Das Verhältnis des Textes in A und P ist im großen und ganzen einfach und sicher zu bestimmen; einige Details müssen im Unklaren bleiben. Auf die gemeinsamen fenestrae habe ich bereits hingewiesen. Darüber hinaus fehlte im Hyparchetyp in der Kommentierung zu Ps 104 eine längere Passage; sie kann mit der Sekundärüberlieferung", + "candidate_score": 0.680667, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11185_sent_5_7", + "bdc_text": "er soll auch das Bürgerrecht erhalten haben , im Bürgerbuch fehlt jedoch sein Name. 1540 besuchte er Paul Fagius in Isny , mit dem er schon länger bekannt war ; mit ihm gab er 1543/44 in Konstanz eine jüdisch-deutsche Übersetzung von Teilen der hebräischen Bibel heraus . In Zürich erschienen 1545/46 zwei von ihm aus dem Hebräischen ins Jüdisch-Deutsche übersetzte Werke ( BZD C 352f). 1548 teilt John Burcher aus Straßburg Bullinger mit , daß Adam geliehenes Geld verspielt habe ( s.", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_16", + "psc_text": "In den Fragmenten zu Ps 118,132ab λαμβάνουσιν und zu Ps 144,13a–13ab ὠβέλισται ist die fenestra umgekehrt nur in P zu sehen. (Im Fragment zu Ps 144,21a–c, wo ich προφητείαν eingefügt habe, hat P entweder das Fenster oder das Wort übersehen.) Weitere Beobachtungen bestätigen, dass A nicht Vorlage für P war. Während singuläre Formulierungen wie δηλοῖ δὲ οὕτω καὶ ἄλλος zu Beginn des Fragmentes zu Ps 123,3b–5 dem Autor der Handschrift A zueigen und dem von P unbekannt waren, gehen andere Abweichungen nicht auf Überlegungen von A zurück, sondern sind Fehler, die P vermieden hat. Dazu gehört beispielsweise der das Fragment zu Ps 122,1a–c beschließende, in A ausgefallene Halbsatz ἀπὸ δὲ τοῦ κάτω βλέπειν βλαβήσεται, oder ein Augensprung wie ὡς θεοῦ λαόν im Fragment zu Ps 101,11b–12b oder καὶ δοξολογεῖν im Fragment zu Ps 102,1ab oder ἢ κατὰ τὸν Θεοδοτίονα – τοῦ θεοῦ Ἰακώβ im Fragment zu Ps 113,7a–8b oder τυγχάνει,", + "candidate_score": 0.673756, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11185_sent_5_7", + "bdc_text": "er soll auch das Bürgerrecht erhalten haben , im Bürgerbuch fehlt jedoch sein Name. 1540 besuchte er Paul Fagius in Isny , mit dem er schon länger bekannt war ; mit ihm gab er 1543/44 in Konstanz eine jüdisch-deutsche Übersetzung von Teilen der hebräischen Bibel heraus . In Zürich erschienen 1545/46 zwei von ihm aus dem Hebräischen ins Jüdisch-Deutsche übersetzte Werke ( BZD C 352f). 1548 teilt John Burcher aus Straßburg Bullinger mit , daß Adam geliehenes Geld verspielt habe ( s.", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_84", + "psc_text": "zu sehr mit Fragen der Authentizität behaftet, als dass sie als Fragmente angesehen werden dürften. Zum anderen und vor allem ist das Werk der Expositiones in psalmos bis heute noch gar nicht identifiziert. Die von Migne nachgedruckte Mauriner EditionBernard de Montfaucon, Athanasii opera omnia I 2 (Paris 1698) 1009–1239. stellt eine Kompilation mit anderen Quellen dar. Auch was als sogenannte „Athanasius-Serie“ im Codex Vaticanus 754 zu lesen ist, dürfte nicht das ursprüngliche Werk sein. Im übrigen ergibt sich aus der syrischen Übersetzung aus dem Ende des siebten Jahrhunderts,Die syrische Version ist ediert und ins Englische übersetzt von Robert W. Thomson, Athanasiana syriaca. Part IV = Corpus Scriptorum Christianorum Orientalium 167–168 (Louvain 1977). dass der Text ihrer Vorlage mit dem uns vorliegenden Pseudo-Athanasius nicht kongruent ist. Die Untersuchung dieses Pseudo-Athanasius auf eusebisches Gut hin, um es einmal in einer Testimoniensammlung mitzuteilen, muss besonders behutsam vorgenommen werden und kann erst in Angriff", + "candidate_score": 0.667642, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11185_sent_5_7", + "bdc_text": "er soll auch das Bürgerrecht erhalten haben , im Bürgerbuch fehlt jedoch sein Name. 1540 besuchte er Paul Fagius in Isny , mit dem er schon länger bekannt war ; mit ihm gab er 1543/44 in Konstanz eine jüdisch-deutsche Übersetzung von Teilen der hebräischen Bibel heraus . In Zürich erschienen 1545/46 zwei von ihm aus dem Hebräischen ins Jüdisch-Deutsche übersetzte Werke ( BZD C 352f). 1548 teilt John Burcher aus Straßburg Bullinger mit , daß Adam geliehenes Geld verspielt habe ( s.", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_25", + "psc_text": "1987) 351–378. und die lückenhafte Direktüberlieferung des sogenannten Commentarius magnus (CPG 6554) von Hesychius kann mit ihr weitgehend ersetzt werden. Von Eusebius enthält sie keine neuen Bruchstücke. Die Eklogen bewahren den Text der Palästinischen Katene, soweit sie ihn übernommen haben, stehen aber nicht in der Tradition des Hyparchetyps der Hauptzeugen. Sie teilen nicht deren fenestrae. Neben der großen offenen Stelle im Kommentar zu Ps 104 lassen sich jedoch nur wenige der kleineren füllen, wie im Kommentar zu Ps 101,25b, da in C durch die Epitomierung sehr viel Material entfallen ist. Vor allem aber beendet C die Rezeption der Palästinischen Katene und damit auch die Wiedergabe von Fragmenten des Eusebius mit dem Schluß von Ps 118. Ab Ps 119 bis Ende wird ausschließlich gekürzter, aber immer noch reichlich viel Chrysostomus geboten. Wahrscheinlich steht damit in Zusammenhang, dass auch Hesychs Kommentar mit Ps 118 endete. Man möchte fast meinen, dass dadurch der", + "candidate_score": 0.666808, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11185_sent_5_7", + "bdc_text": "er soll auch das Bürgerrecht erhalten haben , im Bürgerbuch fehlt jedoch sein Name. 1540 besuchte er Paul Fagius in Isny , mit dem er schon länger bekannt war ; mit ihm gab er 1543/44 in Konstanz eine jüdisch-deutsche Übersetzung von Teilen der hebräischen Bibel heraus . In Zürich erschienen 1545/46 zwei von ihm aus dem Hebräischen ins Jüdisch-Deutsche übersetzte Werke ( BZD C 352f). 1548 teilt John Burcher aus Straßburg Bullinger mit , daß Adam geliehenes Geld verspielt habe ( s.", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_128", + "psc_text": "in der Vita Constantini ebenfalls die eher seltene Umschreibung τὸ χρεὼν ἐπιστάν gebraucht (I 7,2 = 18,10 Winkelmann). Ps 146,7ab Das zweite Fragment zu diesem Lemma findet sich bei Niketas in unmittelbarer Fortführung seiner Wiedergabe des vorausgehenden Stückes und gibt so vielleicht die originale Plazierung wieder. Vokabular und Stil zeigen die Art Eusebs. Seine Verfasserschaft tut sich im letzten Satz zweifelsfrei kund. Die Formulierung τῷ θεῷ τῷ παρ’ Ἑβραίοις μόνοις τὸ παλαιὸν γνωριζομένῳ entspricht der Aussage τῆς Ἰουδαϊκῆς χώρας, καθ’ ἣν μόνην γνωρίζεσθαι ἐνομίζετο τὸ παλαιὸν ὁ θεός im Jesajas–Kommentar (II 19 = 259,25 Ziegler). Ps 146,8a–9b Das erste Stück zu diesem Lemma, das als Nr. 10 gezählte Fragment, ist in N unmittelbar an die vorausgehende Nr. 9 angehängt. Auf eusebische Verfasserschaft weisen die Ausdrücke ἀθρόως ἀφανῆ (vgl. De laudibus Constantini 7,11,2 = 215,11 Heikel) und die Explikation von περιβάλλοντι τὸν οὐρανόν in Vers 8a durch τοσοῦτος οὐρανός im Jesajas-Kommentar", + "candidate_score": 0.666347, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11185_sent_5_7", + "bdc_text": "er soll auch das Bürgerrecht erhalten haben , im Bürgerbuch fehlt jedoch sein Name. 1540 besuchte er Paul Fagius in Isny , mit dem er schon länger bekannt war ; mit ihm gab er 1543/44 in Konstanz eine jüdisch-deutsche Übersetzung von Teilen der hebräischen Bibel heraus . In Zürich erschienen 1545/46 zwei von ihm aus dem Hebräischen ins Jüdisch-Deutsche übersetzte Werke ( BZD C 352f). 1548 teilt John Burcher aus Straßburg Bullinger mit , daß Adam geliehenes Geld verspielt habe ( s.", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_28", + "psc_text": "Missgeschick. Ebenso kann die Zuordnung der Textstücke zu den Lemmata in C von den Hauptzeugen abweichen, zum Beispiel die Nr. 4 und 5 zu Ps 117. Neben der Epitomierung wird in C keine systematische Bearbeitung vorgenommen. Paraphrastische Verdrängungen des ursprünglichen Wortlauts wie gegen Ende des Fragmentes zu Ps 103,25a–26b sind selten. (Ca) Parisinus gr. 139 (10. Jh.) Der seit dem Jahr 1622 in Paris befindliche und wegen seiner prachtvollen Miniaturen als Psautier de Paris berühmt gewordene Codex aus dem zehnten JahrhundertZum Codex vgl. Vanderschelden (wie Anm. 9) 40–44. teilt mit der übrigen Katenenüberlieferung die unangenehme Eigenschaft der Unzuverlässigkeit in den Namensangaben. Zum Beispiel ist die Theodoret-Passage zu Ps 103,2b (PG 80, 1696A) τὴν τῆς δημιουργίας εὐκολίαν – μόνῳ χρησάμενος, die Pitra in seinen Analecta als einen Origenes zu Ps 103,2 bringt und Migne als Chrysostomus spurius zu Ps 103 (PG 55, 647) druckt, in Ca als ein Text von Apolinarius", + "candidate_score": 0.666032, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11185_sent_5_7", + "bdc_text": "er soll auch das Bürgerrecht erhalten haben , im Bürgerbuch fehlt jedoch sein Name. 1540 besuchte er Paul Fagius in Isny , mit dem er schon länger bekannt war ; mit ihm gab er 1543/44 in Konstanz eine jüdisch-deutsche Übersetzung von Teilen der hebräischen Bibel heraus . In Zürich erschienen 1545/46 zwei von ihm aus dem Hebräischen ins Jüdisch-Deutsche übersetzte Werke ( BZD C 352f). 1548 teilt John Burcher aus Straßburg Bullinger mit , daß Adam geliehenes Geld verspielt habe ( s.", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_29", + "psc_text": "Namensangaben. Zum Beispiel ist die Theodoret-Passage zu Ps 103,2b (PG 80, 1696A) τὴν τῆς δημιουργίας εὐκολίαν – μόνῳ χρησάμενος, die Pitra in seinen Analecta als einen Origenes zu Ps 103,2 bringt und Migne als Chrysostomus spurius zu Ps 103 (PG 55, 647) druckt, in Ca als ein Text von Apolinarius wiedergegeben. Glücklicherweise sind solche Verwirrungen nicht die Regel. Malingrey scheint in ihrer Edition der Chrysostomus-Fragmente den Angaben durchgängig vertraut zu haben, und für die bevorstehende Edition des Hesychius dürfte sich der Parisinus ähnlich bewähren. Bietet aber Ca einen Eintrag unter dem Namen des Eusebius, ist immer Vorsicht geboten. So ist der in den Hauptzeugen anonyme Eintrag zu Ps 103,1bc zwar wohl richtig dem Kommentator aus Cäsarea zugeordnet, wenn aber kurz darauf, noch auf derselben Seite, wiederum ein Eusebius, diesmal zu Vers 2a, angekündigt wird, handelt es sich um einen Didymus, jedenfalls nach den Entscheidungen von Mühlenberg (Fragment 990 = 236,10–13).", + "candidate_score": 0.663003, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11185_sent_9", + "bdc_text": "Basel StA , Ratsbücher O 8 , 122v. ) .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_139", + "psc_text": "drucken: Alcune note di letteratura patristica, in: Opere minori II = Studi e testi 77 (1937) 61–66. Die Fragmente aus der Palästinischen Katene zu Ps 118 sind enthalten in Marguerite Harl (avec la collaboration de Gilles Dorival), La Chaîne Palestinienne sur le Psaume 118. Tome I. Introduction, texte grec critique et traduction = SC 189 (Paris 1972) Tome II. Catalogue des fragments, notes et indices = SC 190 (Paris 1972). Die Fragmente zu den Gradualpsalmen sind enthalten in Carmelo Curti, La catena palestinese sui Salmi graduali (Catania 2003). Einige parallele Passagen zur Psalmenkatene des Niketas sind wiedergegeben im achten Band von John Anthony Cramer, Catenae Graecorum Patrum in Novum Testamentum I–VIII (Oxford 1838–1844 = Hildesheim 1967). Die komplizierte Überlieferung ist durch mehrere wichtige Vorarbeiten, auf deren Ergebnisse ich mich stütze, weitgehend erhellt worden: Georg Karo / Hans Lietzmann, Catenarum Graecarum Catalogus (Göttingen 1902). Robert Devreesse, Les anciens commentateurs grecs des", + "candidate_score": 0.637402, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11185_sent_11_13", + "bdc_text": "vgl . Blarer BW III 136 ) . - Lit. : Christoph Zürcher , Konrad Pellikans Wirken in Zürich 1526-1556 , Zürich 1975 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_22", + "psc_text": "origeneische Tradition und ist einem Auszug aus Chrysostomus unmittelbar angehängt: Οὐκ ἀγνοητέον δέ, ὡς Ὠριγένης καὶ Εὐσέβιος ὁ Καισαρεὺς καὶ Δίδυμος καὶ ἕτεροί τινες πολλοὺς εἶναι βούλονται τοὺς οὐρανοὺς ἐκ τῆς προκειμένης λέξεως καὶ ἐκ τοῦ τὸν ἀπόστολον Παῦλον ἕως τρίτου οὐρανοῦ ἁρπαγῆναι. βούλονται δὲ καὶ λογικοὺς εἶναι τοὺς ἀστέρας καὶ τὰ ὕδατα τὰ ὑπεράνω τῶν οὐρανῶν λογικὰς εἶναι δυνάμεις. Die Eklogentradition in der Monophysitischen Katene Als Typ III, dessen hier verwendete Zeugen mit C bezeichnet sind, haben Georg Karo und Hans Lietzmann eine Katene analysiert,Karo / Lietzmann (wie Anm. 1) 27. die Eklogen aus der Palästinischen Katene mit Texten von Johannes Chrysostomus (häufig auch Johannes, Bischof von Konstantinopel, genannt), Hesychius von Jerusalem und Kyrill von Alexandria verbindet (vgl. CPG C 16). Hauptzeuge ist der Parisinus gr. 139 (Ca).Zur Katene Typ III vgl. Leontien Vanderschelden, An Unconventional Catena on the Psalms. A Partial Edition of the Type III Catena and", + "candidate_score": 0.609637, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11185_sent_11_13", + "bdc_text": "vgl . Blarer BW III 136 ) . - Lit. : Christoph Zürcher , Konrad Pellikans Wirken in Zürich 1526-1556 , Zürich 1975 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_257", + "psc_text": "141r: Eusebius; P 135v: Eusebius; Ca 342r: Eusebius; Cb 324r: Eusebius; Wa 169v: Eusebius; AS III 487,35–42Τῶν ἐπιγραφομένων ἐπιγεγραμμένων ἀλληλούια ἀληλούια πρῶτος πρῶτος μὲν ὁ παρὼν τυγχάνει τυγχάνει. ψαλμός πρῶτος τυγχάνει ὁ παρὼν ψαλμός . οἶμαι δὲ ταύτην ἔχειν τὴν ἐπιγραφὴν διὰ τοῦ ξένου τὸ ξένους ξένος τυγχάνειν χαρακτῆρος παρὰ περὶ τοὺς ψαλμοὺς καὶ τὰ περὶ παρὰ τὴν ᾠδήν· δι’ ὅλου γάρ μοι δοκοῦσιν οὗτοι αἴνους καὶ ὕμνους περιέχειν εἰς τὸν θεὸν, καὶ εἰκότως· ἑρμηνεύεται γὰρ τὸ ἀλληλούια ἀληλούια · αἰνεῖτε τὸν κύριον, οὔτε διὰ ψαλτηρίου κρουσθέντες οὔτε δι’ ᾠδῆς λεχθέντες, ἀλλ’ αὐτὸ τοῦτο αἶνοι καὶ ὕμνοι τυγχάνοντες καὶ τὰς τοῦ θεοῦ εὐεργεσίας εἰς ἀνθρώπους περιέχοντες. fenestra Ἐξομολογεῖσθε τῷ κυρίῳ καὶ ἐπικαλεῖσθε τὸ ὄνομα αὐτοῦ. Ὁ … παρακελεύεται] Ca 342v: Eusebius; Cb 324v: Eusebius; Nd 79v: Eusebius; Ne 299r: anonym; Nh 471v: Eusebius Ὁ … ἀποπεπτώκασιν] A 141r: anonym; P 135v: anonym; Wa 169v: Eusebius; PG 23 (1297 C7–11.D2–8)Ὁ μετὰ", + "candidate_score": 0.60144, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 3, + "cf_id": "cf013", + "work_id": "pta0022.pta001.pta-grc1", + "max_score": 0.679316, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11185_sent_5_7", + "bdc_text": "er soll auch das Bürgerrecht erhalten haben , im Bürgerbuch fehlt jedoch sein Name. 1540 besuchte er Paul Fagius in Isny , mit dem er schon länger bekannt war ; mit ihm gab er 1543/44 in Konstanz eine jüdisch-deutsche Übersetzung von Teilen der hebräischen Bibel heraus . In Zürich erschienen 1545/46 zwei von ihm aus dem Hebräischen ins Jüdisch-Deutsche übersetzte Werke ( BZD C 352f). 1548 teilt John Burcher aus Straßburg Bullinger mit , daß Adam geliehenes Geld verspielt habe ( s.", + "psc_chunk_id": "pta0022.pta001.pta-grc1_window_3", + "psc_text": "folgende textkritische Befund zeigt, dass die Handschriften #57 #56 #b3 von #S abhängig sind: τὰς statt τοὺς, die Auslassung von τις ἂν, καταχρωμένη statt χρωμένη. Eine direkte Abschrift von 56 im Rahmen der Überlieferung von C.gent ist die Handschrift #b3, die Felckmann unter der Bezeichnung „Anonymus I für die Textkonstitution heranzog. b3 Genevensis gr. 29 tom. III (jetzt 892), chart. (s. XVI) Vgl. Opitz, 93 mit Anm. 1 und 95 (dort auch mit der Nummer 892 bezeichnet). Répertoire, Nr. 87 (Omont, Catalogue), 3, 434. Manuscripts, 104 und 108. Zur Geschichte der Genfer Kodizes und den Auswüchsen Felckmanns im Umgang mit ihnen Bindefehler von #56 und #b3: κατανοοῦντες δὲ ἑαυτοὺς statt ἑαυτοὺς δὲ κατανοοῦντες γνῶντων statt γνῶντες Trennfehler von #b3: πρᾶγμα statt πράγματος In der Gruppe #fn #58 #70 belegen viele Bindefehler deren Zusammengehörigkeit: θεοπτίας καὶ θεοπλασίας statt θεοπλαστίας Die x-Tradition Die x-Tradition umfasst weit mehr Handschriften als die RS-Tradition und", + "candidate_score": 0.679316, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 4, + "cf_id": "cf020", + "work_id": "028_Hieronymus-Stridonensis_Liber-Danielis", + "max_score": 0.677412, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11185_sent_6_8", + "bdc_text": "mit ihm gab er 1543/44 in Konstanz eine jüdisch-deutsche Übersetzung von Teilen der hebräischen Bibel heraus . In Zürich erschienen 1545/46 zwei von ihm aus dem Hebräischen ins Jüdisch-Deutsche übersetzte Werke ( BZD C 352f). 1548 teilt John Burcher aus Straßburg Bullinger mit , daß Adam geliehenes Geld verspielt habe ( s. Epistolae Tigurinae bzw. Original Letters , Nr. 297 ) , und 1549 mußte er in Basel wegen versuchten Diebstahls Urfehde schwören ( s .", + "psc_chunk_id": "028_Hieronymus-Stridonensis_Liber-Danielis_window_4", + "psc_text": "Judaea in Chaldaeam raptum discophorum [ Al. discumferentem] lectitaret: quaerebat exemplum, ubi legissemus in toto veteri Testamento, quemquam sanctorum gravi volasse corpore, et in puncto horae tanta terrarum spatia transisse. Cui cum quidam e nostris satis ad loquendum promptulus, Ezechielem adduxisset in medium, et diceret eum de Chaldaea in Judaeam fuisse translatum: derisit hominem, et ex ipso volumine demonstravit Ezechielem in spiritu se vidisse transpositum. Denique et Apostolum nostrum, videlicet ut eruditum virum, et qui legem ab Hebraeis didicisset, non fuisse ausum affirmare se raptum in corpore, sed dixisse: Sive in corpore, sive extra corpus, nescio. Deus scit (II Cor. XII, 2) . His et talibus argumentis apocryphas in libro Ecclesiae fabulas arguebat. Super qua re lectoris arbitrio judicium derelinquens, illud admoneo, non haberi Danielem apud Hebraeos inter prophetas, sed inter eos qui Ἁγιόγραφα conscripserunt. In tres siquidem partes omnis ab eis Scriptura dividitur: in Legem, in Prophetas in Ἁγιόγραφα,", + "candidate_score": 0.677412, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 5, + "cf_id": "cf031", + "work_id": "008_Marius-Victorinus_In-epistolam-Pauli-ad-Galatas", + "max_score": 0.677206, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11185_sent_3_5", + "bdc_text": "Ego vero nihil aliud habeo , quod scribam , nisi quod de HebręoMichael Adam , ein jüdischer Konvertit aus Krakau , gest. nach 1549 , kam im Juli 1538 aus Straßburg über Konstanz in Pellikans Haus . Da seine Berufung an die von Zwick in Konstanz geplante Schule scheiterte , blieb er in Zürich , unterstützte Pelli kan bei seinen Talmudstudien und half Jud bei der Revision der deutschen Bibel. 1539 heiratete er eine Zürcherin ; er soll auch das Bürgerrecht erhalten haben , im Bürgerbuch fehlt jedoch sein Name. 1540 besuchte er Paul Fagius in Isny , mit dem er schon länger bekannt war ;", + "psc_chunk_id": "008_Marius-Victorinus_In-epistolam-Pauli-ad-Galatas_window_23", + "psc_text": "expugnabam, et proficiebam in judaismo supra multos coaetaneos meos in genere meo abundantius zelator existens paternarum traditionum. Summa hujus de se narrandi haec est, uti doceat non se ab hominibus neque per hominem didicisse, sed a Deo atque a Jesu Christo: quae quidem res ad illud proficit, ut aliter Galatae non sentiant, neque adjungendum aliquid putent ad id evangelium quod eis annuntiavit Paulus; in Christum fidem suscipiendam, et credendum quod ipse salutem dat, et alius nullus: neque ex operibus salutem dari neque ex circumcisione vel sabbati observatione hoc esse evangelium, neque aliud accipi praeterea debere, quod Galatae acceperunt. Hoc ut facile probet, adjungit, uti dixi, de se narrationem, quid fuerit, quemadmodum conversus sit; postea quam conversus a judaismo in Christum coepit credere, quae egerit: et quod omnia haec non ab hominibus didicerit; si quidem neque Petrum vidi nisi jam paratus et doctus, neque aliquem apostolorum. Nam primo, inquit, judaeus fui;", + "candidate_score": 0.677206, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11185_sent_3_5", + "bdc_text": "Ego vero nihil aliud habeo , quod scribam , nisi quod de HebręoMichael Adam , ein jüdischer Konvertit aus Krakau , gest. nach 1549 , kam im Juli 1538 aus Straßburg über Konstanz in Pellikans Haus . Da seine Berufung an die von Zwick in Konstanz geplante Schule scheiterte , blieb er in Zürich , unterstützte Pelli kan bei seinen Talmudstudien und half Jud bei der Revision der deutschen Bibel. 1539 heiratete er eine Zürcherin ; er soll auch das Bürgerrecht erhalten haben , im Bürgerbuch fehlt jedoch sein Name. 1540 besuchte er Paul Fagius in Isny , mit dem er schon länger bekannt war ;", + "psc_chunk_id": "008_Marius-Victorinus_In-epistolam-Pauli-ad-Galatas_window_36", + "psc_text": "doctrina etiam hoc adjunxit magnoque ingenio: primo quod ita dixit, apostolorum neminem alium vidi: nam Jacobum apostolum Symmachiani faciunt quasi duodecimum: et hunc sequuntur qui ad dominum nostrum Jesum Christum adjungunt judaismi observantiam: quanquam etiam Jesum Christum fatentur: dicunt enim eum ipsum Adam esse, et esse animam generalem, et alia hujusmodi blasphema. Ergo hic Paulus negavit Jacobum apostolum, dicendo alium autem apostolorum neminem vidi quod neminem apostolorum alium vidisse se dixit, nisi Jacobum. Et causa, quare Jacobum, adjecta est fratrem Domini qui frater est habitus secundum carnem. Cum autem fratrem dixit, apostolum negavit. Videndus autem hic fuerat honorifice. Sed neque a Jacobo aliquid discere potuit, quippe cum alia sentiat. At neque a Petro, vel quod paucis diebus cum Petro moratus est; vel quod Jacobus apostolus non est, et in haeresi sit. Adjecit autem et Jacobum. Vidi ergo nominatim quid Jacobus tractet et evangelizet: et tamen quoniam cognita mihi est ista", + "candidate_score": 0.671477, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11185_sent_3_5", + "bdc_text": "Ego vero nihil aliud habeo , quod scribam , nisi quod de HebręoMichael Adam , ein jüdischer Konvertit aus Krakau , gest. nach 1549 , kam im Juli 1538 aus Straßburg über Konstanz in Pellikans Haus . Da seine Berufung an die von Zwick in Konstanz geplante Schule scheiterte , blieb er in Zürich , unterstützte Pelli kan bei seinen Talmudstudien und half Jud bei der Revision der deutschen Bibel. 1539 heiratete er eine Zürcherin ; er soll auch das Bürgerrecht erhalten haben , im Bürgerbuch fehlt jedoch sein Name. 1540 besuchte er Paul Fagius in Isny , mit dem er schon länger bekannt war ;", + "psc_chunk_id": "008_Marius-Victorinus_In-epistolam-Pauli-ad-Galatas_window_35", + "psc_text": "inter gentes. Quid utique, nisi quod a Deo acceperat, ut Christum revelatum sibi gentibus evangelizaret? Post tres, inquit, annos Hierosolymam veni. Deinde subjungit causam, videre Petrum. Etenim si in Petro fundamentum ecclesiae positum est, ut in evangelio dictum; cui revelata erant omnia Paulus scivit videre se debere Petrum; quasi eum, cui tanta auctoritas a Christo data esset, non ut ab eo aliquid disceret. Denique quid subjungit? et mansi apud eum diebus quindecim. Ergo mansi tantum. Numquid paucis diebus tantam istam de Deo scientiam tam parvo tempore a Petro potui discere? Alium autem apostolorum neminem vidi, nisi Jacobum fratrem Domini. Magna doctrina etiam hoc adjunxit magnoque ingenio: primo quod ita dixit, apostolorum neminem alium vidi: nam Jacobum apostolum Symmachiani faciunt quasi duodecimum: et hunc sequuntur qui ad dominum nostrum Jesum Christum adjungunt judaismi observantiam: quanquam etiam Jesum Christum fatentur: dicunt enim eum ipsum Adam esse, et esse animam generalem, et alia", + "candidate_score": 0.668359, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11185_sent_3_5", + "bdc_text": "Ego vero nihil aliud habeo , quod scribam , nisi quod de HebręoMichael Adam , ein jüdischer Konvertit aus Krakau , gest. nach 1549 , kam im Juli 1538 aus Straßburg über Konstanz in Pellikans Haus . Da seine Berufung an die von Zwick in Konstanz geplante Schule scheiterte , blieb er in Zürich , unterstützte Pelli kan bei seinen Talmudstudien und half Jud bei der Revision der deutschen Bibel. 1539 heiratete er eine Zürcherin ; er soll auch das Bürgerrecht erhalten haben , im Bürgerbuch fehlt jedoch sein Name. 1540 besuchte er Paul Fagius in Isny , mit dem er schon länger bekannt war ;", + "psc_chunk_id": "008_Marius-Victorinus_In-epistolam-Pauli-ad-Galatas_window_25", + "psc_text": "Deinde se ostendit non sibi pepercisse nec venisse se Hierosolymam, ne forte ibi didicerit ab apostolis. Sed recessi, inquit, in Arabiam; inde Damascum redii; deinde post tres annos Hierosolymam veni. Ecce jam evangelizat, et Christum docet. Non ergo ab hominibus haec didicit: post triennium enim venit Hierosolymam. Deinde ergo vidit Petrum, et quindecim diebus cum eo fuit. Quando ergo didicit a Petro aut discere potuit? Deinde neminem, inquit, vidi apostolorum nisi Jacobum fratrem Domini. In quo illud utique ostendit, a nullo se didicisse, cum et cum Petro paucis diebus fuerit: et Jacobum videns fratrem Domini, magis confirmavit a Jacobo se non potuisse discere; si quidem ea in evangelio habet Paulus; contra Jacobus non haec, ut post docebimus. Deinde isse se ad partes Syriae dicit et Ciliciae; omnibus tamen jam se ecclesiis et Judaeis notum fuisse, quod cum Judaeus fuisset, etiam evangelium sequeretur et evangelizaret. Post haec narrat, post quatuordecim annos", + "candidate_score": 0.668229, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11185_sent_3_5", + "bdc_text": "Ego vero nihil aliud habeo , quod scribam , nisi quod de HebręoMichael Adam , ein jüdischer Konvertit aus Krakau , gest. nach 1549 , kam im Juli 1538 aus Straßburg über Konstanz in Pellikans Haus . Da seine Berufung an die von Zwick in Konstanz geplante Schule scheiterte , blieb er in Zürich , unterstützte Pelli kan bei seinen Talmudstudien und half Jud bei der Revision der deutschen Bibel. 1539 heiratete er eine Zürcherin ; er soll auch das Bürgerrecht erhalten haben , im Bürgerbuch fehlt jedoch sein Name. 1540 besuchte er Paul Fagius in Isny , mit dem er schon länger bekannt war ;", + "psc_chunk_id": "008_Marius-Victorinus_In-epistolam-Pauli-ad-Galatas_window_27", + "psc_text": "judaismi particulam acceperit ex necessitate, ut veritas Evangelii permaneret, quod loco suo quid sit docebimus. Inde Evangelium unum, et Petrum et se habere dicit; sed Petrum ut evangelizet Judaeis, se ut gentibus; et hoc sibi per revelationem datum; et haec officia divisa esse a Deo et domino nostro Jesu Christo: ipse enim in ambobus operatus est: quod confirmaverunt sententiam suam eamdem esse Petrus et Joannes cum apostolo Paulo et cum Barnaba; et consenserunt ut isti gentibus evangelizarent, illi Judaeis. Maximum autem illud et fiduciae suae et scientiae et revelationis et Evangelii sui adjungit et memorat, quod integre Petrum dicit egisse antequam a Jacobo quidam venerunt: deinde postea quam venerunt, mutatus est: et hoc ipsum quod reprehenderit Paulus, et eum revicerit. Mutatus autem fuerat ut non ederet cum gentibus, et Judaeis cibis uteretur. Hoc a se dicit reprehensum quippe cum antequam venissent a Jacobo, cum gentibus vivebat: postea timens veluti Jacobi", + "candidate_score": 0.666173, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11185_sent_4_6", + "bdc_text": "Da seine Berufung an die von Zwick in Konstanz geplante Schule scheiterte , blieb er in Zürich , unterstützte Pelli kan bei seinen Talmudstudien und half Jud bei der Revision der deutschen Bibel. 1539 heiratete er eine Zürcherin ; er soll auch das Bürgerrecht erhalten haben , im Bürgerbuch fehlt jedoch sein Name. 1540 besuchte er Paul Fagius in Isny , mit dem er schon länger bekannt war ; mit ihm gab er 1543/44 in Konstanz eine jüdisch-deutsche Übersetzung von Teilen der hebräischen Bibel heraus .", + "psc_chunk_id": "008_Marius-Victorinus_In-epistolam-Pauli-ad-Galatas_window_25", + "psc_text": "Deinde se ostendit non sibi pepercisse nec venisse se Hierosolymam, ne forte ibi didicerit ab apostolis. Sed recessi, inquit, in Arabiam; inde Damascum redii; deinde post tres annos Hierosolymam veni. Ecce jam evangelizat, et Christum docet. Non ergo ab hominibus haec didicit: post triennium enim venit Hierosolymam. Deinde ergo vidit Petrum, et quindecim diebus cum eo fuit. Quando ergo didicit a Petro aut discere potuit? Deinde neminem, inquit, vidi apostolorum nisi Jacobum fratrem Domini. In quo illud utique ostendit, a nullo se didicisse, cum et cum Petro paucis diebus fuerit: et Jacobum videns fratrem Domini, magis confirmavit a Jacobo se non potuisse discere; si quidem ea in evangelio habet Paulus; contra Jacobus non haec, ut post docebimus. Deinde isse se ad partes Syriae dicit et Ciliciae; omnibus tamen jam se ecclesiis et Judaeis notum fuisse, quod cum Judaeus fuisset, etiam evangelium sequeretur et evangelizaret. Post haec narrat, post quatuordecim annos", + "candidate_score": 0.663451, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11185_sent_4_6", + "bdc_text": "Da seine Berufung an die von Zwick in Konstanz geplante Schule scheiterte , blieb er in Zürich , unterstützte Pelli kan bei seinen Talmudstudien und half Jud bei der Revision der deutschen Bibel. 1539 heiratete er eine Zürcherin ; er soll auch das Bürgerrecht erhalten haben , im Bürgerbuch fehlt jedoch sein Name. 1540 besuchte er Paul Fagius in Isny , mit dem er schon länger bekannt war ; mit ihm gab er 1543/44 in Konstanz eine jüdisch-deutsche Übersetzung von Teilen der hebräischen Bibel heraus .", + "psc_chunk_id": "008_Marius-Victorinus_In-epistolam-Pauli-ad-Galatas_window_23", + "psc_text": "expugnabam, et proficiebam in judaismo supra multos coaetaneos meos in genere meo abundantius zelator existens paternarum traditionum. Summa hujus de se narrandi haec est, uti doceat non se ab hominibus neque per hominem didicisse, sed a Deo atque a Jesu Christo: quae quidem res ad illud proficit, ut aliter Galatae non sentiant, neque adjungendum aliquid putent ad id evangelium quod eis annuntiavit Paulus; in Christum fidem suscipiendam, et credendum quod ipse salutem dat, et alius nullus: neque ex operibus salutem dari neque ex circumcisione vel sabbati observatione hoc esse evangelium, neque aliud accipi praeterea debere, quod Galatae acceperunt. Hoc ut facile probet, adjungit, uti dixi, de se narrationem, quid fuerit, quemadmodum conversus sit; postea quam conversus a judaismo in Christum coepit credere, quae egerit: et quod omnia haec non ab hominibus didicerit; si quidem neque Petrum vidi nisi jam paratus et doctus, neque aliquem apostolorum. Nam primo, inquit, judaeus fui;", + "candidate_score": 0.6588, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11185_sent_2_4", + "bdc_text": "Utinam nulla occasione in miseras contentiones istas reincidamus ! Ego vero nihil aliud habeo , quod scribam , nisi quod de HebręoMichael Adam , ein jüdischer Konvertit aus Krakau , gest. nach 1549 , kam im Juli 1538 aus Straßburg über Konstanz in Pellikans Haus . Da seine Berufung an die von Zwick in Konstanz geplante Schule scheiterte , blieb er in Zürich , unterstützte Pelli kan bei seinen Talmudstudien und half Jud bei der Revision der deutschen Bibel. 1539 heiratete er eine Zürcherin ;", + "psc_chunk_id": "008_Marius-Victorinus_In-epistolam-Pauli-ad-Galatas_window_23", + "psc_text": "expugnabam, et proficiebam in judaismo supra multos coaetaneos meos in genere meo abundantius zelator existens paternarum traditionum. Summa hujus de se narrandi haec est, uti doceat non se ab hominibus neque per hominem didicisse, sed a Deo atque a Jesu Christo: quae quidem res ad illud proficit, ut aliter Galatae non sentiant, neque adjungendum aliquid putent ad id evangelium quod eis annuntiavit Paulus; in Christum fidem suscipiendam, et credendum quod ipse salutem dat, et alius nullus: neque ex operibus salutem dari neque ex circumcisione vel sabbati observatione hoc esse evangelium, neque aliud accipi praeterea debere, quod Galatae acceperunt. Hoc ut facile probet, adjungit, uti dixi, de se narrationem, quid fuerit, quemadmodum conversus sit; postea quam conversus a judaismo in Christum coepit credere, quae egerit: et quod omnia haec non ab hominibus didicerit; si quidem neque Petrum vidi nisi jam paratus et doctus, neque aliquem apostolorum. Nam primo, inquit, judaeus fui;", + "candidate_score": 0.656491, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11185_sent_3", + "bdc_text": "Ego vero nihil aliud habeo , quod scribam , nisi quod de HebręoMichael Adam , ein jüdischer Konvertit aus Krakau , gest. nach 1549 , kam im Juli 1538 aus Straßburg über Konstanz in Pellikans Haus .", + "psc_chunk_id": "008_Marius-Victorinus_In-epistolam-Pauli-ad-Galatas_window_23", + "psc_text": "expugnabam, et proficiebam in judaismo supra multos coaetaneos meos in genere meo abundantius zelator existens paternarum traditionum. Summa hujus de se narrandi haec est, uti doceat non se ab hominibus neque per hominem didicisse, sed a Deo atque a Jesu Christo: quae quidem res ad illud proficit, ut aliter Galatae non sentiant, neque adjungendum aliquid putent ad id evangelium quod eis annuntiavit Paulus; in Christum fidem suscipiendam, et credendum quod ipse salutem dat, et alius nullus: neque ex operibus salutem dari neque ex circumcisione vel sabbati observatione hoc esse evangelium, neque aliud accipi praeterea debere, quod Galatae acceperunt. Hoc ut facile probet, adjungit, uti dixi, de se narrationem, quid fuerit, quemadmodum conversus sit; postea quam conversus a judaismo in Christum coepit credere, quae egerit: et quod omnia haec non ab hominibus didicerit; si quidem neque Petrum vidi nisi jam paratus et doctus, neque aliquem apostolorum. Nam primo, inquit, judaeus fui;", + "candidate_score": 0.643547, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11185_sent_5", + "bdc_text": "er soll auch das Bürgerrecht erhalten haben , im Bürgerbuch fehlt jedoch sein Name. 1540 besuchte er Paul Fagius in Isny , mit dem er schon länger bekannt war ;", + "psc_chunk_id": "008_Marius-Victorinus_In-epistolam-Pauli-ad-Galatas_window_25", + "psc_text": "Deinde se ostendit non sibi pepercisse nec venisse se Hierosolymam, ne forte ibi didicerit ab apostolis. Sed recessi, inquit, in Arabiam; inde Damascum redii; deinde post tres annos Hierosolymam veni. Ecce jam evangelizat, et Christum docet. Non ergo ab hominibus haec didicit: post triennium enim venit Hierosolymam. Deinde ergo vidit Petrum, et quindecim diebus cum eo fuit. Quando ergo didicit a Petro aut discere potuit? Deinde neminem, inquit, vidi apostolorum nisi Jacobum fratrem Domini. In quo illud utique ostendit, a nullo se didicisse, cum et cum Petro paucis diebus fuerit: et Jacobum videns fratrem Domini, magis confirmavit a Jacobo se non potuisse discere; si quidem ea in evangelio habet Paulus; contra Jacobus non haec, ut post docebimus. Deinde isse se ad partes Syriae dicit et Ciliciae; omnibus tamen jam se ecclesiis et Judaeis notum fuisse, quod cum Judaeus fuisset, etiam evangelium sequeretur et evangelizaret. Post haec narrat, post quatuordecim annos", + "candidate_score": 0.634376, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11185_sent_7", + "bdc_text": "In Zürich erschienen 1545/46 zwei von ihm aus dem Hebräischen ins Jüdisch-Deutsche übersetzte Werke ( BZD C 352f). 1548 teilt John Burcher aus Straßburg Bullinger mit , daß Adam geliehenes Geld verspielt habe ( s.", + "psc_chunk_id": "008_Marius-Victorinus_In-epistolam-Pauli-ad-Galatas_window_78", + "psc_text": "persuasum est colere judaismum. Ergo proscriptus Christus est, id est bona ejus distracta et vendita sunt, quae utique in nobis erant, et judaismi persuasione proscripta sunt, vendita et perdita. Ergo stulti, quorum ante oculos Jesus Christus proscriptus est, ut ea bona in vobis praesentibus perirent, ut pereunt illa quae proscribuntur: quod non restitistis, non repugnastis, et idcirco stulti. Denique et in hac sententia etiam illud est quod in vobis crucifixus est Christus; hoc enim fecerunt et in vobis illi Judaei, qui vobis persuaserunt ut judaismum sequeremini, quod fecerunt Christo ut in crucem tollerent: sic et persuadendo vobis judaismi disciplinam, et vobis Christum crucifixerunt. Stulti ergo vos, Galatae, perdidistis ex vestris animis Christum et ejus bona. Nescio quis igitur vos in bonis vestris fascinavit. VERS. 2.-- Hoc solum volo discere a vobis. Nihil movebo, nihil reprehendam; hoc solum, inquit, volo discere, et a vobis discere; ex operibus legis spiritum accepistis, an", + "candidate_score": 0.628719, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 6, + "cf_id": "cf037", + "work_id": "022_Gennadius-Massiliensis_Vita-I-S.-Hieronymi", + "max_score": 0.673912, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11185_sent_4_6", + "bdc_text": "Da seine Berufung an die von Zwick in Konstanz geplante Schule scheiterte , blieb er in Zürich , unterstützte Pelli kan bei seinen Talmudstudien und half Jud bei der Revision der deutschen Bibel. 1539 heiratete er eine Zürcherin ; er soll auch das Bürgerrecht erhalten haben , im Bürgerbuch fehlt jedoch sein Name. 1540 besuchte er Paul Fagius in Isny , mit dem er schon länger bekannt war ; mit ihm gab er 1543/44 in Konstanz eine jüdisch-deutsche Übersetzung von Teilen der hebräischen Bibel heraus .", + "psc_chunk_id": "022_Gennadius-Massiliensis_Vita-I-S.-Hieronymi_window_6", + "psc_text": "Igitur Hieronymus Roma egressus, ad orientem tendens, profectus est ad Gregorium Nazianzenum Constantinopolitanae urbis Episcopum; ubi ita proficere studuit, ut mira scientia donaretur. Qui ut sanctarum Scripturarum studiis plene erudiretur, supplex docilisque discipulus hunc adiit praeceptorem, eumque Constantinopolitana urbe observabat. Hoc discipulatu Hieronymus peracto, in Syriam perrexit: et dum in possessione Evagrii presbyteri moraretur, Malchum Monachum et aliquando captivum reperit, percunctatusque eum, omnem ejus captivitatis accepit historiam, quam postea edidit scriptam et Romanis fidelibus misit, haec in ejus historiae prologo interserens. Scribere, inquit, disposui, si tamen Deus vitam dederit, et si vituperatores mei saltem fugientem me et clausum persequi desierint. Ad deserta deinde loca, ad quae olim ad agendam inibi poenitentiam properare cupierat, ita laetus accinctusque accessit, ut volasse eum magis quam remeasse crederes. Quomodo vero per quadriennium continuum Christi potius auxilio poenituerit, idem Hieronymus quae sponte (al. pertulit ) pertulerit, ipsius Dei adfuisse gratiam verbis hujusmodi indicavit. Quoties in", + "candidate_score": 0.673912, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11185_sent_4", + "bdc_text": "Da seine Berufung an die von Zwick in Konstanz geplante Schule scheiterte , blieb er in Zürich , unterstützte Pelli kan bei seinen Talmudstudien und half Jud bei der Revision der deutschen Bibel. 1539 heiratete er eine Zürcherin ;", + "psc_chunk_id": "022_Gennadius-Massiliensis_Vita-I-S.-Hieronymi_window_6", + "psc_text": "Igitur Hieronymus Roma egressus, ad orientem tendens, profectus est ad Gregorium Nazianzenum Constantinopolitanae urbis Episcopum; ubi ita proficere studuit, ut mira scientia donaretur. Qui ut sanctarum Scripturarum studiis plene erudiretur, supplex docilisque discipulus hunc adiit praeceptorem, eumque Constantinopolitana urbe observabat. Hoc discipulatu Hieronymus peracto, in Syriam perrexit: et dum in possessione Evagrii presbyteri moraretur, Malchum Monachum et aliquando captivum reperit, percunctatusque eum, omnem ejus captivitatis accepit historiam, quam postea edidit scriptam et Romanis fidelibus misit, haec in ejus historiae prologo interserens. Scribere, inquit, disposui, si tamen Deus vitam dederit, et si vituperatores mei saltem fugientem me et clausum persequi desierint. Ad deserta deinde loca, ad quae olim ad agendam inibi poenitentiam properare cupierat, ita laetus accinctusque accessit, ut volasse eum magis quam remeasse crederes. Quomodo vero per quadriennium continuum Christi potius auxilio poenituerit, idem Hieronymus quae sponte (al. pertulit ) pertulerit, ipsius Dei adfuisse gratiam verbis hujusmodi indicavit. Quoties in", + "candidate_score": 0.665979, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11185_sent_4_6", + "bdc_text": "Da seine Berufung an die von Zwick in Konstanz geplante Schule scheiterte , blieb er in Zürich , unterstützte Pelli kan bei seinen Talmudstudien und half Jud bei der Revision der deutschen Bibel. 1539 heiratete er eine Zürcherin ; er soll auch das Bürgerrecht erhalten haben , im Bürgerbuch fehlt jedoch sein Name. 1540 besuchte er Paul Fagius in Isny , mit dem er schon länger bekannt war ; mit ihm gab er 1543/44 in Konstanz eine jüdisch-deutsche Übersetzung von Teilen der hebräischen Bibel heraus .", + "psc_chunk_id": "022_Gennadius-Massiliensis_Vita-I-S.-Hieronymi_window_18", + "psc_text": "Canone continentur, ex veteri Testamento, vera Editione in linguam Latinam vertit, eaque omnia commentatus est. Danielem quoque Chaldaico sermone locutum Romano stylo descripsit. Psalterium videlicet quod a Soffronio postulatus Hieronymus ex Hebraeo Canone Latina modulatione canendum, verbum ad verbum exposuit, eumque breviter disseruit et enchiridionem appellavit. Duos libros Salomonis explanavit: Cantica vero Canticorum ex Origenis interpretatione: sicut et de Spiritu Sancto Didymi videntis librum in Latinam transtulit linguam. Matthaei nihilominus Evangelium ex Hebraeo fecit esse Romanum; quodque compendiosa potius quam fastidiosa explanatione studiosis lectoribus interpretatus est. Sexdecim quoque Prophetarum volumina seu vaticinia a nullo quandoque Romanorum vel meminisse vel scribere inchoasse reperta, disseruit quatuor et septuaginta libris editos Commentatus est. Plerasque praeterea Pauli Epistolas, et Joannis revelationem disseruit. Inter has itaque numerosas operis sui paginas, suis ( al. universis ) universas praefationibus praenotatas, quinque et centum triginta Virorum Illustrium Ecclesiasticos scriptores a passione Christi usque ad quartum decimum Theodosii Imperatoris", + "candidate_score": 0.661583, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11185_sent_6_8", + "bdc_text": "mit ihm gab er 1543/44 in Konstanz eine jüdisch-deutsche Übersetzung von Teilen der hebräischen Bibel heraus . In Zürich erschienen 1545/46 zwei von ihm aus dem Hebräischen ins Jüdisch-Deutsche übersetzte Werke ( BZD C 352f). 1548 teilt John Burcher aus Straßburg Bullinger mit , daß Adam geliehenes Geld verspielt habe ( s. Epistolae Tigurinae bzw. Original Letters , Nr. 297 ) , und 1549 mußte er in Basel wegen versuchten Diebstahls Urfehde schwören ( s .", + "psc_chunk_id": "022_Gennadius-Massiliensis_Vita-I-S.-Hieronymi_window_17", + "psc_text": "pistrinum reclusissem, et multo sudore multoque tempore coepissem anhelantia stridentiaque verba resonare, et quasi per cryptam ambulans, rarum desuper lumen aspicere, impegi novissime in Danielem, et tanto taedio affectus sum, ut desperatione subita omnem veterem laborem voluerim contemnere. Verum adhortante me viro Hebraeo, et illud mihi sua lingua crebrius ingerente, labor omnia vincit improbus, qui mihi videbar sciolus inter eos, coepi rursus discipulus esse Chaldaicus. Et ut verius fatear, usque in praesentem diem magis possum sermonem Chaldaicum legere et intelligere, quam sonare. Christi itaque gratia Hieronymus fidem adeptus, litterisque Graecis ac Latinis atque Hebraicis doctus, cuncta Hebraeorum volumina, quae in Canone continentur, ex veteri Testamento, vera Editione in linguam Latinam vertit, eaque omnia commentatus est. Danielem quoque Chaldaico sermone locutum Romano stylo descripsit. Psalterium videlicet quod a Soffronio postulatus Hieronymus ex Hebraeo Canone Latina modulatione canendum, verbum ad verbum exposuit, eumque breviter disseruit et enchiridionem appellavit. Duos libros Salomonis explanavit:", + "candidate_score": 0.661065, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11185_sent_6", + "bdc_text": "mit ihm gab er 1543/44 in Konstanz eine jüdisch-deutsche Übersetzung von Teilen der hebräischen Bibel heraus .", + "psc_chunk_id": "022_Gennadius-Massiliensis_Vita-I-S.-Hieronymi_window_18", + "psc_text": "Canone continentur, ex veteri Testamento, vera Editione in linguam Latinam vertit, eaque omnia commentatus est. Danielem quoque Chaldaico sermone locutum Romano stylo descripsit. Psalterium videlicet quod a Soffronio postulatus Hieronymus ex Hebraeo Canone Latina modulatione canendum, verbum ad verbum exposuit, eumque breviter disseruit et enchiridionem appellavit. Duos libros Salomonis explanavit: Cantica vero Canticorum ex Origenis interpretatione: sicut et de Spiritu Sancto Didymi videntis librum in Latinam transtulit linguam. Matthaei nihilominus Evangelium ex Hebraeo fecit esse Romanum; quodque compendiosa potius quam fastidiosa explanatione studiosis lectoribus interpretatus est. Sexdecim quoque Prophetarum volumina seu vaticinia a nullo quandoque Romanorum vel meminisse vel scribere inchoasse reperta, disseruit quatuor et septuaginta libris editos Commentatus est. Plerasque praeterea Pauli Epistolas, et Joannis revelationem disseruit. Inter has itaque numerosas operis sui paginas, suis ( al. universis ) universas praefationibus praenotatas, quinque et centum triginta Virorum Illustrium Ecclesiasticos scriptores a passione Christi usque ad quartum decimum Theodosii Imperatoris", + "candidate_score": 0.639208, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 7, + "cf_id": "cf011", + "work_id": "pta0003.pta018.pta-grcBibex", + "max_score": 0.673879, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11185_sent_5_7", + "bdc_text": "er soll auch das Bürgerrecht erhalten haben , im Bürgerbuch fehlt jedoch sein Name. 1540 besuchte er Paul Fagius in Isny , mit dem er schon länger bekannt war ; mit ihm gab er 1543/44 in Konstanz eine jüdisch-deutsche Übersetzung von Teilen der hebräischen Bibel heraus . In Zürich erschienen 1545/46 zwei von ihm aus dem Hebräischen ins Jüdisch-Deutsche übersetzte Werke ( BZD C 352f). 1548 teilt John Burcher aus Straßburg Bullinger mit , daß Adam geliehenes Geld verspielt habe ( s.", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta018.pta-grcBibex_window_74", + "psc_text": "auf eine NT-Stelle hin, in der im Zusammenhang mit der Zahl 50 die Rede vom Schulderlass ist (Lc 7,14). Danach kommt er auf die Symbolik der einzelnen Psalmen und bemerkt unter anderem: καὶ περὶ ἀφέσεως ἁμαρτημάτων ἀξιῶν καὶ ἐξομολόγησιν περιέχων ὁ πεντηκοστός ἐστιν… Ebd. 4,12f. Origenes erwähnt Esra in diesem Zusammenhang nicht, Dass die Sammlung der Psalmen auf Esra zurückgeht, war aber auch Origenes bekannt, wie Catholica 1,7–9 belegt. vielmehr betont er: οὐ κατὰ τὴν τάξιν τῆς γραφῆς τῆς ἱστορίας οἱ δοκοῦντες ἠρτῆσθαι τῆς ἱστορίας ψαλμοὶ ἐνεγράφησαν· καὶ αἰτίαν τούτων ἔχει οὐκ ἄλλην ἢ τοὺς ἀριθμούς, ἐν οἷς εἰσι τεταγμένοι οἱ ψαλμοί. Catholica 5,3–6. Die Vermutung liegt nahe, dass es sich bei dem im Hypomnema τις und im Psalmenkommentar ἄλλος genannten Vorgänger des Eusebius um Origenes handelt. In ähnlich anonymer Form nimmt er im Isaias-Kommentar auf Origenes Bezug, um sich von ihm zu distanzieren; vgl. Hollerich, Exegetical Heritage, 543. Und", + "candidate_score": 0.673879, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11185_sent_3_5", + "bdc_text": "Ego vero nihil aliud habeo , quod scribam , nisi quod de HebręoMichael Adam , ein jüdischer Konvertit aus Krakau , gest. nach 1549 , kam im Juli 1538 aus Straßburg über Konstanz in Pellikans Haus . Da seine Berufung an die von Zwick in Konstanz geplante Schule scheiterte , blieb er in Zürich , unterstützte Pelli kan bei seinen Talmudstudien und half Jud bei der Revision der deutschen Bibel. 1539 heiratete er eine Zürcherin ; er soll auch das Bürgerrecht erhalten haben , im Bürgerbuch fehlt jedoch sein Name. 1540 besuchte er Paul Fagius in Isny , mit dem er schon länger bekannt war ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta018.pta-grcBibex_window_50", + "psc_text": "Weinstöcke eine einzige Weinmischung herstellen. Die Deutung wird sogleich auch historisch auf die Ablösung des Judentums durch das Christentum ausgeweitet: während es früher nur eine einzige Kelter in Jerusalem gegeben habe, die auch bei Jesaja (Jes 5,2) erwähnt werde, nämlich den jüdischen Tempel mit seinem Opferaltar, sei nun von vielen Keltern die Rede, nämlich den christlichen Kirchen auf dem gesamten Erdkreis. Vgl. Hypomnema 1,1–14. Wenn allein schon eine solcherart selbstbewusste und auf den Sieg des Christentums fokussierte Eröffnung des Textes weit besser zum heilsgeschichtlichen Denken des Eusebius passt als zu Origenes, so sollte erst recht ein Blick auf die Kommentare der beiden Kirchenväter zu den betreffenden Psalmen den wahren Autor des Hypomnema aufzeigen. Besonders aussagekräftig sind in dieser Hinsicht die glücklicherweise sowohl für Origenes als auch für Eusebius durch die Erste Palästinische Katene überlieferten Auslegungen zu Ps 8,1: Origenes weist in seiner Besprechung des Verses zunächst auf die anderen beiden", + "candidate_score": 0.66909, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11185_sent_8_10", + "bdc_text": "Epistolae Tigurinae bzw. Original Letters , Nr. 297 ) , und 1549 mußte er in Basel wegen versuchten Diebstahls Urfehde schwören ( s . Basel StA , Ratsbücher O 8 , 122v. ) . Noch 1551 erwähnt Bibliander eine mit Adam getroffene Abmachung , doch dürfte diese schon einige Zeit zurückgelegen haben ( \"pactus fuerat\" ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta018.pta-grcBibex_window_74", + "psc_text": "auf eine NT-Stelle hin, in der im Zusammenhang mit der Zahl 50 die Rede vom Schulderlass ist (Lc 7,14). Danach kommt er auf die Symbolik der einzelnen Psalmen und bemerkt unter anderem: καὶ περὶ ἀφέσεως ἁμαρτημάτων ἀξιῶν καὶ ἐξομολόγησιν περιέχων ὁ πεντηκοστός ἐστιν… Ebd. 4,12f. Origenes erwähnt Esra in diesem Zusammenhang nicht, Dass die Sammlung der Psalmen auf Esra zurückgeht, war aber auch Origenes bekannt, wie Catholica 1,7–9 belegt. vielmehr betont er: οὐ κατὰ τὴν τάξιν τῆς γραφῆς τῆς ἱστορίας οἱ δοκοῦντες ἠρτῆσθαι τῆς ἱστορίας ψαλμοὶ ἐνεγράφησαν· καὶ αἰτίαν τούτων ἔχει οὐκ ἄλλην ἢ τοὺς ἀριθμούς, ἐν οἷς εἰσι τεταγμένοι οἱ ψαλμοί. Catholica 5,3–6. Die Vermutung liegt nahe, dass es sich bei dem im Hypomnema τις und im Psalmenkommentar ἄλλος genannten Vorgänger des Eusebius um Origenes handelt. In ähnlich anonymer Form nimmt er im Isaias-Kommentar auf Origenes Bezug, um sich von ihm zu distanzieren; vgl. Hollerich, Exegetical Heritage, 543. Und", + "candidate_score": 0.639142, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 8, + "cf_id": "cf009", + "work_id": "pta0007.pta010.pta-grcBibex", + "max_score": 0.673524, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11185_sent_3_5", + "bdc_text": "Ego vero nihil aliud habeo , quod scribam , nisi quod de HebręoMichael Adam , ein jüdischer Konvertit aus Krakau , gest. nach 1549 , kam im Juli 1538 aus Straßburg über Konstanz in Pellikans Haus . Da seine Berufung an die von Zwick in Konstanz geplante Schule scheiterte , blieb er in Zürich , unterstützte Pelli kan bei seinen Talmudstudien und half Jud bei der Revision der deutschen Bibel. 1539 heiratete er eine Zürcherin ; er soll auch das Bürgerrecht erhalten haben , im Bürgerbuch fehlt jedoch sein Name. 1540 besuchte er Paul Fagius in Isny , mit dem er schon länger bekannt war ;", + "psc_chunk_id": "pta0007.pta010.pta-grcBibex_window_6", + "psc_text": "I 41 [14,38 von Arnim]). Seine Absicht war es offenbar, grundlegende Fragen zum Verständnis des Psalters in kurzer Form abzuhandeln. Ähnlich schloss er das Prooemium der neununddreißigsten Jeremia-Homilie: τοῦτό μοι τὸ προοίμιον εἴρηται καθολικῶς χρήσιμον εἶναι δυνάμενον εἰς ὅλην τὴν γραφήν. Hom. in Jer. XXXIX Fr. 2(2,25f. Nautin). Dort agiert er freilich eher appellativ und weniger, wie hier, informativ. Doch konnte er auch Informationen, die verschiedene Daten enthalten, als καθολικά bezeichnen.Vgl. Cels. I 37 (88,13f. Koetschau): τὰ καθολικὰ περὶ μελλόντων. Der von Achelis gebotene Text wird mit einer kommentartechnischen Bemerkung eröffnet, die in vorliegender Edition zu tilgen war: καὶ οὗτος μὲν τῆς βίβλου ὁ σκοπὸς καὶ τὸ χρήσιμον, ἡ δὲ αἰτία τῆς ἐπιγραφῆς αὕτη. Dass der Satz nicht ursprünglich ist, deutet der Hauptzeuge, der Baroccianus 235 (Ba), zwar an, aber nicht mit der wünschenswerten Klarheit, wenn er die Zuweisung ωρ ans Ende dieses Satzes, eine Zeile über dem eigentlichen Textbeginn,", + "candidate_score": 0.673524, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11185_sent_3_5", + "bdc_text": "Ego vero nihil aliud habeo , quod scribam , nisi quod de HebręoMichael Adam , ein jüdischer Konvertit aus Krakau , gest. nach 1549 , kam im Juli 1538 aus Straßburg über Konstanz in Pellikans Haus . Da seine Berufung an die von Zwick in Konstanz geplante Schule scheiterte , blieb er in Zürich , unterstützte Pelli kan bei seinen Talmudstudien und half Jud bei der Revision der deutschen Bibel. 1539 heiratete er eine Zürcherin ; er soll auch das Bürgerrecht erhalten haben , im Bürgerbuch fehlt jedoch sein Name. 1540 besuchte er Paul Fagius in Isny , mit dem er schon länger bekannt war ;", + "psc_chunk_id": "pta0007.pta010.pta-grcBibex_window_20", + "psc_text": "Verfügung stehenden Film weitenteils verdorben ist, so dass ich mich vielfach mit den Angaben bei Achelis begnügen musste. Im Parisinus 143 ist die Sammlung der Prologe durchgehend am Rand von mehreren späteren Händen mit kurzen Angaben der Themen versehen, zum Text der Catholica mit folgenden: zu 1,4: psalmorum auctores varii zu 2,1: περὶ τῶν ἀνεπιγράφων zu 3,1: cur psalmi 150 zu 4,4: (nicht entziffert) zu 4,17: ἀναβαθμ���ν ᾠδαί zu 5,2: ordo historicus in psalmis haud servans zu 6,1: ὄργανον ψαλτήριον νάβλα zu 7,1: ψαλμός, ᾠδή, ψαλμὸς ᾠδῆς, ᾠδὴ ψαλμοῦ zu 8,1: διάψαλμα Aus den Catholica in psalmos ist der einzige bislang bekannt gewordene syrische Origenes genommen.Vgl. Stewart, Evagrius beyond Byzantium, 232. Das Exzerpt ist in den Prolog-Sammlungen zum Psalter in der Syrohexapla und in der Peschitta erhalten, sowie in einer Sammlung von Abhandlungen zum Psalter ohne einen Psalmtext im Vaticanus syr. 135.Zur syrischen Überlieferung s. Stewart, Psalms and Prayer, 45–55.", + "candidate_score": 0.664312, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11185_sent_3_5", + "bdc_text": "Ego vero nihil aliud habeo , quod scribam , nisi quod de HebręoMichael Adam , ein jüdischer Konvertit aus Krakau , gest. nach 1549 , kam im Juli 1538 aus Straßburg über Konstanz in Pellikans Haus . Da seine Berufung an die von Zwick in Konstanz geplante Schule scheiterte , blieb er in Zürich , unterstützte Pelli kan bei seinen Talmudstudien und half Jud bei der Revision der deutschen Bibel. 1539 heiratete er eine Zürcherin ; er soll auch das Bürgerrecht erhalten haben , im Bürgerbuch fehlt jedoch sein Name. 1540 besuchte er Paul Fagius in Isny , mit dem er schon länger bekannt war ;", + "psc_chunk_id": "pta0007.pta010.pta-grcBibex_window_7", + "psc_text": "μὲν τῆς βίβλου ὁ σκοπὸς καὶ τὸ χρήσιμον, ἡ δὲ αἰτία τῆς ἐπιγραφῆς αὕτη. Dass der Satz nicht ursprünglich ist, deutet der Hauptzeuge, der Baroccianus 235 (Ba), zwar an, aber nicht mit der wünschenswerten Klarheit, wenn er die Zuweisung ωρ ans Ende dieses Satzes, eine Zeile über dem eigentlichen Textbeginn, setzt. Die auffällige Plazierung der Zuweisung kann für eine Nachlässigkeit des Schreibers gehalten und somit als Indiz für den sekundären Charakter beiseite geschoben werden.Vgl. Heine, Some Suggestions, 63; s. auch unten, Abb. 1. Die Unechtheit lässt sich jedoch mit wenigen Überlegungen erweisen: Mit den Termini σκοπός, χρήσιμον und αἰτία τῆς ἐπιγραφῆς sind drei Topoi der Einleitung genannt, wie sie in frühbyzantinischer Zeit für Kommentarwerke festgelegt waren.Zur Topik paganer Kommentareinleitungen vgl. Neuschäfer, Origenes als Philologe, 57–67. Die Reihenfolge entspricht am deutlichsten dem Schema bei Ioannes Philoponus im Kategorienkommentar; der ganze Satz könnte genausogut bei ihm stehen.Vgl. Johannes Philoponus, In cat. 8,23–27", + "candidate_score": 0.663531, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11185_sent_3_5", + "bdc_text": "Ego vero nihil aliud habeo , quod scribam , nisi quod de HebręoMichael Adam , ein jüdischer Konvertit aus Krakau , gest. nach 1549 , kam im Juli 1538 aus Straßburg über Konstanz in Pellikans Haus . Da seine Berufung an die von Zwick in Konstanz geplante Schule scheiterte , blieb er in Zürich , unterstützte Pelli kan bei seinen Talmudstudien und half Jud bei der Revision der deutschen Bibel. 1539 heiratete er eine Zürcherin ; er soll auch das Bürgerrecht erhalten haben , im Bürgerbuch fehlt jedoch sein Name. 1540 besuchte er Paul Fagius in Isny , mit dem er schon länger bekannt war ;", + "psc_chunk_id": "pta0007.pta010.pta-grcBibex_window_8", + "psc_text": "ἐπιγραφῆς sind drei Topoi der Einleitung genannt, wie sie in frühbyzantinischer Zeit für Kommentarwerke festgelegt waren.Zur Topik paganer Kommentareinleitungen vgl. Neuschäfer, Origenes als Philologe, 57–67. Die Reihenfolge entspricht am deutlichsten dem Schema bei Ioannes Philoponus im Kategorienkommentar; der ganze Satz könnte genausogut bei ihm stehen.Vgl. Johannes Philoponus, In cat. 8,23–27 (Busse): εἴπωμεν δὲ καὶ περὶ τοῦ προκειμένου τῶν Κατηγοριῶν βιβλίου τίς τε ὁ σκοπὸς καὶ τὸ χρήσιμον καὶ ἡ αἰτία τῆς ἐπιγραφῆς καὶ ἡ τάξις τῆς ἀναγνώσεως καὶ εἰ γνήσιον τοῦ φιλοσόφου τὸ παρὸν βιβλίον καὶ ἡ εἰς τὰ κεφάλαια διαίρεσις· ταῦτα γάρ, ὡς εἴρηται (vgl. ebd. 7,1–3), δεῖ προλέγειν ἑκάστης ἀριστοτελικῆς πραγματείας. Die handschriftliche Überlieferung erlaubt es allerdings nicht, den Satz bei Achelis als Beleg für eine Verwendung des Prolog-Schemas schon bei Origenes anzuführen, wie dies Neuschäfer unternommen hat.Vgl. Neuschäfer, Origenes als Philologe, 365. Der Syrer, der materiell älteste Zeuge, kennt den Satz nicht. Es ist wahrscheinlich, dass ein", + "candidate_score": 0.66332, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11185_sent_9", + "bdc_text": "Basel StA , Ratsbücher O 8 , 122v. ) .", + "psc_chunk_id": "pta0007.pta010.pta-grcBibex_window_24", + "psc_text": "…(= 1,10: τοῦ Σολομῶν) am Rand die Namensvariante ܕܫܠܝܡܘܢ vermerkt (5va, dritte Zeile von unten). Handschriftliche Überlieferung im Überblick 1,1 Ἐπειδὴ...6,5 ἄνωθεν: Ba fol. 6r–8r: ὠρ 1,4 -στόλων βίβλος...6,5 ἄνωθεν: Bb fol. 1ra–2rb: --- 1,1 Ἐπειδὴ...2,11 νενομισμένοι: O fol. 4rv: Ωριγʹ Wc Foliierung unkenntlich, teils zerstört Xc fol. 1r: anonym Xd Foliierung unkenntlich, teils zerstört Syr = Ambrosianus syr. C 313 inf., fol. 5vab: ܕܐܘܪܘܓܢܝܣ ܫܪܒܐ ܕܡܛܠ ܡܙܡܘܪ̈ܐ 3,1 Διὰ...3,11 γένει: Za fol. 19rv: anonym 3,1 Διὰ...5,13 αὐτοῦ: Xe fol. 8rv: ὡριγένου περὶ τῶν ρνʹ ψαλμῶν 3,1 Διὰ...5,18 ψαλμῶν: Ο fol. 4v–5r: anonym 3,1 Διὰ...6,5 ἄνωθεν: Syr fol. 5vb–6rb: anonym 6,1 Εἰκὸς...6,5 ἄνωθεν: Za fol. 19v: anonym 6,1 Εἰκὸς...8,5 ἀεί: Ο fol. 5v–6r: γε (= ?) 6,6 Ὄργανον...8,5 ἀεί: Ba fol. 8r–9v: ὠρ B b fol. 2va–3rb: ωρ Ba + Bb = B <Ὠριγένους καθολικὰ εἰς τοὺς ψαλμούς> Ἐπειδὴ πλεῖστοι τῶν ἐξ ἐθνῶν εἰς Χριστὸν πεπιστευκότων οἴονται τὴν βίβλον ταύτην", + "candidate_score": 0.632835, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11185_sent_13_15", + "bdc_text": "Christoph Zürcher , Konrad Pellikans Wirken in Zürich 1526-1556 , Zürich 1975 . - ZBRG IV , S. 169-174 ; HBLS I 96 .", + "psc_chunk_id": "pta0007.pta010.pta-grcBibex_window_20", + "psc_text": "Verfügung stehenden Film weitenteils verdorben ist, so dass ich mich vielfach mit den Angaben bei Achelis begnügen musste. Im Parisinus 143 ist die Sammlung der Prologe durchgehend am Rand von mehreren späteren Händen mit kurzen Angaben der Themen versehen, zum Text der Catholica mit folgenden: zu 1,4: psalmorum auctores varii zu 2,1: περὶ τῶν ἀνεπιγράφων zu 3,1: cur psalmi 150 zu 4,4: (nicht entziffert) zu 4,17: ἀναβαθμῶν ᾠδαί zu 5,2: ordo historicus in psalmis haud servans zu 6,1: ὄργανον ψαλτήριον νάβλα zu 7,1: ψαλμός, ᾠδή, ψαλμὸς ᾠδῆς, ᾠδὴ ψαλμοῦ zu 8,1: διάψαλμα Aus den Catholica in psalmos ist der einzige bislang bekannt gewordene syrische Origenes genommen.Vgl. Stewart, Evagrius beyond Byzantium, 232. Das Exzerpt ist in den Prolog-Sammlungen zum Psalter in der Syrohexapla und in der Peschitta erhalten, sowie in einer Sammlung von Abhandlungen zum Psalter ohne einen Psalmtext im Vaticanus syr. 135.Zur syrischen Überlieferung s. Stewart, Psalms and Prayer, 45–55.", + "candidate_score": 0.61224, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11185_sent_11_13", + "bdc_text": "vgl . Blarer BW III 136 ) . - Lit. : Christoph Zürcher , Konrad Pellikans Wirken in Zürich 1526-1556 , Zürich 1975 .", + "psc_chunk_id": "pta0007.pta010.pta-grcBibex_window_20", + "psc_text": "Verfügung stehenden Film weitenteils verdorben ist, so dass ich mich vielfach mit den Angaben bei Achelis begnügen musste. Im Parisinus 143 ist die Sammlung der Prologe durchgehend am Rand von mehreren späteren Händen mit kurzen Angaben der Themen versehen, zum Text der Catholica mit folgenden: zu 1,4: psalmorum auctores varii zu 2,1: περὶ τῶν ἀνεπιγράφων zu 3,1: cur psalmi 150 zu 4,4: (nicht entziffert) zu 4,17: ἀναβαθμῶν ᾠδαί zu 5,2: ordo historicus in psalmis haud servans zu 6,1: ὄργανον ψαλτήριον νάβλα zu 7,1: ψαλμός, ᾠδή, ψαλμὸς ᾠδῆς, ᾠδὴ ψαλμοῦ zu 8,1: διάψαλμα Aus den Catholica in psalmos ist der einzige bislang bekannt gewordene syrische Origenes genommen.Vgl. Stewart, Evagrius beyond Byzantium, 232. Das Exzerpt ist in den Prolog-Sammlungen zum Psalter in der Syrohexapla und in der Peschitta erhalten, sowie in einer Sammlung von Abhandlungen zum Psalter ohne einen Psalmtext im Vaticanus syr. 135.Zur syrischen Überlieferung s. Stewart, Psalms and Prayer, 45–55.", + "candidate_score": 0.612171, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11185_sent_12_14", + "bdc_text": "- Lit. : Christoph Zürcher , Konrad Pellikans Wirken in Zürich 1526-1556 , Zürich 1975 . - ZBRG IV , S. 169-174 ;", + "psc_chunk_id": "pta0007.pta010.pta-grcBibex_window_20", + "psc_text": "Verfügung stehenden Film weitenteils verdorben ist, so dass ich mich vielfach mit den Angaben bei Achelis begnügen musste. Im Parisinus 143 ist die Sammlung der Prologe durchgehend am Rand von mehreren späteren Händen mit kurzen Angaben der Themen versehen, zum Text der Catholica mit folgenden: zu 1,4: psalmorum auctores varii zu 2,1: περὶ τῶν ἀνεπιγράφων zu 3,1: cur psalmi 150 zu 4,4: (nicht entziffert) zu 4,17: ἀναβαθμῶν ᾠδαί zu 5,2: ordo historicus in psalmis haud servans zu 6,1: ὄργανον ψαλτήριον νάβλα zu 7,1: ψαλμός, ᾠδή, ψαλμὸς ᾠδῆς, ᾠδὴ ψαλμοῦ zu 8,1: διάψαλμα Aus den Catholica in psalmos ist der einzige bislang bekannt gewordene syrische Origenes genommen.Vgl. Stewart, Evagrius beyond Byzantium, 232. Das Exzerpt ist in den Prolog-Sammlungen zum Psalter in der Syrohexapla und in der Peschitta erhalten, sowie in einer Sammlung von Abhandlungen zum Psalter ohne einen Psalmtext im Vaticanus syr. 135.Zur syrischen Überlieferung s. Stewart, Psalms and Prayer, 45–55.", + "candidate_score": 0.607274, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 9, + "cf_id": "cf020", + "work_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini", + "max_score": 0.673392, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11185_sent_6_8", + "bdc_text": "mit ihm gab er 1543/44 in Konstanz eine jüdisch-deutsche Übersetzung von Teilen der hebräischen Bibel heraus . In Zürich erschienen 1545/46 zwei von ihm aus dem Hebräischen ins Jüdisch-Deutsche übersetzte Werke ( BZD C 352f). 1548 teilt John Burcher aus Straßburg Bullinger mit , daß Adam geliehenes Geld verspielt habe ( s. Epistolae Tigurinae bzw. Original Letters , Nr. 297 ) , und 1549 mußte er in Basel wegen versuchten Diebstahls Urfehde schwören ( s .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini_window_197", + "psc_text": "a se mutuari! Primum enim magnorum sumptuum est, 524 et infinitae difficultatis, exemplaria habere omnia. Denique et qui habuerint, et Hebraei sermonis ignari sunt, magis errabunt, ignorantes quis e multis verius dixerit. Quod etiam sapientissimo cuidam, nuper apud Graecos accidit, ut interdum Scripturae sensum relinquens, uniuscujuslibet [ Al. uniuscujusque] interpretis sequeretur errorem. Nos autem qui Hebraeae linguae saltem parvam habemus scientiam, et Latinus nobis utcumque sermo non deest, et de aliis magis possumus judicare, et ea quae ipsi intelligimus, in nostra lingua exprimere. » 29. Ex Prolog. in Job. --Transibo ad librum Job, quem post Septuaginta interpretum editionem, quam Origenes obelis, asteriscisque distinxit, ante annos plurimos Latino sermoni datum, cum rursum juxta ipsum Hebraicum verterem, sic locutus sum: « Cogor per singulos Scripturae divinae libros, adversariorum respondere maledictis, qui interpretationem meam, reprehensionem Septuaginta interpretum criminantur: quasi non et apud Graecos Aquila, Symmachus et Theodotion vel verbum e verbo, vel sensum", + "candidate_score": 0.673392, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11185_sent_5_7", + "bdc_text": "er soll auch das Bürgerrecht erhalten haben , im Bürgerbuch fehlt jedoch sein Name. 1540 besuchte er Paul Fagius in Isny , mit dem er schon länger bekannt war ; mit ihm gab er 1543/44 in Konstanz eine jüdisch-deutsche Übersetzung von Teilen der hebräischen Bibel heraus . In Zürich erschienen 1545/46 zwei von ihm aus dem Hebräischen ins Jüdisch-Deutsche übersetzte Werke ( BZD C 352f). 1548 teilt John Burcher aus Straßburg Bullinger mit , daß Adam geliehenes Geld verspielt habe ( s.", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini_window_196", + "psc_text": "et post multa haec addidi: « Quod illaturus sum, aequissimum est. Edidi aliquid, quod non habetur in Graeco, vel aliter habetur, quam a me versum est. Quid interpretem laniant? Interrogent Hebraeos, et ipsis auctoribus translationi meae, vel arrogent vel derogent fidem. Porro aliud est, si clausis, quod dicitur, oculis, mihi volunt maledicere, et non imitantur Graecorum studium et benevolentiam, qui post Septuaginta translatores jam Christi Evangelio coruscante, Judaeos, et Ebionitas Legis veteris interpretes, Aquilam videlicet, Symmachum et Theodotionem, curiose legunt, et per Origenis laborem ἐν ἑξαπλοῖς Ecclesiis dedicarunt: quanto magis Latini mei grati esse deberent, quod exsultantem Graeciam cernerent aliquid a se mutuari! Primum enim magnorum sumptuum est, 524 et infinitae difficultatis, exemplaria habere omnia. Denique et qui habuerint, et Hebraei sermonis ignari sunt, magis errabunt, ignorantes quis e multis verius dixerit. Quod etiam sapientissimo cuidam, nuper apud Graecos accidit, ut interdum Scripturae sensum relinquens, uniuscujuslibet [ Al. uniuscujusque] interpretis", + "candidate_score": 0.671958, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11185_sent_6_8", + "bdc_text": "mit ihm gab er 1543/44 in Konstanz eine jüdisch-deutsche Übersetzung von Teilen der hebräischen Bibel heraus . In Zürich erschienen 1545/46 zwei von ihm aus dem Hebräischen ins Jüdisch-Deutsche übersetzte Werke ( BZD C 352f). 1548 teilt John Burcher aus Straßburg Bullinger mit , daß Adam geliehenes Geld verspielt habe ( s. Epistolae Tigurinae bzw. Original Letters , Nr. 297 ) , und 1549 mußte er in Basel wegen versuchten Diebstahls Urfehde schwören ( s .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini_window_0", + "psc_text": "IN LIBROS CONTRA RUFINUM ADMONITIO, Dissensionis Hieronymum inter ac Rufinum longe notior historia est, quam nostra explicatione ut indigeat. Causa mali tanti Latina versio librorum Origenis περὶ Ἀρχῶν fuit, quam presbyter Aquileiensis, sublesta utique fide, elaboraverat Romae circa annum 398. Nam ut Origeniani dogmatis venena, subdolae interpretationis fuco oblita, Latinis auribus tutius propinaret, praefationem operi praefixit, in qua Hieronymum figuratis laudibus praedicabat, veluti Adamantii opinionum fautorem, suaeque sententiae socium: ipsum vero librum ab ascriptis erroribus expurgatum opera sua jactabat. Sed cum multa essent adhuc quae christianas aures moverent, et minus catholice dicta existimarentur, Pammachius et Oceanus Hieronymo auctores fuerunt, ut germanam ipse ejus libri interpretationem vulgaret, nequaquam dissimulatis erroribus, quo se manifesto proderent; purgaretque adeo suspicionem favoris in Origenem ab aemulo injectam, ne si criminantem convincere differret, consentire illi videretur. S. Doctor datis primum Rufino litteris, amice conquestus est: deinde anno 400 Origenis ipsum librum ita ad finem vertit, ut", + "candidate_score": 0.670026, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11185_sent_6_8", + "bdc_text": "mit ihm gab er 1543/44 in Konstanz eine jüdisch-deutsche Übersetzung von Teilen der hebräischen Bibel heraus . In Zürich erschienen 1545/46 zwei von ihm aus dem Hebräischen ins Jüdisch-Deutsche übersetzte Werke ( BZD C 352f). 1548 teilt John Burcher aus Straßburg Bullinger mit , daß Adam geliehenes Geld verspielt habe ( s. Epistolae Tigurinae bzw. Original Letters , Nr. 297 ) , und 1549 mußte er in Basel wegen versuchten Diebstahls Urfehde schwören ( s .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini_window_196", + "psc_text": "et post multa haec addidi: « Quod illaturus sum, aequissimum est. Edidi aliquid, quod non habetur in Graeco, vel aliter habetur, quam a me versum est. Quid interpretem laniant? Interrogent Hebraeos, et ipsis auctoribus translationi meae, vel arrogent vel derogent fidem. Porro aliud est, si clausis, quod dicitur, oculis, mihi volunt maledicere, et non imitantur Graecorum studium et benevolentiam, qui post Septuaginta translatores jam Christi Evangelio coruscante, Judaeos, et Ebionitas Legis veteris interpretes, Aquilam videlicet, Symmachum et Theodotionem, curiose legunt, et per Origenis laborem ἐν ἑξαπλοῖς Ecclesiis dedicarunt: quanto magis Latini mei grati esse deberent, quod exsultantem Graeciam cernerent aliquid a se mutuari! Primum enim magnorum sumptuum est, 524 et infinitae difficultatis, exemplaria habere omnia. Denique et qui habuerint, et Hebraei sermonis ignari sunt, magis errabunt, ignorantes quis e multis verius dixerit. Quod etiam sapientissimo cuidam, nuper apud Graecos accidit, ut interdum Scripturae sensum relinquens, uniuscujuslibet [ Al. uniuscujusque] interpretis", + "candidate_score": 0.667466, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11185_sent_3_5", + "bdc_text": "Ego vero nihil aliud habeo , quod scribam , nisi quod de HebręoMichael Adam , ein jüdischer Konvertit aus Krakau , gest. nach 1549 , kam im Juli 1538 aus Straßburg über Konstanz in Pellikans Haus . Da seine Berufung an die von Zwick in Konstanz geplante Schule scheiterte , blieb er in Zürich , unterstützte Pelli kan bei seinen Talmudstudien und half Jud bei der Revision der deutschen Bibel. 1539 heiratete er eine Zürcherin ; er soll auch das Bürgerrecht erhalten haben , im Bürgerbuch fehlt jedoch sein Name. 1540 besuchte er Paul Fagius in Isny , mit dem er schon länger bekannt war ;", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini_window_196", + "psc_text": "et post multa haec addidi: « Quod illaturus sum, aequissimum est. Edidi aliquid, quod non habetur in Graeco, vel aliter habetur, quam a me versum est. Quid interpretem laniant? Interrogent Hebraeos, et ipsis auctoribus translationi meae, vel arrogent vel derogent fidem. Porro aliud est, si clausis, quod dicitur, oculis, mihi volunt maledicere, et non imitantur Graecorum studium et benevolentiam, qui post Septuaginta translatores jam Christi Evangelio coruscante, Judaeos, et Ebionitas Legis veteris interpretes, Aquilam videlicet, Symmachum et Theodotionem, curiose legunt, et per Origenis laborem ἐν ἑξαπλοῖς Ecclesiis dedicarunt: quanto magis Latini mei grati esse deberent, quod exsultantem Graeciam cernerent aliquid a se mutuari! Primum enim magnorum sumptuum est, 524 et infinitae difficultatis, exemplaria habere omnia. Denique et qui habuerint, et Hebraei sermonis ignari sunt, magis errabunt, ignorantes quis e multis verius dixerit. Quod etiam sapientissimo cuidam, nuper apud Graecos accidit, ut interdum Scripturae sensum relinquens, uniuscujuslibet [ Al. uniuscujusque] interpretis", + "candidate_score": 0.666029, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11185_sent_6_8", + "bdc_text": "mit ihm gab er 1543/44 in Konstanz eine jüdisch-deutsche Übersetzung von Teilen der hebräischen Bibel heraus . In Zürich erschienen 1545/46 zwei von ihm aus dem Hebräischen ins Jüdisch-Deutsche übersetzte Werke ( BZD C 352f). 1548 teilt John Burcher aus Straßburg Bullinger mit , daß Adam geliehenes Geld verspielt habe ( s. Epistolae Tigurinae bzw. Original Letters , Nr. 297 ) , und 1549 mußte er in Basel wegen versuchten Diebstahls Urfehde schwören ( s .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini_window_141", + "psc_text": "fecerunt [ Al. fecerant]: feci et ego postremus rogatus a fratribus. Si jubetur, ne fiat, jussio observari solet in posterum. Si culpantur, qui ante jussionem fecerunt, culpa a primis incipiat. » Tandem evomuit, quod volebat, et omnis animi tumor in nostrae accusationis erupit invidiam. Ubi interpretatur libros περὶ Ἀρχῶν, me sequi se dicit: ubi accusatur cur hoc fecerit, meum ponit exemplum; et securus, et periclitans sine me vivere non potest. Audiat igitur quod nescire se simulat. Nemo tibi objicit, quare Origenem interpretatus es, alioqui Hilarius et Ambrosius hoc crimine tenebuntur; sed quia interpretatus haeretica, Praefationis tuae laude firmasti. Ego ipse, quem in crimen vocas, sic [ Al. ideo] septuaginta Homilias ejus transtuli, et nonnulla de Tomis, ut et mala in bonorum interpretatione 505 subtraherem, et aperte in libris περὶ Ἀρχῶν ad coarguendam translationem tuam, quid lector vitaret, ostenderem. Vis Origenem in Latinum vertere? Habes multas homilias ejus et tomos, in", + "candidate_score": 0.665343, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11185_sent_6_8", + "bdc_text": "mit ihm gab er 1543/44 in Konstanz eine jüdisch-deutsche Übersetzung von Teilen der hebräischen Bibel heraus . In Zürich erschienen 1545/46 zwei von ihm aus dem Hebräischen ins Jüdisch-Deutsche übersetzte Werke ( BZD C 352f). 1548 teilt John Burcher aus Straßburg Bullinger mit , daß Adam geliehenes Geld verspielt habe ( s. Epistolae Tigurinae bzw. Original Letters , Nr. 297 ) , und 1549 mußte er in Basel wegen versuchten Diebstahls Urfehde schwören ( s .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini_window_34", + "psc_text": "articulo, interpretaturus eosdem libros, ausculta quid scripserim: « Hoc mihi praestiterunt amici mei (non dixi amicus meus, ne te viderer arguere) ut si tacuero, reus; si respondero, inimicus judicer. Dura utraque conditio, sed e duobus eligam quod levius est. Simultas redintegrari potest: blasphemia veniam non meretur ( Epist. ad Pamm. et Ocean ). Animadvertis invito mihi et repugnanti hoc onus impositum; et futuram ex hujuscemodi opere simultatem, necessitatis excusatione curatam? Si interpretatus esses libros περὶ Ἀρχῶν absque meo nomine, recte querereris in reprehensionem tuam a me postea esse translatos. Nunc autem injuste doles, in eo opere a me tibi esse responsum, in quo a te laudando accusatus sum. Quam enim tu laudem vocas, omnes accusationem intelligunt. Constet apud te, quod accusaveris; et non indignaberis, quod responderim. Esto, tu bono animo scripseris, et homo innocens et amicus fidissimus, de cujus numquam egressum est ore mendacium, me 468 nescius vulneraris: quid ad", + "candidate_score": 0.663924, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11185_sent_6_8", + "bdc_text": "mit ihm gab er 1543/44 in Konstanz eine jüdisch-deutsche Übersetzung von Teilen der hebräischen Bibel heraus . In Zürich erschienen 1545/46 zwei von ihm aus dem Hebräischen ins Jüdisch-Deutsche übersetzte Werke ( BZD C 352f). 1548 teilt John Burcher aus Straßburg Bullinger mit , daß Adam geliehenes Geld verspielt habe ( s. Epistolae Tigurinae bzw. Original Letters , Nr. 297 ) , und 1549 mußte er in Basel wegen versuchten Diebstahls Urfehde schwören ( s .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini_window_208", + "psc_text": "contra libros Porphyrii scripserim. Qui istiusmodi naenia consectatur, et Scripturae Hebraicae veritatem non vult recipere, audiat libere proclamantem: 528 Nemo enim cogitur legere, quod non vult. Ego petentibus scripsi, non fastidiosis; gratis, non invidis; studiosis, non oscitantibus. Et tamen miror quomodo Theodotionem haereticum et judaizantem legit, et qualiscumque peccatoris christiani translationem fastidit. 34. Quaeso te, amice dulcissime, qui tam curiosus es, ut etiam somnia mea noveris, omniaque quae per tot annos absque metu futurae scripsi calumniae, in accusationem vocas; ut respondeas, quomodo eorum praefationes librorum nescias, quos accusas: quae quodam vaticinio, futurae calumniae responderunt; implentes proverbium: « Prius antidotum, quam venenum. » Quid nocet ecclesiis nostra translatio? Magnis, ut scio, sumptibus redemisti Aquilae, et Symmachi, et Theodotionis, quintaeque et sextae editionis Judaicos translatores. Origenes tuus, et (ne forte queraris figurata te laude percussum) Origenes noster (nostrum voco ob eruditionem ingenii, non ob dogmatum veritatem) in omnibus libris suis post Septuaginta", + "candidate_score": 0.663115, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11185_sent_6_8", + "bdc_text": "mit ihm gab er 1543/44 in Konstanz eine jüdisch-deutsche Übersetzung von Teilen der hebräischen Bibel heraus . In Zürich erschienen 1545/46 zwei von ihm aus dem Hebräischen ins Jüdisch-Deutsche übersetzte Werke ( BZD C 352f). 1548 teilt John Burcher aus Straßburg Bullinger mit , daß Adam geliehenes Geld verspielt habe ( s. Epistolae Tigurinae bzw. Original Letters , Nr. 297 ) , und 1549 mußte er in Basel wegen versuchten Diebstahls Urfehde schwören ( s .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini_window_191", + "psc_text": "pura, et ut ab eis in Graecum versa est, editio permaneret, superflue me, mi Chromati, episcoporum sanctissime atque doctissime, impelleres, ut tibi Hebraea volumina Latino sermone transferrem. Quod enim semel aures hominum occupaverat, et nascentis Ecclesiae roboraverat fidem, 522 justum erat etiam nostro silentio comprobari. Nunc vero quum pro varietate regionum diversa ferantur exemplaria, et germana illa antiquaque translatio corrupta sit, atque violata, nostri arbitrii putas, aut ex pluribus judicare quid verum sit, aut novum opus in veteri opere cudere, illudentibusque Judaeis, cornicum, ut dicitur, oculos configere. Alexandria et Aegyptus in Septuaginta suis Hesychium laudat auctorem. Constantinopolis usque ad Antiochiam Luciani martyris exemplaria probat. Mediae inter has provinciae Palaestinos codices legunt, quos ab Origene elaboratos Eusebius et Pamphilius vulgaverunt; totusque orbis hac inter se trifaria varietate compugnat. Et certe Origenes non solum exempla composuit quatuor editionum, e regione singula verba describens, ut unus dissentiens statim, caeteris inter se consentientibus, arguatur;", + "candidate_score": 0.662509, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11185_sent_6_8", + "bdc_text": "mit ihm gab er 1543/44 in Konstanz eine jüdisch-deutsche Übersetzung von Teilen der hebräischen Bibel heraus . In Zürich erschienen 1545/46 zwei von ihm aus dem Hebräischen ins Jüdisch-Deutsche übersetzte Werke ( BZD C 352f). 1548 teilt John Burcher aus Straßburg Bullinger mit , daß Adam geliehenes Geld verspielt habe ( s. Epistolae Tigurinae bzw. Original Letters , Nr. 297 ) , und 1549 mußte er in Basel wegen versuchten Diebstahls Urfehde schwören ( s .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini_window_186", + "psc_text": "in Isaia. Quod multi ignorantes, apocryphorum deliramenta sectantur, et Iberas naenias libris authenticis praeferunt. Causas erroris non est meum exponere. 520 Judaei prudenti factum dicunt esse consilio, ne Ptolemaeus unius Dei cultor, apud Hebraeos etiam duplicem divinitatem deprehenderet: quod maxime idcirco faciebant, quia in Platonis dogma cadere videbatur. Denique ubicumque sacratum aliquid Scriptura testatur de Patre et Filio et Spiritu sancto, aut aliter interpretati sunt, aut omnino tacuerunt, ut et regi satisfacerent, et arcanum fidei non divulgarent. Et nescio quis primus auctor septuaginta cellulas Alexandriae mendacio suo exstruxerit, quibus divisi eadem scriptitarint, cum Aristeas, ejusdem Ptolemaei ὑπερασπιστὴς, et multo post tempore Josephus, nihil tale retulerint; sed in una basilica congregatos contulisse scribant, non prophetasse. Aliud est enim vatem, aliud interpretem esse. Ibi spiritus ventura praedicit, hic eruditio et verborum copia ea quae intelligit transfert. Nisi forte putandus est Tullius Oeconomicum Xenophontis, et Platonis Protagoram, et Demosthenis pro Ctesiphonte orationem afflatus", + "candidate_score": 0.662491, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11185_sent_4_6", + "bdc_text": "Da seine Berufung an die von Zwick in Konstanz geplante Schule scheiterte , blieb er in Zürich , unterstützte Pelli kan bei seinen Talmudstudien und half Jud bei der Revision der deutschen Bibel. 1539 heiratete er eine Zürcherin ; er soll auch das Bürgerrecht erhalten haben , im Bürgerbuch fehlt jedoch sein Name. 1540 besuchte er Paul Fagius in Isny , mit dem er schon länger bekannt war ; mit ihm gab er 1543/44 in Konstanz eine jüdisch-deutsche Übersetzung von Teilen der hebräischen Bibel heraus .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini_window_196", + "psc_text": "et post multa haec addidi: « Quod illaturus sum, aequissimum est. Edidi aliquid, quod non habetur in Graeco, vel aliter habetur, quam a me versum est. Quid interpretem laniant? Interrogent Hebraeos, et ipsis auctoribus translationi meae, vel arrogent vel derogent fidem. Porro aliud est, si clausis, quod dicitur, oculis, mihi volunt maledicere, et non imitantur Graecorum studium et benevolentiam, qui post Septuaginta translatores jam Christi Evangelio coruscante, Judaeos, et Ebionitas Legis veteris interpretes, Aquilam videlicet, Symmachum et Theodotionem, curiose legunt, et per Origenis laborem ἐν ἑξαπλοῖς Ecclesiis dedicarunt: quanto magis Latini mei grati esse deberent, quod exsultantem Graeciam cernerent aliquid a se mutuari! Primum enim magnorum sumptuum est, 524 et infinitae difficultatis, exemplaria habere omnia. Denique et qui habuerint, et Hebraei sermonis ignari sunt, magis errabunt, ignorantes quis e multis verius dixerit. Quod etiam sapientissimo cuidam, nuper apud Graecos accidit, ut interdum Scripturae sensum relinquens, uniuscujuslibet [ Al. uniuscujusque] interpretis", + "candidate_score": 0.662042, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11185_sent_7_9", + "bdc_text": "In Zürich erschienen 1545/46 zwei von ihm aus dem Hebräischen ins Jüdisch-Deutsche übersetzte Werke ( BZD C 352f). 1548 teilt John Burcher aus Straßburg Bullinger mit , daß Adam geliehenes Geld verspielt habe ( s. Epistolae Tigurinae bzw. Original Letters , Nr. 297 ) , und 1549 mußte er in Basel wegen versuchten Diebstahls Urfehde schwören ( s . Basel StA , Ratsbücher O 8 , 122v. ) .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini_window_0", + "psc_text": "IN LIBROS CONTRA RUFINUM ADMONITIO, Dissensionis Hieronymum inter ac Rufinum longe notior historia est, quam nostra explicatione ut indigeat. Causa mali tanti Latina versio librorum Origenis περὶ Ἀρχῶν fuit, quam presbyter Aquileiensis, sublesta utique fide, elaboraverat Romae circa annum 398. Nam ut Origeniani dogmatis venena, subdolae interpretationis fuco oblita, Latinis auribus tutius propinaret, praefationem operi praefixit, in qua Hieronymum figuratis laudibus praedicabat, veluti Adamantii opinionum fautorem, suaeque sententiae socium: ipsum vero librum ab ascriptis erroribus expurgatum opera sua jactabat. Sed cum multa essent adhuc quae christianas aures moverent, et minus catholice dicta existimarentur, Pammachius et Oceanus Hieronymo auctores fuerunt, ut germanam ipse ejus libri interpretationem vulgaret, nequaquam dissimulatis erroribus, quo se manifesto proderent; purgaretque adeo suspicionem favoris in Origenem ab aemulo injectam, ne si criminantem convincere differret, consentire illi videretur. S. Doctor datis primum Rufino litteris, amice conquestus est: deinde anno 400 Origenis ipsum librum ita ad finem vertit, ut", + "candidate_score": 0.654131, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11185_sent_8", + "bdc_text": "Epistolae Tigurinae bzw. Original Letters , Nr. 297 ) , und 1549 mußte er in Basel wegen versuchten Diebstahls Urfehde schwören ( s .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini_window_278", + "psc_text": "Origenem injunctam putat; qui ideo eum legi prohibet, ne aliis ejus furta cognoscant. » Lege scripta tua, et epistolam ejus, immo epistolas, e quibus unum proferam tuae fidei testimonium, ut non immerito nunc a te laudatus esse videatur. « Te autem, frater, liberet Deus, et sanctum populum Christi, qui tibi creditus est, et omnes fratres qui tecum sunt, et maxime Rufinum presbyterum, ab haeresi Origenis, et aliis haeresibus, et perditione earum. Si enim propter unum verbum, aut duo, quae contraria fidei sunt, multae haereses objectae sunt ab Ecclesia, quanto magis hic inter haereticos habebitur, qui tantas perversitates, 553 et tam mala dogmata contra fidem adinvenit, Dei Ecclesiae hostis exstitit! » Haec est viri sancti de te testificatio: sic ab eo ornatus, sic laudatus incedis. Ita est epistola, quam de cubiculo fratris Eusebii nummis aureis produxisti, ut calumniareris interpretem, et me apertissimi teneres criminis reum, quare pro honorabili charissimum transtulissem. Sed", + "candidate_score": 0.651639, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11185_sent_7_9", + "bdc_text": "In Zürich erschienen 1545/46 zwei von ihm aus dem Hebräischen ins Jüdisch-Deutsche übersetzte Werke ( BZD C 352f). 1548 teilt John Burcher aus Straßburg Bullinger mit , daß Adam geliehenes Geld verspielt habe ( s. Epistolae Tigurinae bzw. Original Letters , Nr. 297 ) , und 1549 mußte er in Basel wegen versuchten Diebstahls Urfehde schwören ( s . Basel StA , Ratsbücher O 8 , 122v. ) .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini_window_141", + "psc_text": "fecerunt [ Al. fecerant]: feci et ego postremus rogatus a fratribus. Si jubetur, ne fiat, jussio observari solet in posterum. Si culpantur, qui ante jussionem fecerunt, culpa a primis incipiat. » Tandem evomuit, quod volebat, et omnis animi tumor in nostrae accusationis erupit invidiam. Ubi interpretatur libros περὶ Ἀρχῶν, me sequi se dicit: ubi accusatur cur hoc fecerit, meum ponit exemplum; et securus, et periclitans sine me vivere non potest. Audiat igitur quod nescire se simulat. Nemo tibi objicit, quare Origenem interpretatus es, alioqui Hilarius et Ambrosius hoc crimine tenebuntur; sed quia interpretatus haeretica, Praefationis tuae laude firmasti. Ego ipse, quem in crimen vocas, sic [ Al. ideo] septuaginta Homilias ejus transtuli, et nonnulla de Tomis, ut et mala in bonorum interpretatione 505 subtraherem, et aperte in libris περὶ Ἀρχῶν ad coarguendam translationem tuam, quid lector vitaret, ostenderem. Vis Origenem in Latinum vertere? Habes multas homilias ejus et tomos, in", + "candidate_score": 0.649139, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11185_sent_7_9", + "bdc_text": "In Zürich erschienen 1545/46 zwei von ihm aus dem Hebräischen ins Jüdisch-Deutsche übersetzte Werke ( BZD C 352f). 1548 teilt John Burcher aus Straßburg Bullinger mit , daß Adam geliehenes Geld verspielt habe ( s. Epistolae Tigurinae bzw. Original Letters , Nr. 297 ) , und 1549 mußte er in Basel wegen versuchten Diebstahls Urfehde schwören ( s . Basel StA , Ratsbücher O 8 , 122v. ) .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini_window_197", + "psc_text": "a se mutuari! Primum enim magnorum sumptuum est, 524 et infinitae difficultatis, exemplaria habere omnia. Denique et qui habuerint, et Hebraei sermonis ignari sunt, magis errabunt, ignorantes quis e multis verius dixerit. Quod etiam sapientissimo cuidam, nuper apud Graecos accidit, ut interdum Scripturae sensum relinquens, uniuscujuslibet [ Al. uniuscujusque] interpretis sequeretur errorem. Nos autem qui Hebraeae linguae saltem parvam habemus scientiam, et Latinus nobis utcumque sermo non deest, et de aliis magis possumus judicare, et ea quae ipsi intelligimus, in nostra lingua exprimere. » 29. Ex Prolog. in Job. --Transibo ad librum Job, quem post Septuaginta interpretum editionem, quam Origenes obelis, asteriscisque distinxit, ante annos plurimos Latino sermoni datum, cum rursum juxta ipsum Hebraicum verterem, sic locutus sum: « Cogor per singulos Scripturae divinae libros, adversariorum respondere maledictis, qui interpretationem meam, reprehensionem Septuaginta interpretum criminantur: quasi non et apud Graecos Aquila, Symmachus et Theodotion vel verbum e verbo, vel sensum", + "candidate_score": 0.64767, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11185_sent_7_9", + "bdc_text": "In Zürich erschienen 1545/46 zwei von ihm aus dem Hebräischen ins Jüdisch-Deutsche übersetzte Werke ( BZD C 352f). 1548 teilt John Burcher aus Straßburg Bullinger mit , daß Adam geliehenes Geld verspielt habe ( s. Epistolae Tigurinae bzw. Original Letters , Nr. 297 ) , und 1549 mußte er in Basel wegen versuchten Diebstahls Urfehde schwören ( s . Basel StA , Ratsbücher O 8 , 122v. ) .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini_window_186", + "psc_text": "in Isaia. Quod multi ignorantes, apocryphorum deliramenta sectantur, et Iberas naenias libris authenticis praeferunt. Causas erroris non est meum exponere. 520 Judaei prudenti factum dicunt esse consilio, ne Ptolemaeus unius Dei cultor, apud Hebraeos etiam duplicem divinitatem deprehenderet: quod maxime idcirco faciebant, quia in Platonis dogma cadere videbatur. Denique ubicumque sacratum aliquid Scriptura testatur de Patre et Filio et Spiritu sancto, aut aliter interpretati sunt, aut omnino tacuerunt, ut et regi satisfacerent, et arcanum fidei non divulgarent. Et nescio quis primus auctor septuaginta cellulas Alexandriae mendacio suo exstruxerit, quibus divisi eadem scriptitarint, cum Aristeas, ejusdem Ptolemaei ὑπερασπιστὴς, et multo post tempore Josephus, nihil tale retulerint; sed in una basilica congregatos contulisse scribant, non prophetasse. Aliud est enim vatem, aliud interpretem esse. Ibi spiritus ventura praedicit, hic eruditio et verborum copia ea quae intelligit transfert. Nisi forte putandus est Tullius Oeconomicum Xenophontis, et Platonis Protagoram, et Demosthenis pro Ctesiphonte orationem afflatus", + "candidate_score": 0.645039, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11185_sent_7_9", + "bdc_text": "In Zürich erschienen 1545/46 zwei von ihm aus dem Hebräischen ins Jüdisch-Deutsche übersetzte Werke ( BZD C 352f). 1548 teilt John Burcher aus Straßburg Bullinger mit , daß Adam geliehenes Geld verspielt habe ( s. Epistolae Tigurinae bzw. Original Letters , Nr. 297 ) , und 1549 mußte er in Basel wegen versuchten Diebstahls Urfehde schwören ( s . Basel StA , Ratsbücher O 8 , 122v. ) .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini_window_208", + "psc_text": "contra libros Porphyrii scripserim. Qui istiusmodi naenia consectatur, et Scripturae Hebraicae veritatem non vult recipere, audiat libere proclamantem: 528 Nemo enim cogitur legere, quod non vult. Ego petentibus scripsi, non fastidiosis; gratis, non invidis; studiosis, non oscitantibus. Et tamen miror quomodo Theodotionem haereticum et judaizantem legit, et qualiscumque peccatoris christiani translationem fastidit. 34. Quaeso te, amice dulcissime, qui tam curiosus es, ut etiam somnia mea noveris, omniaque quae per tot annos absque metu futurae scripsi calumniae, in accusationem vocas; ut respondeas, quomodo eorum praefationes librorum nescias, quos accusas: quae quodam vaticinio, futurae calumniae responderunt; implentes proverbium: « Prius antidotum, quam venenum. » Quid nocet ecclesiis nostra translatio? Magnis, ut scio, sumptibus redemisti Aquilae, et Symmachi, et Theodotionis, quintaeque et sextae editionis Judaicos translatores. Origenes tuus, et (ne forte queraris figurata te laude percussum) Origenes noster (nostrum voco ob eruditionem ingenii, non ob dogmatum veritatem) in omnibus libris suis post Septuaginta", + "candidate_score": 0.644131, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11185_sent_8_10", + "bdc_text": "Epistolae Tigurinae bzw. Original Letters , Nr. 297 ) , und 1549 mußte er in Basel wegen versuchten Diebstahls Urfehde schwören ( s . Basel StA , Ratsbücher O 8 , 122v. ) . Noch 1551 erwähnt Bibliander eine mit Adam getroffene Abmachung , doch dürfte diese schon einige Zeit zurückgelegen haben ( \"pactus fuerat\" ;", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini_window_186", + "psc_text": "in Isaia. Quod multi ignorantes, apocryphorum deliramenta sectantur, et Iberas naenias libris authenticis praeferunt. Causas erroris non est meum exponere. 520 Judaei prudenti factum dicunt esse consilio, ne Ptolemaeus unius Dei cultor, apud Hebraeos etiam duplicem divinitatem deprehenderet: quod maxime idcirco faciebant, quia in Platonis dogma cadere videbatur. Denique ubicumque sacratum aliquid Scriptura testatur de Patre et Filio et Spiritu sancto, aut aliter interpretati sunt, aut omnino tacuerunt, ut et regi satisfacerent, et arcanum fidei non divulgarent. Et nescio quis primus auctor septuaginta cellulas Alexandriae mendacio suo exstruxerit, quibus divisi eadem scriptitarint, cum Aristeas, ejusdem Ptolemaei ὑπερασπιστὴς, et multo post tempore Josephus, nihil tale retulerint; sed in una basilica congregatos contulisse scribant, non prophetasse. Aliud est enim vatem, aliud interpretem esse. Ibi spiritus ventura praedicit, hic eruditio et verborum copia ea quae intelligit transfert. Nisi forte putandus est Tullius Oeconomicum Xenophontis, et Platonis Protagoram, et Demosthenis pro Ctesiphonte orationem afflatus", + "candidate_score": 0.643809, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11185_sent_7_9", + "bdc_text": "In Zürich erschienen 1545/46 zwei von ihm aus dem Hebräischen ins Jüdisch-Deutsche übersetzte Werke ( BZD C 352f). 1548 teilt John Burcher aus Straßburg Bullinger mit , daß Adam geliehenes Geld verspielt habe ( s. Epistolae Tigurinae bzw. Original Letters , Nr. 297 ) , und 1549 mußte er in Basel wegen versuchten Diebstahls Urfehde schwören ( s . Basel StA , Ratsbücher O 8 , 122v. ) .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini_window_191", + "psc_text": "pura, et ut ab eis in Graecum versa est, editio permaneret, superflue me, mi Chromati, episcoporum sanctissime atque doctissime, impelleres, ut tibi Hebraea volumina Latino sermone transferrem. Quod enim semel aures hominum occupaverat, et nascentis Ecclesiae roboraverat fidem, 522 justum erat etiam nostro silentio comprobari. Nunc vero quum pro varietate regionum diversa ferantur exemplaria, et germana illa antiquaque translatio corrupta sit, atque violata, nostri arbitrii putas, aut ex pluribus judicare quid verum sit, aut novum opus in veteri opere cudere, illudentibusque Judaeis, cornicum, ut dicitur, oculos configere. Alexandria et Aegyptus in Septuaginta suis Hesychium laudat auctorem. Constantinopolis usque ad Antiochiam Luciani martyris exemplaria probat. Mediae inter has provinciae Palaestinos codices legunt, quos ab Origene elaboratos Eusebius et Pamphilius vulgaverunt; totusque orbis hac inter se trifaria varietate compugnat. Et certe Origenes non solum exempla composuit quatuor editionum, e regione singula verba describens, ut unus dissentiens statim, caeteris inter se consentientibus, arguatur;", + "candidate_score": 0.642618, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11185_sent_7_9", + "bdc_text": "In Zürich erschienen 1545/46 zwei von ihm aus dem Hebräischen ins Jüdisch-Deutsche übersetzte Werke ( BZD C 352f). 1548 teilt John Burcher aus Straßburg Bullinger mit , daß Adam geliehenes Geld verspielt habe ( s. Epistolae Tigurinae bzw. Original Letters , Nr. 297 ) , und 1549 mußte er in Basel wegen versuchten Diebstahls Urfehde schwören ( s . Basel StA , Ratsbücher O 8 , 122v. ) .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini_window_196", + "psc_text": "et post multa haec addidi: « Quod illaturus sum, aequissimum est. Edidi aliquid, quod non habetur in Graeco, vel aliter habetur, quam a me versum est. Quid interpretem laniant? Interrogent Hebraeos, et ipsis auctoribus translationi meae, vel arrogent vel derogent fidem. Porro aliud est, si clausis, quod dicitur, oculis, mihi volunt maledicere, et non imitantur Graecorum studium et benevolentiam, qui post Septuaginta translatores jam Christi Evangelio coruscante, Judaeos, et Ebionitas Legis veteris interpretes, Aquilam videlicet, Symmachum et Theodotionem, curiose legunt, et per Origenis laborem ἐν ἑξαπλοῖς Ecclesiis dedicarunt: quanto magis Latini mei grati esse deberent, quod exsultantem Graeciam cernerent aliquid a se mutuari! Primum enim magnorum sumptuum est, 524 et infinitae difficultatis, exemplaria habere omnia. Denique et qui habuerint, et Hebraei sermonis ignari sunt, magis errabunt, ignorantes quis e multis verius dixerit. Quod etiam sapientissimo cuidam, nuper apud Graecos accidit, ut interdum Scripturae sensum relinquens, uniuscujuslibet [ Al. uniuscujusque] interpretis", + "candidate_score": 0.641513, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11185_sent_7_9", + "bdc_text": "In Zürich erschienen 1545/46 zwei von ihm aus dem Hebräischen ins Jüdisch-Deutsche übersetzte Werke ( BZD C 352f). 1548 teilt John Burcher aus Straßburg Bullinger mit , daß Adam geliehenes Geld verspielt habe ( s. Epistolae Tigurinae bzw. Original Letters , Nr. 297 ) , und 1549 mußte er in Basel wegen versuchten Diebstahls Urfehde schwören ( s . Basel StA , Ratsbücher O 8 , 122v. ) .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini_window_9", + "psc_text": "Unde et Tullius in Commentariis causarum pro Gabinio: « Ego, inquit, cum omnes amicitias tuendas semper putavi summa religione et fide, tum eas maxime quae essent ex inimicitiis revocatae in gratiam: propterea quod integris amicitiis officium praetermissum, imprudentiae, vel (ut gravius interpretemur) negligentiae excusatione defenditur; post reditum in gratiam, si quid est commissum, id non neglectum, sed violatum putatur: nec imprudentiae, sed perfidiae assignari solet. » Flaccus Horatius quoque in Epistola quam scribit ad Florum: Male, ait, sarta Gratia nequidquam coit, et rescinditur. 2. Hilarius, Origenis interpres, et Ambrosius et Victorinus. Tres libri Rufini. --Quid mihi nunc prodest, quod simpliciter errasse se jurat? Ecce objiciuntur mihi laudes ejus, et crimini datur simplicissimi amici, non simplex, nec pura laudatio. Si auctoritatem suo operi praestruebat, volens quos sequeretur ostendere, habuit in promptu Hilarium Confessorem, qui quadraginta ferme millia versuum Origenis in Job et Psalmos transtulit. Habuit Ambrosium, cujus pene omnes libri hujus", + "candidate_score": 0.639552, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11185_sent_8", + "bdc_text": "Epistolae Tigurinae bzw. Original Letters , Nr. 297 ) , und 1549 mußte er in Basel wegen versuchten Diebstahls Urfehde schwören ( s .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini_window_269", + "psc_text": "et solidissimo constringas reti. Si autem Romani episcopi est, stulte facis ab eo exemplar epistolae petere, cui missa non est, et non ab illo qui miserit, de oriente exspectare testimonium; cujus auctorem et testem habeas in vicino. Vade potius Romam, et praesens apud eum expostula, cur tibi et absenti et innocenti fecerit contumeliam. Primum, ut non reciperet expositionem fidei tuae, quam omnis, ut scribis, Italia comprobavit, et baculo tuarum uti noluerit litterarum contra canes tuos. Deinde, ut epistolas contra te ad Orientem mitteret et cauterium tibi haereseos, dum nescis inureret, diceretque libros Origenis περὶ Ἀρχῶν a te translatos, et simplici Romanae Ecclesiae traditos, ut fidei veritatem quam ab Apostolo didicerant, per te perderent, et quo tibi majorem faceret invidiam, ausus sit criminari hos ipsos, Praefationis tuae testimonio roboratos. Non est leve quod 550 tibi impingit tantae urbis pontifex, vel ab alio objectum temere suscepit. Vociferare et clamita per compita, per", + "candidate_score": 0.639315, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11185_sent_8", + "bdc_text": "Epistolae Tigurinae bzw. Original Letters , Nr. 297 ) , und 1549 mußte er in Basel wegen versuchten Diebstahls Urfehde schwören ( s .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini_window_141", + "psc_text": "fecerunt [ Al. fecerant]: feci et ego postremus rogatus a fratribus. Si jubetur, ne fiat, jussio observari solet in posterum. Si culpantur, qui ante jussionem fecerunt, culpa a primis incipiat. » Tandem evomuit, quod volebat, et omnis animi tumor in nostrae accusationis erupit invidiam. Ubi interpretatur libros περὶ Ἀρχῶν, me sequi se dicit: ubi accusatur cur hoc fecerit, meum ponit exemplum; et securus, et periclitans sine me vivere non potest. Audiat igitur quod nescire se simulat. Nemo tibi objicit, quare Origenem interpretatus es, alioqui Hilarius et Ambrosius hoc crimine tenebuntur; sed quia interpretatus haeretica, Praefationis tuae laude firmasti. Ego ipse, quem in crimen vocas, sic [ Al. ideo] septuaginta Homilias ejus transtuli, et nonnulla de Tomis, ut et mala in bonorum interpretatione 505 subtraherem, et aperte in libris περὶ Ἀρχῶν ad coarguendam translationem tuam, quid lector vitaret, ostenderem. Vis Origenem in Latinum vertere? Habes multas homilias ejus et tomos, in", + "candidate_score": 0.637579, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11185_sent_8", + "bdc_text": "Epistolae Tigurinae bzw. Original Letters , Nr. 297 ) , und 1549 mußte er in Basel wegen versuchten Diebstahls Urfehde schwören ( s .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini_window_221", + "psc_text": "provincias cucurrerunt, ut laudes meas legerent? Ut panegyricum tuum per angulos et plateas, ac muliercularum textrinas recitarent? Haec est tua illa sancta verecundia, haec aedificatio Christiana; sic modestus es, sic pudens, ut catervatim de occidente venientes, mihi tua maledicta narraverint: ita memoriter et consentanee, ut ego cogerer 534 non scriptis tuis, quae necdum legeram, sed scriptorum respondere opinionibus, et volantia toto orbe jacula falsitatis, clypeo veritatis excipere. 4. Epiphanii epistolam furatus est monachus Rufini minister. --Sequitur in epistola tua: « Noli multo auro redimere notarium meum: sicut amici tui de meis περὶ Ἀρχῶν schedulis, nondum emendatis, nondum ad purum digestis, fecerunt: ut facilius falsare possent, quod aut nullus haberet, aut admodum pauci. Gratis a me missum suscipe codicem, quem censu magno cuperes comparatum. » Non te pudet prooemii? Ego auro redimerem notarium tuum? Et quis talis ac tantus est, ut audeat cum Croeso et Dario pugnare divitiis? Ut subitum Demaratum,", + "candidate_score": 0.633587, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11185_sent_7", + "bdc_text": "In Zürich erschienen 1545/46 zwei von ihm aus dem Hebräischen ins Jüdisch-Deutsche übersetzte Werke ( BZD C 352f). 1548 teilt John Burcher aus Straßburg Bullinger mit , daß Adam geliehenes Geld verspielt habe ( s.", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini_window_0", + "psc_text": "IN LIBROS CONTRA RUFINUM ADMONITIO, Dissensionis Hieronymum inter ac Rufinum longe notior historia est, quam nostra explicatione ut indigeat. Causa mali tanti Latina versio librorum Origenis περὶ Ἀρχῶν fuit, quam presbyter Aquileiensis, sublesta utique fide, elaboraverat Romae circa annum 398. Nam ut Origeniani dogmatis venena, subdolae interpretationis fuco oblita, Latinis auribus tutius propinaret, praefationem operi praefixit, in qua Hieronymum figuratis laudibus praedicabat, veluti Adamantii opinionum fautorem, suaeque sententiae socium: ipsum vero librum ab ascriptis erroribus expurgatum opera sua jactabat. Sed cum multa essent adhuc quae christianas aures moverent, et minus catholice dicta existimarentur, Pammachius et Oceanus Hieronymo auctores fuerunt, ut germanam ipse ejus libri interpretationem vulgaret, nequaquam dissimulatis erroribus, quo se manifesto proderent; purgaretque adeo suspicionem favoris in Origenem ab aemulo injectam, ne si criminantem convincere differret, consentire illi videretur. S. Doctor datis primum Rufino litteris, amice conquestus est: deinde anno 400 Origenis ipsum librum ita ad finem vertit, ut", + "candidate_score": 0.631443, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11185_sent_8", + "bdc_text": "Epistolae Tigurinae bzw. Original Letters , Nr. 297 ) , und 1549 mußte er in Basel wegen versuchten Diebstahls Urfehde schwören ( s .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini_window_270", + "psc_text": "Romanae Ecclesiae traditos, ut fidei veritatem quam ab Apostolo didicerant, per te perderent, et quo tibi majorem faceret invidiam, ausus sit criminari hos ipsos, Praefationis tuae testimonio roboratos. Non est leve quod 550 tibi impingit tantae urbis pontifex, vel ab alio objectum temere suscepit. Vociferare et clamita per compita, per plateas: Non est meus liber; et si meus est, schedulas inemendatas Eusebius furto abstulit. Aliter ego edidi, immo nec edidi. Nulli eas dedi, aut certe paucis; et tam sceleratus inimicus, tam negligentes amici fuerunt, ut omnium codices ab eo pariter falsarentur. Haec, frater charissime, facere debueras, et non illi tergum obvertens, in me transmarinas maledictorum tuorum sagittas dirigere. Quid enim vulneribus tuis prodest, si ego fuero vulneratus? An solatium percussi est, amicum secum videre morientem? 21. Siricii jam in Domino dormientis profers epistolam, et viventis Anastasii dicta contemnis. Quid enim tibi, ut ais, officere potest, quod te ignorante, aut scripsit,", + "candidate_score": 0.631336, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11185_sent_6", + "bdc_text": "mit ihm gab er 1543/44 in Konstanz eine jüdisch-deutsche Übersetzung von Teilen der hebräischen Bibel heraus .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini_window_209", + "psc_text": "venenum. » Quid nocet ecclesiis nostra translatio? Magnis, ut scio, sumptibus redemisti Aquilae, et Symmachi, et Theodotionis, quintaeque et sextae editionis Judaicos translatores. Origenes tuus, et (ne forte queraris figurata te laude percussum) Origenes noster (nostrum voco ob eruditionem ingenii, non ob dogmatum veritatem) in omnibus libris suis post Septuaginta interpretes, Judaeorum translationes explanat et edisserit. Eusebius quoque et Didymus idem faciunt. Praetermitto Apollinarium, qui bono quidem studio, sed non secundum scientiam, de omnium translationibus in unum vestimentum pannos assuere conatus est, et consequentiam Scripturae, non ex regula veritatis, sed ex suo judicio texere: apostolici viri Scripturis utuntur Hebraicis: ipsos apostolos et evangelistas hoc fecisse perspicuum est. Dominus atque Salvator ubicumque veteris Scripturae meminit, de Hebraicis voluminibus ponit exempla, ut est illud: Qui credit in me, sicut Scriptura dicit: Flumina de ventre ejus fluent aquae vivae. Et in ipsa cruce, ELI, ELI, LEMA AZABATHANI, quod interpretatur: Deus meus, Deus meus,", + "candidate_score": 0.630978, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11185_sent_6", + "bdc_text": "mit ihm gab er 1543/44 in Konstanz eine jüdisch-deutsche Übersetzung von Teilen der hebräischen Bibel heraus .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini_window_200", + "psc_text": "ut ea quae in illa, aut obscura sunt, aut omissa, aut certe vitio scriptorum depravata, manifestiora nostra interpretatione fierent, qui et Hebraeum sermonem ex parte didicimus, et in Latino pene ab ipsius incunabulis inter grammaticos et rhetores et philosophos detriti sumus. Quod si apud Graecos post Septuaginta editionem, jam Christi Evangelio coruscante, Judaeus Aquila, et Symmachus ac Theodotion judaizantes haeretici sunt recepti, qui multa mysteria Salvatoris, subdola interpretatione celarunt, et tamen in Hexaplis habentur apud Ecclesias, et explanantur ab ecclesiasticis viris: quanto magis ego Christianus, de parentibus Christianis natus, et vexillum crucis in mea fronte portans, cujus studium fuit omissa repetere, depravata corrigere, et sacramenta Ecclesiae, puro et fideli aperire sermone, vel a fastidiosis, vel a malignis lectoribus non debeo reprobari! » 30. Ex Prologo in Psalterium. --Psalterium quoque quod certe emendatissimum juxta Septuaginta interpretes nostro labore dudum Roma suscepit, rursum juxta Hebraicum vertens, Praefatione munivi, et sic in parte", + "candidate_score": 0.628346, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11185_sent_8", + "bdc_text": "Epistolae Tigurinae bzw. Original Letters , Nr. 297 ) , und 1549 mußte er in Basel wegen versuchten Diebstahls Urfehde schwören ( s .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini_window_311", + "psc_text": "doles tibi in eo esse responsum, in quo a te accusatus sum. Dicebatur ad interpretationem tuam Roma subversa, postulabant omnes a me hujus rei remedium. Non quo ego alicujus momenti essem; sed qui petebant, me esse aliquid arbitrabantur. Tu amicus eras, qui illa transtuleras; quid me vis facere? Obedire Deo magis oportet, an hominibus (Act. V, 29)? Domini custodire substantiam, an furtum celare conservi? Aliter te non placabo, nisi et ego tecum accusanda commisero? Si nullam fecisses mei nominis mentionem: si me non ornasses egregiis laudibus, poteram aliquod habere suffugium, et diversa obtendere, ne rursus interpretata transferrem. Tu me, amice, compulisti, ut aliquot dies in hoc opere perderem, ut proferrem in medium quod Charybdis debuit devorare: et tamen laesus, amicitiae in te jura servavi, et quantum in me fuit, sic me defendi, ut te non accusarem. 564 Tu nimium suspiciosus et querulus, qui dicta in haereticos ad tuam refers contumeliam.", + "candidate_score": 0.626557, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11185_sent_7", + "bdc_text": "In Zürich erschienen 1545/46 zwei von ihm aus dem Hebräischen ins Jüdisch-Deutsche übersetzte Werke ( BZD C 352f). 1548 teilt John Burcher aus Straßburg Bullinger mit , daß Adam geliehenes Geld verspielt habe ( s.", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini_window_208", + "psc_text": "contra libros Porphyrii scripserim. Qui istiusmodi naenia consectatur, et Scripturae Hebraicae veritatem non vult recipere, audiat libere proclamantem: 528 Nemo enim cogitur legere, quod non vult. Ego petentibus scripsi, non fastidiosis; gratis, non invidis; studiosis, non oscitantibus. Et tamen miror quomodo Theodotionem haereticum et judaizantem legit, et qualiscumque peccatoris christiani translationem fastidit. 34. Quaeso te, amice dulcissime, qui tam curiosus es, ut etiam somnia mea noveris, omniaque quae per tot annos absque metu futurae scripsi calumniae, in accusationem vocas; ut respondeas, quomodo eorum praefationes librorum nescias, quos accusas: quae quodam vaticinio, futurae calumniae responderunt; implentes proverbium: « Prius antidotum, quam venenum. » Quid nocet ecclesiis nostra translatio? Magnis, ut scio, sumptibus redemisti Aquilae, et Symmachi, et Theodotionis, quintaeque et sextae editionis Judaicos translatores. Origenes tuus, et (ne forte queraris figurata te laude percussum) Origenes noster (nostrum voco ob eruditionem ingenii, non ob dogmatum veritatem) in omnibus libris suis post Septuaginta", + "candidate_score": 0.624661, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11185_sent_7", + "bdc_text": "In Zürich erschienen 1545/46 zwei von ihm aus dem Hebräischen ins Jüdisch-Deutsche übersetzte Werke ( BZD C 352f). 1548 teilt John Burcher aus Straßburg Bullinger mit , daß Adam geliehenes Geld verspielt habe ( s.", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini_window_196", + "psc_text": "et post multa haec addidi: « Quod illaturus sum, aequissimum est. Edidi aliquid, quod non habetur in Graeco, vel aliter habetur, quam a me versum est. Quid interpretem laniant? Interrogent Hebraeos, et ipsis auctoribus translationi meae, vel arrogent vel derogent fidem. Porro aliud est, si clausis, quod dicitur, oculis, mihi volunt maledicere, et non imitantur Graecorum studium et benevolentiam, qui post Septuaginta translatores jam Christi Evangelio coruscante, Judaeos, et Ebionitas Legis veteris interpretes, Aquilam videlicet, Symmachum et Theodotionem, curiose legunt, et per Origenis laborem ἐν ἑξαπλοῖς Ecclesiis dedicarunt: quanto magis Latini mei grati esse deberent, quod exsultantem Graeciam cernerent aliquid a se mutuari! Primum enim magnorum sumptuum est, 524 et infinitae difficultatis, exemplaria habere omnia. Denique et qui habuerint, et Hebraei sermonis ignari sunt, magis errabunt, ignorantes quis e multis verius dixerit. Quod etiam sapientissimo cuidam, nuper apud Graecos accidit, ut interdum Scripturae sensum relinquens, uniuscujuslibet [ Al. uniuscujusque] interpretis", + "candidate_score": 0.621952, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11185_sent_7", + "bdc_text": "In Zürich erschienen 1545/46 zwei von ihm aus dem Hebräischen ins Jüdisch-Deutsche übersetzte Werke ( BZD C 352f). 1548 teilt John Burcher aus Straßburg Bullinger mit , daß Adam geliehenes Geld verspielt habe ( s.", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini_window_202", + "psc_text": "transferrem. Aiebas enim te magis interpretum varietate turbari, et pro amore quo laberis, vel translatione, vel judicio meo esse contentum. Unde impulsus a te, cui et quae non possum, negare non debeo, rursum me obtrectatorum latratibus tradidi, maluique te vires potius meas, quam voluntatem in amicitia quaerere. Certe confidenter dicam, et multos hujus operis testes citabo, me nihil, dumtaxat scientem, 526 de Hebraica veritate mutasse. Sicubi ergo editio mea a veteribus discrepat, interroga quemlibet Hebraeorum, et liquido pervidebis, me ab aemulis frustra lacerari, qui malunt contemnere videri praeclara, quam discere. Perversissimi homines: nam cum novas semper expetant voluptates, et gulae eorum vicina maria non sufficiant, cur in solo studio Scripturarum veteri sapore contenti sunt? Nec hoc dico quod praecessores meos mordeam, aut quidquam de his arbitrer detrahendum, quorum translationem diligentissime emendatam olim meae linguae hominibus dedi: sed quod aliud sit in ecclesiis Christi credentium Psalmos legere, aliud Judaeis singula verba", + "candidate_score": 0.62147, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11185_sent_7", + "bdc_text": "In Zürich erschienen 1545/46 zwei von ihm aus dem Hebräischen ins Jüdisch-Deutsche übersetzte Werke ( BZD C 352f). 1548 teilt John Burcher aus Straßburg Bullinger mit , daß Adam geliehenes Geld verspielt habe ( s.", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini_window_191", + "psc_text": "pura, et ut ab eis in Graecum versa est, editio permaneret, superflue me, mi Chromati, episcoporum sanctissime atque doctissime, impelleres, ut tibi Hebraea volumina Latino sermone transferrem. Quod enim semel aures hominum occupaverat, et nascentis Ecclesiae roboraverat fidem, 522 justum erat etiam nostro silentio comprobari. Nunc vero quum pro varietate regionum diversa ferantur exemplaria, et germana illa antiquaque translatio corrupta sit, atque violata, nostri arbitrii putas, aut ex pluribus judicare quid verum sit, aut novum opus in veteri opere cudere, illudentibusque Judaeis, cornicum, ut dicitur, oculos configere. Alexandria et Aegyptus in Septuaginta suis Hesychium laudat auctorem. Constantinopolis usque ad Antiochiam Luciani martyris exemplaria probat. Mediae inter has provinciae Palaestinos codices legunt, quos ab Origene elaboratos Eusebius et Pamphilius vulgaverunt; totusque orbis hac inter se trifaria varietate compugnat. Et certe Origenes non solum exempla composuit quatuor editionum, e regione singula verba describens, ut unus dissentiens statim, caeteris inter se consentientibus, arguatur;", + "candidate_score": 0.621361, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 10, + "cf_id": "cf051", + "work_id": "055_Leo-I_De-haeresi-et-historia-Manichaeorum", + "max_score": 0.673048, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11185_sent_5_7", + "bdc_text": "er soll auch das Bürgerrecht erhalten haben , im Bürgerbuch fehlt jedoch sein Name. 1540 besuchte er Paul Fagius in Isny , mit dem er schon länger bekannt war ; mit ihm gab er 1543/44 in Konstanz eine jüdisch-deutsche Übersetzung von Teilen der hebräischen Bibel heraus . In Zürich erschienen 1545/46 zwei von ihm aus dem Hebräischen ins Jüdisch-Deutsche übersetzte Werke ( BZD C 352f). 1548 teilt John Burcher aus Straßburg Bullinger mit , daß Adam geliehenes Geld verspielt habe ( s.", + "psc_chunk_id": "055_Leo-I_De-haeresi-et-historia-Manichaeorum_window_222", + "psc_text": "novi Testamenti libros detulerit, vel integros et genuinos, quos pro libidine depravavit, aut jam depravatos et corruptos, juxta Valentini Carpocratis Marcionisque interpretationes, et ad alios quoque conquirendos suos discipulos in Orientis et Asiae partibus transmiserit? An forte tum nondum prodierant sub novi Testamenti nomine fabulosi illi libri qui Petri, Thomae et Matthiae Evangelia inscribebantur? An non circumferebatur Evangelium Philippi, excogitatum a Gnosticis? aut aliud denique quod Gaiani sub nomine Judae proditoris evulgarunt? Ex his aliisque similibus venenatis fontibus, de quibus Eusebius et PP. sermonem habuerunt, suam haeresim hausisse Scythianum et Manem certissimum est. Duo illa igitur, sinc ullo prorsus repugnantiae vestigio, inter se bene cohaerere possunt: Manem, videlicet, in carcerem constrictum aliquos habuisse novi Testamenti libros, quos fabulosis commentis, ad suae sectae patrocinium, magis atque magis corrupit et depravavit; alios denique accepisse ex Thoma, Adda et Herma, ex priori missione regredientibus, quos nebulones isti, pecuniarum subsidio, apud Orientales mercati fuerant.", + "candidate_score": 0.673048, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11185_sent_3_5", + "bdc_text": "Ego vero nihil aliud habeo , quod scribam , nisi quod de HebręoMichael Adam , ein jüdischer Konvertit aus Krakau , gest. nach 1549 , kam im Juli 1538 aus Straßburg über Konstanz in Pellikans Haus . Da seine Berufung an die von Zwick in Konstanz geplante Schule scheiterte , blieb er in Zürich , unterstützte Pelli kan bei seinen Talmudstudien und half Jud bei der Revision der deutschen Bibel. 1539 heiratete er eine Zürcherin ; er soll auch das Bürgerrecht erhalten haben , im Bürgerbuch fehlt jedoch sein Name. 1540 besuchte er Paul Fagius in Isny , mit dem er schon länger bekannt war ;", + "psc_chunk_id": "055_Leo-I_De-haeresi-et-historia-Manichaeorum_window_60", + "psc_text": "potius student quam eorum veritatem patefacere. Et quidem Cyrillus de Scythiani religione verba facturus, dixit hunc nihil commune habuisse nec cum Judaismo, nec cum Christianismo. Ita legisse in Graeco Cyrilli textu contendit, quamvis antiqua Coloniensi versio priora illa verba, cum Judaismo, expungat. Sed ultro dato quod Graeci codd. utramque habeant lectionem quemadmodum legimus 14 apud Photium, quid umquam habet Cyrillus, quod veritati repugnet; quodque, et si non apertum errorem, nimiam saltem exaggerationem superlationemque prae se ferat? Christophorus Wolfius quidem, in Photianis libris adornandis, quos Amburgi novis typis committi curavit, de Scythiano scripsit: Hic primus inter Christianos stultae de duobus principibus opinionis auctor exstitit. At opinionem hanc stultam, unam esse inter tot tantasque blasphemias quas vel de Christi carnis nativitate, morte et resurrectione Manichaei excogitarunt, quaeque principaliora et solidiora Christianae fidei principia penitus evertit, jam satis omnibus exploratum est, et ipsi in inferioribus explicabimus. Quid igitur cum Christianorum fide illa religio", + "candidate_score": 0.665545, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11185_sent_6_8", + "bdc_text": "mit ihm gab er 1543/44 in Konstanz eine jüdisch-deutsche Übersetzung von Teilen der hebräischen Bibel heraus . In Zürich erschienen 1545/46 zwei von ihm aus dem Hebräischen ins Jüdisch-Deutsche übersetzte Werke ( BZD C 352f). 1548 teilt John Burcher aus Straßburg Bullinger mit , daß Adam geliehenes Geld verspielt habe ( s. Epistolae Tigurinae bzw. Original Letters , Nr. 297 ) , und 1549 mußte er in Basel wegen versuchten Diebstahls Urfehde schwören ( s .", + "psc_chunk_id": "055_Leo-I_De-haeresi-et-historia-Manichaeorum_window_525", + "psc_text": "apostoli inscribebatur. Nam et in eodem Gelasiano decreto, de utroque tamquam de duobus libris distinctis sermo est, quamvis nullibi posteriorem librum, Revelationem Thomae apostoli videlicet, ex Manichaica officina prodiisse indicetur. In hanc opinionem tamen Turribium Asturicensem episcopum fuisse, non obscure ejus ad S. Leonem M. epistola patefacit. Nam cap. 5, de aprocryphis libris disserens, vel per maximum principem Manem ac discipulos ejus compositis vel infectis, specialiter recensuit actus S. Thomae, et his similia, ex quibus (ait) Manichaei et Priscillianistae, vel quaecumque est illis secta germana, omnem haeresim suam confirmare nituntur. 3. Praeter unum vero, aut duo Evangeliorum volumina, quasi ad catholicorum formam et imitationem impie tamen exarata, alium Epistolarum videlicet librum, Manichaei habebant. Atque illum ex Manetis potissimum officina prodiisse veteribus fuit persuasum. Cujus quidem voluminis, seu Epistolarum farraginis, mentio occurrit, tum apud Goarium et Petrum Siculum, tum apud conditorem formulae Cotelerianae et Tollianae. Ex hoc Epistolarum corpore procul dubio", + "candidate_score": 0.659883, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11185_sent_4_6", + "bdc_text": "Da seine Berufung an die von Zwick in Konstanz geplante Schule scheiterte , blieb er in Zürich , unterstützte Pelli kan bei seinen Talmudstudien und half Jud bei der Revision der deutschen Bibel. 1539 heiratete er eine Zürcherin ; er soll auch das Bürgerrecht erhalten haben , im Bürgerbuch fehlt jedoch sein Name. 1540 besuchte er Paul Fagius in Isny , mit dem er schon länger bekannt war ; mit ihm gab er 1543/44 in Konstanz eine jüdisch-deutsche Übersetzung von Teilen der hebräischen Bibel heraus .", + "psc_chunk_id": "055_Leo-I_De-haeresi-et-historia-Manichaeorum_window_881", + "psc_text": "Quis fuerit Severus, ex qua gente duxerit originem, in qua religione primum fuerit institutus, paucis explicare ducimus necessarium. Quae quidem omnia a nostro scribendi scopo aliena iis haudquaquam videri debent qui praesentes has nostras Exercitationes lectitabunt. Sozopoli igitur, una ex Pissidiae provinciae urbibus, Severus natus est. Qui cum adolevisset, ut tradunt Evagrius, Nicephorus et Liberatus diaconus, apud Berytum, Ciliciae urbem, in foro versabatur, ethnicorum tamen moribus et ritibus assidue vacans. Postea vero, relicto jurisprudentiae studio, cum sacrum baptismum suscepisset in ecclesia admirabilis martyris Leontii, qui in urbe Phoenices Tripoli summo honore colitur, illico monasticam vitam amplexus est, quod inter civitatem Gazam et oppidum Majumam in medio itineris positum est. Hunc autem in veneficiis, ab ineunte aetate, fuisse deprehensum, atque in Berytiorum urbe, antequam baptizaretur, daemonibus religiosum cultum adhibuisse, ex libello monachorum in Constantinopolitana Mennae synodo recitato proditum est. Quare nobis saltem suspicari licet nonnisi simulate ad suscipiendum baptisma adductum fuisse,", + "candidate_score": 0.659703, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11185_sent_7_9", + "bdc_text": "In Zürich erschienen 1545/46 zwei von ihm aus dem Hebräischen ins Jüdisch-Deutsche übersetzte Werke ( BZD C 352f). 1548 teilt John Burcher aus Straßburg Bullinger mit , daß Adam geliehenes Geld verspielt habe ( s. Epistolae Tigurinae bzw. Original Letters , Nr. 297 ) , und 1549 mußte er in Basel wegen versuchten Diebstahls Urfehde schwören ( s . Basel StA , Ratsbücher O 8 , 122v. ) .", + "psc_chunk_id": "055_Leo-I_De-haeresi-et-historia-Manichaeorum_window_525", + "psc_text": "apostoli inscribebatur. Nam et in eodem Gelasiano decreto, de utroque tamquam de duobus libris distinctis sermo est, quamvis nullibi posteriorem librum, Revelationem Thomae apostoli videlicet, ex Manichaica officina prodiisse indicetur. In hanc opinionem tamen Turribium Asturicensem episcopum fuisse, non obscure ejus ad S. Leonem M. epistola patefacit. Nam cap. 5, de aprocryphis libris disserens, vel per maximum principem Manem ac discipulos ejus compositis vel infectis, specialiter recensuit actus S. Thomae, et his similia, ex quibus (ait) Manichaei et Priscillianistae, vel quaecumque est illis secta germana, omnem haeresim suam confirmare nituntur. 3. Praeter unum vero, aut duo Evangeliorum volumina, quasi ad catholicorum formam et imitationem impie tamen exarata, alium Epistolarum videlicet librum, Manichaei habebant. Atque illum ex Manetis potissimum officina prodiisse veteribus fuit persuasum. Cujus quidem voluminis, seu Epistolarum farraginis, mentio occurrit, tum apud Goarium et Petrum Siculum, tum apud conditorem formulae Cotelerianae et Tollianae. Ex hoc Epistolarum corpore procul dubio", + "candidate_score": 0.645387, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 11, + "cf_id": "cf011", + "work_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2", + "max_score": 0.671553, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11185_sent_5_7", + "bdc_text": "er soll auch das Bürgerrecht erhalten haben , im Bürgerbuch fehlt jedoch sein Name. 1540 besuchte er Paul Fagius in Isny , mit dem er schon länger bekannt war ; mit ihm gab er 1543/44 in Konstanz eine jüdisch-deutsche Übersetzung von Teilen der hebräischen Bibel heraus . In Zürich erschienen 1545/46 zwei von ihm aus dem Hebräischen ins Jüdisch-Deutsche übersetzte Werke ( BZD C 352f). 1548 teilt John Burcher aus Straßburg Bullinger mit , daß Adam geliehenes Geld verspielt habe ( s.", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_13", + "psc_text": "ἁγίοις πατρὸς ἡμῶν Ἰωάννου τοῦ Χρυσοστόμου τῶν εὑρισκομένων τόμος 1 (Eton 1612) 912–916. Seine Edition wurde nachgedruckt durch Jacques-Paul Migne in PG 55, 589–594.. Dass es sich um eine Abschrift aus Xp handelt, ist einerseits aus Saviles eigenen Anmerkungen zu schließen, Vgl. Henry Savile (Hrsg): Τοῦ ἐν ἁγίοις πατρὸς ἡμῶν Ἰωάννου τοῦ Χρυσοστόμου τῶν εὑρισκομένων τόμος 8 (Eton 1613) 123. andererseits zeigt es sich auch bei einem Vergleich beider Handschriften: In der Tat sind alle Fehler in Xp von Savile kopiert und später teilweise korrigiert worden. So fehlt in Xp beispielsweise die Zahl λγʹ (1,14), diese wurde aber von Savile i.m. mit Verweiszeichen ergänzt. Einige Änderungen hat Savile schon bei der Abschrift vorgenommen; so schreibt er den Namen Δαυίδ, der in Xp immer in der üblichen Weise als nomen sacrum abgekürzt wird, konsequent aus als Δαβίδ. Neben Korrekturen sind i.m. auch die von Eusebius zitierten Bibelstellen notiert, wie sie im", + "candidate_score": 0.671553, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11185_sent_5_7", + "bdc_text": "er soll auch das Bürgerrecht erhalten haben , im Bürgerbuch fehlt jedoch sein Name. 1540 besuchte er Paul Fagius in Isny , mit dem er schon länger bekannt war ; mit ihm gab er 1543/44 in Konstanz eine jüdisch-deutsche Übersetzung von Teilen der hebräischen Bibel heraus . In Zürich erschienen 1545/46 zwei von ihm aus dem Hebräischen ins Jüdisch-Deutsche übersetzte Werke ( BZD C 352f). 1548 teilt John Burcher aus Straßburg Bullinger mit , daß Adam geliehenes Geld verspielt habe ( s.", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_58", + "psc_text": "μὲν γάρ ἐστιν ἀληθινὴ ἡ ἐπουράνιος Ἰερουσαλὴμ καὶ τὸ ἐπουράνιον ὄρος τοῦ θεοῦ, περὶ οὗ ὁ ἀπόστολος ἔλεγεν· προσεληλύθατε Σιὼν ὄρη καὶ τὰ ἑξῆς (Hebr 12,22), εἰκὼν δὲ ἐκείνης ἡ ἐπίγειος ἐκκλησία ὁμωνύμως καὶ αὑτὴ καλουμένη ποτὲ μὲν Σιών, ποτὲ δὲ Ἰερουσαλήμ. Psalm 65 Keine Fragmente in den Katenenhandschriften. Psalm 66 Ein kurzer wörtlicher Auszug in den Handschriften der Niketaskatene, der für die Edition ausgewertet wurde. Vgl. 209,1–3. An diese Deutung schließt Niketas, eingeleitet durch ἤ, zunächst eine kurze ethische Deutung an, die in verschiedenen Katenen unter dem Namen Athanasius überliefert wird (PG 27, 292C5–6), danach eine im TLG nicht auffindbare Deutung κατὰ τὴν ἱστορίαν. Die beinahe vollständige Abwesenheit von Exzerpten des ansonsten doch recht prominenten Autors ist ein rätselhaftes Vorkommnis. Die Auslassung betrifft lediglich Eusebius: die anderen Autoren der Ersten Palästinischen Katene werden regelmäßig angeführt, vor allem Didymus, Theodoret und besonders zu Ps 61 sehr ausführlich Basilius. Fast scheint", + "candidate_score": 0.667599, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11185_sent_5_7", + "bdc_text": "er soll auch das Bürgerrecht erhalten haben , im Bürgerbuch fehlt jedoch sein Name. 1540 besuchte er Paul Fagius in Isny , mit dem er schon länger bekannt war ; mit ihm gab er 1543/44 in Konstanz eine jüdisch-deutsche Übersetzung von Teilen der hebräischen Bibel heraus . In Zürich erschienen 1545/46 zwei von ihm aus dem Hebräischen ins Jüdisch-Deutsche übersetzte Werke ( BZD C 352f). 1548 teilt John Burcher aus Straßburg Bullinger mit , daß Adam geliehenes Geld verspielt habe ( s.", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_72", + "psc_text": "Dabei habe ich viel hilfreiches Feedback und auch immer wieder Vorschläge für Konjekturen bekommen, deren Urheber ich im Apparat vermerkt habe: Karin Metzler, Franz Xaver Risch, Annette von Stockhausen, Barbara Villani und Dietmar Wyrwa. Weiterhin sind auch Konjekturen aus den Gutachten von Hanns-Christof Brennecke, Jürgen Hammerstaedt und erneut Karin Metzler und Annette von Stockhausen vermerkt. να Ἔλεγχος μοχθηροῦ τρόπου καὶ τέλος τοῦ αὐτοῦ nach Eusebius, Periochae (Ps 51; TU 183,132 Bandt) Τοῦ αὐτοῦ εἰς τὸν να ψαλμόν Εἰς τὸ τέλος, συνέσεως τῷ Δαυίδ, ἐν τῷ ἐλθεῖν Δωὴκ τὸν Ἰδουμαῖον καὶ ἀναγγεῖλαι τῷ Σαοὺλ καὶ εἰπεῖν αὐτῷ· ἦλθε Δαυὶδ εἰς τὸν οἶκον Ἀβιμέλεχ Ἀχιμέλεχ siehe aber den Namen im Folgenden, vor allem auch unten im Text: ἀβι- korrigiert zu ἀχι-; am Rand ἀχι- korrigiert zu Ἀχι- auch im Folgenden wird der Anfangsbuchstabe des Namens zur Großschreibung durchkorrigiert . Τί ἐγκαυχᾷ ἐν κακίᾳ, ὁ δυνατός, ἀνομίαν ὅλην τὴν ἡμέραν; ἀδικίαν ἐλογίσατο ἡ", + "candidate_score": 0.663296, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11185_sent_8_10", + "bdc_text": "Epistolae Tigurinae bzw. Original Letters , Nr. 297 ) , und 1549 mußte er in Basel wegen versuchten Diebstahls Urfehde schwören ( s . Basel StA , Ratsbücher O 8 , 122v. ) . Noch 1551 erwähnt Bibliander eine mit Adam getroffene Abmachung , doch dürfte diese schon einige Zeit zurückgelegen haben ( \"pactus fuerat\" ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_58", + "psc_text": "μὲν γάρ ἐστιν ἀληθινὴ ἡ ἐπουράνιος Ἰερουσαλὴμ καὶ τὸ ἐπουράνιον ὄρος τοῦ θεοῦ, περὶ οὗ ὁ ἀπόστολος ἔλεγεν· προσεληλύθατε Σιὼν ὄρη καὶ τὰ ἑξῆς (Hebr 12,22), εἰκὼν δὲ ἐκείνης ἡ ἐπίγειος ἐκκλησία ὁμωνύμως καὶ αὑτὴ καλουμένη ποτὲ μὲν Σιών, ποτὲ δὲ Ἰερουσαλήμ. Psalm 65 Keine Fragmente in den Katenenhandschriften. Psalm 66 Ein kurzer wörtlicher Auszug in den Handschriften der Niketaskatene, der für die Edition ausgewertet wurde. Vgl. 209,1–3. An diese Deutung schließt Niketas, eingeleitet durch ἤ, zunächst eine kurze ethische Deutung an, die in verschiedenen Katenen unter dem Namen Athanasius überliefert wird (PG 27, 292C5–6), danach eine im TLG nicht auffindbare Deutung κατὰ τὴν ἱστορίαν. Die beinahe vollständige Abwesenheit von Exzerpten des ansonsten doch recht prominenten Autors ist ein rätselhaftes Vorkommnis. Die Auslassung betrifft lediglich Eusebius: die anderen Autoren der Ersten Palästinischen Katene werden regelmäßig angeführt, vor allem Didymus, Theodoret und besonders zu Ps 61 sehr ausführlich Basilius. Fast scheint", + "candidate_score": 0.643438, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11185_sent_8_10", + "bdc_text": "Epistolae Tigurinae bzw. Original Letters , Nr. 297 ) , und 1549 mußte er in Basel wegen versuchten Diebstahls Urfehde schwören ( s . Basel StA , Ratsbücher O 8 , 122v. ) . Noch 1551 erwähnt Bibliander eine mit Adam getroffene Abmachung , doch dürfte diese schon einige Zeit zurückgelegen haben ( \"pactus fuerat\" ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_15", + "psc_text": "auch für die im vorliegenden Band enthaltenen Kommentare vor allem die Exzerpte der Ersten Palästinischen Katene (Typ VI bzw. XI Karo / Lietzmann, CPG C 12, bzw. C 19 und C 24) für die Textkritik maßgeblich. Allerdings wurde diese Katene für unseren Teil des Psalters nur in einer einzigen Handschrift bis in die Neuzeit überliefert, dem Codex Tauriensis C II 6 (Sigle Bt), der bedauerlicherweise 1904 durch einen verheerenden Brand in der Biblioteca Nazionale Universitaria di Torino fast gänzlich zerstört wurde. Neben den wenigen erhaltenen Fragmenten dieser Handschrift wurden daher verschiedene Sekundärtraditionen der Ersten Palästinischen Katene ausgewertet, und zwar Katenen, die wörtliche Auszüge dieser Katene enthalten. Um den textkritischen Apparat nicht unnötig aufzublähen, wurden nach eingehender Prüfung einige zunächst aussichtsreiche Sekundärüberlieferungen nicht aufgenommen, denn diese Handschriften enthalten keine relevanten Varianten: Athos, Μονή Βατοπεδίου, 660 (10.–11. Jh., keine Klassifizierung bei Karo / Lietzmann, CPG C 40.1); Wien, ÖNB, Theol. gr. 59", + "candidate_score": 0.636956, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11185_sent_6", + "bdc_text": "mit ihm gab er 1543/44 in Konstanz eine jüdisch-deutsche Übersetzung von Teilen der hebräischen Bibel heraus .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_879", + "psc_text": "οὐκ Ἰουδαίοις μόνοις ἀφωρισμένον ὥσπερ ὁ διὰ Μωϋσέως Μωϋσέως] vereinhetilichen! νόμος. διό φησιν ὁ ἀπόστολος· «οὐ γὰρ ἐπαισχύνομαι τὸ εὐαγγέλιον. δύναμις γὰρ θεοῦ ἐστιν εἰς σωτηρίαν παντὶ τῷ πιστεύοντι, Ἰουδαίῳ τε πρῶτον καὶ Ἕλληνι. δικαιοσύνη γὰρ θεοῦ ἐν αὐτῷ ἀποκαλύπτεται.» διὸ ἐνταῦθα λέλεκται· Τὸ στόμα μου ἀναγγελεῖ τὴν δικαιοσύνην σου, ὅλην τὴν ἡμέραν τὴν σωτηρίαν σου, ἢ κατὰ τὸν Σύμμαχον· Κατὰ πᾶσαν ἡμέραν τὴν σωτηρίαν σου. Καὶ τοῦτο δέ ἐστι πληρούμενον θεωρεῖν καθ’ ὅλης τῆς οἰκουμένης· ἐν ᾗ τὸ στόμα τοῦ σωτῆρος ἡμῶν διὰ τῶν θείων γραφῶν πᾶσιν ἀνθρώποις ἐφ’ ἑκάστης ἡμέρας τὴν δι’ αὐτοῦ προξενηθεῖσαν ἅπασι σωτηρίαν κηρύττει. ἐπιλέγει δὲ τούτοις, «ὅτι οὐκ ἔγνων γραμματείας.» τὰς κλεῖς εἰληφότες τῆς βασιλείας, καὶ μήτε αὐτοὶ εἰσερχόμενοι μήτε ἑτέροις συγχωροῦντες, τὰς γραμματείας κατεῖχον. ἐγὼ δὲ, φησὶ, μὴ τῷ Μωϋσέως Μωϋσέως] vereinheitlichen! συγγράμματι προσέχων, μηδὲ τὰς τοῦ νόμου σωματικὰς γραμματείας τοῖς ἐμαυτοῦ παραδοὺς μαθηταῖς, οὐκ ἔγνων γραμματείας. τί δὲ ἔγνως; ἑξῆς διασαφεῖ λέγων·", + "candidate_score": 0.630645, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11185_sent_6", + "bdc_text": "mit ihm gab er 1543/44 in Konstanz eine jüdisch-deutsche Übersetzung von Teilen der hebräischen Bibel heraus .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_1660", + "psc_text": "τοῦ τετραγράμμου φέρεται παρ’ Ἑβραίοις, ἀλλὰ διὰ τῶν κοινῶν καὶ συνήθων γραφόμενον στοιχείων τῶν καὶ ἐπὶ τῆς ἀνθρωπίνης προσηγορίας ταττομένων, εἴποτε τὸν ἐν ἀνθρώποις δεσπότην κύριον καλοῖμεν. κατὰ τὰ αὐτὰ γὰρ καὶ ἐπὶ τοῦ παρόντος τό· Ἀδωναΐ, ἡρμήνευται εἰς τὸν κύριον τοῦ τετραγράμμου ὀνόματος· ὃ τὴν ἀπόρρητον τοῦ θεοῦ θεολογίαν σημαίνει, μὴ κειμένου κατὰ τὴν παροῦσαν λέξιν, ἀλλὰ τοῦ δεσπότου μάλιστα εὐκαίρως ὠνομασμένου εἰς παράστασιν τοῦ κήδεσθαι αὐτὸν καὶ φροντίζειν τῶν αὑτοῦ οἰκετῶν, ὧν καὶ καταφυγὴ τυγχάνει. Καὶ ὅρα, μήποτε ἐπὶ τὸν θεὸν λόγον ἀναφέρεται ἡ παροῦσα διδασκαλία. οὐδὲ γὰρ μακρὰν ἀπᾴδει ἡ ἐνταῦθα φήσασα λέξις· πρὸ τοῦ ὄρη γενηθῆναι καὶ πλασθῆναι τὴν γῆν καὶ τὴν οἰκουμένην σὺ εἶ, ὁ θεός, τῆς παρὰ Σολομῶνι ἐκ προσώπου τῆς σοφίας φασκούσης· πρὸ τοῦ ὄρη ἑδρασθῆναι, πρὸ δὲ πάντων βουνῶν γεννᾷ με, δι’ ὧν ἔοικεν αἰνίττεσθαι τὰς ἀσωμάτους καὶ ἀγγελικὰς δυνάμεις, ὧν προϋπάρχειν τὸν τοῦ θεοῦ λόγον καὶ τὴν σοφίαν τοῦ θεοῦ αὕτη", + "candidate_score": 0.628981, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11185_sent_9", + "bdc_text": "Basel StA , Ratsbücher O 8 , 122v. ) .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_45", + "psc_text": "die Katene zu Ps 1–76. Zu dieser Handschrift vgl. Dorival, Chaînes III (wie Anm. 41) 496–497 und die online zugänglichen Aufzeichnungen von Marcel Richard, die im IRHT verwahrt werden: https://ideal.irht.cnrs.fr/document/818960. Bei meiner Arbeit habe ich das Digitalisat eines Mikrofilms dieser Handschrift benutzt, im dem jedoch einige Folia nicht enthalten sind. (Nb) Vatikan, Biblioteca Apostolica Vaticana, Palat. gr. 247 Dieser Pergamentcodex aus dem 12. Jhdt. enthält auf 387 Folia ebenfalls die Niketaskatene zu Ps 1–76. Der Codex ist sehr detailiert beschrieben im Rahmen des Projektes „Biblioteca Palatina – digital“, vgl. https://digi.ub.uni-heidelberg.de/de/bpd/virtuelle_bibliothek/codpalgraec/beschreibungen/bav_pal_gr_247.html. Für eine weitere ausführliche Beschreibung siehe Dorival, Chaînes III (wie Anm. 41) 511–512. Hier konnte ich einen vollständigen Mikrofilm der Handschrift auswerten. Nb enthält mehr Zuschreibungen am Seitenrand, mitunter sind jedoch die enthaltenen Texte gegenüber Na gekürzt. Für meine Arbeit benutzte ich zunächst einen guten und vollständigen Mikrofilm der Handschrift, inzwischen ist aber auch ein sehr gutes Digitalisat online verfügbar.", + "candidate_score": 0.626052, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 12, + "cf_id": "cf026", + "work_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis", + "max_score": 0.67098, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11185_sent_6_8", + "bdc_text": "mit ihm gab er 1543/44 in Konstanz eine jüdisch-deutsche Übersetzung von Teilen der hebräischen Bibel heraus . In Zürich erschienen 1545/46 zwei von ihm aus dem Hebräischen ins Jüdisch-Deutsche übersetzte Werke ( BZD C 352f). 1548 teilt John Burcher aus Straßburg Bullinger mit , daß Adam geliehenes Geld verspielt habe ( s. Epistolae Tigurinae bzw. Original Letters , Nr. 297 ) , und 1549 mußte er in Basel wegen versuchten Diebstahls Urfehde schwören ( s .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_19", + "psc_text": "Judaei proselyti. Quintam vero et sextam Editionem Origenes reperit, et cum caeteris supradictis Editionibus comparavit. Hi sunt itaque tantum qui Scripturas sacras de Hebraeo in Graecum verterunt. Qui etiam et numerantur. 7. Nam Latinorum interpretum, qui de Graeco in nostrum eloquium transtulerunt (ut meminit sanctus Augustinus [II de Doctr. Christ. c. 11] ) infinitus numerus. Sicut enim (inquit) primis fidei temporibus ad manus venit Codex Graecus, atque aliquantulum sibi utriusque linguae peritiam sumpsit, ausus est statim interpretari, atque inde accidit tam innumerabiles apud Latinos exstitisse interpretes. 8. De Hebraeo autem in Latinum eloquium tantummodo Hieronymus presbyter sacras scripturas convertit. Cujus Editione generaliter omnes Ecclesiae usquequaque utuntur, pro eo quod veracior sit in sententiis et clarior in verbis. Librum Sapientiae Salomon scripsisse probatur testimoniis illius, quibus ibi legitur: Tu me (inquit) elegisti 376 regem populo tuo, et dixisti ut aedificarem templum in nomine sancto tuo, et in civitate habitationis tuae (Sap.", + "candidate_score": 0.67098, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11185_sent_17_19", + "bdc_text": "Nisi enim me totus fallat , in fide Christi integer est . Vale perpetua salute cum matreAnna , geb. Wiederkehr. , uxoreAnna , geb. Adlischwyler. , liberisSiehe oben Nr. 1106 , Anm. 11 . et bonis omnibus .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_207", + "psc_text": "De regula fidei. 1. Haec est autem post Symbolum apostolorum certissima fides, quam doctores nostri tradiderunt. Ut profiteamur Patrem, et Filium, et Spiritum sanctum unius essentiae, ejusdemque potestatis et sempiternitatis unum Deum invisibilem; ita ut in singulis, personarum proprietate servata, nec substantialiter Trinitas dividi, nec personaliter debeat omnino confundi. Patrem quoque confiteri ingenitum, Filium genitum, Spiritum sanctum vero nec genitum, 462 nec ingenitum, sed de Patre et Filio procedentem. Filium a Patre nascendo procedere, Spiritum vero sanctum procedendo non nasci. Ipsum quoque Filium perfectum ex Virgine sine peccato hominem suscepisse, ut quem sola bonitate creaverat, sponte lapsum misericorditer repararet; quem veraciter crucifixum, et tertia die resurrexisse, et cum eadem ipsa carne glorificata ascendisse in coelum, in qua et ad judicium vivorum et mortuorum exspectatur venturus. 2. Et quod divinam humanamque substantiam in utroque perfectus una Christus persona gestaverit, quia nec geminavit utriusque substantiae integritate personam, nec confundit geminam unitate personae", + "candidate_score": 0.653951, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11185_sent_7_9", + "bdc_text": "In Zürich erschienen 1545/46 zwei von ihm aus dem Hebräischen ins Jüdisch-Deutsche übersetzte Werke ( BZD C 352f). 1548 teilt John Burcher aus Straßburg Bullinger mit , daß Adam geliehenes Geld verspielt habe ( s. Epistolae Tigurinae bzw. Original Letters , Nr. 297 ) , und 1549 mu��te er in Basel wegen versuchten Diebstahls Urfehde schwören ( s . Basel StA , Ratsbücher O 8 , 122v. ) .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_19", + "psc_text": "Judaei proselyti. Quintam vero et sextam Editionem Origenes reperit, et cum caeteris supradictis Editionibus comparavit. Hi sunt itaque tantum qui Scripturas sacras de Hebraeo in Graecum verterunt. Qui etiam et numerantur. 7. Nam Latinorum interpretum, qui de Graeco in nostrum eloquium transtulerunt (ut meminit sanctus Augustinus [II de Doctr. Christ. c. 11] ) infinitus numerus. Sicut enim (inquit) primis fidei temporibus ad manus venit Codex Graecus, atque aliquantulum sibi utriusque linguae peritiam sumpsit, ausus est statim interpretari, atque inde accidit tam innumerabiles apud Latinos exstitisse interpretes. 8. De Hebraeo autem in Latinum eloquium tantummodo Hieronymus presbyter sacras scripturas convertit. Cujus Editione generaliter omnes Ecclesiae usquequaque utuntur, pro eo quod veracior sit in sententiis et clarior in verbis. Librum Sapientiae Salomon scripsisse probatur testimoniis illius, quibus ibi legitur: Tu me (inquit) elegisti 376 regem populo tuo, et dixisti ut aedificarem templum in nomine sancto tuo, et in civitate habitationis tuae (Sap.", + "candidate_score": 0.650373, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11185_sent_6", + "bdc_text": "mit ihm gab er 1543/44 in Konstanz eine jüdisch-deutsche Übersetzung von Teilen der hebräischen Bibel heraus .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_19", + "psc_text": "Judaei proselyti. Quintam vero et sextam Editionem Origenes reperit, et cum caeteris supradictis Editionibus comparavit. Hi sunt itaque tantum qui Scripturas sacras de Hebraeo in Graecum verterunt. Qui etiam et numerantur. 7. Nam Latinorum interpretum, qui de Graeco in nostrum eloquium transtulerunt (ut meminit sanctus Augustinus [II de Doctr. Christ. c. 11] ) infinitus numerus. Sicut enim (inquit) primis fidei temporibus ad manus venit Codex Graecus, atque aliquantulum sibi utriusque linguae peritiam sumpsit, ausus est statim interpretari, atque inde accidit tam innumerabiles apud Latinos exstitisse interpretes. 8. De Hebraeo autem in Latinum eloquium tantummodo Hieronymus presbyter sacras scripturas convertit. Cujus Editione generaliter omnes Ecclesiae usquequaque utuntur, pro eo quod veracior sit in sententiis et clarior in verbis. Librum Sapientiae Salomon scripsisse probatur testimoniis illius, quibus ibi legitur: Tu me (inquit) elegisti 376 regem populo tuo, et dixisti ut aedificarem templum in nomine sancto tuo, et in civitate habitationis tuae (Sap.", + "candidate_score": 0.64772, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11185_sent_7", + "bdc_text": "In Zürich erschienen 1545/46 zwei von ihm aus dem Hebräischen ins Jüdisch-Deutsche übersetzte Werke ( BZD C 352f). 1548 teilt John Burcher aus Straßburg Bullinger mit , daß Adam geliehenes Geld verspielt habe ( s.", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_19", + "psc_text": "Judaei proselyti. Quintam vero et sextam Editionem Origenes reperit, et cum caeteris supradictis Editionibus comparavit. Hi sunt itaque tantum qui Scripturas sacras de Hebraeo in Graecum verterunt. Qui etiam et numerantur. 7. Nam Latinorum interpretum, qui de Graeco in nostrum eloquium transtulerunt (ut meminit sanctus Augustinus [II de Doctr. Christ. c. 11] ) infinitus numerus. Sicut enim (inquit) primis fidei temporibus ad manus venit Codex Graecus, atque aliquantulum sibi utriusque linguae peritiam sumpsit, ausus est statim interpretari, atque inde accidit tam innumerabiles apud Latinos exstitisse interpretes. 8. De Hebraeo autem in Latinum eloquium tantummodo Hieronymus presbyter sacras scripturas convertit. Cujus Editione generaliter omnes Ecclesiae usquequaque utuntur, pro eo quod veracior sit in sententiis et clarior in verbis. Librum Sapientiae Salomon scripsisse probatur testimoniis illius, quibus ibi legitur: Tu me (inquit) elegisti 376 regem populo tuo, et dixisti ut aedificarem templum in nomine sancto tuo, et in civitate habitationis tuae (Sap.", + "candidate_score": 0.634305, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11185_sent_6", + "bdc_text": "mit ihm gab er 1543/44 in Konstanz eine jüdisch-deutsche Übersetzung von Teilen der hebräischen Bibel heraus .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_20", + "psc_text": "Editione generaliter omnes Ecclesiae usquequaque utuntur, pro eo quod veracior sit in sententiis et clarior in verbis. Librum Sapientiae Salomon scripsisse probatur testimoniis illius, quibus ibi legitur: Tu me (inquit) elegisti 376 regem populo tuo, et dixisti ut aedificarem templum in nomine sancto tuo, et in civitate habitationis tuae (Sap. IX, 7) . 9. Hoc opus Hebraei (ut quidam sapientium meminit) inter canonicas scripturas recipiebant. Sed postquam comprehendentes Christum interfecerunt, memorantes in eodem libro tam evidentissima de Christo testimonia, quibus dicitur: « Dixerunt inter se impii, Comprehendamus Justum, quia inutilis est nobis, et contrarius est operibus nostris et promittit Dei scientiam se habere, et Filium Dei se nominat. » Et infra: « Si enim vere est Filius Dei, suscipiet illum, et liberabit eum de manu contrariorum. » Ac deinde: « Ut sciamus reverentiam illius, et probemus patientiam ejus, morte turpissima condemnemus eum (Sap. II); » collatione facta, ne nostri eis", + "candidate_score": 0.632695, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 13, + "cf_id": "cf020", + "work_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam", + "max_score": 0.670891, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11185_sent_6_8", + "bdc_text": "mit ihm gab er 1543/44 in Konstanz eine jüdisch-deutsche Übersetzung von Teilen der hebräischen Bibel heraus . In Zürich erschienen 1545/46 zwei von ihm aus dem Hebräischen ins Jüdisch-Deutsche übersetzte Werke ( BZD C 352f). 1548 teilt John Burcher aus Straßburg Bullinger mit , daß Adam geliehenes Geld verspielt habe ( s. Epistolae Tigurinae bzw. Original Letters , Nr. 297 ) , und 1549 mußte er in Basel wegen versuchten Diebstahls Urfehde schwören ( s .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_292", + "psc_text": "compunxerunt (Zach. XII, 10; Joan. XIX, 37) , et caetera his similia. Pauli quoque idcirco ad Hebraeos Epistolae contradicitur, quod ad Hebraeos scribens utatur testimoniis quae in Hebraeis voluminibus non habentur. Quod si aliquis dixerit, Hebraeos libros postea a Judaeis esse falsatos, audiat Origenem quid in octavo volumine Explanationum Isaiae huic respoudeat quaestiunculae, quod numquam Dominus, et Apostoli, qui caetera crimina arguunt in Scribis et Pharisaeis, de hoc crimine, quod erat maximum, reticuissent. Sin autem dixerint post adventum Domini Salvatoris, et praedicationem Apostolorum libros Hebraeos fuisse falsatos, cachinnum tenere 98 non potero, ut Salvator, et Evangelistae, et Apostoli ita testimonia protulerint, ut Judaei postea falsaturi erant. De praesenti autem loco hoc dicendum est, frustra nos ad LXX translationem confugere, ne blasphemum videatur esse quod juxta Hebraicum dicitur: Auditu audite, et nolite intelligere: et videte visionem, et nolite cognoscere, cum hujusmodi testimonia, etiam in LXX Interpretibus reperiamus, ut est illud in", + "candidate_score": 0.670891, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11185_sent_5_7", + "bdc_text": "er soll auch das Bürgerrecht erhalten haben , im Bürgerbuch fehlt jedoch sein Name. 1540 besuchte er Paul Fagius in Isny , mit dem er schon länger bekannt war ; mit ihm gab er 1543/44 in Konstanz eine jüdisch-deutsche Übersetzung von Teilen der hebräischen Bibel heraus . In Zürich erschienen 1545/46 zwei von ihm aus dem Hebräischen ins Jüdisch-Deutsche übersetzte Werke ( BZD C 352f). 1548 teilt John Burcher aus Straßburg Bullinger mit , daß Adam geliehenes Geld verspielt habe ( s.", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_292", + "psc_text": "compunxerunt (Zach. XII, 10; Joan. XIX, 37) , et caetera his similia. Pauli quoque idcirco ad Hebraeos Epistolae contradicitur, quod ad Hebraeos scribens utatur testimoniis quae in Hebraeis voluminibus non habentur. Quod si aliquis dixerit, Hebraeos libros postea a Judaeis esse falsatos, audiat Origenem quid in octavo volumine Explanationum Isaiae huic respoudeat quaestiunculae, quod numquam Dominus, et Apostoli, qui caetera crimina arguunt in Scribis et Pharisaeis, de hoc crimine, quod erat maximum, reticuissent. Sin autem dixerint post adventum Domini Salvatoris, et praedicationem Apostolorum libros Hebraeos fuisse falsatos, cachinnum tenere 98 non potero, ut Salvator, et Evangelistae, et Apostoli ita testimonia protulerint, ut Judaei postea falsaturi erant. De praesenti autem loco hoc dicendum est, frustra nos ad LXX translationem confugere, ne blasphemum videatur esse quod juxta Hebraicum dicitur: Auditu audite, et nolite intelligere: et videte visionem, et nolite cognoscere, cum hujusmodi testimonia, etiam in LXX Interpretibus reperiamus, ut est illud in", + "candidate_score": 0.663187, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11185_sent_7_9", + "bdc_text": "In Zürich erschienen 1545/46 zwei von ihm aus dem Hebräischen ins Jüdisch-Deutsche übersetzte Werke ( BZD C 352f). 1548 teilt John Burcher aus Straßburg Bullinger mit , daß Adam geliehenes Geld verspielt habe ( s. Epistolae Tigurinae bzw. Original Letters , Nr. 297 ) , und 1549 mußte er in Basel wegen versuchten Diebstahls Urfehde schwören ( s . Basel StA , Ratsbücher O 8 , 122v. ) .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_292", + "psc_text": "compunxerunt (Zach. XII, 10; Joan. XIX, 37) , et caetera his similia. Pauli quoque idcirco ad Hebraeos Epistolae contradicitur, quod ad Hebraeos scribens utatur testimoniis quae in Hebraeis voluminibus non habentur. Quod si aliquis dixerit, Hebraeos libros postea a Judaeis esse falsatos, audiat Origenem quid in octavo volumine Explanationum Isaiae huic respoudeat quaestiunculae, quod numquam Dominus, et Apostoli, qui caetera crimina arguunt in Scribis et Pharisaeis, de hoc crimine, quod erat maximum, reticuissent. Sin autem dixerint post adventum Domini Salvatoris, et praedicationem Apostolorum libros Hebraeos fuisse falsatos, cachinnum tenere 98 non potero, ut Salvator, et Evangelistae, et Apostoli ita testimonia protulerint, ut Judaei postea falsaturi erant. De praesenti autem loco hoc dicendum est, frustra nos ad LXX translationem confugere, ne blasphemum videatur esse quod juxta Hebraicum dicitur: Auditu audite, et nolite intelligere: et videte visionem, et nolite cognoscere, cum hujusmodi testimonia, etiam in LXX Interpretibus reperiamus, ut est illud in", + "candidate_score": 0.655932, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11185_sent_4", + "bdc_text": "Da seine Berufung an die von Zwick in Konstanz geplante Schule scheiterte , blieb er in Zürich , unterstützte Pelli kan bei seinen Talmudstudien und half Jud bei der Revision der deutschen Bibel. 1539 heiratete er eine Zürcherin ;", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_370", + "psc_text": "quem magistrum Aquilae 123 proselyti autumat, et post eum Meir, cui successit Joannan filius Zachai, et post eum Eliezier, et per ordinem Telphon, et rursum Joseph Galilaeus, et usque ad captivitatem Jerusalem Josue. Sammai igitur et Hellel non multo priusquam Dominus nasceretur, orti sunt Judaea, quorum prior dissipator interpretatur, sequens profanus: eo quod per traditiones et δευτερώσεις suas Legis praecepta dissipaverit atque maculaverit. Et has esse duas domus, quae Salvatorem non receperint, qui factus sit eis in ruinam et scandalum. Juxta LXX, manu forti restitit ( Al. resistet) populus Dei voluntati, et dicit omnia dura esse quae Dominus praecepit, secundum illud quod in Evangelio legimus: Durus est hic sermo, quis poterit audire eum (Joan. VI, 61) ? Unde praecipitur eis ut Dominum audiant, et ipsum solum timeant. Si enim in ipso confisi fuerint, habebunt eum in sanctificationem, et non impingent quasi in lapidem scandali, et quasi in petram ruinae. De", + "candidate_score": 0.65568, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11185_sent_1_3", + "bdc_text": "Video nullam nobis occasionem superesse scribendi invicem , ubi Bucerus cepit non nihil quiescere , et felix est certe istud silentium . Utinam nulla occasione in miseras contentiones istas reincidamus ! Ego vero nihil aliud habeo , quod scribam , nisi quod de HebręoMichael Adam , ein jüdischer Konvertit aus Krakau , gest. nach 1549 , kam im Juli 1538 aus Straßburg über Konstanz in Pellikans Haus .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_2219", + "psc_text": "tergum: ut tectorum altitudinem conscendentes, nequaquam ad tollenda saeculi vestimenta velimus descendere (Luc. IX); sed ut audiamus cum Moyse, Tu vero hic sta mecum (Exod. XXXIV, 2); et sedeamus cum Domino, lassi in via hujus saeculi, super puteum Samaritanae et conversionem errantiumque salutem sitientes (Joan. IV), ut audiamus Apostolum commonentem, State firmi et immobiles (I Cor. XV, 58) , ne patiamur illud quod Judas passus est proditor, qui perdidit locum ministerii sui, et transgressor effectus est, illiusque semper sententiae recordemur: Si spiritus potestatem habentis ascenderit super te, locum tuum ne dimiseris (Eccles. X, 4) . Qui sic quiescit in sabbato, lavat inter innocentes manus suas, nec movet pedes, ut suas faciat voluntates: iste celebrat sabbata Domini delicata. Qui sabbatismus, juxta Epistolam quae ad Hebraeos scribitur, repromittitur nobis in coelestibus, et gloria praeparatur (Hebr. IV): ut dum non faciamus vias nostras in sabbato, nec invenitur voluntas nostra, ut loquamur sermonem, quo", + "candidate_score": 0.643829, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11185_sent_3", + "bdc_text": "Ego vero nihil aliud habeo , quod scribam , nisi quod de HebręoMichael Adam , ein jüdischer Konvertit aus Krakau , gest. nach 1549 , kam im Juli 1538 aus Straßburg über Konstanz in Pellikans Haus .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_2219", + "psc_text": "tergum: ut tectorum altitudinem conscendentes, nequaquam ad tollenda saeculi vestimenta velimus descendere (Luc. IX); sed ut audiamus cum Moyse, Tu vero hic sta mecum (Exod. XXXIV, 2); et sedeamus cum Domino, lassi in via hujus saeculi, super puteum Samaritanae et conversionem errantiumque salutem sitientes (Joan. IV), ut audiamus Apostolum commonentem, State firmi et immobiles (I Cor. XV, 58) , ne patiamur illud quod Judas passus est proditor, qui perdidit locum ministerii sui, et transgressor effectus est, illiusque semper sententiae recordemur: Si spiritus potestatem habentis ascenderit super te, locum tuum ne dimiseris (Eccles. X, 4) . Qui sic quiescit in sabbato, lavat inter innocentes manus suas, nec movet pedes, ut suas faciat voluntates: iste celebrat sabbata Domini delicata. Qui sabbatismus, juxta Epistolam quae ad Hebraeos scribitur, repromittitur nobis in coelestibus, et gloria praeparatur (Hebr. IV): ut dum non faciamus vias nostras in sabbato, nec invenitur voluntas nostra, ut loquamur sermonem, quo", + "candidate_score": 0.634622, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11185_sent_1_3", + "bdc_text": "Video nullam nobis occasionem superesse scribendi invicem , ubi Bucerus cepit non nihil quiescere , et felix est certe istud silentium . Utinam nulla occasione in miseras contentiones istas reincidamus ! Ego vero nihil aliud habeo , quod scribam , nisi quod de HebręoMichael Adam , ein jüdischer Konvertit aus Krakau , gest. nach 1549 , kam im Juli 1538 aus Straßburg über Konstanz in Pellikans Haus .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1468", + "psc_text": "autem est omne quod metuit, ne salutare Dei, ductus ad inferos, 472 nequaquam mereatur aspicere. Sequitur: Non aspiciam hominem ultra et habitatorem quietis. Quod nos olim propter verbi ambiguitatem sequenti versiculo junxeramus; sermo enim Hebraicus HOLED, si legatur, aut scribatur ELED ( ), requiem: si EDEL ( ), Occidentem sonat. Timet ergo ne cum sanctis et hominibus Dei non habitet in quiete, ne non videat Dominum in terra viventium, ne generatio illius instar tabernaculi dissolvatur, ne in telae similitudinem in ipso lucis exordio praecidatur, et nequaquam de semine ejus Christus oriatur. Quod autem corpus nostrum appelletur tabernaculum, et Apostolus instruit dicens: Nos qui sumus in hoc tabernaculo, ingemiscimus aggravati (II Cor. V, 4) . De mane, ait, usque ad vesperum finies me: sperabam usque mane: quod et Job in angustia sua atque in tormentis corporis sustinuisse se dicit (Job. IV), quando in die exspectabat noctem, et lucem praestolabatur in tenebris,", + "candidate_score": 0.63268, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11185_sent_7", + "bdc_text": "In Zürich erschienen 1545/46 zwei von ihm aus dem Hebräischen ins Jüdisch-Deutsche übersetzte Werke ( BZD C 352f). 1548 teilt John Burcher aus Straßburg Bullinger mit , daß Adam geliehenes Geld verspielt habe ( s.", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_292", + "psc_text": "compunxerunt (Zach. XII, 10; Joan. XIX, 37) , et caetera his similia. Pauli quoque idcirco ad Hebraeos Epistolae contradicitur, quod ad Hebraeos scribens utatur testimoniis quae in Hebraeis voluminibus non habentur. Quod si aliquis dixerit, Hebraeos libros postea a Judaeis esse falsatos, audiat Origenem quid in octavo volumine Explanationum Isaiae huic respoudeat quaestiunculae, quod numquam Dominus, et Apostoli, qui caetera crimina arguunt in Scribis et Pharisaeis, de hoc crimine, quod erat maximum, reticuissent. Sin autem dixerint post adventum Domini Salvatoris, et praedicationem Apostolorum libros Hebraeos fuisse falsatos, cachinnum tenere 98 non potero, ut Salvator, et Evangelistae, et Apostoli ita testimonia protulerint, ut Judaei postea falsaturi erant. De praesenti autem loco hoc dicendum est, frustra nos ad LXX translationem confugere, ne blasphemum videatur esse quod juxta Hebraicum dicitur: Auditu audite, et nolite intelligere: et videte visionem, et nolite cognoscere, cum hujusmodi testimonia, etiam in LXX Interpretibus reperiamus, ut est illud in", + "candidate_score": 0.630844, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11185_sent_5", + "bdc_text": "er soll auch das Bürgerrecht erhalten haben , im Bürgerbuch fehlt jedoch sein Name. 1540 besuchte er Paul Fagius in Isny , mit dem er schon länger bekannt war ;", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_7", + "psc_text": "Damascus, Aegyptus et desertum mare, Idumaea et Arabia, ac vallis Visionis, et ad extremum Tyrus, et Visio quadrupedum intelligenda sunt; ut cuncta quaeramus in sensu, et in omnibus his, quasi sapiens architectus Paulus apostolus jaciat fundamentum, quod non est aliud praeter Christum Jesum. Magnique laboris et operis est, omnem Isaiae librum velle edisserere, in quo majorum nostrorum ingenia sudaverunt: Graecorum dico. Caeterum apud Latinos grande silentium est, praeter sanctae memoriae martyrem Victorinum, qui cum Apostolo dicere poterat: Etsi imperitus sermone, non tamen scientia (II Cor. XI, 9) . Scripsit enim in hunc Prophetam juxta editiones quatuor, usque ad Visionem quadrupedum in deserto, Origenes triginta volumina, e quibus vicesimus sextus liber non invenitur. Feruntur et alii sub nomine ejus de Visione τετραπόδων, duo ad Gratam libri, qui pseudographi putantur; et vigintiquinque Homiliae, et Σημειώσεις, quas nos Excerpta possumus appellare. Eusebius quoque Pamphili juxta historicam explanationem quindecim edidit volumina; et Didymus, cujus", + "candidate_score": 0.623163, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 14, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "043_Augustinus-Hipponensis_De-baptismo-contra-Donatistas", + "max_score": 0.670444, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11185_sent_3_5", + "bdc_text": "Ego vero nihil aliud habeo , quod scribam , nisi quod de HebręoMichael Adam , ein jüdischer Konvertit aus Krakau , gest. nach 1549 , kam im Juli 1538 aus Straßburg über Konstanz in Pellikans Haus . Da seine Berufung an die von Zwick in Konstanz geplante Schule scheiterte , blieb er in Zürich , unterstützte Pelli kan bei seinen Talmudstudien und half Jud bei der Revision der deutschen Bibel. 1539 heiratete er eine Zürcherin ; er soll auch das Bürgerrecht erhalten haben , im Bürgerbuch fehlt jedoch sein Name. 1540 besuchte er Paul Fagius in Isny , mit dem er schon länger bekannt war ;", + "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_De-baptismo-contra-Donatistas_window_208", + "psc_text": "ut magnitudo charitatis ejus qua unitatem non deseruit probaretur, non ideo quisquam tantis ejus firmamentis meritisque virtutum et tantae copiae gratiarum debet se audere praeponere, quia universalis concilii admonitus firmitate, videt aliquid quod ille non vidit, quia plenarium de hac re concilium nondum habebat Ecclesia. Sicut nec Petri apostoli meritis quisquam tam insanus est ut se praeponat, quia Pauli apostoli edoctus Litteris, et ipsius jam Ecclesiae consuetudine roboratus, non cogit Gentes judaizare, quod Petrus aliquando coegerat (Galat. II, 14). 9. Non ergo invenimus ab Apostolis aliquem, cum apud haereticos baptizatus esset, in eodem Baptismo admissum esse et communicasse. Sed neque hoc invenimus, ab haereticis aliquem venientem, qui apud illos fuerit baptizatus, ab Apostolis denuo baptizatum. Sed illa consuetudo, quam etiam tunc homines sursum versus respicientes non videbant a posterioribus institutam, recte ab Apostolis tradita creditur. Et talia multa sunt, quae longum est repetere. Quapropter si non nihil dicebant, quibus id", + "candidate_score": 0.670444, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11185_sent_4_6", + "bdc_text": "Da seine Berufung an die von Zwick in Konstanz geplante Schule scheiterte , blieb er in Zürich , unterstützte Pelli kan bei seinen Talmudstudien und half Jud bei der Revision der deutschen Bibel. 1539 heiratete er eine Zürcherin ; er soll auch das Bürgerrecht erhalten haben , im Bürgerbuch fehlt jedoch sein Name. 1540 besuchte er Paul Fagius in Isny , mit dem er schon länger bekannt war ; mit ihm gab er 1543/44 in Konstanz eine jüdisch-deutsche Übersetzung von Teilen der hebräischen Bibel heraus .", + "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_De-baptismo-contra-Donatistas_window_208", + "psc_text": "ut magnitudo charitatis ejus qua unitatem non deseruit probaretur, non ideo quisquam tantis ejus firmamentis meritisque virtutum et tantae copiae gratiarum debet se audere praeponere, quia universalis concilii admonitus firmitate, videt aliquid quod ille non vidit, quia plenarium de hac re concilium nondum habebat Ecclesia. Sicut nec Petri apostoli meritis quisquam tam insanus est ut se praeponat, quia Pauli apostoli edoctus Litteris, et ipsius jam Ecclesiae consuetudine roboratus, non cogit Gentes judaizare, quod Petrus aliquando coegerat (Galat. II, 14). 9. Non ergo invenimus ab Apostolis aliquem, cum apud haereticos baptizatus esset, in eodem Baptismo admissum esse et communicasse. Sed neque hoc invenimus, ab haereticis aliquem venientem, qui apud illos fuerit baptizatus, ab Apostolis denuo baptizatum. Sed illa consuetudo, quam etiam tunc homines sursum versus respicientes non videbant a posterioribus institutam, recte ab Apostolis tradita creditur. Et talia multa sunt, quae longum est repetere. Quapropter si non nihil dicebant, quibus id", + "candidate_score": 0.658013, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11185_sent_2_4", + "bdc_text": "Utinam nulla occasione in miseras contentiones istas reincidamus ! Ego vero nihil aliud habeo , quod scribam , nisi quod de HebręoMichael Adam , ein jüdischer Konvertit aus Krakau , gest. nach 1549 , kam im Juli 1538 aus Straßburg über Konstanz in Pellikans Haus . Da seine Berufung an die von Zwick in Konstanz geplante Schule scheiterte , blieb er in Zürich , unterstützte Pelli kan bei seinen Talmudstudien und half Jud bei der Revision der deutschen Bibel. 1539 heiratete er eine Zürcherin ;", + "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_De-baptismo-contra-Donatistas_window_208", + "psc_text": "ut magnitudo charitatis ejus qua unitatem non deseruit probaretur, non ideo quisquam tantis ejus firmamentis meritisque virtutum et tantae copiae gratiarum debet se audere praeponere, quia universalis concilii admonitus firmitate, videt aliquid quod ille non vidit, quia plenarium de hac re concilium nondum habebat Ecclesia. Sicut nec Petri apostoli meritis quisquam tam insanus est ut se praeponat, quia Pauli apostoli edoctus Litteris, et ipsius jam Ecclesiae consuetudine roboratus, non cogit Gentes judaizare, quod Petrus aliquando coegerat (Galat. II, 14). 9. Non ergo invenimus ab Apostolis aliquem, cum apud haereticos baptizatus esset, in eodem Baptismo admissum esse et communicasse. Sed neque hoc invenimus, ab haereticis aliquem venientem, qui apud illos fuerit baptizatus, ab Apostolis denuo baptizatum. Sed illa consuetudo, quam etiam tunc homines sursum versus respicientes non videbant a posterioribus institutam, recte ab Apostolis tradita creditur. Et talia multa sunt, quae longum est repetere. Quapropter si non nihil dicebant, quibus id", + "candidate_score": 0.652247, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 15, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "044_Augustinus-Hipponensis_De-gratia-Christi-et-de-peccato-originali", + "max_score": 0.67031, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11185_sent_15_17", + "bdc_text": "HBLS I 96 . scripsi PellicanoDer Brief an Pellikan ist nicht erhalten. , quem etiam tibi commendo . Nisi enim me totus fallat , in fide Christi integer est .", + "psc_chunk_id": "044_Augustinus-Hipponensis_De-gratia-Christi-et-de-peccato-originali_window_74", + "psc_text": "non donetur; quid est quod iterum dicit, Vobis donatum est pro Christo, non solum ut credatis in eum, verum etiam ut patiamini pro eo (Philipp. I, 29) ? Utrumque enim donatum esse testatus est, et quod credit in Christum, et quod patitur quisque pro Christo. Isti autem libero arbitrio sic applicant fidem, ut fidei videlicet reddi videatur, non gratuita, sed debita gratia: ac per hoc jam nec gratia, quia nisi gratuita, non est gratia. CAPUT XXXII. 35. Sed ab his litteris Pelagius ad fidei suae librum vult transire lectorem, cujus vobis commemorationem fecit: in quo ea de quibus non interrogabatur, multa disseruit. Sed nos de quibus agimus cum illis, ipsa videamus. Cum enim ab unitate Trinitatis usque ad resurrectionem carnis, quod ab illo nemo quaerebat, disputationem quantam voluit terminasset: « Et Baptisma, » inquit, « unum tenemus, quod iisdem Sacramenti verbis in infantibus, quibus etiam in majoribus, dicimus esse celebrandum.", + "candidate_score": 0.67031, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11185_sent_15_17", + "bdc_text": "HBLS I 96 . scripsi PellicanoDer Brief an Pellikan ist nicht erhalten. , quem etiam tibi commendo . Nisi enim me totus fallat , in fide Christi integer est .", + "psc_chunk_id": "044_Augustinus-Hipponensis_De-gratia-Christi-et-de-peccato-originali_window_148", + "psc_text": "nos admonerent, hoc ideo dicere Pelagium potuisse, quia de ista quaestione ita perhibetur solitus respondere quaerentibus, ut diceret, « Sine Baptismo parvuli morientes, quo non eant, scio; quo eant, nescio: » id est, non ire in regnum coelorum scio; quo vero eant, ideo se nescire dicebat, aut dicit, quia dicere non audebat in mortem illos ire perpetuam, quos et hic nihil mali commisisse sentiebat, et originale traxisse peccatum non consentiebat. Itaque et ista ejus verba Romam pro magna ejus purgatione transmissa, tam sunt ambigua, ut possint eorum dogmati praebere latibula, unde ad insidiandum prosiliat haereticus sensus, quando nullo existente qui valeat respondere, tanquam in solitudine aliquis invenitur infirmus. 24. Jam vero in libro Fidei suae, quem Romam cum ipsis litteris misit ad eumdem papam Innocentium, ad quem etiam epistolam scripserat, multo evidentius se ipsum tegendo nudavit, dicens: « Baptisma unum tenemus, quod iisdem Sacramenti verbis in infantibus, quibus etiam in", + "candidate_score": 0.656857, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11185_sent_15_17", + "bdc_text": "HBLS I 96 . scripsi PellicanoDer Brief an Pellikan ist nicht erhalten. , quem etiam tibi commendo . Nisi enim me totus fallat , in fide Christi integer est .", + "psc_chunk_id": "044_Augustinus-Hipponensis_De-gratia-Christi-et-de-peccato-originali_window_76", + "psc_text": "» Non enim et hic dixit, in verbis remissionis peccatorum; sed eos baptizari in ipsam remissionem confessus est: et tamen si ab eo quaereretis, quid peccati eis credatur remitti, non eos aliquid habere contenderet. CAPUT XXXIII. 36. Quis crederet, sub hac quasi manifesta confessione sensum latere contrarium, nisi eum Coelestius aperuisset? Qui in libello suo, quem Romae gestis ecclesiasticis allegavit, « parvulos et baptizari in remissionem peccatorum » confessus est, et negavit « ullum habere originale peccatum. » Sed nunc non de Baptismate parvulorum, sed de adjutorio gratiae potius, etiam in libello fidei suae, quem Romam misit, quid Pelagius senserit attendamus. « Liberum, » inquit, « sic confitemur arbitrium, ut dicamus nos indigere Dei semper auxilio. » Ecce iterum quaerimus, quo auxilio nos indigere fateatur: et iterum invenimus ambiguum, quoniam potest respondere, legem se dicere doctrinamve christianam, qua naturalis illa possibilitas adjuvetur. Nos autem illam gratiam in eorum confessione requirimus,", + "candidate_score": 0.65586, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11185_sent_16", + "bdc_text": "scripsi PellicanoDer Brief an Pellikan ist nicht erhalten. , quem etiam tibi commendo .", + "psc_chunk_id": "044_Augustinus-Hipponensis_De-gratia-Christi-et-de-peccato-originali_window_2", + "psc_text": "donare dignatus est, ut potuimus, ista dictavimus. CAPUT II. 2. Scripsistis mihi, eum Pelagio vos egisse, ut quaecumque adversus eum dicerentur, scripto damnaret: cumque dixisse audientibus vobis, « Anathemo qui vel sentit vel dicit, gratiam Dei qua Christus venit in hunc mundum peccatores salvos facere (I Tim. I, 15), non solum per singulas horas, aut per singula momenta, sed etiam per singulos actus nostros non esse necessariam; et qui hanc conantur auferre, poenas sortiantur aeternas. » Quisquis haec audit, et sensum ejus ignorat, quem in libris suis satis evidenter expressit, non illis quos dicit inemendatos sibi fuisse subreptos, aut omnino suos negat, sed in illis quos litteris suis quas Romam misit commemorat, omnino eum putat hoc sentire quod veritas habet. Quisquis autem quid in eis apertius dicat advertit, debet habere etiam ista verba suspecta. Quia etsi gratiam Dei, qua Christus venit in mundum peccatores salvos facere, in sola remissione peccatorum", + "candidate_score": 0.6129, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 16, + "cf_id": "cf016", + "work_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII", + "max_score": 0.670134, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11185_sent_3_5", + "bdc_text": "Ego vero nihil aliud habeo , quod scribam , nisi quod de HebręoMichael Adam , ein jüdischer Konvertit aus Krakau , gest. nach 1549 , kam im Juli 1538 aus Straßburg über Konstanz in Pellikans Haus . Da seine Berufung an die von Zwick in Konstanz geplante Schule scheiterte , blieb er in Zürich , unterstützte Pelli kan bei seinen Talmudstudien und half Jud bei der Revision der deutschen Bibel. 1539 heiratete er eine Zürcherin ; er soll auch das Bürgerrecht erhalten haben , im Bürgerbuch fehlt jedoch sein Name. 1540 besuchte er Paul Fagius in Isny , mit dem er schon länger bekannt war ;", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_59", + "psc_text": "Moyses fuerit, qui scripsit librum Deuteronomii, quam philosophi qui ista finxerunt. 14. Unde et Salomon oraculum divinum secutus scripsit in Canticis Canticorum: Nisi scias te decoram inter mulieres (Cant. I, 7) ; hoc est, nisi cognoscas te mortalem, rationalem, et tua peccata fatearis, cito dicas iniquitates tuas ut justificeris; nisi convertaris, et prior accuses delicta tua, venit dies mortis, et jam nullum conversionis remedium est: praeveniris dum non cogitas. Accende facem tuam, priusquam Sponsi tibi claudatur janua, qui exspectare diu non solet negligentes. Nisi scias te, inquit, decoram inter mulieres; et dicas: Fusca sum et decora (Cant. I, 4) : fusca sum, quia peccavi: sed decora; quia diligor, quia genus sum Abrahae, electum genus, dilectum Deo: nihil tibi proderit patrum gratia; potens est enim Deus de lapidibus istis suscitare filios Abrahae. Et alibi in Evangelio legisti (Luc. XIII, 11 -- 13), quia Abrahae filiam ligavit diabolus nequitiae suae vinculis, quam", + "candidate_score": 0.670134, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11185_sent_20_22", + "bdc_text": "7 . iulii 1538 . Tuus Io. Zvick. [ Adresse auf der Rückseite : ] Domino Hainricho Bullingero , mihi in domino fratri charissimo .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_367", + "psc_text": "Domino? Denique et alibi Levi interpretatione dicitur, pro me. Etenim si a me nominetur Levi, pro me est: si pro me offerat, pro me est: si pro me interveniat, pro me est. Sin autem vocetur a Domino, ipse mihi dicitur, hoc est, non alii tributarius, non decimarius, 1057 non de possessione munificus: ipse mihi, hoc est, tamquam abundans pro his omnibus, non ab hoc decimas, non fructus, non dona quaero, non munera, ipse mihi pro munere est, ipse est pro tributo: non in possessione sua munificus mihi, sed ipse mihi possessio, ipse meus fructus, ipse meus census assumptus mihi, vel assumptus a me. Non potest hoc sine divina esse gratia. Sicut enim possessio non potest mea esse, nisi emero eam; sic non potest esse Levi, nisi fuerit assumptus a Domino; cum enim assumptus fuerit, recte dicitur ipse meus. Denique cum Moysi dictum esset ut populo Judaeorum per tribus singulas divideret", + "candidate_score": 0.629703, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 17, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "stoa0040.stoa027.opp-lat1", + "max_score": 0.669908, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11185_sent_15_17", + "bdc_text": "HBLS I 96 . scripsi PellicanoDer Brief an Pellikan ist nicht erhalten. , quem etiam tibi commendo . Nisi enim me totus fallat , in fide Christi integer est .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa027.opp-lat1_window_239", + "psc_text": "sum Pauli, ego autem Apollo, ego uero Cephae, ego autem Christi. numquid diuisus est ChristusfChristus nnmquidnumquid Paulus crucifixus est pro nobis, aut in nomine Pauli baptixati estis? § 98 Augustinus respondit: Mementote qui haec legitis: Petilianus ex apostolo ista commemorat. quando enim crederetis sic eum pro nobis contra se dicere? § 99 Petilianus dixit: Si rudibus, si iustis Paulus haec dixit. ego nobis iniustis haec dico: uumquid diuisus est Christus, ut nos ab ecclesia scinderetis? § 100 Augustinus respondit: Uereor ne quisquam in hoc opere meo scriptorem arbitretur errasse et illic fecisse 'Petilianus dixit', ubi debuit facere 'Augustinus respondit'. sed uideo quid egeris: quasi praeoccupare uoluistinoluisti, ne nos ista diceremus. sed quid fecisti nisi ut bis dicantur? si ergo sic te delectat audire quae sunt aduersus uos ut ea dicantur, audi illa, peto, a me, Petiliane: numquid diuisus est Christus, ut uos ab ecclesia scinderetis? § 101 Petilianus dixit: Numquid", + "candidate_score": 0.669908, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11185_sent_15_17", + "bdc_text": "HBLS I 96 . scripsi PellicanoDer Brief an Pellikan ist nicht erhalten. , quem etiam tibi commendo . Nisi enim me totus fallat , in fide Christi integer est .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa027.opp-lat1_window_637", + "psc_text": "suscitauerit Christum, hoc mihi Petilianus facere uoluit desperans legi posse quae seripsiscripsi, quibus respondere non potuit. et putari se respondisse magnopere concupiuit. sed quemadmodum si quisquam illud fecisset apostolo, recitato uniuerso ipso loco ex eius epistula redditisque superioribus uerbis, ex quibus ista pendere quisquis legit intellegit, omnis illa calumniosa reprehensio in frontem reprehendentium relideretur, sic redditis ex epistula mea superioribus, dum me Petilianus 11 cf. Petil. opist. II 21 I Cor. 15, 13 1 esse fractum Qml 3 non] non ad Oml audent eum r 11 petiltatras tribuens P 17 aeritates Oml 18 sibi scripgi siue codd., om. v 27 quispiam PQ 29 iste Pml quisque Q 31 dum om. Oml accusat, in eius faciem unde illa remouere conatus est maiore impetu retorquentur. § 56 Apostolus enim redarguens eos, qui negabant resurrectionem mortuorum, ista absurditate corrigit quae inuitos sequitur talia sentientes, ut, dum exhorrent quod nefas est dicere, corrigant quod", + "candidate_score": 0.659931, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11185_sent_15_17", + "bdc_text": "HBLS I 96 . scripsi PellicanoDer Brief an Pellikan ist nicht erhalten. , quem etiam tibi commendo . Nisi enim me totus fallat , in fide Christi integer est .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa027.opp-lat1_window_663", + "psc_text": "scriptis] dictis Q 13 apostoli deest l. c. esse pauli OQm2 17 uoluerunt] quaerunt l. c. nolnnt Cresc. IIII 23, 30 18 origo, radix l. c. 21 ad] ap Ontl 24 diceres hoc Qml 25 pro nobis crucifixus est P 26 at] aut Prnl 2* te 0m2, sed eras., et v et OmlPQ cst] est te 0m2P xati sumtussumus, falleris perdite simulque de nobis sacrilege confiteris, quia uos in nomine Caeciliani miseros inquinatis. haec Petilianus contra illa mea respondit, non intendens uel potius ne ab aliquo intendatur obstrepens, omnino nihil se respondisse quod ad rem de qua agitur pertineret. quis enim non uideat ideo magis recte a nobis positum hoc apostoli testimonium, quia non uos dicitis in Donati nomine baptizatos neque Donatum crucifixum esse pro nobis, et tamen propter partem Donati uos ab ecclesiae catholicae communione separatis, sicut etiam illi quos Paulus arguebat non utique dicebant in nomine Pauli se", + "candidate_score": 0.656703, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11185_sent_15_17", + "bdc_text": "HBLS I 96 . scripsi PellicanoDer Brief an Pellikan ist nicht erhalten. , quem etiam tibi commendo . Nisi enim me totus fallat , in fide Christi integer est .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa027.opp-lat1_window_627", + "psc_text": "spes ei omnis in Christo sit, ne sit 'maledictus omnis qui spem suam ponit in homine'. § 52 Haec ego in epistula priore, cum Petiliano responderem, puto quia et dilucide et ueraciter posui. haec etiam nunc commemoraui, illud insinuans atque commendans, ut omnino spes nostra non sit in homine deumque Christum mundatorem iustificatorem hominum esse credamus credentium in eum qui iustificat impium, ut deputetur fides eorum ad iustitiam, siue ille homo sit sanctus qui ministrat baptismum siue impius et fictus quem fugiat spiritus sanctus. tum deinde subdidi, si aliter esset, quanta consequeretur absurditas, et dixi quod et nunc dico: alioquin si talis quisque in gratia spiritali renascitur, qualis est ille a quo baptizatur, et, cum manifestus est qui baptizat homo bonus, ipse dat fidem, ipse origo et radix caputque nascentis est, cum autem latet perfidus baptizator, tunc quisque a Christo percipit fidem, tunc a Christo ducit originem, tunc in Christo", + "candidate_score": 0.656694, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11185_sent_17", + "bdc_text": "Nisi enim me totus fallat , in fide Christi integer est .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa027.opp-lat1_window_15", + "psc_text": "Cresc. Iin 18, 21 23 Hier. 17, 5 11 Apollo] apostolus 0 12 incrementum scripsi coli. III 42, 51 in credendo fidem codd. v 16 ille potius III 42, 51 23 qui] omnis qui III 42, 51 30 laborandum est] optandum est v roll. III §§ 52. 54. 56 baptizatores perfidos habeant et ignorent eos. quamlibet enim bonbonos\" habuerint, Christus est utique incoraparabiliterincomparabiliter melior, qui tunc erit baptizati caput, si perfidus lateat baptizator. § 8 Quod si dementissimum est credere — semper enim Christus iustificat impium faciendo ex impio christianamChristianum, sensena per a Christo percipitur fides, semper (ChrismsChristus) est origo regeneratorum et caput ecclesiae —, quid habent ponderis illa uerba, quae uani lectores non attendunt quid intus habeant, sed tantum quemadmodum sonent? qui autem non aure sola excipit uoces, sed et mente sententias intuetur, cum audientaudierit: conscientia dantis attenditur quae abluat accipientis, respondebit: 'saepe mihi ignota est humana conscientia, sed", + "candidate_score": 0.647723, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11185_sent_14_16", + "bdc_text": "- ZBRG IV , S. 169-174 ; HBLS I 96 . scripsi PellicanoDer Brief an Pellikan ist nicht erhalten. , quem etiam tibi commendo .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa027.opp-lat1_window_637", + "psc_text": "suscitauerit Christum, hoc mihi Petilianus facere uoluit desperans legi posse quae seripsiscripsi, quibus respondere non potuit. et putari se respondisse magnopere concupiuit. sed quemadmodum si quisquam illud fecisset apostolo, recitato uniuerso ipso loco ex eius epistula redditisque superioribus uerbis, ex quibus ista pendere quisquis legit intellegit, omnis illa calumniosa reprehensio in frontem reprehendentium relideretur, sic redditis ex epistula mea superioribus, dum me Petilianus 11 cf. Petil. opist. II 21 I Cor. 15, 13 1 esse fractum Qml 3 non] non ad Oml audent eum r 11 petiltatras tribuens P 17 aeritates Oml 18 sibi scripgi siue codd., om. v 27 quispiam PQ 29 iste Pml quisque Q 31 dum om. Oml accusat, in eius faciem unde illa remouere conatus est maiore impetu retorquentur. § 56 Apostolus enim redarguens eos, qui negabant resurrectionem mortuorum, ista absurditate corrigit quae inuitos sequitur talia sentientes, ut, dum exhorrent quod nefas est dicere, corrigant quod", + "candidate_score": 0.625911, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11185_sent_14_16", + "bdc_text": "- ZBRG IV , S. 169-174 ; HBLS I 96 . scripsi PellicanoDer Brief an Pellikan ist nicht erhalten. , quem etiam tibi commendo .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa027.opp-lat1_window_2", + "psc_text": "Ps. 119, 6-7 1 Augustinua contra petilianum bereticum 0 Incipit liber primus PQ 5 sacrilegium Pml 9 a om. 0 11 dirupit PQ 14 karitatis Q 15 oderunt v, cf. II 88, 195 18 Absentio] Alypio coni. v l* excellat. sed quia me legente aderant quidam, qui eius sermODissermonis cultum ornatumque cognoscerent, mihi persuadere coeperunt omnino eius esse illud eloquium. ego tamen, cuiuslibet esset, refellendum putaui, ne, quisquis ea scripsit, aliquid sibi apud imperitos aduersus catholicam scripsisse uideretur. § 2 Hoc ergo ille primum in epistula sua posuit, dicens quod eis obiciainus bis baptisma, qui sub nomine baptismi animas nostras reo lauacro polluimus. quid autem prodest omnia eius contumeliosa uerba retexere? nam quoniam aliud est documenta firmare, aliud maledicta refellendo tractare, illud potius attendamus, quo pacto demonstrare uoluerit nos baptismum non habere et ideo se non repetere quod iam erat, sed dare quod non erat. ait enim: comcientiaconscientia namque dantis", + "candidate_score": 0.622555, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11185_sent_16", + "bdc_text": "scripsi PellicanoDer Brief an Pellikan ist nicht erhalten. , quem etiam tibi commendo .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa027.opp-lat1_window_637", + "psc_text": "suscitauerit Christum, hoc mihi Petilianus facere uoluit desperans legi posse quae seripsiscripsi, quibus respondere non potuit. et putari se respondisse magnopere concupiuit. sed quemadmodum si quisquam illud fecisset apostolo, recitato uniuerso ipso loco ex eius epistula redditisque superioribus uerbis, ex quibus ista pendere quisquis legit intellegit, omnis illa calumniosa reprehensio in frontem reprehendentium relideretur, sic redditis ex epistula mea superioribus, dum me Petilianus 11 cf. Petil. opist. II 21 I Cor. 15, 13 1 esse fractum Qml 3 non] non ad Oml audent eum r 11 petiltatras tribuens P 17 aeritates Oml 18 sibi scripgi siue codd., om. v 27 quispiam PQ 29 iste Pml quisque Q 31 dum om. Oml accusat, in eius faciem unde illa remouere conatus est maiore impetu retorquentur. § 56 Apostolus enim redarguens eos, qui negabant resurrectionem mortuorum, ista absurditate corrigit quae inuitos sequitur talia sentientes, ut, dum exhorrent quod nefas est dicere, corrigant quod", + "candidate_score": 0.619232, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 18, + "cf_id": "cf012", + "work_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1", + "max_score": 0.669684, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11185_sent_4_6", + "bdc_text": "Da seine Berufung an die von Zwick in Konstanz geplante Schule scheiterte , blieb er in Zürich , unterstützte Pelli kan bei seinen Talmudstudien und half Jud bei der Revision der deutschen Bibel. 1539 heiratete er eine Zürcherin ; er soll auch das Bürgerrecht erhalten haben , im Bürgerbuch fehlt jedoch sein Name. 1540 besuchte er Paul Fagius in Isny , mit dem er schon länger bekannt war ; mit ihm gab er 1543/44 in Konstanz eine jüdisch-deutsche Übersetzung von Teilen der hebräischen Bibel heraus .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_3058", + "psc_text": "Post primam Hierusalem subuersionem traductoque in Babyloniam populo captiuo sedificatam rursum eandem ciuitatem fuisse et historia Regnorum et libri Bsdrse locuntur. sed hodie eandem nullam esse rerum fides edocet. et hoc idcirco praediximus, ne, quia translatoribus uisum est huic et anteriori psalmo in Aggeeum et Zachariam titulum praescribere, existimemus in illius temporis homines prophetiseprophetiae huius prsescientiampraescientiam conuenire. propheta enim non ignarus mysterii caelestis, cum in sedificationeaedificatione dei ciuitatis humanam gedificationemaedificationem inanem esse dixisset, cum deo ciuitas nisi per ipsum sedificataaedificata aeterna esse non posset, non nos nunc ad gratulationem aedificatSBaedificatae a deo rursum Hierusalem hortaretur, quam in uanum ab hominibus aedificari ante praedixerat. quod si quis forte putabit id. 4 uiuifl lapidibus R uiuis ex lapidibus E Ó uerba legis et per «enerationem om. R, litterae cod. G h. 1. euanuerunt, sed nisi tpatium laUit, ibi fuerunt haec uerba, quae nota illa aberratione in R facile intercidere potuerunt; ceterum cf.", + "candidate_score": 0.669684, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11185_sent_9", + "bdc_text": "Basel StA , Ratsbücher O 8 , 122v. ) .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_34", + "psc_text": "lin. seq. ubi hi quoque cod. pro octauo praebent) et hos V 13 perfecit Vr perficit E 15 repperitur Vr 16 et octogensimus tertius V et centesimus tertius r 19 quae nostris Vr quae a nostris E 20 in centesimo adque octauo decimo V in centosimo atque decimo octauo r E 25 ocdoades XXII V ogdoadis XXII r 28 uiginti duas et r hebrei ex hebreis m. 2 V. § 15 Et ea causa est, ut in uiginti duos libros lex Testamenti Veteris deputetur, ut cum litterarum numero conuenirent. qui ita secundum traditiones ueterum deputantur, ut Moysei sint libri quinque, Iesu Naue sextus, Iudicum et Ruth septimus, primus et secundus Regnorum octauus, tertius et quartus in nonamnonum, Paralipomenon duo in decimum sint, sermones dierum Esdrae in undecimum, liber Psalmorum duodecimus sit, Salomonis ProaerbiaProuerbia, Ecclesiastes, Canticum canticorum in tertium decimum et quartum decimum et quintum decimum, duodecim autem minores Prophetae in", + "candidate_score": 0.645644, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11185_sent_1_3", + "bdc_text": "Video nullam nobis occasionem superesse scribendi invicem , ubi Bucerus cepit non nihil quiescere , et felix est certe istud silentium . Utinam nulla occasione in miseras contentiones istas reincidamus ! Ego vero nihil aliud habeo , quod scribam , nisi quod de HebręoMichael Adam , ein jüdischer Konvertit aus Krakau , gest. nach 1549 , kam im Juli 1538 aus Straßburg über Konstanz in Pellikans Haus .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_304", + "psc_text": "amotum a ssrculisaeculi curis et negotia mundi huius relinquentem, sicut plures sanctorum numquam a tabernaculo reeesseruntrecesserunt; ut de Iesu Naue scriptum est: et Iesus iuuenis non egrediebatur tabernaculum; et ABnaAnna prophetis non discedebat a templo, ieiuniis et obsecrationibus seruiens die ac nocte. post qusequae in monte domini quiescendum est: hinc enim proficiscentibus eo iter est, et non nisi per hanc habitationem iter ullum est. ergo quaerendum prius de habitatione tabernaculi fuit; quia ex eo in montem esset ascensus, deinde habitatio est temporis et laboris. quies uero non interpellatur extrinsecus, sed otium est iuge, perpetuum, molestia carens, quod in statu suo maneat; ceterum si inquietudo se misceat, otii et naturam et nomen amisit. § 5 Sed mons domini nullus in terra est: omnis enim terra iam pridem per uitia hominum maledictis obnoxia est; nam et in Adae operibus et in Abel sanguine meruit offensam et . sub Noe habitantium peccatis fuit", + "candidate_score": 0.63805, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11185_sent_9", + "bdc_text": "Basel StA , Ratsbücher O 8 , 122v. ) .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_37", + "psc_text": "rE 6 octauus Vr in octauum E 7 hesdrae V duodecimus sit Vr in duodecimum E solomonis r 8 aecclesiastea V ecclesiasten r 9 quartum decimum ex quartum decim V duodecim ex duodecimum V 10 minores scripiri Bened. adnotalione usus, ones V omnes rt, om. E (cf. Stud. 1886, 332) profetae V eseias r 12 hester ex ester V uiginti duum V XXII r uiginti et duorum o uiginti et dnum - 13 tobiae r 14 graecarum ex graecorum m. 1 r 16 qui his V 18 illut V 20 barbarae ex barae m. 2 V 21 illic hodie V eclesiarum V 22 in romano imperio Vr in Romani imperii E 23 coneistit Vr sede consistit E 24 octonarium numerum r 25 ocdoarum V ogdradarum r numerum h. I. om. r eum om. V\". contueri. post perfectam enim illam praecedentium ogdoadum doctrinam bochoc canticum graduum in quindecim psalmos ex duobus", + "candidate_score": 0.634528, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11185_sent_6", + "bdc_text": "mit ihm gab er 1543/44 in Konstanz eine jüdisch-deutsche Übersetzung von Teilen der hebräischen Bibel heraus .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_131", + "psc_text": "linguae hebraicae dicta et uaria quaedam ex se nundantia secundum uirtutes rerum certis et propriis uerborum significationibus transtulerunt, doctrinae scientia multimodam illam sermonum intellegentiam temperantes. et ex eo fit, ut, qui postea transtulerunt, diuersis modis interpretantes magnum gentibus adtulerint errorem, dum occultaoccultae) illius et a Moyse profectae traditionis ignari ea, quae ambigue lingua hebrseahebraea commemorata sunt, incerti suis ipsis iudiciis ediderunt. ambiguitatis autem linguae hebraicae unum adferemus exemplum, ei quo cetera istius modi esse atque ita, ut sunt, intellegantur. Bresith uerbum hebraicum est. id tres significantias in se habet, id est, et in principio. et incapite, et in filio. sed translsitores septuaginta in principio ediderunt ceteris diuerse transferentibus: et secundum hanc ambiguitatem haec ab illis in omni translatione est facta confusio. § 3 Sed perfecta horum septuaginta interpretum auctoritas manet. primum, quod ante aduentum corporalem domini transtulerunt, nec adulatio interpretandi adhibita tempori arguetur, tanto anteriore interpretationis aetate: dehinc, quod ipsi", + "candidate_score": 0.633596, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11185_sent_6", + "bdc_text": "mit ihm gab er 1543/44 in Konstanz eine jüdisch-deutsche Übersetzung von Teilen der hebräischen Bibel heraus .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_134", + "psc_text": "R adibita R arguitur « 23 doctorina (na in rOB. a m. 1) secretina secretrinore r non probabiles t 24 interpraetandi VR. transferentes et in numerum redegerunt et in ordinem conlocauerunt et diapsalmis distinxerunt, qui omnes secundum Hebraeos confusi et habebantur et habentur. horum igitur translationes HebrseisHebraeis tum lingua tantum sua utentibus non erant necessariae. ipsis tamen, omnibus diligenti et religiosa custodia obseruatis. quibus postea dominus legem omnem sacramento et corporationis suae et passionis et resurrectionis inpleuerat, cumque his libris, quos regi idem translatores ediderant, conlatis et fideliter consonantibus repertis, indissolubilis constituta est priuilegio doctrina; et aptatisaetatis auctoritas. § 4 Beatus ergo apostolus Paulus, secundum professionem suam HebrreusHebraeus ex Hebraeis, etiam secundum hebraicam cognitionem et fidem psalmum hunc primum esse dixit, translatorum distinctione non usus: cui maximum hoc pnedicandipraedicandi ad synagogse principes studium erat, ut dominum nostrum Iesum Christum dei filium, natum, passum, resurgentem regnare in aeternum ex doctrina legis", + "candidate_score": 0.630965, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11185_sent_20_22", + "bdc_text": "7 . iulii 1538 . Tuus Io. Zvick. [ Adresse auf der Rückseite : ] Domino Hainricho Bullingero , mihi in domino fratri charissimo .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_4", + "psc_text": "cum ibi auctores eorum ipsis inscriptionum titulis commendentur. et liber psalmorum rectius esse dicatur, dinersisdiuersis in unum uolumen prophetiis diuersorum et auctorum et temporum congregatis. visum autem aliquibus est Hieremise et Aggsei et ZachariseZachariae quorundam psalmorum superscriptionibus nomina praenotare, cum horum nihil in authenticis septuaginta translatorum libris ita editum reperiatur, adeo ut etiam in plurimis latinis et graecis codicibus sine horum nominibus simplices tantum psalmorum tituli praeferantur. § 3 De his autem, qui sine diuersorum auctorum nominibus sub diuersis superscriptionibus habentur, antiquorum uirorum ista traditio est, quod ex eo psalmo, cuius auctor in superscriptione ponitur, qui deinceps sine auctorum superscriptione succedunt, illius esse existimandi sunt, qui anterioris psalmi auctor inscribitur, usque in eum psalmum, in quo nomen auctoris 1 secundum aliorum R secundum pluriii r secundum plurimorum DE 2 Dauit R 5 nam aliquibus Rdte nam in aliquibus rd1 tamquam rii Dauid r 6 idithun r idichun R 7 filio", + "candidate_score": 0.627643, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11185_sent_7", + "bdc_text": "In Zürich erschienen 1545/46 zwei von ihm aus dem Hebräischen ins Jüdisch-Deutsche übersetzte Werke ( BZD C 352f). 1548 teilt John Burcher aus Straßburg Bullinger mit , daß Adam geliehenes Geld verspielt habe ( s.", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_131", + "psc_text": "linguae hebraicae dicta et uaria quaedam ex se nundantia secundum uirtutes rerum certis et propriis uerborum significationibus transtulerunt, doctrinae scientia multimodam illam sermonum intellegentiam temperantes. et ex eo fit, ut, qui postea transtulerunt, diuersis modis interpretantes magnum gentibus adtulerint errorem, dum occultaoccultae) illius et a Moyse profectae traditionis ignari ea, quae ambigue lingua hebrseahebraea commemorata sunt, incerti suis ipsis iudiciis ediderunt. ambiguitatis autem linguae hebraicae unum adferemus exemplum, ei quo cetera istius modi esse atque ita, ut sunt, intellegantur. Bresith uerbum hebraicum est. id tres significantias in se habet, id est, et in principio. et incapite, et in filio. sed translsitores septuaginta in principio ediderunt ceteris diuerse transferentibus: et secundum hanc ambiguitatem haec ab illis in omni translatione est facta confusio. § 3 Sed perfecta horum septuaginta interpretum auctoritas manet. primum, quod ante aduentum corporalem domini transtulerunt, nec adulatio interpretandi adhibita tempori arguetur, tanto anteriore interpretationis aetate: dehinc, quod ipsi", + "candidate_score": 0.625078, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11185_sent_19_21", + "bdc_text": "et bonis omnibus . 7 . iulii 1538 . Tuus Io. Zvick. [ Adresse auf der Rückseite :", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2501", + "psc_text": "corpore Gb et in dedecori (ori in ras.) corpore R dedecoris corpore (om. et in) PT et indecoro corpore e 24 inquid G. quod est super omne nomen: ut in nomini IesoIesu Christi omne genu flectat caelestium et terrestrium et infernorum, et omnis lingua confiteatur, quia dominus Iesus in gloria dei patris, qui est beiiedictusbenedictus in speculasaecula saeculorum. amen. PSALMUS CXXXII. Ecce, quam bonum et quam iucundum habitare fratres in unum. § 1 Per omnem doctrinae ordinem gradibus scanditur; nam per gradus ad superiora prouehimur. in eo enim; quod ita ccepitpropheta: ecce, quam bonum et quam iucundum. docemur, quid bonum atque iucundum sit, ut per cognitionem eorum in bonis iucundisque maneamus. seruata autem scienter ea ratio prophetae est, quod bonum iucundumque sociaret: quia non omne, quod bonum est, iucundum est, neque omne, quod iucundum est, bonum est. iucundus est luxus, sed bonus non est; est enim in ipsa illa corporalis", + "candidate_score": 0.617711, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11185_sent_19_21", + "bdc_text": "et bonis omnibus . 7 . iulii 1538 . Tuus Io. Zvick. [ Adresse auf der Rückseite :", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1371", + "psc_text": "diuitiis omnibus. sunt opes in auro, sunt in argento, sunt in pecuniis, sunt in uestibus, sunt in domibus, sunt in agris eorumque aut uitibus ant oleis aut frugibus: sed domini propheta doctrinarum fruge perfectus est et legis ac prophetalium institutionum facultatibus diues est et, anterior licet tempore, non tamen euangelicorum et apostolicorum praeceptorum ignarus est. nouit enim et has diuitias Paulus ad Corinthios loquens: gratias ago deo meo semper pro nobisuobis super gratia dei, qusequae data est nobisuobis in Christo Iesu: quoniam in omnibus 23 I Cor. 1, 4 sq. 1 iudioia — dixit om. p abyssus ex abyssos m. 2 V habyssus ex abyssus m. 1 R iudici R oris tui in ras. R 2 sicut 1. u. ineunte a add. m. 1R iudicia ex iudici m. 2 V 8 adnuntiaui ex adnontiaui C q; C esse om. C 4 et om. VC 6 iudicium scripsi, cf. de hac", + "candidate_score": 0.612335, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11185_sent_19_21", + "bdc_text": "et bonis omnibus . 7 . iulii 1538 . Tuus Io. Zvick. [ Adresse auf der Rückseite :", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1449", + "psc_text": "toto corde tuo et ex tota anima tua et custodias prseceptapraecepta domini dei tui et iustificationes eius, quae ego prsecipiopraecipio tibi hodie, ut bene sit tibi! ergo cum lex doceat in uiis dei ambulandum, ut ambulanti in his bene in posterum sit, et nunc propheta oret uias iniustitiae a se amoueri sibique ut deus misereatur ex lege, id orat, quod lege conclusum est, ut in uiis dei ambulans in beatitudine collocetur. § 9 Dehinc sequitur: uiam ueritatis dilexi et iudicia tua non sum oblitus. uiam diligunt multi, sed non omnes diligunt ueritatis. et quicumque aut uoluptatum aut diuitiarum aut honorum uiam ineunt, sed et qui hsereticorumhaereticorum doctrinis uagi et incerti et impii differuntur, in uia quidem sunt, sed non sunt in uia ueritatis. sed propheta ex spiritu eius loquitur, qui adsuraptoadsumpto corpore dicturus postea erat: ego sum uia, ueritas, uita. et quia hoc iudicium est, secundum quod in euangeliis continetur:", + "candidate_score": 0.610249, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11185_sent_19_21", + "bdc_text": "et bonis omnibus . 7 . iulii 1538 . Tuus Io. Zvick. [ Adresse auf der Rückseite :", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_3037", + "psc_text": "uiis suis et sanctus in omnibus operibus suis. iustus in uiis est, cum infirmitatem nostram in aeternum regnum suum confirmata donorum spiritalium communione deducit; sanctus autem in operibus suis, cum uniuersis fructus in temporum oportunitate subpeditat: sanctitatem suam in omnium alimonia docens, iustitiam uero in replendis beneplacito animis conseruans. § 21 Post quae sequitur: prope est dominus inuocantibus eum. non longe abest, qui per naturae suae uirtutem et ipse ubique semper est, et totus semper et ubique est secundum illud Apostoli: quia in ipso sumus et in ipso uiuimus ac mouemur. prope est ergo inuocantibus, cum nihil sit, quod sine eo sit. sed quibus iouocantibusinuocantibus prope sit, subiectis docet: omnibusinuocantibuseuminueritate. non ex otio inuocantibus neque ex infidelis ambiguitatis incerto, sed uerum deum fideli inuocantibus ueritate. § 22 Et cum prope adsit, quid in ueritate se inuocantibus tribuat, demonstrat dicens: uoluntatem timentium se faciet; non turpium uoluntates neque uitiosorum cupiditates deus", + "candidate_score": 0.609238, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 19, + "cf_id": "cf020", + "work_id": "029_Hieronymus-Stridonensis_Epistola-Pauli-ad-Thessalonicenses-II", + "max_score": 0.668833, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11185_sent_16_18", + "bdc_text": "scripsi PellicanoDer Brief an Pellikan ist nicht erhalten. , quem etiam tibi commendo . Nisi enim me totus fallat , in fide Christi integer est . Vale perpetua salute cum matreAnna , geb. Wiederkehr. , uxoreAnna , geb. Adlischwyler. , liberisSiehe oben Nr. 1106 , Anm. 11 .", + "psc_chunk_id": "029_Hieronymus-Stridonensis_Epistola-Pauli-ad-Thessalonicenses-II_window_7", + "psc_text": "fratres, nolite deficere benefacientes. Quod si quis non obedit verbo nostro per epistolam, hunc notate, et ne commisceamini cum illo, ut confundatur. Et nolite quasi inimicum existimare, sed corripite ut fratrem. Ipse autem Dominus pacis det vobis pacem sempiternam in omni loco. Dominus sit cum omnibus vobis. Salutatio mea manu Pauli; quod est signum in omni epistola. Ita scribo. Gratia Domini nostri Jesu Christi cum omnibus vobis. Amen. Explicit Epistola B. Pauli apostoli ad Thessalonicenses II.", + "candidate_score": 0.668833, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11185_sent_16", + "bdc_text": "scripsi PellicanoDer Brief an Pellikan ist nicht erhalten. , quem etiam tibi commendo .", + "psc_chunk_id": "029_Hieronymus-Stridonensis_Epistola-Pauli-ad-Thessalonicenses-II_window_0", + "psc_text": "Epistola Pauli ad Thessalonicenses II [ Cap. I.] Paulus, et Silvanus, et Timotheus, Ecclesiae Thessalonicensium, in Deo Patre nostro, et Domino Jesu Christo. Gratia vobis, et pax a Deo nostro, et Domino Jesu Christo. Gratias agere debemus semper Deo pro vobis, fratres, ita ut dignum est, quoniam supercrescit fides vestra, et abundat charitas uniuscujusque vestrum in invicem: ita ut et nos ipsi in vobis gloriemur in Ecclesiis Dei, pro patientia vestra, et fide; et in omnibus persecutionibus vestris, et tribulationibus, quas sustinetis in exemplum justi judicii Dei, ut digni habeamini in regno Dei, pro quo et patimini. Si tamen justum est apud Deum, retribuere tribulationem iis qui vos tribulant: et vobis qui tribulamini, requiem nobiscum in revelatione Domini Jesu de coelo cum Angelis virtutis ejus, in flamma ignis dantis vindictam iis [ Ms. de his] qui non noverunt Deum, et qui non obediunt Evangelio Domini nostri Jesu Christi. Qui poenas", + "candidate_score": 0.613013, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 20, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis", + "max_score": 0.668141, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11185_sent_2_4", + "bdc_text": "Utinam nulla occasione in miseras contentiones istas reincidamus ! Ego vero nihil aliud habeo , quod scribam , nisi quod de HebręoMichael Adam , ein jüdischer Konvertit aus Krakau , gest. nach 1549 , kam im Juli 1538 aus Straßburg über Konstanz in Pellikans Haus . Da seine Berufung an die von Zwick in Konstanz geplante Schule scheiterte , blieb er in Zürich , unterstützte Pelli kan bei seinen Talmudstudien und half Jud bei der Revision der deutschen Bibel. 1539 heiratete er eine Zürcherin ;", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1826", + "psc_text": "haberent: ne pium studium parum exerceretur. In omni quippe copia Scripturarum sanctarum pascimur apertis, exercemur obscuris: illic fames pellitur, hic fastidium. Quia ergo non est dictum, Peccatum nullum haberent; non perturbemur, cum peccatores Judaeos, etiamsi Dominus non venisset, agnoscimus. Sed tamen quia dictum est, Si non venissem, peccatum non haberent; inde necesse est, etiamsi non omne, aliquod tamen eos ex adventu Domini, quod non habebant, contraxisse peccatum. Illud ipsum profecto est, quod in praesentem sibique loquentem non crediderunt, eumque inimicum deputantes, quoniam vera dicebat, insuper occiderunt. Hoc peccatum tam magnum et horrendum, si non venisset et locutus eis fuisset, utique non haberent. Sicut ergo ibi cum audimus, Peccatum non haberent; non omne, sed aliquod peccatum intelligimus: ita in hodierna lectione cum audimus, Spiritus blasphemia non remittetur; non omnem blasphemiam, sed quamdam; et cum audimus, Qui dicit verbum contra Spiritum sanctum, non remittetur ei; non omne verbum, sed quoddam intelligere debemus.", + "candidate_score": 0.668141, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11185_sent_15_17", + "bdc_text": "HBLS I 96 . scripsi PellicanoDer Brief an Pellikan ist nicht erhalten. , quem etiam tibi commendo . Nisi enim me totus fallat , in fide Christi integer est .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_4176", + "psc_text": "dicis, Christus est sponsus partis Donati; ego tabulas lego, et invenio esse Christum sponsum Ecclesiae diffusae toto orbe terrarum. Si dicis, Ipse est, et non est ipse, negas Christum in carne venisse. CAPUT VIII. 12. Pelagianista. Pelagianista restat, non ex haeresibus omnibus, sed eis quas pro parvo tempore commemoravi. Jam enim dixi, Quis numerat tot pestes? Quid dicis, Pelagianista? Audite quid dicit. Videtur confiteri Christum in carne venisse: sed discussus invenitur negare. Christus enim in carne venit, quae similitudo esset carnis peccati, non esset caro peccati. Apostoli verba sunt: Misit Deus Filium suum in similitudinem carnis peccati (Rom. VIII, 3) . Non in similitudinem carnis, quasi caro non esset caro; sed in similitudinem carnis peccati, quia caro erat, sed peccati caro non erat. Iste autem Pelagius et caeteram carnem omnis infantis carni Christi conatur aequare. Non est, charissimi. Non pro magno commendaretur in Christo similitudo carnis peccati, nisi omnis caetera", + "candidate_score": 0.657919, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11185_sent_17", + "bdc_text": "Nisi enim me totus fallat , in fide Christi integer est .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_996", + "psc_text": "Non hoc dixit, Credo, Domine; video hic aliquid unde non mentior; credo, verum dico: sed video hic etiam nescio quid, quod mihi displiceat. Stare volo: sed adhuc nuto. Stans loquor, non cecidi, quia credo; sed tamen adhuc nuto: Adjuva incredulitatem meam (Marc. IX, 22, 23) . Ergo, charissimi, et ille quem contra me constitui, et propter cujus controversiam inter nos natam Prophetam judicem postulavi, non nihil dicit etiam ipse, cum dicit, Intelligam ut credam. Nam utique modo quod loquor, ad hoc loquor, ut credant qui nondum credunt: et tamen nisi quod loquor intelligant, credere non possunt. Ergo ex aliqua parte verum est quod ille dicit, Intelligam, ut credam; et ego qui dico, sicut dicit Propheta, Imo crede, ut intelligas: verum dicimus, concordemus. Ergo intellige, ut credas: crede, ut intelligas. Breviter dico quomodo utrumque sine controversia accipiamus. Intellige, ut credas, verbum meum; crede, ut intelligas, verbum Dei. SERMO XLIV . De", + "candidate_score": 0.652653, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11185_sent_22", + "bdc_text": "] Domino Hainricho Bullingero , mihi in domino fratri charissimo .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2590", + "psc_text": "Domino interpellato et judicante poscebat. Habebat iniquum fratrem: sed justum judicem invenerat contra iniquum fratrem. Deberet ergo perdere in tam bona causa istam occasionem? Aut quis diceret fratri ejus, Redde partem suam fratri tuo, si Christus non diceret? Ille judex hoc dicturus erat, quem forte frater ditior et raptor praemio corrumpebat? Miser ergo et paternis opibus destitutus tali ac tanto judice invento accedit, interpellat, rogat, causam suam brevissime exponit. Utquid enim opus erat causam perorare, quando ei loquebatur, qui cor poterat et videre? Domine, inquit, dic fratri meo, ut dividat mecum haereditatem. Non ei dixit Dominus, Veniat frater tuus. Sed nec misit, ut adesset, aut cum adfuisset, interpellatori dixit, Proba quod dicebas. Petebat dimidiam haereditatem, petebat in terra dimidiam: in coelo Dominus offerebat totam. Plus Dominus dabat, quam ille postulabat. CAPUT II. 3. Divisor haereditatis Christus esse nolens quid doceat. Donatistae notantur.--Dic fratri meo, ut dividat mecum haereditatem. Causa justa,", + "candidate_score": 0.625341, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11185_sent_22", + "bdc_text": "] Domino Hainricho Bullingero , mihi in domino fratri charissimo .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3364", + "psc_text": "cum auditis, orate pro nobis; et forte Dominus Deus cito dabit quod putamus esse difficile. Ex uno enim horreo vivimus; quia in una familia sumus. Quod ergo nos putamus esse valde intus in abdito, forte ipse qui promittit ponit in limine, ut facillime dari possit petentibus. Dilexit inimicos ipse Dominus Christus: pendens enim in cruce ait, Pater, ignosce illis quia nesciunt quid faciunt (Luc. XXIII, 34) . Secutus est ejus exemplum Stephanus, cum lapides in eum jacerentur; et ait: Domine, ne statuas illis hoc delictum (Act. VII, 59) . Dominum imitatus est servus, ut nemo servorum sit piger, et putet hoc esse factum quod a solo Domino fieri poterat. Si ergo multum est ad nos imitari Dominum, imitemur conservum. Ad eamdem quippe gratiam vocati omnes sumus. Quare ergo antiquis dictum est, Diliges proximum tuum, et oderis inimicum tuum? Quia fortassis et ipsis verum dictum est; sed nobis apertius pro temporum", + "candidate_score": 0.61815, + "ce_score": null + } + ] + } + ], + "biblical_hits": [] +} \ No newline at end of file