diff --git "a/11/11701.json" "b/11/11701.json" new file mode 100644--- /dev/null +++ "b/11/11701.json" @@ -0,0 +1,5330 @@ +{ + "letter_id": "11701", + "bd_url": "https://www.bullinger-digital.ch/letter/11701", + "dominant_topic": 7, + "topic_dist": [ + 0.047795, + 0.057319, + 0.046189, + 0.046548, + 0.049671, + 0.046365, + 0.04493, + 0.061643, + 0.045061, + 0.045439, + 0.047614, + 0.044644, + 0.052536, + 0.053758, + 0.048818, + 0.053008, + 0.045322, + 0.058876, + 0.051325, + 0.053139 + ], + "citations": [ + { + "rank": 1, + "cf_id": "cf020", + "work_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam", + "max_score": 0.702099, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_17_19", + "bdc_text": "geführten Heeres in Ungarn vgl. oben Nr. 1654 , Anm. 5 . neque id mirum est ; durum est enim , inmo [ !] inpossibile , iram dei in nos multis modis commeritam nostris conatibus avertere , antequam de peccatis nostris penituerimus , quibus dei in nos furorem concitavimus .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_254", + "psc_text": "ne in furore tuo arguas me, neque in ira tua corripias me (Ps. VI, 1) . Et Jeremias: Corripe nos, inquit, Domine; verumtamen in judicio, et non in furore (Jerem. X, 24) . Furere autem Dominus dicitur, non quod humanis perturbationibus subjaceat; sed quod nos qui delinquimus, nisi irascentem audierimus, Dominum non timeamus. Unde et Apostolus scribit, (Rom. II), quod bonitas Dei, et patientia provocet nos ad poenitentiam: nos autem secundum duritiam et impoenitens cor nostrum, thesaurizemus nobis iram in die irae, et revelationis justi judicii Dei. Quae sit autem manus quae extenditur, vel elevatur super populum peccatorem, Job loquitur manifestius: Manus enim Domini tetigit me (Job. XIX, 21) . Unde et diabolus sciens potentem manum Domini, et brachium quod universis gentibus revelatum est, dicit ad Dominum: Mitte manum tuam, et tange omnia quae habet: nisi in faciem benedixerit tibi (Job. II, 5) . Quod autem quasi praeteritum dicitur, quod", + "candidate_score": 0.702099, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_18_20", + "bdc_text": "neque id mirum est ; durum est enim , inmo [ !] inpossibile , iram dei in nos multis modis commeritam nostris conatibus avertere , antequam de peccatis nostris penituerimus , quibus dei in nos furorem concitavimus . Ego vereor nos plane nichil effecturos .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_254", + "psc_text": "ne in furore tuo arguas me, neque in ira tua corripias me (Ps. VI, 1) . Et Jeremias: Corripe nos, inquit, Domine; verumtamen in judicio, et non in furore (Jerem. X, 24) . Furere autem Dominus dicitur, non quod humanis perturbationibus subjaceat; sed quod nos qui delinquimus, nisi irascentem audierimus, Dominum non timeamus. Unde et Apostolus scribit, (Rom. II), quod bonitas Dei, et patientia provocet nos ad poenitentiam: nos autem secundum duritiam et impoenitens cor nostrum, thesaurizemus nobis iram in die irae, et revelationis justi judicii Dei. Quae sit autem manus quae extenditur, vel elevatur super populum peccatorem, Job loquitur manifestius: Manus enim Domini tetigit me (Job. XIX, 21) . Unde et diabolus sciens potentem manum Domini, et brachium quod universis gentibus revelatum est, dicit ad Dominum: Mitte manum tuam, et tange omnia quae habet: nisi in faciem benedixerit tibi (Job. II, 5) . Quod autem quasi praeteritum dicitur, quod", + "candidate_score": 0.686244, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_19", + "bdc_text": "durum est enim , inmo [ !] inpossibile , iram dei in nos multis modis commeritam nostris conatibus avertere , antequam de peccatis nostris penituerimus , quibus dei in nos furorem concitavimus .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_254", + "psc_text": "ne in furore tuo arguas me, neque in ira tua corripias me (Ps. VI, 1) . Et Jeremias: Corripe nos, inquit, Domine; verumtamen in judicio, et non in furore (Jerem. X, 24) . Furere autem Dominus dicitur, non quod humanis perturbationibus subjaceat; sed quod nos qui delinquimus, nisi irascentem audierimus, Dominum non timeamus. Unde et Apostolus scribit, (Rom. II), quod bonitas Dei, et patientia provocet nos ad poenitentiam: nos autem secundum duritiam et impoenitens cor nostrum, thesaurizemus nobis iram in die irae, et revelationis justi judicii Dei. Quae sit autem manus quae extenditur, vel elevatur super populum peccatorem, Job loquitur manifestius: Manus enim Domini tetigit me (Job. XIX, 21) . Unde et diabolus sciens potentem manum Domini, et brachium quod universis gentibus revelatum est, dicit ad Dominum: Mitte manum tuam, et tange omnia quae habet: nisi in faciem benedixerit tibi (Job. II, 5) . Quod autem quasi praeteritum dicitur, quod", + "candidate_score": 0.684631, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_18_20", + "bdc_text": "neque id mirum est ; durum est enim , inmo [ !] inpossibile , iram dei in nos multis modis commeritam nostris conatibus avertere , antequam de peccatis nostris penituerimus , quibus dei in nos furorem concitavimus . Ego vereor nos plane nichil effecturos .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_2466", + "psc_text": "ardens [ Al. ardentis], qui de meo furore succensus est. Furorem autem, oblivionem, iram, poenitudinem, ita in Deo debemus accipere, quomodo pedes, manus, oculos, aures, et caetera membra, quae habere dicitur incorporalis et invisibilis Deus. Non quo his pateat perturbationibus, qui eas dono gratiae suae exstinguit in nobis; sed quo per nostra verba Dei erga nos intelligamus affectum. Neque enim ira, quae est ultionis libido, ita definitur in Deo, ut in hominibus, quae materiam habet in nostris vitiis, non in Domini voluntate: qui thesaurizamus nobis iram in die irae, et revelationis justi judicii Dei, ut tribulos nostros et spinas, et zizania, quae pro semine Dei attulimus, ligna quoque, fenum et stipulam, quae super fundamentum 777 Pauli aedificavimus (I. Cor. III), sapiens flamma consumat. De hoc igne perpetuo et in Moysi cantico legimus: Ignis accensus est de furore meo, et ardebit usque ad infernum deorsum. Devorabit terram et genimina ejus: comburet", + "candidate_score": 0.671581, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_82_84", + "bdc_text": "vgl . Adagia , 1 , 1 , 23 ( LB II 34f). . Oremus dominum sedulo , ut tantis calamitatibus aut statim finis inponatur aut omnia in domini gloriam cedant . De domino Leone Iude , vetere amico et fratre , nichildum audio ;", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1070", + "psc_text": "proposuimus: In Domino Deo forti in perpetuum, et reliqua. Pro Domino Deo forti, in Hebraico tria habet nomina, IA ( ) et ADONAI ( ) et SUR ( ), quod aliud invisibilem, aliud ineffabilem, aliud robustum sonat, quorum primum in ALLELUIA ( ) extrema syllaba ponitur. Et hoc diligens lector observet, quod interdum textum in propositione testimonii dividamus: quoniam alium LXX editio, et alium ex Hebraeo ad verbum expressa translatio efficit sensum. Dicit ergo Propheta: Sperate in Domino in saeculis aeternis: in Domino Deo forti in perpetuum, cujus auxilium sempiternum est. Ipse enim incurvabit habitantes in excelso, quia omnis qui se exaltat humiliabitur; qui patrem Abraham se habere jactabant, et in suggillationem Domini loquebantur: Nos de fornicatione nati non sumus (Joan. VIII, 41) . Ipse civitatem sublimem humiliabit, ut Judaei putant, Romam [ Al. Romanam]: ut nos rectius esse convincimus, Jerusalem, quae occidit Prophetas, et lapidavit eos qui ad se", + "candidate_score": 0.664838, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_78_80", + "bdc_text": "-Schriftenreihe der Historischen Kommission bei der Bayerischen Akademie der Wissenschaften 18 , S. 108f. . Mercatorum inpostura fere regem et Germanie proceres omnes deglutivit ; ad triarios relegata sunt omniaIm Sinne von :", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1056", + "psc_text": "Dominus cum sanctis suis in regno Patris sui bibiturum esse promisit (Matt. XX et Luc. XXII): et ungentur unguento, ut renati in Christo efficiantur populus novus; unde dicitur: Trade omnia haec gentibus, quae quondam Israel in typo et imagine celebrabat. Hoc enim consilium Domini est, ut cuncta transferantur 342 ad gentes, quia mors absorpta est (I Cor. XV) et lacryma omnis abstersa, et opprobrium universae terrae, Christi imperio succedente, deletum est. (Vers. 9 seqq.) Et dicent in die illa: Ecce Deus noster iste, exspectavimus eum, et salvabit nos: iste Dominus, sustinuimus eum, exsultabimus et laetabimur in salutari ejus. Quia requiescet manus Domini in monte isto; et triturabitur Moab sub eo sicut teruntur paleae in plaustro. Et extendet manus suas sub eo, sicut extendit natans ad natandum, et humiliabitur gloria ejus cum allisione manuum ejus. Et munimenta sublimium murorum tuorum concident, et humiliabuntur et detrahentur in terram usque ad pulverem. Absorpta", + "candidate_score": 0.664109, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_19", + "bdc_text": "durum est enim , inmo [ !] inpossibile , iram dei in nos multis modis commeritam nostris conatibus avertere , antequam de peccatis nostris penituerimus , quibus dei in nos furorem concitavimus .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_2642", + "psc_text": ". Et rursum: Benedicam te, Domine: quoniam iratus es mihi. Avertisti faciem tuam a me, et misertus es mei (Isai. XII, 1) . Dominus quoque loquitur ad peccatorem: Cum ira furoris mei transierit, rursum sanabo (Ps. XXX, 20) . Et hoc est quod in alio loco dicitur: Quam grandis multitudo bonitatis tuae, Domine, quam abscondisti timentibus te. Quae omnia replicant, asseverare cupientes, post cruciatus atque 831 tormenta, futura refrigeria, quae nunc abscondenda sunt ab his, quibus timor utilis est: ut dum supplicia reformidant, peccare desistant. Quod nos Dei solius debemus scientiae derelinquere, cujus non solum misericordiae, sed et tormenta in pondere sunt; et novit quem, quomodo, aut quamdiu debeat judicare. Solumque dicamus, quod humanae convenit fragilitati: Domine, ne 832 in furore tuo arguas me: neque in ira tua corripias me (Psal. VI, 1; XXXVII, 1) . Et sicut diaboli et omnium negatorum atque impiorum, qui dixerunt in corde suo: Non", + "candidate_score": 0.663889, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_19_21", + "bdc_text": "durum est enim , inmo [ !] inpossibile , iram dei in nos multis modis commeritam nostris conatibus avertere , antequam de peccatis nostris penituerimus , quibus dei in nos furorem concitavimus . Ego vereor nos plane nichil effecturos . Gallus König Franz I .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_254", + "psc_text": "ne in furore tuo arguas me, neque in ira tua corripias me (Ps. VI, 1) . Et Jeremias: Corripe nos, inquit, Domine; verumtamen in judicio, et non in furore (Jerem. X, 24) . Furere autem Dominus dicitur, non quod humanis perturbationibus subjaceat; sed quod nos qui delinquimus, nisi irascentem audierimus, Dominum non timeamus. Unde et Apostolus scribit, (Rom. II), quod bonitas Dei, et patientia provocet nos ad poenitentiam: nos autem secundum duritiam et impoenitens cor nostrum, thesaurizemus nobis iram in die irae, et revelationis justi judicii Dei. Quae sit autem manus quae extenditur, vel elevatur super populum peccatorem, Job loquitur manifestius: Manus enim Domini tetigit me (Job. XIX, 21) . Unde et diabolus sciens potentem manum Domini, et brachium quod universis gentibus revelatum est, dicit ad Dominum: Mitte manum tuam, et tange omnia quae habet: nisi in faciem benedixerit tibi (Job. II, 5) . Quod autem quasi praeteritum dicitur, quod", + "candidate_score": 0.662435, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_87_89", + "bdc_text": "vgl . oben Nr. 1638 . cuius felicitatem corporis et anime avidissime audire cupio . Saluta illum nomine meo et omnem foelicitatem illi nomine meo inprecare , simul etVor simul et gestrichenes una cum .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_274", + "psc_text": "sicut prius, sed omnem terram illius gloria plenam esse testentur, qui pro nostra salute dignatus est humanum corpus assumere, ad terrasque descendere. Denique, et Mosi, cum pro adorato vitulo Dominum precaretur, ut parceret populo peccatori, respondit Dominus: Propitius ero illis. Verumtamen vivo ego, et vivit nomen meum: quia implebitur gloria mea omnis terra (Num. XIV, 20, 21) . Et septuagesimus primus psalmus canit: Implebitur gloria ejus omnis terra (Psal. LXXI, 19) . Unde, et Angeli clamabant pastoribus: Gloria in excelsis Deo, et super terra, pax hominibus bonae voluntatis (Luc. II, 14) . Impie ergo quidam duo Seraphim, Filium, et Spiritum sanctum intelligit: cum juxta evangelistam Joannem, et Paulum apostolum, Filium Dei visum in majestate regnantis, et Spiritum sanctum locutum esse doceamus. Quidam Latinorum duo Seraphim, vetus et novum Instrumentum intelligunt, quae tantum de praesenti saeculo loquuntur. Unde et sex alas habere dicuntur, et faciem Dei pedesque velare, et certatim proferre", + "candidate_score": 0.65928, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_19", + "bdc_text": "durum est enim , inmo [ !] inpossibile , iram dei in nos multis modis commeritam nostris conatibus avertere , antequam de peccatis nostris penituerimus , quibus dei in nos furorem concitavimus .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_2466", + "psc_text": "ardens [ Al. ardentis], qui de meo furore succensus est. Furorem autem, oblivionem, iram, poenitudinem, ita in Deo debemus accipere, quomodo pedes, manus, oculos, aures, et caetera membra, quae habere dicitur incorporalis et invisibilis Deus. Non quo his pateat perturbationibus, qui eas dono gratiae suae exstinguit in nobis; sed quo per nostra verba Dei erga nos intelligamus affectum. Neque enim ira, quae est ultionis libido, ita definitur in Deo, ut in hominibus, quae materiam habet in nostris vitiis, non in Domini voluntate: qui thesaurizamus nobis iram in die irae, et revelationis justi judicii Dei, ut tribulos nostros et spinas, et zizania, quae pro semine Dei attulimus, ligna quoque, fenum et stipulam, quae super fundamentum 777 Pauli aedificavimus (I. Cor. III), sapiens flamma consumat. De hoc igne perpetuo et in Moysi cantico legimus: Ignis accensus est de furore meo, et ardebit usque ad infernum deorsum. Devorabit terram et genimina ejus: comburet", + "candidate_score": 0.659013, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_79", + "bdc_text": "Mercatorum inpostura fere regem et Germanie proceres omnes deglutivit ;", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1056", + "psc_text": "Dominus cum sanctis suis in regno Patris sui bibiturum esse promisit (Matt. XX et Luc. XXII): et ungentur unguento, ut renati in Christo efficiantur populus novus; unde dicitur: Trade omnia haec gentibus, quae quondam Israel in typo et imagine celebrabat. Hoc enim consilium Domini est, ut cuncta transferantur 342 ad gentes, quia mors absorpta est (I Cor. XV) et lacryma omnis abstersa, et opprobrium universae terrae, Christi imperio succedente, deletum est. (Vers. 9 seqq.) Et dicent in die illa: Ecce Deus noster iste, exspectavimus eum, et salvabit nos: iste Dominus, sustinuimus eum, exsultabimus et laetabimur in salutari ejus. Quia requiescet manus Domini in monte isto; et triturabitur Moab sub eo sicut teruntur paleae in plaustro. Et extendet manus suas sub eo, sicut extendit natans ad natandum, et humiliabitur gloria ejus cum allisione manuum ejus. Et munimenta sublimium murorum tuorum concident, et humiliabuntur et detrahentur in terram usque ad pulverem. Absorpta", + "candidate_score": 0.658246, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_79", + "bdc_text": "Mercatorum inpostura fere regem et Germanie proceres omnes deglutivit ;", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_2094", + "psc_text": "(Ad cap. IX) legimus, Syriam ab ortu solis, et Graecos ab Occidente, qui devorant Israel toto ore. Et in Jeremia: Ovis errans Israel, leones ejecerunt eam: primus devoravit eam rex Assur, et novissimus confringet ossa illius rex Babylonis (Jerem. L, 17) . Potest et hoc dici, quod cum Israel populo rabidae prius gentes provocentur ad fidem, ut desertis saltibus, qui de exercitu Abessalon plurimos occiderunt, veniant ad Ecclesiam et comedant coelestem panem, agnique carne saturentur. (Vers. 10-12.) Speculatores ejus caeci omnes, nescierunt universi: canes muti non valentes latrare, videntes vana, dormientes, et amantes somnia. Et canes impudentissimi nescierunt saturitatem: ipsi pastores ignoraverunt intelligentiam: omnes in viam suam declinaverunt, unusquisque ad avaritiam suam, a summo usque ad novissimum. Venite, sumamus vinum, et impleamur ebrietate, et erit sicut hodie, sic et cras, et multo amplius. LXX: Videte quoniam excaecati sunt omnes: non cognoverunt universi, canes muti non poterunt latrare: somniantes lectulum, amantes", + "candidate_score": 0.656384, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_78_80", + "bdc_text": "-Schriftenreihe der Historischen Kommission bei der Bayerischen Akademie der Wissenschaften 18 , S. 108f. . Mercatorum inpostura fere regem et Germanie proceres omnes deglutivit ; ad triarios relegata sunt omniaIm Sinne von :", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1153", + "psc_text": "situm est. Isti inebriati sunt vino erroris et amentiae, 372 quod eis miscuit Jeroboam. Quapropter poenam illis Dominus comminatur, quod sicut grandinis turbo universa confringit, et impetus aquarum inundantium quidquid obvium invenerit, rapit: sic ab Assyriorum deleantur exercitu, et quod reliquum fuerit, in montes sive urbes Mediae transferatur. Comparat autem gloriam decem tribuum coronae variorum florum, quae tantam habuerit pulchritudinem, ut quomodo si quis antequam aestas veniat et autumnus, πρόδρομον ficum videns in arbore, statim ut manu tenuerit, devorat: sic et decem tribus cum Assyrius viderit, vastet et devoret, et nihil omnino pristini populi relinquat in Samaria. Hoc breviter juxta historiam dictum sit. Transeamus ad allegoriam. Secundum expositionem Osee prophetae, in quo Ephraim et Joseph et Samariam et decem tribus, quae scissae sunt a corpore duodecim tribuum, et templum Domini reliquerunt, retulimus ad haereticos, qui vere juxta Septuaginta editionem, corona injuriae sunt, Dominum blasphemantes, et omnia mercedis causa faciunt, et", + "candidate_score": 0.656048, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_100_102", + "bdc_text": "] Ornatissimo viro domino Hainricho Bullingero , Tigurinę ecclesie antistiti fidelissimo , fratri in Christo plurimum observando Darunter von späterer Hand N° . 5 sowie 42. .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_272", + "psc_text": "eos qui haereditatem accepturi sunt salutis (Hebr. I, 14) ? Daniel quoque cum in habitu regnantis Dominum descripsisset, adjecit: Millia millium ministrabant ei, et decies millies centena millia assistebant ei. (Dan. VII, 10) . In Cherubim ergo ostenditur Dominus: in Seraphim ex parte ostenditur, ex parte celatur. Faciem enim et pedes ejus operiunt, quia et praeterita ante mundum, et futura post mundum scire non possumus; sed media tantum quae in sex diebus facta sunt, contemplamur. Nec mirum hoc de Seraphim 92 credere, cum, et apostoli Salvatorem credentibus aperiant, infidelibus abscondant: et velum ante Arcam fuerit Testamenti (Exod. XL). Alas quoque habere dicuntur, propter velocitatem, et in cuncta discursum: sive quia semper in altioribus commorantur. Neque enim illud quod de ventis dicitur: Qui ambulat super pennas ventorum (Psal. CIII, 4) , vere ventos, juxta fabulas poetarum et pictorum licentiam, pennas habere testatur; sed celerem in cuncta discursum. Et singuli senas alas;", + "candidate_score": 0.65497, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_0_2", + "bdc_text": "Gratiam et pacem a domino , dilecte in domino frater . Venit ad me presentium latorUnbekannt. , natione Gallus , oriundus ab regia urbe Orlientz Gallie , ubi per biennium Christum praedicando tandem ab urbe post carceres dei munere relegatus est , ut testantur litereNicht erhalten. Nurbergensium fratrum .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_2064", + "psc_text": "Verbum, inquit, meum non revertetur vacuum, sed postquam compleverit universa, quae volui, et meam in terris fecerit voluntatem, tunc ad me veniet; et implebitur illud, quod scriptum est: Dixit Dominus Domino meo, sede a dextris meis: donec ponam inimicos tuos scabellum pedum tuorum (Ps. CIX, 1, 2) . In laetitia enim egrediemini de idololatriae sanguine, et deducemini in pace; ut audiatis ab Apostolo: Gratia vobis et pax (Rom. I, 7) . Sive in gaudio deducemini: ut post umbram Legis discatis Evangelii veritatem. Montes enim et colles, quos Angelos intelligere possumus, et Sanctorum animas, 653 quae pro varietate virtutum, montes appellantur et colles, gaudebunt super poenitentibus, et mentis laetitiam saltibus indicabunt. Quod et Dominus loquitur in Evangelio: Laetabuntur Angeli in coelo super uno peccatore poenitentiam agente (Luc. XV, 7) . Omnia quoque ligna agri plaudent manu, sive ramis, quae plantata sunt secus decursus aquarum, quae fructum suum dabunt in tempore suo,", + "candidate_score": 0.654646, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_20_22", + "bdc_text": "Ego vereor nos plane nichil effecturos . Gallus König Franz I . von Frankreich. vero pseudochristianus Schuler spielt auf den Titel \"rex christianissimus \" an ;", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1665", + "psc_text": "ab occidente, quoniam 532 absque me non est [Antea addebatur Deus]. Ego Dominus, et non est alter. Formans lucem, et creans tenebras: faciens pacem, et creans malum. Ego Dominus faciens omnia haec. Scio in hoc capitulo non solum Latinorum, sed Graecorum plurimos vehementer errare, existimantium scriptum esse: Sic dicit Dominus Christo meo, Domino; ut intelligatur, juxta illud quod alibi legimus: Pluit Dominus a Domino (Genes. II) . Et: Dixit Dominus Domino meo (Ps. CIX, 1) . Neque enim κυρίῳ, quod Dominum sonat, sed Cyro dicitur, qui Hebraice appellatur CHORES ( ), regi Persarum, qui Babylonem Chaldaeosque superavit. Et junctis Medis, agitator bigae, id est, cameli et asini, supra legitur. Iste appellatus est Christus, id est, unctus Domini, quod erat insigne apud Hebraeos regiae potestatis, ut quomodo apud nos diadema et purpura solis Imperatoribus datur: sic apud Hebraeos regnaturi perfundebantur unguento. Unde et Saul Christus Domini dicitur (I Reg. VI). Et", + "candidate_score": 0.651709, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_24_26", + "bdc_text": "interea totam fere Litzelburgicam Inferioris Germanie ditionem bello et igne occupavit et devastavitVgl . oben Nr. 1649 , 12-22 ; 1657 , 22f mit Anm. 12. . Quid futurum sit Germanie nostrę , dominus novit .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1302", + "psc_text": "Ipse enim loquitur in Evangelio (Luc. XII, 49): Ignem veni mittere super terram, et quam volo ut ardeat! Rursus in alio psalmo legitur: Vox Domini intercidentis flammam ignis (Ps. XXVIII, 7) , ut quidquid in muodo est foeni, lignorum, et stipulae, rapiens flamma consumat. Unde et Deus ignis dicitur esse consumens (Deut. IV). Quodque infertur: Ira furoris ejus quasi ignis devorabit, plerique nostrorum iram furoris Domini diabolum interpretantur, cui tradimur ad puniendum, qui juxta librum Samuelis commovit David, ut numeraret populum Dei (II Reg. XXIV). Et Apostolus loquitur: tradere hujuscemodi Satanae in interitum carnis, ut spiritus salvus fiat (I Cor. V, 5) . Hic autem ipse furor, et ita furoris Domini nihil suo faciet arbitrio, sed quod sibi fuerit imperatum. Unde sequitur: Eloquium labiorum ejus, eloquium irae plenum. Spiritus quoque ejus quasi aqua in valle, trahens veniet usque ad collum, ut supplicia super peccatores faciat redundare. Qui dividetur pro qualitate", + "candidate_score": 0.650927, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_26_28", + "bdc_text": "Quid futurum sit Germanie nostrę , dominus novit . Helvetii vestri apud omnes pios et bonos viros pessime audiunt ut hii , qui tantis turbis bellorum non postremum fomentum prestant . De Tigurinis et Bernatibus simul et Basiliensibus forte non licet tam dira ominari .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1726", + "psc_text": "juxta Hebraicum, ex persona populi Propheta loquitur, quod haec fecerit contra Babylonem Dominus exercituum, cujus nomen sit Sanctus Israel. Rursumque ad ipsam Babylonem sermo dirigitur. Sede tacens, sive compuncta, et tuorum criminum recordare. Ingredere tenebras: quia prae confusione et ignominia lucem ferre non sustines: nequaquam vocaberis, non unius regni, sed nec omnium regnorum domina. Simulque quia occulta quaestio nascebatur: cur irasceretur Deus adversus Chaldaeos, quos ipse misit ad capiendum Israel: respondit, iratum se contra populum suum, corripere eos voluisse, non perdere, verberare, non occidere. Illos autem abusos esse crudelitate sua, et plus imposuisse plagarum quam Dei ultio flagitabat: magnumque Babyloniae crudelitatis indicium est, ne senibus quidem pepercisse, quorum aetas etiam inter hostes venerabilis est. Sed et hoc signum superbiae, quod praesenti felicitate decepta, futurorum non cogitarit ambigua. 552 Ergo semper in prosperis debemus cavere ventura: nec traditos nobis opprimere, qui ad hoc erudiuntur, ut meliores fiant. (Vers. 8, seqq.) Et", + "candidate_score": 0.649891, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_24_26", + "bdc_text": "interea totam fere Litzelburgicam Inferioris Germanie ditionem bello et igne occupavit et devastavitVgl . oben Nr. 1649 , 12-22 ; 1657 , 22f mit Anm. 12. . Quid futurum sit Germanie nostrę , dominus novit .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_445", + "psc_text": "(Psal. LXXII). (Vers. 16 seqq.) Propter hoc mittet dominator Dominus exercituum in pinguibus ejus tenuitatem, et subtus gloriam [Al. gloriae] ejus succensa ardebit quasi combustio ignis. Et erit lumen Israel in igne, et sanctus ejus in flamma: et succendetur et devorabitur spina ejus, et vepres in die una. Et gloria saltus ejus, et Carmeli ejus ab anima usque ad carnem consumetur, et erit terrore profugus, et reliquiae ligni saltus ejus prae paucitate numerabuntur, et puer scribet eos. Quia ista fecisti, et locutus es quae supra narravi, propterea mittet Dominus Angelum suum, et una nocte centum octoginta quinque millia de tuo morientur exercitu: ita ut potentissimi quique, quos pingues appellat, redigantur in tenuitatem et in nihili: et sicut Hebraei tradunt, illaesis vestibus Assyriorum, corpora occulto crementur ardore: tunc lumen Israel et sanctus, hoc est, angelus, erit in igne et in flamma, et omnes spinae ac vepres Assyriorum, id est, malitia consumetur,", + "candidate_score": 0.649603, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_25_27", + "bdc_text": "1657 , 22f mit Anm. 12. . Quid futurum sit Germanie nostrę , dominus novit . Helvetii vestri apud omnes pios et bonos viros pessime audiunt ut hii , qui tantis turbis bellorum non postremum fomentum prestant .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_479", + "psc_text": "ubi est timor meus (Malach. I, 6) ? de quo timore cantatur in Psalmo; Venite, filii, audite me: timorem Domini docebo vos (Ps. XXXIII, 12) . (Vers. 3 seqq.) Non secundum visionem oculorum judicabit, neque secundum auditum aurium arguet: sed judicabit in justitia pauperes, et arguet in aequitate pro mansuetis terrae, et percutiet terram virga oris sui, et spiritu labiorum suorum interficiet impium. Et erit justitia cingulum lumborum ejus, et fides cinctorium renum ejus. Haec nos ad primum adventum referimus Salvatoris: Judaei in fine mundi contendunt futura. Porro LXX transtulerunt: Non secundum gloriam judicabit, neque juxta sermonem arguet: sed judicabit humili [Al. humile judicium] judicio, et arguet humiles terrae. Nullius enim personam accipit in judicio: sed Scribis et Pharisaeis ac principibus loquitur: Vae vobis, hypocritae: Et, Auferetur a vobis regnum Dei, et dabitur genti facienti fructus ejus (Matth. XXIII, 13, et XXI, 3) . Nec secundum sermonem et auditum aurium", + "candidate_score": 0.649169, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_25_27", + "bdc_text": "1657 , 22f mit Anm. 12. . Quid futurum sit Germanie nostrę , dominus novit . Helvetii vestri apud omnes pios et bonos viros pessime audiunt ut hii , qui tantis turbis bellorum non postremum fomentum prestant .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_244", + "psc_text": "quotidie coelesti pane saturati dicimus: Gustate et videte, quam suavis est Dominus (Ps. XXIII, 9) . E contrario quando dicimus: Libera nos a malo (Matth. VI, 13) ; et: Mundus in maligno positus est (I Joan. V, 19) , diaboli cupimus insidiis liberari. Quod autem ipse tenebrarum et amaritudinis significetur nominibus, crebrius legimus. Sed et hoc possumus dicere, quod omnia contraria dogmata veritati amara sint, et sola dulcis veritas. Unde cavendum est, ne pro veritate sequamur mendacium, ne pro lumine tenebras. Multae enim sunt viae quae videntur hominibus rectae, et novissima earum perveniunt in profundum inferni. Est quoque justus periens in justitia sua, cui dicitur: Ne sis justus multum (Eccl. VII, 17) . Quas ob causas Israel repromittit se via ambulaturum regia, nec ad sinistram, nec ad dexteram declinaturum (Deut. V). Et ut loquar quod sentio: difficile hoc maledicto quis carere potest, cum et malis frequenter adulemur propter potentiam, et", + "candidate_score": 0.649032, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_24_26", + "bdc_text": "interea totam fere Litzelburgicam Inferioris Germanie ditionem bello et igne occupavit et devastavitVgl . oben Nr. 1649 , 12-22 ; 1657 , 22f mit Anm. 12. . Quid futurum sit Germanie nostrę , dominus novit .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1083", + "psc_text": "detructum est, qui quamdiu regnabat 350 in terra, justitiam scire non poterat, nec facere veritatem. De qua alibi scribitur, quod gratia et veritas per Jesum Christum facta sit (Joan. XVII). Et quia in terra veritatem non facit impius, auferetur: non enim meretur Dominum videre regnantem. (Vers. 11). Domine, exaltetur manus tua, et non videant: videant, et confundatur zelus populi, et ignis hostes tuos devoret. LXX: Domine, excelsum est brachium tuum, et nesciebant, scientes autem confundentur: zelus apprehendet populum ineruditum, et nunc ignis adversarios comedet. Hoc quod supra dixerat: et non videbit gloriam Domini, potest sic intelligi: Postulas, o Propheta, ut non miserear impio, ne si misertus ejus fuero, incipiat nescire justitiam, qui in terra sanctorum inique gessit; ego tibi respondeo, ergone gloriam Domini non videbit? ergo non [ Al. ergone] cernet triumphos meos, qui magis me debet videre regnantem, ut sciat quanto bono careat? et hoc pressius voce interrogantis legendum", + "candidate_score": 0.648749, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_26_28", + "bdc_text": "Quid futurum sit Germanie nostrę , dominus novit . Helvetii vestri apud omnes pios et bonos viros pessime audiunt ut hii , qui tantis turbis bellorum non postremum fomentum prestant . De Tigurinis et Bernatibus simul et Basiliensibus forte non licet tam dira ominari .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1509", + "psc_text": "timere: dic civitatibus Juda, Synagogis videlicet et populis Judaeorum, de quibus Dominus loquebatur: Non veni nisi ad oves perditas domus Israel (Matth. XV, 24) . Et Paulus apostolus: Vobis, inquit, oportebat annuntiari primum verbum Dei (Act. XIII, 46). Quid est autem illud quod jubentur dicere? Ecce Deus vester, quem semper exspectabatis: Ecce Dominus Deus in fortitudine veniet, quem contempsistis in humilitate venientem. Et fortitudo ejus dominabitur, qui prius formam servi acceperat, factus Patri obediens usque ad mortem (Philipp. III). Ecce merces ejus cum eo, et opus illius coram eo (Isa. XL, et LXII) . Juxta quod ipse dicit in Evangelio: Venturus est enim Filius hominis in gloria Patris sui et reddet unicuique secundum opus suum (Matth. XVI, 17) . Sicut pastor gregem suum pascet. Iste qui postea in majestate venturus est, prius formam pastoris accipit, et dicit ipse de se: Ego sum pastor bonus, et cognosco oves meas, et cognoscunt", + "candidate_score": 0.648276, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_78_80", + "bdc_text": "-Schriftenreihe der Historischen Kommission bei der Bayerischen Akademie der Wissenschaften 18 , S. 108f. . Mercatorum inpostura fere regem et Germanie proceres omnes deglutivit ; ad triarios relegata sunt omniaIm Sinne von :", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1053", + "psc_text": "super montem istum, bibent laetitiam, bibent vinum. Ungentur unguento in monte isto. Trade omnia haec gentibus, consilium enim hoc super omnes gentes: devoravit 341 mors praevalens. Et rursum: Abstulit Dominus Deus omnem lacrymam ab omni facie, et opprobrium populi sui abstulit ab omni terra. Os enim Domini locutum est. Pro eo quod nos vertimus, faciem vinculi colligati super omnes populos, Aquila interpretatus est, faciem tenebrarum super omnes populos. Cumque Aquila bis tenebras dixerit, Theodotio semel tenebras nominavit, caetera similiter. Pro quo Symmachus transtulit, faciem Dominatoris qui dominatur super omnes populos. Quid autem voluerint pro hoc loco Septuaginta dicere: Trade omnia haec gentibus, legenti perspicuum est, quod non Scripturae verba, sed suum sensum posuerint, eo quod omnia mysteria Legis et Templi transferenda sint ad Ecclesias nationum. Post passionem ergo Domini, quando eum a siti et aestu, ac turbine liberaverit, faciet Dominus nequaquam populo Judaeorum, sed omnibus gentibus in monte Sion pingue", + "candidate_score": 0.647736, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_24_26", + "bdc_text": "interea totam fere Litzelburgicam Inferioris Germanie ditionem bello et igne occupavit et devastavitVgl . oben Nr. 1649 , 12-22 ; 1657 , 22f mit Anm. 12. . Quid futurum sit Germanie nostrę , dominus novit .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1308", + "psc_text": "(Matth. XXV, 41) . In tympanis et in citharis, et bellis praecipuis expugnabit eos, daemones videlicet et omnes impios cum gaudio omnium Dominus expugnabit. Ab heri quippe et a praeterito tempore praeparata est a rege Domino Thopheth, id est, lata et spatiosa gehenna, quae eos aeternis urat ardoribus. Nutrimentum ejus et fomes ignis est, et ligna multa, id est, flamma perpetua et supplicia peccatorum. Et quoniam sicut de camino et fornace ignis ardentis, propheticus sermo praedixerat, servat metaphoram, ut flatu et spiritu ac voluntate Domini hanc succendi sciamus, mixto sulphure, quod flammas, excitat, ut faciat acriora tormenta. Porro quod juxta LXX dicitur: Ad vocem Domini superabuntur Assyrii plaga, cum percusserit eos, et erit ei in circuitu unde fuerat et spes auxilii, in quo confidebat: ipsi cum tympanis et cithara pugnabunt adversum eum ex commutatione, illud significat, quod adversum diabolum consurgant, qui ei quondam subditi fuerant, et cum gaudio atque laetitia", + "candidate_score": 0.645468, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_78_80", + "bdc_text": "-Schriftenreihe der Historischen Kommission bei der Bayerischen Akademie der Wissenschaften 18 , S. 108f. . Mercatorum inpostura fere regem et Germanie proceres omnes deglutivit ; ad triarios relegata sunt omniaIm Sinne von :", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1154", + "psc_text": "historiam dictum sit. Transeamus ad allegoriam. Secundum expositionem Osee prophetae, in quo Ephraim et Joseph et Samariam et decem tribus, quae scissae sunt a corpore duodecim tribuum, et templum Domini reliquerunt, retulimus ad haereticos, qui vere juxta Septuaginta editionem, corona injuriae sunt, Dominum blasphemantes, et omnia mercedis causa faciunt, et de gloria Domini conciderunt: nec sequuntur tenuitatem mannae, et humilitatem Ecclesiasticam; sed in monte pinguissimo versantur ebrii absque vino. Propterea fortis et durus furor Domini, qui eos puniturus est, grandini praecipiti, quae non in tecta, sed in capita mortalium ruit, et multis [ Al. multarum] aquarum inundationibus comparatur, quae quidquid obvium invenerint, trahunt. Haec corona injuriae, mercenarii appellantur Ephraim, qui juxta Apostolum turpis lucri gratia, de flore et spe ac gloria pristinae fidei corruerunt, et versantur in superbia, et dulcissimus cibus diaboli sunt, qui eos quotidie devorat (I Pet. V). Secundum prophetiam illud possumus dicere, quod coronam injuriae vocet Scribas", + "candidate_score": 0.644981, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_78_80", + "bdc_text": "-Schriftenreihe der Historischen Kommission bei der Bayerischen Akademie der Wissenschaften 18 , S. 108f. . Mercatorum inpostura fere regem et Germanie proceres omnes deglutivit ; ad triarios relegata sunt omniaIm Sinne von :", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_779", + "psc_text": "18, 19.) Omnes reges gentium universi dormierunt in gloria, unusquisque in domo sua. Tu autem projectus es de sepulcro tuo sicut sanies: pollutus, involutus cum interfectis, et confossis gladio, qui descendunt ad lapides laci. LXX: Omnes reges gentium dormierunt in honore, homo in domo sua. Tu autem projicieris in montibus sicut abortivum, abominabilis, et involutus cum interfectis gladio descendentibus ad fundamenta terrae. Reges gentium quibus Deus secundum Canticum Deuteronomii gentes crediderat gubernandas (Deut. XXXII), qui concussi sunt a Nabuchodonosor, et tamen non subversi, quorum nequaquam regnat peccatum; sed quia cor eorum in manu Dei erat, minime corruerunt. Etenim Salvator, quomodo Deus deorum appellatur, sic Dominus dominantium, et rex regum. Isti igitur reges universi requieverunt in gloria sua, unusquisque in domo sua. Diversae quippe apud Patrem sunt mansiones (Joan. XIV): et pro varietate virtutum, habitationum differentiae. Porro Nabuchodonosor projectus est de sepulcro suo, nec in morte a cruciatibus conquievit. Projectus est", + "candidate_score": 0.644337, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_22_24", + "bdc_text": "von Frankreich. vero pseudochristianus Schuler spielt auf den Titel \"rex christianissimus \" an ; vgl. HBBW XI [Nr. 1495 ] , S. 137 , Anm. 10 . interea totam fere Litzelburgicam Inferioris Germanie ditionem bello et igne occupavit et devastavitVgl . oben Nr. 1649 , 12-22 ;", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1665", + "psc_text": "ab occidente, quoniam 532 absque me non est [Antea addebatur Deus]. Ego Dominus, et non est alter. Formans lucem, et creans tenebras: faciens pacem, et creans malum. Ego Dominus faciens omnia haec. Scio in hoc capitulo non solum Latinorum, sed Graecorum plurimos vehementer errare, existimantium scriptum esse: Sic dicit Dominus Christo meo, Domino; ut intelligatur, juxta illud quod alibi legimus: Pluit Dominus a Domino (Genes. II) . Et: Dixit Dominus Domino meo (Ps. CIX, 1) . Neque enim κυρίῳ, quod Dominum sonat, sed Cyro dicitur, qui Hebraice appellatur CHORES ( ), regi Persarum, qui Babylonem Chaldaeosque superavit. Et junctis Medis, agitator bigae, id est, cameli et asini, supra legitur. Iste appellatus est Christus, id est, unctus Domini, quod erat insigne apud Hebraeos regiae potestatis, ut quomodo apud nos diadema et purpura solis Imperatoribus datur: sic apud Hebraeos regnaturi perfundebantur unguento. Unde et Saul Christus Domini dicitur (I Reg. VI). Et", + "candidate_score": 0.644109, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_26_28", + "bdc_text": "Quid futurum sit Germanie nostrę , dominus novit . Helvetii vestri apud omnes pios et bonos viros pessime audiunt ut hii , qui tantis turbis bellorum non postremum fomentum prestant . De Tigurinis et Bernatibus simul et Basiliensibus forte non licet tam dira ominari .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1304", + "psc_text": "veritati, dicta quidam nostrorum putant, quod cum judicii tempus advenerit, nequaquam ingrediantur sancta ejus et montem, id est Ecclesiam Domini: ne sub religionis nomine divitias congregent, abutanturque luxuria, quasi Domini festa celebrantes. Judaei de Gog et Magog gentibus, quas putant ab Aquilone venturas, id est, de Scythiae partibus, haec intelligunt, 420 super quibus Ezechiel plenius loquitur (Ezech. XIX). (Vers. 30 seqq.) Et auditam faciet Dominus gloriam vocis ejus, et terrorem brachii sui ostendet in comminatione furoris et flamma ignis devorantis: allidet in turbine et in lapide grandinis. A voce enim Domini pavebit Assur virgo percussus, et erit transitus virgae fundatus: quam requiescere faciet Dominus super eum in tympanis et in citharis, et in bellis praecipuis expugnabit eos. Praeparata est enim ab heri Thopheth, a rege praeparata profunda et dilatata, nutrimenta ejus ignis, et ligna multa: flatus Domini sicut torrens sulphuris succendens eam. LXX: Et audiam faciet Dominus gloriam vocis suae,", + "candidate_score": 0.64399, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_24_26", + "bdc_text": "interea totam fere Litzelburgicam Inferioris Germanie ditionem bello et igne occupavit et devastavitVgl . oben Nr. 1649 , 12-22 ; 1657 , 22f mit Anm. 12. . Quid futurum sit Germanie nostrę , dominus novit .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1436", + "psc_text": "vide, et audi omnia verba Sennacherib quae misit ad blasphemandum Deum viventem. 462 Vere enim, Domine, desertas fecerunt reges Assyriorum terras et regiones earum: et dederunt deos earum igni: non enim erant dii, sed opera manuum hominum. lignum et lapides; et comminuerunt eos. Et nunc Domine Deus noster, salva nos de manu ejus: et cognoscant omnia regna terrae, quia tu es Deus solus. Contra Sennacherib regis blasphemias solita Ezechias arma corripuit. Rursumque pergit ad Templum, et Epistolas ejus expandit coram Domino. Prius tacuerat, non enim audebat Domini timore perterritus in Templo ora reserare, nec liberas ad Deum preces fundere. Nunc autem quia jam audierat Isaiam dicentem: Ne timeas a facie verborum quae audisti, quibus blasphemaverunt pueri regis Assyriorum me, et caetera: audacter Dominum deprecatur, et solum Deum asserit esse viventem: quae idola intelligimus imagines mortuorum. Quodque infert: Vere enim, Domine, desertas fecerunt reges Assyriorum terras, et regiones earum: et dederunt", + "candidate_score": 0.643334, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_56_58", + "bdc_text": "lubricum est illis fidere , apud quos dolo plena sunt omnia Nach omnia gestrichenes plura , quam [ ? ]. . Comitia protestantium iam Ulme celebrantur ; Zum oberländischen Städtetag vom 4 .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_723", + "psc_text": "qui eriguntur contra scientiam Dei. (Vers. 6, 7.) Ululate, quia prope est dies Domini, quasi vastitas a Domino veniet. Propterea omnes manus dissolventur, et omne cor hominis tabescet, et conteretur. Quoniam bellatores Domini venturi sunt, ut disperdant omnem terram, ululate, et agite poenitentiam, quibus poena ventura est. Prope est enim dies Domini, vel consummationis totius mundi, atque judicii, vel exitus uniuscujusque de vita. Venit enim a Domino depraedatio, quam nos diximus vastitatem, ut servaremus metaphoram, quia praemiserat bellatores. Cum dies judicii, vel dormitionis advenerit, omnes manus dissolventur, quibus dicitur in alio loco: Confortamini, manus dissolutae. Dissolventur autem manus; quia nullum opus dignum Dei justitia reperietur: Et non justificabitur in conspectu ejus omnis vivens (Ps. CXLII, 2) . Unde Propheta dicit in psalmis: Si inquitates attendas, Domine, quis sustinebit (Ps. CXXIX, 3) ? Omne quoque cor, sive anima hominis tabescet; et pavebit conscientia peccati sui. Haec est dies formidolosa atque terribilis,", + "candidate_score": 0.642194, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_77_79", + "bdc_text": "Beiträge zu einer typologischen Analyse schriftlicher und bildlicher Quellen , Göttingen 1980 . -Schriftenreihe der Historischen Kommission bei der Bayerischen Akademie der Wissenschaften 18 , S. 108f. . Mercatorum inpostura fere regem et Germanie proceres omnes deglutivit ;", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1056", + "psc_text": "Dominus cum sanctis suis in regno Patris sui bibiturum esse promisit (Matt. XX et Luc. XXII): et ungentur unguento, ut renati in Christo efficiantur populus novus; unde dicitur: Trade omnia haec gentibus, quae quondam Israel in typo et imagine celebrabat. Hoc enim consilium Domini est, ut cuncta transferantur 342 ad gentes, quia mors absorpta est (I Cor. XV) et lacryma omnis abstersa, et opprobrium universae terrae, Christi imperio succedente, deletum est. (Vers. 9 seqq.) Et dicent in die illa: Ecce Deus noster iste, exspectavimus eum, et salvabit nos: iste Dominus, sustinuimus eum, exsultabimus et laetabimur in salutari ejus. Quia requiescet manus Domini in monte isto; et triturabitur Moab sub eo sicut teruntur paleae in plaustro. Et extendet manus suas sub eo, sicut extendit natans ad natandum, et humiliabitur gloria ejus cum allisione manuum ejus. Et munimenta sublimium murorum tuorum concident, et humiliabuntur et detrahentur in terram usque ad pulverem. Absorpta", + "candidate_score": 0.641808, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_79_81", + "bdc_text": "Mercatorum inpostura fere regem et Germanie proceres omnes deglutivit ; ad triarios relegata sunt omniaIm Sinne von : die Lage ist äußerst ernst ;", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1056", + "psc_text": "Dominus cum sanctis suis in regno Patris sui bibiturum esse promisit (Matt. XX et Luc. XXII): et ungentur unguento, ut renati in Christo efficiantur populus novus; unde dicitur: Trade omnia haec gentibus, quae quondam Israel in typo et imagine celebrabat. Hoc enim consilium Domini est, ut cuncta transferantur 342 ad gentes, quia mors absorpta est (I Cor. XV) et lacryma omnis abstersa, et opprobrium universae terrae, Christi imperio succedente, deletum est. (Vers. 9 seqq.) Et dicent in die illa: Ecce Deus noster iste, exspectavimus eum, et salvabit nos: iste Dominus, sustinuimus eum, exsultabimus et laetabimur in salutari ejus. Quia requiescet manus Domini in monte isto; et triturabitur Moab sub eo sicut teruntur paleae in plaustro. Et extendet manus suas sub eo, sicut extendit natans ad natandum, et humiliabitur gloria ejus cum allisione manuum ejus. Et munimenta sublimium murorum tuorum concident, et humiliabuntur et detrahentur in terram usque ad pulverem. Absorpta", + "candidate_score": 0.641102, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_22_24", + "bdc_text": "von Frankreich. vero pseudochristianus Schuler spielt auf den Titel \"rex christianissimus \" an ; vgl. HBBW XI [Nr. 1495 ] , S. 137 , Anm. 10 . interea totam fere Litzelburgicam Inferioris Germanie ditionem bello et igne occupavit et devastavitVgl . oben Nr. 1649 , 12-22 ;", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1083", + "psc_text": "detructum est, qui quamdiu regnabat 350 in terra, justitiam scire non poterat, nec facere veritatem. De qua alibi scribitur, quod gratia et veritas per Jesum Christum facta sit (Joan. XVII). Et quia in terra veritatem non facit impius, auferetur: non enim meretur Dominum videre regnantem. (Vers. 11). Domine, exaltetur manus tua, et non videant: videant, et confundatur zelus populi, et ignis hostes tuos devoret. LXX: Domine, excelsum est brachium tuum, et nesciebant, scientes autem confundentur: zelus apprehendet populum ineruditum, et nunc ignis adversarios comedet. Hoc quod supra dixerat: et non videbit gloriam Domini, potest sic intelligi: Postulas, o Propheta, ut non miserear impio, ne si misertus ejus fuero, incipiat nescire justitiam, qui in terra sanctorum inique gessit; ego tibi respondeo, ergone gloriam Domini non videbit? ergo non [ Al. ergone] cernet triumphos meos, qui magis me debet videre regnantem, ut sciat quanto bono careat? et hoc pressius voce interrogantis legendum", + "candidate_score": 0.640696, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_79", + "bdc_text": "Mercatorum inpostura fere regem et Germanie proceres omnes deglutivit ;", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1906", + "psc_text": "Et in omni loco Deo offertur incensum, et hostia munda (Mich. III), quando propheticus sermo completus est: Recordabuntur et redibunt ad Dominum omnes fines terrae: et adorabunt in conspectu ejus omnes familiae gentium; quoniam Domini regnum est, et ipse dominabitur gentium (Ps. XXI, 28 seqq.) . Unde dicitur ad principes Judaeorum: Admiramini, et ululate, quoniam vos causa estis ruinae populi. Porro juxta anagogen hoc possumus dicere, quod descendat in Aegyptum hujus saeculi populus Dei propria voluntate, quando amator magis voluptatum quam Dei est, et non audit illud propheticum: Vae qui descendunt in Aegyptum ad auxilium (Isai. XXXI, 1) . Qui cum vitiis fuerit delinitus, et habitaverit in loco aquarum et fluminum, qui castitatis non habet siccitatem: tunc violenter tradetur Assyriis, ut dominentur ei, qui eum postea in peccato arguant atque convincant. Ipsi sunt enim et inimici et vindices, de quibus loquitur ad Israel: Et nunc quid tibi est et viae", + "candidate_score": 0.640426, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_79", + "bdc_text": "Mercatorum inpostura fere regem et Germanie proceres omnes deglutivit ;", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1054", + "psc_text": "haec gentibus, legenti perspicuum est, quod non Scripturae verba, sed suum sensum posuerint, eo quod omnia mysteria Legis et Templi transferenda sint ad Ecclesias nationum. Post passionem ergo Domini, quando eum a siti et aestu, ac turbine liberaverit, faciet Dominus nequaquam populo Judaeorum, sed omnibus gentibus in monte Sion pingue convivium, holocausta medullata, et vinum vindemiae defaecatae, ut praecipitet et absorberi faciat faciem mortis et vinculi quo omnes populi ligabantur; disrumpetque rete mortis, et telam quae omnes ceperat nationes. Et juxta Apostolum, absorbebitur mors in perpetuum (I Cor. XVI). Et auferet Dominus lacrymam ab omni facie, quando morte superata, Christi advenerit regnum: et opprobrium generis humani, quod ad imaginem conditum fuerat Creatoris, diaboli et mortis effugerit servitutem. Nec mirum si juxta Symmachum domina appelletur mors, cum beatus Apostolus dixerit: Regnavit mors ab Adam usque ad Moysem, etiam super eos qui non peccaverunt, in similitudinem praevaricationis Adam (Rom. V, 14) .", + "candidate_score": 0.637813, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_79", + "bdc_text": "Mercatorum inpostura fere regem et Germanie proceres omnes deglutivit ;", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_779", + "psc_text": "18, 19.) Omnes reges gentium universi dormierunt in gloria, unusquisque in domo sua. Tu autem projectus es de sepulcro tuo sicut sanies: pollutus, involutus cum interfectis, et confossis gladio, qui descendunt ad lapides laci. LXX: Omnes reges gentium dormierunt in honore, homo in domo sua. Tu autem projicieris in montibus sicut abortivum, abominabilis, et involutus cum interfectis gladio descendentibus ad fundamenta terrae. Reges gentium quibus Deus secundum Canticum Deuteronomii gentes crediderat gubernandas (Deut. XXXII), qui concussi sunt a Nabuchodonosor, et tamen non subversi, quorum nequaquam regnat peccatum; sed quia cor eorum in manu Dei erat, minime corruerunt. Etenim Salvator, quomodo Deus deorum appellatur, sic Dominus dominantium, et rex regum. Isti igitur reges universi requieverunt in gloria sua, unusquisque in domo sua. Diversae quippe apud Patrem sunt mansiones (Joan. XIV): et pro varietate virtutum, habitationum differentiae. Porro Nabuchodonosor projectus est de sepulcro suo, nec in morte a cruciatibus conquievit. Projectus est", + "candidate_score": 0.636479, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_77_79", + "bdc_text": "Beiträge zu einer typologischen Analyse schriftlicher und bildlicher Quellen , Göttingen 1980 . -Schriftenreihe der Historischen Kommission bei der Bayerischen Akademie der Wissenschaften 18 , S. 108f. . Mercatorum inpostura fere regem et Germanie proceres omnes deglutivit ;", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1435", + "psc_text": "Pelusium: jamque exstructis aggeribus urbi capiendae, venisse Taracham regem Aethiopum in auxilium, et una nocte juxta Jerusalem centum octoginta quinque millia exercitus Assyrii pestilentia corruisse, narrat Herodotus, et plenissime Berosus, Chaldaicae scriptor historiae, quorum fides de propriis libris petenda est. (Vers. 14 seqq.) Et tulit Ezechias libros de manu nuntiorum, et legit eos: et ascendit in domum Domini, et expandit eos coram Domino, et oravit ad Dominum dicens: Domine, exercituum Deus Israel, qui sedes super Cherubim, tu es Deus solus omnium regnorum terrae: tu enim fecisti coelum et terram. Inclina, Domine, aurem tuam et audi: aperi, Domine, oculos tuos, et vide, et audi omnia verba Sennacherib quae misit ad blasphemandum Deum viventem. 462 Vere enim, Domine, desertas fecerunt reges Assyriorum terras et regiones earum: et dederunt deos earum igni: non enim erant dii, sed opera manuum hominum. lignum et lapides; et comminuerunt eos. Et nunc Domine Deus noster, salva nos", + "candidate_score": 0.636239, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_22", + "bdc_text": "von Frankreich. vero pseudochristianus Schuler spielt auf den Titel \"rex christianissimus \" an ;", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1665", + "psc_text": "ab occidente, quoniam 532 absque me non est [Antea addebatur Deus]. Ego Dominus, et non est alter. Formans lucem, et creans tenebras: faciens pacem, et creans malum. Ego Dominus faciens omnia haec. Scio in hoc capitulo non solum Latinorum, sed Graecorum plurimos vehementer errare, existimantium scriptum esse: Sic dicit Dominus Christo meo, Domino; ut intelligatur, juxta illud quod alibi legimus: Pluit Dominus a Domino (Genes. II) . Et: Dixit Dominus Domino meo (Ps. CIX, 1) . Neque enim κυρίῳ, quod Dominum sonat, sed Cyro dicitur, qui Hebraice appellatur CHORES ( ), regi Persarum, qui Babylonem Chaldaeosque superavit. Et junctis Medis, agitator bigae, id est, cameli et asini, supra legitur. Iste appellatus est Christus, id est, unctus Domini, quod erat insigne apud Hebraeos regiae potestatis, ut quomodo apud nos diadema et purpura solis Imperatoribus datur: sic apud Hebraeos regnaturi perfundebantur unguento. Unde et Saul Christus Domini dicitur (I Reg. VI). Et", + "candidate_score": 0.635334, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_22_24", + "bdc_text": "von Frankreich. vero pseudochristianus Schuler spielt auf den Titel \"rex christianissimus \" an ; vgl. HBBW XI [Nr. 1495 ] , S. 137 , Anm. 10 . interea totam fere Litzelburgicam Inferioris Germanie ditionem bello et igne occupavit et devastavitVgl . oben Nr. 1649 , 12-22 ;", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_445", + "psc_text": "(Psal. LXXII). (Vers. 16 seqq.) Propter hoc mittet dominator Dominus exercituum in pinguibus ejus tenuitatem, et subtus gloriam [Al. gloriae] ejus succensa ardebit quasi combustio ignis. Et erit lumen Israel in igne, et sanctus ejus in flamma: et succendetur et devorabitur spina ejus, et vepres in die una. Et gloria saltus ejus, et Carmeli ejus ab anima usque ad carnem consumetur, et erit terrore profugus, et reliquiae ligni saltus ejus prae paucitate numerabuntur, et puer scribet eos. Quia ista fecisti, et locutus es quae supra narravi, propterea mittet Dominus Angelum suum, et una nocte centum octoginta quinque millia de tuo morientur exercitu: ita ut potentissimi quique, quos pingues appellat, redigantur in tenuitatem et in nihili: et sicut Hebraei tradunt, illaesis vestibus Assyriorum, corpora occulto crementur ardore: tunc lumen Israel et sanctus, hoc est, angelus, erit in igne et in flamma, et omnes spinae ac vepres Assyriorum, id est, malitia consumetur,", + "candidate_score": 0.635131, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_77_79", + "bdc_text": "Beiträge zu einer typologischen Analyse schriftlicher und bildlicher Quellen , Göttingen 1980 . -Schriftenreihe der Historischen Kommission bei der Bayerischen Akademie der Wissenschaften 18 , S. 108f. . Mercatorum inpostura fere regem et Germanie proceres omnes deglutivit ;", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_2605", + "psc_text": "oculis illius, de quo nobis sermo est (Hebr. IV, 12) . Postquam autem omnes cogitationes in unum fuerint congregatae, accusantes nos vel defendentes: tunc omnes gentes et linguae cum cogitationibus suis pariter adducentur in medium. Linguas autem juxta apostolum Paulum, 819 non solum hominum legimus, sed et Angelorum (I Cor. XIII). Ex quo intelligi datur, omnes creaturas a Domino judicandas, non solum super terram, sed in aere et in coelestibus, juxta quod ipse in superioribus dixerat: Inebriatus est gladius meus in coelo, ad terramque descendet (Isai. XXXIV, 5) . Venient autem omnes, ut videant gloriam Dei: et ponet in eis signum, quod in Ezechielis principio sub THAU litterae Hebraicae interpretatione monstratur (Ezech. IX). Quo signo qui fuerit impressus, manus percutientis effugiet. Hoc et postes domorum in Aegypto signabantur, quando pereunte Aegypto, solus Israel mansit illaesus (Exod. XII). De hoc signo quod Achaz rex Juda nolebat accipere, Isaias propheta testatur: Propterea", + "candidate_score": 0.627679, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_75", + "bdc_text": "Zum umstrittenen Stimmrecht der Städte s. Rosemarie Aulinger , Das Bild des Reichstages im 16 .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_81", + "psc_text": "Restituam judices tuos, ut fuerunt prius, et consiliarios tuos sicut antiquitus: post haec vocaberis civitas justi, urbs fidelis; et in ista, post prospera, truculenta sit comminatio. Ecce dominator Dominus exercituum auferet ab Jerusalem et ab Juda validum et fortem, omne robur panis, et omne robur aquae, et reliqua. Ergo juxta Hebraicum et in illa visione, et in isto sermone, quem vidit Isaias, filius Amos, de Juda et Jerusalem intelligendum est: non contra Judaeam et Jerusalem: vel pro Juda et Jerusalem, ut Symmachus transtulit: sed absolute, de 31 Juda et Jerusalem, in quo possunt et laeta et tristia contineri. Et hoc considerandum, quia ibi visionem videat; hic Verbum, quod erat in principio apud Deum: et in illa Judaeis comminans ad gentium veniat salutem; in ista a gentium salute incipiens, punito Israel, ex utraque vocatione credentes in Christi Ecclesiam congreget. (Vers. 2.) Et erit in novissimis diebus praeparatus mons domus Domini in", + "candidate_score": 0.626792, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_89", + "bdc_text": "Saluta illum nomine meo et omnem foelicitatem illi nomine meo inprecare , simul etVor simul et gestrichenes una cum .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_2341", + "psc_text": "sicut hortus semen suum germinat: sic Dominus Deus germinabit justitiam et laudem coram universis gentibus. LXX: Gaudio laetabuntur in Domino, exsultet anima mea in Domino. Induit enim me vestimento salutis, et tunicam laetitiae circumdedit mihi. Sicut sponsum mitra, et sicut sponsam ornavit mundo muliebri, et sicut terram efferentem florem suum, et sicut hortus semina sua germinat: sic Dominus Deus profert justitiam et laudem in conspectu omnium gentium. Principium capituli juxta LXX, qui dixerunt: Gaudio laetabuntur in Domino, fini superioris capituli copulatur. Juxta Hebraeos vero alterius capitis exordium est, in quo introducitur Ecclesia, Christi respondere sermonibus: Gaudens gaudebo in Domino, et exsultabit anima mea in Deo meo. Nequaquam in patribus, sicut Judaei gloriabantur, dicentes: Semen Abraham sumus, et nemini umquam servivimus (Joan. VIII, 33) ; sed in Deo, Scriptura dicente: Multitudinis autem credentium erat cor unum et anima una (Act. IV, 32) . Redditque causas laetitiae: Quia induit me vestimento salutis,", + "candidate_score": 0.624926, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_15_17", + "bdc_text": "De bello contra Turcas nichil habeo , quod scribam . Noster exercitus mirum in modum iacet , silet ac torpet , Zum Vormarsch des von Kurfürst Joachim II . geführten Heeres in Ungarn vgl. oben Nr. 1654 , Anm. 5 .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1212", + "psc_text": "ne incipiant comedere cum Moabitis, et similes esse gentilium. Ipse enim expugnabit Ariel, et omnem virtutem eorum atque divitias suo circumdabit exercitu. Turribusque, hoc est, magistris Ecclesiae humiliabit in terra sermones eorum, ut nequaquam ponant in coelum os suum, sed scribantur in terra, loquanturque de terra, et fiant quasi pulvis excussus rota: omnesque divitiae impiorum puncto et momento temporis comparentur, quando visitaverit eos in sua majestate, descendens in turbine et tempestate et igne supplicii; et intellexerint omnes divitias suas, pompamque sermonum et argumentorum strophas, frustra comedentis et bibentis somnio comparari: qui militaverunt contra Jerusalem, visionem pacis: sive adversum Ariel, leonem fortissimum, et ad extremum contra montem Sion, super quem Ecclesiae civitas sita latere non potest. (Vers. 9 seqq.) Obstupescite et admiramini: fluctuate et vacillate, inebriamini, et non a vino, movemini, et non ebrietate. Quoniam miscuit vobis Dominus spiritum soporis: claudet oculos vestros, prophetas et principes vestros qui vident visiones, operiet.", + "candidate_score": 0.624656, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_77_79", + "bdc_text": "Beiträge zu einer typologischen Analyse schriftlicher und bildlicher Quellen , Göttingen 1980 . -Schriftenreihe der Historischen Kommission bei der Bayerischen Akademie der Wissenschaften 18 , S. 108f. . Mercatorum inpostura fere regem et Germanie proceres omnes deglutivit ;", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1875", + "psc_text": "talem: non habemus regem nisi Caesarem (Joan. XIX, 15) : et agat poenitentiam, et captivitatis sentiat malis, cur suum offenderit Creatorem. Solent medici amarissimam antidotum, quae ex gustu nomen accepit, dare stomacho nauseanti, ut noxios humores evomat, et possit coctos cibos atque digestos in alvum transmittere, quos flegmatum magnitudo digeri non sinebat. Igitur et Jerusalem, quae bibit de calice furoris Domini, et de κόνδυ ejus, quem Symmachus craterem interpretatus est, et quem juxta Geneseos librum, Joseph in sacculo fratris Benjamin jussit abscondi (Genes. XLIV), jubetur de ebrietate consurgere, eo quod biberit, et vacuefecerit, et potaverit eum usque ad feces: quod tres uno indicavere sermone, Ἐξεστράγγισας. Hic est calix de quo in Psalmis legimus: Calix in manu Domini vini meri plenus mixto. Et inclinavit ex hoc in illud, verumtamen fex ejus non est exinanita: bibent omnes peccatores terrae (Ps. LXXIV, 9, 10) . De quo et ad Jeremiam Deus loquitur: Sume", + "candidate_score": 0.623193, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_77_79", + "bdc_text": "Beiträge zu einer typologischen Analyse schriftlicher und bildlicher Quellen , Göttingen 1980 . -Schriftenreihe der Historischen Kommission bei der Bayerischen Akademie der Wissenschaften 18 , S. 108f. . Mercatorum inpostura fere regem et Germanie proceres omnes deglutivit ;", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_2094", + "psc_text": "(Ad cap. IX) legimus, Syriam ab ortu solis, et Graecos ab Occidente, qui devorant Israel toto ore. Et in Jeremia: Ovis errans Israel, leones ejecerunt eam: primus devoravit eam rex Assur, et novissimus confringet ossa illius rex Babylonis (Jerem. L, 17) . Potest et hoc dici, quod cum Israel populo rabidae prius gentes provocentur ad fidem, ut desertis saltibus, qui de exercitu Abessalon plurimos occiderunt, veniant ad Ecclesiam et comedant coelestem panem, agnique carne saturentur. (Vers. 10-12.) Speculatores ejus caeci omnes, nescierunt universi: canes muti non valentes latrare, videntes vana, dormientes, et amantes somnia. Et canes impudentissimi nescierunt saturitatem: ipsi pastores ignoraverunt intelligentiam: omnes in viam suam declinaverunt, unusquisque ad avaritiam suam, a summo usque ad novissimum. Venite, sumamus vinum, et impleamur ebrietate, et erit sicut hodie, sic et cras, et multo amplius. LXX: Videte quoniam excaecati sunt omnes: non cognoverunt universi, canes muti non poterunt latrare: somniantes lectulum, amantes", + "candidate_score": 0.623087, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_79_81", + "bdc_text": "Mercatorum inpostura fere regem et Germanie proceres omnes deglutivit ; ad triarios relegata sunt omniaIm Sinne von : die Lage ist äußerst ernst ;", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_923", + "psc_text": "in hortum cupiebat (III Reg., XXI), 301 quod ille juxta leges tropologiae intelligens, mori maluit quam facere, ne haereditas paterna, et antiqua possessio in impii regis delicias verteretur. Praecipitur autem Prophetae, ut sacco calciamentisque depositis, nudus et discalciatus incedat, et in signum sit atque portentum Aegyptiis, et Aethiopibus qui Dei populum persecuti sunt, et propter superbiam fuere humiles. Aegyptus enim interpretatur persequens, sive tribulans: Aethiopes, humiles atque dejecti: omnis enim qui se exaltat, humiliabitur (Luc. XIV, 11). Qui ducendi sunt in captivitatem, et trium annorum tormenta passuri (Exod. XII), de quibus annis, in Psalmis legimus: Cogitavi dies antiquos, et annos aeternos in mente habui (Ps. LXXVI, 6) . Quae non putemus parva esse supplicia, sed magnis elongata temporibus. In ipsa autem captivitate et transmigratione Aegypti, ibunt juvenes, et senes, qui in malitia roborati sunt, et ad perfectae aetatis vitia pervenerunt, nudi, ut omnia eorum scelera pateant (Nihil enim (Luc. VIII,", + "candidate_score": 0.622609, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_79_81", + "bdc_text": "Mercatorum inpostura fere regem et Germanie proceres omnes deglutivit ; ad triarios relegata sunt omniaIm Sinne von : die Lage ist äußerst ernst ;", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1053", + "psc_text": "super montem istum, bibent laetitiam, bibent vinum. Ungentur unguento in monte isto. Trade omnia haec gentibus, consilium enim hoc super omnes gentes: devoravit 341 mors praevalens. Et rursum: Abstulit Dominus Deus omnem lacrymam ab omni facie, et opprobrium populi sui abstulit ab omni terra. Os enim Domini locutum est. Pro eo quod nos vertimus, faciem vinculi colligati super omnes populos, Aquila interpretatus est, faciem tenebrarum super omnes populos. Cumque Aquila bis tenebras dixerit, Theodotio semel tenebras nominavit, caetera similiter. Pro quo Symmachus transtulit, faciem Dominatoris qui dominatur super omnes populos. Quid autem voluerint pro hoc loco Septuaginta dicere: Trade omnia haec gentibus, legenti perspicuum est, quod non Scripturae verba, sed suum sensum posuerint, eo quod omnia mysteria Legis et Templi transferenda sint ad Ecclesias nationum. Post passionem ergo Domini, quando eum a siti et aestu, ac turbine liberaverit, faciet Dominus nequaquam populo Judaeorum, sed omnibus gentibus in monte Sion pingue", + "candidate_score": 0.621311, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_74_76", + "bdc_text": "vgl . Heidrich , Karl V. 91f. 94-96. 99-105 . Zum umstrittenen Stimmrecht der Städte s. Rosemarie Aulinger , Das Bild des Reichstages im 16 . Jahrhundert .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_2559", + "psc_text": "ejus potentiam, quem pro humilitate contempserant. (Vers. 6.) Vox [Vulg. populi] fremitus de civitate, vox de Templo, vox Domini reddentis retributionem inimicis suis. LXX pro fremitu, clamorem posuerunt, et caetera similiter. Volumus scire quae sit confusio Judaeorum, qui dixerunt: Glorificetur Dominus, ut vestram laetitiam videamus, et triumphos regis vestri, nequaquam cassis promissionibus, sed oculis contemplemur. Vox, inquit, clamoris de civitate: haud dubium quin Jerusalem significet Romano exercitu circumdatam, et in tres partes intus seditione divisam, quando unus Templum obtinuit, et omnia prius sancta possedit, forinsecus contra hostes, intrinsecus contra cives dimicans. Eo tempore et in urbe, et in Templo, tam sacerdotum et Levitarum, quam vulgi ignobilis, mulierumque ac puerorum ululatus auditus est, quando reddidit Dominus retributionem inimicis suis, implens comminationem qua dixerat: Relinquetur vobis domus vestra deserta (Luc. XIII, 35) ; et illam prophetiam: Dereliqui domum meam. Quando praesides templi consona Angeli voce dixerunt: Transeamus ex his sedibus. De quibus", + "candidate_score": 0.621123, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_74_76", + "bdc_text": "vgl . Heidrich , Karl V. 91f. 94-96. 99-105 . Zum umstrittenen Stimmrecht der Städte s. Rosemarie Aulinger , Das Bild des Reichstages im 16 . Jahrhundert .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_81", + "psc_text": "Restituam judices tuos, ut fuerunt prius, et consiliarios tuos sicut antiquitus: post haec vocaberis civitas justi, urbs fidelis; et in ista, post prospera, truculenta sit comminatio. Ecce dominator Dominus exercituum auferet ab Jerusalem et ab Juda validum et fortem, omne robur panis, et omne robur aquae, et reliqua. Ergo juxta Hebraicum et in illa visione, et in isto sermone, quem vidit Isaias, filius Amos, de Juda et Jerusalem intelligendum est: non contra Judaeam et Jerusalem: vel pro Juda et Jerusalem, ut Symmachus transtulit: sed absolute, de 31 Juda et Jerusalem, in quo possunt et laeta et tristia contineri. Et hoc considerandum, quia ibi visionem videat; hic Verbum, quod erat in principio apud Deum: et in illa Judaeis comminans ad gentium veniat salutem; in ista a gentium salute incipiens, punito Israel, ex utraque vocatione credentes in Christi Ecclesiam congreget. (Vers. 2.) Et erit in novissimis diebus praeparatus mons domus Domini in", + "candidate_score": 0.620386, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_79_81", + "bdc_text": "Mercatorum inpostura fere regem et Germanie proceres omnes deglutivit ; ad triarios relegata sunt omniaIm Sinne von : die Lage ist äußerst ernst ;", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1159", + "psc_text": "superbiae ebriorum 374 Ephraim, et in modum ficus temporaneae devorata: tunc residui populi Israel, hoc est duarum tribuum, Judae et Benjamin, ipse Dominus erit corona victoriae; et spiritus judicii sedenti super judicium, haud dubium quin Ezechiae regi Judae; et fortitudo eorum, qui cuncta regione populata, de praelio revertentes, se urbe clauserunt. Quod in hoc eodem propheta lecturi sumus (Infra XXXVII), quando centum octoginta quinque millia armatorum de Assyriorum exercitu Angelo percutiente deleta sunt. Verum hi quoque, id est, Judas et Benjamin, inebriati sunt vino idololatriae, et contempta religione templi, daemonum simulacra venerati, et nescierunt videntem Dominum, qui cuncta considerat. Omnes enim mensae eorum, et universa religio repletae sunt vomitu sordiumque, ut non solum in templo, sed in vertice montium, et nemorosis locis idololatriae sordibus cuncta complerent, et Dominus in eis non haberet habitationis locum. Hoc juxta litteram dictum sit. Porro juxta tropologiam, priorem sequamur intelligentiam, nec intactos LXX Interpretes relinquamus.", + "candidate_score": 0.620082, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_72_74", + "bdc_text": "im reych yederman , was er wyll , omnia vi gerentur preter phas et aequum . Urbes inperiales sua sessione in comitiis inperialibus privat ę sunt opera et iniqua principum industriaBereits zu Beginn des Reichstags war der alte Sessionsstreit zwischen Fürsten und Städten erneut ausgebrochen , der auch den weiteren Verlauf der Verhandlungen prägte ; vgl . Heidrich , Karl V. 91f. 94-96. 99-105 .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_706", + "psc_text": "Haec omnia juxta historiam expleta esse, consonis Graecorum, et Phoenicum litteris indicatur, quod post LXX annos instaurata, ad potentiam pristinam sit reversa, et negotiatio universarum gentium fuerit, quas ego puto fornicationes appellari, ut quomodo qui fornicatur, ad lupanar ingreditur, et mercedem stupri tribuit: sic et instator, de toto orbe concurrens, pulchritudinem urbis quasi meretricis impleverit. (Vers. 18.) Et erit negotiatio ejus, et merces ejus sanctificatae Domino: non condentur, neque reponentur. Quia his qui habitaverint coram Domino, erit negotiatio ejus, ut manducent in saturitate, et vestiantur usque ad vetustatem. Haec secundum historiam, necdum facta comperimus, nisi forte putandum est, quod post aedificationem Jerusalem, et instaurationem Tyri, amicae inter se fuerint civitates, et ad templum Dei crebro Tyri dona transmiserint: sicut et in Ezra legimus (Esdr. XIII, 16), quod Tyrios qui pisces vendebant, in sabbato abegerit, et introire urbem non permiserit: atque ex uno mercimonio, etiam de caeteris aestimandum sit. Judaei cassa", + "candidate_score": 0.618891, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_65_67", + "bdc_text": "die ist imme aber aynhayligeinhellig . von allen stetten abgeschlagen , Die Städte stellten sich entschieden gegen die von König Ferdinand geforderte neue Türkensteuer ; vgl . Heidrich , Karl V. 94f. 100. 102 .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_691", + "psc_text": "tibi [Al. tui]? ne taceas, neque compescaris, Deus. Quoniam ecce inimici tui sonuerunt: et qui te oderunt, extulerunt caput. Super populum tuum malignaverunt consilium, et cogitaverunt adversus sanctos tuos. Dixerunt, Venite, et disperdamus eos de gente, et non memoretur nomen Israel ultra. Quoniam cogitaverunt unanimiter, simul adversum te testamentum disposuerunt, tabernacula Idumaeorum, et Ismaelitae, Moab, et Agareni, Gebal, et Ammon, et Amalech, alienigenae cum habitantibus Tyrum (Ps. LXXXII, 1 et seqq.) . Ex quibus omnibus discimus, pondus irae Dei super Tyrum venisse meretricem, quae hic sub specie scorti, in Ezechiel sub navis translatione describitur (Ezech. XXVI). Ululate, inquit, naves maris. Pro quo in LXX legimus Carthaginis: et habetur in Hebraeo THARSIS ( ): de quo et in Jona propheta, et in quadam epistola disputavi. Possumus autem, quia Carthago Tyriorum colonia est, in praesenti loco Tharsis, non mare generaliter, sed et Carthaginem accipere: quod nequaquam de Africa naves Tyrum veniant, nec", + "candidate_score": 0.615341, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_16", + "bdc_text": "Noster exercitus mirum in modum iacet , silet ac torpet , Zum Vormarsch des von Kurfürst Joachim II .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1212", + "psc_text": "ne incipiant comedere cum Moabitis, et similes esse gentilium. Ipse enim expugnabit Ariel, et omnem virtutem eorum atque divitias suo circumdabit exercitu. Turribusque, hoc est, magistris Ecclesiae humiliabit in terra sermones eorum, ut nequaquam ponant in coelum os suum, sed scribantur in terra, loquanturque de terra, et fiant quasi pulvis excussus rota: omnesque divitiae impiorum puncto et momento temporis comparentur, quando visitaverit eos in sua majestate, descendens in turbine et tempestate et igne supplicii; et intellexerint omnes divitias suas, pompamque sermonum et argumentorum strophas, frustra comedentis et bibentis somnio comparari: qui militaverunt contra Jerusalem, visionem pacis: sive adversum Ariel, leonem fortissimum, et ad extremum contra montem Sion, super quem Ecclesiae civitas sita latere non potest. (Vers. 9 seqq.) Obstupescite et admiramini: fluctuate et vacillate, inebriamini, et non a vino, movemini, et non ebrietate. Quoniam miscuit vobis Dominus spiritum soporis: claudet oculos vestros, prophetas et principes vestros qui vident visiones, operiet.", + "candidate_score": 0.615015, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_71_73", + "bdc_text": "Es duttut . im reych yederman , was er wyll , omnia vi gerentur preter phas et aequum . Urbes inperiales sua sessione in comitiis inperialibus privat ę sunt opera et iniqua principum industriaBereits zu Beginn des Reichstags war der alte Sessionsstreit zwischen Fürsten und Städten erneut ausgebrochen , der auch den weiteren Verlauf der Verhandlungen prägte ;", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_706", + "psc_text": "Haec omnia juxta historiam expleta esse, consonis Graecorum, et Phoenicum litteris indicatur, quod post LXX annos instaurata, ad potentiam pristinam sit reversa, et negotiatio universarum gentium fuerit, quas ego puto fornicationes appellari, ut quomodo qui fornicatur, ad lupanar ingreditur, et mercedem stupri tribuit: sic et instator, de toto orbe concurrens, pulchritudinem urbis quasi meretricis impleverit. (Vers. 18.) Et erit negotiatio ejus, et merces ejus sanctificatae Domino: non condentur, neque reponentur. Quia his qui habitaverint coram Domino, erit negotiatio ejus, ut manducent in saturitate, et vestiantur usque ad vetustatem. Haec secundum historiam, necdum facta comperimus, nisi forte putandum est, quod post aedificationem Jerusalem, et instaurationem Tyri, amicae inter se fuerint civitates, et ad templum Dei crebro Tyri dona transmiserint: sicut et in Ezra legimus (Esdr. XIII, 16), quod Tyrios qui pisces vendebant, in sabbato abegerit, et introire urbem non permiserit: atque ex uno mercimonio, etiam de caeteris aestimandum sit. Judaei cassa", + "candidate_score": 0.614986, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_16_18", + "bdc_text": "Noster exercitus mirum in modum iacet , silet ac torpet , Zum Vormarsch des von Kurfürst Joachim II . geführten Heeres in Ungarn vgl. oben Nr. 1654 , Anm. 5 . neque id mirum est ;", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_254", + "psc_text": "ne in furore tuo arguas me, neque in ira tua corripias me (Ps. VI, 1) . Et Jeremias: Corripe nos, inquit, Domine; verumtamen in judicio, et non in furore (Jerem. X, 24) . Furere autem Dominus dicitur, non quod humanis perturbationibus subjaceat; sed quod nos qui delinquimus, nisi irascentem audierimus, Dominum non timeamus. Unde et Apostolus scribit, (Rom. II), quod bonitas Dei, et patientia provocet nos ad poenitentiam: nos autem secundum duritiam et impoenitens cor nostrum, thesaurizemus nobis iram in die irae, et revelationis justi judicii Dei. Quae sit autem manus quae extenditur, vel elevatur super populum peccatorem, Job loquitur manifestius: Manus enim Domini tetigit me (Job. XIX, 21) . Unde et diabolus sciens potentem manum Domini, et brachium quod universis gentibus revelatum est, dicit ad Dominum: Mitte manum tuam, et tange omnia quae habet: nisi in faciem benedixerit tibi (Job. II, 5) . Quod autem quasi praeteritum dicitur, quod", + "candidate_score": 0.61484, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_65_67", + "bdc_text": "die ist imme aber aynhayligeinhellig . von allen stetten abgeschlagen , Die Städte stellten sich entschieden gegen die von König Ferdinand geforderte neue Türkensteuer ; vgl . Heidrich , Karl V. 94f. 100. 102 .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_695", + "psc_text": "contra filiam tuam maria clamantia, et quodammodo vocem emittentia, quae per naturam loqui non valent: frustra divitias comportavi: sine causa de toto orbe in Tyrum opes contuli: illa dives, illa luxuriosa, et populorum quondam gaudens multitudine, in qua nascebatur turba mortalium, caterva puerorum, juventutis examina, cujus plateae virginum, et infantium, ac juvenum, et puellarum lusibus perstrepebant: nunc ad solitudinem redacta est. Fieri autem προσωποποιΐας ex rebus mutis solemne est. (Vers. 5.) Cum auditum fuerit in Aegypto; dolebunt cum audierint de Tyro. Hoc perspicuum est, quod Aegyptii postquam audierint potentissimam, et vicinam 229 gentem, longa obsidione deletam, sciant etiam sibi interitum propinquare. (Vers. 6.) Transite Maria, ululate qui habitatis in insula. Rursum pro mari et Tharsis LXX Carthaginem transtulerunt. Legimus in historiis Assyriorum, obsessos Tyrios postquam nullam spem evadendi videbant, conscensis navibus fugisse Carthaginem, seu ad alias Ionii Aegaeique maris insulas. Unde et in Ezechiel dicitur: Merces non est reddita ei,", + "candidate_score": 0.614822, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_15_17", + "bdc_text": "De bello contra Turcas nichil habeo , quod scribam . Noster exercitus mirum in modum iacet , silet ac torpet , Zum Vormarsch des von Kurfürst Joachim II . geführten Heeres in Ungarn vgl. oben Nr. 1654 , Anm. 5 .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_700", + "psc_text": "vires, nec accinctos ad pugnandum lumbos tuos, ut possis adversariis contraire. (Vers. 11.) Manum suam extendit super mare, conturbavit regna. Quis extendit manum? haud dubium ex ipsa sermonis continentia quin Deus, de quo supra dixit: Dominus exercituum cogitavit hoc, ut detraheret superbiam omnis gloriae. Extendit ergo manum suam super omnia maria, saeculum orbemque significans, et conturbavit universas gentes, inter quas, et tu, Tyre, turbata es, sive super mare, in quo proprie sita es. (Vers. 12.) Dominus mandavit adversus Chanaan, ut contereret fortes ejus. Ostendit quod sit mare, super quod extenderit Dominus manum suam, dicens: Mandavit adversus Chanaan. Tyrus enim in terra Chanaan condita est. Lege Scripturas, maximeque Evangelium (Marc. VII), ubi Syrophoenissa interpellans pro filia, egreditur de terra Chanaan, quae dicitur mulier Chananaea. Simulque quia dixerat: Extendit manum suam, ne operantem membris, et officio corporali crederes Dominum, adjecit, mandavit, ut Dei fecisse, jussisse sit. (Vers. 13.) Et dixit: Non adjicies", + "candidate_score": 0.614219, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_48", + "bdc_text": "Adhuc collecto milite expectat a papistis pacem nostris perpetuam ;", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1067", + "psc_text": "Salvatorem tota mente credamus. Pro quo nos ut sensus manifestior fieret, transtulimus, vetus error abiit. Et quia cogitatio nostra firmata est, propterea servabis nobis pacem, quam Apostolis pollicitus es, dicens: Pacem meam do vobis, pacem meam relinquo vobis (Joan. XIV, 27) ; et non solum semel, sed secundo, ut secura sit retributio quae duplici sermone promittitur, juxta quod et Apostolus loquebatur: Gaudete, iterum dico gaudete (Philipp. IV, 4) . Hoc autem ille consequitur, de quo in Levitico dicitur: Homo, homo, filiorum Israel (Levit. XVII) . Et in Numerorum libro: Vir, vir, cujus uxor cubile macularit (Num. V, 12) : ut duplex homo et duplex vir, pacem duplicem consequantur. Meremur autem, inquiunt, pacem, quia in te tota mente confidimus. Post populi verba et responsionem Domini, et rursum vocem populi Propheta loquitur ad credentes: Sperastis, vel sperate in Domino, in saeculis sempiternis, et caetera quae sequuntur. Juxta LXX, ille ingreditur portas Domini,", + "candidate_score": 0.613305, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_72_74", + "bdc_text": "im reych yederman , was er wyll , omnia vi gerentur preter phas et aequum . Urbes inperiales sua sessione in comitiis inperialibus privat ę sunt opera et iniqua principum industriaBereits zu Beginn des Reichstags war der alte Sessionsstreit zwischen Fürsten und Städten erneut ausgebrochen , der auch den weiteren Verlauf der Verhandlungen prägte ; vgl . Heidrich , Karl V. 91f. 94-96. 99-105 .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1244", + "psc_text": "fuerunt inter Isaiam et Jeremiam probatur esse completa. Praedicit enim illam historiam, quam in Jeremiae volumine legimus (Jerem. XLI), quando subversa Jerusalem et omnibus in Babylone opibus principibusque translatis, praepositus est regii generis his qui in Judaea remanserant, Godolias filius Ahicam, quo per dolum cum Chaldaeis sociis interfecto, omnes principes bellatorum, et Johannan 401 filius Chareae, et Jechonias filius Osiae; et reliquum vulgus a parvo usque ad magnum, accesserunt ad Jeremiam Prophetam, et dixerunt ei: Cadat oratio nostra in conspectu tuo, et ora pro nobis ad Dominum Deum tuum pro universis reliquiis istis. Quia relicti sumus pauci de pluribus, sicut oculi tui nos intuentur; et annuntiet nobis Dominus Deus tuus viam per quam pergamus, et verbum quod faciamus (Jerem. XLII, 2, 3) . Cumque Jeremias post decem dies ex sermone Domini respondisset: Haec dicit Dominus Deus Israel: Si quiescentes manseritis in terra hac, aedificabo vos et non destruam, plantabo et", + "candidate_score": 0.611573, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_15_17", + "bdc_text": "De bello contra Turcas nichil habeo , quod scribam . Noster exercitus mirum in modum iacet , silet ac torpet , Zum Vormarsch des von Kurfürst Joachim II . geführten Heeres in Ungarn vgl. oben Nr. 1654 , Anm. 5 .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_254", + "psc_text": "ne in furore tuo arguas me, neque in ira tua corripias me (Ps. VI, 1) . Et Jeremias: Corripe nos, inquit, Domine; verumtamen in judicio, et non in furore (Jerem. X, 24) . Furere autem Dominus dicitur, non quod humanis perturbationibus subjaceat; sed quod nos qui delinquimus, nisi irascentem audierimus, Dominum non timeamus. Unde et Apostolus scribit, (Rom. II), quod bonitas Dei, et patientia provocet nos ad poenitentiam: nos autem secundum duritiam et impoenitens cor nostrum, thesaurizemus nobis iram in die irae, et revelationis justi judicii Dei. Quae sit autem manus quae extenditur, vel elevatur super populum peccatorem, Job loquitur manifestius: Manus enim Domini tetigit me (Job. XIX, 21) . Unde et diabolus sciens potentem manum Domini, et brachium quod universis gentibus revelatum est, dicit ad Dominum: Mitte manum tuam, et tange omnia quae habet: nisi in faciem benedixerit tibi (Job. II, 5) . Quod autem quasi praeteritum dicitur, quod", + "candidate_score": 0.610443, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_16_18", + "bdc_text": "Noster exercitus mirum in modum iacet , silet ac torpet , Zum Vormarsch des von Kurfürst Joachim II . geführten Heeres in Ungarn vgl. oben Nr. 1654 , Anm. 5 . neque id mirum est ;", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_700", + "psc_text": "vires, nec accinctos ad pugnandum lumbos tuos, ut possis adversariis contraire. (Vers. 11.) Manum suam extendit super mare, conturbavit regna. Quis extendit manum? haud dubium ex ipsa sermonis continentia quin Deus, de quo supra dixit: Dominus exercituum cogitavit hoc, ut detraheret superbiam omnis gloriae. Extendit ergo manum suam super omnia maria, saeculum orbemque significans, et conturbavit universas gentes, inter quas, et tu, Tyre, turbata es, sive super mare, in quo proprie sita es. (Vers. 12.) Dominus mandavit adversus Chanaan, ut contereret fortes ejus. Ostendit quod sit mare, super quod extenderit Dominus manum suam, dicens: Mandavit adversus Chanaan. Tyrus enim in terra Chanaan condita est. Lege Scripturas, maximeque Evangelium (Marc. VII), ubi Syrophoenissa interpellans pro filia, egreditur de terra Chanaan, quae dicitur mulier Chananaea. Simulque quia dixerat: Extendit manum suam, ne operantem membris, et officio corporali crederes Dominum, adjecit, mandavit, ut Dei fecisse, jussisse sit. (Vers. 13.) Et dixit: Non adjicies", + "candidate_score": 0.609135, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_15_17", + "bdc_text": "De bello contra Turcas nichil habeo , quod scribam . Noster exercitus mirum in modum iacet , silet ac torpet , Zum Vormarsch des von Kurfürst Joachim II . geführten Heeres in Ungarn vgl. oben Nr. 1654 , Anm. 5 .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_694", + "psc_text": "et Galilaeae, Damascique finibus premitur, quantas de subvectione navium. Nilus omnis, et Aegypti fertilitas e vicino infunditur Tyro. Pro Nilo, quod apud Hebraeos legimus SIOR ( ), LXX et Theodotio negotiatores interpretati sunt; quod verbum, turbidum, et per hoc Nili aquas significat, Jeremia testante, quid tibi, et Aegypto, ut bibas aquas Geon (Jerem. II, 18) : pro quo in Hebraico habetur Sior, id est, turbidas. (Vers. 4.) Erubesce, Sidon: ait enim mare fortitudo maris, dicens: non parturivi, et non peperi, et non enutrivi juvenes, nec ad incrementum perduxi virgines. Dixi supra coloniam Sidoniorum esse Tyrum. Audi igitur, mater, cuncta simul contra filiam tuam maria clamantia, et quodammodo vocem emittentia, quae per naturam loqui non valent: frustra divitias comportavi: sine causa de toto orbe in Tyrum opes contuli: illa dives, illa luxuriosa, et populorum quondam gaudens multitudine, in qua nascebatur turba mortalium, caterva puerorum, juventutis examina, cujus plateae virginum, et infantium,", + "candidate_score": 0.607676, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_15_17", + "bdc_text": "De bello contra Turcas nichil habeo , quod scribam . Noster exercitus mirum in modum iacet , silet ac torpet , Zum Vormarsch des von Kurfürst Joachim II . geführten Heeres in Ungarn vgl. oben Nr. 1654 , Anm. 5 .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1305", + "psc_text": "quam requiescere faciet Dominus super eum in tympanis et in citharis, et in bellis praecipuis expugnabit eos. Praeparata est enim ab heri Thopheth, a rege praeparata profunda et dilatata, nutrimenta ejus ignis, et ligna multa: flatus Domini sicut torrens sulphuris succendens eam. LXX: Et audiam faciet Dominus gloriam vocis suae, et furorem brachii sui ostendet cum furore et ira: et flamma ignis devorante fulminabit vehementer, et sicut aqua et grando descendens cum vi. Ad vocem enim Domini superabuntur Assyrii plaga qua percutiet eos, et erit ei per circuitum, unde habebat spem auxilii, in quo confidebat, ipsi cum tympanis et cithara pugnabunt contra eum ex commutatione. Tu enim ante dies decipieris: numquid et tibi regnum paratum est? Vallem profundam, ligna posita, ignem et ligna multorum; furor Domini, sicut vallis sulphure succensa. Poteram juxta Hebraicum quid mihi videretur currens legentibus indicare; sed quid faciam quorumdam studiis, qui nisi et LXX Interpretum editionem", + "candidate_score": 0.607311, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_71_73", + "bdc_text": "Es duttut . im reych yederman , was er wyll , omnia vi gerentur preter phas et aequum . Urbes inperiales sua sessione in comitiis inperialibus privat ę sunt opera et iniqua principum industriaBereits zu Beginn des Reichstags war der alte Sessionsstreit zwischen Fürsten und Städten erneut ausgebrochen , der auch den weiteren Verlauf der Verhandlungen prägte ;", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_81", + "psc_text": "Restituam judices tuos, ut fuerunt prius, et consiliarios tuos sicut antiquitus: post haec vocaberis civitas justi, urbs fidelis; et in ista, post prospera, truculenta sit comminatio. Ecce dominator Dominus exercituum auferet ab Jerusalem et ab Juda validum et fortem, omne robur panis, et omne robur aquae, et reliqua. Ergo juxta Hebraicum et in illa visione, et in isto sermone, quem vidit Isaias, filius Amos, de Juda et Jerusalem intelligendum est: non contra Judaeam et Jerusalem: vel pro Juda et Jerusalem, ut Symmachus transtulit: sed absolute, de 31 Juda et Jerusalem, in quo possunt et laeta et tristia contineri. Et hoc considerandum, quia ibi visionem videat; hic Verbum, quod erat in principio apud Deum: et in illa Judaeis comminans ad gentium veniat salutem; in ista a gentium salute incipiens, punito Israel, ex utraque vocatione credentes in Christi Ecclesiam congreget. (Vers. 2.) Et erit in novissimis diebus praeparatus mons domus Domini in", + "candidate_score": 0.606966, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_38_40", + "bdc_text": "ArciumIn der Vorlage Artium . urbiumque numerum habes hic in ordine descriptum Ein gedrucktes Verzeichnis der eingenommenen Burgen und Städte erschien unter dem Titel \"Namen der stett und schlösser des landts Braunschweig [ . . . ] \" ( o. ä. )", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_692", + "psc_text": "Pro quo in LXX legimus Carthaginis: et habetur in Hebraeo THARSIS ( ): de quo et in Jona propheta, et in quadam epistola disputavi. Possumus autem, quia Carthago Tyriorum colonia est, in praesenti loco Tharsis, non mare generaliter, sed et Carthaginem accipere: quod nequaquam de Africa naves Tyrum veniant, nec de terra Cethim, quam Cyprum quidam interpretantur: usque hodie enim est apud eos urbs Citium, de qua et Zeno Stoicae sectae Haeresiarches fuit: quamquam plerique nostrorum, et maxime Machabaeorum principium, Cethim Italiae Macedoniaeque insulas arbitrentur. Hoc enim Scriptura commemorat, quod Alexander rex Macedonum egressus sit de terra Cethim. Insulam quoque nominans, non mentitur: postea enim a Nabuchodonosor, 228 vel Alexandro terrae continens facta est, propter expugnationem multis in brevi freto aggeribus comportatis. Negotiationem quoque Sidonis appellat, juxta sequentem versiculum, in quo ait: Erubesce, Sidon. Tradunt enim historiae, quod Tyrus colonia Sidonis sit. (Vers. 3.) Transfretantes mare repleverunt te, in aquis", + "candidate_score": 0.6064, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_65_67", + "bdc_text": "die ist imme aber aynhayligeinhellig . von allen stetten abgeschlagen , Die Städte stellten sich entschieden gegen die von König Ferdinand geforderte neue Türkensteuer ; vgl . Heidrich , Karl V. 94f. 100. 102 .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_559", + "psc_text": "torrens inundans: et operient terram et plenitudinem ejus, urbem et habitatores ilius (Jerem. XLVII, 2) . Ab aquilone enim venit Assyrius, et de ejus ardore egredientes, Ninivem et nationes caeteras 184 subjugantes. Eo tempore quo haec canebantur, fumus ascendebat in excelsum, id est, rumor in populos vagabatur per ordinem cunctarum gentium, Phoenices quoque et Palaestinos esse vastandos. (Vers. 32.) Quid respondebit nuntiis gentis? quia Dominus fundavit Sion, et in ipsa sperabunt pauperes populi ejus. Quia dixerat, Nullus est qui effugiat agmen ejus, videbatur in generali sententia etiam Judas esse comprehensus. Si; inquit, quaesierint Angeli gentis Assyriae, quare solus Judas evaserit, respondete eis, quia Dominus fundaverit Sion, et ipse humilem populum sua virtute protexerit: Pro Angelis ( ) LXX transtulerunt reges ( ), unius ALEPH litterae errore decepti. Cap. XV (Cap. XV.--Vers. 1.) Onus Moab: quia nocte vastata est Ar, Moab conticuit: quia nocte vastatus est murus, Moab conticuit. De onere,", + "candidate_score": 0.605352, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_65_67", + "bdc_text": "die ist imme aber aynhayligeinhellig . von allen stetten abgeschlagen , Die Städte stellten sich entschieden gegen die von König Ferdinand geforderte neue Türkensteuer ; vgl . Heidrich , Karl V. 94f. 100. 102 .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_689", + "psc_text": "muros tuos, et turres tuas destruet in armatura sua, et caetera quae usque ad finem visionis sequuntur. Nam et in alia prophetia, quae adversum Aegyptios cernitur, eadem Scriptura contexit: Fili hominis, Nabuchodonosor rex Babylonis servire fecit exercitum suum servitute magna adversum Tyrum: omne caput decalvatum, et omnis humerus depilatus, et merces non est reddita ei, neque exercitui ejus de Tyro (Ezech. XXIX) . Per quae significat multo tempore ab exercitu Babylonis aggerem comportatum, ut quod postea fecit Alexander, insulam continenti terrae socians, ille ante facere sit conatus (Quint. Curt. lib. IV). Quomodo ergo adversus Babylonem et Philistiim, et Moab, et Aegyptum, et Idumaeos et Ismaelitas, supra Dei comminationem legimus, quod insultaverint captivitati populi ejus, ita etiam nunc adversum 227 Tyrum inimicam, et insultatricem subversionis Jerusalem prophetia texitur, quod etiam ipsa ab eodem hoste sit destruenda. Legimus [ Al. Legamus] Graecorum historias, et maxime eorum qui Assyriae gentis bella describunt; ibique", + "candidate_score": 0.605192, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_16_18", + "bdc_text": "Noster exercitus mirum in modum iacet , silet ac torpet , Zum Vormarsch des von Kurfürst Joachim II . geführten Heeres in Ungarn vgl. oben Nr. 1654 , Anm. 5 . neque id mirum est ;", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1212", + "psc_text": "ne incipiant comedere cum Moabitis, et similes esse gentilium. Ipse enim expugnabit Ariel, et omnem virtutem eorum atque divitias suo circumdabit exercitu. Turribusque, hoc est, magistris Ecclesiae humiliabit in terra sermones eorum, ut nequaquam ponant in coelum os suum, sed scribantur in terra, loquanturque de terra, et fiant quasi pulvis excussus rota: omnesque divitiae impiorum puncto et momento temporis comparentur, quando visitaverit eos in sua majestate, descendens in turbine et tempestate et igne supplicii; et intellexerint omnes divitias suas, pompamque sermonum et argumentorum strophas, frustra comedentis et bibentis somnio comparari: qui militaverunt contra Jerusalem, visionem pacis: sive adversum Ariel, leonem fortissimum, et ad extremum contra montem Sion, super quem Ecclesiae civitas sita latere non potest. (Vers. 9 seqq.) Obstupescite et admiramini: fluctuate et vacillate, inebriamini, et non a vino, movemini, et non ebrietate. Quoniam miscuit vobis Dominus spiritum soporis: claudet oculos vestros, prophetas et principes vestros qui vident visiones, operiet.", + "candidate_score": 0.604957, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_15_17", + "bdc_text": "De bello contra Turcas nichil habeo , quod scribam . Noster exercitus mirum in modum iacet , silet ac torpet , Zum Vormarsch des von Kurfürst Joachim II . geführten Heeres in Ungarn vgl. oben Nr. 1654 , Anm. 5 .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1213", + "psc_text": "fortissimum, et ad extremum contra montem Sion, super quem Ecclesiae civitas sita latere non potest. (Vers. 9 seqq.) Obstupescite et admiramini: fluctuate et vacillate, inebriamini, et non a vino, movemini, et non ebrietate. Quoniam miscuit vobis Dominus spiritum soporis: claudet oculos vestros, prophetas et principes vestros qui vident visiones, operiet. Et erit vobis visio omnium sicut verba libri signati, quem cum dederint scienti litteras, dicent: lege istum, et respondebit, non possum: signatus enim est. Et dabitur liber nescienti litteras, diceturque ei, lege: et respondebit, nescio litteras. Pro soporis spiritu, LXX, compunctionem: Theodotio, mentis excessum: Aquila, καταφορὰν, id est, gravem somnum interpretatus est; qui Hebraice dicitur THARDEMA ( ), quem in Adam missum a Deo Scriptura commemorat (Genes. II), quando de costa lateris ejus mulier effecta est. Et 392 Jonas hoc eodem somno stertebat in navi (Jon. I). Omnis autem prophetia post subversionem Jerusalem et templi, id est, Ariel contra scribas", + "candidate_score": 0.604806, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_16_18", + "bdc_text": "Noster exercitus mirum in modum iacet , silet ac torpet , Zum Vormarsch des von Kurfürst Joachim II . geführten Heeres in Ungarn vgl. oben Nr. 1654 , Anm. 5 . neque id mirum est ;", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_626", + "psc_text": "Hoc autem sive in Babylonia vastitate, sive in adventu Christi, et juxta litteram, et juxta spiritualem intelligentiam recipere volueris, habebit consequentiam. (Vers. 16, 17.) In die illa erit Aegyptus quasi mulieres, et stupebunt et timebunt a facie commotionis manus Domini exercituum, quam ipse movebit super eam. Et erit terra Juda Aegypto in festivitatem: omnis qui illius fuerit recordatus, pavebit a facie consilii Domini exercituum, quod ipse cogitavit super eam. Melius reor etiam proprium errorem reprehendere, quam dum erubesco imperitiam confiteri, in errore persistere. In eo quod transtuli, Et erit terra Juda Aegypto in festivitatem, pro festivitate in Hebraico legitur AGGA ( ), quod interpretari potest et festivitas (unde et Aggaeus in festivum vertitur) et timor, quod significantius Aquila transtulit γύρωσιν, cum aliquis pavidus, et tremens circumfert oculos, et advenientem formidat inimicum. Ergo si voluerimus in bonam partem accipere, quod recordatio Judae Aegypto sit gaudii, recte festivitas dicitur. Sin autem, ut", + "candidate_score": 0.603636, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_16_18", + "bdc_text": "Noster exercitus mirum in modum iacet , silet ac torpet , Zum Vormarsch des von Kurfürst Joachim II . geführten Heeres in Ungarn vgl. oben Nr. 1654 , Anm. 5 . neque id mirum est ;", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1305", + "psc_text": "quam requiescere faciet Dominus super eum in tympanis et in citharis, et in bellis praecipuis expugnabit eos. Praeparata est enim ab heri Thopheth, a rege praeparata profunda et dilatata, nutrimenta ejus ignis, et ligna multa: flatus Domini sicut torrens sulphuris succendens eam. LXX: Et audiam faciet Dominus gloriam vocis suae, et furorem brachii sui ostendet cum furore et ira: et flamma ignis devorante fulminabit vehementer, et sicut aqua et grando descendens cum vi. Ad vocem enim Domini superabuntur Assyrii plaga qua percutiet eos, et erit ei per circuitum, unde habebat spem auxilii, in quo confidebat, ipsi cum tympanis et cithara pugnabunt contra eum ex commutatione. Tu enim ante dies decipieris: numquid et tibi regnum paratum est? Vallem profundam, ligna posita, ignem et ligna multorum; furor Domini, sicut vallis sulphure succensa. Poteram juxta Hebraicum quid mihi videretur currens legentibus indicare; sed quid faciam quorumdam studiis, qui nisi et LXX Interpretum editionem", + "candidate_score": 0.603586, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_16_18", + "bdc_text": "Noster exercitus mirum in modum iacet , silet ac torpet , Zum Vormarsch des von Kurfürst Joachim II . geführten Heeres in Ungarn vgl. oben Nr. 1654 , Anm. 5 . neque id mirum est ;", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_694", + "psc_text": "et Galilaeae, Damascique finibus premitur, quantas de subvectione navium. Nilus omnis, et Aegypti fertilitas e vicino infunditur Tyro. Pro Nilo, quod apud Hebraeos legimus SIOR ( ), LXX et Theodotio negotiatores interpretati sunt; quod verbum, turbidum, et per hoc Nili aquas significat, Jeremia testante, quid tibi, et Aegypto, ut bibas aquas Geon (Jerem. II, 18) : pro quo in Hebraico habetur Sior, id est, turbidas. (Vers. 4.) Erubesce, Sidon: ait enim mare fortitudo maris, dicens: non parturivi, et non peperi, et non enutrivi juvenes, nec ad incrementum perduxi virgines. Dixi supra coloniam Sidoniorum esse Tyrum. Audi igitur, mater, cuncta simul contra filiam tuam maria clamantia, et quodammodo vocem emittentia, quae per naturam loqui non valent: frustra divitias comportavi: sine causa de toto orbe in Tyrum opes contuli: illa dives, illa luxuriosa, et populorum quondam gaudens multitudine, in qua nascebatur turba mortalium, caterva puerorum, juventutis examina, cujus plateae virginum, et infantium,", + "candidate_score": 0.603007, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_16", + "bdc_text": "Noster exercitus mirum in modum iacet , silet ac torpet , Zum Vormarsch des von Kurfürst Joachim II .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_254", + "psc_text": "ne in furore tuo arguas me, neque in ira tua corripias me (Ps. VI, 1) . Et Jeremias: Corripe nos, inquit, Domine; verumtamen in judicio, et non in furore (Jerem. X, 24) . Furere autem Dominus dicitur, non quod humanis perturbationibus subjaceat; sed quod nos qui delinquimus, nisi irascentem audierimus, Dominum non timeamus. Unde et Apostolus scribit, (Rom. II), quod bonitas Dei, et patientia provocet nos ad poenitentiam: nos autem secundum duritiam et impoenitens cor nostrum, thesaurizemus nobis iram in die irae, et revelationis justi judicii Dei. Quae sit autem manus quae extenditur, vel elevatur super populum peccatorem, Job loquitur manifestius: Manus enim Domini tetigit me (Job. XIX, 21) . Unde et diabolus sciens potentem manum Domini, et brachium quod universis gentibus revelatum est, dicit ad Dominum: Mitte manum tuam, et tange omnia quae habet: nisi in faciem benedixerit tibi (Job. II, 5) . Quod autem quasi praeteritum dicitur, quod", + "candidate_score": 0.602842, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_15_17", + "bdc_text": "De bello contra Turcas nichil habeo , quod scribam . Noster exercitus mirum in modum iacet , silet ac torpet , Zum Vormarsch des von Kurfürst Joachim II . geführten Heeres in Ungarn vgl. oben Nr. 1654 , Anm. 5 .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_2257", + "psc_text": "perseverantes in blasphemiis: et vicissitudinem hostibus suis, quando eos Romanus cinxit exercitus. Quibus vincentibus, Dominus pugnasse monstratur. Hoc testimonio usus est Paulus scribens ad Ephesios: et volens nos indui armatura Christi, quo possimus ignitis diaboli jaculis resistere (Eph. VI). Quodque in Septuaginta Interpretibus non habetur: Insulis vicem reddet, urbes Judaeae significat, quas Romanus vastavit exercitus. Nam et supra (Cap. XX) habitatoribus insulae, id est, Jerusalem Dominus loquitur per Prophetam. (Vers. 19, 20.) Et timebunt qui ab Occidente nomen Domini, et qui ab ortu solis, gloriam ejus: cum venerit quasi fluvius violentus, quem spiritus Domini cogit: et venerit Sion redemptor, et eis qui redeunt ab iniquitate in Jacob, dicit Dominus. Hoc foedus meum cum eis, dicit Dominus: Spiritus meus qui est in te, et verba mea quae posui in ore tuo, non recedent de ore tuo, et de ore seminis seminis tui, dicit Dominus: Amodo et usque in sempiternum. LXX: Et", + "candidate_score": 0.602714, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_80_82", + "bdc_text": "ad triarios relegata sunt omniaIm Sinne von : die Lage ist äußerst ernst ; vgl . Adagia , 1 , 1 , 23 ( LB II 34f). .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_297", + "psc_text": "Unde et ipse Dominus in Evangelio sacramentum caeci a nativitate, qui receperat oculos, vertit ad Tropologiam, et dicit: In judicium ego veni in hunc mundum, ut videntes non videant, et non videntes videant (Joan. IX, 39) . Et in alio loco Simeon loquitur: Ecce hic positus est in ruinam et in resurrectionem multorum (Luc. II, 34) . Illis itaque non videntibus, nos videmus: illis cadentibus, nos resurgimus. Quod intelligens Propheta quodammodo aliis verbis dicit: O Domine, praecipis mihi loqui populo Judaeorum, ut audiant, et non intelligant Salvatorem, et videant eum, et non cognoscant. Si vis impleri jussionem tuam, et totum salvari mundum, quod et ego fieri desidero, tu excaeca cor populi hujus et aures aggrava, et oculos claude, ne intelligant, ne audiant, ne videant. Si enim illi viderint, et conversi fuerint, et intellexerint, et sanati fuerint, totus mundus non recipiet sanitatem. Ex quo animadvertimus, quamvis grave sit peccatum, si quis", + "candidate_score": 0.602702, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_16", + "bdc_text": "Noster exercitus mirum in modum iacet , silet ac torpet , Zum Vormarsch des von Kurfürst Joachim II .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1305", + "psc_text": "quam requiescere faciet Dominus super eum in tympanis et in citharis, et in bellis praecipuis expugnabit eos. Praeparata est enim ab heri Thopheth, a rege praeparata profunda et dilatata, nutrimenta ejus ignis, et ligna multa: flatus Domini sicut torrens sulphuris succendens eam. LXX: Et audiam faciet Dominus gloriam vocis suae, et furorem brachii sui ostendet cum furore et ira: et flamma ignis devorante fulminabit vehementer, et sicut aqua et grando descendens cum vi. Ad vocem enim Domini superabuntur Assyrii plaga qua percutiet eos, et erit ei per circuitum, unde habebat spem auxilii, in quo confidebat, ipsi cum tympanis et cithara pugnabunt contra eum ex commutatione. Tu enim ante dies decipieris: numquid et tibi regnum paratum est? Vallem profundam, ligna posita, ignem et ligna multorum; furor Domini, sicut vallis sulphure succensa. Poteram juxta Hebraicum quid mihi videretur currens legentibus indicare; sed quid faciam quorumdam studiis, qui nisi et LXX Interpretum editionem", + "candidate_score": 0.602092, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_16_18", + "bdc_text": "Noster exercitus mirum in modum iacet , silet ac torpet , Zum Vormarsch des von Kurfürst Joachim II . geführten Heeres in Ungarn vgl. oben Nr. 1654 , Anm. 5 . neque id mirum est ;", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_931", + "psc_text": "dicam: Lumbi mei impleti sunt illusionibus (Ps. XXXVII, 7) . Angustia enim possedit me et tribulatio, sicut solet tenere parturientem. Multum inter se Vulgata editio, et Hebraicum in hoc loco discrepant: ideo breviter utramque perstringemus, ne φιλεγκλημῶσιν carpendi nos occasiunculam relinquamus. (Vers. 4, 5.) Corrui cum audirem, conturbatus sum cum viderem: emarcuit cor meum, tenebrae obstupefecerunt me: Babylon dilecta mea posita est mihi in miraculum. Pone mensam, contemplare in specula comedentes, et bibentes: surgite, principes, arripite clypeum. LXX: Inique egi ut non audirem, festinavi ut non viderem, errat cor meum: iniquitas inundavit super me; anima mea insistit timori. Para mensam, speculare speculam: comedite, bibite: surgite, principes, parate clypeos. Prae auditu, et visione durissima quam cernebat de deserto mari Propheta venturam, corruisse et turbatum esse se dicit, et propemodum caligantibus oculis, et stupefacta mente, nescisse quid cerneret. Illa enim Babylon (pro qua Aquila, et Theodotio, tenebras interpretati sunt, ut significarent mundum", + "candidate_score": 0.601976, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_16_18", + "bdc_text": "Noster exercitus mirum in modum iacet , silet ac torpet , Zum Vormarsch des von Kurfürst Joachim II . geführten Heeres in Ungarn vgl. oben Nr. 1654 , Anm. 5 . neque id mirum est ;", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1871", + "psc_text": "Jeremia quoque scriptum est: Me non timebitis, dicit Dominus, et a facie mea non formidabitis, qui posui arenas terminum mari, praeceptum sempiternum quod non praeteribit (Jerem. V, 22) ? Turbata sunt maria, quando sagena 595 Domini extraxit piscium multitudinem (Matth. XIII). Et posuit Dominus verba sua in ore credentis, et in umbra manus suae protexit eum. Qui et in Evangelio loquitur: Quando tradiderint vos, nolite cogitare, quomodo aut quid loquamini; dabitur enim vobis in illa hora quid loquamini. Non enim vos estis qui loquimini; sed spiritus patris vestri, qui loquitur in vobis (Matth. X, 19, 20). Et in alio loco dicit ad justum: Dilata os tuum et implebo illud (Ps. LXXX, 12) . Et iterum: Aperi os tuum verbo Dei: Dominus enim dabit verbum evangelizantibus virtute multa. Unde ad interiorem Jeremiae hominem loquitur Deus, postquam tetigit os ejus: Ecce ego dedi sermones meos in ore tuo (Jerem. I, 9) .", + "candidate_score": 0.601757, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_37_39", + "bdc_text": "Herzog Heinrich war bereits vor Ende Juli außer Landes geflohen ( vgl. MBW 3019 ) . . ArciumIn der Vorlage Artium . urbiumque numerum habes hic in ordine descriptum Ein gedrucktes Verzeichnis der eingenommenen Burgen und Städte erschien unter dem Titel \"Namen der stett und schlösser des landts Braunschweig [ . . .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_692", + "psc_text": "Pro quo in LXX legimus Carthaginis: et habetur in Hebraeo THARSIS ( ): de quo et in Jona propheta, et in quadam epistola disputavi. Possumus autem, quia Carthago Tyriorum colonia est, in praesenti loco Tharsis, non mare generaliter, sed et Carthaginem accipere: quod nequaquam de Africa naves Tyrum veniant, nec de terra Cethim, quam Cyprum quidam interpretantur: usque hodie enim est apud eos urbs Citium, de qua et Zeno Stoicae sectae Haeresiarches fuit: quamquam plerique nostrorum, et maxime Machabaeorum principium, Cethim Italiae Macedoniaeque insulas arbitrentur. Hoc enim Scriptura commemorat, quod Alexander rex Macedonum egressus sit de terra Cethim. Insulam quoque nominans, non mentitur: postea enim a Nabuchodonosor, 228 vel Alexandro terrae continens facta est, propter expugnationem multis in brevi freto aggeribus comportatis. Negotiationem quoque Sidonis appellat, juxta sequentem versiculum, in quo ait: Erubesce, Sidon. Tradunt enim historiae, quod Tyrus colonia Sidonis sit. (Vers. 3.) Transfretantes mare repleverunt te, in aquis", + "candidate_score": 0.601459, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_80_82", + "bdc_text": "ad triarios relegata sunt omniaIm Sinne von : die Lage ist äußerst ernst ; vgl . Adagia , 1 , 1 , 23 ( LB II 34f). .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1939", + "psc_text": "primogenitus omnis creaturae, primogenitus fieret ex mortuis. Quod autem infert: Homo in dolore et sciens ferre infirmitatem, sive virum dolorum, et scientem infirmitatem, verum corpus hominis, et veram demonstrat animam, qui sciens 615 ferre infirmitates, omnes eas divinitate superavit. Et absconditus vultus illius atque despectus, ut humano corpore divina potentia celaretur. De quo supra dictum est: Tu es Deus absconditus, et nesciebamus. Qui vere languores nostros et peccata portavit, et pro nobis dolet, non putative, id est, τὸ δοκεῖν, ut vetus et nova haeresis suspicantur; sed vere crucifixus est. Vere doluit, dicens in Evangelio: Tristis est anima mea usque ad mortem (Matth. XXVI, 38) . Et: Nunc anima mea turbata est (Joan. XII, 27) . Et nos putavimus eum esse immundum, sive in dolore, ut Septuaginta transtulerunt, pro quo Aquila et Symmachus posuerunt leprosum, Theodotio, flagellatum. Quod aliis verbis Hebraico idiomate lepra intelligitur, juxta illud quod in psalmo scriptum est:", + "candidate_score": 0.601305, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_39", + "bdc_text": "urbiumque numerum habes hic in ordine descriptum Ein gedrucktes Verzeichnis der eingenommenen Burgen und Städte erschien unter dem Titel \"Namen der stett und schlösser des landts Braunschweig [ . . .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_692", + "psc_text": "Pro quo in LXX legimus Carthaginis: et habetur in Hebraeo THARSIS ( ): de quo et in Jona propheta, et in quadam epistola disputavi. Possumus autem, quia Carthago Tyriorum colonia est, in praesenti loco Tharsis, non mare generaliter, sed et Carthaginem accipere: quod nequaquam de Africa naves Tyrum veniant, nec de terra Cethim, quam Cyprum quidam interpretantur: usque hodie enim est apud eos urbs Citium, de qua et Zeno Stoicae sectae Haeresiarches fuit: quamquam plerique nostrorum, et maxime Machabaeorum principium, Cethim Italiae Macedoniaeque insulas arbitrentur. Hoc enim Scriptura commemorat, quod Alexander rex Macedonum egressus sit de terra Cethim. Insulam quoque nominans, non mentitur: postea enim a Nabuchodonosor, 228 vel Alexandro terrae continens facta est, propter expugnationem multis in brevi freto aggeribus comportatis. Negotiationem quoque Sidonis appellat, juxta sequentem versiculum, in quo ait: Erubesce, Sidon. Tradunt enim historiae, quod Tyrus colonia Sidonis sit. (Vers. 3.) Transfretantes mare repleverunt te, in aquis", + "candidate_score": 0.588208, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_15", + "bdc_text": "De bello contra Turcas nichil habeo , quod scribam .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_2140", + "psc_text": "? Ego enim sum qui, juxta Symmachum et Aquilam, semper tacui peccata tua, et scelera quaecumque faciebas, quasi non viderem, dissimulatione neglexi, ut si non timore mei, saltem patientia ad me redires. Qui non oculis, sed palpebris interrogo filios hominum. At in econtrario oblita es mei, et audire meruisti: Oblita es legis Dei tui, et ego obliviscar filiorum tuorum (Osce IV, 6). Et iterum: Ipsi ambulaverunt contra me perversi, et ego ambulabo contra eos in furore perverso. Mens quae in LXX cum corde sociatur, non est scripta in Hebraico, sed quasi interpretatio addita, quid in Scripturis cor intelligi debeat. (Vers. 12.) Ego annuntiabo justitiam tuam, et opera tua non proderunt tibi. Cum clamaveris, liberent te congregati tui. LXX: Ego annuntiabo justitiam tuam et mala tua, quae non proderunt tibi. Cum clamaveris, eruant te in tribulatione tua. Qui semper tacui, et quasi non viderem tua peccata, neglexi, nequaquam ultra reticebo, sed", + "candidate_score": 0.583022, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_15", + "bdc_text": "De bello contra Turcas nichil habeo , quod scribam .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_689", + "psc_text": "muros tuos, et turres tuas destruet in armatura sua, et caetera quae usque ad finem visionis sequuntur. Nam et in alia prophetia, quae adversum Aegyptios cernitur, eadem Scriptura contexit: Fili hominis, Nabuchodonosor rex Babylonis servire fecit exercitum suum servitute magna adversum Tyrum: omne caput decalvatum, et omnis humerus depilatus, et merces non est reddita ei, neque exercitui ejus de Tyro (Ezech. XXIX) . Per quae significat multo tempore ab exercitu Babylonis aggerem comportatum, ut quod postea fecit Alexander, insulam continenti terrae socians, ille ante facere sit conatus (Quint. Curt. lib. IV). Quomodo ergo adversus Babylonem et Philistiim, et Moab, et Aegyptum, et Idumaeos et Ismaelitas, supra Dei comminationem legimus, quod insultaverint captivitati populi ejus, ita etiam nunc adversum 227 Tyrum inimicam, et insultatricem subversionis Jerusalem prophetia texitur, quod etiam ipsa ab eodem hoste sit destruenda. Legimus [ Al. Legamus] Graecorum historias, et maxime eorum qui Assyriae gentis bella describunt; ibique", + "candidate_score": 0.582454, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 2, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1", + "max_score": 0.699346, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_17_19", + "bdc_text": "geführten Heeres in Ungarn vgl. oben Nr. 1654 , Anm. 5 . neque id mirum est ; durum est enim , inmo [ !] inpossibile , iram dei in nos multis modis commeritam nostris conatibus avertere , antequam de peccatis nostris penituerimus , quibus dei in nos furorem concitavimus .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_13", + "psc_text": "irridebit eos: coelos si animas sanctas accipiamus, per has eos, utique praesciens quid futurum sit, deridebit Deus et subsannabit. 4. [vers. 5.] Tunc loquetur ad eos in ira sua, et in furore suo conturbabit eos: planius enim ostendens quomodo ad eos loquetur, dixit, conturbabit eos; ut in ira sua, hoc sit, in furore suo. Iram autem et furorem Domini Dei non perturbationem mentis oportet intelligi, sed vim qua justissime vindicat, subjecta sibi ad ministerium universa creatura. Praecipue namque pervidendum est et tenendum illud quod scriptum est in Salomone: Tu autem, Domine virtutis, cum tranquillitate judicas, et cum magna reverentia disponis nos (Sap. XII, 18) . Ira ergo Dei est motus qui fit in anima quae legem Dei novit, cum eamdem legem videt a peccatore praeteriri; per hunc enim motum justarum animarum multa vindicantur. Quanquam possit ira Dei recte intelligi etiam ipsa mentis obscuratio, quae consequitur eos qui legem Dei transgrediuntur.", + "candidate_score": 0.699346, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_17_19", + "bdc_text": "geführten Heeres in Ungarn vgl. oben Nr. 1654 , Anm. 5 . neque id mirum est ; durum est enim , inmo [ !] inpossibile , iram dei in nos multis modis commeritam nostris conatibus avertere , antequam de peccatis nostris penituerimus , quibus dei in nos furorem concitavimus .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_2711", + "psc_text": "Neque enim vivunt, sed vivere sibi videntur. Et quare non, in ira, sed, tanquam in ira, nisi quia tranquillus hoc facit Deus? Nam et hoc scriptum est: Tu autem Domine virtutum cum tranquillitate judicas (Sap. XII, 18) . Ille ergo et cum minatur, non irascitur. Neque enim perturbatur, sed tanquam irascitur, quia punit et vindicat. Et qui corrigi nolunt, tanquam vivunt, sed non vivunt. Vindicta enim primi peccati, et eorum quae addiderunt, manet super eos: et ipsa vocatur ira Dei, quia de judicio Dei venit. Unde Dominus de non credente ait: Sed ira Dei manet super eum (Joan. III, 36) . Cum ira enim Dei mortales nascimur. Unde dicit Apostolus: Fuimus et nos aliquando natura filii irae, sicut et caeteri (Ephes. II, 3) . Quid est, natura filii irae, nisi quia portamus nobiscum poenam primi peccati? Sed si convertamus nos, aufertur ira, praebetur gratia. Non vis converti, addis etiam super", + "candidate_score": 0.681689, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_18_20", + "bdc_text": "neque id mirum est ; durum est enim , inmo [ !] inpossibile , iram dei in nos multis modis commeritam nostris conatibus avertere , antequam de peccatis nostris penituerimus , quibus dei in nos furorem concitavimus . Ego vereor nos plane nichil effecturos .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_2711", + "psc_text": "Neque enim vivunt, sed vivere sibi videntur. Et quare non, in ira, sed, tanquam in ira, nisi quia tranquillus hoc facit Deus? Nam et hoc scriptum est: Tu autem Domine virtutum cum tranquillitate judicas (Sap. XII, 18) . Ille ergo et cum minatur, non irascitur. Neque enim perturbatur, sed tanquam irascitur, quia punit et vindicat. Et qui corrigi nolunt, tanquam vivunt, sed non vivunt. Vindicta enim primi peccati, et eorum quae addiderunt, manet super eos: et ipsa vocatur ira Dei, quia de judicio Dei venit. Unde Dominus de non credente ait: Sed ira Dei manet super eum (Joan. III, 36) . Cum ira enim Dei mortales nascimur. Unde dicit Apostolus: Fuimus et nos aliquando natura filii irae, sicut et caeteri (Ephes. II, 3) . Quid est, natura filii irae, nisi quia portamus nobiscum poenam primi peccati? Sed si convertamus nos, aufertur ira, praebetur gratia. Non vis converti, addis etiam super", + "candidate_score": 0.677697, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_17_19", + "bdc_text": "geführten Heeres in Ungarn vgl. oben Nr. 1654 , Anm. 5 . neque id mirum est ; durum est enim , inmo [ !] inpossibile , iram dei in nos multis modis commeritam nostris conatibus avertere , antequam de peccatis nostris penituerimus , quibus dei in nos furorem concitavimus .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_255", + "psc_text": "qui prosperatur in via sua, cujus peccatis deest ultor, et adest laudator: major haec ira Domini est. Irritavit enim Dominum peccator, ut ista patiatur, id est, ut correptionis flagella non patiatur. Irritavit Dominum peccator: secundum multitudinem irae suae non exquiret. Multum irascitur, dum non exquirit, dum quasi obliviscitur et non attendit peccata, et per fraudes et scelera ad divitias honoresque pervenitur: quod maxime in illo Antichristo eventurum est, qui usque adeo beatus videbitur hominibus, ut etiam Deus putetur. Sed quanta ista ira sit Dei, docent sequentia. 23. [vers. 5.] Non est Deus in conspectu ejus, contaminantur viae ejus in omni tempore. Qui novit vel quid gaudeat, vel quid laetetur in anima, novit quantum malum sit luce deseri veritatis; cum magnum malum homines putent oculorum corporalium caecitatem, qua lux ista retrahitur. Quantam ergo poenam patitur qui secundis rebus peccatorum suorum eo perducitur, ut non sit Deus in conspectu ejus, et contaminentur", + "candidate_score": 0.676498, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_18_20", + "bdc_text": "neque id mirum est ; durum est enim , inmo [ !] inpossibile , iram dei in nos multis modis commeritam nostris conatibus avertere , antequam de peccatis nostris penituerimus , quibus dei in nos furorem concitavimus . Ego vereor nos plane nichil effecturos .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_13", + "psc_text": "irridebit eos: coelos si animas sanctas accipiamus, per has eos, utique praesciens quid futurum sit, deridebit Deus et subsannabit. 4. [vers. 5.] Tunc loquetur ad eos in ira sua, et in furore suo conturbabit eos: planius enim ostendens quomodo ad eos loquetur, dixit, conturbabit eos; ut in ira sua, hoc sit, in furore suo. Iram autem et furorem Domini Dei non perturbationem mentis oportet intelligi, sed vim qua justissime vindicat, subjecta sibi ad ministerium universa creatura. Praecipue namque pervidendum est et tenendum illud quod scriptum est in Salomone: Tu autem, Domine virtutis, cum tranquillitate judicas, et cum magna reverentia disponis nos (Sap. XII, 18) . Ira ergo Dei est motus qui fit in anima quae legem Dei novit, cum eamdem legem videt a peccatore praeteriri; per hunc enim motum justarum animarum multa vindicantur. Quanquam possit ira Dei recte intelligi etiam ipsa mentis obscuratio, quae consequitur eos qui legem Dei transgrediuntur.", + "candidate_score": 0.66967, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_82_84", + "bdc_text": "vgl . Adagia , 1 , 1 , 23 ( LB II 34f). . Oremus dominum sedulo , ut tantis calamitatibus aut statim finis inponatur aut omnia in domini gloriam cedant . De domino Leone Iude , vetere amico et fratre , nichildum audio ;", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3326", + "psc_text": "illorum est Unigenitus cui diceret: Sede ad dexteram meam, donec ponam inimicos tuos sub pedibus tuis (Psal. CIX, 1) . Etenim Dominus inhabitabit usque in finem: id est, illos montes non comparandos huic monti ipse Dominus inhabitabit, qui est mons paratus in cacumine montium; ut perducat eos in finem, id est in seipsum sicut Deus est contemplandum. Finis enim Legis Christus, ad justitiam omni credenti (Rom. X, 4) . Deo itaque placuit habitare in isto monte, qui paratus est in cacumine montium; cui dicit: Tu es Filius meus dilectus, in quo bene complacui (Matth. III, 17) . Ipse autem mons Dominus est, qui alios montes inhabitabit in finem, in quorum cacumine paratus est. Unus enim Deus, et unus mediator Dei et hominum homo Christus Jesus (I Tim. II, 5) , mons montium, sicut sanctus sanctorum. Unde dicit: Ego in eis, et tu in me (Joan. XVII, 23) . Utquid ergo", + "candidate_score": 0.668314, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_25_27", + "bdc_text": "1657 , 22f mit Anm. 12. . Quid futurum sit Germanie nostrę , dominus novit . Helvetii vestri apud omnes pios et bonos viros pessime audiunt ut hii , qui tantis turbis bellorum non postremum fomentum prestant .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1071", + "psc_text": "Dominus noster Jesus Christus dicit: Venite, filii, audite me. Audiamus illum simul, audite illum per nos: docere enim vult ille humilis, ille tympanizans, ille affectans, docere nos vult. Et quid dicit? Venite, filii, audite me, timorem Domini docebo vos. Doceat ergo, praebeamus aurem, praebeamus cor. Non aperiamus aures carnis, et cordis claudamus; sed sicut ipse dixit in Evangelio, Qui habet aures audiendi, audiat (Id. XI, 15) . Quis nolit audire docentem Christum per Prophetam? 17. [vers. 13.] Quis est homo qui vult vitam, et diligit dies videre bonos? Interrogat. Nonne omnis in vobis respondet, Ego? An quisquam est in vobis qui non diligit vitam, id est, qui non vult vitam, et non diligit dies videre bonos? Nonne quotidie hoc murmuratis, et hoc dicitis: Quamdiu ista patimur? Quotidie pejora et pejora: apud parentes nostros fuerunt dies laetiores, fuerunt dies meliores. O si interrogares ipsos parentes tuos, similiter tibi de diebus suis", + "candidate_score": 0.665939, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_19_21", + "bdc_text": "durum est enim , inmo [ !] inpossibile , iram dei in nos multis modis commeritam nostris conatibus avertere , antequam de peccatis nostris penituerimus , quibus dei in nos furorem concitavimus . Ego vereor nos plane nichil effecturos . Gallus König Franz I .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_13", + "psc_text": "irridebit eos: coelos si animas sanctas accipiamus, per has eos, utique praesciens quid futurum sit, deridebit Deus et subsannabit. 4. [vers. 5.] Tunc loquetur ad eos in ira sua, et in furore suo conturbabit eos: planius enim ostendens quomodo ad eos loquetur, dixit, conturbabit eos; ut in ira sua, hoc sit, in furore suo. Iram autem et furorem Domini Dei non perturbationem mentis oportet intelligi, sed vim qua justissime vindicat, subjecta sibi ad ministerium universa creatura. Praecipue namque pervidendum est et tenendum illud quod scriptum est in Salomone: Tu autem, Domine virtutis, cum tranquillitate judicas, et cum magna reverentia disponis nos (Sap. XII, 18) . Ira ergo Dei est motus qui fit in anima quae legem Dei novit, cum eamdem legem videt a peccatore praeteriri; per hunc enim motum justarum animarum multa vindicantur. Quanquam possit ira Dei recte intelligi etiam ipsa mentis obscuratio, quae consequitur eos qui legem Dei transgrediuntur.", + "candidate_score": 0.665721, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_25_27", + "bdc_text": "1657 , 22f mit Anm. 12. . Quid futurum sit Germanie nostrę , dominus novit . Helvetii vestri apud omnes pios et bonos viros pessime audiunt ut hii , qui tantis turbis bellorum non postremum fomentum prestant .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1295", + "psc_text": "Dominus autem qui prospiciebat dies illius, noverat ejus futura tormenta, et sine fine tormenta. Ergo, Novit Dominus vias immaculatorum. 8. Et haereditas eorum in aeternum erit. Hoc in fide habemus: Dominus numquid in fide? Dominus novit illa in tanta manifestatione, in quanta non possumus dicere, cum vel aequati Angelis erimus. Non enim nobis tam manifesta erunt, quae erunt manifesta, quam sunt manifesta illi qui nec commutari potest. Tamen et de nobis quid dictum est? Dilectissimi, nunc filii Dei sumus, et nondum apparuit quod erimus: scimus quia cum apparuerit, similes ei erimus, quoniam videbimus eum sicuti est (I Joan. III, 2) . Servatur ergo nobis nescio quod dulce spectaculum omnino: et si cogitari ex aliqua parte in aenigmate et per speculum potest, dici tamen nullo modo potest pulchritudo illius dulcedinis, quam servat Deus timentibus se, perficit autem sperantibus in se (Psal. XXX, 20). Illuc parantur corda nostra in omnibus vitae hujus", + "candidate_score": 0.665608, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_82_84", + "bdc_text": "vgl . Adagia , 1 , 1 , 23 ( LB II 34f). . Oremus dominum sedulo , ut tantis calamitatibus aut statim finis inponatur aut omnia in domini gloriam cedant . De domino Leone Iude , vetere amico et fratre , nichildum audio ;", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_2967", + "psc_text": "Orate pro illo per Christum. Prorsus hodiernam precem pro illo fundite Domino Deo nostro. Scimus enim et certi sumus quia oratio vestra delet omnes impietates ejus. Dominus vobiscum. IN PSALMUM LXII ENARRATIO. SERMO AD PLEBEM. 1. Propter eos qui forte rudes sunt adhuc ad nomen Christi, quia undique colligit qui pro omnibus dedit sanguinem suum, dicendum est paucis quod et illi libenter audiant qui noverunt, et discant qui non noverunt. Psalmi isti quos cantamus, antequam Dominus noster Jesus Christus natus esset ex virgine Maria, Spiritu Dei dictante dicti et conscripti sunt. Fuit enim David rex in Judaeorum gente; quae gens una colebat Deum unum, qui fecit coelum et terram, mare et omnia quae in ipsis sunt, sive quae videntur, sive quae non videntur. Caeterae autem gentes, aut idola colebant quae manibus suis fecerant, aut creaturam Dei, non ipsum Creatorem, id est, aut solem, aut lunam, aut stellas, aut mare, aut", + "candidate_score": 0.665297, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_19_21", + "bdc_text": "durum est enim , inmo [ !] inpossibile , iram dei in nos multis modis commeritam nostris conatibus avertere , antequam de peccatis nostris penituerimus , quibus dei in nos furorem concitavimus . Ego vereor nos plane nichil effecturos . Gallus König Franz I .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_2711", + "psc_text": "Neque enim vivunt, sed vivere sibi videntur. Et quare non, in ira, sed, tanquam in ira, nisi quia tranquillus hoc facit Deus? Nam et hoc scriptum est: Tu autem Domine virtutum cum tranquillitate judicas (Sap. XII, 18) . Ille ergo et cum minatur, non irascitur. Neque enim perturbatur, sed tanquam irascitur, quia punit et vindicat. Et qui corrigi nolunt, tanquam vivunt, sed non vivunt. Vindicta enim primi peccati, et eorum quae addiderunt, manet super eos: et ipsa vocatur ira Dei, quia de judicio Dei venit. Unde Dominus de non credente ait: Sed ira Dei manet super eum (Joan. III, 36) . Cum ira enim Dei mortales nascimur. Unde dicit Apostolus: Fuimus et nos aliquando natura filii irae, sicut et caeteri (Ephes. II, 3) . Quid est, natura filii irae, nisi quia portamus nobiscum poenam primi peccati? Sed si convertamus nos, aufertur ira, praebetur gratia. Non vis converti, addis etiam super", + "candidate_score": 0.665162, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_87_89", + "bdc_text": "vgl . oben Nr. 1638 . cuius felicitatem corporis et anime avidissime audire cupio . Saluta illum nomine meo et omnem foelicitatem illi nomine meo inprecare , simul etVor simul et gestrichenes una cum .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3493", + "psc_text": "quantis granis passionem ejus imitantibus exsultamus, quando natalitia Martyrum celebramus! Multa ergo membra ejus, sub uno capite ipso Salvatore nostro charitatis et pacis vinculo colligata, sicut nosse dignamini, quoniam saepissime audistis, unus homo sunt: et ipsorum ut unius hominis vox plerumque in Psalmis auditur; et sic clamat unus tanquam omnes, quia omnes in uno unus sunt. Audiamus ergo quoniam laboraverunt martyres, et inter magnas tempestates odiorum in hoc saeculo periclitati sunt; non tam corpore, quod quandoque posituri erant, sed ipsa fide, ne deficientes, et forte acerbis persecutionum cedentes doloribus, vel amori vitae hujus, amitterent quod promiserat Deus: qui non solum verbo, sed etiam exemplo abstulerat omnem timorem; verbo, dicens, Nolite timere eos qui corpus occidunt; animam autem non possunt occidere (Matth. X, 28) ; exemplo, faciens quod verbo praecepit, ut nec eorum verberantium manus vellet devitare, nec alapas percutientium, nec salivas conspuentium, nec coronam de spinis imponentium, nec crucem interficientium:", + "candidate_score": 0.663402, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_82_84", + "bdc_text": "vgl . Adagia , 1 , 1 , 23 ( LB II 34f). . Oremus dominum sedulo , ut tantis calamitatibus aut statim finis inponatur aut omnia in domini gloriam cedant . De domino Leone Iude , vetere amico et fratre , nichildum audio ;", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1039", + "psc_text": "pecore, et servis, et domo, felicem filiis, et omnibus rebus. Ablata sunt omnia uno tempore, et implevit quod in hoc psalmo scriptum est, dicens: Dominus dedit, Dominus abstulit; sicut Domino placuit, ita factum est: sit nomen Domini benedictum (Job I, 21) . Ecce habes exemplum benedicentis Dominum in omni tempore. 5. [vers. 3.] Quare autem benedicit Dominum homo in omni tempore? Quia humilis est. Quid est esse humilem? Nolle in se laudari. Qui in se vult laudari, superbus est. Qui superbus non est, humilis est. Non vis ergo esse superbus? Ut possis esse humilis, dic quod dictum est: In Domino laudabitur anima mea; audiant mansueti, et laetentur. Ergo qui non in Domino volunt laudari, non sunt mansueti; sed truces, asperi, elati, superbi. Jumenta mansueta vult habere Dominus: esto jumentum Domini, id est, esto mansuetus. Sedet ille super te, ipse regit te: noli timere ne offendas, et eas in praeceps. Infirmitas", + "candidate_score": 0.662533, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_25_27", + "bdc_text": "1657 , 22f mit Anm. 12. . Quid futurum sit Germanie nostrę , dominus novit . Helvetii vestri apud omnes pios et bonos viros pessime audiunt ut hii , qui tantis turbis bellorum non postremum fomentum prestant .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1294", + "psc_text": "7. [vers. 18.] Confirmat ergo justos Dominus. Quomodo eos confirmat? Novit Dominus vias immaculatorum. Quando patiuntur mala, vias malas ambulare creduntur ab ignorantibus, ab his qui non noverunt videre vias immaculatorum. Ille qui eas novit, scit per quam rectum ducat mansuetos suos. Unde dixit in alio psalmo: Diriget mites in judicio, docebit mansuetos vias suas (Psal. XXIV, 9) . Quomodo putatis detestatos homines transeuntes ulcerosum pauperem jacentem ante divitis januam (Luc. XVI, 20)? Quomodo forte hunc occlusis naribus conspuebant? Noverat autem Dominus illi servare paradisum. Quomodo autem sibi optabat vitam illius qui induebatur purpura et bysso, et epulabatur quotidie splendide? Dominus autem qui prospiciebat dies illius, noverat ejus futura tormenta, et sine fine tormenta. Ergo, Novit Dominus vias immaculatorum. 8. Et haereditas eorum in aeternum erit. Hoc in fide habemus: Dominus numquid in fide? Dominus novit illa in tanta manifestatione, in quanta non possumus dicere, cum vel aequati Angelis erimus.", + "candidate_score": 0.661689, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_19_21", + "bdc_text": "durum est enim , inmo [ !] inpossibile , iram dei in nos multis modis commeritam nostris conatibus avertere , antequam de peccatis nostris penituerimus , quibus dei in nos furorem concitavimus . Ego vereor nos plane nichil effecturos . Gallus König Franz I .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_2168", + "psc_text": "Deum non curantes, non in conscientia sua, non in coelo, non in terra: non eum latent haec omnia, et universaliter omnes admonet, et quando aliquos flagellat in terra, admonitio est, nondum damnatio. Silet ergo a judicio, occultus in coelo est, adhuc interpellat pro nobis: patiens est super peccatores, non exercens iram, sed exspectans poenitentiam. Dicit alio loco: Tacui, numquid semper tacebo (Isai. XLII, 14) ? Quando ergo non tacebit, Deus manifestus veniet. Quis Deus? Deus noster. Et ipse Deus, qui Deus noster: non enim Deus est, qui non est noster Deus. Dii enim Gentium daemonia: Deus Christianorum, verus Deus. Ipse veniet, sed manifestus, non adhuc illudendus, non adhuc exalapandus et flagellandus; veniet, sed manifestus, non adhuc calamo in capite percutiendus, non adhuc crucifigendus, occidendus, sepeliendus: quia haec omnia occultus Deus pati voluit. Veniet manifestus, et non silebit. 7. Quia vero ad judicium veniet, sequentia docent. Ignis ante eum praeibit (Psal.", + "candidate_score": 0.661608, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_26_28", + "bdc_text": "Quid futurum sit Germanie nostrę , dominus novit . Helvetii vestri apud omnes pios et bonos viros pessime audiunt ut hii , qui tantis turbis bellorum non postremum fomentum prestant . De Tigurinis et Bernatibus simul et Basiliensibus forte non licet tam dira ominari .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1295", + "psc_text": "Dominus autem qui prospiciebat dies illius, noverat ejus futura tormenta, et sine fine tormenta. Ergo, Novit Dominus vias immaculatorum. 8. Et haereditas eorum in aeternum erit. Hoc in fide habemus: Dominus numquid in fide? Dominus novit illa in tanta manifestatione, in quanta non possumus dicere, cum vel aequati Angelis erimus. Non enim nobis tam manifesta erunt, quae erunt manifesta, quam sunt manifesta illi qui nec commutari potest. Tamen et de nobis quid dictum est? Dilectissimi, nunc filii Dei sumus, et nondum apparuit quod erimus: scimus quia cum apparuerit, similes ei erimus, quoniam videbimus eum sicuti est (I Joan. III, 2) . Servatur ergo nobis nescio quod dulce spectaculum omnino: et si cogitari ex aliqua parte in aenigmate et per speculum potest, dici tamen nullo modo potest pulchritudo illius dulcedinis, quam servat Deus timentibus se, perficit autem sperantibus in se (Psal. XXX, 20). Illuc parantur corda nostra in omnibus vitae hujus", + "candidate_score": 0.661393, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_87_89", + "bdc_text": "vgl . oben Nr. 1638 . cuius felicitatem corporis et anime avidissime audire cupio . Saluta illum nomine meo et omnem foelicitatem illi nomine meo inprecare , simul etVor simul et gestrichenes una cum .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3142", + "psc_text": "jubilare. Jubilate Deo, omnis terra. 3. [vers. 2.] Psallite autem nomini ejus. Quid dixit? Psallentibus vobis benedicatur nomen ejus. Quid sit autem psallere, heri dixi, et credo meminisse Charitatem Vestram. Psallere, est organum etiam assumere quod psalterium dicitur, et pulsu atque opere manuum vocibus concordare. Si ergo jubilatis quod Deus audiat, psallite etiam quod homines et videant et audiant; sed non nomini vestro. Cavete enim facere justitiam vestram coram hominibus, ut videamini ab eis (Matth. VI, 1) . Et propter cujus nomen, inquies, psallam, ut non videantur ab hominibus opera mea? Attendite alio loco: Luceant opera vestra coram hominibus, ut videant bona facta vestra, et glorificent Patrem vestrum qui in coelis est (Id. V, 16) . Videant bona facta vestra, et glorificent, non vos, sed Deum. Nam si propter vos glorificandos facitis opera bona, respondetur quod ipse dixit de quibusdam talibus: Amen dico vobis; perceperunt mercedem suam. Et iterum: Alioquin", + "candidate_score": 0.661009, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_87_89", + "bdc_text": "vgl . oben Nr. 1638 . cuius felicitatem corporis et anime avidissime audire cupio . Saluta illum nomine meo et omnem foelicitatem illi nomine meo inprecare , simul etVor simul et gestrichenes una cum .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3708", + "psc_text": "benedictum nomen gloriae ejus in aeternum, et in saeculum saeculi. Quid aliud latini interpretes dicerent, qui non possent dicere, in aeternum, et in aeternum aeterni? Quasi enim aliud dictum sit, in aeternum, et aliud in saeculum, ita sonat: sed graecus habet, εἰς τὸν αἰῶνα, καὶ εἰς τὸν αἰῶνα τοῦ αἰῶνος, quod forte commodius diceretur, in saeculum, et in saeculum saeculi; ut in saeculum intelligeretur, quantum hoc saeculum durat; in saeculum autem saeculi, quod post hujus finem futurum promittitur. Et replebitur gloria ejus omnis terra: fiat, fiat. Jussisti, Domine, ita fit; ita fit, donec illud quod coepit a flumine, perveniat omnino usque ad terminos orbis terrae. IN PSALMUM LXXII ENARRATIO. SERMO. 1. [vers. 1.] Audite, audite dilectissima viscera corporis Christi, quorum spes Dominus Deus vester est, et non respicitis in vanitates et insanias mendaces (Psal. XXXIX, 5); et qui adhuc respicitis, audite ne respiciatis. Psalmus iste inscriptionem habet, id est titulum,", + "candidate_score": 0.659446, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_25_27", + "bdc_text": "1657 , 22f mit Anm. 12. . Quid futurum sit Germanie nostrę , dominus novit . Helvetii vestri apud omnes pios et bonos viros pessime audiunt ut hii , qui tantis turbis bellorum non postremum fomentum prestant .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1192", + "psc_text": "Iste est auditus malus. Nam justi ad auditum bonum gaudebunt; sic enim scriptum est: In memoria aeterna erit justus, ab auditu malo non timebit (Psal. CXI, 7) . A quo auditu malo? Quem audituri sunt illi, Ite in ignem aeternum. Deus ergo qui potest supra quam petimus aut intelligimus facere (Ephes. III, 20), occultum gemitum nostrum quaerit, ut in conspectu ejus placeamus, et non nos quasi de justitia nostra ante homines jactemus. Qui enim de justitia sua placere vult hominibus, non eo fine ut homines qui eum vident Deum laudent, sed ea intentione ut ipse laudetur, non claudit ostium contra strepitum: quia patet ostium illo strepitu, et non audit Deus quomodo audire vult. Cubile ergo cor nostrum laboremus mundare, ubi possit nobis bene esse. Novit Charitas Vestra quam multa multi patiuntur in publico, in foro, in jurgiis, in contentionibus, in molestiis negotiorum: quomodo quisque fatigatus negotiis foris, currit ad domum", + "candidate_score": 0.658678, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_100_102", + "bdc_text": "] Ornatissimo viro domino Hainricho Bullingero , Tigurinę ecclesie antistiti fidelissimo , fratri in Christo plurimum observando Darunter von späterer Hand N° . 5 sowie 42. .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1090", + "psc_text": "Dominus erat in medio crucifixus; juxta illum duo latrones erant: unus insultavit, alter credidit; unus damnatus est, alter justificatus est; unus habuit poenam suam et hic et in futurum, alteri autem dixit Dominus, Amen dico tibi, hodie mecum eris in paradiso (Luc. XXIII, 43) : et tamen illi qui venerant, Domini ossa non fregerunt, latronum autem fregerunt (Joan. XIX, 32): sic fracta sunt latronis ossa qui blasphemavit, quomodo latronis qui credidit. Ubi est ergo quod dictum est, Dominus custodit omnia ossa eorum, unum ex his non conteretur? Ecce cui dixit, hodie mecum eris in paradiso, non potuit omnia ossa ejus custodire? Respondet tibi Dominus: Imo custodivi; nam firmamentum fidei ipsius frangi non potuit illis ictibus quibus crura sunt fracta. 25. [vers. 22, 23.] Mors peccatorum pessima. Attendite, fratres, propter illa quae dicebamus. Vere magnus Dominus, et misericordia ejus, vere qui nobis dedit manducare corpus suum in quo tanta perpessus est,", + "candidate_score": 0.658517, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_0_2", + "bdc_text": "Gratiam et pacem a domino , dilecte in domino frater . Venit ad me presentium latorUnbekannt. , natione Gallus , oriundus ab regia urbe Orlientz Gallie , ubi per biennium Christum praedicando tandem ab urbe post carceres dei munere relegatus est , ut testantur litereNicht erhalten. Nurbergensium fratrum .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1090", + "psc_text": "Dominus erat in medio crucifixus; juxta illum duo latrones erant: unus insultavit, alter credidit; unus damnatus est, alter justificatus est; unus habuit poenam suam et hic et in futurum, alteri autem dixit Dominus, Amen dico tibi, hodie mecum eris in paradiso (Luc. XXIII, 43) : et tamen illi qui venerant, Domini ossa non fregerunt, latronum autem fregerunt (Joan. XIX, 32): sic fracta sunt latronis ossa qui blasphemavit, quomodo latronis qui credidit. Ubi est ergo quod dictum est, Dominus custodit omnia ossa eorum, unum ex his non conteretur? Ecce cui dixit, hodie mecum eris in paradiso, non potuit omnia ossa ejus custodire? Respondet tibi Dominus: Imo custodivi; nam firmamentum fidei ipsius frangi non potuit illis ictibus quibus crura sunt fracta. 25. [vers. 22, 23.] Mors peccatorum pessima. Attendite, fratres, propter illa quae dicebamus. Vere magnus Dominus, et misericordia ejus, vere qui nobis dedit manducare corpus suum in quo tanta perpessus est,", + "candidate_score": 0.657889, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_100_102", + "bdc_text": "] Ornatissimo viro domino Hainricho Bullingero , Tigurinę ecclesie antistiti fidelissimo , fratri in Christo plurimum observando Darunter von späterer Hand N° . 5 sowie 42. .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1089", + "psc_text": "Sed promisit illud et caeteris Christianis: Dominus custodit omnia ossa eorum, unum ex his non conteretur. Ergo fratres, si viderimus aliquem sanctum tribulationes pati, et forte vel a medico sic secari, vel ab aliquo persecutore sic caedi, ut ejus ossa frangantur; non dicamus, Non erat justus iste, nam Dominus hoc promisit justis suis, de quibus ait, Custodit Dominus omnia ossa eorum, unum ex his non conteretur. Vis videre quia alia ossa dixit, quae diximus firmamenta fidei, id est patientiam et tolerantiam in omnibus tribulationibus? Ipsa enim sunt ossa quae non franguntur. Audite, et in ipsa passione Domini inspicite quod dico. Dominus erat in medio crucifixus; juxta illum duo latrones erant: unus insultavit, alter credidit; unus damnatus est, alter justificatus est; unus habuit poenam suam et hic et in futurum, alteri autem dixit Dominus, Amen dico tibi, hodie mecum eris in paradiso (Luc. XXIII, 43) : et tamen illi qui venerant,", + "candidate_score": 0.656983, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_19", + "bdc_text": "durum est enim , inmo [ !] inpossibile , iram dei in nos multis modis commeritam nostris conatibus avertere , antequam de peccatis nostris penituerimus , quibus dei in nos furorem concitavimus .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_2711", + "psc_text": "Neque enim vivunt, sed vivere sibi videntur. Et quare non, in ira, sed, tanquam in ira, nisi quia tranquillus hoc facit Deus? Nam et hoc scriptum est: Tu autem Domine virtutum cum tranquillitate judicas (Sap. XII, 18) . Ille ergo et cum minatur, non irascitur. Neque enim perturbatur, sed tanquam irascitur, quia punit et vindicat. Et qui corrigi nolunt, tanquam vivunt, sed non vivunt. Vindicta enim primi peccati, et eorum quae addiderunt, manet super eos: et ipsa vocatur ira Dei, quia de judicio Dei venit. Unde Dominus de non credente ait: Sed ira Dei manet super eum (Joan. III, 36) . Cum ira enim Dei mortales nascimur. Unde dicit Apostolus: Fuimus et nos aliquando natura filii irae, sicut et caeteri (Ephes. II, 3) . Quid est, natura filii irae, nisi quia portamus nobiscum poenam primi peccati? Sed si convertamus nos, aufertur ira, praebetur gratia. Non vis converti, addis etiam super", + "candidate_score": 0.656336, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_26_28", + "bdc_text": "Quid futurum sit Germanie nostrę , dominus novit . Helvetii vestri apud omnes pios et bonos viros pessime audiunt ut hii , qui tantis turbis bellorum non postremum fomentum prestant . De Tigurinis et Bernatibus simul et Basiliensibus forte non licet tam dira ominari .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1294", + "psc_text": "7. [vers. 18.] Confirmat ergo justos Dominus. Quomodo eos confirmat? Novit Dominus vias immaculatorum. Quando patiuntur mala, vias malas ambulare creduntur ab ignorantibus, ab his qui non noverunt videre vias immaculatorum. Ille qui eas novit, scit per quam rectum ducat mansuetos suos. Unde dixit in alio psalmo: Diriget mites in judicio, docebit mansuetos vias suas (Psal. XXIV, 9) . Quomodo putatis detestatos homines transeuntes ulcerosum pauperem jacentem ante divitis januam (Luc. XVI, 20)? Quomodo forte hunc occlusis naribus conspuebant? Noverat autem Dominus illi servare paradisum. Quomodo autem sibi optabat vitam illius qui induebatur purpura et bysso, et epulabatur quotidie splendide? Dominus autem qui prospiciebat dies illius, noverat ejus futura tormenta, et sine fine tormenta. Ergo, Novit Dominus vias immaculatorum. 8. Et haereditas eorum in aeternum erit. Hoc in fide habemus: Dominus numquid in fide? Dominus novit illa in tanta manifestatione, in quanta non possumus dicere, cum vel aequati Angelis erimus.", + "candidate_score": 0.654221, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_25_27", + "bdc_text": "1657 , 22f mit Anm. 12. . Quid futurum sit Germanie nostrę , dominus novit . Helvetii vestri apud omnes pios et bonos viros pessime audiunt ut hii , qui tantis turbis bellorum non postremum fomentum prestant .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_4134", + "psc_text": "Prophetiam vero quam hic praemissam legimus, evidenter scimus impletam. Cum enim ista canerentur temporibus regis David, nihil tale adhuc contigerat ex adversitate Gentium civitati Jerusalem, nec templo Dei, quod nec aedificatum adhuc erat. Post mortem quippe David, filium ejus Salomonem Deo templum fecisse quis nesciat? Dicitur ergo tanquam praeteritum, quod in spiritu videbatur esse futurum: Deus, venerunt Gentes in haereditatem tuam. Qua loquendi consuetudine etiam illud est prophetatum de Domini passione, Dederunt in escam meam fel, et in siti mea potaverunt me aceto (Psal. LXVIII, 22) ; et alia quae in eodem psalmo ventura velut facta narrantur. Nec illud mirandum est, quod Deo ista dicuntur. Non enim nescienti indicantur, quo revelante praesciuntur; sed anima cum Deo loquitur pietatis affectu quem novit Deus. Nam et Angeli quae hominibus nuntiant, nescientibus nuntiant; quae autem Deo nuntiant, scienti nuntiant, quando illi offerunt orationes nostras, et ineffabili modo de actibus suis aeternam veritatem, tanquam", + "candidate_score": 0.653357, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_88_90", + "bdc_text": "cuius felicitatem corporis et anime avidissime audire cupio . Saluta illum nomine meo et omnem foelicitatem illi nomine meo inprecare , simul etVor simul et gestrichenes una cum . toti familie .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3493", + "psc_text": "quantis granis passionem ejus imitantibus exsultamus, quando natalitia Martyrum celebramus! Multa ergo membra ejus, sub uno capite ipso Salvatore nostro charitatis et pacis vinculo colligata, sicut nosse dignamini, quoniam saepissime audistis, unus homo sunt: et ipsorum ut unius hominis vox plerumque in Psalmis auditur; et sic clamat unus tanquam omnes, quia omnes in uno unus sunt. Audiamus ergo quoniam laboraverunt martyres, et inter magnas tempestates odiorum in hoc saeculo periclitati sunt; non tam corpore, quod quandoque posituri erant, sed ipsa fide, ne deficientes, et forte acerbis persecutionum cedentes doloribus, vel amori vitae hujus, amitterent quod promiserat Deus: qui non solum verbo, sed etiam exemplo abstulerat omnem timorem; verbo, dicens, Nolite timere eos qui corpus occidunt; animam autem non possunt occidere (Matth. X, 28) ; exemplo, faciens quod verbo praecepit, ut nec eorum verberantium manus vellet devitare, nec alapas percutientium, nec salivas conspuentium, nec coronam de spinis imponentium, nec crucem interficientium:", + "candidate_score": 0.653071, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_4_6", + "bdc_text": "Hunc ergo ut exulem et peregrinantem propter Christum in domino suscipe et , ut in Bernatium ditione provideri possit , pro tua pietate iuva , charissime Bullingere , ne post diuturnosVor diuturnos gestrichenes long . carceres tantopere peregrinari cogatur . Ceterum de rebus meis omnia salva scias .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1215", + "psc_text": "Peccator, inquit, cum venerit in profundum malorum, contemnit (Prov. XVIII, 3) . Ecce judicia tua sicut abyssus multa. Sed nondum es mons, nondum es abyssus: fuge abyssum, attende in montes; sed nec remaneas in montibus. Auxilium enim tuum a Domino, qui fecit coelum et terram. 11. [vers. 8.] Homines et jumenta salvos facies, Domine; sicut multiplicata est misericordia tua, Deus. Quia dixit, Misericordia tua in coelo; ut et in terra esse sciatur, ait, Homines et jumenta salvos facies, Domine; sicut multiplicata est misericordia tua, Deus. Magna est misericordia tua, et multiplex misericordia tua, Deus: et hanc das et hominibus et jumentis. Salus enim hominum a quo? A Deo. Numquid salus jumentorum a Deo non est? Qui enim fecit hominem, ipse fecit et jumenta; qui utrumque fecit, utrumque salvat: sed salus jumentorum temporalis est. Sunt autem qui pro magno hoc petunt a Deo quod dedit jumentis. Multiplicata est misericordia tua, Deus,", + "candidate_score": 0.651285, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_99_101", + "bdc_text": "[ Adresse auf der Rückseite : ] Ornatissimo viro domino Hainricho Bullingero , Tigurinę ecclesie antistiti fidelissimo , fratri in Christo plurimum observando Darunter von späterer Hand N° .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3202", + "psc_text": "Domini in Evangelio: Nemo ponens manum super aratrum et respiciens retro, aptus est regno Dei (Luc. IX, 62) . Quid ergo debeo facere? Quod ait Apostolus: Quae retro oblitus, in ea quae ante sunt extentus (Philipp. III, 13) . Retro enim nostra omnia quae transierunt, iniqua sunt. Nemo ex bono venit ad Christum: omnes peccaverunt: credendo justificantur (Rom. III, 22). Perfecta justitia non erit, nisi in illa vita; tamen ad provectum, et mores boni ab ipso inspirantur, ab ipso donantur. Noli ergo tua merita computare, noli. Et si suggerit iniquitas, noli consentire. Quid enim ait?] Iniquitatem si conspexi in corde meo, non exaudiat Dominus. 23. [vers. 19.] Propterea exaudivit me Deus. Quia iniquitatem non conspexi in corde meo. Et intendit voci orationis meae. 24. [vers. 20.] Benedictus Deus meus, qui non amovit deprecationem meam, et misericordiam suam a me. Tenet sensum ab eo loco, ubi ait, Venite, audite, et narrabo", + "candidate_score": 0.651189, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_26_28", + "bdc_text": "Quid futurum sit Germanie nostrę , dominus novit . Helvetii vestri apud omnes pios et bonos viros pessime audiunt ut hii , qui tantis turbis bellorum non postremum fomentum prestant . De Tigurinis et Bernatibus simul et Basiliensibus forte non licet tam dira ominari .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1071", + "psc_text": "Dominus noster Jesus Christus dicit: Venite, filii, audite me. Audiamus illum simul, audite illum per nos: docere enim vult ille humilis, ille tympanizans, ille affectans, docere nos vult. Et quid dicit? Venite, filii, audite me, timorem Domini docebo vos. Doceat ergo, praebeamus aurem, praebeamus cor. Non aperiamus aures carnis, et cordis claudamus; sed sicut ipse dixit in Evangelio, Qui habet aures audiendi, audiat (Id. XI, 15) . Quis nolit audire docentem Christum per Prophetam? 17. [vers. 13.] Quis est homo qui vult vitam, et diligit dies videre bonos? Interrogat. Nonne omnis in vobis respondet, Ego? An quisquam est in vobis qui non diligit vitam, id est, qui non vult vitam, et non diligit dies videre bonos? Nonne quotidie hoc murmuratis, et hoc dicitis: Quamdiu ista patimur? Quotidie pejora et pejora: apud parentes nostros fuerunt dies laetiores, fuerunt dies meliores. O si interrogares ipsos parentes tuos, similiter tibi de diebus suis", + "candidate_score": 0.650889, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_83_85", + "bdc_text": "Oremus dominum sedulo , ut tantis calamitatibus aut statim finis inponatur aut omnia in domini gloriam cedant . De domino Leone Iude , vetere amico et fratre , nichildum audio ; Leo Jud war am 19 .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3326", + "psc_text": "illorum est Unigenitus cui diceret: Sede ad dexteram meam, donec ponam inimicos tuos sub pedibus tuis (Psal. CIX, 1) . Etenim Dominus inhabitabit usque in finem: id est, illos montes non comparandos huic monti ipse Dominus inhabitabit, qui est mons paratus in cacumine montium; ut perducat eos in finem, id est in seipsum sicut Deus est contemplandum. Finis enim Legis Christus, ad justitiam omni credenti (Rom. X, 4) . Deo itaque placuit habitare in isto monte, qui paratus est in cacumine montium; cui dicit: Tu es Filius meus dilectus, in quo bene complacui (Matth. III, 17) . Ipse autem mons Dominus est, qui alios montes inhabitabit in finem, in quorum cacumine paratus est. Unus enim Deus, et unus mediator Dei et hominum homo Christus Jesus (I Tim. II, 5) , mons montium, sicut sanctus sanctorum. Unde dicit: Ego in eis, et tu in me (Joan. XVII, 23) . Utquid ergo", + "candidate_score": 0.649488, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_22_24", + "bdc_text": "von Frankreich. vero pseudochristianus Schuler spielt auf den Titel \"rex christianissimus \" an ; vgl. HBBW XI [Nr. 1495 ] , S. 137 , Anm. 10 . interea totam fere Litzelburgicam Inferioris Germanie ditionem bello et igne occupavit et devastavitVgl . oben Nr. 1649 , 12-22 ;", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_2820", + "psc_text": "aperte dixerit: Regnum meum non est de hoc mundo (Joan. XVIII, 36) . Ergo in ejus doctrinam transeamus, si volumus in conscriptionem tituli commutari, non nobis, sed ipsi David; ut qui vivunt, jam non sibi vivant, sed ei qui pro ipsis mortuus est et resurrexit (II Cor. V, 15). Quando ergo nos mutaret Christus, nisi fecisset quod dixit: Ignem veni mittere in mundum (Luc. XII, 49)? Si ergo Christus venit mittere in mundum ignem, utique salubriter atque utiliter; non quomodo missurus est mundum in ignem. Sed quomodo ignem in mundum? Quoniam ergo venit ignem mittere in mundum, quaeramus jam quid sit Mesopotamia quae succensa est, quid sit Syria Sobal. Interpretationes ergo nominum interrogemus secundum hebraeum eloquium, quo primum haec Scriptura locuta est. Mesopotamiam dicunt interpretari Elevatam vocationem. Jam totus mundus vocatione elevatus est. Syria interpretatur Sublimis. Sed illa quae erat sublimis, incensa est et humiliata: et quemadmodum humiliata est quae", + "candidate_score": 0.647302, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_24_26", + "bdc_text": "interea totam fere Litzelburgicam Inferioris Germanie ditionem bello et igne occupavit et devastavitVgl . oben Nr. 1649 , 12-22 ; 1657 , 22f mit Anm. 12. . Quid futurum sit Germanie nostrę , dominus novit .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_2697", + "psc_text": "Domino: et nutaverunt illi pedes, usquequo videret quid in finem vel sperandum vel timendum sit. Ait enim in eodem psalmo: Hoc labor est ante me, donec introeam in sanctuarium Dei, et intelligam in novissima (Psal. LXXII, 1, 2, 3, 16, 17) . Non ergo poenas inferorum, non poenas illius post resurrectionem ignis aeterni, non poenas istas quae adhuc in hoc saeculo promiscuae sunt justis et injustis, et plerumque graviores justorum quam injustorum: sed nescio quam poenam praesentis vitae vult commendare Spiritus Dei. Advertite, audite hoc me dicturum quod noveratis: sed dulcius est cum in Psalmo ostenditur, qui obscurus antequam ostenderetur, putabatur. Ecce enim profero quae jam noveratis: sed quia inde proferuntur, ubi nondum ea videbatis, fit ut etiam nota tanquam nova delectent. Audite poenam impiorum: Sicut cera, inquit, liquefacta auferentur. Dixi per concupiscentias suas hoc eis fieri. Concupiscentia mala, quasi ardor est et ignis. Ignis consumit vestem, libido adulterii non", + "candidate_score": 0.646846, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_56_58", + "bdc_text": "lubricum est illis fidere , apud quos dolo plena sunt omnia Nach omnia gestrichenes plura , quam [ ? ]. . Comitia protestantium iam Ulme celebrantur ; Zum oberländischen Städtetag vom 4 .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_950", + "psc_text": "ab Jerusalem (Luc. XXIV, 46, 47) . Quam misericordiam vero omnes exspectamus, fratres, uberiorem a Domino, nisi ut peccata nostra dimittantur? Cum ergo ea sit magna misericordia Domini, remissio peccatorum, et hanc remissionem peccatorum praedixit Dominus praedicari per omnes gentes. Misericordia Domini plena est terra. Unde plena est terra? Misericordia Domini. Quare? Quia ubique dimittit peccata Deus, quia misit coelos qui terram compluerent. 8. Et quomodo ausi sunt ipsi coeli ire cum fiducia, ex hominibus infirmis coeli fieri, nisi quia Verbo Domini coeli solidati sunt? Unde enim haberent tantam virtutem oves inter lupos, nisi quia Spiritu oris ejus omnis virtus eorum? Ecce, inquit, mitto vos sicut oves in medio luporum (Matth. X, 16) . O Domine misericordissime! Certe hoc facis, ut misericordia tua plena sit terra. Si ergo ita es misericors, ut impleas terram misericordia, vide quos mittis, vide quo mittis. Quo, inquam, mittis, et quos mittis? Oves in medium", + "candidate_score": 0.646104, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_88_90", + "bdc_text": "cuius felicitatem corporis et anime avidissime audire cupio . Saluta illum nomine meo et omnem foelicitatem illi nomine meo inprecare , simul etVor simul et gestrichenes una cum . toti familie .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3067", + "psc_text": "manum, contrectat, exclamat. Dominus meus et Deus meus! Laetabitur justus in Domino. Illi ergo laetati sunt justi in Domino, qui viderunt, tetigerunt, et crediderunt: quid justi qui modo sunt, quia non vident, quia non tangunt, non laetantur in Domino? Et ubi est illa vox Domini ad ipsum Thomam: Quia vidisti me, credidisti: beati qui non viderunt, et crediderunt (Joan. XX, 25-29) ? Ergo omnes laetemur in Domino; omnes secundum fidem unus justus simus, omnesque in uno corpore unum caput habeamus, et laetemur in Domino, non in nobis; quia bonum nostrum non nos nobis, sed ille qui fecit nos. Ipse est bonum nostrum ad laetificandos nos. Et nemo laetetur in se, nemo praesumat, nemo desperet de se, nemo de quoquam homine, quem debet adducere ut socius sit spei ipsius, non dator spei. 18. Laetabitur justus in Domino, et sperabit in eum; et laudabuntur omnes qui recti sunt corde. Jam quia Dominus", + "candidate_score": 0.642476, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_22_24", + "bdc_text": "von Frankreich. vero pseudochristianus Schuler spielt auf den Titel \"rex christianissimus \" an ; vgl. HBBW XI [Nr. 1495 ] , S. 137 , Anm. 10 . interea totam fere Litzelburgicam Inferioris Germanie ditionem bello et igne occupavit et devastavitVgl . oben Nr. 1649 , 12-22 ;", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_2826", + "psc_text": "succendit, qui debellavit; et non illi quibus haec fecit, ut percuterentur et repellerentur qui mali erant, et rursus vivificarentur et redirent ut boni essent? Istam quidem stragem fecit David ille manu fortis Christus noster, cujus figuram gerebat ille homo; fecit ista, dedit hanc stragem gladio suo et igne suo: nam utrumque attulit in hunc mundum. Et, Ignem veni mittere in mundum (Luc. XII, 49) , habes in Evangelio et, Gladium veni mittere in terram (Matth. X, 34) , habes in Evangelio. Attulit ignem unde succenderetur Mesopotamia Syriae, et Syria Sobal; attulit gladium unde percuteretur Edom. Jam ergo ista strages facta est propter eos qui immutantur in tituli inscriptionem ipsi David. Audiamus ergo eorum vocem: salubriter percussi sunt, erecti loquantur. Dicant ergo mutati in melius, mutati in tituli inscriptionem, immutati in doctrinam ipsi David; dicant: Deus repulisti nos, et destruxisti nos: iratus es, et misertus es nostri. Destruxisti nos, ut aedificares", + "candidate_score": 0.638153, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_85_87", + "bdc_text": "Leo Jud war am 19 . Juni gestorben ; vgl . oben Nr. 1638 .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_2592", + "psc_text": "Inscriptus itaque titulus ille est, Rex Judaeorum. Saül, ut diximus, populus Judaeorum erat; David Christus erat: titulus ibi, Rex Judaeorum. Indignati sunt Judaei, quia inscriptus erat titulus, Rex Judaeorum: puduit illos habere regem quem crucifigere potuerunt. Non enim viderunt quia ipsa crux, in qua eum fixerunt, futura erat in frontibus regum. Cum ergo indignarentur ex illo titulo, adierunt Pilatum judicem, cui obtulerant occidendum Christum, et dixerunt ad eum: Noli scribere sic, Rex Judaeorum; sed scribe quia ipse dixit se regem esse Judaeorum. Et quia jam cantatum erat per Spiritum sanctum, In finem; ne corrumpas in tituli inscriptionem, respondit eis Pilatus, Quod scripsi scripsi (Joan. XIX, 19-22) : quid mihi suggeritis falsitatem? Ego non corrumpo veritatem. 4. Audivimus ergo quid sibi velit, Ne corrumpas in tituli inscriptionem. Quid ergo est, Cum fugeret a facie Saül in speluncam? Quod quidem et David ille fecit: sed quia in illo non invenimus tituli inscriptionem,", + "candidate_score": 0.637738, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_81_83", + "bdc_text": "die Lage ist äußerst ernst ; vgl . Adagia , 1 , 1 , 23 ( LB II 34f). . Oremus dominum sedulo , ut tantis calamitatibus aut statim finis inponatur aut omnia in domini gloriam cedant .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3326", + "psc_text": "illorum est Unigenitus cui diceret: Sede ad dexteram meam, donec ponam inimicos tuos sub pedibus tuis (Psal. CIX, 1) . Etenim Dominus inhabitabit usque in finem: id est, illos montes non comparandos huic monti ipse Dominus inhabitabit, qui est mons paratus in cacumine montium; ut perducat eos in finem, id est in seipsum sicut Deus est contemplandum. Finis enim Legis Christus, ad justitiam omni credenti (Rom. X, 4) . Deo itaque placuit habitare in isto monte, qui paratus est in cacumine montium; cui dicit: Tu es Filius meus dilectus, in quo bene complacui (Matth. III, 17) . Ipse autem mons Dominus est, qui alios montes inhabitabit in finem, in quorum cacumine paratus est. Unus enim Deus, et unus mediator Dei et hominum homo Christus Jesus (I Tim. II, 5) , mons montium, sicut sanctus sanctorum. Unde dicit: Ego in eis, et tu in me (Joan. XVII, 23) . Utquid ergo", + "candidate_score": 0.637631, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_84", + "bdc_text": "De domino Leone Iude , vetere amico et fratre , nichildum audio ;", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1071", + "psc_text": "Dominus noster Jesus Christus dicit: Venite, filii, audite me. Audiamus illum simul, audite illum per nos: docere enim vult ille humilis, ille tympanizans, ille affectans, docere nos vult. Et quid dicit? Venite, filii, audite me, timorem Domini docebo vos. Doceat ergo, praebeamus aurem, praebeamus cor. Non aperiamus aures carnis, et cordis claudamus; sed sicut ipse dixit in Evangelio, Qui habet aures audiendi, audiat (Id. XI, 15) . Quis nolit audire docentem Christum per Prophetam? 17. [vers. 13.] Quis est homo qui vult vitam, et diligit dies videre bonos? Interrogat. Nonne omnis in vobis respondet, Ego? An quisquam est in vobis qui non diligit vitam, id est, qui non vult vitam, et non diligit dies videre bonos? Nonne quotidie hoc murmuratis, et hoc dicitis: Quamdiu ista patimur? Quotidie pejora et pejora: apud parentes nostros fuerunt dies laetiores, fuerunt dies meliores. O si interrogares ipsos parentes tuos, similiter tibi de diebus suis", + "candidate_score": 0.635682, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_48", + "bdc_text": "Adhuc collecto milite expectat a papistis pacem nostris perpetuam ;", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3655", + "psc_text": "pacem iis qui prope (Ephes. II, 14-17) . Ipse in Evangelio dicit: Pacem relinquo vobis, pacem meam do vobis (Joan. XIV, 27) . Et multis aliis testimoniis Dominus Christus pacificus esse monstratur: non secundum pacem quam novit et quaerit hic mundus; sed illam pacem de qua dicitur apud prophetam, Dabo eis solatium verum, pacem super pacem (Isai. LVII, 19, sec. LXX) ; cum scilicet paci reconciliationis additur pax immortalitatis. Nam post omnia reddita quae promisit Deus, novissimam pacem nos exspectare debere, qua cum Deo vivamus in aeternum, idem propheta ostendit, ubi ait: Domine, Deus noster, pacem da nobis; omnia enim dedisti nobis (Isai. XXVI, 12, sec. LXX) . Pax erit plane illa perfecta, quando novissima inimica destruetur mors. Et in quo erit hoc, nisi in pacifico illo reconciliatore nostro? Sicut enim in Adam omnes moriuntur; sic et in Christo omnes vivificabuntur (I Cor. XV, 26, 22) . Quoniam ergo invenimus", + "candidate_score": 0.634575, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_85_87", + "bdc_text": "Leo Jud war am 19 . Juni gestorben ; vgl . oben Nr. 1638 .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_2649", + "psc_text": "dixeratis? Si vere ergo justitiam loquimini, recta judicate, filii hominum. Utquid audio locutionem vestram, Scimus quia justus es; cum praevideam judicium vestrum, Crucifige, crucifige? Si vere ergo justitiam loquimini, recta judicate, filii hominum. Quid enim fecistis saeviendo adversus Deum qui homo erat, et occidendo regem vestrum? Non enim ideo rex non erat futurus, quia occisus est a vobis resurrecturus. In titulo ubi scriptum erat, Rex Judaeorum, posito super crucem Domini, linguis tribus, hebraica, graeca, latina (Luc. XXIII, 38), noverat dicere judex homo, Quod scripsi, scripsi: et Deus non noverat dicere, Quod scripsi, scripsi? Prorsus rex vester est: vivus, rex vester est; occisus, rex vester est. Ecce resurrexit, et in coelo rex vester est: ecce venturus est; vae vobis, quia rex vester est. Ite nunc, et loquimini justitiam, et nolite recta judicare, filii hominum. Non vultis recte judicare, recte judicabimini. Vivit enim ille rex vester, et jam non moritur, et mors", + "candidate_score": 0.632406, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_22", + "bdc_text": "von Frankreich. vero pseudochristianus Schuler spielt auf den Titel \"rex christianissimus \" an ;", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3294", + "psc_text": "nescio utrum quisquam audeat hoc ab eo nomen auferre, ubi Apostolus dicit: Regi autem saeculorum immortali, invisibili, soli Deo (I Tim. I, 17) . Quia etsi hoc de ipsa Trinitate dictum est, ibi est et Deus Pater. Si autem non carnaliter intelligimus, Deus, judicium tuum regi da, et justitiam tuam filio regis (Psal. LXXI, 2) ; nescio utrum aliud aliquid dictum est quam, Filio tuo. Rex ergo est et Pater. Unde versiculus iste psalmi hujus, Rex virtutum Dilecti, utroque modo intelligi potest. Cum itaque dixisset, Dominus dabit verbum evangelizantibus virtute multa; quia ipsa virtus ab eo regitur, eique militat a quo datur, ipse, inquit, Dominus qui dabit verbum evangelizantibus virtute multa, rex est virtutum Dilecti. 16. Deinde sequitur: Dilecti, et speciei domus dividere spolia. Repetitio pertinet ad commendationem: quanquam istam repetitionem non omnes codices habeant, et eam diligentiores stella apposita praenotant, quae signa vocantur asterisci; quibus agnosci volunt ea non", + "candidate_score": 0.625073, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_27", + "bdc_text": "Helvetii vestri apud omnes pios et bonos viros pessime audiunt ut hii , qui tantis turbis bellorum non postremum fomentum prestant .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_2055", + "psc_text": "Venenati enim cordis est ista sanies, eructans in Deum putorem blasphemiae, et quod pejus est manus curantis repellens, morsum serpentis non repellens. Hoc dixi, repellit a se cor hominis verbi Dei severitatem, et admittit ad se male suadentis serpentis blanditias. Contra hos ergo cantat sermo divinus, et jam in isto psalmo loquitur nobis. Ad quem psalmum intentam ego facerem Sanctitatem Vestram, nisi ipse nos faceret omnes intentos; nec nos solos, sed totum orbem terrarum. Audite enim quemadmodum coepit. 2. [vers. 2.] Audite haec omnes gentes. Non ergo vos soli qui hic estis. Nam vox nostra quanta est, ut sic clamemus, ut audiant omnes gentes? Clamavit enim per Apostolos Dominus noster Jesus Christus, clamavit tot linguis quas misit; et videmus hunc psalmum qui ante non recitabatur nisi in una gente, in synagoga Judaeorum, recitari per totum orbem terrarum, per omnes Ecclesias, impletumque esse quod hic dictum est, Audite haec omnes gentes.", + "candidate_score": 0.624719, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_14_16", + "bdc_text": "valent omnes exempto filio maiore natu Gervasio , qui , dum hec scribo , valde egrotat , sic tamen , ut illum auxiliante deo per manum medici convaliturum sperem . De bello contra Turcas nichil habeo , quod scribam . Noster exercitus mirum in modum iacet , silet ac torpet , Zum Vormarsch des von Kurfürst Joachim II .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_2469", + "psc_text": "est, tempestas est: nihil tibi restat nisi exclamare, Domine, pereo (Matth. XIV, 30) . Porrigat manum ille qui fluctus calcat intrepidus, sublevet trepidationem tuam, firmet in se securitatem tuam, alloquatur te intus, et dicat tibi: Me attende, quid pertulerim: fratrem malum forte pateris, aut inimicum forinsecus pateris; quos non passus sum? Fremebant forinsecus Judaei, intrinsecus discipulus tradebat. Saevit ergo tempestas, sed ille salvos facit a pusillanimitate et tempestate. Forte navis tua ideo turbatur, quia ille in te dormit. Saeviebat mare, turbabatur navicula in qua discipuli navigabant, Christus autem dormiebat: tandem aliquando visum est illis quia inter illos dormiebat ventorum imperator et creator; accesserunt et excitaverunt Christum: imperavit ventis, et facta est tranquillitas magna (Matth. VIII, 23-26). Merito ergo forte turbatur cor tuum, quia excidit tibi in quem credideris: intolerabiliter pateris, quia non venit tibi in mentem quid pro te pertulerit Christus. Si in mentem non tibi venit Christus, dormit: excita", + "candidate_score": 0.624167, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_60_62", + "bdc_text": "quid actum sit , nondum scio . In summa : Es ist kein stand im reych mitt dem anderen ains ;", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1145", + "psc_text": "quid ignorabas? Itane tu aliquid ignorabas? Nonne et interrogantium corda noveras? nonne eorum dolos ante prospexeras? nonne in eorum manus te sciens dederas? nonne ut ab eis patereris veneras? Quid ergo ignorabas? Ignorabat peccatum: et hoc peccatum ignorabat, non quasi non judicando, sed non committendo. Sunt hujusmodi locutiones etiam quotidianae, cum dicis de aliquo, Non novit stare, hoc est, quia non stat: et, Non novit benefacere, quia non benefacit. Non novit malefacere, quia non malefacit. Quod alienum est ab opere, alienum est a conscientia: quod alienum est a conscientia, alienum videtur et a scientia. Ita dicitur Deus nescire, quomodo ars non novit vitia; et tamen per artem cognita dijudicantur. Hoc ergo nobis caput nostrum interrogantibus ex ipsius Evangelii sui veritate respondet, cum dixerimus, Domine, quid ignorabas? quid tu potuisti interrogari quod nesciebas? Respondet: Iniquitates ignorabam, de iniquitatibus interrogabar. Habes in Evangelio, si non me credis ignorare iniquitates, quia et ipsos", + "candidate_score": 0.622996, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_63_65", + "bdc_text": "die fursten , prelaten , der adel und die stett ist keyner dem anderen truwVielleicht als trüw zu lesen. . Der kunigKönig Ferdinand. hatt von stetten ein andere steuer begert ; die ist imme aber aynhayligeinhellig .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1367", + "psc_text": "ipsi feneratores noverunt. Rursus autem ego ipse, imo Deus noster, qui te prohibet esse feneratorem, jubet te esse feneratorem; et dicitur tibi, Fenera Deo. Si feneras homini, habes spem; et si feneras Deo, spem non habebis? Si feneraveris homini, id est, mutuam pecuniam tuam dederis, a quo aliquid plus quam dedisti exspectes accipere: non pecuniam solam, sed aliquid plus quam dedisti, sive illud triticum sit, sive vinum, sive oleum, sive quodlibet aliud; si plus quam dedisti exspectas accipere, fenerator es, et in hoc improbandus, non laudandus. Quid ergo, inquis, facio, ut sim utiliter fenerator? Attende quid facit fenerator. Minus vult dare certe, et plus accipere: hoc fac et tu; da modica, accipe magna. Vide quam late crescat fenus tuum. Da temporalia, accipe aeterna: da terram, accipe coelum. Et cui dabo, forte dicis? Ipse Dominus procedit quem feneres, qui tibi jubebat ne fenerares. Audi Scripturam, quomodo feneres Dominum: Fenerat, inquit, Dominum,", + "candidate_score": 0.621867, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_74_76", + "bdc_text": "vgl . Heidrich , Karl V. 91f. 94-96. 99-105 . Zum umstrittenen Stimmrecht der Städte s. Rosemarie Aulinger , Das Bild des Reichstages im 16 . Jahrhundert .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_2894", + "psc_text": "membra Christi. Absit ut non pertineat ad membra Christi, qui pertinet ad civitatem quae regem habet Christum. Illa una est Jerusalem coelestis, civitas sancta: haec una civitas unum habet regem. Rex hujus civitatis Christus est: ipse enim ei dicit, Mater Sion, dicet homo. Dicit ei, Mater; sed homo. Mater enim Sion, dicet homo; et homo factus est in ea, et ipse fundavit eam Altissimus (Psal. LXXXVI, 5) . Ille ergo rex ejus, qui eam fundavit Altissimus; ipse in ea homo factus est humillimus. Ipse ergo ante adventum incarnationis suae praemisit quaedam membra sua, post quae praenuntiantia se venturum venit et ipse, connexus eis. Refer ad similitudinem nascentis illius; quia manus ante caput procedens, et cum capite est, et sub capite. De Christo enim dictum est, cum laudaretur excellentia populi primi, et dolerentur fracti rami naturales (Rom. XI, 21): Quorum adoptio, inquit, et testamenta et Legis constitutio; quorum patres, et ex", + "candidate_score": 0.620346, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_75", + "bdc_text": "Zum umstrittenen Stimmrecht der Städte s. Rosemarie Aulinger , Das Bild des Reichstages im 16 .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_2323", + "psc_text": "praesumentium de coelestibus quae promisit non mendax Deus. Sed mixta sunt ista genera hominum. Invenimus modo civem Jerusalem, civem regni coelorum administrare aliquid in terra; ut puta, purpuram gerit, magistratus est, aedilis est, proconsul est, imperator est, rempublicam gerit terrenam: sed cor sursum habet, si christianus est, si fidelis est, si pius est, si contemnens in quibus est, et sperat in quo nondum est. De quo genere fuit illa sancta mulier Esther, quae cum esset uxor regis, ventum est ad periculum deprecandi pro civibus suis; et cum oraret coram Deo, ubi mentiri non posset, in oratione sua dixit, ita sibi fuisse illa ornamenta regalia sicut pannum menstruatae (Esth. XIV, 16). Non ergo desperemus de civibus regni coelorum, quando eos videmus aliqua gerere Babyloniae negotia, aliquid terrenum in republica terrena: nec rursus continuo gratulemur omnibus hominibus quos videmus agere negotia coelestia; quia et filii pestilentia sedent aliquando in cathedra Moysi, de", + "candidate_score": 0.620254, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_61_63", + "bdc_text": "In summa : Es ist kein stand im reych mitt dem anderen ains ; die fursten , prelaten , der adel und die stett ist keyner dem anderen truwVielleicht als trüw zu lesen. .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_2061", + "psc_text": "Aliquando jam ista distinximus Sanctitati Vestrae, et invenimus quia Adam homo erat, filius hominis non erat; Christus autem filius hominis erat, et Deus erat. Quicumque enim pertinent ad Adam, terrigenae: quicumque pertinent ad Christum, filii hominum. Omnes tamen audiant, ego nulli subtraho sermonem meum. Terrigena est, audiat propter judicium; filius hominis est, audiat propter regnum. Simul in unum dives et pauper. Iterum ipsa sunt repetita. Quod ait dives, ad terrigenas pertinet; quod ait, pauper, ad filios hominum. Divites intellige superbos, pauperes humiles. Habeat multas facultates pecuniarum; si in eis non extollitur, pauper est: non habeat aliquid, et cupiat et infletur; inter divites et reprobos eum deputat Deus. Et divites et pauperes in corde interrogat Deus, non in arca et domo. Nonne pauperes sunt qui accipiunt mandatum Apostoli dicentis Timotheo: Praecipe divitibus hujus saeculi non superbe sapere? Quomodo eos qui divites erant fecit pauperes? Tulit illis quare quaeruntur divitiae. Nemo enim", + "candidate_score": 0.618818, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_75", + "bdc_text": "Zum umstrittenen Stimmrecht der Städte s. Rosemarie Aulinger , Das Bild des Reichstages im 16 .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_2894", + "psc_text": "membra Christi. Absit ut non pertineat ad membra Christi, qui pertinet ad civitatem quae regem habet Christum. Illa una est Jerusalem coelestis, civitas sancta: haec una civitas unum habet regem. Rex hujus civitatis Christus est: ipse enim ei dicit, Mater Sion, dicet homo. Dicit ei, Mater; sed homo. Mater enim Sion, dicet homo; et homo factus est in ea, et ipse fundavit eam Altissimus (Psal. LXXXVI, 5) . Ille ergo rex ejus, qui eam fundavit Altissimus; ipse in ea homo factus est humillimus. Ipse ergo ante adventum incarnationis suae praemisit quaedam membra sua, post quae praenuntiantia se venturum venit et ipse, connexus eis. Refer ad similitudinem nascentis illius; quia manus ante caput procedens, et cum capite est, et sub capite. De Christo enim dictum est, cum laudaretur excellentia populi primi, et dolerentur fracti rami naturales (Rom. XI, 21): Quorum adoptio, inquit, et testamenta et Legis constitutio; quorum patres, et ex", + "candidate_score": 0.617966, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_85_87", + "bdc_text": "Leo Jud war am 19 . Juni gestorben ; vgl . oben Nr. 1638 .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3805", + "psc_text": "Gentibus in Judaeorum populum talia licerent. Sed egressum est desuper, quomodo dicit Daniel: A principio orationis tuae egressus est sermo (Dan. IX, 23) . Hoc et Dominus ipsi Pilato inflanti se, et ponenti signa sua, signa, et non cognoscenti, et dicenti ad Christum, Mihi non respondes? nescis quia potestatem habeo occidendi te, et potestatem habeo dimittendi te? Et Dominus ad inflatum, tanquam vesicam reflandam pungens: Non haberes, inquit, in me potestatem, nisi data tibi esset desuper (Joan. XIX, 10, 11) . Sic et hic, Posuerunt signa sua, signa: et non cognoverunt. Quomodo non cognoverunt? Sicut in egressum desuper. Quomodo egressus factus fuerat desuper, ut hoc impleretur, numquid sic illi cognoscere potuerunt? 9. [vers. 6.] Jam percurramus versus istos, eversa Jerusalem, propterea quia et manifesti sunt, et non libet immorari nec in poena inimicorum. Quasi in silva lignorum securibus conciderunt januas ejus in idipsum; in dolabro et fractorio dejecerunt eam: id", + "candidate_score": 0.617244, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_61_63", + "bdc_text": "In summa : Es ist kein stand im reych mitt dem anderen ains ; die fursten , prelaten , der adel und die stett ist keyner dem anderen truwVielleicht als trüw zu lesen. .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3962", + "psc_text": "et in servitutem redigo, ne forte aliis praedicans, ipse reprobus efficiar (I Cor. IX, 26, 27) . Ergo, fratres mei, estote in circuitu ejus, ut per quemcumque vobis veritas sonuerit, non illam imputetis illi per quem sonat; sed de medio sit omnibus, quia aequaliter adest omnibus. Et estote humiles, ne vobis et vos ipsi usurpetis, si quid forte boni illius intellexeritis: quia et nos quod melius intellexerimus, vestrum est, et quod vos melius intellexeritis, nostrum est, ut in circuitu ejus simus, et humiles simus. Atque ita perdentes spiritum nostrum, offeremus munera terribili super omnes reges terrae, id est super omnes regentes carnem suam, sed subjectos Creatori suo. IN PSALMUM LXXVI ENARRATIO. SERMO AD PLEBEM. 1. [vers. 1.] Psalmi hujus limen ita inscribitur: In finem, pro Idithun, Psalmus ipsi Asaph. In finem quid sit, nostis: Finis enim Legis Christus ad justitiam omni credenti (Rom. X, 4) . Idithun interpretatur Transiliens eos;", + "candidate_score": 0.616979, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_63_65", + "bdc_text": "die fursten , prelaten , der adel und die stett ist keyner dem anderen truwVielleicht als trüw zu lesen. . Der kunigKönig Ferdinand. hatt von stetten ein andere steuer begert ; die ist imme aber aynhayligeinhellig .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1368", + "psc_text": "dare certe, et plus accipere: hoc fac et tu; da modica, accipe magna. Vide quam late crescat fenus tuum. Da temporalia, accipe aeterna: da terram, accipe coelum. Et cui dabo, forte dicis? Ipse Dominus procedit quem feneres, qui tibi jubebat ne fenerares. Audi Scripturam, quomodo feneres Dominum: Fenerat, inquit, Dominum, qui miseretur pauperis (Prov. XIX, 17) . Non enim eget a te Dominus, sed habes alium qui a te egeat: illi porrigis, ille accipit. Non enim habet pauper quod tibi retribuat: et tamen ipse vult retribuere, et non invenit quid; sola in illo remanet benevolentia orandi pro te. Cum autem pauper orat pro te, tanquam Deo dicit: Domine, mutuum accepi, fidedic me. Proinde et si non tenes pauperem redditorem, sed idoneum tenes fidejussorem. Ecce Deus tibi de Scriptura sua dicit: Da securus, ego reddo. Quomodo solent dicere fidejussores? quid dicunt? Ego reddo, ego accipio, mihi das. Putamusne et hoc dicit", + "candidate_score": 0.61174, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_61_63", + "bdc_text": "In summa : Es ist kein stand im reych mitt dem anderen ains ; die fursten , prelaten , der adel und die stett ist keyner dem anderen truwVielleicht als trüw zu lesen. .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3957", + "psc_text": "in circuitu ejus sint omnes qui diligunt veritatem. Quidquid enim omnibus commune est, in medio est. Quare in medio dicitur? Ut tantum distet ab omnibus, et tantum propinquet omnibus. Quod non est in medio, quasi privatum fit. Quod publicum est, in medio ponitur, ut omnes qui veniunt, percipiant, illuminentur. Nemo dicat, Meum est; ne in parte sua velit facere quod in medio est omnibus. Quid est ergo, Omnes qui in circuitu ejus sunt, offerent munera? Omnes qui intelligunt communem esse omnibus veritatem, et non illam faciunt quasi suam superbiendo de illa, ipsi offerent munera; quia humilitatem habent: qui autem quasi suum faciunt quod omnibus commune est, tanquam in medio positum, ad partem seducere conantur, non offerent hi munera; quia Omnes qui in circuitu ejus sunt, offerent munera terribili. Offerentur munera terribili: timeant ergo omnes qui in circuitu ejus sunt. Ideo enim timebunt, et cum tremore laudabunt, quia ideo in circuitu", + "candidate_score": 0.611374, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_61_63", + "bdc_text": "In summa : Es ist kein stand im reych mitt dem anderen ains ; die fursten , prelaten , der adel und die stett ist keyner dem anderen truwVielleicht als trüw zu lesen. .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3961", + "psc_text": "sunt, offerunt munera: omnes humiles confitentur ei, et adorant eum. Terribili offerunt munera. Unde terribili? Exsultate cum tremore (Psal. II, 11) , et ei qui aufert spiritum principum: id est, tollit audaciam superborum. Terribili apud reges terrae. Terribiles sunt reges terrae; sed ille super omnes, qui terret reges terrae. Esto rex terrae, et erit tibi terribilis Deus. Quomodo, inquies, ero rex terrae? Rege terram, et eris rex terrae. Noli ergo aviditate imperandi ponere tibi ante oculos provincias latissimas, qua tua regna diffundas; terram quam portas rege. Audi Apostolum regentem terram: Non sic pugillor, quasi aerem verberans; sed castigo corpus meum, et in servitutem redigo, ne forte aliis praedicans, ipse reprobus efficiar (I Cor. IX, 26, 27) . Ergo, fratres mei, estote in circuitu ejus, ut per quemcumque vobis veritas sonuerit, non illam imputetis illi per quem sonat; sed de medio sit omnibus, quia aequaliter adest omnibus. Et estote humiles, ne", + "candidate_score": 0.610411, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_62_64", + "bdc_text": "Es ist kein stand im reych mitt dem anderen ains ; die fursten , prelaten , der adel und die stett ist keyner dem anderen truwVielleicht als trüw zu lesen. . Der kunigKönig Ferdinand. hatt von stetten ein andere steuer begert ;", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1367", + "psc_text": "ipsi feneratores noverunt. Rursus autem ego ipse, imo Deus noster, qui te prohibet esse feneratorem, jubet te esse feneratorem; et dicitur tibi, Fenera Deo. Si feneras homini, habes spem; et si feneras Deo, spem non habebis? Si feneraveris homini, id est, mutuam pecuniam tuam dederis, a quo aliquid plus quam dedisti exspectes accipere: non pecuniam solam, sed aliquid plus quam dedisti, sive illud triticum sit, sive vinum, sive oleum, sive quodlibet aliud; si plus quam dedisti exspectas accipere, fenerator es, et in hoc improbandus, non laudandus. Quid ergo, inquis, facio, ut sim utiliter fenerator? Attende quid facit fenerator. Minus vult dare certe, et plus accipere: hoc fac et tu; da modica, accipe magna. Vide quam late crescat fenus tuum. Da temporalia, accipe aeterna: da terram, accipe coelum. Et cui dabo, forte dicis? Ipse Dominus procedit quem feneres, qui tibi jubebat ne fenerares. Audi Scripturam, quomodo feneres Dominum: Fenerat, inquit, Dominum,", + "candidate_score": 0.609465, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_5_7", + "bdc_text": "carceres tantopere peregrinari cogatur . Ceterum de rebus meis omnia salva scias . Uxor[ . .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3551", + "psc_text": "in me, refugiam ad te. Firmum enim te facit gratia Christi, et immobilem adversus omnes tentationes inimici. Sed ibi est et humana fragilitas, ibi est adhuc prima captivitas, ibi est et lex in membris repugnans legi mentis, et captivum volens ducere in lege peccati (Rom. VII, 23): adhuc corpus quod corrumpitur, aggravat animam (Sap. IX, 15). Quantumlibet firmus sis ex gratia Dei; quamdiu adhuc portas terrenum vas, in quo thesaurus est Dei, aliquid etiam de ipso vase fictili formidandum est (II Cor. IV, 7). Ergo firmamentum meum es tu, ut firmus sim in hoc saeculo adversus omnes tentationes. Sed si multae sunt, et turbant me, refugium meum tu es. Ad hoc enim confitebor infirmitatem meam, ut sim timidus tanquam lepus, quia spinis plenus tanquam ericius. Et, ut in alio psalmo dicitur, Petra est refugium ericiis et leporibus (Psal. CIII, 18) : Petra autem erat Christus (I Cor. X, 4). 6.", + "candidate_score": 0.606948, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_15_17", + "bdc_text": "De bello contra Turcas nichil habeo , quod scribam . Noster exercitus mirum in modum iacet , silet ac torpet , Zum Vormarsch des von Kurfürst Joachim II . geführten Heeres in Ungarn vgl. oben Nr. 1654 , Anm. 5 .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_2450", + "psc_text": "psalmo: Turbatus est prae ira oculus meus. Et quid ibi sequitur? Inveteravi in omnibus inimicis meis (Psal. VI, 8) . Veluti in tempestate et fluctibus mergi coeperat, sicut Petrus (Matth. XIV, 30). Ille enim calcat fluctus hujus saeculi, qui diligit inimicos. Christus in mari ambulabat intrepidus, cujus omnino de corde auferri non poterat inimici dilectio: qui pendens in cruce dicebat, Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt (Luc. XXIII, 34) . Et Petrus voluit ambulare. Ille tanquam caput, Petrus tanquam corpus: quia super hanc petram, inquit, aedificabo Ecclesiam meam. Jussus est ambulare, et ambulabat gratia jubentis, non viribus suis. Sed cum videret ventum validum, timuit; et mergi jam coeperat, conturbatus in exercitatione sua. A quo vento valido? A voce inimici, et a tribulatione peccatoris. Ergo quomodo ille clamavit in fluctibus, Domine, pereo, salva me (Matth. XIV, 30) ; talis et hujus vox praecessit, Exaudi, Deus, deprecationem meam, et ne despexeris", + "candidate_score": 0.602641, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_16", + "bdc_text": "Noster exercitus mirum in modum iacet , silet ac torpet , Zum Vormarsch des von Kurfürst Joachim II .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_2450", + "psc_text": "psalmo: Turbatus est prae ira oculus meus. Et quid ibi sequitur? Inveteravi in omnibus inimicis meis (Psal. VI, 8) . Veluti in tempestate et fluctibus mergi coeperat, sicut Petrus (Matth. XIV, 30). Ille enim calcat fluctus hujus saeculi, qui diligit inimicos. Christus in mari ambulabat intrepidus, cujus omnino de corde auferri non poterat inimici dilectio: qui pendens in cruce dicebat, Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt (Luc. XXIII, 34) . Et Petrus voluit ambulare. Ille tanquam caput, Petrus tanquam corpus: quia super hanc petram, inquit, aedificabo Ecclesiam meam. Jussus est ambulare, et ambulabat gratia jubentis, non viribus suis. Sed cum videret ventum validum, timuit; et mergi jam coeperat, conturbatus in exercitatione sua. A quo vento valido? A voce inimici, et a tribulatione peccatoris. Ergo quomodo ille clamavit in fluctibus, Domine, pereo, salva me (Matth. XIV, 30) ; talis et hujus vox praecessit, Exaudi, Deus, deprecationem meam, et ne despexeris", + "candidate_score": 0.597583, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_16", + "bdc_text": "Noster exercitus mirum in modum iacet , silet ac torpet , Zum Vormarsch des von Kurfürst Joachim II .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_2469", + "psc_text": "est, tempestas est: nihil tibi restat nisi exclamare, Domine, pereo (Matth. XIV, 30) . Porrigat manum ille qui fluctus calcat intrepidus, sublevet trepidationem tuam, firmet in se securitatem tuam, alloquatur te intus, et dicat tibi: Me attende, quid pertulerim: fratrem malum forte pateris, aut inimicum forinsecus pateris; quos non passus sum? Fremebant forinsecus Judaei, intrinsecus discipulus tradebat. Saevit ergo tempestas, sed ille salvos facit a pusillanimitate et tempestate. Forte navis tua ideo turbatur, quia ille in te dormit. Saeviebat mare, turbabatur navicula in qua discipuli navigabant, Christus autem dormiebat: tandem aliquando visum est illis quia inter illos dormiebat ventorum imperator et creator; accesserunt et excitaverunt Christum: imperavit ventis, et facta est tranquillitas magna (Matth. VIII, 23-26). Merito ergo forte turbatur cor tuum, quia excidit tibi in quem credideris: intolerabiliter pateris, quia non venit tibi in mentem quid pro te pertulerit Christus. Si in mentem non tibi venit Christus, dormit: excita", + "candidate_score": 0.597383, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 3, + "cf_id": "cf026", + "work_id": "083_Isidorus-Hispalensis_Sententiae", + "max_score": 0.694035, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_17_19", + "bdc_text": "geführten Heeres in Ungarn vgl. oben Nr. 1654 , Anm. 5 . neque id mirum est ; durum est enim , inmo [ !] inpossibile , iram dei in nos multis modis commeritam nostris conatibus avertere , antequam de peccatis nostris penituerimus , quibus dei in nos furorem concitavimus .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_Sententiae_window_193", + "psc_text": "in ipsis fuimus semper (Isai. LXIV, 5) ; tanquam si diceret: Quia semper in peccatis fuimus, iratus es, ut deterius peccaremus. 7. Quid enim sit iram Dei mereri, quid vero provocare, prudens lector scire debet. Gravior est namque ira quae provocatur quam ea quae meretur. Nam meremur, quando ignorando peccamus; provocamus, quando scimus bonum facere, nec volumus. 8. Nunc iram Dei, dum vivimus, vitare possumus. Timeamus ergo ne, veniente illo terrore judicii, sentiri possit, vitari non possit. CAPUT XX. De manifestis occultisque peccatis. 1. Majoris est culpae manifeste quam occulte peccare. Dupliciter enim reus est qui aperte delinquit, quia et agit et docet. De talibus Isaias dicit: Et peccata sua, quasi Sodoma, praedicaverunt, nec absconderunt (Isai. III, 9) . 2. Multi enim publice delinquentes, sine ullo pudore sua flagitia praedicant, nec ulla utuntur sceleris verecundia. 3. Quaedam enim jam justitiae portio est iniquitatem suam 220 hominem abscondere, et in semetipso", + "candidate_score": 0.694035, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_18_20", + "bdc_text": "neque id mirum est ; durum est enim , inmo [ !] inpossibile , iram dei in nos multis modis commeritam nostris conatibus avertere , antequam de peccatis nostris penituerimus , quibus dei in nos furorem concitavimus . Ego vereor nos plane nichil effecturos .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_Sententiae_window_193", + "psc_text": "in ipsis fuimus semper (Isai. LXIV, 5) ; tanquam si diceret: Quia semper in peccatis fuimus, iratus es, ut deterius peccaremus. 7. Quid enim sit iram Dei mereri, quid vero provocare, prudens lector scire debet. Gravior est namque ira quae provocatur quam ea quae meretur. Nam meremur, quando ignorando peccamus; provocamus, quando scimus bonum facere, nec volumus. 8. Nunc iram Dei, dum vivimus, vitare possumus. Timeamus ergo ne, veniente illo terrore judicii, sentiri possit, vitari non possit. CAPUT XX. De manifestis occultisque peccatis. 1. Majoris est culpae manifeste quam occulte peccare. Dupliciter enim reus est qui aperte delinquit, quia et agit et docet. De talibus Isaias dicit: Et peccata sua, quasi Sodoma, praedicaverunt, nec absconderunt (Isai. III, 9) . 2. Multi enim publice delinquentes, sine ullo pudore sua flagitia praedicant, nec ulla utuntur sceleris verecundia. 3. Quaedam enim jam justitiae portio est iniquitatem suam 220 hominem abscondere, et in semetipso", + "candidate_score": 0.685343, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_19", + "bdc_text": "durum est enim , inmo [ !] inpossibile , iram dei in nos multis modis commeritam nostris conatibus avertere , antequam de peccatis nostris penituerimus , quibus dei in nos furorem concitavimus .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_Sententiae_window_193", + "psc_text": "in ipsis fuimus semper (Isai. LXIV, 5) ; tanquam si diceret: Quia semper in peccatis fuimus, iratus es, ut deterius peccaremus. 7. Quid enim sit iram Dei mereri, quid vero provocare, prudens lector scire debet. Gravior est namque ira quae provocatur quam ea quae meretur. Nam meremur, quando ignorando peccamus; provocamus, quando scimus bonum facere, nec volumus. 8. Nunc iram Dei, dum vivimus, vitare possumus. Timeamus ergo ne, veniente illo terrore judicii, sentiri possit, vitari non possit. CAPUT XX. De manifestis occultisque peccatis. 1. Majoris est culpae manifeste quam occulte peccare. Dupliciter enim reus est qui aperte delinquit, quia et agit et docet. De talibus Isaias dicit: Et peccata sua, quasi Sodoma, praedicaverunt, nec absconderunt (Isai. III, 9) . 2. Multi enim publice delinquentes, sine ullo pudore sua flagitia praedicant, nec ulla utuntur sceleris verecundia. 3. Quaedam enim jam justitiae portio est iniquitatem suam 220 hominem abscondere, et in semetipso", + "candidate_score": 0.682372, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_19_21", + "bdc_text": "durum est enim , inmo [ !] inpossibile , iram dei in nos multis modis commeritam nostris conatibus avertere , antequam de peccatis nostris penituerimus , quibus dei in nos furorem concitavimus . Ego vereor nos plane nichil effecturos . Gallus König Franz I .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_Sententiae_window_193", + "psc_text": "in ipsis fuimus semper (Isai. LXIV, 5) ; tanquam si diceret: Quia semper in peccatis fuimus, iratus es, ut deterius peccaremus. 7. Quid enim sit iram Dei mereri, quid vero provocare, prudens lector scire debet. Gravior est namque ira quae provocatur quam ea quae meretur. Nam meremur, quando ignorando peccamus; provocamus, quando scimus bonum facere, nec volumus. 8. Nunc iram Dei, dum vivimus, vitare possumus. Timeamus ergo ne, veniente illo terrore judicii, sentiri possit, vitari non possit. CAPUT XX. De manifestis occultisque peccatis. 1. Majoris est culpae manifeste quam occulte peccare. Dupliciter enim reus est qui aperte delinquit, quia et agit et docet. De talibus Isaias dicit: Et peccata sua, quasi Sodoma, praedicaverunt, nec absconderunt (Isai. III, 9) . 2. Multi enim publice delinquentes, sine ullo pudore sua flagitia praedicant, nec ulla utuntur sceleris verecundia. 3. Quaedam enim jam justitiae portio est iniquitatem suam 220 hominem abscondere, et in semetipso", + "candidate_score": 0.677528, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 4, + "cf_id": "cf020", + "work_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum", + "max_score": 0.691583, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_17_19", + "bdc_text": "geführten Heeres in Ungarn vgl. oben Nr. 1654 , Anm. 5 . neque id mirum est ; durum est enim , inmo [ !] inpossibile , iram dei in nos multis modis commeritam nostris conatibus avertere , antequam de peccatis nostris penituerimus , quibus dei in nos furorem concitavimus .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum_window_212", + "psc_text": "Evangelio ira damnetur? Qua ratione Evangelii gratia facilior, cum in Lege adulterium, in Evangelio concupiscentia puniatur? In Lege multa praecepta sunt, quae Apostolus non posse compleri plenissime docet (Act. XV). In Lege opera requiruntur, quae qui fecerit, vivet 75 in eis. In Evangelio voluntas quaeritur: quae etiamsi effectum non habuerit, tamen praemium non amittit. Evangelium ea praecipit quae possumus: ne scilicet concupiscamus: hoc in arbitrio nostro est. Lex cum voluntatem non puniat, punit effectum, ne adulterium facias. Finge in persecutione aliquam virginem prostitutam. Haec apud Evangelium, quia voluntate non peccat, virgo suscipitur: in Lege quasi corrupta repudiatur. (Cap. XII.--Vers. 1.) In illo tempore abiit Jesus sabbato per sata: discipuli autem ejus esurientes coeperunt evellere spicas, et manducare. In alio quoque evangelista legimus, quod propter nimiam importunitatem, nec vescendi quidem habebant locum, et ideo quasi homines esuriebant (Marc. II, et Luc. VI). Quod autem spicas segetum manibus confricant, et inediam consolantur,", + "candidate_score": 0.691583, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_0_2", + "bdc_text": "Gratiam et pacem a domino , dilecte in domino frater . Venit ad me presentium latorUnbekannt. , natione Gallus , oriundus ab regia urbe Orlientz Gallie , ubi per biennium Christum praedicando tandem ab urbe post carceres dei munere relegatus est , ut testantur litereNicht erhalten. Nurbergensium fratrum .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum_window_32", + "psc_text": "somnis, secessit in partes Galilaeae. Multi labuntur errore propter ignorantiam historiae, putantes eumdem esse Herodem, a quo in passione sua Dominus irridetur, et qui nunc mortuus esse refertur. Ergo Herodes ille qui cum Pilato postea amicitias fecit, hujus Herodis filius est, frater Archelai; quem et 17 ipsum Tiberius Caesar Lugdunum, quae Galliarum est civitas, relegavit, fratremque ejus Herodem successorem regni fecit. Lege Josephi historiam. (Vers. 23.) Et veniens habitavit in civitate, quae vocatur Nazareth, ut adimpleretur quod dictum est per prophetas, quoniam Nazaraeus vocabitur. Si fixum de Scripturis posuisset exemplum, numquam diceret, quod dictum est per prophetas; sed simpliciter, quod dictum est per prophetam: nunc autem pluraliter prophetas vocans, ostendit se non verba de Scripturis sumpsisse, sed sensum. Nazaraeus, sanctus interpretatur. Sanctum autem Dominum futurum, omnis Scriptura commemorat. Possumus et aliter dicere, quod etiam eisdem verbis, juxta Hebraicam veritatem in Isaia scriptum sit: Exiet virga de radice Jesse, et Nazaraeus", + "candidate_score": 0.661236, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_14_16", + "bdc_text": "valent omnes exempto filio maiore natu Gervasio , qui , dum hec scribo , valde egrotat , sic tamen , ut illum auxiliante deo per manum medici convaliturum sperem . De bello contra Turcas nichil habeo , quod scribam . Noster exercitus mirum in modum iacet , silet ac torpet , Zum Vormarsch des von Kurfürst Joachim II .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum_window_123", + "psc_text": "fortitudinis indicetur, additum est: (Vers. 15.) Et surrexit, et ministrabat eis. Illa manus ministrabat, quae et tacta fuerat, et sanata. (Vers. 16-18.) Vespere autem facto, obtulerunt ei multos daemonia habentes: et ejiciebat spiritus verbo, et omnes male habentes curavit [Al. curabat], ut adimpleretur quod dictum est per Isaiam prophetam, dicentem: Ipse infirmitates nostras accepit, et aegrotationes nostras portavit. Videns autem Jesus turbas multas circum se, jussit discipulos ire trans fretum. Omnes, non mane, non meridie, sed ad vesperam curantur, quando sol occubiturus est: quando granum tritici 46 in terra moritur, ut multos fructus afferat (Joan. XII). (Vers. 19, 20.) Et accedens unus Scriba, ait illi: Magister, sequar te quocumque ieris. Et dicit ei Jesus: Vulpes foveas habent, et volucres coeli nidos: Filius autem hominis non habet ubi caput suum reclinet. Scriba iste legis, qui tantum litteram noverat occidentem, si dixisset: Domine, sequar te quocumque ieris, non fuisset repulsus a Domino;", + "candidate_score": 0.622441, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_64", + "bdc_text": "Der kunigKönig Ferdinand. hatt von stetten ein andere steuer begert ;", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum_window_380", + "psc_text": "Caesaris tributa solvere, an non (Marc. XII, 14) ? Et cum intrasset in domum, praevenit eum Jesus, dicens. Qui didrachma exigebant, seorsum convenerant Petrum. Cumque intrasset domum, antequam Petrus suggereret, interrogat Dominus, ne scandalizentur discipuli ad postulationem tributi; cum videant eum nosse quae absente se gesta sunt. (Vers. 25.) Quid tibi videtur, Simon? Reges terrae a quibus accipiunt tributum vel censum, a filiis suis, an ab alienis? Et ille dixit: Ab alienis. Dixit illi Jesus: Ergo liberi sunt filii. Dominus 136 noster, et secundum carnem, et secundum spiritum filius regis erat, vel ex David stirpe generatus, vel omnipotentis Verbum Patris. Ergo tributa quasi regum filius non debebat, sed qui humilitatem carnis assumpserat, debuit adimplere omnem justitiam. Nosque infelices qui Christi censemur nomine, et nihil dignum tanta facimus majestate: ille pro nobis et crucem sustinuit, et tributa reddidit, nos pro illius honore tributa non reddimus, et quasi filii regis a vestigalibus", + "candidate_score": 0.614251, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_62_64", + "bdc_text": "Es ist kein stand im reych mitt dem anderen ains ; die fursten , prelaten , der adel und die stett ist keyner dem anderen truwVielleicht als trüw zu lesen. . Der kunigKönig Ferdinand. hatt von stetten ein andere steuer begert ;", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum_window_380", + "psc_text": "Caesaris tributa solvere, an non (Marc. XII, 14) ? Et cum intrasset in domum, praevenit eum Jesus, dicens. Qui didrachma exigebant, seorsum convenerant Petrum. Cumque intrasset domum, antequam Petrus suggereret, interrogat Dominus, ne scandalizentur discipuli ad postulationem tributi; cum videant eum nosse quae absente se gesta sunt. (Vers. 25.) Quid tibi videtur, Simon? Reges terrae a quibus accipiunt tributum vel censum, a filiis suis, an ab alienis? Et ille dixit: Ab alienis. Dixit illi Jesus: Ergo liberi sunt filii. Dominus 136 noster, et secundum carnem, et secundum spiritum filius regis erat, vel ex David stirpe generatus, vel omnipotentis Verbum Patris. Ergo tributa quasi regum filius non debebat, sed qui humilitatem carnis assumpserat, debuit adimplere omnem justitiam. Nosque infelices qui Christi censemur nomine, et nihil dignum tanta facimus majestate: ille pro nobis et crucem sustinuit, et tributa reddidit, nos pro illius honore tributa non reddimus, et quasi filii regis a vestigalibus", + "candidate_score": 0.612684, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_62_64", + "bdc_text": "Es ist kein stand im reych mitt dem anderen ains ; die fursten , prelaten , der adel und die stett ist keyner dem anderen truwVielleicht als trüw zu lesen. . Der kunigKönig Ferdinand. hatt von stetten ein andere steuer begert ;", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum_window_384", + "psc_text": "nunc observandum est. Causae quaerendae sunt singulorum Domini dictorum atque factorum. Post inventum staterem, post tributa reddita, quid sibi vult apostolorum repentina interrogatio? In illa hora accesserunt discipuli ad Jesum dicentes, Quis putas major est in regno coelorum? Quia viderant pro Petro et Domino idem tributum redditum, ex aequalitate pretii, arbitrati sunt Petrum omnibus apostolis esse praelatum, qui in redditione tributi Domino fuerat comparatus, ideo interrogant, quis major sit in regno coelorum? Vidensque Jesus cogitationes eorum, et causas erroris intelligens, vult desiderium gloriae, humilitatis contentione sanare. (Vers. 2.) Et advocans Jesus parvulum, statuit eum in medio eorum, et dixit. Vel simpliciter quemlibet parvulum, ut aetatem quaereret, et similitudinem innocentiae demonstraret. Vel certe parvulum statuit in medio eorum seipsum, qui non ministrari, sed ministrare venerat, ut eis humilitatis tribueret exemplum. Alii parvulum interpretantur Spiritum sanctum, quem posuerit in cordibus discipulorum, ut superbiam in humilitatem mutaret. (Vers. 3.) Amen dico vobis, nisi", + "candidate_score": 0.60859, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_61_63", + "bdc_text": "In summa : Es ist kein stand im reych mitt dem anderen ains ; die fursten , prelaten , der adel und die stett ist keyner dem anderen truwVielleicht als trüw zu lesen. .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum_window_594", + "psc_text": "dentium. Dominus lumen est; qui ab eo foras mittitur, caret vero lumine. Quid sit autem fletus et stridor dentium, supra diximus. (Vers. 31 seq.) Cum autem venerit Filius hominis in majestate sua, et omnes angeli cum eo: tunc sedebit super sedem majestatis suae, et congregabuntur ante eum omnes gentes; et separabit eos ab invicem, sicut pastor segregat oves ab haedis. Et statuet oves 209 quidem a dextris suis, haedos autem a sinistris. Tunc dicet rex his qui a dextris ejus erunt. Post biduum Pascha facturus, et tradendus cruci, et illudendus ab hominibus; et aceto ac felle potandus, recte praemittit gloriam triumphantis, ut secutura scandala, pollicitationis praemio compensaret. Et notandum quod qui in majestate cernendus est, Filius hominis sit. Quodque sequitur: Statuet oves quidem a dextris suis, haedos autem a sinistris, juxta illud intellige, quod alibi legis: Cor sapientis in dextra ejus, et cor stulti in sinistra illius (Eccl. X, 2)", + "candidate_score": 0.60715, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_29_31", + "bdc_text": "CeterumIn der Vorlage Caterum ( korrigiert aus Catorum ? ) . princeps Cattorum Cattorum am Rande nachgetragen. Landgraf Philipp von Hessen .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum_window_380", + "psc_text": "Caesaris tributa solvere, an non (Marc. XII, 14) ? Et cum intrasset in domum, praevenit eum Jesus, dicens. Qui didrachma exigebant, seorsum convenerant Petrum. Cumque intrasset domum, antequam Petrus suggereret, interrogat Dominus, ne scandalizentur discipuli ad postulationem tributi; cum videant eum nosse quae absente se gesta sunt. (Vers. 25.) Quid tibi videtur, Simon? Reges terrae a quibus accipiunt tributum vel censum, a filiis suis, an ab alienis? Et ille dixit: Ab alienis. Dixit illi Jesus: Ergo liberi sunt filii. Dominus 136 noster, et secundum carnem, et secundum spiritum filius regis erat, vel ex David stirpe generatus, vel omnipotentis Verbum Patris. Ergo tributa quasi regum filius non debebat, sed qui humilitatem carnis assumpserat, debuit adimplere omnem justitiam. Nosque infelices qui Christi censemur nomine, et nihil dignum tanta facimus majestate: ille pro nobis et crucem sustinuit, et tributa reddidit, nos pro illius honore tributa non reddimus, et quasi filii regis a vestigalibus", + "candidate_score": 0.6066, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_64", + "bdc_text": "Der kunigKönig Ferdinand. hatt von stetten ein andere steuer begert ;", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum_window_383", + "psc_text": "noster peccatum non fecerat, nec dolus inventus est in ore ejus (Isai. LIII). Stater dicitur, qui duo habet didrachmata, ut ostenderetur similitudo carnis, dum eodem et servus et Dominus pretio liberantur. Sed et simpliciter intellectum aedificat auditorem: dum tantae Dominus fuerit paupertatis, ut unde tributa pro se et apostolo redderet, non habuerit. Quod si quis objicere voluerit: et quomodo Judas in loculis portabat pecuniam? Respondebimus, rem pauperum in usus suos convertere nefas putavit, nobisque idem tribuit exemplum. (Cap. XVIII.--Vers. 1.) In illa hora accesserunt discipuli ad Jesum, dicentes: Quis putas major est in 137 regno coelorum? Quod saepe monui, etiam nunc observandum est. Causae quaerendae sunt singulorum Domini dictorum atque factorum. Post inventum staterem, post tributa reddita, quid sibi vult apostolorum repentina interrogatio? In illa hora accesserunt discipuli ad Jesum dicentes, Quis putas major est in regno coelorum? Quia viderant pro Petro et Domino idem tributum redditum, ex aequalitate pretii,", + "candidate_score": 0.605818, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_62_64", + "bdc_text": "Es ist kein stand im reych mitt dem anderen ains ; die fursten , prelaten , der adel und die stett ist keyner dem anderen truwVielleicht als trüw zu lesen. . Der kunigKönig Ferdinand. hatt von stetten ein andere steuer begert ;", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum_window_383", + "psc_text": "noster peccatum non fecerat, nec dolus inventus est in ore ejus (Isai. LIII). Stater dicitur, qui duo habet didrachmata, ut ostenderetur similitudo carnis, dum eodem et servus et Dominus pretio liberantur. Sed et simpliciter intellectum aedificat auditorem: dum tantae Dominus fuerit paupertatis, ut unde tributa pro se et apostolo redderet, non habuerit. Quod si quis objicere voluerit: et quomodo Judas in loculis portabat pecuniam? Respondebimus, rem pauperum in usus suos convertere nefas putavit, nobisque idem tribuit exemplum. (Cap. XVIII.--Vers. 1.) In illa hora accesserunt discipuli ad Jesum, dicentes: Quis putas major est in 137 regno coelorum? Quod saepe monui, etiam nunc observandum est. Causae quaerendae sunt singulorum Domini dictorum atque factorum. Post inventum staterem, post tributa reddita, quid sibi vult apostolorum repentina interrogatio? In illa hora accesserunt discipuli ad Jesum dicentes, Quis putas major est in regno coelorum? Quia viderant pro Petro et Domino idem tributum redditum, ex aequalitate pretii,", + "candidate_score": 0.605749, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_80_82", + "bdc_text": "ad triarios relegata sunt omniaIm Sinne von : die Lage ist äußerst ernst ; vgl . Adagia , 1 , 1 , 23 ( LB II 34f). .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum_window_622", + "psc_text": "patiendi, qui ad hoc venerat ut pateretur, 219 et Petrum timiditatis arguerat; sed propter infelicissimum Judam, et scandalum omnium apostolorum, et rejectionem populi Judaeorum, et eversionem miserae Jerusalem. Unde et Jonas super ariditate cucurbitae vel hederae contristatus est (Jonae IV), nolens perire quondam tabernaculum suum. Si autem tristitiam animi, non affectum Salvatoris erga perituros, sed passionem haeretici interpretantur, respondeant, quomodo exponunt illud quod ex persona Dei per Ezechielem dicitur: Et in omnibus istis contristabas me (Ezech. XVI, sec. LXX). (Vers. 38.) Tunc ait illis: Tristis est anima mea usque ad mortem: Sustinete hic, et vigilate mecum. Quae contristatur, anima est, et [ Al. sed] non propter mortem, sed usque ad mortem contristatur, donec apostolos sua liberet passione. Quod autem praecepit: Sustinete hic, et vigilate mecum, non a somno prohibet, cujus tempus non erat imminente discrimine; sed a somno infidelitatis, et torpore mentis. Dicant ergo qui irrationabilem Jesum sumpsisse animam suspicantur,", + "candidate_score": 0.598601, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 5, + "cf_id": "cf011", + "work_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3", + "max_score": 0.690636, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_29", + "bdc_text": "CeterumIn der Vorlage Caterum ( korrigiert aus Catorum ? ) .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_7", + "psc_text": "falsche Genetiv Plural stand in der Vorlage. Denn P korrigiert während des Schreibens mit derselben schwarzen Tinte. (P) Patmiacus 215 (12. / 13. Jh.) Der mit dem Ambrosianus gleichaltrige Pergament-Codex aus dem Johannes-Kloster auf PatmosZur Handschrift vgl. Harl, La Chaîne (wie Anm. 2) 24. ist am Anfang ebenfalls beschädigt und beginnt mit der Katene zu Ps 78,3. Er endet auf fol. 356v mit einem anonym gebotenen Auszug aus Eusebius zu Ps 150,6. Dies dürfte auch das Ende der Katene gewesen sein. Ein Leser notiert nach einem größeren Abstand: πάνυ πέφυκεν ὠφέλιμος ἡ βίβλος. ταύτην μετελθὼν καλὸν εὑρήσεις πλοῦτον. Absicht des im Patmiacus vorliegenden Textes war es, den Kommentar des Theodoret mit der Katene zu verknüpfen. Zu diesem Zweck gibt der Katenist nach dem Lemma stets zuerst die Kommentierung von Theodoret wieder und fährt dann mit dem Katenentext fort, wie er sich auch im Ambrosianus findet, mit der Ausnahme, dass die", + "candidate_score": 0.690636, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_21_23", + "bdc_text": "Gallus König Franz I . von Frankreich. vero pseudochristianus Schuler spielt auf den Titel \"rex christianissimus \" an ; vgl. HBBW XI [Nr. 1495 ] , S. 137 , Anm. 10 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_28", + "psc_text": "Missgeschick. Ebenso kann die Zuordnung der Textstücke zu den Lemmata in C von den Hauptzeugen abweichen, zum Beispiel die Nr. 4 und 5 zu Ps 117. Neben der Epitomierung wird in C keine systematische Bearbeitung vorgenommen. Paraphrastische Verdrängungen des ursprünglichen Wortlauts wie gegen Ende des Fragmentes zu Ps 103,25a–26b sind selten. (Ca) Parisinus gr. 139 (10. Jh.) Der seit dem Jahr 1622 in Paris befindliche und wegen seiner prachtvollen Miniaturen als Psautier de Paris berühmt gewordene Codex aus dem zehnten JahrhundertZum Codex vgl. Vanderschelden (wie Anm. 9) 40–44. teilt mit der übrigen Katenenüberlieferung die unangenehme Eigenschaft der Unzuverlässigkeit in den Namensangaben. Zum Beispiel ist die Theodoret-Passage zu Ps 103,2b (PG 80, 1696A) τὴν τῆς δημιουργίας εὐκολίαν – μόνῳ χρησάμενος, die Pitra in seinen Analecta als einen Origenes zu Ps 103,2 bringt und Migne als Chrysostomus spurius zu Ps 103 (PG 55, 647) druckt, in Ca als ein Text von Apolinarius", + "candidate_score": 0.663703, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_13_15", + "bdc_text": "HBBW X [Nr. 1348 ] , S. 32 , Anm. 9f) . valent omnes exempto filio maiore natu Gervasio , qui , dum hec scribo , valde egrotat , sic tamen , ut illum auxiliante deo per manum medici convaliturum sperem . De bello contra Turcas nichil habeo , quod scribam .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_798", + "psc_text": "ἐξιχνίασας] A 348v–349v: anonym, bei ἡ γὰρ σχοῖνος Eusebius; P 299rv: EusebiusΠάντων μὲν θεὸς καὶ αὐτῶν τῶν μελλόντων καὶ τῶν κρυπτῶν τῆς καρδίας γνῶσιν ἔχει αὐτὸ τοῦτο νοῦς ἀκραιφνέστατος ὤν, δοκιμάζειν δὲ λέγεται τοὺς διὰ πειρασμῶν καὶ ἄλλων κακωτικῶν ἐπὶ πίστει καὶ δικαιοσύνῃ φανερουμένους. εἶπε γοῦν πρὸς τὸν Ἰὼβ μετὰ τοὺς πολλοὺς καὶ μεγάλους ἀγῶνας, οὓς πρὸς τὸν διάβολον διήθλησεν· οἴει δέ με ἄλλως σοι κεχρηματικέναι ἢ ἵνα ἀναφανῇς δίκαιος; ὅθεν καὶ καθόλου εἴρηται· μακάριος ἀνήρ, ὃς ὑπομένει ὑπομενεῖ πειρασμόν, ὅτι δόκιμος γενόμενος λήψεται τὸν στέφανον τῆς ζωῆς · μετὰ γὰρ τὴν ἐν τοῖς über der Zeile τοιούτοις πεῖραν ἑαυτῷ καὶ τοῖς ἄλλοις λογικοῖς λογικοῖς, ÷ in der Zeile und am Rand, vielleicht das Fehlen eines Verbums vermutend , ὅ τι oder ὅτι ὅτε τὸ κρυπτὸν τῆς καρδίας , οὐχ ὅτι oder ὅ τι ὅτε ε auf Rasur? ὡσεὶ ὁσεὶ δόκιμός τις, ἀποδείκνυται. Ἀλλ’ εἰ καὶ λέγει κύριε ἐδοκίμασάς με", + "candidate_score": 0.654566, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_21_23", + "bdc_text": "Gallus König Franz I . von Frankreich. vero pseudochristianus Schuler spielt auf den Titel \"rex christianissimus \" an ; vgl. HBBW XI [Nr. 1495 ] , S. 137 , Anm. 10 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_84", + "psc_text": "zu sehr mit Fragen der Authentizität behaftet, als dass sie als Fragmente angesehen werden dürften. Zum anderen und vor allem ist das Werk der Expositiones in psalmos bis heute noch gar nicht identifiziert. Die von Migne nachgedruckte Mauriner EditionBernard de Montfaucon, Athanasii opera omnia I 2 (Paris 1698) 1009–1239. stellt eine Kompilation mit anderen Quellen dar. Auch was als sogenannte „Athanasius-Serie“ im Codex Vaticanus 754 zu lesen ist, dürfte nicht das ursprüngliche Werk sein. Im übrigen ergibt sich aus der syrischen Übersetzung aus dem Ende des siebten Jahrhunderts,Die syrische Version ist ediert und ins Englische übersetzt von Robert W. Thomson, Athanasiana syriaca. Part IV = Corpus Scriptorum Christianorum Orientalium 167–168 (Louvain 1977). dass der Text ihrer Vorlage mit dem uns vorliegenden Pseudo-Athanasius nicht kongruent ist. Die Untersuchung dieses Pseudo-Athanasius auf eusebisches Gut hin, um es einmal in einer Testimoniensammlung mitzuteilen, muss besonders behutsam vorgenommen werden und kann erst in Angriff", + "candidate_score": 0.654419, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_70", + "bdc_text": "- Veröffentlichungen der Kommission für geschichtliche Landes kunde in Baden-W ürttemberg , Reihe B , Bd. 118 , S. 182-189. .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_139", + "psc_text": "drucken: Alcune note di letteratura patristica, in: Opere minori II = Studi e testi 77 (1937) 61–66. Die Fragmente aus der Palästinischen Katene zu Ps 118 sind enthalten in Marguerite Harl (avec la collaboration de Gilles Dorival), La Chaîne Palestinienne sur le Psaume 118. Tome I. Introduction, texte grec critique et traduction = SC 189 (Paris 1972) Tome II. Catalogue des fragments, notes et indices = SC 190 (Paris 1972). Die Fragmente zu den Gradualpsalmen sind enthalten in Carmelo Curti, La catena palestinese sui Salmi graduali (Catania 2003). Einige parallele Passagen zur Psalmenkatene des Niketas sind wiedergegeben im achten Band von John Anthony Cramer, Catenae Graecorum Patrum in Novum Testamentum I–VIII (Oxford 1838–1844 = Hildesheim 1967). Die komplizierte Überlieferung ist durch mehrere wichtige Vorarbeiten, auf deren Ergebnisse ich mich stütze, weitgehend erhellt worden: Georg Karo / Hans Lietzmann, Catenarum Graecarum Catalogus (Göttingen 1902). Robert Devreesse, Les anciens commentateurs grecs des", + "candidate_score": 0.652816, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_21_23", + "bdc_text": "Gallus König Franz I . von Frankreich. vero pseudochristianus Schuler spielt auf den Titel \"rex christianissimus \" an ; vgl. HBBW XI [Nr. 1495 ] , S. 137 , Anm. 10 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_41", + "psc_text": "Parisinus gr. 139 (Ca) hat ein Leser die Einträge, die der Katenist mit dem Namen des Eusebius versehen hatte, am Rand mit rotem Stift systematisch markiert. Vielleicht handelt es sich bei diesem Leser um den Verfasser des Codex Parisinus gr. 463, denn dieser Codex ist eine Papierhandschrift aus dem siebzehnten Jahrhundert, in der die wirklichen und vermeintlichen Fragmente von Eusebius aus dem Parisinus gr. 139 gesammelt sind.Zum Codex vgl. Institut de recherche et d’histoire des textes (Hrsg.), Pinakes | Πίνακες. Textes et manuscrits grecs, Numéro diktyon 50037. Die Eusebius-Einträge werden in denselben Abgrenzungen und mit denselben Irrtümern übernommen. Betitelt ist die Arbeit mit EUSEBII / PAMPHILI EPISCOPI / Caesareae Palaestinae / INTERPRETATIO / Psalmorum. Valde Erudita und auf dem folgenden Blatt griechisch wiederholt ΕΥΣΕΒΙΟΥ / ΤΟΥ ΠΑΜΦΙΛΟΥ / ΕΠΙΣΚΟΠΟΥ / ΚΑΙΣΑΡΕΙΑΣ ΤΗΣ / ΠΑΛΑΙΣΤΙΝΗΣ / ΕΧΗΓΗΣΙΣ ΤΩΝ ΨΑΛΜΩΝ ΠΑΝΥ / ΣΠΟΥΔΑΙΑ. Die Eigenheiten von Cb enthält er nicht, bespielsweise den", + "candidate_score": 0.651597, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_13_15", + "bdc_text": "HBBW X [Nr. 1348 ] , S. 32 , Anm. 9f) . valent omnes exempto filio maiore natu Gervasio , qui , dum hec scribo , valde egrotat , sic tamen , ut illum auxiliante deo per manum medici convaliturum sperem . De bello contra Turcas nichil habeo , quod scribam .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_822", + "psc_text": "am Rand: Eusebius Ἀλλ’ καὶ πᾶς μέντοι ὁ μεγάλα δόγματα περὶ θεοῦ κεκτημένος ὑπερβαλλούσῃ τε διαθέσει καὶ πίστει αἰτῶν τι παρὰ τοῦ θεοῦ οὗτος ἐκέκραξε πρὸς αὐτόν. διὸ καὶ θαρσῶν φησιν· ἐπειδὴ τοιοῦτός εἰμι καὶ τοιαῦτα βοῷ , πρόσχες τῇ φωνῇ μου ἐν τῷ κεκραγέναι με πρὸς σέ . μὴ μόνον μόνον ἐν τῇ διανοίᾳ μου καὶ τοῖς λογισμοῖς λόγοις μου , ἀλλὰ καὶ αὐτῇ τῇ φωνῇ ἀπὸ καθαρῶν χειλέων προσφερομένῃ πρόσχες. ἔστι δὲ ὁ λόγος θαρσοῦντος ἑαυτῷ ἐπὶ καθαρευούσῃ φωνῇ ἀπὸ ψεύδους ἐπιορκίας τε καὶ λοιδορίας καὶ τῶν τούτοις παραπλησίων ὁμοίων . διὸ πεπαρρησιασμένος πεπαρρησιασμένως εἰς δοκιμὴν παρέχει ἑαυτὸν τῷ θεῷ καὶ ἀκολούθως ἐπιλέγει· Κατευθυνθήτω ἡ προσευχή μου ὡς θυμίαμα ἐνώπιόν σου. Εἰ … λέγων] A 361v–362r: anonym; P 310r: anonym; V 339r: Theodoret (Theodor?)Εἰ γὰρ τοῖς λογισμοῖς καὶ τῇ φωνῇ ἀρεσκόντως τῷ θεῷ κέχρηται, εἰκότως ἀντὶ παντὸς γεώδους θυμιάματος θυμιωμένου καὶ ἀναφερομένου καὶ μὴ ὑπό τινος ἀνέμου σκεδαννυμένου", + "candidate_score": 0.651155, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_21_23", + "bdc_text": "Gallus König Franz I . von Frankreich. vero pseudochristianus Schuler spielt auf den Titel \"rex christianissimus \" an ; vgl. HBBW XI [Nr. 1495 ] , S. 137 , Anm. 10 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_29", + "psc_text": "Namensangaben. Zum Beispiel ist die Theodoret-Passage zu Ps 103,2b (PG 80, 1696A) τὴν τῆς δημιουργίας εὐκολίαν – μόνῳ χρησάμενος, die Pitra in seinen Analecta als einen Origenes zu Ps 103,2 bringt und Migne als Chrysostomus spurius zu Ps 103 (PG 55, 647) druckt, in Ca als ein Text von Apolinarius wiedergegeben. Glücklicherweise sind solche Verwirrungen nicht die Regel. Malingrey scheint in ihrer Edition der Chrysostomus-Fragmente den Angaben durchgängig vertraut zu haben, und für die bevorstehende Edition des Hesychius dürfte sich der Parisinus ähnlich bewähren. Bietet aber Ca einen Eintrag unter dem Namen des Eusebius, ist immer Vorsicht geboten. So ist der in den Hauptzeugen anonyme Eintrag zu Ps 103,1bc zwar wohl richtig dem Kommentator aus Cäsarea zugeordnet, wenn aber kurz darauf, noch auf derselben Seite, wiederum ein Eusebius, diesmal zu Vers 2a, angekündigt wird, handelt es sich um einen Didymus, jedenfalls nach den Entscheidungen von Mühlenberg (Fragment 990 = 236,10–13).", + "candidate_score": 0.648617, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_77", + "bdc_text": "Beiträge zu einer typologischen Analyse schriftlicher und bildlicher Quellen , Göttingen 1980 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_53", + "psc_text": "C 21). Überliefert wurde sie offensichtlich in zwei Bänden, von denen der eine Ps 1–76, der andere Ps 77–150 behandelte. Von Karo und Lietzmann wird sie unter dem Typ VIII beschrieben,Vgl. Karo / Lietzmann (wie Anm. 1) 32–35. von Gilles Dorival als eine Vertreterin der „Gemischten Konstantinopolitanischen Katenen“ eingeordnet und ausführlich analysiert.Dorival, Les Chaînes (wie Anm. 3) III 492–565. Entstanden ist sie zwischen 1088 und 1105, sehr wahrscheinlich im Zusammenhang mit seiner Lehrtätigkeit.Zu Biographie und Werk s. Bram Roosen, The works of Nicetas Heracleensis (ὁ) τοῦ Σερρῶν, in: Byzantion 69 (1999) 119–144. Niketas besaß Zugang zu sehr viel mehr Schriften von Eusebius als uns heute vergönnt ist. Die griechischen Fragmente zur Theophanie (CPG 3488) sind aus seiner Lukas-Katene gewonnen, ebenso die Schrift De solemnitate paschali (CPG 3479). Sein literarisches Engagement lässt daher von selbst die Frage aufkommen, ob er über die Fragmente in der Katene hinaus nicht auch den Psalmen-Kommentar", + "candidate_score": 0.648013, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_69_71", + "bdc_text": "im Kontext der Reformationsgeschichte der oberschwäbischen Reichsstädte , Stuttgart 1990 . - Veröffentlichungen der Kommission für geschichtliche Landes kunde in Baden-W ürttemberg , Reihe B , Bd. 118 , S. 182-189. . Es duttut .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_138", + "psc_text": "1847) 67–107. Mai hatte die von Montfaucon angemahnte Ergänzung der EditionVgl. Mai, Patrum Bibliotheca nova IV 65. aus Codices Vaticani vorgenommen und nach eigenen Angaben fünf Codices benutzt: Reginae gr. 40, Vaticanus gr. 754, Vaticanus gr. 1685 sowie Vaticanus gr. 2057 und Ottoboniensis gr. 398.Mai, Patrum Bibliotheca nova IV 66; vgl. Karo / Lietzmann (wie Anm. 1) 20–21. Eine unkritische Sammlung aus vatikanischen Handschriften gibt Jean Baptiste Pitra, Analecta sacra et classica spicilegio solesmensi III (Paris 1883). Im besonderen hat die Forschungsgeschichte ein paar kleine Teil-Editionen gezeitigt: Die Hypothesen zu den Gradualpsalmen, von mir mit Ὑποθέσεις überschrieben, ließ Giovanni Mercati drucken: Alcune note di letteratura patristica, in: Opere minori II = Studi e testi 77 (1937) 61–66. Die Fragmente aus der Palästinischen Katene zu Ps 118 sind enthalten in Marguerite Harl (avec la collaboration de Gilles Dorival), La Chaîne Palestinienne sur le Psaume 118. Tome I. Introduction, texte grec critique", + "candidate_score": 0.647281, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_78", + "bdc_text": "-Schriftenreihe der Historischen Kommission bei der Bayerischen Akademie der Wissenschaften 18 , S. 108f. .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_139", + "psc_text": "drucken: Alcune note di letteratura patristica, in: Opere minori II = Studi e testi 77 (1937) 61–66. Die Fragmente aus der Palästinischen Katene zu Ps 118 sind enthalten in Marguerite Harl (avec la collaboration de Gilles Dorival), La Chaîne Palestinienne sur le Psaume 118. Tome I. Introduction, texte grec critique et traduction = SC 189 (Paris 1972) Tome II. Catalogue des fragments, notes et indices = SC 190 (Paris 1972). Die Fragmente zu den Gradualpsalmen sind enthalten in Carmelo Curti, La catena palestinese sui Salmi graduali (Catania 2003). Einige parallele Passagen zur Psalmenkatene des Niketas sind wiedergegeben im achten Band von John Anthony Cramer, Catenae Graecorum Patrum in Novum Testamentum I–VIII (Oxford 1838–1844 = Hildesheim 1967). Die komplizierte Überlieferung ist durch mehrere wichtige Vorarbeiten, auf deren Ergebnisse ich mich stütze, weitgehend erhellt worden: Georg Karo / Hans Lietzmann, Catenarum Graecarum Catalogus (Göttingen 1902). Robert Devreesse, Les anciens commentateurs grecs des", + "candidate_score": 0.646332, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_29", + "bdc_text": "CeterumIn der Vorlage Caterum ( korrigiert aus Catorum ? ) .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_11", + "psc_text": "Lemma aufgreift. Der Hyparchetyp der Hauptzeugen las offenbar das indefinite Pronomen: πολλῶν τινων, A und P haben lediglich mit ihrer Akzentsetzung (τινῶν) die Enklise-Regel nicht befolgt. Die Übereinstimmung von P2 mit Cb, einem Zeugen der Monophystischen Katene, an dieser Stelle ist wohl kaum als Indiz für eine gemeinsame Vorlage zu deuten, da der Verfasser von Cb mehr noch als P2 zu eigenständigen Verbesserungen der Lesequalität neigt. Wenn P2 aber auf fol. 258r zu Ps 122,1a–c die Autorenzuweisung εὐσεβ in brauner Tinte nachträgt, scheint er doch eine andere Vorlage gekannt zu haben. Denn sie fehlt auch im Ambrosianus, mithin im Hyparchetyp. Ebenso ist vielleicht im Text zu Ps 144,14a–16b das am Rand braun geschriebene ἀμείβων, das den Ausdruck πόλιν ἐκ πόλεως ergänzen soll, keine korrigierende eigene Erfindung. Dagegen wieder muss der Autor von P2 keine besondere Vorlage benutzt haben, wenn er an einer Stelle im Text zu Ps 136,1b–2 die Formulierung", + "candidate_score": 0.646082, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_29", + "bdc_text": "CeterumIn der Vorlage Caterum ( korrigiert aus Catorum ? ) .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_57", + "psc_text": "Ps 77 dürfte der Vorlage anzulasten sein.Vgl. Dorival, Les Chaînes (wie Anm. 3) III 507–508. Der Coislinianus bietet nicht den originalen Text, wie ihn Niketas der Öffentlichkeit übergab. Denn die Abweichungen zwischen Nh und Nd weisen dort auf eine Bearbeitung des Textes in Nd hin, wo Nh mit der Palästinischen Katene übereinstimmt. Meist handelt es sich bei den Veränderungen nicht um Problemlösungen und Konjekturen, sondern um willkürliche Eingriffe. Aus einer Umwandlung zum Beispiel eines pronominal gebildeten Satzes in den Plural der dritten Person wie im ersten Satz im dritten Abschnitt des Fragmentes zu Ps 102,1a lässt sich keinerlei Motivation ersehen. Sinnentstellende Wortauffassungen wie σταυροῦ statt σωτῆρος im Fragment zu Ps 101,23a–25a oder λόγοις (durch Assoziierung mit dem vorausgehenden λόγος) statt ἔργοις im Fragment zu Ps 102,22a–c verraten ein geringes Interesse des Schreibers am Inhalt, doch kann eine Abweichung vom originalen Niketas-Text, besonders wenn sie keinen inhaltlichen Fehler darstellt, bereits traditionell", + "candidate_score": 0.645902, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_41_43", + "bdc_text": "in verschiedenen Ausgaben ( VD 16 N 57-60 ; abgedruckt in : Friedrich Hortleder , Der Römischen Keyser- und Königlichen Maiesteten [ . . . ]", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_138", + "psc_text": "1847) 67–107. Mai hatte die von Montfaucon angemahnte Ergänzung der EditionVgl. Mai, Patrum Bibliotheca nova IV 65. aus Codices Vaticani vorgenommen und nach eigenen Angaben fünf Codices benutzt: Reginae gr. 40, Vaticanus gr. 754, Vaticanus gr. 1685 sowie Vaticanus gr. 2057 und Ottoboniensis gr. 398.Mai, Patrum Bibliotheca nova IV 66; vgl. Karo / Lietzmann (wie Anm. 1) 20–21. Eine unkritische Sammlung aus vatikanischen Handschriften gibt Jean Baptiste Pitra, Analecta sacra et classica spicilegio solesmensi III (Paris 1883). Im besonderen hat die Forschungsgeschichte ein paar kleine Teil-Editionen gezeitigt: Die Hypothesen zu den Gradualpsalmen, von mir mit Ὑποθέσεις überschrieben, ließ Giovanni Mercati drucken: Alcune note di letteratura patristica, in: Opere minori II = Studi e testi 77 (1937) 61–66. Die Fragmente aus der Palästinischen Katene zu Ps 118 sind enthalten in Marguerite Harl (avec la collaboration de Gilles Dorival), La Chaîne Palestinienne sur le Psaume 118. Tome I. Introduction, texte grec critique", + "candidate_score": 0.645579, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_82", + "bdc_text": "vgl . Adagia , 1 , 1 , 23 ( LB II 34f). .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_886", + "psc_text": "vgl. PG 24 (57 B2–10) Καὶ τοιοῦτον δέ τι καὶ ἐν τῷ Ἰὼβ εἴρηται· διὰ τί ἀσεβεῖς ζῶσιν, πεπαλαίωνται δὲ καὶ ἐν πλούτῳ; ὁ σπόρος ὃς πρὸς αὐτῶν αὐτὸν κατὰ ψυχήν , τὰ τέκνα αὐτῶν ἐν ὀφθαλμοῖς. οἱ οἶκοι αὐτῶν εὐθηνοῦσιν, φόβος δὲ οὐδαμοῦ. μάστιξ δὲ παρὰ κυρίου οὐκ ἔστιν ἐν αὐτοῖς. ἡ βοῦς αὐτῶν οὐκ ὠμοτόκησεν, διεσώθη δὲ ἐν γαστρὶ ἔχουσα καὶ οὐκ ἔσφηλεν ἔσφαλεν . μένουσι δὲ ὡς πρόβατα αἰώνια, τὰ δὲ παιδία αὐτῶν προσπαίζουσιν ἀναλαμβάνοντα ψαλτήριον καὶ κιθάραν καὶ εὐφραινόμενα φωνῇ φωνὴ ψαλμοῦ. συνετέλεσαν ἐν ἀγαθοῖς τὸν βίον αὐτῶν, ἐν δὲ ἀναπαύσει ὁδοῦ ἐκοιμήθησαν. λέγει δὲ κυρίῳ· ἀπόστα ἀπ’ ἐμοῦ, ὁδούς ὁδοῦ σου εἰδέναι οὐ βούλομαι βόλομαι · ἐν χερσὶ γὰρ ἦν αὐτῶν τὰ ἀγαθά. Πλὴν ἐπιφέρει λέγων ἑξῆς· οὐ μὴν καὶ ἀσεβῶν λύχνος σβεσθήσεται. καὶ ἐν ἑβδομηκοστῷ δευτέρῳ ψαλμῷ λέγεται· ἐζήλωσα ἐπὶ τοῖς ἀνόμοις εἰρήνην ἁμαρτωλῶν θεωρῶν , καὶ τὰ ἑξῆς. ὧν καὶ αὐτῶν λύσις λύσις", + "candidate_score": 0.644637, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_10", + "bdc_text": "Januar 1543 ( Zürich StA , E II 358 , 142 )", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_124", + "psc_text": "Kommentar zu Ps 93,3–4 (PG 23, 1196 C13–14). Ps 140,8ab Eusebisch ist in diesem Fragment vor allem der Ausdruck βασκαινόντων τῇ κατὰ θεὸν αὐτοῦ προκοπῇ (vgl. In psalmum 69,2–4 = PG 23, 769 B5–6 und In psalmum 85,11 = PG 23, 1037 B4). Ps 141,3a–4a Das zweite Fragment ist in N dem Exzerpt zu Vers 4a aus Theodoret hinzugefügt. Die Doppelzuweisung an Theodoret und Eusebius, die in Nd auf Eusebius verkürzt wurde, trägt dem Rechnung. Die Lexik des Satzes ist für Eusebius gewöhnlich, der Tonfall ähnelt dem ersten Satz des Bruchstückes aus der Palästinischen Katene. Ps 144,10a–12b Übereinstimmend mit der Palästinischen Katene bietet Niketas den Text von Beginn des Fragmentes bis τῆς ἐξομολογήσεως ἀποδιδόασιν, durchsetzt ihn jedoch mit Auszügen aus Chrysostomus, Theodoret und Euthymius. Die Texteinheit mit dem Fragment 6b, in den Handschriften nicht eigens kenntlich gemacht, schließt unmittelbar an den mit δημιουργικῆς δυνάμεως endenden ersten Abschnitt des Fragmentes aus", + "candidate_score": 0.643852, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_29", + "bdc_text": "CeterumIn der Vorlage Caterum ( korrigiert aus Catorum ? ) .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_58", + "psc_text": "Sinnentstellende Wortauffassungen wie σταυροῦ statt σωτῆρος im Fragment zu Ps 101,23a–25a oder λόγοις (durch Assoziierung mit dem vorausgehenden λόγος) statt ἔργοις im Fragment zu Ps 102,22a–c verraten ein geringes Interesse des Schreibers am Inhalt, doch kann eine Abweichung vom originalen Niketas-Text, besonders wenn sie keinen inhaltlichen Fehler darstellt, bereits traditionell sein. Das zeigen Übereinstimmungen mit dem Laurentianus, zum Beispiel im zweiten Fragment zu Ps 103,13a–15c, wo Nd und Ne ὁ προφήτης einfügen und τούτων mit τῶν ζῴων verdeutlichen. (Ne) Laurentianus Plut. V 14 (12. Jh.) Der Florentiner Codex enthält auf 431 Folia die Niketas-Katene von Ps 77,1a bis Ps 112,9. Der Grund für diesen Abschluß ist nicht erkennbar; es gab wahrscheinlich keine entsprechende Einteilung des zweiten Bandes der Katene.Dorival, Les Chaînes (wie Anm. 3) III 499–500. Ne bietet weniger Zuschreibungen am Rand, manchmal aber auch einige singuläre. Die Textqualität ist insgesamt besser als im Coislinianus. Der Autor zeigt keine Absicht", + "candidate_score": 0.643795, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_69_71", + "bdc_text": "im Kontext der Reformationsgeschichte der oberschwäbischen Reichsstädte , Stuttgart 1990 . - Veröffentlichungen der Kommission für geschichtliche Landes kunde in Baden-W ürttemberg , Reihe B , Bd. 118 , S. 182-189. . Es duttut .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_139", + "psc_text": "drucken: Alcune note di letteratura patristica, in: Opere minori II = Studi e testi 77 (1937) 61–66. Die Fragmente aus der Palästinischen Katene zu Ps 118 sind enthalten in Marguerite Harl (avec la collaboration de Gilles Dorival), La Chaîne Palestinienne sur le Psaume 118. Tome I. Introduction, texte grec critique et traduction = SC 189 (Paris 1972) Tome II. Catalogue des fragments, notes et indices = SC 190 (Paris 1972). Die Fragmente zu den Gradualpsalmen sind enthalten in Carmelo Curti, La catena palestinese sui Salmi graduali (Catania 2003). Einige parallele Passagen zur Psalmenkatene des Niketas sind wiedergegeben im achten Band von John Anthony Cramer, Catenae Graecorum Patrum in Novum Testamentum I–VIII (Oxford 1838–1844 = Hildesheim 1967). Die komplizierte Überlieferung ist durch mehrere wichtige Vorarbeiten, auf deren Ergebnisse ich mich stütze, weitgehend erhellt worden: Georg Karo / Hans Lietzmann, Catenarum Graecarum Catalogus (Göttingen 1902). Robert Devreesse, Les anciens commentateurs grecs des", + "candidate_score": 0.643479, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_29", + "bdc_text": "CeterumIn der Vorlage Caterum ( korrigiert aus Catorum ? ) .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_140", + "psc_text": "von John Anthony Cramer, Catenae Graecorum Patrum in Novum Testamentum I–VIII (Oxford 1838–1844 = Hildesheim 1967). Die komplizierte Überlieferung ist durch mehrere wichtige Vorarbeiten, auf deren Ergebnisse ich mich stütze, weitgehend erhellt worden: Georg Karo / Hans Lietzmann, Catenarum Graecarum Catalogus (Göttingen 1902). Robert Devreesse, Les anciens commentateurs grecs des Psaumes = Studi e Testi 264 (Città del Vaticano 1970) 89–146 – Eusebs Fragmente aus der Palästinischen Katene zu Ps 101–150 werden dort auf S. 121–145 aufgelistet. Ekkehard Mühlenberg, Psalmenkommentare aus der Katenenüberlieferung Band III. Untersuchungen zu den Psalmenkatenen = PTS 19 (Berlin / New York 1978) – Mühlenberg verwendet Material von Marcel Richard. Unter der Überschrift „Aufbau der Palästinischen Katene“ ist diese auf den Seiten 48–52 beschrieben, ein ausführlicher, in alle Exzerpte aufgeschlüsselter „Index“ der Palästinischen Katene wird auf den Seiten 131–284 gegeben. Gilles Dorival, Les chaînes exégétiques grecques sur les psaumes. Contribution à l’étude d’une forme littéraire. Tome", + "candidate_score": 0.643138, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_29", + "bdc_text": "CeterumIn der Vorlage Caterum ( korrigiert aus Catorum ? ) .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_29", + "psc_text": "Namensangaben. Zum Beispiel ist die Theodoret-Passage zu Ps 103,2b (PG 80, 1696A) τὴν τῆς δημιουργίας εὐκολίαν – μόνῳ χρησάμενος, die Pitra in seinen Analecta als einen Origenes zu Ps 103,2 bringt und Migne als Chrysostomus spurius zu Ps 103 (PG 55, 647) druckt, in Ca als ein Text von Apolinarius wiedergegeben. Glücklicherweise sind solche Verwirrungen nicht die Regel. Malingrey scheint in ihrer Edition der Chrysostomus-Fragmente den Angaben durchgängig vertraut zu haben, und für die bevorstehende Edition des Hesychius dürfte sich der Parisinus ähnlich bewähren. Bietet aber Ca einen Eintrag unter dem Namen des Eusebius, ist immer Vorsicht geboten. So ist der in den Hauptzeugen anonyme Eintrag zu Ps 103,1bc zwar wohl richtig dem Kommentator aus Cäsarea zugeordnet, wenn aber kurz darauf, noch auf derselben Seite, wiederum ein Eusebius, diesmal zu Vers 2a, angekündigt wird, handelt es sich um einen Didymus, jedenfalls nach den Entscheidungen von Mühlenberg (Fragment 990 = 236,10–13).", + "candidate_score": 0.642719, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_29", + "bdc_text": "CeterumIn der Vorlage Caterum ( korrigiert aus Catorum ? ) .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_26", + "psc_text": "und damit auch die Wiedergabe von Fragmenten des Eusebius mit dem Schluß von Ps 118. Ab Ps 119 bis Ende wird ausschließlich gekürzter, aber immer noch reichlich viel Chrysostomus geboten. Wahrscheinlich steht damit in Zusammenhang, dass auch Hesychs Kommentar mit Ps 118 endete. Man möchte fast meinen, dass dadurch der Autor das Interesse an der Palästinischen Katene verlor, was freilich voraussetzt, dass er diese Katene nur deshalb bearbeitete, um Hesychius einzufügen. Inwieweit die Abweichungen von C gegenüber dem Hyparchetyp von A und P auf den Autor von C zurückgehen, ist ohne weitere stemmatische Forschungen kaum zu ermitteln. Einige Beispiele: Die Hinzufügung τοῦ πρὸς τὸν ἰώβ im Fragment zu Ps 103,25a–26b ersetzt eine durch das Exzerpieren verloren gegangene Information, die wenige Zeilen zuvor mitgeteilt war. Im Fragment zu Ps 101,25b–29b dagegen διατείνει für διαμείνῃ zu setzen, wirkt willkürlich; μερῶν für μορίων im Fragment zu Ps 102,1ab könnte als ein metaphrastischer Eingriff", + "candidate_score": 0.642042, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_77", + "bdc_text": "Beiträge zu einer typologischen Analyse schriftlicher und bildlicher Quellen , Göttingen 1980 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_85", + "psc_text": "Athanasiana syriaca. Part IV = Corpus Scriptorum Christianorum Orientalium 167–168 (Louvain 1977). dass der Text ihrer Vorlage mit dem uns vorliegenden Pseudo-Athanasius nicht kongruent ist. Die Untersuchung dieses Pseudo-Athanasius auf eusebisches Gut hin, um es einmal in einer Testimoniensammlung mitzuteilen, muss besonders behutsam vorgenommen werden und kann erst in Angriff genommen werden, wenn das Werk erkannt und kritisch ediert ist. An der Universität Wien wurde unter Leitung von Uta Heil bereits die erste Phase einer Rekonstruktion der Expositiones in psalmos begonnen.Uta Heil / Sebastiano Panteghini, Determining the Text, Content and Provenance of the Expositiones in Psalmos attributed to Athanasius: Challenges and Opportunities, (erscheint 2023; eine vorläufige Version wurde mir freundlicherweise von den Herausgebern zur Verfügung gestellt). Doch selbst dann, wenn die Ergebnisse des gesamten Projektes vorliegen, können meiner Überzeugung nach nur Referate und keine sicheren neuen Fragmente des originalen Textes gewonnen werden. Zu den Bruchstücken aus der Niketas-Katene Konzeption und", + "candidate_score": 0.641241, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_78", + "bdc_text": "-Schriftenreihe der Historischen Kommission bei der Bayerischen Akademie der Wissenschaften 18 , S. 108f. .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_138", + "psc_text": "1847) 67–107. Mai hatte die von Montfaucon angemahnte Ergänzung der EditionVgl. Mai, Patrum Bibliotheca nova IV 65. aus Codices Vaticani vorgenommen und nach eigenen Angaben fünf Codices benutzt: Reginae gr. 40, Vaticanus gr. 754, Vaticanus gr. 1685 sowie Vaticanus gr. 2057 und Ottoboniensis gr. 398.Mai, Patrum Bibliotheca nova IV 66; vgl. Karo / Lietzmann (wie Anm. 1) 20–21. Eine unkritische Sammlung aus vatikanischen Handschriften gibt Jean Baptiste Pitra, Analecta sacra et classica spicilegio solesmensi III (Paris 1883). Im besonderen hat die Forschungsgeschichte ein paar kleine Teil-Editionen gezeitigt: Die Hypothesen zu den Gradualpsalmen, von mir mit Ὑποθέσεις überschrieben, ließ Giovanni Mercati drucken: Alcune note di letteratura patristica, in: Opere minori II = Studi e testi 77 (1937) 61–66. Die Fragmente aus der Palästinischen Katene zu Ps 118 sind enthalten in Marguerite Harl (avec la collaboration de Gilles Dorival), La Chaîne Palestinienne sur le Psaume 118. Tome I. Introduction, texte grec critique", + "candidate_score": 0.640879, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_10", + "bdc_text": "Januar 1543 ( Zürich StA , E II 358 , 142 )", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_41", + "psc_text": "Parisinus gr. 139 (Ca) hat ein Leser die Einträge, die der Katenist mit dem Namen des Eusebius versehen hatte, am Rand mit rotem Stift systematisch markiert. Vielleicht handelt es sich bei diesem Leser um den Verfasser des Codex Parisinus gr. 463, denn dieser Codex ist eine Papierhandschrift aus dem siebzehnten Jahrhundert, in der die wirklichen und vermeintlichen Fragmente von Eusebius aus dem Parisinus gr. 139 gesammelt sind.Zum Codex vgl. Institut de recherche et d’histoire des textes (Hrsg.), Pinakes | Πίνακες. Textes et manuscrits grecs, Numéro diktyon 50037. Die Eusebius-Einträge werden in denselben Abgrenzungen und mit denselben Irrtümern übernommen. Betitelt ist die Arbeit mit EUSEBII / PAMPHILI EPISCOPI / Caesareae Palaestinae / INTERPRETATIO / Psalmorum. Valde Erudita und auf dem folgenden Blatt griechisch wiederholt ΕΥΣΕΒΙΟΥ / ΤΟΥ ΠΑΜΦΙΛΟΥ / ΕΠΙΣΚΟΠΟΥ / ΚΑΙΣΑΡΕΙΑΣ ΤΗΣ / ΠΑΛΑΙΣΤΙΝΗΣ / ΕΧΗΓΗΣΙΣ ΤΩΝ ΨΑΛΜΩΝ ΠΑΝΥ / ΣΠΟΥΔΑΙΑ. Die Eigenheiten von Cb enthält er nicht, bespielsweise den", + "candidate_score": 0.640878, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_70", + "bdc_text": "- Veröffentlichungen der Kommission für geschichtliche Landes kunde in Baden-W ürttemberg , Reihe B , Bd. 118 , S. 182-189. .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_138", + "psc_text": "1847) 67–107. Mai hatte die von Montfaucon angemahnte Ergänzung der EditionVgl. Mai, Patrum Bibliotheca nova IV 65. aus Codices Vaticani vorgenommen und nach eigenen Angaben fünf Codices benutzt: Reginae gr. 40, Vaticanus gr. 754, Vaticanus gr. 1685 sowie Vaticanus gr. 2057 und Ottoboniensis gr. 398.Mai, Patrum Bibliotheca nova IV 66; vgl. Karo / Lietzmann (wie Anm. 1) 20–21. Eine unkritische Sammlung aus vatikanischen Handschriften gibt Jean Baptiste Pitra, Analecta sacra et classica spicilegio solesmensi III (Paris 1883). Im besonderen hat die Forschungsgeschichte ein paar kleine Teil-Editionen gezeitigt: Die Hypothesen zu den Gradualpsalmen, von mir mit Ὑποθέσεις überschrieben, ließ Giovanni Mercati drucken: Alcune note di letteratura patristica, in: Opere minori II = Studi e testi 77 (1937) 61–66. Die Fragmente aus der Palästinischen Katene zu Ps 118 sind enthalten in Marguerite Harl (avec la collaboration de Gilles Dorival), La Chaîne Palestinienne sur le Psaume 118. Tome I. Introduction, texte grec critique", + "candidate_score": 0.640188, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_77", + "bdc_text": "Beiträge zu einer typologischen Analyse schriftlicher und bildlicher Quellen , Göttingen 1980 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_1", + "psc_text": "auf besondere Hinweise zu den Handschriften, denen ich die Fragmente zu Ps 101–150 entnommen habe. Die Überlieferung Der Psalmen-Kommentar des Eusebius ist, wie in den vorangehenden Teilbänden unserer Edition im einzelnen dargelegt ist, uneinheitlich überliefert: von Ps 1 bis 50 auszugsweise in Katenen-Handschriften, von Ps 51 bis 95 ganz und direkt im Coislinianus 44 und der Rest wiederum fragmentiert in verschiedenen Katenen. Der weitaus größere Teil des erhaltenen Kommentars zu Ps 101 bis 150 ist in der sogenannten Palästinischen Katene (Siglen A P) und ihrer Verarbeitung in der Monophysitischen Katene (Sigle C) aufbewahrt. Einige darin nicht enthaltene Partien sind der Psalmen-Katene des Niketas von Herakleia (Sigle N) zu entnehmen. Die Palästinische Katene Nachdem die große und unübersichtliche Menge der Handschriften, die eine Psalmenkatene enthalten, von Georg Karo und Hans Lietzmann in siebenundzwanzig Typen geordnet worden war,Georg Karo / Hans Lietzmann, Catenarum Graecarum Catalogus (Göttingen 1902) 20–66. entdeckte Marcel Richard, ausgehend", + "candidate_score": 0.636489, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_77", + "bdc_text": "Beiträge zu einer typologischen Analyse schriftlicher und bildlicher Quellen , Göttingen 1980 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_44", + "psc_text": "ihrer Gruppierungen, für die jeweils erst die Abhängigkeitsverhältnisse zu durchleuchten und ein kritischer Text zu erstellen wäre, nicht berücksichtigt und mich mit den Versionen Wa und V begnügt, da deren Entstehungszeit vor der rezenten Hauptüberlieferung liegt und zwischen ihnen kein unmittelbarer Zusammenhang besteht. Immerhin zeigt sich, dass die Paraphrasentradition in Einzelfällen von Interesse ist. (Wa) Vindobonensis theol. gr. 8 (10. / 11. Jh.) Der Wiener Kodex besteht aus zwei heterogenen Randkatenen, die nicht etwa den Psalmtext, sondern den Psalmen-Kommentar Diodors umgeben.Zur Konzeption des Vindobonensis s. Franz Xaver Risch, Das Handbuch des Origenes zu den Psalmen, in: Adamantius 20 (2014) 36–48, hier 36–38. Die zweite Katene ist aus Exzerpten aus Theodoret und Scholien von Origenes zusammengesetzt. Für Eusebius ist also nur die erste von Belang. Sie wird von Karo und Lietzmann als Typ V gezählt.Karo / Lietzmann (wie Anm. 1) 29. Die Bearbeitung der Palästinischen Katene umfasst Ps 1 bis einschließlich", + "candidate_score": 0.635807, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_69_71", + "bdc_text": "im Kontext der Reformationsgeschichte der oberschwäbischen Reichsstädte , Stuttgart 1990 . - Veröffentlichungen der Kommission für geschichtliche Landes kunde in Baden-W ürttemberg , Reihe B , Bd. 118 , S. 182-189. . Es duttut .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_44", + "psc_text": "ihrer Gruppierungen, für die jeweils erst die Abhängigkeitsverhältnisse zu durchleuchten und ein kritischer Text zu erstellen wäre, nicht berücksichtigt und mich mit den Versionen Wa und V begnügt, da deren Entstehungszeit vor der rezenten Hauptüberlieferung liegt und zwischen ihnen kein unmittelbarer Zusammenhang besteht. Immerhin zeigt sich, dass die Paraphrasentradition in Einzelfällen von Interesse ist. (Wa) Vindobonensis theol. gr. 8 (10. / 11. Jh.) Der Wiener Kodex besteht aus zwei heterogenen Randkatenen, die nicht etwa den Psalmtext, sondern den Psalmen-Kommentar Diodors umgeben.Zur Konzeption des Vindobonensis s. Franz Xaver Risch, Das Handbuch des Origenes zu den Psalmen, in: Adamantius 20 (2014) 36–48, hier 36–38. Die zweite Katene ist aus Exzerpten aus Theodoret und Scholien von Origenes zusammengesetzt. Für Eusebius ist also nur die erste von Belang. Sie wird von Karo und Lietzmann als Typ V gezählt.Karo / Lietzmann (wie Anm. 1) 29. Die Bearbeitung der Palästinischen Katene umfasst Ps 1 bis einschließlich", + "candidate_score": 0.635116, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_10", + "bdc_text": "Januar 1543 ( Zürich StA , E II 358 , 142 )", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_6", + "psc_text": "neben den üblichen Itazismen eine gewisse Unsicherheit in der Verwendung von ο und ω. Wo es sich nicht einfach um einen Fehler handelt, muss Eusebs Ausdrucksweise zur Entscheidung berücksichtigt werden: Im Fragment zu Ps 143,3ab lesen wir in A τῆς τοῦ θεοῦ προνοίας τῆς περὶ τῶν ἀνθρώπων, in P und, abgesehen von Wortumstellungen, in N τῆς τοῦ θεοῦ προνοίας τῆς περὶ τὸν ἄνθρωπον. Der Vorzug ist P und N zu geben. Erstens ist im Kontext vom Menschen im Singular die Rede. Vor allem konstruiert Eusebiusπρόνοια auch an anderen Stellen mit περί mit Akkusativ, wenn nicht mit dem bloßen Genetiv. Der falsche Genetiv Plural stand in der Vorlage. Denn P korrigiert während des Schreibens mit derselben schwarzen Tinte. (P) Patmiacus 215 (12. / 13. Jh.) Der mit dem Ambrosianus gleichaltrige Pergament-Codex aus dem Johannes-Kloster auf PatmosZur Handschrift vgl. Harl, La Chaîne (wie Anm. 2) 24. ist am Anfang ebenfalls beschädigt und", + "candidate_score": 0.63424, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_82", + "bdc_text": "vgl . Adagia , 1 , 1 , 23 ( LB II 34f). .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_240", + "psc_text": "vgl. PG 23 (1281 C4–6)παρὰ τοῦ θεοῦ τῷ θεῷ vgl. Lemma βρῶσιν, ὅτι … ἑσπέρας] Ca 339v: Eusebius; Cb 321v: Eusebiusὅτι μὴ καὶ αὐτοῖς ἐξανέτειλεν ἡ γῆ χόρτον ὥσπερ τοῖς κτήνεσι καὶ χλόην τῇ δουλείᾳ τῶν ἀνθρώπων . θεοῦ δὲ ἦν ἄρα καὶ τοῦτο προνοίας τὸ μὴ ἐν ἡμέρᾳ καὶ ταῦτα προϊέναι προέναι · οὐ γὰρ ἂν ὑπέστη τὸ ἡμέτερον ἥμερον γένος οὐδ’ ἂν τοσοῦτον ἄνθρωπος διήρκεσε πρὸς ἄμυναν τῶν λυμαντικῶν θηρίων, εἰ μὴ ὁ τῶν ἁπάντων … ἑσπέρας] vgl. PG 23 (1281 C6–14)ἁπάντων κηδεμὼν τῆς τῶν πάντων διαμονῆς τε καὶ ζωῆς πρόνοιαν εἰσφέρων τὰ μὲν ἐλαύνεσθαι ὑπὸ τῶν τοῦ ἡλίου μαρμαρυγῶν καὶ ὥσπερ ἐχθρὸν φεύγειν τὸ φῶς ᾠκονομήσατο, τὰ δὲ δὲ ὡς τοῦ φωτὸς συγγενῆ ἐν ἡμέρᾳ προϊέναι καὶ τὸν βίον αὐτῶν καὶ τὴν ζωὴν ἐν ἐν τῷ φωτὶ βίῳ διάγειν συνεχώρησεν, τῶν μὲν εἰς τὰς μάνδρας αὐτῶν κοιταζομένων, τοῦ δὲ λογικοῦ ζῴου ἐν ἡμέρᾳ καὶ φωτὶ προϊόντος ἐπὶ", + "candidate_score": 0.633282, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_77", + "bdc_text": "Beiträge zu einer typologischen Analyse schriftlicher und bildlicher Quellen , Göttingen 1980 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_78", + "psc_text": "ναμάτων ἐν μεθέξει γενέσθαι πολλῶν· οἱ γὰρ ποταμοὶ οἱ εὐαγγελικοί εἰσι λόγοι. Vokabular und Bilder sind reichlich aus Eusebius belegbar, aber sie sind nicht ausschließlich eusebisch. Vor allem aber ist die Wendung ἐν μεθέξει γενέσθαι vornehmlich bei Kyrill und nie bei Eusebius zu finden. Niketas hat nicht nur den direkt überlieferten Eusebius-Kommentar herangezogen, sondern, wie an Textabgrenzungen ersichtlich ist, die Exzerpte sowohl in der Palästinischen Katene als auch deren Epitomierung in der Monophysitischen Katene. Dabei kann er den Kommentar für sich und eine Katene für sich benutzt haben, aber auch beides zugleich. Seine Arbeit erhält dadurch, neben der Gewinnung von neuen Bruchstücken, einen beträchtlichen Wert für die Kritik der schon bekannten. Manche Probleme von A P lassen sich mit ihr bereinigen oder überhaupt erst entdecken. Das Fragment zu Ps 134,19a–21b endet in A P mit einem syntaktischen Gebilde, das zu einer Konjektur herausfordert, aber mit dem bei Niketas stehenden Ausdruck", + "candidate_score": 0.632904, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_77", + "bdc_text": "Beiträge zu einer typologischen Analyse schriftlicher und bildlicher Quellen , Göttingen 1980 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_141", + "psc_text": "Material von Marcel Richard. Unter der Überschrift „Aufbau der Palästinischen Katene“ ist diese auf den Seiten 48–52 beschrieben, ein ausführlicher, in alle Exzerpte aufgeschlüsselter „Index“ der Palästinischen Katene wird auf den Seiten 131–284 gegeben. Gilles Dorival, Les chaînes exégétiques grecques sur les psaumes. Contribution à l’étude d’une forme littéraire. Tome 1–5 (Leuven 1986–2018). – Das bescheiden als contribution getitelte Werk ordnet, weit über die Arbeit von Karo und Lietzmann hinausgehend, die gesamte Überlieferung in einer neuen Systematik und analysiert ausführlich die wichtigen Codices. Es wird zu Recht als der Schlüssel zu den Psalmenkatenen angesehen.Vgl. die Rezension von Reinhart Ceulemans, The Firestarter in the now Completed Analysis of Psalter Catenae by Gilles Dorival, in: Revue d’Histoire Ecclésiastique 116 (2021) 371–377. Hinweise zur Gestaltung des Textes und der Apparate Im Text wird die Zitation der Bibel auf dreierlei Weise gekennzeichnet: Lemma und Lemmazitate sind rot gedruckt, die übrigen Bibelzitate kursiv gesetzt, die", + "candidate_score": 0.63192, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_10", + "bdc_text": "Januar 1543 ( Zürich StA , E II 358 , 142 )", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_5", + "psc_text": "(12. / 13. Jh.) Die Handschrift,Zur Handschrift vgl. Harl, La Chaîne (wie Anm. 2) 23–24. die neben einer handschriftlichen Zählung am oberen Rand eine gestempelte am unteren Rand aufweist, beginnt mit der Katene zu Ps 83,4 und endet, in der modernen Zählung, auf 422v mitten in einem Auszug aus Didymus zu Ps 150,3ab. Eine jüngere Hand trug auf einem weiteren Blatt den Katenentext nach, aber auch sie bietet ihn nicht mehr vollständig und bricht im drittletzten Exzerpt nach vier Zeilen ab. Das Wenige, das noch fehlt, ist dem Patmiacus 215 zu entnehmen. Die im großen und ganzen zuverlässige Handschrift zeigt neben den üblichen Itazismen eine gewisse Unsicherheit in der Verwendung von ο und ω. Wo es sich nicht einfach um einen Fehler handelt, muss Eusebs Ausdrucksweise zur Entscheidung berücksichtigt werden: Im Fragment zu Ps 143,3ab lesen wir in A τῆς τοῦ θεοῦ προνοίας τῆς περὶ τῶν ἀνθρώπων, in P und,", + "candidate_score": 0.631395, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_76_78", + "bdc_text": "Jahrhundert . Beiträge zu einer typologischen Analyse schriftlicher und bildlicher Quellen , Göttingen 1980 . -Schriftenreihe der Historischen Kommission bei der Bayerischen Akademie der Wissenschaften 18 , S. 108f. .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_53", + "psc_text": "C 21). Überliefert wurde sie offensichtlich in zwei Bänden, von denen der eine Ps 1–76, der andere Ps 77–150 behandelte. Von Karo und Lietzmann wird sie unter dem Typ VIII beschrieben,Vgl. Karo / Lietzmann (wie Anm. 1) 32–35. von Gilles Dorival als eine Vertreterin der „Gemischten Konstantinopolitanischen Katenen“ eingeordnet und ausführlich analysiert.Dorival, Les Chaînes (wie Anm. 3) III 492–565. Entstanden ist sie zwischen 1088 und 1105, sehr wahrscheinlich im Zusammenhang mit seiner Lehrtätigkeit.Zu Biographie und Werk s. Bram Roosen, The works of Nicetas Heracleensis (ὁ) τοῦ Σερρῶν, in: Byzantion 69 (1999) 119–144. Niketas besaß Zugang zu sehr viel mehr Schriften von Eusebius als uns heute vergönnt ist. Die griechischen Fragmente zur Theophanie (CPG 3488) sind aus seiner Lukas-Katene gewonnen, ebenso die Schrift De solemnitate paschali (CPG 3479). Sein literarisches Engagement lässt daher von selbst die Frage aufkommen, ob er über die Fragmente in der Katene hinaus nicht auch den Psalmen-Kommentar", + "candidate_score": 0.630094, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_69_71", + "bdc_text": "im Kontext der Reformationsgeschichte der oberschwäbischen Reichsstädte , Stuttgart 1990 . - Veröffentlichungen der Kommission für geschichtliche Landes kunde in Baden-W ürttemberg , Reihe B , Bd. 118 , S. 182-189. . Es duttut .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_143", + "psc_text": "TU 183 (Berlin / Boston 2019) 122–141. gesetzt. In dem von mir verarbeiteten Quellenmaterial begegnen sie nicht, waren aber wohl im ursprünglichen Werk angegeben.Vgl. hierzu Bandt, Eusebius (wie Anm. 46) 122–123. Der Kommentar des Eusebius enthielt, wie aus dem direkt überlieferten zweiten Teil seines Werkes zu ersehen ist, eine der Auslegung voranstehende Zitation der Lemmata. Deren Aufteilung kann jedoch für den dritten Teil nicht sicher aus den Fragmenten erschlossen werden; sie folgt deshalb der Präsentation in den Hauptzeugen. Ihr Text dagegen wurde aus der Göttinger Septuaginta von RahlfsAlfred Rahlfs, Psalmi cum Odis = Septuaginta X (Göttingen 21967). übernommen, da nicht davon ausgegangen werden kann, in der Palästinischen Katene habe der Bibeltext gestanden, den Eusebius kommentiert hat. Und selbst wenn in ihr Eusebs Psalmentext reproduziert gewesen wäre, könnte man ihn aus den rezenten Hauptzeugen A und P nicht rekonstruieren, da sie, wie schon Marguerite Harl festgestellt hat, nicht denselben Psalter benutzt", + "candidate_score": 0.629922, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_68_70", + "bdc_text": "außgenomen die von ÜberlingenZur Isolierung Überlingens vgl. Wilfried Enderle , Konfessionsbildung und Ratsregiment in der katholischen Reichsstadt Überlingen ( 1500-1618 ) im Kontext der Reformationsgeschichte der oberschwäbischen Reichsstädte , Stuttgart 1990 . - Veröffentlichungen der Kommission für geschichtliche Landes kunde in Baden-W ürttemberg , Reihe B , Bd. 118 , S. 182-189. .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_43", + "psc_text": "Codices Ca und Cb sind in eine komplexe Überlieferung eingebunden, deren Stemmatisierung im Rahmen einer Edition von Auszügen aus einem einzelnen Autor nicht erbracht werden kann. Das gilt erst recht für die weitaus üppigere Paraphrasentradition, die sich auf mehrere Katenentypen verteilt. Die paraphrastisch bedingten Abweichungen systematisch anzugeben, wäre verwirrend; eine umfassende Analyse der Umschreibungen dient der intendierten Herstellung des Originaltextes einer einzelnen Quelle nur wenig. Überdies kann schon im Rahmen der staatlicher Wissenschaftskontrolle verpflichteten Zeitplanung eine aufwendige Gesamterfassung für eine wie hier vorliegende Edition nicht geleistet werden. So habe ich die Zeugen der von Dorival so genannten Konstantinopolitanischen Katenen und ihrer Gruppierungen, für die jeweils erst die Abhängigkeitsverhältnisse zu durchleuchten und ein kritischer Text zu erstellen wäre, nicht berücksichtigt und mich mit den Versionen Wa und V begnügt, da deren Entstehungszeit vor der rezenten Hauptüberlieferung liegt und zwischen ihnen kein unmittelbarer Zusammenhang besteht. Immerhin zeigt sich, dass die Paraphrasentradition in", + "candidate_score": 0.629422, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_17", + "bdc_text": "geführten Heeres in Ungarn vgl. oben Nr. 1654 , Anm. 5 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_617", + "psc_text": ", εὐχόμενοι ἐπαναλαβεῖν αὐτὴν τὴν προτέραν ἑαυτῆς εἰρήνην ἀπαλλαγεῖσαν τοῦ κατειληφότος αὐτὴν πολέμου. δ´ Ἡ … ἐποιοῦντο] Nd 169v: anonym; Nh 565v: anonymἩ τετάρτη ᾠδὴ τῶν ἀναβαθμῶν τῶν ἀναβαθμῶν ᾠδή ~ πάλιν εὐχὴν ὠδὴν περιέχει τῶν ἐπὶ τῆς αὐτῆς πορείας παρελκομένων καὶ διὰ πολλῶν ἐθνῶν τὴν ἐπάνοδον πορείαν ποιουμένων, εἴτε οἱ περὶ τὸν Ζοροβάβελ καὶ καὶ τὸν Ἰησοῦν τὸν τοῦ Ἰωσεδὲκ ὑπῆρχον οὗτοι εἴτε οἱ περὶ τὸν Νεμίαν Νεεμίαν t.r. καὶ Ἔσδραν. κάμνοντες δὲ τὰ κατὰ τὴν ὁδόν ἐλέου καὶ οἴκτου δέονται τυχεῖν παρὰ τοῦ θεοῦ. διό φασιν φησιν · ἐλέησον ἡμᾶς, κύριε, ἐλέησον ἡμᾶς, ὅτι ἐπὶ πολὺ ἐπλήσθημεν ἐξουδενώσεως ὡς ἐξουδενωμένοι . εἰκὸς γὰρ αὐτοὺς καὶ ἐξουθενεῖσθαι ἐξουδενεῖσθαι καταφρονουμένους ὑπὸ τῶν ἐθνῶν τῶν μεταξὺ τῆς Ἱερουσαλὴμ καὶ καὶ τῆς Βαβυλῶνος, δι’ ὧν τὴν ἐπάνοδον ἐποιοῦντο. ε´ Τὴν … πολεμίων] Nd 171r: anonym; Nh 567r: anonymΤὴν πέμπτην ᾠδὴν τῶν ἀναβαθμῶν ᾄδουσιν οἱ ἐπιβάντες ἤδη λοιπὸν τῆς Ἰουδαίας γῆς εὐχάς τε", + "candidate_score": 0.628948, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_77", + "bdc_text": "Beiträge zu einer typologischen Analyse schriftlicher und bildlicher Quellen , Göttingen 1980 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_43", + "psc_text": "Codices Ca und Cb sind in eine komplexe Überlieferung eingebunden, deren Stemmatisierung im Rahmen einer Edition von Auszügen aus einem einzelnen Autor nicht erbracht werden kann. Das gilt erst recht für die weitaus üppigere Paraphrasentradition, die sich auf mehrere Katenentypen verteilt. Die paraphrastisch bedingten Abweichungen systematisch anzugeben, wäre verwirrend; eine umfassende Analyse der Umschreibungen dient der intendierten Herstellung des Originaltextes einer einzelnen Quelle nur wenig. Überdies kann schon im Rahmen der staatlicher Wissenschaftskontrolle verpflichteten Zeitplanung eine aufwendige Gesamterfassung für eine wie hier vorliegende Edition nicht geleistet werden. So habe ich die Zeugen der von Dorival so genannten Konstantinopolitanischen Katenen und ihrer Gruppierungen, für die jeweils erst die Abhängigkeitsverhältnisse zu durchleuchten und ein kritischer Text zu erstellen wäre, nicht berücksichtigt und mich mit den Versionen Wa und V begnügt, da deren Entstehungszeit vor der rezenten Hauptüberlieferung liegt und zwischen ihnen kein unmittelbarer Zusammenhang besteht. Immerhin zeigt sich, dass die Paraphrasentradition in", + "candidate_score": 0.628491, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_98_100", + "bdc_text": "Gervasius tuus . [ Adresse auf der Rückseite : ]", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_107", + "psc_text": "Der Zuweisung im Harleianus ist hier ohne weiteres zu trauen. Einen Hinweis auf seine Verfasserschaft gibt Eusebius sogar selbst, nämlich in dem Rückverweis zu Beginn der zweiten eusebischen Texteinheit, des Fragmentes zu Ps 118,2ab; dieser Hinweis ist meiner Meinung nach nicht von Niketas formuliert: ἀλλ’ ἐπειδὴ ταῦθ’ οὕτως ἡμῖν ἐξήτασται, καιρὸς δὴ ἄνωθεν ἀρξαμένους τὸν πάντα ψαλμὸν ἐπισκέψασθαι. Vermutlich stellt das Fragment zu Vers 2ab die unmittelbare Fortsetzung dar; sie wird auch von Niketas geboten, der den durchgehenden Eusebius-Text mit einem Eintrag aus Theodoret unterbrochen hat. Ps 118,2ab Der Text in den Hauptzeugen, den Devreesse in seinem unten unter „Vorarbeiten“ genannten Werk nicht verzeichnet, ist offenkundig unvollständig, lässt sich aber unschwer mit dem Text bei Niketas verbinden und erweitern. Dort verweist er im ersten Satz auf das vorausgehende lange Exzerpt und enthält im zweiten Satz die zu den δεύτεροι notwendige Ergänzung mit den πρῶτοι.Vgl. Marguerite Harl (avec la collaboration de", + "candidate_score": 0.627257, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_76_78", + "bdc_text": "Jahrhundert . Beiträge zu einer typologischen Analyse schriftlicher und bildlicher Quellen , Göttingen 1980 . -Schriftenreihe der Historischen Kommission bei der Bayerischen Akademie der Wissenschaften 18 , S. 108f. .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_139", + "psc_text": "drucken: Alcune note di letteratura patristica, in: Opere minori II = Studi e testi 77 (1937) 61–66. Die Fragmente aus der Palästinischen Katene zu Ps 118 sind enthalten in Marguerite Harl (avec la collaboration de Gilles Dorival), La Chaîne Palestinienne sur le Psaume 118. Tome I. Introduction, texte grec critique et traduction = SC 189 (Paris 1972) Tome II. Catalogue des fragments, notes et indices = SC 190 (Paris 1972). Die Fragmente zu den Gradualpsalmen sind enthalten in Carmelo Curti, La catena palestinese sui Salmi graduali (Catania 2003). Einige parallele Passagen zur Psalmenkatene des Niketas sind wiedergegeben im achten Band von John Anthony Cramer, Catenae Graecorum Patrum in Novum Testamentum I–VIII (Oxford 1838–1844 = Hildesheim 1967). Die komplizierte Überlieferung ist durch mehrere wichtige Vorarbeiten, auf deren Ergebnisse ich mich stütze, weitgehend erhellt worden: Georg Karo / Hans Lietzmann, Catenarum Graecarum Catalogus (Göttingen 1902). Robert Devreesse, Les anciens commentateurs grecs des", + "candidate_score": 0.626667, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_66_68", + "bdc_text": "von allen stetten abgeschlagen , Die Städte stellten sich entschieden gegen die von König Ferdinand geforderte neue Türkensteuer ; vgl . Heidrich , Karl V. 94f. 100. 102 . außgenomen die von ÜberlingenZur Isolierung Überlingens vgl. Wilfried Enderle , Konfessionsbildung und Ratsregiment in der katholischen Reichsstadt Überlingen ( 1500-1618 )", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_375", + "psc_text": "auf Rasur ἔθος αὐτῶν πάντων ὑστέρηται ἐστέρηται τῶν κατὰ τὸ παλαιὸν τὸ παλαιὸν πάλαι ὑπαρχόντων αὐτοῖς ἀγαθῶν, ὡς μηκέτι προφητῶν ἀξιοῦσθαι μήτε ἀγγέλων ἐπιφανείας. καὶ πάντα δὲ αὐτῶν τὰ σεμνὰ καθῄρηται καθήρεται · ἡ μητρόπολις, τὸ ἱερόν, τὰ ἅγια τῶν ἁγίων, τὸ βασίλειον, ἡ ἱερωσύνη. ἀλλὰ καὶ δοῦλοι ἀντ’ ἐλευθέρων γεγόνασι καὶ νόμοις ἐθνῶν ὑπήκοοι, οἳ πρὶν αὐτόνομοι κατέστησαν, καὶ ταῦτα πάντα ὑπομεμενήκασι διὰ τὰς αὐτῶν κακίας τε καὶ πονηρίας. τοὔμπαλιν … κατηξιωμένοι] vgl. Nd 100v καὶ ἀπεστέρηται…ἐκκλησία: anonym; 101r νοήσεις…συνεστήσαντο: anonym; 101rv ὡς μήτε…δουλεύοντες: anonym; vgl. Ne 366r: anonym; 366v: anonym; 367v: anonym; vgl. Nh 495v: anonym; 496r: Theodoret; 496v: Theodoret fortgesetztτοὔμπαλιν δὲ τούτοις ἡ … ὑδάτων] Ca 355r: τοῦ αὐτοῦ (= Didymus); Cb 337r: Didymusἡ ἐξ ἐθνῶν ἐκκλησία τὸ πρὶν οὖσα θεοῦ ἔρημος καὶ πάντων ἀγαθῶν ἄγονός τε καὶ ἄκαρπος μεταβέβληται εἰς λίμνας ὑδάτων, καὶ ἡ πάλαι πρότερον ἄνυδρος γέγονεν εἰς διεξόδους ὑδάτων, καὶ‌1 … διδασκαλίαν] Ca 355r:", + "candidate_score": 0.626259, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_69_71", + "bdc_text": "im Kontext der Reformationsgeschichte der oberschwäbischen Reichsstädte , Stuttgart 1990 . - Veröffentlichungen der Kommission für geschichtliche Landes kunde in Baden-W ürttemberg , Reihe B , Bd. 118 , S. 182-189. . Es duttut .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_0", + "psc_text": "Vorbemerkung der Online-Edition Die vorliegende Online-Fassung der als „Eusebius von Caesarea Werke Band X: Der Psalmenkommentar. Teil 3: Fragmente zu Psalm 101–150. Herausgegeben von Franz Xaver Risch, GCS.NF 32, Berlin/Boston 2022“ publizierten Druckfassung wurde aus einer Classical Text Editor-Datei konvertiert. Die Apparate (Bezeugung und Varianten) sind daher (vorerst) nicht für die Anzeige im PTA optimiert, da grundsätzlich die Bezeugung des Lemmas fehlt. Dafür ersetzt die Online-Edition die fehlenden Bibelstellen-, Personen- und Ortsindices der gedruckten Edition. Da im ersten Band die allgemeiner einleitenden Fragen zum Psalmen-Kommentar des Eusebius von Cäsarea und seiner Überlieferung behandelt werden, beschränke ich mich hier im wesentlichen auf besondere Hinweise zu den Handschriften, denen ich die Fragmente zu Ps 101–150 entnommen habe. Die Überlieferung Der Psalmen-Kommentar des Eusebius ist, wie in den vorangehenden Teilbänden unserer Edition im einzelnen dargelegt ist, uneinheitlich überliefert: von Ps 1 bis 50 auszugsweise in Katenen-Handschriften, von Ps 51 bis 95 ganz und", + "candidate_score": 0.625421, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_96_98", + "bdc_text": "Date Meminge , 8 . septembris 1542 . Gervasius tuus .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_281", + "psc_text": "μου καὶ ἐν τοῖς προφήταις μου μὴ πονηρεύεσθε. ἔνθα … πεπιστεύκαμεν] Ca 344r: Theodoret; Cb 326r: Theodoret ἔνθα ἐνταῦθα γενόμενος σημειώσει σημειώση , τίνα τρόπον ὁ λόγος χριστοὺς χρηστῶν ? αὐτοὺς ἐκείνους τοὺς περὶ τὸν Ἀβραὰμ καλεῖ καίτοι αἰσθητῷ … λόγου] vgl. Nd 82r: anonym; vgl. Ne 306r: Athanasius fortgesetzt; vgl. Nh 474r: Athanasius fortgesetztαἰσθητῷ ἐλαίῳ μηδαμοῦ κεχρισμένους κεχρησμένους μηδὲ κατὰ τὸν Μωυσέως Μωυσέος μωσέως νόμον ὁμοίως τῷ Ἀαρὼν χριστοὺς χρηστοὺς γενομένους; πόθεν οὖν ἄλλοθεν γεγόνασι χριστοὶ χυ (mit waagrechtem Strich) ἢ ἀπὸ τῆς μετοχῆς τοῦ φανέντος αὐτοῖς θεοῦ λόγου, ὅντινα εἶναι τὸν μονογενῆ υἱὸν πεπιστεύκαμεν; Καὶ ἐκάλεσε λιμὸν ἐπὶ τὴν γῆν, πᾶν στήριγμα ἄρτου συνέτριψεν. ἀπέστειλεν ἔμπροσθεν αὐτῶν ἄνθρωπον, εἰς δοῦλον ἐπράθη Ἰωσήφ. Ἐν … στηρίζεσθαι] A 145r: Eusebius; Ca 344r: Eusebius; Cb 326r: Eusebius; Wa 170r: Eusebius; PG 23 (1305 C1–11)Ἐν τούτοις ὁ λόγος καὶ ἄλλο τι λεληθὸς λεληθὼς τοὺς πολλοὺς τοῖς πολλοῖς διδάσκει· τὴν γὰρ αἰτίαν τοῦ", + "candidate_score": 0.625343, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_78", + "bdc_text": "-Schriftenreihe der Historischen Kommission bei der Bayerischen Akademie der Wissenschaften 18 , S. 108f. .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_140", + "psc_text": "von John Anthony Cramer, Catenae Graecorum Patrum in Novum Testamentum I–VIII (Oxford 1838–1844 = Hildesheim 1967). Die komplizierte Überlieferung ist durch mehrere wichtige Vorarbeiten, auf deren Ergebnisse ich mich stütze, weitgehend erhellt worden: Georg Karo / Hans Lietzmann, Catenarum Graecarum Catalogus (Göttingen 1902). Robert Devreesse, Les anciens commentateurs grecs des Psaumes = Studi e Testi 264 (Città del Vaticano 1970) 89–146 – Eusebs Fragmente aus der Palästinischen Katene zu Ps 101–150 werden dort auf S. 121–145 aufgelistet. Ekkehard Mühlenberg, Psalmenkommentare aus der Katenenüberlieferung Band III. Untersuchungen zu den Psalmenkatenen = PTS 19 (Berlin / New York 1978) – Mühlenberg verwendet Material von Marcel Richard. Unter der Überschrift „Aufbau der Palästinischen Katene“ ist diese auf den Seiten 48–52 beschrieben, ein ausführlicher, in alle Exzerpte aufgeschlüsselter „Index“ der Palästinischen Katene wird auf den Seiten 131–284 gegeben. Gilles Dorival, Les chaînes exégétiques grecques sur les psaumes. Contribution à l’étude d’une forme littéraire. Tome", + "candidate_score": 0.62501, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_17", + "bdc_text": "geführten Heeres in Ungarn vgl. oben Nr. 1654 , Anm. 5 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_214", + "psc_text": "λειτουργοὶ αὐτοῦ ποιοῦντες τὸ θέλημα αὐτοῦ. εἰ δὲ καὶ ταύταις προστάττει τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον εὐλογεῖν, καὶ αὐτῶν αὐτὰς ἕτερόν ἐστιν ὡς καὶ τῶν ἀγγέλων braunes Verweiszeichen ohne Note in . δυνάμεις δὲ θεοῦ ἡγητέον λέγεσθαι ἤτοι ζῳὰ ζῶα λογικά τινα πνεύματα ταύτην τὴν προσηγορίαν διὰ τὴν ἐνυπάρχουσαν αὐτοῖς πληρεστάτην δύναμιν ἐσχηκότα ἢ πάντα τά , ἵν’ οὕτως εἴπω, στρατιωτικὰ τάγματα τῶν λογικῶν. κατ’ ἄμφω δὲ ταῦτα σημαινόμενα ὁ τοῦ θεοῦ υἱὸς κύριος τῶν δυνάμεών ἐστιν. διὸ καὶ εὐλογοῦσιν αὐτὸν ὄντα κύριον ἑαυτῶν. αὗται δὲ κατὰ διττὸν σημαινόμενον αἱ δυνάμεις … εἴρηνται] Ca 335v: καὶ μετ’ ολίγα Cb 317v: καὶ μετ’ ολίγα δυνάμεις nach θεοῦ λειτουργοί λειτουργοί αὐτοῦ εἰσι θεοῦ ὑπηρετοῦσαι αὐτῷ εἰς ἃ βούλεται ποεῖν δι’ αὐτῶν ἐπ’ εὐεργεσίᾳ καὶ ὠφελείᾳ τοῦ παντός. διὸ καὶ ποιεῖν τὰ θελήματα αὐτοῦ εἴρηνται. προαπέδειξεν ἡμῖν ὁ λόγος, ὅτι τὰ ἐν πρακτέοις aus πρακτοῖς ? πρακτοῖς κυρίως ἀγαθὰ οὐκ ἄλλα τῶν ἀρετῶν ὄντα", + "candidate_score": 0.624804, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_82", + "bdc_text": "vgl . Adagia , 1 , 1 , 23 ( LB II 34f). .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_355", + "psc_text": "χάρις] vgl. Nd 98r ὅπερ τὴν…κατηξίωσεν: Chrysostomus fortgesetzt; vgl. Ne 357rv: anonym; vgl. Nh 492v: Chrysostomus fortgesetztδηλοῖ δὲ τοῦτο τὴν ἀθρόαν τῶν ἁμαρτιῶν ἁμαρτωλῶν ἄφεσιν, ἧς κατηξίωσεν ἡμᾶς ἡ τοῦ σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ χάρις. Ἐξομολογησάσθωσαν τῷ κυρίῳ τὰ ἐλέη αὐτοῦ καὶ τὰ θαυμάσια αὐτοῦ τοῖς υἱοῖς τῶν ἀνθρώπων, ὅτι συνέτριψε πύλας χαλκᾶς καὶ μοχλοὺς σιδηροῦς συνέκλασεν. ἀντελάβετο αὐτῶν ἐξ ὁδοῦ ἀνομίας αὐτῶν· διὰ γὰρ τὰς ἀνομίας αὐτῶν ἐταπεινώθησαν. πᾶν βρῶμα ἐβδελύξατο ἡ ψυχὴ αὐτῶν, καὶ ἤγγισαν ἕως τῶν πυλῶν τοῦ θανάτου. καὶ ἐκέκραξαν πρὸς κύριον ἐν τῷ θλίβεσθαι αὐτούς, καὶ ἐκ τῶν ἀναγκῶν αὐτῶν ἔσωσεν αὐτούς. Καὶ … συνέκλασεν] Ca 353r: Eusebius; Cb 335r: Eusebius Καὶ … υἱός] vgl. V 269v: anonym Καὶ … ἀναβοήσασιν] A 160rv: anonym; P 151v: anonym; Wa 127rv: anonym; PG 23 (1324 D2–1325 A5) Καὶ νῦν δεύτερ��ν τὰ αὐτὰ τὸ αὐτὸ λέγεται ἐπὶ ταῖς τῆς δευτέραις εὐεργεσίαις αὐτοῦ . ἡγοῦμαι δὲ διὰ τούτων τὴν", + "candidate_score": 0.624716, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_82", + "bdc_text": "vgl . Adagia , 1 , 1 , 23 ( LB II 34f). .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_465", + "psc_text": "ἄλλος in der Zeile; vgl. PG 23 (1348 A2–11)Ὁ μακαριζόμενος τὸ οἰκεῖον φῶς οὐ διαλείπει ἐξανατέλλων οὐ πᾶσιν, ἀλλὰ τοῖς εὐθέσι τὴν διδασκαλίαν αὐτοῦ πᾶσιν τὴν διδασκαλίαν δὲ τοῖς εὐθέσι αὐτοῦ , καὶ τὸ τῷ τῆς γνώσεως φῶς ἔνδον ἐν τῇ τῶν εὐθείων εὐθέων γενεᾷ παρέχων καὶ τοὺς εὐθεῖς φωτίζων. ὁ αὐτὸς δὲ οὗτος ἅτε σπέρματα ἀγαθὰ σπέρματου (sic) ἀγαθοῦ κεκτημένος, ἀλλὰ καὶ ἅτε πλοῦτον πολὺν καὶ δόξαν ἔχων ἐν τῷ ἑαυτοῦ οἴκῳ οἴκῳ αὐτοῦ οὐκ … δεομένοις] Ca 366r: Eusebius; Cb 348r: Eusebiusοὐκ ἀποκλείει τὰ ἑαυτοῦ σπλάγχνα, ἀλλὰ μεταδίδωσι τῶν ὑπαρχόντων τοῖς δεομένοις καὶ οἰκονομῶν τοὺς λόγους αὐτοῦ ἐν κρίσει διὰ … συνδούλοις] Ca 366r: Eusebius; Cb 348r: Eusebiusδιὰ τὸ φυλάττειν ἐντολὴν τὴν λέγουσαν· τίς ἄρα ἄρα ὁ πιστὸς πιστὸς δοῦλος καὶ φρόνιμος οἰκονόμος, ὃς ἐν καιρῷ δώσει τὸ σιτομέτριον τοῖς συνδούλοις vgl. Mt τοῖς δούλοις ; οὐ γὰρ ἀκρίτως, φησίν, οὐδὲ τοῖς τυχοῦσιν οὐδὲ ἀκαίρως, ὅτε μὴ χρή,", + "candidate_score": 0.624572, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_97_99", + "bdc_text": "septembris 1542 . Gervasius tuus . [ Adresse auf der Rückseite :", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_107", + "psc_text": "Der Zuweisung im Harleianus ist hier ohne weiteres zu trauen. Einen Hinweis auf seine Verfasserschaft gibt Eusebius sogar selbst, nämlich in dem Rückverweis zu Beginn der zweiten eusebischen Texteinheit, des Fragmentes zu Ps 118,2ab; dieser Hinweis ist meiner Meinung nach nicht von Niketas formuliert: ἀλλ’ ἐπειδὴ ταῦθ’ οὕτως ἡμῖν ἐξήτασται, καιρὸς δὴ ἄνωθεν ἀρξαμένους τὸν πάντα ψαλμὸν ἐπισκέψασθαι. Vermutlich stellt das Fragment zu Vers 2ab die unmittelbare Fortsetzung dar; sie wird auch von Niketas geboten, der den durchgehenden Eusebius-Text mit einem Eintrag aus Theodoret unterbrochen hat. Ps 118,2ab Der Text in den Hauptzeugen, den Devreesse in seinem unten unter „Vorarbeiten“ genannten Werk nicht verzeichnet, ist offenkundig unvollständig, lässt sich aber unschwer mit dem Text bei Niketas verbinden und erweitern. Dort verweist er im ersten Satz auf das vorausgehende lange Exzerpt und enthält im zweiten Satz die zu den δεύτεροι notwendige Ergänzung mit den πρῶτοι.Vgl. Marguerite Harl (avec la collaboration de", + "candidate_score": 0.623862, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_97_99", + "bdc_text": "septembris 1542 . Gervasius tuus . [ Adresse auf der Rückseite :", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_7", + "psc_text": "falsche Genetiv Plural stand in der Vorlage. Denn P korrigiert während des Schreibens mit derselben schwarzen Tinte. (P) Patmiacus 215 (12. / 13. Jh.) Der mit dem Ambrosianus gleichaltrige Pergament-Codex aus dem Johannes-Kloster auf PatmosZur Handschrift vgl. Harl, La Chaîne (wie Anm. 2) 24. ist am Anfang ebenfalls beschädigt und beginnt mit der Katene zu Ps 78,3. Er endet auf fol. 356v mit einem anonym gebotenen Auszug aus Eusebius zu Ps 150,6. Dies dürfte auch das Ende der Katene gewesen sein. Ein Leser notiert nach einem größeren Abstand: πάνυ πέφυκεν ὠφέλιμος ἡ βίβλος. ταύτην μετελθὼν καλὸν εὑρήσεις πλοῦτον. Absicht des im Patmiacus vorliegenden Textes war es, den Kommentar des Theodoret mit der Katene zu verknüpfen. Zu diesem Zweck gibt der Katenist nach dem Lemma stets zuerst die Kommentierung von Theodoret wieder und fährt dann mit dem Katenentext fort, wie er sich auch im Ambrosianus findet, mit der Ausnahme, dass die", + "candidate_score": 0.62385, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_76_78", + "bdc_text": "Jahrhundert . Beiträge zu einer typologischen Analyse schriftlicher und bildlicher Quellen , Göttingen 1980 . -Schriftenreihe der Historischen Kommission bei der Bayerischen Akademie der Wissenschaften 18 , S. 108f. .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_138", + "psc_text": "1847) 67–107. Mai hatte die von Montfaucon angemahnte Ergänzung der EditionVgl. Mai, Patrum Bibliotheca nova IV 65. aus Codices Vaticani vorgenommen und nach eigenen Angaben fünf Codices benutzt: Reginae gr. 40, Vaticanus gr. 754, Vaticanus gr. 1685 sowie Vaticanus gr. 2057 und Ottoboniensis gr. 398.Mai, Patrum Bibliotheca nova IV 66; vgl. Karo / Lietzmann (wie Anm. 1) 20–21. Eine unkritische Sammlung aus vatikanischen Handschriften gibt Jean Baptiste Pitra, Analecta sacra et classica spicilegio solesmensi III (Paris 1883). Im besonderen hat die Forschungsgeschichte ein paar kleine Teil-Editionen gezeitigt: Die Hypothesen zu den Gradualpsalmen, von mir mit Ὑποθέσεις überschrieben, ließ Giovanni Mercati drucken: Alcune note di letteratura patristica, in: Opere minori II = Studi e testi 77 (1937) 61–66. Die Fragmente aus der Palästinischen Katene zu Ps 118 sind enthalten in Marguerite Harl (avec la collaboration de Gilles Dorival), La Chaîne Palestinienne sur le Psaume 118. Tome I. Introduction, texte grec critique", + "candidate_score": 0.623677, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_42_44", + "bdc_text": "abgedruckt in : Friedrich Hortleder , Der Römischen Keyser- und Königlichen Maiesteten [ . . . ] Handlungen und Außschreiben [ . . .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_876", + "psc_text": "ἔπειτα τοῖς νοητοῖς αὐτοῦ βέλεσι καὶ τῇ ἀοράτῳ αὐτοῦ κρυφαίᾳ … ἀποστελλομένῃ] vgl. Nd 232v χεῖρα…μονογενῆ φησιν: Eusebius; vgl. Nh 625v: Eusebius κρυφαίᾳ χειρὶ ἐξ ὕψους ἄνωθεν καὶ ἐξ οὐρανοῦ ἀποστελλομένῃ ἀποστελλομένης συνετάραξεν αὐτάς. Ἐξαπόστειλον τὴν χεῖρά σου ἐξ ὕψους, ἐξελοῦ με καὶ ῥῦσαί με ἐξ ὑδάτων πολλῶν, ἐκ χειρὸς υἱῶν ἀλλοτρίων, ὧν τὸ στόμα ἐλάλησε ματαιότητα καὶ ἡ δεξιὰ αὐτῶν δεξιὰ ἀδικίας. Τὰς … δεξιά] A 381v–382r: anonym, 〈ἄ〉λλος δέ φησιν in der Zeile; P 325r: anonym; vgl. PG 24 (53 C14–D7)Τὰς ἐπαναστάσεις τῶν ἀσεβῶν καὶ τοὺς πειρασμοὺς ὕδατα ἐκάλεσεν, ὡς καὶ ἀλλαχοῦ φησιν· ἄρα τὸ ὕδωρ ἂν κατεπόντισεν ἡμᾶς , καὶ πάλιν· σῶσόν με, ὁ θεός, ὅτι εἰσήλθοσαν ὕδατα ἕως ψυχῆς μου . ἀκολούθως δὲ μετὰ τὴν κατάβασιν τοῦ θεοῦ λόγου τὴν ἐπιβουλὴν τῶν ἀσεβῶν τὴν κατ’ αὐτοῦ τῷ πνεύματι θεασάμενος τὰ προκείμενα θεσπίζει. Τέκνα δὲ ἀλλότρια, ὧν ἐκ χειρὸς ῥυσθῆναι εὔχεται, εἴη ἂν ὁ ἐκ περιτομῆς λαός,", + "candidate_score": 0.623635, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_43_45", + "bdc_text": "Friedrich Hortleder , Der Römischen Keyser- und Königlichen Maiesteten [ . . . ] Handlungen und Außschreiben [ . . . ]", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_838", + "psc_text": "τι τοῦ ἀκροτελεύτου τῆς περιβολῆς, εἴσω πάλιν ὑποδύνει. κἄπειτα μικρὸν ὕστερον προελθὼν δῆλα ποιεῖ ποιεῖται τῷ Σαοὺλ τὰ πεπραγμένα, ἃ δὴ καὶ ἡ θεία γραφὴ διδάσκει. Ἔστι μὲν οὖν καὶ ἀπὸ τῆς ἱστορίας πάμπολλα ὠφεληθῆναι καὶ ἀποθαυμάσαι τοῦ Δαυίδ· πρῶτον μὲν τὸ ἀτάραχον· δεύτερον τὸ νηφάλιον τῆς πρὸς τὸν θεὸν ἐλπίδος· τρίτον τὸ θαρσαλέον τῆς πίστεως, ᾗ θαρσήσας θαρρήσας ἐπιχειρεῖ τοῖς τετολμημένοις· τὸ τέταρτον τὸ συνετὸν τοῦ λογισμοῦ καὶ ἐπὶ πᾶσι τὸ πρᾶον καὶ ἀνεξίκακον, δι’ οὗ τὸ ἀγαπᾶτε τοὺς ἐχθροὺς ὑμῶν εὐαγγελικὸν παράγγελμα παράδειγμα ἔργοις ἐπλήρου. Ἀναγκαίως οὖν διὰ τῆς προγραφῆς ἐπὶ τὴν ἱστορίαν ἀναπεμπόμεθα. διὰ‌2 … φωνήν] Nd 224r: Eusebius (zu Vers 2); Nh 617r: Eusebius (zu Vers 2)διὰ δὲ τῆς ἀρχῆς τοῦ ψαλμοῦ παιδευόμεθα, ὅτι μὴ διὰ χειλέων καὶ γλώττης ἠφίει τὴν φωνήν – πῶς γὰρ ὁ μηδὲ γρύξαι ὑπὸ τοῦ δέους συγχωρούμενος συγχωρούμενος ἢ ὅλως (ἄλλως διᾶραι τὸ στόμα διὰ τὸ τὸ πρὸ τῶν θυρῶν ἐφεστάναι", + "candidate_score": 0.622385, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_82", + "bdc_text": "vgl . Adagia , 1 , 1 , 23 ( LB II 34f). .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_745", + "psc_text": "A 329v: Eusebius am Rand, ἄλλος φησίν in der Zeile; P 283r: Eusebius; vgl. Nd 191r: anonym; vgl. Nh 588r: anonym; Curti 214Εἰ καὶ μηδέπω τοῦ φωτίσματος κατηξιώθητε μηδὲ ἐν ἡμέρᾳ πως γεγένησθε, ἀλλ’ ἐπαγρύπνως ἱστάμενοι μὴ μόνον ἡμέρας, ἀλλὰ καὶ νύκτωρ ταῖς πρὸς θεὸν εὐλογίαις σχολάζοντες σχολάζειν ἀκούετε τοῦ φάσκοντος λόγου· μὴ δῷς ὕπνον σοῖς ὄμμασι μηδὲ νυσταγμὸν σοῖς βλεφάροις . ἐπάρατε δὲ τὰς χεῖρας ὑμῶν ἐν ταῖς νυξὶ καὶ εὐλογεῖτε τὸν κύριον ἵστασθε τὰς πράξεις ὑμῶν καὶ τὰ ἔργα τῷ θεῷ δεικνύντες δεικνύοντες πεπαρρησιασμένα πεπαρρησιασμένως . σωφροσύνης δέ ἐστι διδακτικὸν τὸ λόγιον· οὐδεὶς γὰρ ἐν νυξὶν ἀκολασταίνων δύναται τὰς χεῖρας ἐπαίρειν πρὸς τὸν θεόν. Εὐλογήσει σε κύριος ἐκ Σιὼν ὁ ποιήσας τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν. Ἤδη … κύριος] A 329v: anonym; P 283v: anonym; PG 24 (29 A3–10); Curti 214–215 Ἤδη τῷ ἔδει τῷ τῷ Ἀβραὰμ εἴρηται· οἱ εὐλογοῦντές σε εὐλόγηνται εὐλόγεινται . δυνάμει δὲ αὑτὸν εὐλογεῖ", + "candidate_score": 0.622003, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_42_44", + "bdc_text": "abgedruckt in : Friedrich Hortleder , Der Römischen Keyser- und Königlichen Maiesteten [ . . . ] Handlungen und Außschreiben [ . . .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_800", + "psc_text": "ὅ τε μὲν λέγων· ἀποχωρεῖτε ἀπ’ ἐμοῦ, ἐργάται τῆς ἀνομίας· οὐδέποτε ὑμᾶς ἔγνων , ὁτὲ ὅ τε δὲ περὶ αὐτοῦ γράφεται· ἔγνω ἔγνων mit athetiertem zweiten ν κύριος τοὺς ὄντας αὐτοῦ . τοῦτο δὲ τὸ γινώσκειν οὐ τὸ εἰδέναι δηλοῖ, ἀλλὰ τὸ ἄξιόν τινα γινώσκεσθαι ὑπὸ τοῦ θεοῦ τυγχάνοντα, ἀνακεκρᾶσθαι καὶ ἡνῶσθαι τῷ γινώσκοντι. οὕτω γοῦν ὁ δοκιμασθεὶς αὐτοῦ τοῦ θεοῦ γεγονὼς γνωσθήσεται ὑπ’ αὐτοῦ ὡς οἰκειωθεὶς αὐτῷ. Ἔπειτά φησιν· κατὰ βούλησιν τὴν σὴν καὶ ἐνεργῶ καὶ ἠρεμῶ καὶ ἔγνων aus ἔγνω ἔγνω σε τῷ ἠρεμεῖν μετὰ τὴν καθέδραν μου καὶ ἐν τῷ ἐνεργεῖν τὴν ἔγερσίν μου κατὰ τὸ προαποδοθὲν τοῦ γινώσκειν σημαινόμενον. ἀλλὰ καὶ ὁ μελετῶν τὰ θεῖα ῥήματα, ὡς γέγραπται, καθήμενος ἐν οἴκῳ καὶ πορευόμενος ἐν ὁδῷ, κοιταζόμενος καὶ διανιστάμενος ἐρεῖ τὴν προκειμένην φωνήν, ἔτι μὴν ἐπεὶ συνήγειρεν ἡμᾶς καὶ συνεκάθισεν ἐν τοῖς ἐπουρανίοις , ᾗ ἧ ἢ γράφει Παῦλος ταύτην τὴν ἔγερσιν καὶ τὴν μετὰ ταῦτα ἐν", + "candidate_score": 0.621856, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_69_71", + "bdc_text": "im Kontext der Reformationsgeschichte der oberschwäbischen Reichsstädte , Stuttgart 1990 . - Veröffentlichungen der Kommission für geschichtliche Landes kunde in Baden-W ürttemberg , Reihe B , Bd. 118 , S. 182-189. . Es duttut .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_141", + "psc_text": "Material von Marcel Richard. Unter der Überschrift „Aufbau der Palästinischen Katene“ ist diese auf den Seiten 48–52 beschrieben, ein ausführlicher, in alle Exzerpte aufgeschlüsselter „Index“ der Palästinischen Katene wird auf den Seiten 131–284 gegeben. Gilles Dorival, Les chaînes exégétiques grecques sur les psaumes. Contribution à l’étude d’une forme littéraire. Tome 1–5 (Leuven 1986–2018). – Das bescheiden als contribution getitelte Werk ordnet, weit über die Arbeit von Karo und Lietzmann hinausgehend, die gesamte Überlieferung in einer neuen Systematik und analysiert ausführlich die wichtigen Codices. Es wird zu Recht als der Schlüssel zu den Psalmenkatenen angesehen.Vgl. die Rezension von Reinhart Ceulemans, The Firestarter in the now Completed Analysis of Psalter Catenae by Gilles Dorival, in: Revue d’Histoire Ecclésiastique 116 (2021) 371–377. Hinweise zur Gestaltung des Textes und der Apparate Im Text wird die Zitation der Bibel auf dreierlei Weise gekennzeichnet: Lemma und Lemmazitate sind rot gedruckt, die übrigen Bibelzitate kursiv gesetzt, die", + "candidate_score": 0.621685, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_69_71", + "bdc_text": "im Kontext der Reformationsgeschichte der oberschwäbischen Reichsstädte , Stuttgart 1990 . - Veröffentlichungen der Kommission für geschichtliche Landes kunde in Baden-W ürttemberg , Reihe B , Bd. 118 , S. 182-189. . Es duttut .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_43", + "psc_text": "Codices Ca und Cb sind in eine komplexe Überlieferung eingebunden, deren Stemmatisierung im Rahmen einer Edition von Auszügen aus einem einzelnen Autor nicht erbracht werden kann. Das gilt erst recht für die weitaus üppigere Paraphrasentradition, die sich auf mehrere Katenentypen verteilt. Die paraphrastisch bedingten Abweichungen systematisch anzugeben, wäre verwirrend; eine umfassende Analyse der Umschreibungen dient der intendierten Herstellung des Originaltextes einer einzelnen Quelle nur wenig. Überdies kann schon im Rahmen der staatlicher Wissenschaftskontrolle verpflichteten Zeitplanung eine aufwendige Gesamterfassung für eine wie hier vorliegende Edition nicht geleistet werden. So habe ich die Zeugen der von Dorival so genannten Konstantinopolitanischen Katenen und ihrer Gruppierungen, für die jeweils erst die Abhängigkeitsverhältnisse zu durchleuchten und ein kritischer Text zu erstellen wäre, nicht berücksichtigt und mich mit den Versionen Wa und V begnügt, da deren Entstehungszeit vor der rezenten Hauptüberlieferung liegt und zwischen ihnen kein unmittelbarer Zusammenhang besteht. Immerhin zeigt sich, dass die Paraphrasentradition in", + "candidate_score": 0.621006, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_68_70", + "bdc_text": "außgenomen die von ÜberlingenZur Isolierung Überlingens vgl. Wilfried Enderle , Konfessionsbildung und Ratsregiment in der katholischen Reichsstadt Überlingen ( 1500-1618 ) im Kontext der Reformationsgeschichte der oberschwäbischen Reichsstädte , Stuttgart 1990 . - Veröffentlichungen der Kommission für geschichtliche Landes kunde in Baden-W ürttemberg , Reihe B , Bd. 118 , S. 182-189. .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_44", + "psc_text": "ihrer Gruppierungen, für die jeweils erst die Abhängigkeitsverhältnisse zu durchleuchten und ein kritischer Text zu erstellen wäre, nicht berücksichtigt und mich mit den Versionen Wa und V begnügt, da deren Entstehungszeit vor der rezenten Hauptüberlieferung liegt und zwischen ihnen kein unmittelbarer Zusammenhang besteht. Immerhin zeigt sich, dass die Paraphrasentradition in Einzelfällen von Interesse ist. (Wa) Vindobonensis theol. gr. 8 (10. / 11. Jh.) Der Wiener Kodex besteht aus zwei heterogenen Randkatenen, die nicht etwa den Psalmtext, sondern den Psalmen-Kommentar Diodors umgeben.Zur Konzeption des Vindobonensis s. Franz Xaver Risch, Das Handbuch des Origenes zu den Psalmen, in: Adamantius 20 (2014) 36–48, hier 36–38. Die zweite Katene ist aus Exzerpten aus Theodoret und Scholien von Origenes zusammengesetzt. Für Eusebius ist also nur die erste von Belang. Sie wird von Karo und Lietzmann als Typ V gezählt.Karo / Lietzmann (wie Anm. 1) 29. Die Bearbeitung der Palästinischen Katene umfasst Ps 1 bis einschließlich", + "candidate_score": 0.620999, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_68_70", + "bdc_text": "außgenomen die von ÜberlingenZur Isolierung Überlingens vgl. Wilfried Enderle , Konfessionsbildung und Ratsregiment in der katholischen Reichsstadt Überlingen ( 1500-1618 ) im Kontext der Reformationsgeschichte der oberschwäbischen Reichsstädte , Stuttgart 1990 . - Veröffentlichungen der Kommission für geschichtliche Landes kunde in Baden-W ürttemberg , Reihe B , Bd. 118 , S. 182-189. .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_139", + "psc_text": "drucken: Alcune note di letteratura patristica, in: Opere minori II = Studi e testi 77 (1937) 61–66. Die Fragmente aus der Palästinischen Katene zu Ps 118 sind enthalten in Marguerite Harl (avec la collaboration de Gilles Dorival), La Chaîne Palestinienne sur le Psaume 118. Tome I. Introduction, texte grec critique et traduction = SC 189 (Paris 1972) Tome II. Catalogue des fragments, notes et indices = SC 190 (Paris 1972). Die Fragmente zu den Gradualpsalmen sind enthalten in Carmelo Curti, La catena palestinese sui Salmi graduali (Catania 2003). Einige parallele Passagen zur Psalmenkatene des Niketas sind wiedergegeben im achten Band von John Anthony Cramer, Catenae Graecorum Patrum in Novum Testamentum I–VIII (Oxford 1838–1844 = Hildesheim 1967). Die komplizierte Überlieferung ist durch mehrere wichtige Vorarbeiten, auf deren Ergebnisse ich mich stütze, weitgehend erhellt worden: Georg Karo / Hans Lietzmann, Catenarum Graecarum Catalogus (Göttingen 1902). Robert Devreesse, Les anciens commentateurs grecs des", + "candidate_score": 0.620642, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_42_44", + "bdc_text": "abgedruckt in : Friedrich Hortleder , Der Römischen Keyser- und Königlichen Maiesteten [ . . . ] Handlungen und Außschreiben [ . . .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_838", + "psc_text": "τι τοῦ ἀκροτελεύτου τῆς περιβολῆς, εἴσω πάλιν ὑποδύνει. κἄπειτα μικρὸν ὕστερον προελθὼν δῆλα ποιεῖ ποιεῖται τῷ Σαοὺλ τὰ πεπραγμένα, ἃ δὴ καὶ ἡ θεία γραφὴ διδάσκει. Ἔστι μὲν οὖν καὶ ἀπὸ τῆς ἱστορίας πάμπολλα ὠφεληθῆναι καὶ ἀποθαυμάσαι τοῦ Δαυίδ· πρῶτον μὲν τὸ ἀτάραχον· δεύτερον τὸ νηφάλιον τῆς πρὸς τὸν θεὸν ἐλπίδος· τρίτον τὸ θαρσαλέον τῆς πίστεως, ᾗ θαρσήσας θαρρήσας ἐπιχειρεῖ τοῖς τετολμημένοις· τὸ τέταρτον τὸ συνετὸν τοῦ λογισμοῦ καὶ ἐπὶ πᾶσι τὸ πρᾶον καὶ ἀνεξίκακον, δι’ οὗ τὸ ἀγαπᾶτε τοὺς ἐχθροὺς ὑμῶν εὐαγγελικὸν παράγγελμα παράδειγμα ἔργοις ἐπλήρου. Ἀναγκαίως οὖν διὰ τῆς προγραφῆς ἐπὶ τὴν ἱστορίαν ἀναπεμπόμεθα. διὰ‌2 … φωνήν] Nd 224r: Eusebius (zu Vers 2); Nh 617r: Eusebius (zu Vers 2)διὰ δὲ τῆς ἀρχῆς τοῦ ψαλμοῦ παιδευόμεθα, ὅτι μὴ διὰ χειλέων καὶ γλώττης ἠφίει τὴν φωνήν – πῶς γὰρ ὁ μηδὲ γρύξαι ὑπὸ τοῦ δέους συγχωρούμενος συγχωρούμενος ἢ ὅλως (ἄλλως διᾶραι τὸ στόμα διὰ τὸ τὸ πρὸ τῶν θυρῶν ἐφεστάναι", + "candidate_score": 0.62053, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_68_70", + "bdc_text": "außgenomen die von ÜberlingenZur Isolierung Überlingens vgl. Wilfried Enderle , Konfessionsbildung und Ratsregiment in der katholischen Reichsstadt Überlingen ( 1500-1618 ) im Kontext der Reformationsgeschichte der oberschwäbischen Reichsstädte , Stuttgart 1990 . - Veröffentlichungen der Kommission für geschichtliche Landes kunde in Baden-W ürttemberg , Reihe B , Bd. 118 , S. 182-189. .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_22", + "psc_text": "origeneische Tradition und ist einem Auszug aus Chrysostomus unmittelbar angehängt: Οὐκ ἀγνοητέον δέ, ὡς Ὠριγένης καὶ Εὐσέβιος ὁ Καισαρεὺς καὶ Δίδυμος καὶ ἕτεροί τινες πολλοὺς εἶναι βούλονται τοὺς οὐρανοὺς ἐκ τῆς προκειμένης λέξεως καὶ ἐκ τοῦ τὸν ἀπόστολον Παῦλον ἕως τρίτου οὐρανοῦ ἁρπαγῆναι. βούλονται δὲ καὶ λογικοὺς εἶναι τοὺς ἀστέρας καὶ τὰ ὕδατα τὰ ὑπεράνω τῶν οὐρανῶν λογικὰς εἶναι δυνάμεις. Die Eklogentradition in der Monophysitischen Katene Als Typ III, dessen hier verwendete Zeugen mit C bezeichnet sind, haben Georg Karo und Hans Lietzmann eine Katene analysiert,Karo / Lietzmann (wie Anm. 1) 27. die Eklogen aus der Palästinischen Katene mit Texten von Johannes Chrysostomus (häufig auch Johannes, Bischof von Konstantinopel, genannt), Hesychius von Jerusalem und Kyrill von Alexandria verbindet (vgl. CPG C 16). Hauptzeuge ist der Parisinus gr. 139 (Ca).Zur Katene Typ III vgl. Leontien Vanderschelden, An Unconventional Catena on the Psalms. A Partial Edition of the Type III Catena and", + "candidate_score": 0.620354, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_70", + "bdc_text": "- Veröffentlichungen der Kommission für geschichtliche Landes kunde in Baden-W ürttemberg , Reihe B , Bd. 118 , S. 182-189. .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_44", + "psc_text": "ihrer Gruppierungen, für die jeweils erst die Abhängigkeitsverhältnisse zu durchleuchten und ein kritischer Text zu erstellen wäre, nicht berücksichtigt und mich mit den Versionen Wa und V begnügt, da deren Entstehungszeit vor der rezenten Hauptüberlieferung liegt und zwischen ihnen kein unmittelbarer Zusammenhang besteht. Immerhin zeigt sich, dass die Paraphrasentradition in Einzelfällen von Interesse ist. (Wa) Vindobonensis theol. gr. 8 (10. / 11. Jh.) Der Wiener Kodex besteht aus zwei heterogenen Randkatenen, die nicht etwa den Psalmtext, sondern den Psalmen-Kommentar Diodors umgeben.Zur Konzeption des Vindobonensis s. Franz Xaver Risch, Das Handbuch des Origenes zu den Psalmen, in: Adamantius 20 (2014) 36–48, hier 36–38. Die zweite Katene ist aus Exzerpten aus Theodoret und Scholien von Origenes zusammengesetzt. Für Eusebius ist also nur die erste von Belang. Sie wird von Karo und Lietzmann als Typ V gezählt.Karo / Lietzmann (wie Anm. 1) 29. Die Bearbeitung der Palästinischen Katene umfasst Ps 1 bis einschließlich", + "candidate_score": 0.619824, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_98_100", + "bdc_text": "Gervasius tuus . [ Adresse auf der Rückseite : ]", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_91", + "psc_text": "Das seltene τὸ βαρὺ στοιχεῖον für die Erde und in Verbindung mit φέρεται findet sich in der Demonstratio an besagter Stelle, ohne φέρεται an den Stellen in der Theophanie und De laudibus Constantini. Darüber hinaus bringt Niketas (Nd fol. 201r) denselben Gedanken von der schweren Erde auf dem leichten Wasser unter dem Namen des Eusebius im ausgreifenden Kommentar zu Ps 135,7 (eigentlich zu Vers 6 gehörend). Mit der Wendung ἐν τοῖς ἐναντίοις τὰ ἐναντία im Kontext der paradoxen Gotteswirkung lässt sich gut vergleichen die Formulierung ἐπειδήπερ παράδοξα καὶ θαυμαστὰ ἐνεργῶν ἐξ ἐναντίων τὰ ἐναντία εἰργάσατο im Fragment zu Ps 106,32a–36b. Ps 105,35a–36b Die Angabe „Chrysostomus“ in Nd und Nh ist verrutscht und bezieht sich auf den folgenden Eintrag. Für Eusebius als Verfasser sprechen gute Gründe: Die Wortverbindung τῶν ἀλλοφύλων καὶ ἀθέων ἐθνῶν verweist deutlich auf den Lehrer in Cäsarea, ebenso die Art der Zitation von LXX:Wis:14:12: Wo Eusebius den verhältnismäßig", + "candidate_score": 0.619689, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_75_77", + "bdc_text": "Zum umstrittenen Stimmrecht der Städte s. Rosemarie Aulinger , Das Bild des Reichstages im 16 . Jahrhundert . Beiträge zu einer typologischen Analyse schriftlicher und bildlicher Quellen , Göttingen 1980 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_85", + "psc_text": "Athanasiana syriaca. Part IV = Corpus Scriptorum Christianorum Orientalium 167–168 (Louvain 1977). dass der Text ihrer Vorlage mit dem uns vorliegenden Pseudo-Athanasius nicht kongruent ist. Die Untersuchung dieses Pseudo-Athanasius auf eusebisches Gut hin, um es einmal in einer Testimoniensammlung mitzuteilen, muss besonders behutsam vorgenommen werden und kann erst in Angriff genommen werden, wenn das Werk erkannt und kritisch ediert ist. An der Universität Wien wurde unter Leitung von Uta Heil bereits die erste Phase einer Rekonstruktion der Expositiones in psalmos begonnen.Uta Heil / Sebastiano Panteghini, Determining the Text, Content and Provenance of the Expositiones in Psalmos attributed to Athanasius: Challenges and Opportunities, (erscheint 2023; eine vorläufige Version wurde mir freundlicherweise von den Herausgebern zur Verfügung gestellt). Doch selbst dann, wenn die Ergebnisse des gesamten Projektes vorliegen, können meiner Überzeugung nach nur Referate und keine sicheren neuen Fragmente des originalen Textes gewonnen werden. Zu den Bruchstücken aus der Niketas-Katene Konzeption und", + "candidate_score": 0.618959, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_78", + "bdc_text": "-Schriftenreihe der Historischen Kommission bei der Bayerischen Akademie der Wissenschaften 18 , S. 108f. .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_1", + "psc_text": "auf besondere Hinweise zu den Handschriften, denen ich die Fragmente zu Ps 101–150 entnommen habe. Die Überlieferung Der Psalmen-Kommentar des Eusebius ist, wie in den vorangehenden Teilbänden unserer Edition im einzelnen dargelegt ist, uneinheitlich überliefert: von Ps 1 bis 50 auszugsweise in Katenen-Handschriften, von Ps 51 bis 95 ganz und direkt im Coislinianus 44 und der Rest wiederum fragmentiert in verschiedenen Katenen. Der weitaus größere Teil des erhaltenen Kommentars zu Ps 101 bis 150 ist in der sogenannten Palästinischen Katene (Siglen A P) und ihrer Verarbeitung in der Monophysitischen Katene (Sigle C) aufbewahrt. Einige darin nicht enthaltene Partien sind der Psalmen-Katene des Niketas von Herakleia (Sigle N) zu entnehmen. Die Palästinische Katene Nachdem die große und unübersichtliche Menge der Handschriften, die eine Psalmenkatene enthalten, von Georg Karo und Hans Lietzmann in siebenundzwanzig Typen geordnet worden war,Georg Karo / Hans Lietzmann, Catenarum Graecarum Catalogus (Göttingen 1902) 20–66. entdeckte Marcel Richard, ausgehend", + "candidate_score": 0.618889, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_43", + "bdc_text": "Friedrich Hortleder , Der Römischen Keyser- und Königlichen Maiesteten [ . . . ]", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_22", + "psc_text": "origeneische Tradition und ist einem Auszug aus Chrysostomus unmittelbar angehängt: Οὐκ ἀγνοητέον δέ, ὡς Ὠριγένης καὶ Εὐσέβιος ὁ Καισαρεὺς καὶ Δίδυμος καὶ ἕτεροί τινες πολλοὺς εἶναι βούλονται τοὺς οὐρανοὺς ἐκ τῆς προκειμένης λέξεως καὶ ἐκ τοῦ τὸν ἀπόστολον Παῦλον ἕως τρίτου οὐρανοῦ ἁρπαγῆναι. βούλονται δὲ καὶ λογικοὺς εἶναι τοὺς ἀστέρας καὶ τὰ ὕδατα τὰ ὑπεράνω τῶν οὐρανῶν λογικὰς εἶναι δυνάμεις. Die Eklogentradition in der Monophysitischen Katene Als Typ III, dessen hier verwendete Zeugen mit C bezeichnet sind, haben Georg Karo und Hans Lietzmann eine Katene analysiert,Karo / Lietzmann (wie Anm. 1) 27. die Eklogen aus der Palästinischen Katene mit Texten von Johannes Chrysostomus (häufig auch Johannes, Bischof von Konstantinopel, genannt), Hesychius von Jerusalem und Kyrill von Alexandria verbindet (vgl. CPG C 16). Hauptzeuge ist der Parisinus gr. 139 (Ca).Zur Katene Typ III vgl. Leontien Vanderschelden, An Unconventional Catena on the Psalms. A Partial Edition of the Type III Catena and", + "candidate_score": 0.618726, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_78", + "bdc_text": "-Schriftenreihe der Historischen Kommission bei der Bayerischen Akademie der Wissenschaften 18 , S. 108f. .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_53", + "psc_text": "C 21). Überliefert wurde sie offensichtlich in zwei Bänden, von denen der eine Ps 1–76, der andere Ps 77–150 behandelte. Von Karo und Lietzmann wird sie unter dem Typ VIII beschrieben,Vgl. Karo / Lietzmann (wie Anm. 1) 32–35. von Gilles Dorival als eine Vertreterin der „Gemischten Konstantinopolitanischen Katenen“ eingeordnet und ausführlich analysiert.Dorival, Les Chaînes (wie Anm. 3) III 492–565. Entstanden ist sie zwischen 1088 und 1105, sehr wahrscheinlich im Zusammenhang mit seiner Lehrtätigkeit.Zu Biographie und Werk s. Bram Roosen, The works of Nicetas Heracleensis (ὁ) τοῦ Σερρῶν, in: Byzantion 69 (1999) 119–144. Niketas besaß Zugang zu sehr viel mehr Schriften von Eusebius als uns heute vergönnt ist. Die griechischen Fragmente zur Theophanie (CPG 3488) sind aus seiner Lukas-Katene gewonnen, ebenso die Schrift De solemnitate paschali (CPG 3479). Sein literarisches Engagement lässt daher von selbst die Frage aufkommen, ob er über die Fragmente in der Katene hinaus nicht auch den Psalmen-Kommentar", + "candidate_score": 0.618709, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_76_78", + "bdc_text": "Jahrhundert . Beiträge zu einer typologischen Analyse schriftlicher und bildlicher Quellen , Göttingen 1980 . -Schriftenreihe der Historischen Kommission bei der Bayerischen Akademie der Wissenschaften 18 , S. 108f. .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_1", + "psc_text": "auf besondere Hinweise zu den Handschriften, denen ich die Fragmente zu Ps 101–150 entnommen habe. Die Überlieferung Der Psalmen-Kommentar des Eusebius ist, wie in den vorangehenden Teilbänden unserer Edition im einzelnen dargelegt ist, uneinheitlich überliefert: von Ps 1 bis 50 auszugsweise in Katenen-Handschriften, von Ps 51 bis 95 ganz und direkt im Coislinianus 44 und der Rest wiederum fragmentiert in verschiedenen Katenen. Der weitaus größere Teil des erhaltenen Kommentars zu Ps 101 bis 150 ist in der sogenannten Palästinischen Katene (Siglen A P) und ihrer Verarbeitung in der Monophysitischen Katene (Sigle C) aufbewahrt. Einige darin nicht enthaltene Partien sind der Psalmen-Katene des Niketas von Herakleia (Sigle N) zu entnehmen. Die Palästinische Katene Nachdem die große und unübersichtliche Menge der Handschriften, die eine Psalmenkatene enthalten, von Georg Karo und Hans Lietzmann in siebenundzwanzig Typen geordnet worden war,Georg Karo / Hans Lietzmann, Catenarum Graecarum Catalogus (Göttingen 1902) 20–66. entdeckte Marcel Richard, ausgehend", + "candidate_score": 0.618658, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_17", + "bdc_text": "geführten Heeres in Ungarn vgl. oben Nr. 1654 , Anm. 5 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_213", + "psc_text": "ἐπὶ τὴν εὐλογίαν καλεῖ. Ἀλλ’ … ἀξίας] Ca 335v: Eusebius; Cb 317v: Eusebius Ἀλλ’ … αὐτοῦ] vgl. Nd 66r: Eusebius; vgl. Ne 252v: Eusebius; vgl. Nh 455r: Eusebius Ἀλλ’ ἐπειδήπερ … εἰσίν] Wa 167r: Eusebius; vgl. PG 23 (1269 B12–C6)ἐπειδήπερ ἐπειδήπερ ἐπειδήπερ δὲ εἰσὶ καὶ ἀντικείμεναι δυνάμεις καὶ ἀρχαὶ καὶ ἐξουσίαι καὶ κοσμοκράτορες am Rande ohne Verweiszeichen τοῦ κόσμου ergänzt τοῦ σκότους τούτου καὶ πνευματικὰ τῆς πονηρίας κατὰ τὸν θεῖον ἀπόστολον , σφόδρα ἀναγκαίως ἐπιφέρει, τίνας βούλεται καὶ ὁποίας δυνάμεις εὐλογεῖν τὸν κύριον, ὅτι μὴ πάσας, μὴ δὴ δὲ τὰς ἐναντίας, ἀλλὰ μόνας τὰς ἀξίας τοὺς ἀξίους . διό φησιν· λειτουργοὶ αὐτοῦ ποιοῦντες τὸ θέλημα αὐτοῦ. εἰ δὲ καὶ ταύταις προστάττει τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον εὐλογεῖν, καὶ αὐτῶν αὐτὰς ἕτερόν ἐστιν ὡς καὶ τῶν ἀγγέλων braunes Verweiszeichen ohne Note in . δυνάμεις δὲ θεοῦ ἡγητέον λέγεσθαι ἤτοι ζῳὰ ζῶα λογικά τινα πνεύματα ταύτην τὴν προσηγορίαν διὰ τὴν ἐνυπάρχουσαν αὐτοῖς πληρεστάτην", + "candidate_score": 0.618557, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_43_45", + "bdc_text": "Friedrich Hortleder , Der Römischen Keyser- und Königlichen Maiesteten [ . . . ] Handlungen und Außschreiben [ . . . ]", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_106", + "psc_text": "Reihe νόμος, ἐντολή, κρίμα, δικαίωμα, μαρτύριον besprochen, Theodoret zu derselben Stelle dieselben Begriffe in anderer Reihenfolge und pluralisch – außer natürlich dem mosaischen Gesetz νόμος – nämlich νόμος, μαρτύρια, δικαιώματα, κρίματα, ἐντολαί. Origenes und Theodoret unterscheiden sich inhaltlich sehr deutlich. Eusebius hat offenbar, wie nun erkennbar ist, ebenfalls zu Beginn der Behandlung von Ps 118 eine ähnliche Begriffsserie in den Blick genommen, verfolgt aber ein wieder anderes Konzept und ändert auch die Reihe der Begriffe: ἐντολαί, νόμος, ὁδοί, μαρτύρια, κρίματα. Sprache und Aussageabsicht weisen so deutlich auf den Bischof von Cäsarea, dass sich eine detaillierte Beweisführung für seine Urheberschaft erübrigt. Der Zuweisung im Harleianus ist hier ohne weiteres zu trauen. Einen Hinweis auf seine Verfasserschaft gibt Eusebius sogar selbst, nämlich in dem Rückverweis zu Beginn der zweiten eusebischen Texteinheit, des Fragmentes zu Ps 118,2ab; dieser Hinweis ist meiner Meinung nach nicht von Niketas formuliert: ἀλλ’ ἐπειδὴ ταῦθ’ οὕτως ἡμῖν ἐξήτασται,", + "candidate_score": 0.617363, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_70", + "bdc_text": "- Veröffentlichungen der Kommission für geschichtliche Landes kunde in Baden-W ürttemberg , Reihe B , Bd. 118 , S. 182-189. .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_143", + "psc_text": "TU 183 (Berlin / Boston 2019) 122–141. gesetzt. In dem von mir verarbeiteten Quellenmaterial begegnen sie nicht, waren aber wohl im ursprünglichen Werk angegeben.Vgl. hierzu Bandt, Eusebius (wie Anm. 46) 122–123. Der Kommentar des Eusebius enthielt, wie aus dem direkt überlieferten zweiten Teil seines Werkes zu ersehen ist, eine der Auslegung voranstehende Zitation der Lemmata. Deren Aufteilung kann jedoch für den dritten Teil nicht sicher aus den Fragmenten erschlossen werden; sie folgt deshalb der Präsentation in den Hauptzeugen. Ihr Text dagegen wurde aus der Göttinger Septuaginta von RahlfsAlfred Rahlfs, Psalmi cum Odis = Septuaginta X (Göttingen 21967). übernommen, da nicht davon ausgegangen werden kann, in der Palästinischen Katene habe der Bibeltext gestanden, den Eusebius kommentiert hat. Und selbst wenn in ihr Eusebs Psalmentext reproduziert gewesen wäre, könnte man ihn aus den rezenten Hauptzeugen A und P nicht rekonstruieren, da sie, wie schon Marguerite Harl festgestellt hat, nicht denselben Psalter benutzt", + "candidate_score": 0.617111, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_17", + "bdc_text": "geführten Heeres in Ungarn vgl. oben Nr. 1654 , Anm. 5 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_210", + "psc_text": "vgl. Nd 66r: Theodoret und Gregor von Nazianz; vgl. Ne 251v: Theodoret und Gregor von Nazianz; vgl. Nh 454v: Theodoret Gregor von Nazianz τὰ … ποιεῖν] PG 23 (1269 A10–B9)τὰ μὲν κατὰ σέ, φησίν, ὦ ψυχή, ἐξασθενεῖ πρὸς τὸ κατ’ ἀξίαν ὑμνεῖν τὸν θεόν, ἐκ μέρους δ’ ὅμως τοῦτο ποιεῖτω. ἴσθι δέ, ὅτι οἱ ἄγγελοι αὐτοῦ δυνατοὶ ἰσχύϊ ὄντες καὶ ἀδιαπτώτως τὸν λόγον αὐτοῦ ποιοῦντες ἄξιοί τε ὄντες ἀκούειν αὐτοῦ τῆς φωνῆς τῆς φωνῆς αὐτοῦ ~ καὶ τῶν αὐτοῦ λόγων τῶν λόγων αὐτοῦ ~ πρεπόντως καὶ κατ’ ἀξίαν εὐλογοῦσιν ὑμνοῦσιν αὐτόν. εἰ δὲ καὶ ἐν ἀνθρώποις εἶεν τινὲς τινὲς τὸν ἰσάγγελον βίον μετερχόμενοι, ἅτε τὴν εἰκόνα τοῦ ἐπουρανίου φοροῦντες, ἰσχύοντές τε δὲ καὶ αὐτοὶ ποιεῖν τὸν λόγον λόγον αὐτοῦ καὶ δυνατοὶ τῆς φωνῆς αὐτοῦ ἐπακούειν κατὰ τὸν φήσαντα· πάντα ἰσχύω ἐν τῷ ἐνδυναμοῦντί με , καὶ οὗτοι ἰσάγγελοι ὄντες εὐλογείτωσαν εὐλογήτωσαν αὐτόν. μηδεὶς δὲ τῶν παραβαινόντων τὸν λόγον αὐτοῦ καὶ", + "candidate_score": 0.616765, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_75_77", + "bdc_text": "Zum umstrittenen Stimmrecht der Städte s. Rosemarie Aulinger , Das Bild des Reichstages im 16 . Jahrhundert . Beiträge zu einer typologischen Analyse schriftlicher und bildlicher Quellen , Göttingen 1980 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_43", + "psc_text": "Codices Ca und Cb sind in eine komplexe Überlieferung eingebunden, deren Stemmatisierung im Rahmen einer Edition von Auszügen aus einem einzelnen Autor nicht erbracht werden kann. Das gilt erst recht für die weitaus üppigere Paraphrasentradition, die sich auf mehrere Katenentypen verteilt. Die paraphrastisch bedingten Abweichungen systematisch anzugeben, wäre verwirrend; eine umfassende Analyse der Umschreibungen dient der intendierten Herstellung des Originaltextes einer einzelnen Quelle nur wenig. Überdies kann schon im Rahmen der staatlicher Wissenschaftskontrolle verpflichteten Zeitplanung eine aufwendige Gesamterfassung für eine wie hier vorliegende Edition nicht geleistet werden. So habe ich die Zeugen der von Dorival so genannten Konstantinopolitanischen Katenen und ihrer Gruppierungen, für die jeweils erst die Abhängigkeitsverhältnisse zu durchleuchten und ein kritischer Text zu erstellen wäre, nicht berücksichtigt und mich mit den Versionen Wa und V begnügt, da deren Entstehungszeit vor der rezenten Hauptüberlieferung liegt und zwischen ihnen kein unmittelbarer Zusammenhang besteht. Immerhin zeigt sich, dass die Paraphrasentradition in", + "candidate_score": 0.616489, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_98_100", + "bdc_text": "Gervasius tuus . [ Adresse auf der Rückseite : ]", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_7", + "psc_text": "falsche Genetiv Plural stand in der Vorlage. Denn P korrigiert während des Schreibens mit derselben schwarzen Tinte. (P) Patmiacus 215 (12. / 13. Jh.) Der mit dem Ambrosianus gleichaltrige Pergament-Codex aus dem Johannes-Kloster auf PatmosZur Handschrift vgl. Harl, La Chaîne (wie Anm. 2) 24. ist am Anfang ebenfalls beschädigt und beginnt mit der Katene zu Ps 78,3. Er endet auf fol. 356v mit einem anonym gebotenen Auszug aus Eusebius zu Ps 150,6. Dies dürfte auch das Ende der Katene gewesen sein. Ein Leser notiert nach einem größeren Abstand: πάνυ πέφυκεν ὠφέλιμος ἡ βίβλος. ταύτην μετελθὼν καλὸν εὑρήσεις πλοῦτον. Absicht des im Patmiacus vorliegenden Textes war es, den Kommentar des Theodoret mit der Katene zu verknüpfen. Zu diesem Zweck gibt der Katenist nach dem Lemma stets zuerst die Kommentierung von Theodoret wieder und fährt dann mit dem Katenentext fort, wie er sich auch im Ambrosianus findet, mit der Ausnahme, dass die", + "candidate_score": 0.615965, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_98_100", + "bdc_text": "Gervasius tuus . [ Adresse auf der Rückseite : ]", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_89", + "psc_text": "des davorstehenden Textes von Eusebius angesehen werden. Es handelt sich also um ein anderes Fragment aus Eusebius, das womöglich pseudo-athanasianisch bearbeitet ist. Ps 103,5a Niketas gibt Nd zufolge am Rand gleichzeilig mit dem Text als Verfasser Eusebius an. Eine überlieferungsbedingte Verschiebung der Angabe scheidet hier aus, da die vorausgehende und die folgende Passage, je ein Stück aus Basilius, klar abgrenzbar sind. Ne setzt dementsprechend nach dem letzten Worte einen Paragraphen; dass in Nh der Text ab καὶ φέρεται dem folgenden Basilius zugeschlagen ist, geht zu Lasten des unachtsamen Schreibers. Inhalt und Sprache weisen ziemlich deutlich auf Eusebius: Sowohl in der Demonstratio (IV 5 = 155,34–156,1 Heikel) als auch in der Theophanie I 6 (43,4–6 Gressmann), übernommen in De laudibus Constantini 11 (13,9–10 Heikel), erwähnt er die Lage der Erde auf dem Wasser, ausführlich auch im Kommentar zu Ps 23,1–2 (PG 23, 220 C7–D10). Der mit dem Adjektiv (nicht mit dem", + "candidate_score": 0.615084, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_17", + "bdc_text": "geführten Heeres in Ungarn vgl. oben Nr. 1654 , Anm. 5 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_700", + "psc_text": ", ἡ δὲ πέμπτη ἔκδοσις κλοιοὺς ἀνόμων ἐκδεδώκασι δηλοῦντος τοῦ λόγου τοὺς ὑπὸ τῶν ἀσεβῶν εἰς ἐπιβουλὴν τοῦ δικαίου κατεσκευασμένους. θεσπίζει … ἐπιχειρούντων] vgl. Nd 182r: Chrysostomus fortgesetzt; vgl. Nh 578v: Theodoret fortgesetztθεσπίζει δὲ καὶ διὰ τούτων ὁ λόγος τὰ ἔσχατα τέλη καὶ τὸν ὄλεθρον τῶν κατὰ καιροὺς τὴν ἐκκλησίαν τοῦ θεοῦ καὶ τὸν λαὸν αὐτοῦ πολεμεῖν ἐπιχειρούντων. Αἰσχυνθήτωσαν καὶ ἀποστραφήτωσαν εἰς τὰ ὀπίσω πάντες οἱ μισοῦντες Σιών. Ὥσπερ … βλεπόμενα‌2] Nd 182r: anonym; Nh 578v: EusebiusὭσπερ Ἱερουσαλὴμ οὐχ οἱ λίθοι καὶ τὰ οίκοδομήματα οὐδὲ τὸ ἔδαφος αὐτὸ τυγχάνει, ἀλλὰ τὸ τοιόνδε τοιοῦτον τῆς θεοσεβείας πολίτευμα, οὕτω καὶ ἡ Σιών . ἡ μὲν οὖν Ἱερουσαλὴμ ὅρασις εἰρήνης ἑρμηνεύεται, ἡ δὲ Σιὼν σκοπευτήριον. καὶ ἡ μὲν τὴν ἐν ἤθεσιν καταστολὴν καὶ τὸν εὐσταθῆ καὶ εἰρηναῖον τρόπον παρίστησιν, ἡ δὲ τὸν διαβεβηκότα καὶ τὰ ἐπέκεινα τῶν ὁρωμένων σκοποῦντα. ὁποῖος ἦν ὁ λέγων· μὴ σκοπούντων σκοπεῖτε ἡμῶν τὰ βλεπόμενα, ἀλλὰ τὰ μὴ βλεπόμενα", + "candidate_score": 0.614463, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_97_99", + "bdc_text": "septembris 1542 . Gervasius tuus . [ Adresse auf der Rückseite :", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_41", + "psc_text": "Parisinus gr. 139 (Ca) hat ein Leser die Einträge, die der Katenist mit dem Namen des Eusebius versehen hatte, am Rand mit rotem Stift systematisch markiert. Vielleicht handelt es sich bei diesem Leser um den Verfasser des Codex Parisinus gr. 463, denn dieser Codex ist eine Papierhandschrift aus dem siebzehnten Jahrhundert, in der die wirklichen und vermeintlichen Fragmente von Eusebius aus dem Parisinus gr. 139 gesammelt sind.Zum Codex vgl. Institut de recherche et d’histoire des textes (Hrsg.), Pinakes | Πίνακες. Textes et manuscrits grecs, Numéro diktyon 50037. Die Eusebius-Einträge werden in denselben Abgrenzungen und mit denselben Irrtümern übernommen. Betitelt ist die Arbeit mit EUSEBII / PAMPHILI EPISCOPI / Caesareae Palaestinae / INTERPRETATIO / Psalmorum. Valde Erudita und auf dem folgenden Blatt griechisch wiederholt ΕΥΣΕΒΙΟΥ / ΤΟΥ ΠΑΜΦΙΛΟΥ / ΕΠΙΣΚΟΠΟΥ / ΚΑΙΣΑΡΕΙΑΣ ΤΗΣ / ΠΑΛΑΙΣΤΙΝΗΣ / ΕΧΗΓΗΣΙΣ ΤΩΝ ΨΑΛΜΩΝ ΠΑΝΥ / ΣΠΟΥΔΑΙΑ. Die Eigenheiten von Cb enthält er nicht, bespielsweise den", + "candidate_score": 0.614272, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_68_70", + "bdc_text": "außgenomen die von ÜberlingenZur Isolierung Überlingens vgl. Wilfried Enderle , Konfessionsbildung und Ratsregiment in der katholischen Reichsstadt Überlingen ( 1500-1618 ) im Kontext der Reformationsgeschichte der oberschwäbischen Reichsstädte , Stuttgart 1990 . - Veröffentlichungen der Kommission für geschichtliche Landes kunde in Baden-W ürttemberg , Reihe B , Bd. 118 , S. 182-189. .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_138", + "psc_text": "1847) 67–107. Mai hatte die von Montfaucon angemahnte Ergänzung der EditionVgl. Mai, Patrum Bibliotheca nova IV 65. aus Codices Vaticani vorgenommen und nach eigenen Angaben fünf Codices benutzt: Reginae gr. 40, Vaticanus gr. 754, Vaticanus gr. 1685 sowie Vaticanus gr. 2057 und Ottoboniensis gr. 398.Mai, Patrum Bibliotheca nova IV 66; vgl. Karo / Lietzmann (wie Anm. 1) 20–21. Eine unkritische Sammlung aus vatikanischen Handschriften gibt Jean Baptiste Pitra, Analecta sacra et classica spicilegio solesmensi III (Paris 1883). Im besonderen hat die Forschungsgeschichte ein paar kleine Teil-Editionen gezeitigt: Die Hypothesen zu den Gradualpsalmen, von mir mit Ὑποθέσεις überschrieben, ließ Giovanni Mercati drucken: Alcune note di letteratura patristica, in: Opere minori II = Studi e testi 77 (1937) 61–66. Die Fragmente aus der Palästinischen Katene zu Ps 118 sind enthalten in Marguerite Harl (avec la collaboration de Gilles Dorival), La Chaîne Palestinienne sur le Psaume 118. Tome I. Introduction, texte grec critique", + "candidate_score": 0.614224, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_97_99", + "bdc_text": "septembris 1542 . Gervasius tuus . [ Adresse auf der Rückseite :", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_0", + "psc_text": "Vorbemerkung der Online-Edition Die vorliegende Online-Fassung der als „Eusebius von Caesarea Werke Band X: Der Psalmenkommentar. Teil 3: Fragmente zu Psalm 101–150. Herausgegeben von Franz Xaver Risch, GCS.NF 32, Berlin/Boston 2022“ publizierten Druckfassung wurde aus einer Classical Text Editor-Datei konvertiert. Die Apparate (Bezeugung und Varianten) sind daher (vorerst) nicht für die Anzeige im PTA optimiert, da grundsätzlich die Bezeugung des Lemmas fehlt. Dafür ersetzt die Online-Edition die fehlenden Bibelstellen-, Personen- und Ortsindices der gedruckten Edition. Da im ersten Band die allgemeiner einleitenden Fragen zum Psalmen-Kommentar des Eusebius von Cäsarea und seiner Überlieferung behandelt werden, beschränke ich mich hier im wesentlichen auf besondere Hinweise zu den Handschriften, denen ich die Fragmente zu Ps 101–150 entnommen habe. Die Überlieferung Der Psalmen-Kommentar des Eusebius ist, wie in den vorangehenden Teilbänden unserer Edition im einzelnen dargelegt ist, uneinheitlich überliefert: von Ps 1 bis 50 auszugsweise in Katenen-Handschriften, von Ps 51 bis 95 ganz und", + "candidate_score": 0.614128, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_97_99", + "bdc_text": "septembris 1542 . Gervasius tuus . [ Adresse auf der Rückseite :", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_136", + "psc_text": "de Montfaucon, Collectio Nova Patrum et Scriptorum Graecorum. Tomus Primus (Paris 1706). In seinem, ebenfalls von Migne nachgedruckten, Vorwort gibt unser Archeget an, er habe einen lückenhaften Taurinensis aus der Bibliothek von Kardinal Perronius verwendet sowie einen Coislinianus, womit er den Coislinianus 44 meint, und für das, was darin fehlt, die Codices Colbertinus 646 benutzt, nach der aktuellen Katalogisierung von Omont Parisinus gr. 463 aus dem 17. Jh., den Regius 1807, heute Parisinus gr. 146, und den Regius 1878, heute Parisinus gr. 139, aus dem schon der Colbertinus hervorgegangen war.Montfaucon, Collectio Nova Patrum et Scriptorum Graecorum. Tomus Primus II–IV. Zur handschriftlichen Grundlage bei Montfaucon vgl. Karo / Lietzmann (wie Anm. 1) 20–21. Für den Eusebius-Kommentar zu Ps 101 bis Ps 104 einschließlich, ebenso zu Ps 112, 5 bis zum Ende dieses Psalmes, hat er die Niketas-Katene verwendet. Da diese in den genannten Parisini nicht enthalten ist, müsste er sie, falls", + "candidate_score": 0.614106, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_76_78", + "bdc_text": "Jahrhundert . Beiträge zu einer typologischen Analyse schriftlicher und bildlicher Quellen , Göttingen 1980 . -Schriftenreihe der Historischen Kommission bei der Bayerischen Akademie der Wissenschaften 18 , S. 108f. .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_140", + "psc_text": "von John Anthony Cramer, Catenae Graecorum Patrum in Novum Testamentum I–VIII (Oxford 1838–1844 = Hildesheim 1967). Die komplizierte Überlieferung ist durch mehrere wichtige Vorarbeiten, auf deren Ergebnisse ich mich stütze, weitgehend erhellt worden: Georg Karo / Hans Lietzmann, Catenarum Graecarum Catalogus (Göttingen 1902). Robert Devreesse, Les anciens commentateurs grecs des Psaumes = Studi e Testi 264 (Città del Vaticano 1970) 89–146 – Eusebs Fragmente aus der Palästinischen Katene zu Ps 101–150 werden dort auf S. 121–145 aufgelistet. Ekkehard Mühlenberg, Psalmenkommentare aus der Katenenüberlieferung Band III. Untersuchungen zu den Psalmenkatenen = PTS 19 (Berlin / New York 1978) – Mühlenberg verwendet Material von Marcel Richard. Unter der Überschrift „Aufbau der Palästinischen Katene“ ist diese auf den Seiten 48–52 beschrieben, ein ausführlicher, in alle Exzerpte aufgeschlüsselter „Index“ der Palästinischen Katene wird auf den Seiten 131–284 gegeben. Gilles Dorival, Les chaînes exégétiques grecques sur les psaumes. Contribution à l’étude d’une forme littéraire. Tome", + "candidate_score": 0.613414, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_68_70", + "bdc_text": "außgenomen die von ÜberlingenZur Isolierung Überlingens vgl. Wilfried Enderle , Konfessionsbildung und Ratsregiment in der katholischen Reichsstadt Überlingen ( 1500-1618 ) im Kontext der Reformationsgeschichte der oberschwäbischen Reichsstädte , Stuttgart 1990 . - Veröffentlichungen der Kommission für geschichtliche Landes kunde in Baden-W ürttemberg , Reihe B , Bd. 118 , S. 182-189. .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_140", + "psc_text": "von John Anthony Cramer, Catenae Graecorum Patrum in Novum Testamentum I–VIII (Oxford 1838–1844 = Hildesheim 1967). Die komplizierte Überlieferung ist durch mehrere wichtige Vorarbeiten, auf deren Ergebnisse ich mich stütze, weitgehend erhellt worden: Georg Karo / Hans Lietzmann, Catenarum Graecarum Catalogus (Göttingen 1902). Robert Devreesse, Les anciens commentateurs grecs des Psaumes = Studi e Testi 264 (Città del Vaticano 1970) 89–146 – Eusebs Fragmente aus der Palästinischen Katene zu Ps 101–150 werden dort auf S. 121–145 aufgelistet. Ekkehard Mühlenberg, Psalmenkommentare aus der Katenenüberlieferung Band III. Untersuchungen zu den Psalmenkatenen = PTS 19 (Berlin / New York 1978) – Mühlenberg verwendet Material von Marcel Richard. Unter der Überschrift „Aufbau der Palästinischen Katene“ ist diese auf den Seiten 48–52 beschrieben, ein ausführlicher, in alle Exzerpte aufgeschlüsselter „Index“ der Palästinischen Katene wird auf den Seiten 131–284 gegeben. Gilles Dorival, Les chaînes exégétiques grecques sur les psaumes. Contribution à l’étude d’une forme littéraire. Tome", + "candidate_score": 0.612842, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_97_99", + "bdc_text": "septembris 1542 . Gervasius tuus . [ Adresse auf der Rückseite :", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_97", + "psc_text": "zu Ps 102,13–14: οὕτως οὖν ὥσπερ ἀπὸ σκότους τῆς τῶν ἁμαρτημάτων ἀγνοίας ἐπὶ τὸ φῶς τῆς αὐτοῦ γνώσεως μετεστήσατο ἡμᾶς. καὶ ταῦτ’ ἔπραξεν ὡς ἀγαθὸς πατὴρ σπλαγχνιζόμενος ἐφ’ υἱοῖς μεμηνόσι. Das Motiv vom Schatten des ewigen Lebens mag schon wieder einem anderen Autor angehören. Vor und nach dieser Texteinheit ist Gregor von Nyssa exzerpiert, woraus sich die Zuschreibung an diesen in Nh erklärt. Ps 107,4ab Dieses Stück ist anonym überliefert, aber seine Zugehörigkeit zu Eusebius lässt sich an der Positionierung ziemlich gut erkennen. Denn ihm voraus geht bei Niketas eine Paraphrase aus Theodoret zu Vers 4 (PG 80, 1752 A1–6) und dem wieder voraus eine Paraphrase der letzten beiden Sätze von Eusebs Fragment Nr. 2. Niketas hat also seine Euseb-Paraphrase mit einer solchen aus Theodoret unterbrochen. Es ist geradezu zu erwarten, dass Eusebius zu dem Völker-Motiv in Vers 4 erneut sein exegetisches Hauptmotiv angebracht hat. Inhalt und Sprache sind unverkennbar", + "candidate_score": 0.61205, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_17", + "bdc_text": "geführten Heeres in Ungarn vgl. oben Nr. 1654 , Anm. 5 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_519", + "psc_text": "καὶ ἐπήκουσέ μου εἰς πλατυσμόν. κύριος ἐμοὶ βοηθός, οὐ φοβηθήσομαι, τί ποιήσει μοι ἄνθρωπος. κύριος ἐμοὶ βοηθός, κἀγὼ ἐπόψομαι τοὺς ἐχθρούς μου. ἀγαθὸν πεποιθέναι ἐπὶ κύριον ἢ πεποιθέναι ἐπ’ ἄνθρωπον. ἀγαθὸν ἐλπίζειν ἐπὶ κύριον ἢ ἐλπίζειν ἐπ’ ἄρχοντας. Συναγαγὼν … εὐρυχωρίαν] Ca 375r: Didymus; Cb 357r: anonym; Nd 132rv: anonym; Nh 528rv: Theodoret fortgesetzt;, vom Anfang bis χριστοῦ λαός am Rand von anderer Hand Συναγαγὼν … πονηρούς] A 212v–213r: Eusebius; P 194v–195r: Eusebius; vgl. V 290v: Eusebius; PG 39 (1556 C10–D9; 1557 A8–15) Συναγαγὼν ὁ προφήτης ἀναγαγῶν ἀναγαγ���ν ὁ προφήτης τὰ προδηλωθέντα τάγματα τάγματα τὸν οἶκον Ἰσραήλ, τὸν οἶκον Ἀαρών, τοὺς φοβουμένους τὸν κύριον καὶ ἓν σῶμα ἀπεργαζόμενος ἀπεργασάμενος ἀπεργασόμενος καὶ λαὸν ἕνα διδάσκει τοῦτον παρασκευάζεσθαι εἰς θλίψεις μετὰ τοῦ ἀκριβῶς εἰδέναι, ὅτι ἡ θλίψις ὑπομονὴν κατεργάζεται, ἡ δὲ ὑπομονὴ δοκιμήν, ἡ δὲ δοκιμὴ ἐλπίδα. ἡ δὲ ἐλπὶς οὐ καταισχύνει ἡ δὲ ἐλπίδα διὰ τῆς δοκιμῆς τὴν μὴ καταισχύνουσαν .", + "candidate_score": 0.611957, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_43", + "bdc_text": "Friedrich Hortleder , Der Römischen Keyser- und Königlichen Maiesteten [ . . . ]", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_128", + "psc_text": "in der Vita Constantini ebenfalls die eher seltene Umschreibung τὸ χρεὼν ἐπιστάν gebraucht (I 7,2 = 18,10 Winkelmann). Ps 146,7ab Das zweite Fragment zu diesem Lemma findet sich bei Niketas in unmittelbarer Fortführung seiner Wiedergabe des vorausgehenden Stückes und gibt so vielleicht die originale Plazierung wieder. Vokabular und Stil zeigen die Art Eusebs. Seine Verfasserschaft tut sich im letzten Satz zweifelsfrei kund. Die Formulierung τῷ θεῷ τῷ παρ’ Ἑβραίοις μόνοις τὸ παλαιὸν γνωριζομένῳ entspricht der Aussage τῆς Ἰουδαϊκῆς χώρας, καθ’ ἣν μόνην γνωρίζεσθαι ἐνομίζετο τὸ παλαιὸν ὁ θεός im Jesajas–Kommentar (II 19 = 259,25 Ziegler). Ps 146,8a–9b Das erste Stück zu diesem Lemma, das als Nr. 10 gezählte Fragment, ist in N unmittelbar an die vorausgehende Nr. 9 angehängt. Auf eusebische Verfasserschaft weisen die Ausdrücke ἀθρόως ἀφανῆ (vgl. De laudibus Constantini 7,11,2 = 215,11 Heikel) und die Explikation von περιβάλλοντι τὸν οὐρανόν in Vers 8a durch τοσοῦτος οὐρανός im Jesajas-Kommentar", + "candidate_score": 0.611752, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_68_70", + "bdc_text": "außgenomen die von ÜberlingenZur Isolierung Überlingens vgl. Wilfried Enderle , Konfessionsbildung und Ratsregiment in der katholischen Reichsstadt Überlingen ( 1500-1618 ) im Kontext der Reformationsgeschichte der oberschwäbischen Reichsstädte , Stuttgart 1990 . - Veröffentlichungen der Kommission für geschichtliche Landes kunde in Baden-W ürttemberg , Reihe B , Bd. 118 , S. 182-189. .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_60", + "psc_text": "Papierhandschrift wurde im (heute nicht mehr existierenden) Kloster zum heiligen Sabbas in Bukarest von einem Nikolaos angefertigt und am 26. Januar 1682 abgeschlossen. So möchte man jedenfalls die Schlußnotiz auf fol. 665r verstehen. Dorival nimmt eine Entstehung im 15. bis 16. Jahrhundert an.Dorival, Les Chaînes (wie Anm. 3) III 502. Auftraggeber oder späterer Besitzer war der auf fol. 13r genannte rumänische Gelehrte und Politiker Constantin Cantacuzenus, der 1716 verstarb, doch gelangte das Buch, dem Katalog der British Library zufolge, schon vor dessen Tod über Edmund Chishull in englischen Besitz. Der Harleianus gehört zu den wenigen Codices, die den gesamten Text der Niketas-Katene enthalten. Allerdings scheint der Schreiber der Meinung gewesen zu sein, er könne hie und da einen längeren Abschnitt übergehen. Die Auslassungen mögen auch der Vorlage geschuldet sein; um bloße Lesefehler kann es sich kaum handeln. Wo sie bemerkt wurden, haben mindestens zwei Hände am Rand den Text nachgetragen.", + "candidate_score": 0.611238, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_68_70", + "bdc_text": "außgenomen die von ÜberlingenZur Isolierung Überlingens vgl. Wilfried Enderle , Konfessionsbildung und Ratsregiment in der katholischen Reichsstadt Überlingen ( 1500-1618 ) im Kontext der Reformationsgeschichte der oberschwäbischen Reichsstädte , Stuttgart 1990 . - Veröffentlichungen der Kommission für geschichtliche Landes kunde in Baden-W ürttemberg , Reihe B , Bd. 118 , S. 182-189. .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_1", + "psc_text": "auf besondere Hinweise zu den Handschriften, denen ich die Fragmente zu Ps 101–150 entnommen habe. Die Überlieferung Der Psalmen-Kommentar des Eusebius ist, wie in den vorangehenden Teilbänden unserer Edition im einzelnen dargelegt ist, uneinheitlich überliefert: von Ps 1 bis 50 auszugsweise in Katenen-Handschriften, von Ps 51 bis 95 ganz und direkt im Coislinianus 44 und der Rest wiederum fragmentiert in verschiedenen Katenen. Der weitaus größere Teil des erhaltenen Kommentars zu Ps 101 bis 150 ist in der sogenannten Palästinischen Katene (Siglen A P) und ihrer Verarbeitung in der Monophysitischen Katene (Sigle C) aufbewahrt. Einige darin nicht enthaltene Partien sind der Psalmen-Katene des Niketas von Herakleia (Sigle N) zu entnehmen. Die Palästinische Katene Nachdem die große und unübersichtliche Menge der Handschriften, die eine Psalmenkatene enthalten, von Georg Karo und Hans Lietzmann in siebenundzwanzig Typen geordnet worden war,Georg Karo / Hans Lietzmann, Catenarum Graecarum Catalogus (Göttingen 1902) 20–66. entdeckte Marcel Richard, ausgehend", + "candidate_score": 0.611181, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_98_100", + "bdc_text": "Gervasius tuus . [ Adresse auf der Rückseite : ]", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_88", + "psc_text": "Ergebnisse der Recherchen in der Datenbank Thesaurus Linguae Graecae (TLG)http://stephanus.tlg.uci.edu. beziehen sich auf den Datenbestand nicht über das Ende des Jahres 2021 hinaus. Ps 101,1–3a Die Zuweisung in der Niketas-Katene an Eusebius wird bestätigt durch die eusebischen Termini κατὰ θεὸν πτωχός, προφητῶν χορός, προτέρου λαοῦ. V (fol. 247r) führt den Text innerhalb der „Athanasius-Serie“ an. Dort ist ein weiterer, durchaus eusebisch klingender Satz angeschlossen: κηρύττει δὲ καὶ τὴν τῶν ἐθνῶν κλῆσιν τὴν γενομένην ἐν τῇ ἐπιφανείᾳ του σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ (PG 27, 425 D7–9). Da das Textstück gegenüber dem vorausgehenden inhaltlich neu ist, kann es nicht als pseudο-athanasianische Paraphrase des davorstehenden Textes von Eusebius angesehen werden. Es handelt sich also um ein anderes Fragment aus Eusebius, das womöglich pseudo-athanasianisch bearbeitet ist. Ps 103,5a Niketas gibt Nd zufolge am Rand gleichzeilig mit dem Text als Verfasser Eusebius an. Eine überlieferungsbedingte Verschiebung der Angabe scheidet hier aus, da die vorausgehende und", + "candidate_score": 0.610717, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_23_25", + "bdc_text": "vgl. HBBW XI [Nr. 1495 ] , S. 137 , Anm. 10 . interea totam fere Litzelburgicam Inferioris Germanie ditionem bello et igne occupavit et devastavitVgl . oben Nr. 1649 , 12-22 ; 1657 , 22f mit Anm. 12. .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_875", + "psc_text": "καὶ καταβήσεται ἐκ τόπου αὐτοῦ, καὶ ταραχθήσονται τὰ ὄρη ὑποκάτωθεν αὐτοῦ, καὶ οἱ βουνοὶ τακήσονται ὡς κηρὸς καί, ὡς Μιχαίας, τακήσεσθαι ὡς κηρὸν ἀπὸ προσώπου πυρός , καὶ κατὰ κατὰ τὰ προκείμενα δὲ τοῦ κυρίου κλίναντος οὐρανοὺς καὶ καταβάντος οἱ μὲν μετ’ ἀπάτης ἀπάτεως αὐτῷ προσιόντες καὶ ἁπτόμενοι αὐτοῦ ὁμοίως τῇ αἱμορροούσῃ σωτηρίας ἐτύγχανον, τὰ δὲ ὄρη τὰ δαιμονικά, ἐν οἷς τὰ τῆς εἰδωλολατρείας συνειστήκει πρότερον, ἐσβέσθη τῆς τοῦ θείου λόγου δυνάμεως καθαψαμένης αὐτῶν. Μετὰ δὲ ταῦτα διὰ τῶν ἰδίων ἀποστόλων ἀναστράψαντος ἀναστρέψαντος αὐτούς, ὅτε καὶ ἐπληροῦτο τό· ἔφαναν αἱ ἀστραπαὶ αὐτοῦ τῇ οἰκουμένῃ , αἱ αὐταὶ πονηραὶ δυνάμεις διεσκορπίσθησαν. ἔπειτα τοῖς νοητοῖς αὐτοῦ βέλεσι καὶ τῇ ἀοράτῳ αὐτοῦ κρυφαίᾳ … ἀποστελλομένῃ] vgl. Nd 232v χεῖρα…μονογενῆ φησιν: Eusebius; vgl. Nh 625v: Eusebius κρυφαίᾳ χειρὶ ἐξ ὕψους ἄνωθεν καὶ ἐξ οὐρανοῦ ἀποστελλομένῃ ἀποστελλομένης συνετάραξεν αὐτάς. Ἐξαπόστειλον τὴν χεῖρά σου ἐξ ὕψους, ἐξελοῦ με καὶ ῥῦσαί με ἐξ ὑδάτων πολλῶν, ἐκ χειρὸς", + "candidate_score": 0.610569, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_98_100", + "bdc_text": "Gervasius tuus . [ Adresse auf der Rückseite : ]", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_0", + "psc_text": "Vorbemerkung der Online-Edition Die vorliegende Online-Fassung der als „Eusebius von Caesarea Werke Band X: Der Psalmenkommentar. Teil 3: Fragmente zu Psalm 101–150. Herausgegeben von Franz Xaver Risch, GCS.NF 32, Berlin/Boston 2022“ publizierten Druckfassung wurde aus einer Classical Text Editor-Datei konvertiert. Die Apparate (Bezeugung und Varianten) sind daher (vorerst) nicht für die Anzeige im PTA optimiert, da grundsätzlich die Bezeugung des Lemmas fehlt. Dafür ersetzt die Online-Edition die fehlenden Bibelstellen-, Personen- und Ortsindices der gedruckten Edition. Da im ersten Band die allgemeiner einleitenden Fragen zum Psalmen-Kommentar des Eusebius von Cäsarea und seiner Überlieferung behandelt werden, beschränke ich mich hier im wesentlichen auf besondere Hinweise zu den Handschriften, denen ich die Fragmente zu Ps 101–150 entnommen habe. Die Überlieferung Der Psalmen-Kommentar des Eusebius ist, wie in den vorangehenden Teilbänden unserer Edition im einzelnen dargelegt ist, uneinheitlich überliefert: von Ps 1 bis 50 auszugsweise in Katenen-Handschriften, von Ps 51 bis 95 ganz und", + "candidate_score": 0.610014, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_98_100", + "bdc_text": "Gervasius tuus . [ Adresse auf der Rückseite : ]", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_97", + "psc_text": "zu Ps 102,13–14: οὕτως οὖν ὥσπερ ἀπὸ σκότους τῆς τῶν ἁμαρτημάτων ἀγνοίας ἐπὶ τὸ φῶς τῆς αὐτοῦ γνώσεως μετεστήσατο ἡμᾶς. καὶ ταῦτ’ ἔπραξεν ὡς ἀγαθὸς πατὴρ σπλαγχνιζόμενος ἐφ’ υἱοῖς μεμηνόσι. Das Motiv vom Schatten des ewigen Lebens mag schon wieder einem anderen Autor angehören. Vor und nach dieser Texteinheit ist Gregor von Nyssa exzerpiert, woraus sich die Zuschreibung an diesen in Nh erklärt. Ps 107,4ab Dieses Stück ist anonym überliefert, aber seine Zugehörigkeit zu Eusebius lässt sich an der Positionierung ziemlich gut erkennen. Denn ihm voraus geht bei Niketas eine Paraphrase aus Theodoret zu Vers 4 (PG 80, 1752 A1–6) und dem wieder voraus eine Paraphrase der letzten beiden Sätze von Eusebs Fragment Nr. 2. Niketas hat also seine Euseb-Paraphrase mit einer solchen aus Theodoret unterbrochen. Es ist geradezu zu erwarten, dass Eusebius zu dem Völker-Motiv in Vers 4 erneut sein exegetisches Hauptmotiv angebracht hat. Inhalt und Sprache sind unverkennbar", + "candidate_score": 0.608887, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_98_100", + "bdc_text": "Gervasius tuus . [ Adresse auf der Rückseite : ]", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_137", + "psc_text": "handschriftlichen Grundlage bei Montfaucon vgl. Karo / Lietzmann (wie Anm. 1) 20–21. Für den Eusebius-Kommentar zu Ps 101 bis Ps 104 einschließlich, ebenso zu Ps 112, 5 bis zum Ende dieses Psalmes, hat er die Niketas-Katene verwendet. Da diese in den genannten Parisini nicht enthalten ist, müsste er sie, falls seine Angaben vollständig sind, dem Taurinensis entnommen haben. Die Edition von Montfaucon endet infolge seiner Abhängigkeit von der C-Tradition mit Ps 118. Der Kommentartext zu Ps 119–150 in Mignes PG 24 reproduziert die Edition von Angelo Mai im vierten Tomus seiner Patrum Bibliotheca nova.Angelo Mai, Patrum Bibliotheca nova IV (Rom 1847) 67–107. Mai hatte die von Montfaucon angemahnte Ergänzung der EditionVgl. Mai, Patrum Bibliotheca nova IV 65. aus Codices Vaticani vorgenommen und nach eigenen Angaben fünf Codices benutzt: Reginae gr. 40, Vaticanus gr. 754, Vaticanus gr. 1685 sowie Vaticanus gr. 2057 und Ottoboniensis gr. 398.Mai, Patrum Bibliotheca nova IV 66;", + "candidate_score": 0.608646, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_23_25", + "bdc_text": "vgl. HBBW XI [Nr. 1495 ] , S. 137 , Anm. 10 . interea totam fere Litzelburgicam Inferioris Germanie ditionem bello et igne occupavit et devastavitVgl . oben Nr. 1649 , 12-22 ; 1657 , 22f mit Anm. 12. .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_629", + "psc_text": "Theodoret fortgesetzt Ἡ δεκάτη ᾠδὴ τῶν ἀναβαθμῶν διὰ τὸ πολλοὺς διωγμοὺς ἐπανίστασθαι τῷ Χριστοῦ λαῷ διδάσκει τοὺς καθ’ ἕκαστον διωγμὸν ὑπὸ τῆς τοῦ σωτῆρος ἡμῶν δυνάμεως φυλαττομένους καὶ τῶν πολεμίων κρείττους ἀεὶ γινομένους λέγειν· πλεονάκις ἐπολέμησάν με ἐκ νεότητός μου, καὶ γὰρ οὐκ ἠδυνήθησάν μοι πολλοὶ δὲ διωγμοὶ καὶ τῷ χρισοτῦ λαῷ ἐπανέστησαν . ἀληθῶς γὰρ ἐξ ἀρχῆς τοῦ κηρύγματος καὶ ἀπὸ πρώτης ὡς εἰπεῖν τῆς συστάσεως στάσεως τῆς ἐκκλησίας τοῦ Χριστοῦ τοῦ χριστοῦ ἐκκλησίας ~ οἱ πολεμοῦντες αὐτὴν οὐ διέλιπον. διὸ ἐκ νεότητός μου, φησίν, πλεονάκις πολλάκις ἐπολέμησάν με . ἀλλ’ ἐπεὶ τεθεμελίωτο τεθεμελείωτο ἐτεθεμελίωτο ἐπὶ τὴν πέτραν , ἑξῆς ἐπιλέγει τὸ καὶ γὰρ οὐκ γὰρ οὐκ οὐκ ἠδυνήθησάν μοι . οὐκ‌2 … ἐξηράνθη] Nd 181r: Eusebius; Nh 577v: Eusebius οὐκ ἂν δὲ ταῦτα εἶπον οὐκ ἂν δὲ τοῦτο ἀληθῶς εἴποιεν οἱ ἐκ περιτομῆς· μυρίοι γὰρ αὐτῶν πολλάκις κατεδυνάστευσαν. εἶτα ἐπειδὴ πάντες οἱ ἐπαναστάντες τῷ τοῦ Χριστοῦ λαῷ καὶ", + "candidate_score": 0.608475, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_39_41", + "bdc_text": "urbiumque numerum habes hic in ordine descriptum Ein gedrucktes Verzeichnis der eingenommenen Burgen und Städte erschien unter dem Titel \"Namen der stett und schlösser des landts Braunschweig [ . . . ] \" ( o. ä. ) in verschiedenen Ausgaben ( VD 16 N 57-60 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_657", + "psc_text": "φέρομεν διὰ μνήμης ὁποῖά τις ἦν πάλαι πρότερον συνεστῶσα ἀναζωγραφοῦντες ταῖς ἑαυτῶν διανοίαις· ἦν γὰρ ὡς πόλις οὐ διεσπαρμένη ὧδε κἀκεῖσε οὐδὲ ἀπεσχοινισμένη ἀπεσχισμένη καὶ διεστῶσα εἰς μέρη πολλά, ἀλλ’ οὕτως ἦν ᾠκοδομημένη ὠκοδομουμένη , ὡς δοκεῖν ἕνα εἶναι οἶκον διὰ τὴν συνάφειαν καὶ ἁρμονίαν τῶν ἐν αὐτῇ οἰκοδομημάτων. διὸ λέλεκται· ὡς πόλις, ἧς ἡ μετοχὴ αὐτῆς ἐπὶ τὸ αὐτό. Τοιαῦται δέ εἰσι κατὰ διάνοιαν πᾶσαι αἱ παρὰ θεῷ ψυχαὶ καὶ οἱ ζῶντες λίθοι , δι’ ὧν ᾠκοδόμηται ὁ ἀληθινὸς νεὼς τοῦ θεοῦ, τῷ αὐτῷ νοῒ καὶ τῇ αὐτῇ γνώμῃ κατηρτισμένοι κατηρτισμένος . οἱ οὖν ἅγιοι ἡμῖν τοῖς ἐν αἰχμαλωσίᾳ συνόντες ταῦτα ἀπαγγελλέτωσαν παρορμῶντες αὐτοὶ αὐτοὺς ? ἐπὶ τὴν ὁμοίαν αὐτοῖς προκοπήν. Ἐκεῖ γὰρ ἀνέβησαν αἱ φυλαί, φυλαὶ κυρίου μαρτύριον τῷ Ἰσραὴλ τοῦ ἐξομολογήσασθαι τῷ ὀνόματι κυρίου. Ἔτι … αὐτοῦ] vgl. Nd 167v–168r: anonym; vgl. Nh 563v: Theodoret und Eusebius fortgesetzt; Ἔτι … Ἰσραήλ] A 294r: Eusebius; P 256rv: Eusebius;", + "candidate_score": 0.60802, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_98_100", + "bdc_text": "Gervasius tuus . [ Adresse auf der Rückseite : ]", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_129", + "psc_text": "zu diesem Lemma, das als Nr. 10 gezählte Fragment, ist in N unmittelbar an die vorausgehende Nr. 9 angehängt. Auf eusebische Verfasserschaft weisen die Ausdrücke ἀθρόως ἀφανῆ (vgl. De laudibus Constantini 7,11,2 = 215,11 Heikel) und die Explikation von περιβάλλοντι τὸν οὐρανόν in Vers 8a durch τοσοῦτος οὐρανός im Jesajas-Kommentar (II 18 = 254,4 Ziegler); vgl. τοσοῦτον κύτον ebd. 253,31. Das elfte Fragment endet mit dem Imperativ τούτῳ τοίνυν ἐξομολογεῖσθε, der auf das τούτῳ ἐξομολογεῖσθαι im Fragment Nr. 9 zurückgreift. Die Sprache ist womöglich nicht an allen Stellen eusebisch. Das Motiv des Grases, das für das Vieh von selbst wächst, wiederholt indessen deutlich die Aussage aus dem Fragment zu Ps 103,14–15, und die Formulierung τεταγμένοις καιροῖς καὶ μέτρῳ τινὶ φέρεται ἐπὶ γῆς zu Beginn des zweiten Abschnittes erinnert an eine Stelle in De laudibus Constantini: μέτρῳ μὲν εἰσάγει (scil. τὴν ῥευστὴν φύσιν) τῇ γῇ, χρόνοις δὲ ὡρισμένοις (11,15 = 229,4–5", + "candidate_score": 0.60795, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_98_100", + "bdc_text": "Gervasius tuus . [ Adresse auf der Rückseite : ]", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_249", + "psc_text": "τῷ καὶ ἀξίοις καὶ μὴ ἀξίοις τῆς παρ’ αὐτοῦ χρηστότητος μεταδιδόναι μεταδοῦναι . Ἀποστρέψαντος δέ σου τὸ πρόσωπον ταραχθήσονται, ἀντανελεῖς τὸ πνεῦμα αὐτῶ��, καὶ ἐκλείψουσιν καὶ εἰς τὸν χοῦν αὐτῶν ἐπιστρέψουσιν. ἐξαποστελεῖς τὸ πνεῦμά σου, καὶ κτισθήσονται, καὶ ἀνακαινιεῖς τὸ πρόσωπον τῆς γῆς. Οἶμαι … γῆς] A 139r: Eusebius; P 133v–134r: Eusebius; Ca 341r: Eusebius; Cb 323r: Eusebius; vgl. V 256v: Eusebius; vgl. Nd 77r καὶ οἶμαι…ἐπαγαγῶν: Eusebius; vgl. Ne 290r: Eusebius; vgl. Nh 468r: Eusebius; vgl. PG 23 (1285 C5–14)Οἶμαι διὰ τούτων τὴν τοῦ παρόντος αἰῶνος συντέλειαν δηλοῦσθαι καὶ τὴν τοῦ μέλλοντος μέλλοντος αἰῶνος ἀνανέωσιν. καὶ ἔδει γε ειδηγε ἤδη γε ὡς ἐν τοιαύτῃ ὑποθέσει μὴ ἀτελῆ καταλεῖψαι τὸν λόγον, ὡς ἂν μή τις μήτε ὑπονοήσειεν εἰς ἄπειρον κατατείνειν τὴν παροῦσαν τοῦ κόσμου σύστασιν. διὸ καὶ τὰ περὶ τοῦ τέλους ἀναγκαίως διείληφεν· ὡς γὰρ τὴν ἀρχὴν τοῦ σύμπαντος κόσμου γενητὴν εἶναι ὑπεστήσατο, οὕτως καὶ τὴν συντέλειαν καὶ τὸν μετὰ", + "candidate_score": 0.607613, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_23_25", + "bdc_text": "vgl. HBBW XI [Nr. 1495 ] , S. 137 , Anm. 10 . interea totam fere Litzelburgicam Inferioris Germanie ditionem bello et igne occupavit et devastavitVgl . oben Nr. 1649 , 12-22 ; 1657 , 22f mit Anm. 12. .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_290", + "psc_text": "Eusebius; vgl. Nd 83v: anonym; vgl. Ne 312r: anonym; vgl. Nh 476r: anonym; AS III 489,34–490,2Ἐπιτεμνόμενος τὴν ἱστορίαν τὰ μὲν μέτρια μεταξὺ παραλιμπάνει μεταπαραλιμπάνει , τὰ δὲ καίρια τῶν διηγημάτων τίθησιν· πάντα γὰρ τὰ ἐκ τοῦ θεοῦ εἰς αὐτοὺς εὐεργετήματα εὐεργετήματα εἰς αὐτοὺς ~ διαγράφει καί φησιν, ὡς μετὰ τὸ αὐτάρκως αὐτάρκων αὐτοὺς κακωθῆναι ὑπὸ τῶν Αἰγυπτίων τῷ ἀξίους τούτων γενέσθαι οὐκ εἰς μακρὰν αὐτοῖς σωτῆρα καταλείπει, ἀλλ’ αὐτοῖς εἰς σωτηρίαν μακρὸν αὐτοὺς σωτηρίαν μακρὸν αὐτοῖς σωτῆρας τὸν Μωυσῆν καὶ τὸν Ἀαρὼν ἀποστέλλει. Ἐξαπέστειλε σκότος, καὶ ἐσκότασεν, καὶ παρεπίκραναν τοὺς λόγους αὐτοῦ. μετέστρεψε τὰ ὕδατα αὐτῶν εἰς αἷμα καὶ ἀπέκτεινε τοὺς ἰχθύας αὐτῶν. ἐξῆρψεν ἡ γῆ αὐτῶν βατράχους ἐν τοῖς ταμιείοις τῶν βασιλέων αὐτῶν. εἶπεν, καὶ ἦλθε κυνόμυια καὶ σκνῖπες ἐν πᾶσι τοῖς ὁρίοις αὐτῶν. ἔθετο τὰς βροχὰς αὐτῶν χάλαζαν, πῦρ καταφλέγον ἐν τῇ γῇ αὐτῶν, καὶ ἐπάταξε τὰς ἀμπέλους αὐτῶν καὶ τὰς συκᾶς αὐτῶν καὶ συνέτριψε πᾶν ξύλον ὁρίου", + "candidate_score": 0.60722, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_23_25", + "bdc_text": "vgl. HBBW XI [Nr. 1495 ] , S. 137 , Anm. 10 . interea totam fere Litzelburgicam Inferioris Germanie ditionem bello et igne occupavit et devastavitVgl . oben Nr. 1649 , 12-22 ; 1657 , 22f mit Anm. 12. .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_155", + "psc_text": "κατατρύχει καὶ καταφρύγει. καὶ ἐπεὶ πᾶσα σὰρξ χόρτος , μαραίνων ἑαυτοῦ τὴν σάρκα φησίν· ἐπλήγην ὡσεὶ χόρτος. Ὡμοιώθην πελεκᾶνι ἐρημικῷ, ἐγενήθην ὡσεὶ νυκτικόραξ ἐν οἰκοπέδῳ, ἠγρύπνησα καὶ ἐγενήθην ὡσεὶ στρουθίον μονάζον ἐπὶ δώματι. Τὰς … καταστροφήν] Ca 331r: Eusebius; Cb 313r: Eusebius Τὰς … δώματι] A 112v–113r: Eusebius; P 114v–115r: Eusebius; Wa 163v: Eusebius; vgl. AS III 193,35–194,8Τὰς πολυάνδρους χώρας φεύγων καὶ τὸν πολὺν ὄχλον ἐρημίαν καὶ μόνωσιν μετήρχετο ὁ κατὰ θεὸν πτωχὸς διδάσκων καὶ ἡμᾶς, ὅπως δεῖ τὰς πρὸς τὸν θεὸν εὐχὰς ποιεῖσθαι μετὰ σχολαζούσης καὶ γαλήνου γαληνῆς εὐγαλήνου διανοίας. δοκεῖ δέ μοι τὸ βούλημα ἄλλως μὴ ἄλλως τὸ βούλημα μὴ ἄλλο ἢ τὸ βoύλημα διὰ τούτων τῆς προσευχῆς ἐμφαίνειν εὐφραίνειν καὶ τὴν πᾶσαν τὴν συμβᾶσαν ὑπόθεσιν τοῦ λόγου· σημαίνει γὰρ παντὸς μὲν τοῦ λαοῦ ἀπώλειαν, ἑαυτοῦ δὲ μόνωσιν καὶ ἐρημίαν τοῦ προτέρου λαοῦ σημαίνειν καὶ τῆς Ἱερουσαλὴμ τὴν καταστροφήν. προϊὼν γοῦν ἑξῆς ἐπιλέγει· σὺ ἀναστὰς οἰκτειρήσεις τὴν Σιών,", + "candidate_score": 0.607185, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_39_41", + "bdc_text": "urbiumque numerum habes hic in ordine descriptum Ein gedrucktes Verzeichnis der eingenommenen Burgen und Städte erschien unter dem Titel \"Namen der stett und schlösser des landts Braunschweig [ . . . ] \" ( o. ä. ) in verschiedenen Ausgaben ( VD 16 N 57-60 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_615", + "psc_text": "563r: Theodoret und Eusebius fortgesetztἩ τρίτη τῶν ἀναβαθμῶν ᾠδὴ κεκμηκότας τοὺς κατὰ τὴν ὁδὸν καὶ πολλοὺς ἱδρῶτας διανύσαντας τὴν ὅσον ὅσῳ οὔπω γενησομένην ἀποκατάστασιν εἰς τὸν οἶκον τοῦ θεοῦ εὐαγγελίζεται, ὅπερ ἐπὶ τῇ αὐτῇ ὑπακοῇ ὑπερελαφρισθεὶς ὑπερελαφρυνθείς auf Rasur, wie es scheint ὅθεν ἐπὶ τῇ τοιαύτῃ ἀκοῇ ὥσπερ ἐλαφρισθεὶς καὶ τῶν καμάτων καὶ τῶν πόνων ὑπαναπνεύσας ὁ τὴν πορείαν διανύων λαός φησιν· ηὐφράνθην ἐπὶ τοῖς εἰρηκόσι μοι· εἰς οἶκον κυρίου πορευσόμεθα . ἔπειτα ἀναλαβόντες τὴν μνήμην τὴν προτέραν οἴκησιν ἑαυτῶν τὴν ἐπὶ τῆς Ἱερουσαλὴμ οἱ εὐαγγελιζόμενοι τὸν λαόν φασιν· ἑστῶτες ἦσαν οἱ πόδες ἡμῶν ἐν ταῖς αὐλαῖς, Ἱερουσαλήμ · ὑπῆρχον γὰρ πάλαι πρότερον ἐν αὐτῇ πρὸ τῆς αἰχμαλωσίας. ἅτε οὖν ἀκριβῶς ἐπιστάμενοι, ὁποία τις ἦν, τὰ προκείμενά φασι διαγράφοντες ὁμοῦ καὶ τὸ σχῆμα καὶ τὸν τύπον τῶν οἰκοδομῶν αὐτῆς ἐν τῷ λέγειν· Ἱερουσαλὴμ οἰκοδομουμένη ᾠκοδομουμένη ὡς πόλις, ἧς ἡ μετοχὴ αὐτῆς ἐπὶ τὸ αὐτό . φασὶ δέ, ὅτι αὕτη ἐστὶν", + "candidate_score": 0.606016, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_43", + "bdc_text": "Friedrich Hortleder , Der Römischen Keyser- und Königlichen Maiesteten [ . . . ]", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_106", + "psc_text": "Reihe νόμος, ἐντολή, κρίμα, δικαίωμα, μαρτύριον besprochen, Theodoret zu derselben Stelle dieselben Begriffe in anderer Reihenfolge und pluralisch – außer natürlich dem mosaischen Gesetz νόμος – nämlich νόμος, μαρτύρια, δικαιώματα, κρίματα, ἐντολαί. Origenes und Theodoret unterscheiden sich inhaltlich sehr deutlich. Eusebius hat offenbar, wie nun erkennbar ist, ebenfalls zu Beginn der Behandlung von Ps 118 eine ähnliche Begriffsserie in den Blick genommen, verfolgt aber ein wieder anderes Konzept und ändert auch die Reihe der Begriffe: ἐντολαί, νόμος, ὁδοί, μαρτύρια, κρίματα. Sprache und Aussageabsicht weisen so deutlich auf den Bischof von Cäsarea, dass sich eine detaillierte Beweisführung für seine Urheberschaft erübrigt. Der Zuweisung im Harleianus ist hier ohne weiteres zu trauen. Einen Hinweis auf seine Verfasserschaft gibt Eusebius sogar selbst, nämlich in dem Rückverweis zu Beginn der zweiten eusebischen Texteinheit, des Fragmentes zu Ps 118,2ab; dieser Hinweis ist meiner Meinung nach nicht von Niketas formuliert: ἀλλ’ ἐπειδὴ ταῦθ’ οὕτως ἡμῖν ἐξήτασται,", + "candidate_score": 0.603946, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_66", + "bdc_text": "von allen stetten abgeschlagen , Die Städte stellten sich entschieden gegen die von König Ferdinand geforderte neue Türkensteuer ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex3_window_375", + "psc_text": "auf Rasur ἔθος αὐτῶν πάντων ὑστέρηται ἐστέρηται τῶν κατὰ τὸ παλαιὸν τὸ παλαιὸν πάλαι ὑπαρχόντων αὐτοῖς ἀγαθῶν, ὡς μηκέτι προφητῶν ἀξιοῦσθαι μήτε ἀγγέλων ἐπιφανείας. καὶ πάντα δὲ αὐτῶν τὰ σεμνὰ καθῄρηται καθήρεται · ἡ μητρόπολις, τὸ ἱερόν, τὰ ἅγια τῶν ἁγίων, τὸ βασίλειον, ἡ ἱερωσύνη. ἀλλὰ καὶ δοῦλοι ἀντ’ ἐλευθέρων γεγόνασι καὶ νόμοις ἐθνῶν ὑπήκοοι, οἳ πρὶν αὐτόνομοι κατέστησαν, καὶ ταῦτα πάντα ὑπομεμενήκασι διὰ τὰς αὐτῶν κακίας τε καὶ πονηρίας. τοὔμπαλιν … κατηξιωμένοι] vgl. Nd 100v καὶ ἀπεστέρηται…ἐκκλησία: anonym; 101r νοήσεις…συνεστήσαντο: anonym; 101rv ὡς μήτε…δουλεύοντες: anonym; vgl. Ne 366r: anonym; 366v: anonym; 367v: anonym; vgl. Nh 495v: anonym; 496r: Theodoret; 496v: Theodoret fortgesetztτοὔμπαλιν δὲ τούτοις ἡ … ὑδάτων] Ca 355r: τοῦ αὐτοῦ (= Didymus); Cb 337r: Didymusἡ ἐξ ἐθνῶν ἐκκλησία τὸ πρὶν οὖσα θεοῦ ἔρημος καὶ πάντων ἀγαθῶν ἄγονός τε καὶ ἄκαρπος μεταβέβληται εἰς λίμνας ὑδάτων, καὶ ἡ πάλαι πρότερον ἄνυδρος γέγονεν εἰς διεξόδους ὑδάτων, καὶ‌1 … διδασκαλίαν] Ca 355r:", + "candidate_score": 0.601219, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 6, + "cf_id": "cf020", + "work_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Naum", + "max_score": 0.688977, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_19_21", + "bdc_text": "durum est enim , inmo [ !] inpossibile , iram dei in nos multis modis commeritam nostris conatibus avertere , antequam de peccatis nostris penituerimus , quibus dei in nos furorem concitavimus . Ego vereor nos plane nichil effecturos . Gallus König Franz I .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Naum_window_22", + "psc_text": "Domini insanabilis venit furoris et irae, ponere orbem terrae desertum, et peccatores perdere ex eo (Isai. XIII, 9) . Speremus in Domino, et per patientiam ejus exspectemus adventum, ut cum venerit, bonum eum, non judicem sentiamus, et cognoscat vel sperantes in se, vel timentes se (II Tim. II). Scit enim Dominus eos qui ejus sunt. (Vers. 8.) Et in diluvio praetereunte consummationem faciet loci ejus, et inimicos ejus persequentur tenebrae. LXX: Et in diluvio transeunte consummationem faciet: consurgentes et inimicos ejus persequentur tenebrae. Dominus patiens et multae miserationis, et non irascetur in finem, neque in aeternum indignabitur; sed cum creverit malitia super terram, et omnis caro corruperit viam suam, inducet diluvium quod pertranseat, non quod permaneat in aeternum. Consummationem autem, sive finem, faciet loci ejus, id est, diluvii, ut quomodo de impio dicitur: Et pertransivi, et non est inventus locus ejus (Ps. XXXVI, 36) ; et: Iter impiorum peribit (Ps.", + "candidate_score": 0.688977, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_18_20", + "bdc_text": "neque id mirum est ; durum est enim , inmo [ !] inpossibile , iram dei in nos multis modis commeritam nostris conatibus avertere , antequam de peccatis nostris penituerimus , quibus dei in nos furorem concitavimus . Ego vereor nos plane nichil effecturos .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Naum_window_22", + "psc_text": "Domini insanabilis venit furoris et irae, ponere orbem terrae desertum, et peccatores perdere ex eo (Isai. XIII, 9) . Speremus in Domino, et per patientiam ejus exspectemus adventum, ut cum venerit, bonum eum, non judicem sentiamus, et cognoscat vel sperantes in se, vel timentes se (II Tim. II). Scit enim Dominus eos qui ejus sunt. (Vers. 8.) Et in diluvio praetereunte consummationem faciet loci ejus, et inimicos ejus persequentur tenebrae. LXX: Et in diluvio transeunte consummationem faciet: consurgentes et inimicos ejus persequentur tenebrae. Dominus patiens et multae miserationis, et non irascetur in finem, neque in aeternum indignabitur; sed cum creverit malitia super terram, et omnis caro corruperit viam suam, inducet diluvium quod pertranseat, non quod permaneat in aeternum. Consummationem autem, sive finem, faciet loci ejus, id est, diluvii, ut quomodo de impio dicitur: Et pertransivi, et non est inventus locus ejus (Ps. XXXVI, 36) ; et: Iter impiorum peribit (Ps.", + "candidate_score": 0.688647, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_25_27", + "bdc_text": "1657 , 22f mit Anm. 12. . Quid futurum sit Germanie nostrę , dominus novit . Helvetii vestri apud omnes pios et bonos viros pessime audiunt ut hii , qui tantis turbis bellorum non postremum fomentum prestant .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Naum_window_22", + "psc_text": "Domini insanabilis venit furoris et irae, ponere orbem terrae desertum, et peccatores perdere ex eo (Isai. XIII, 9) . Speremus in Domino, et per patientiam ejus exspectemus adventum, ut cum venerit, bonum eum, non judicem sentiamus, et cognoscat vel sperantes in se, vel timentes se (II Tim. II). Scit enim Dominus eos qui ejus sunt. (Vers. 8.) Et in diluvio praetereunte consummationem faciet loci ejus, et inimicos ejus persequentur tenebrae. LXX: Et in diluvio transeunte consummationem faciet: consurgentes et inimicos ejus persequentur tenebrae. Dominus patiens et multae miserationis, et non irascetur in finem, neque in aeternum indignabitur; sed cum creverit malitia super terram, et omnis caro corruperit viam suam, inducet diluvium quod pertranseat, non quod permaneat in aeternum. Consummationem autem, sive finem, faciet loci ejus, id est, diluvii, ut quomodo de impio dicitur: Et pertransivi, et non est inventus locus ejus (Ps. XXXVI, 36) ; et: Iter impiorum peribit (Ps.", + "candidate_score": 0.666182, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_19", + "bdc_text": "durum est enim , inmo [ !] inpossibile , iram dei in nos multis modis commeritam nostris conatibus avertere , antequam de peccatis nostris penituerimus , quibus dei in nos furorem concitavimus .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Naum_window_22", + "psc_text": "Domini insanabilis venit furoris et irae, ponere orbem terrae desertum, et peccatores perdere ex eo (Isai. XIII, 9) . Speremus in Domino, et per patientiam ejus exspectemus adventum, ut cum venerit, bonum eum, non judicem sentiamus, et cognoscat vel sperantes in se, vel timentes se (II Tim. II). Scit enim Dominus eos qui ejus sunt. (Vers. 8.) Et in diluvio praetereunte consummationem faciet loci ejus, et inimicos ejus persequentur tenebrae. LXX: Et in diluvio transeunte consummationem faciet: consurgentes et inimicos ejus persequentur tenebrae. Dominus patiens et multae miserationis, et non irascetur in finem, neque in aeternum indignabitur; sed cum creverit malitia super terram, et omnis caro corruperit viam suam, inducet diluvium quod pertranseat, non quod permaneat in aeternum. Consummationem autem, sive finem, faciet loci ejus, id est, diluvii, ut quomodo de impio dicitur: Et pertransivi, et non est inventus locus ejus (Ps. XXXVI, 36) ; et: Iter impiorum peribit (Ps.", + "candidate_score": 0.661934, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_24_26", + "bdc_text": "interea totam fere Litzelburgicam Inferioris Germanie ditionem bello et igne occupavit et devastavitVgl . oben Nr. 1649 , 12-22 ; 1657 , 22f mit Anm. 12. . Quid futurum sit Germanie nostrę , dominus novit .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Naum_window_22", + "psc_text": "Domini insanabilis venit furoris et irae, ponere orbem terrae desertum, et peccatores perdere ex eo (Isai. XIII, 9) . Speremus in Domino, et per patientiam ejus exspectemus adventum, ut cum venerit, bonum eum, non judicem sentiamus, et cognoscat vel sperantes in se, vel timentes se (II Tim. II). Scit enim Dominus eos qui ejus sunt. (Vers. 8.) Et in diluvio praetereunte consummationem faciet loci ejus, et inimicos ejus persequentur tenebrae. LXX: Et in diluvio transeunte consummationem faciet: consurgentes et inimicos ejus persequentur tenebrae. Dominus patiens et multae miserationis, et non irascetur in finem, neque in aeternum indignabitur; sed cum creverit malitia super terram, et omnis caro corruperit viam suam, inducet diluvium quod pertranseat, non quod permaneat in aeternum. Consummationem autem, sive finem, faciet loci ejus, id est, diluvii, ut quomodo de impio dicitur: Et pertransivi, et non est inventus locus ejus (Ps. XXXVI, 36) ; et: Iter impiorum peribit (Ps.", + "candidate_score": 0.659805, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_83_85", + "bdc_text": "Oremus dominum sedulo , ut tantis calamitatibus aut statim finis inponatur aut omnia in domini gloriam cedant . De domino Leone Iude , vetere amico et fratre , nichildum audio ; Leo Jud war am 19 .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Naum_window_83", + "psc_text": "Catuli leonum rapere et quaerere a Deo escam sibi (Ps. CIII, 20) . Difficile leo invenitur in die, sed semper in noctibus circuit, ut de Ecclesia Christi rapiat, ut escis juxta Abacuc saturetur electis (Abac. I). Denique Judas de ovili Christi fuit, et raptus a leone suspendio suffocatus est (Matt. XXVII). Sed et ille propheta cui praeceperat Dominus, ne comederet panes in regione ea, ubi vituli aurei erant, et mentita religio, quia comedit, a leone percussus est (III Reg. XIII). Jeremias quoque de peccatoribus loquitur: Percussit eos leo de silva, et lupus usque ad domos disperdidit eos: et pardus vigilavit super civitates eorum. Omnes qui egrediuntur ex eis, capientur (Jer. V, 6) . In quo animadverte quod nemo capiatur, nisi qui de civitatibus Dei fuerit egressus. In quarto etiam Regnorum libro (Vers. 17), habitantes in civitatibus Samariae et nescientes judicium Dei terrae, interficiebantur a leonibus: donec didicerunt colere Deum, et", + "candidate_score": 0.650705, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_83_85", + "bdc_text": "Oremus dominum sedulo , ut tantis calamitatibus aut statim finis inponatur aut omnia in domini gloriam cedant . De domino Leone Iude , vetere amico et fratre , nichildum audio ; Leo Jud war am 19 .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Naum_window_82", + "psc_text": "istius, qui calentes aquas refrigerare 561 consuevit, et interfecit leonem. Et in visione Isaiae, quae adversum quadrupedes cernitur, primum de angustia harum dicitur bestiarum: In tribulatione et angustia leo et catulus leonis (Isai. XXXV) . Iste leo antequam interficeretur a Christo, plurimos cepit in praedam catulorum suorum: et necavit leunculis suis, satellitibus suis, videlicet daemoniis. Vide haereticorum conventicula, et captos multos a leone non quaeres. Considera mortuos qui reliquere vitam, et Ecclesias eorum non vocabis ovile pastoris, sed leonis speluncas, quas implevit cadaveribus et sanguine mortuorum. Posuisti (ait David) tenebras, et facta est nox: in ipsa pertransibunt omnes bestiae saltus. Catuli leonum rapere et quaerere a Deo escam sibi (Ps. CIII, 20) . Difficile leo invenitur in die, sed semper in noctibus circuit, ut de Ecclesia Christi rapiat, ut escis juxta Abacuc saturetur electis (Abac. I). Denique Judas de ovili Christi fuit, et raptus a leone suspendio suffocatus est (Matt.", + "candidate_score": 0.648776, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_26_28", + "bdc_text": "Quid futurum sit Germanie nostrę , dominus novit . Helvetii vestri apud omnes pios et bonos viros pessime audiunt ut hii , qui tantis turbis bellorum non postremum fomentum prestant . De Tigurinis et Bernatibus simul et Basiliensibus forte non licet tam dira ominari .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Naum_window_2", + "psc_text": "MASSA ponitur, id est, grave onus: eo quod eam adversus quam videtur, premat, nec sinat elevare cervicem. Porro quod additur, Naum Elcesaei, quidam putant Elcesaeum patrem esse Naum, et secundum Hebraeam traditionem etiam ipsum prophetam fuisse: cum Elcesi [ Al. Elcesaei], usque hodie in Galilaea viculus sit, parvus quidem et vix ruinis veterum aedificiorum indicans vestigia; sed tamen notus Judaeis, et mihi quoque a circumducente monstratus. Simul et hoc attendendum quod haec ipsa vel assumptio, vel onus, vel pondus, prophetae visio sit. Non enim loquitur in ἐκστάσει, ut Montanus et Prisca Maximillaque delirant; sed quod prophetat, liber est visionis intelligentis universa quae loquitur, et pondus hostium facientis in suo populo visionem. De consummatione itaque mundi secundum ἀναγωγὴν, o Paula et Eustochium, in consolationem sanctorum prophetia texitur: ut quaecumque in mundo vident, quasi praetereuntia et caduca contemnant, et praeparent se ad judicii diem, ubi ultor adversus veros Assyrios futurus Dominus est.", + "candidate_score": 0.644615, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_84_86", + "bdc_text": "De domino Leone Iude , vetere amico et fratre , nichildum audio ; Leo Jud war am 19 . Juni gestorben ;", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Naum_window_83", + "psc_text": "Catuli leonum rapere et quaerere a Deo escam sibi (Ps. CIII, 20) . Difficile leo invenitur in die, sed semper in noctibus circuit, ut de Ecclesia Christi rapiat, ut escis juxta Abacuc saturetur electis (Abac. I). Denique Judas de ovili Christi fuit, et raptus a leone suspendio suffocatus est (Matt. XXVII). Sed et ille propheta cui praeceperat Dominus, ne comederet panes in regione ea, ubi vituli aurei erant, et mentita religio, quia comedit, a leone percussus est (III Reg. XIII). Jeremias quoque de peccatoribus loquitur: Percussit eos leo de silva, et lupus usque ad domos disperdidit eos: et pardus vigilavit super civitates eorum. Omnes qui egrediuntur ex eis, capientur (Jer. V, 6) . In quo animadverte quod nemo capiatur, nisi qui de civitatibus Dei fuerit egressus. In quarto etiam Regnorum libro (Vers. 17), habitantes in civitatibus Samariae et nescientes judicium Dei terrae, interficiebantur a leonibus: donec didicerunt colere Deum, et", + "candidate_score": 0.63067, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_85_87", + "bdc_text": "Leo Jud war am 19 . Juni gestorben ; vgl . oben Nr. 1638 .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Naum_window_83", + "psc_text": "Catuli leonum rapere et quaerere a Deo escam sibi (Ps. CIII, 20) . Difficile leo invenitur in die, sed semper in noctibus circuit, ut de Ecclesia Christi rapiat, ut escis juxta Abacuc saturetur electis (Abac. I). Denique Judas de ovili Christi fuit, et raptus a leone suspendio suffocatus est (Matt. XXVII). Sed et ille propheta cui praeceperat Dominus, ne comederet panes in regione ea, ubi vituli aurei erant, et mentita religio, quia comedit, a leone percussus est (III Reg. XIII). Jeremias quoque de peccatoribus loquitur: Percussit eos leo de silva, et lupus usque ad domos disperdidit eos: et pardus vigilavit super civitates eorum. Omnes qui egrediuntur ex eis, capientur (Jer. V, 6) . In quo animadverte quod nemo capiatur, nisi qui de civitatibus Dei fuerit egressus. In quarto etiam Regnorum libro (Vers. 17), habitantes in civitatibus Samariae et nescientes judicium Dei terrae, interficiebantur a leonibus: donec didicerunt colere Deum, et", + "candidate_score": 0.623918, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 7, + "cf_id": "cf020", + "work_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Ephesios", + "max_score": 0.687292, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_17_19", + "bdc_text": "geführten Heeres in Ungarn vgl. oben Nr. 1654 , Anm. 5 . neque id mirum est ; durum est enim , inmo [ !] inpossibile , iram dei in nos multis modis commeritam nostris conatibus avertere , antequam de peccatis nostris penituerimus , quibus dei in nos furorem concitavimus .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Ephesios_window_271", + "psc_text": "de Zacharia propheta sumptum (Zach. VIII, 16). (Vers. 26.) Irascimini, et nolite peccare. De quarto psalmo hoc usurpatum, nulli dubium est, et videtur illi esse contrarium quod alibi dicitur: Nunc autem deponite et vos omnes iram, et indignationem, et malitiam, et blasphemiam, et turpem sermonem ex ore vestro (Coloss. III, 8) . Sed et simpliciter intellectum nocet, dum putantur irae frena laxata. Duplex autem non solum apud nos, verum etiam apud philosophos irae nomen accipitur. Vel cum injuria lacessiti, naturalibus stimulis concitamur: vel cum, requiescente impetu, et furore restincto, potest mens habere judicium, et nihilominus super eo qui putatur laesisse, desiderat ultionem. Arbitror itaque de priori ira nunc dictum, et nobis quasi hominibus esse concessum, ut ad indignae alicujus rei faciem moveamur, tranquillitatemque mentis, velut lenis quaedam aura conturbet: nequaquam tamen in tumentes gurgites furoris impetu sublevemur. Firmianus noster librum de Ira Dei docto pariter et eloquenti sermone conscripsit, quem", + "candidate_score": 0.687292, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_18_20", + "bdc_text": "neque id mirum est ; durum est enim , inmo [ !] inpossibile , iram dei in nos multis modis commeritam nostris conatibus avertere , antequam de peccatis nostris penituerimus , quibus dei in nos furorem concitavimus . Ego vereor nos plane nichil effecturos .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Ephesios_window_294", + "psc_text": "(Deut. XXXII, 35): omnis qui irascitur, peccat: Ira quippe viri justitiam Dei non operatur (Jacob. I, 20) . Post amaritudinem, furorem et iram, recte clamor quoque et blasphemia prohibentur in nobis. Quia qui semel fuerit furore superatus, necesse est ut prosiliat in clamorem, et turbide fremens, huc atque illuc in modum folii ventiletur, et dicat: O rerum iniquitas! o injusta judicia Dei! et caetera quae solent loqui, qui per indignationis furorem mentis judicium perdiderunt. Porro blasphemia non solum aperta est, et de ira nascitur: sed et absque ira, sedata mente, profertur: si aut de mundi istius quispiam gubernatione causetur, et dicat: Illud sic esse non debuit, hoc vero esse sic debuit: aut certe in Ecclesia constitutus, et credens in Deum, labatur in dogmatibus quae ignorare non licitum est: aliter de Patre, et Filio, et Spiritu sancto sentiens, quam rei ipsius veritas habet: non ita credens in resurrectione mortuorum, ut Scripturae", + "candidate_score": 0.684518, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_18_20", + "bdc_text": "neque id mirum est ; durum est enim , inmo [ !] inpossibile , iram dei in nos multis modis commeritam nostris conatibus avertere , antequam de peccatis nostris penituerimus , quibus dei in nos furorem concitavimus . Ego vereor nos plane nichil effecturos .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Ephesios_window_271", + "psc_text": "de Zacharia propheta sumptum (Zach. VIII, 16). (Vers. 26.) Irascimini, et nolite peccare. De quarto psalmo hoc usurpatum, nulli dubium est, et videtur illi esse contrarium quod alibi dicitur: Nunc autem deponite et vos omnes iram, et indignationem, et malitiam, et blasphemiam, et turpem sermonem ex ore vestro (Coloss. III, 8) . Sed et simpliciter intellectum nocet, dum putantur irae frena laxata. Duplex autem non solum apud nos, verum etiam apud philosophos irae nomen accipitur. Vel cum injuria lacessiti, naturalibus stimulis concitamur: vel cum, requiescente impetu, et furore restincto, potest mens habere judicium, et nihilominus super eo qui putatur laesisse, desiderat ultionem. Arbitror itaque de priori ira nunc dictum, et nobis quasi hominibus esse concessum, ut ad indignae alicujus rei faciem moveamur, tranquillitatemque mentis, velut lenis quaedam aura conturbet: nequaquam tamen in tumentes gurgites furoris impetu sublevemur. Firmianus noster librum de Ira Dei docto pariter et eloquenti sermone conscripsit, quem", + "candidate_score": 0.683808, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_17_19", + "bdc_text": "geführten Heeres in Ungarn vgl. oben Nr. 1654 , Anm. 5 . neque id mirum est ; durum est enim , inmo [ !] inpossibile , iram dei in nos multis modis commeritam nostris conatibus avertere , antequam de peccatis nostris penituerimus , quibus dei in nos furorem concitavimus .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Ephesios_window_272", + "psc_text": "desiderat ultionem. Arbitror itaque de priori ira nunc dictum, et nobis quasi hominibus esse concessum, ut ad indignae alicujus rei faciem moveamur, tranquillitatemque mentis, velut lenis quaedam aura conturbet: nequaquam tamen in tumentes gurgites furoris impetu sublevemur. Firmianus noster librum de Ira Dei docto pariter et eloquenti sermone conscripsit, quem qui legerit, puto ei ad irae intellectum 629 satis abundeque posse sufficere. Sol non occidat super iracundiam vestram. Si simpliciter hunc solem intelligimus, qui oculis carnis aspicitur, peccamus, quando irascimur, et occidente sole, iracundia perseverat. Non peccamus autem, quando (verbi gratia) a prima hora usque ad undecimam irascentes, facimus quod indignatio, furor, ira suggesserint. Quo sensu nihil mihi videtur absurdius, quasi non queat quispiam ab ortu solis usque ad occasum, in tanta scelera debacchari, quanta tota vita sua non possit lacrymis expiare? Aut non magis ira locum in die habeat, cum utique nox requies sit furoris, et succedente somno, etiam", + "candidate_score": 0.680593, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_19", + "bdc_text": "durum est enim , inmo [ !] inpossibile , iram dei in nos multis modis commeritam nostris conatibus avertere , antequam de peccatis nostris penituerimus , quibus dei in nos furorem concitavimus .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Ephesios_window_271", + "psc_text": "de Zacharia propheta sumptum (Zach. VIII, 16). (Vers. 26.) Irascimini, et nolite peccare. De quarto psalmo hoc usurpatum, nulli dubium est, et videtur illi esse contrarium quod alibi dicitur: Nunc autem deponite et vos omnes iram, et indignationem, et malitiam, et blasphemiam, et turpem sermonem ex ore vestro (Coloss. III, 8) . Sed et simpliciter intellectum nocet, dum putantur irae frena laxata. Duplex autem non solum apud nos, verum etiam apud philosophos irae nomen accipitur. Vel cum injuria lacessiti, naturalibus stimulis concitamur: vel cum, requiescente impetu, et furore restincto, potest mens habere judicium, et nihilominus super eo qui putatur laesisse, desiderat ultionem. Arbitror itaque de priori ira nunc dictum, et nobis quasi hominibus esse concessum, ut ad indignae alicujus rei faciem moveamur, tranquillitatemque mentis, velut lenis quaedam aura conturbet: nequaquam tamen in tumentes gurgites furoris impetu sublevemur. Firmianus noster librum de Ira Dei docto pariter et eloquenti sermone conscripsit, quem", + "candidate_score": 0.679205, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_19", + "bdc_text": "durum est enim , inmo [ !] inpossibile , iram dei in nos multis modis commeritam nostris conatibus avertere , antequam de peccatis nostris penituerimus , quibus dei in nos furorem concitavimus .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Ephesios_window_294", + "psc_text": "(Deut. XXXII, 35): omnis qui irascitur, peccat: Ira quippe viri justitiam Dei non operatur (Jacob. I, 20) . Post amaritudinem, furorem et iram, recte clamor quoque et blasphemia prohibentur in nobis. Quia qui semel fuerit furore superatus, necesse est ut prosiliat in clamorem, et turbide fremens, huc atque illuc in modum folii ventiletur, et dicat: O rerum iniquitas! o injusta judicia Dei! et caetera quae solent loqui, qui per indignationis furorem mentis judicium perdiderunt. Porro blasphemia non solum aperta est, et de ira nascitur: sed et absque ira, sedata mente, profertur: si aut de mundi istius quispiam gubernatione causetur, et dicat: Illud sic esse non debuit, hoc vero esse sic debuit: aut certe in Ecclesia constitutus, et credens in Deum, labatur in dogmatibus quae ignorare non licitum est: aliter de Patre, et Filio, et Spiritu sancto sentiens, quam rei ipsius veritas habet: non ita credens in resurrectione mortuorum, ut Scripturae", + "candidate_score": 0.678505, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_17_19", + "bdc_text": "geführten Heeres in Ungarn vgl. oben Nr. 1654 , Anm. 5 . neque id mirum est ; durum est enim , inmo [ !] inpossibile , iram dei in nos multis modis commeritam nostris conatibus avertere , antequam de peccatis nostris penituerimus , quibus dei in nos furorem concitavimus .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Ephesios_window_294", + "psc_text": "(Deut. XXXII, 35): omnis qui irascitur, peccat: Ira quippe viri justitiam Dei non operatur (Jacob. I, 20) . Post amaritudinem, furorem et iram, recte clamor quoque et blasphemia prohibentur in nobis. Quia qui semel fuerit furore superatus, necesse est ut prosiliat in clamorem, et turbide fremens, huc atque illuc in modum folii ventiletur, et dicat: O rerum iniquitas! o injusta judicia Dei! et caetera quae solent loqui, qui per indignationis furorem mentis judicium perdiderunt. Porro blasphemia non solum aperta est, et de ira nascitur: sed et absque ira, sedata mente, profertur: si aut de mundi istius quispiam gubernatione causetur, et dicat: Illud sic esse non debuit, hoc vero esse sic debuit: aut certe in Ecclesia constitutus, et credens in Deum, labatur in dogmatibus quae ignorare non licitum est: aliter de Patre, et Filio, et Spiritu sancto sentiens, quam rei ipsius veritas habet: non ita credens in resurrectione mortuorum, ut Scripturae", + "candidate_score": 0.677817, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_17_19", + "bdc_text": "geführten Heeres in Ungarn vgl. oben Nr. 1654 , Anm. 5 . neque id mirum est ; durum est enim , inmo [ !] inpossibile , iram dei in nos multis modis commeritam nostris conatibus avertere , antequam de peccatis nostris penituerimus , quibus dei in nos furorem concitavimus .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Ephesios_window_292", + "psc_text": "fervescens in animo indignatio. Ira autem est (cujus amaritudo et furor species sunt) quae furore restincto desiderat ultionem, et eum quem nocuisse putat, vult laedere. Quae quidem licet in Deo saepe dicantur, secundum illud: Domine, ne in furore tuo arguas me, neque in ira tua corripias me (Ps. VI, 1) , non sunt perturbationes animi computandae sicut in nobis: quia in illo moderata et ordinata sunt omnia, et poena qua peccatores corriguntur, nostris vocibus appellatur. Nos vero si irascimur, perturbamur, et, furore rapti, nostri esse desinimus. Unde a nobis omnis amaritudo, et furor, et ira penitus auferenda sunt. Nam ad illud Evangelii: Quicumque irascitur fratri suo sine causa, reus erit judicio (Matt. V, 12) , frustra est additum, sine causa, quia nec cum causa nobis irasci conceditur, manifestissime Apostolo nunc dicente: Amaritudo, et furor et ira tollatur a vobis: 637 Et tricesimo sexto psalmo universam commotionem animi generaliter auferente: Quiesce", + "candidate_score": 0.675707, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_19_21", + "bdc_text": "durum est enim , inmo [ !] inpossibile , iram dei in nos multis modis commeritam nostris conatibus avertere , antequam de peccatis nostris penituerimus , quibus dei in nos furorem concitavimus . Ego vereor nos plane nichil effecturos . Gallus König Franz I .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Ephesios_window_294", + "psc_text": "(Deut. XXXII, 35): omnis qui irascitur, peccat: Ira quippe viri justitiam Dei non operatur (Jacob. I, 20) . Post amaritudinem, furorem et iram, recte clamor quoque et blasphemia prohibentur in nobis. Quia qui semel fuerit furore superatus, necesse est ut prosiliat in clamorem, et turbide fremens, huc atque illuc in modum folii ventiletur, et dicat: O rerum iniquitas! o injusta judicia Dei! et caetera quae solent loqui, qui per indignationis furorem mentis judicium perdiderunt. Porro blasphemia non solum aperta est, et de ira nascitur: sed et absque ira, sedata mente, profertur: si aut de mundi istius quispiam gubernatione causetur, et dicat: Illud sic esse non debuit, hoc vero esse sic debuit: aut certe in Ecclesia constitutus, et credens in Deum, labatur in dogmatibus quae ignorare non licitum est: aliter de Patre, et Filio, et Spiritu sancto sentiens, quam rei ipsius veritas habet: non ita credens in resurrectione mortuorum, ut Scripturae", + "candidate_score": 0.675498, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_18_20", + "bdc_text": "neque id mirum est ; durum est enim , inmo [ !] inpossibile , iram dei in nos multis modis commeritam nostris conatibus avertere , antequam de peccatis nostris penituerimus , quibus dei in nos furorem concitavimus . Ego vereor nos plane nichil effecturos .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Ephesios_window_272", + "psc_text": "desiderat ultionem. Arbitror itaque de priori ira nunc dictum, et nobis quasi hominibus esse concessum, ut ad indignae alicujus rei faciem moveamur, tranquillitatemque mentis, velut lenis quaedam aura conturbet: nequaquam tamen in tumentes gurgites furoris impetu sublevemur. Firmianus noster librum de Ira Dei docto pariter et eloquenti sermone conscripsit, quem qui legerit, puto ei ad irae intellectum 629 satis abundeque posse sufficere. Sol non occidat super iracundiam vestram. Si simpliciter hunc solem intelligimus, qui oculis carnis aspicitur, peccamus, quando irascimur, et occidente sole, iracundia perseverat. Non peccamus autem, quando (verbi gratia) a prima hora usque ad undecimam irascentes, facimus quod indignatio, furor, ira suggesserint. Quo sensu nihil mihi videtur absurdius, quasi non queat quispiam ab ortu solis usque ad occasum, in tanta scelera debacchari, quanta tota vita sua non possit lacrymis expiare? Aut non magis ira locum in die habeat, cum utique nox requies sit furoris, et succedente somno, etiam", + "candidate_score": 0.673912, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_18_20", + "bdc_text": "neque id mirum est ; durum est enim , inmo [ !] inpossibile , iram dei in nos multis modis commeritam nostris conatibus avertere , antequam de peccatis nostris penituerimus , quibus dei in nos furorem concitavimus . Ego vereor nos plane nichil effecturos .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Ephesios_window_292", + "psc_text": "fervescens in animo indignatio. Ira autem est (cujus amaritudo et furor species sunt) quae furore restincto desiderat ultionem, et eum quem nocuisse putat, vult laedere. Quae quidem licet in Deo saepe dicantur, secundum illud: Domine, ne in furore tuo arguas me, neque in ira tua corripias me (Ps. VI, 1) , non sunt perturbationes animi computandae sicut in nobis: quia in illo moderata et ordinata sunt omnia, et poena qua peccatores corriguntur, nostris vocibus appellatur. Nos vero si irascimur, perturbamur, et, furore rapti, nostri esse desinimus. Unde a nobis omnis amaritudo, et furor, et ira penitus auferenda sunt. Nam ad illud Evangelii: Quicumque irascitur fratri suo sine causa, reus erit judicio (Matt. V, 12) , frustra est additum, sine causa, quia nec cum causa nobis irasci conceditur, manifestissime Apostolo nunc dicente: Amaritudo, et furor et ira tollatur a vobis: 637 Et tricesimo sexto psalmo universam commotionem animi generaliter auferente: Quiesce", + "candidate_score": 0.672651, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_19_21", + "bdc_text": "durum est enim , inmo [ !] inpossibile , iram dei in nos multis modis commeritam nostris conatibus avertere , antequam de peccatis nostris penituerimus , quibus dei in nos furorem concitavimus . Ego vereor nos plane nichil effecturos . Gallus König Franz I .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Ephesios_window_271", + "psc_text": "de Zacharia propheta sumptum (Zach. VIII, 16). (Vers. 26.) Irascimini, et nolite peccare. De quarto psalmo hoc usurpatum, nulli dubium est, et videtur illi esse contrarium quod alibi dicitur: Nunc autem deponite et vos omnes iram, et indignationem, et malitiam, et blasphemiam, et turpem sermonem ex ore vestro (Coloss. III, 8) . Sed et simpliciter intellectum nocet, dum putantur irae frena laxata. Duplex autem non solum apud nos, verum etiam apud philosophos irae nomen accipitur. Vel cum injuria lacessiti, naturalibus stimulis concitamur: vel cum, requiescente impetu, et furore restincto, potest mens habere judicium, et nihilominus super eo qui putatur laesisse, desiderat ultionem. Arbitror itaque de priori ira nunc dictum, et nobis quasi hominibus esse concessum, ut ad indignae alicujus rei faciem moveamur, tranquillitatemque mentis, velut lenis quaedam aura conturbet: nequaquam tamen in tumentes gurgites furoris impetu sublevemur. Firmianus noster librum de Ira Dei docto pariter et eloquenti sermone conscripsit, quem", + "candidate_score": 0.672494, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_19", + "bdc_text": "durum est enim , inmo [ !] inpossibile , iram dei in nos multis modis commeritam nostris conatibus avertere , antequam de peccatis nostris penituerimus , quibus dei in nos furorem concitavimus .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Ephesios_window_272", + "psc_text": "desiderat ultionem. Arbitror itaque de priori ira nunc dictum, et nobis quasi hominibus esse concessum, ut ad indignae alicujus rei faciem moveamur, tranquillitatemque mentis, velut lenis quaedam aura conturbet: nequaquam tamen in tumentes gurgites furoris impetu sublevemur. Firmianus noster librum de Ira Dei docto pariter et eloquenti sermone conscripsit, quem qui legerit, puto ei ad irae intellectum 629 satis abundeque posse sufficere. Sol non occidat super iracundiam vestram. Si simpliciter hunc solem intelligimus, qui oculis carnis aspicitur, peccamus, quando irascimur, et occidente sole, iracundia perseverat. Non peccamus autem, quando (verbi gratia) a prima hora usque ad undecimam irascentes, facimus quod indignatio, furor, ira suggesserint. Quo sensu nihil mihi videtur absurdius, quasi non queat quispiam ab ortu solis usque ad occasum, in tanta scelera debacchari, quanta tota vita sua non possit lacrymis expiare? Aut non magis ira locum in die habeat, cum utique nox requies sit furoris, et succedente somno, etiam", + "candidate_score": 0.668573, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_19", + "bdc_text": "durum est enim , inmo [ !] inpossibile , iram dei in nos multis modis commeritam nostris conatibus avertere , antequam de peccatis nostris penituerimus , quibus dei in nos furorem concitavimus .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Ephesios_window_292", + "psc_text": "fervescens in animo indignatio. Ira autem est (cujus amaritudo et furor species sunt) quae furore restincto desiderat ultionem, et eum quem nocuisse putat, vult laedere. Quae quidem licet in Deo saepe dicantur, secundum illud: Domine, ne in furore tuo arguas me, neque in ira tua corripias me (Ps. VI, 1) , non sunt perturbationes animi computandae sicut in nobis: quia in illo moderata et ordinata sunt omnia, et poena qua peccatores corriguntur, nostris vocibus appellatur. Nos vero si irascimur, perturbamur, et, furore rapti, nostri esse desinimus. Unde a nobis omnis amaritudo, et furor, et ira penitus auferenda sunt. Nam ad illud Evangelii: Quicumque irascitur fratri suo sine causa, reus erit judicio (Matt. V, 12) , frustra est additum, sine causa, quia nec cum causa nobis irasci conceditur, manifestissime Apostolo nunc dicente: Amaritudo, et furor et ira tollatur a vobis: 637 Et tricesimo sexto psalmo universam commotionem animi generaliter auferente: Quiesce", + "candidate_score": 0.668386, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_19_21", + "bdc_text": "durum est enim , inmo [ !] inpossibile , iram dei in nos multis modis commeritam nostris conatibus avertere , antequam de peccatis nostris penituerimus , quibus dei in nos furorem concitavimus . Ego vereor nos plane nichil effecturos . Gallus König Franz I .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Ephesios_window_272", + "psc_text": "desiderat ultionem. Arbitror itaque de priori ira nunc dictum, et nobis quasi hominibus esse concessum, ut ad indignae alicujus rei faciem moveamur, tranquillitatemque mentis, velut lenis quaedam aura conturbet: nequaquam tamen in tumentes gurgites furoris impetu sublevemur. Firmianus noster librum de Ira Dei docto pariter et eloquenti sermone conscripsit, quem qui legerit, puto ei ad irae intellectum 629 satis abundeque posse sufficere. Sol non occidat super iracundiam vestram. Si simpliciter hunc solem intelligimus, qui oculis carnis aspicitur, peccamus, quando irascimur, et occidente sole, iracundia perseverat. Non peccamus autem, quando (verbi gratia) a prima hora usque ad undecimam irascentes, facimus quod indignatio, furor, ira suggesserint. Quo sensu nihil mihi videtur absurdius, quasi non queat quispiam ab ortu solis usque ad occasum, in tanta scelera debacchari, quanta tota vita sua non possit lacrymis expiare? Aut non magis ira locum in die habeat, cum utique nox requies sit furoris, et succedente somno, etiam", + "candidate_score": 0.666041, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_87_89", + "bdc_text": "vgl . oben Nr. 1638 . cuius felicitatem corporis et anime avidissime audire cupio . Saluta illum nomine meo et omnem foelicitatem illi nomine meo inprecare , simul etVor simul et gestrichenes una cum .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Ephesios_window_18", + "psc_text": "fecerit utrumque unum. (Vers. 3.) Benedictus Deus et Pater Domini nostri Jesu Christi, qui benedixit nos in omni benedictione spirituali in coelestibus, in Christo. Quomodo secundum substantiam atque naturam Deus bonus, nos communione sui effecit bonos, et loquitur ad Israel: Sancti estote, quoniam ego sanctus sum (Levit. XX, 7) : ita ipse benedictus nos praestet esse benedictos. Dat quippe legislator benedictiones, et benedictio Domini super caput justi (Prov. X): cujus benedictionis cognomentum habet Baruch, qui in lingua nostra, benedictum sonat. Benedixit autem nos, non in una benedictione, sed in cunctis. Non quo omnes omnia consequamur, sed dum singuli, vel singulas, vel plures habemus ex omnibus, omnes per singulas possideamus. Et non in terrenis benedictionibus, sed in spiritualibus. Sunt quippe terrenae benedictiones, habere quempiam liberos, affluere opibus, honore et sanitate gaudere: quae terrena benedictio usque ad irrationabilia jumenta descendit. Dictum est quippe de illis: Benedixit eis Dominus, et dixit: Crescite et", + "candidate_score": 0.654648, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_88_90", + "bdc_text": "cuius felicitatem corporis et anime avidissime audire cupio . Saluta illum nomine meo et omnem foelicitatem illi nomine meo inprecare , simul etVor simul et gestrichenes una cum . toti familie .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Ephesios_window_18", + "psc_text": "fecerit utrumque unum. (Vers. 3.) Benedictus Deus et Pater Domini nostri Jesu Christi, qui benedixit nos in omni benedictione spirituali in coelestibus, in Christo. Quomodo secundum substantiam atque naturam Deus bonus, nos communione sui effecit bonos, et loquitur ad Israel: Sancti estote, quoniam ego sanctus sum (Levit. XX, 7) : ita ipse benedictus nos praestet esse benedictos. Dat quippe legislator benedictiones, et benedictio Domini super caput justi (Prov. X): cujus benedictionis cognomentum habet Baruch, qui in lingua nostra, benedictum sonat. Benedixit autem nos, non in una benedictione, sed in cunctis. Non quo omnes omnia consequamur, sed dum singuli, vel singulas, vel plures habemus ex omnibus, omnes per singulas possideamus. Et non in terrenis benedictionibus, sed in spiritualibus. Sunt quippe terrenae benedictiones, habere quempiam liberos, affluere opibus, honore et sanitate gaudere: quae terrena benedictio usque ad irrationabilia jumenta descendit. Dictum est quippe de illis: Benedixit eis Dominus, et dixit: Crescite et", + "candidate_score": 0.648038, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_61_63", + "bdc_text": "In summa : Es ist kein stand im reych mitt dem anderen ains ; die fursten , prelaten , der adel und die stett ist keyner dem anderen truwVielleicht als trüw zu lesen. .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Ephesios_window_314", + "psc_text": "aliud regnum Christi sit, et aliud Dei: an idem regnum sit Patris et Filii. Et siquidem dixisset, in regno Filii et Patris, per Filium veniremus ad Patrem: et licet esset diversitas personarum, tamen esset regnantium una majestas: tunc vero cum dixerit, In regno Christi et Dei, ipsum Deum, et Christum intelligamus, quia et cum tradiderit regnum Deo et Patri, non erit Pater omnia in omnibus, sed Deus omnia in omnibus. Ubi autem Deus est, tam Pater quam Filius intelligi potest. Porro quod de Patre et de Filio dicimus, hoc idem et de Spiritu sancto sentiamus. (Vers. 6.) Nemo vos decipiat inanibus verbis: propter haec enim venit ira Dei in filios diffidentiae. Verba quae decipiunt atque supplantant, inania sunt et vacua. Quae vero 644 aedificant auditores, plena, cumulata, conferta. Quia igitur sunt plerique qui dicunt, non futura pro peccatis esse supplicia, nec extrinsecus adhibenda tormenta: sed ipsum peccatum, et conscientiam delicti", + "candidate_score": 0.602542, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_15", + "bdc_text": "De bello contra Turcas nichil habeo , quod scribam .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Ephesios_window_2", + "psc_text": "nostra non scribas [ Forte legas]? Me imperitior quisque lecturus est: tua forsitan dicta si scripseris, Tullius admirabitur. Numquid aut Tertullianus beatum Martyrem Cyprianum, aut Cyprianus Lactantium, aut Lactantius Hilarium deterruit a scribendo? Taceo de caeteris minutalibus, qui mecum in libris suis garriunt. Nisi et parva fuerint, magna eminere non possunt. Primum non dicitur, nisi secundum sequatur et tertium. Ad summa non scandimus, nisi per 539-540 ima gradiamur. Quamobrem obsecro tam vos quae in praesentiarum estis, quam sanctam Marcellam, unicum viduitatis exemplar, ne facile maledicis et invidis opuscula mea tradatis: neque detis sanctum canibus, et margaritas mittatis ante porcos (Matth. VII). Qui cum bona imitari non queant, quod solum facere possunt, invident: et in eo se doctos eruditosque arbitrantur, si de aliis detrahant. Quibus obsecro respondeatis, ut figant ipsi stylum, tria ut dicitur verba conjungant, sudent paululum, experiantur semetipsos, et ex labore proprio discant ignoscere laborantibus. Scitis enim et ipsae", + "candidate_score": 0.577013, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 8, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae", + "max_score": 0.684932, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_2_4", + "bdc_text": "Nurbergensium fratrum . Scripsit quoque de ea re ad me Musculus Augustanus et Frechtus , Ulmensis ecclesiae ministerAuch die Briefe von Wolfgang Musculus und Martin Frecht sind verloren. . Hunc ergo ut exulem et peregrinantem propter Christum in domino suscipe et , ut in Bernatium ditione provideri possit , pro tua pietate iuva , charissime Bullingere , ne post diuturnosVor diuturnos gestrichenes long .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_231", + "psc_text": "Domino fratri sancto et unanimo AUGUSTINO, PAULINUS et THERASIA peccatores. 1. Jamdudum, frater in Christo Domino mi unanime, ut te in sanctis et piis laboribus tuis nescientem agnovi, absentemque vidi, tota mente complexus, alloquio quoque familiari atque fraterno per litteras audire properavi. Et credo in manu, et in gratia Domini sermonem meum ad te fuisse perlatum; sed morante adhuc puero quem ad te aliosque dilectos aeque Deo salutandos, ante hiemem miseramus, non potuimus ultra et officium nostrum suspendere, et desiderium sermonis tui cupidissimum temperare. Scripsimus itaque iterato nunc, si priores ad te litterae nostrae pervenire meruerunt; aut primo, si illis in manus tuas perveniendi felicitas non fuit. 2. Sed tu, frater spiritualis omnia judicans, amorem in te nostrum ne pendas officio solo, aut tempore litterarum. Dominus enim testis est, qui unus atque idem operatur in suis ubique charitatem suam, jam abinde nobis, ex quo te beneficio venerabilium episcoporum Aurelii et", + "candidate_score": 0.684932, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_3_5", + "bdc_text": "Scripsit quoque de ea re ad me Musculus Augustanus et Frechtus , Ulmensis ecclesiae ministerAuch die Briefe von Wolfgang Musculus und Martin Frecht sind verloren. . Hunc ergo ut exulem et peregrinantem propter Christum in domino suscipe et , ut in Bernatium ditione provideri possit , pro tua pietate iuva , charissime Bullingere , ne post diuturnosVor diuturnos gestrichenes long . carceres tantopere peregrinari cogatur .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_231", + "psc_text": "Domino fratri sancto et unanimo AUGUSTINO, PAULINUS et THERASIA peccatores. 1. Jamdudum, frater in Christo Domino mi unanime, ut te in sanctis et piis laboribus tuis nescientem agnovi, absentemque vidi, tota mente complexus, alloquio quoque familiari atque fraterno per litteras audire properavi. Et credo in manu, et in gratia Domini sermonem meum ad te fuisse perlatum; sed morante adhuc puero quem ad te aliosque dilectos aeque Deo salutandos, ante hiemem miseramus, non potuimus ultra et officium nostrum suspendere, et desiderium sermonis tui cupidissimum temperare. Scripsimus itaque iterato nunc, si priores ad te litterae nostrae pervenire meruerunt; aut primo, si illis in manus tuas perveniendi felicitas non fuit. 2. Sed tu, frater spiritualis omnia judicans, amorem in te nostrum ne pendas officio solo, aut tempore litterarum. Dominus enim testis est, qui unus atque idem operatur in suis ubique charitatem suam, jam abinde nobis, ex quo te beneficio venerabilium episcoporum Aurelii et", + "candidate_score": 0.668442, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_2_4", + "bdc_text": "Nurbergensium fratrum . Scripsit quoque de ea re ad me Musculus Augustanus et Frechtus , Ulmensis ecclesiae ministerAuch die Briefe von Wolfgang Musculus und Martin Frecht sind verloren. . Hunc ergo ut exulem et peregrinantem propter Christum in domino suscipe et , ut in Bernatium ditione provideri possit , pro tua pietate iuva , charissime Bullingere , ne post diuturnosVor diuturnos gestrichenes long .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_4183", + "psc_text": "Dominum Christum dicat genus humanum: Te duce si qua manent sceleris vestigia nostri, Irrita perpetua solvent formidine terras. (Virg. Eclog. 4.) Quod ex Cumaeo, id est, ex Sibyllino carmine se fassus est transtulisse Virgilius; quoniam fortassis etiam illa vates aliquid de unico Salvatore in spiritu audierat, quod necesse habuit confiteri. Haec tibi, domine merito suscipiende, et in Christo dilectissime ac desiderantissime frater, sive pauca, sive forsitan multa sint, utcumque occupatissimus scripsi: tua sumere rescripta desidero, et te nomen dedisse inter competentes, vel daturum esse, jamjamque cognoscere. Dominus Deus noster, in quem credidisti, et hic et in futuro saeculo te conservet, domine merito suscipiende, et in Christo dilectissime ac desiderantissime frater. EPISTOLA CCLIX. Augustinus Cornelio scortis dedito, admonens illum ut Cyprianae uxoris defunctae pudicitiam imitetur, si velit illius impetrare laudes. Domino dilectissimo, et honorabili fratri CORNELIO, AUGUSTINUS. 1. Scripsisti mihi ut ad te aliquam prolixam epistolam consolatoriam darem, quod graviter optimae", + "candidate_score": 0.66816, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_2_4", + "bdc_text": "Nurbergensium fratrum . Scripsit quoque de ea re ad me Musculus Augustanus et Frechtus , Ulmensis ecclesiae ministerAuch die Briefe von Wolfgang Musculus und Martin Frecht sind verloren. . Hunc ergo ut exulem et peregrinantem propter Christum in domino suscipe et , ut in Bernatium ditione provideri possit , pro tua pietate iuva , charissime Bullingere , ne post diuturnosVor diuturnos gestrichenes long .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_4151", + "psc_text": "XXIV, 13): conjungere Domino, ut crescat in novissimis vita tua. Scio enim non deesse recreationem cordis de fratribus bonis. Huc adjunge promissiones Dei fideles, magnas, certas, sempiternas, ipsiusque tolerantiae imperturbabilem ineffabilemque mercedem: et vide quam verum Domino cantes, Secundum multitudinem dolorum meorum in corde meo, consolationes tuae jucundaverunt animam meam (Psal. XCIII, 19). Mitte fratri Firmo litteras nostras. Sanctitatem tuam et familiam Dei, quae tuo ministerio gubernatur, fratres et sorores quae apud nos sunt nobiscum, in Domino resalutant. ( Et alia manu: ) Incolumes pro nobis oretis, dilectissimi et sancti fratres. Ego Alypius impensissime saluto Sinceritatem tuam, omnesque tibi in Domino conjunctos; atque ut hanc tanquam meam epistolam deputes, peto: etsi enim aliam propriam mittere potuissem, tamen malui huic suscribere, ut unanimitatem nostram una etiam pagina testaretur. EPISTOLA CCXLIX. Augustinus Restituto, quatenus mali tolerandi in Ecclesia. Domino desiderantissimo, et honorifica sinceritate charissimo fratri, et condiacono RESTITUTO, AUGUSTINUS, in Domino salutem.", + "candidate_score": 0.666274, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_2_4", + "bdc_text": "Nurbergensium fratrum . Scripsit quoque de ea re ad me Musculus Augustanus et Frechtus , Ulmensis ecclesiae ministerAuch die Briefe von Wolfgang Musculus und Martin Frecht sind verloren. . Hunc ergo ut exulem et peregrinantem propter Christum in domino suscipe et , ut in Bernatium ditione provideri possit , pro tua pietate iuva , charissime Bullingere , ne post diuturnosVor diuturnos gestrichenes long .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3877", + "psc_text": "Accedit ad causam, quod nonnullae etiam post illorum obitum haereses emersisse doceantur, quarum nullam illi fecerint mentionem. 3. Quamobrem ad peculiare patrocinium pietatis tuae confugio, et voce mea, sed universali desiderio, paratum ad misericordiam sacrosanctum pietatis pectus appello; sequestratis saporibus peregrinis, considerato textu prioris epistolae, panem Afrum, quem nostra provincia solet habere praecipuum, coelesti etiam manna conditum, sero pulsanti, et famem patienti non deneges. Profecto enim nec ego pulsare cessabo, donec ipse concedas; ut quod non impetrat privilegium, ubi nullum est meritum, saltem indefessa importunitas mereatur. EPISTOLA CCXXIV. Augustinus Quodvultdeo, spondens se de haeresibus scripturum, dum per alias occupationes licebit. Nunc enim ab Alypio se urgeri dicit, ut posterioribus Juliani libris respondeat. Domino sinceriter dilectissimo, fratri et condiacono QUODVULTDEO, AUGUSTINUS episcopus. 1. Cum mihi haec scribendi offerretur occasio per Fussalensem presbyterum, quem commendo charitati tuae, recensui epistolam tuam, in qua petis ut de haeresibus quae oriri potuerunt ex quo Domini", + "candidate_score": 0.666255, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_2_4", + "bdc_text": "Nurbergensium fratrum . Scripsit quoque de ea re ad me Musculus Augustanus et Frechtus , Ulmensis ecclesiae ministerAuch die Briefe von Wolfgang Musculus und Martin Frecht sind verloren. . Hunc ergo ut exulem et peregrinantem propter Christum in domino suscipe et , ut in Bernatium ditione provideri possit , pro tua pietate iuva , charissime Bullingere , ne post diuturnosVor diuturnos gestrichenes long .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3878", + "psc_text": "Nunc enim ab Alypio se urgeri dicit, ut posterioribus Juliani libris respondeat. Domino sinceriter dilectissimo, fratri et condiacono QUODVULTDEO, AUGUSTINUS episcopus. 1. Cum mihi haec scribendi offerretur occasio per Fussalensem presbyterum, quem commendo charitati tuae, recensui epistolam tuam, in qua petis ut de haeresibus quae oriri potuerunt ex quo Domini in carne nuntiari coepit adventus, aliquid scriberem. Hoc autem feci, ut viderem utrum jam deberem opus ipsum aggredi, et inde tibi aliquid mittere; ubi considerares tanto esse difficilius, quanto vis effici brevius. Sed ne hoc quidem potui, talibus curis supervenientibus impeditus, a quibus omnino dissimulare non possem: nam me et ab eo quod habebam in manibus, averterunt. 2. Hoc autem est, ubi respondeo libris Juliani, quos octo edidit post illos quatuor quibus ante respondi. Hos enim cum Romae accepisset frater Alypius, nondum omnes descripserat, cum oblatam occasionem noluit praeterire, per quam mihi quinque transmisit; promittens alios tres cito se esse", + "candidate_score": 0.665715, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_2_4", + "bdc_text": "Nurbergensium fratrum . Scripsit quoque de ea re ad me Musculus Augustanus et Frechtus , Ulmensis ecclesiae ministerAuch die Briefe von Wolfgang Musculus und Martin Frecht sind verloren. . Hunc ergo ut exulem et peregrinantem propter Christum in domino suscipe et , ut in Bernatium ditione provideri possit , pro tua pietate iuva , charissime Bullingere , ne post diuturnosVor diuturnos gestrichenes long .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1467", + "psc_text": "me officio salutes peto, et nos visere non graveris. Quod etiam propter rem tuam, quam hic habes, meliorem apud Deum faciendam, non impudenter exposco. Dei misericordia te circumplectatur, et ab omni iniquitate conservet. EPISTOLA CXIII. Cresconium rogat Augustinus ut suae pro Faventio petitionis adjutor sit. Domino dilectissimo, meritoque honorabili et suscipiendo fratri CRESCONIO, AUGUSTINUS, in Domino salutem. Si ab ista causa dissimulavero, de qua tuae religioni ecce iterum scribo; non solum Eximietas tua, sed etiam ipse, quisquis ille est, in cujus causa Faventius sic raptus est, merito me culpabit, et recte reprehendet: judicans utique, si etiam ipse ad auxilium Ecclesiae confugisset, si ei simile aliquid accidisset, ita me fuisse ab ejus necessitate et tribulatione dissimulaturum. Deinde, si hominum existimatio contemnenda est, ipsi Domino Deo nostro quid dicam, et quam rationem reddam, si quantum possum non egero pro ejus salute, qui se Ecclesiae, cui servio, tuendum adjuvandumque commisit, domine dilectissime et", + "candidate_score": 0.665254, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_0_2", + "bdc_text": "Gratiam et pacem a domino , dilecte in domino frater . Venit ad me presentium latorUnbekannt. , natione Gallus , oriundus ab regia urbe Orlientz Gallie , ubi per biennium Christum praedicando tandem ab urbe post carceres dei munere relegatus est , ut testantur litereNicht erhalten. Nurbergensium fratrum .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1363", + "psc_text": "eo quod illic sequitur, Et adorabunt in conspectu ejus unusquisque de loco suo omnes insulae gentium (Sophon. II, 11). Ubi agnovimus Christum in eo quod scriptum est, Deus ab Africo veniet, et sanctus de monte umbroso; operiet coelos virtus ejus; ibi agnovimus Ecclesiam in eo quod sequitur, Et laudis ejus plena est terra (Habac. III, 3). Ab Africo enim posita est Jerusalem, sicut legitur in libro Jesu Nave (Josuae XV, 8), unde nomen Christi diffusum est; et ibi est mons umbrosus, mons Oliveti, unde ascendit in coelum ut cooperiret coelos virtus ejus, et impleretur Ecclesia per omnem terram laudis ejus. Ubi agnovimus Christum in eo quod scriptum est, Sicut ovis ad immolandum ductus est, et sicut agnus coram tondente se fuit sine voce, sic non aperuit os suum, et caetera quae illic de ejus passione dicuntur; ibi agnovimus et Ecclesiam in eo quod illic dicitur, Laetare sterilis, quae non paris;", + "candidate_score": 0.665204, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_2_4", + "bdc_text": "Nurbergensium fratrum . Scripsit quoque de ea re ad me Musculus Augustanus et Frechtus , Ulmensis ecclesiae ministerAuch die Briefe von Wolfgang Musculus und Martin Frecht sind verloren. . Hunc ergo ut exulem et peregrinantem propter Christum in domino suscipe et , ut in Bernatium ditione provideri possit , pro tua pietate iuva , charissime Bullingere , ne post diuturnosVor diuturnos gestrichenes long .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1370", + "psc_text": "Domino fratri dilecto MACROBIO, AUGUSTINUS. 1. Audivi quod quemdam subdiaconum nostrum rebaptizare disponis. Noli: sic Deo vivas, sic Deo placeas, sic Christi Sacramenta non inaniter habeas, sic non in aeternum a Christi corpore separeris. Noli, rogo te, frater, pro teipso te magis rogo; certe paululum attende quod dico. Felicianus Mustitanus Primianum Carthaginensem damnavit, et vicissim ab illo etiam ipse damnatus est. Diu Felicianus in sacrilego Maximiani schismate fuit, multos ibi per suas Ecclesias baptizavit, modo cum Primiano vester episcopus, sed et neminem post eum baptizans. Qua ergo licentia post nos adhuc rebaptizandum putatis? Hanc mihi solve quaestionem, et me baptiza: si hanc autem solvere non potes, parce alienae animae, parce tuae. Aut si me de Feliciano falsum dixisse arguis, exige ut probem; certe si non probavero, tunc fac quod putas. Addo etiam, si non probavero, non sim episcopus communionis meae; si autem probavero, noli esse inimicus salutis tuae. Opto te,", + "candidate_score": 0.664808, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_1_3", + "bdc_text": "Venit ad me presentium latorUnbekannt. , natione Gallus , oriundus ab regia urbe Orlientz Gallie , ubi per biennium Christum praedicando tandem ab urbe post carceres dei munere relegatus est , ut testantur litereNicht erhalten. Nurbergensium fratrum . Scripsit quoque de ea re ad me Musculus Augustanus et Frechtus , Ulmensis ecclesiae ministerAuch die Briefe von Wolfgang Musculus und Martin Frecht sind verloren. .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1363", + "psc_text": "eo quod illic sequitur, Et adorabunt in conspectu ejus unusquisque de loco suo omnes insulae gentium (Sophon. II, 11). Ubi agnovimus Christum in eo quod scriptum est, Deus ab Africo veniet, et sanctus de monte umbroso; operiet coelos virtus ejus; ibi agnovimus Ecclesiam in eo quod sequitur, Et laudis ejus plena est terra (Habac. III, 3). Ab Africo enim posita est Jerusalem, sicut legitur in libro Jesu Nave (Josuae XV, 8), unde nomen Christi diffusum est; et ibi est mons umbrosus, mons Oliveti, unde ascendit in coelum ut cooperiret coelos virtus ejus, et impleretur Ecclesia per omnem terram laudis ejus. Ubi agnovimus Christum in eo quod scriptum est, Sicut ovis ad immolandum ductus est, et sicut agnus coram tondente se fuit sine voce, sic non aperuit os suum, et caetera quae illic de ejus passione dicuntur; ibi agnovimus et Ecclesiam in eo quod illic dicitur, Laetare sterilis, quae non paris;", + "candidate_score": 0.66208, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_3_5", + "bdc_text": "Scripsit quoque de ea re ad me Musculus Augustanus et Frechtus , Ulmensis ecclesiae ministerAuch die Briefe von Wolfgang Musculus und Martin Frecht sind verloren. . Hunc ergo ut exulem et peregrinantem propter Christum in domino suscipe et , ut in Bernatium ditione provideri possit , pro tua pietate iuva , charissime Bullingere , ne post diuturnosVor diuturnos gestrichenes long . carceres tantopere peregrinari cogatur .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1467", + "psc_text": "me officio salutes peto, et nos visere non graveris. Quod etiam propter rem tuam, quam hic habes, meliorem apud Deum faciendam, non impudenter exposco. Dei misericordia te circumplectatur, et ab omni iniquitate conservet. EPISTOLA CXIII. Cresconium rogat Augustinus ut suae pro Faventio petitionis adjutor sit. Domino dilectissimo, meritoque honorabili et suscipiendo fratri CRESCONIO, AUGUSTINUS, in Domino salutem. Si ab ista causa dissimulavero, de qua tuae religioni ecce iterum scribo; non solum Eximietas tua, sed etiam ipse, quisquis ille est, in cujus causa Faventius sic raptus est, merito me culpabit, et recte reprehendet: judicans utique, si etiam ipse ad auxilium Ecclesiae confugisset, si ei simile aliquid accidisset, ita me fuisse ab ejus necessitate et tribulatione dissimulaturum. Deinde, si hominum existimatio contemnenda est, ipsi Domino Deo nostro quid dicam, et quam rationem reddam, si quantum possum non egero pro ejus salute, qui se Ecclesiae, cui servio, tuendum adjuvandumque commisit, domine dilectissime et", + "candidate_score": 0.659086, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_25_27", + "bdc_text": "1657 , 22f mit Anm. 12. . Quid futurum sit Germanie nostrę , dominus novit . Helvetii vestri apud omnes pios et bonos viros pessime audiunt ut hii , qui tantis turbis bellorum non postremum fomentum prestant .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2050", + "psc_text": "seminat bonum semen, filius est hominis; bonum autem semen, hi sunt filii regni. CAPUT XXIX. 69. Haec porro omnia quae in psalmo isto dicta sunt, quia non ad praesens tempus, sed ad futurorum prophetiam pertinebant, sicut etiam ipsis rebus apparet; sic eum concludere voluit, ut ostenderet se non praesentia demonstrare, vel narrare praeterita, sed futura prophetare: Annuntiabitur, inquit, Domino generatio ventura, et annuntiabunt coeli justitiam ejus populo qui nascetur, quem fecit Dominus. Non ait, Annuntiabitur Dominus generationi venturae; sed, Annuntiabitur Domino generatio ventura: quod non sic accipiendum est, tanquam nescienti aliquid annuntietur ut sciat; sed sicut annuntiant Angeli, non solum nobis beneficia Dei, verum etiam illi preces nostras. Nam scriptum est, ubi angelus hominibus dicit, Ego obtuli memoriam orationis vestrae (Tob. XII, 12): non ut tunc Deus noverit quid velimus, vel quo indigeamus; Novit enim pater vester, ait Dominus, quid vobis necessarium sit priusquam petatis ab eo (Matth. VI, 8):", + "candidate_score": 0.657395, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_3_5", + "bdc_text": "Scripsit quoque de ea re ad me Musculus Augustanus et Frechtus , Ulmensis ecclesiae ministerAuch die Briefe von Wolfgang Musculus und Martin Frecht sind verloren. . Hunc ergo ut exulem et peregrinantem propter Christum in domino suscipe et , ut in Bernatium ditione provideri possit , pro tua pietate iuva , charissime Bullingere , ne post diuturnosVor diuturnos gestrichenes long . carceres tantopere peregrinari cogatur .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_4151", + "psc_text": "XXIV, 13): conjungere Domino, ut crescat in novissimis vita tua. Scio enim non deesse recreationem cordis de fratribus bonis. Huc adjunge promissiones Dei fideles, magnas, certas, sempiternas, ipsiusque tolerantiae imperturbabilem ineffabilemque mercedem: et vide quam verum Domino cantes, Secundum multitudinem dolorum meorum in corde meo, consolationes tuae jucundaverunt animam meam (Psal. XCIII, 19). Mitte fratri Firmo litteras nostras. Sanctitatem tuam et familiam Dei, quae tuo ministerio gubernatur, fratres et sorores quae apud nos sunt nobiscum, in Domino resalutant. ( Et alia manu: ) Incolumes pro nobis oretis, dilectissimi et sancti fratres. Ego Alypius impensissime saluto Sinceritatem tuam, omnesque tibi in Domino conjunctos; atque ut hanc tanquam meam epistolam deputes, peto: etsi enim aliam propriam mittere potuissem, tamen malui huic suscribere, ut unanimitatem nostram una etiam pagina testaretur. EPISTOLA CCXLIX. Augustinus Restituto, quatenus mali tolerandi in Ecclesia. Domino desiderantissimo, et honorifica sinceritate charissimo fratri, et condiacono RESTITUTO, AUGUSTINUS, in Domino salutem.", + "candidate_score": 0.655852, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_3_5", + "bdc_text": "Scripsit quoque de ea re ad me Musculus Augustanus et Frechtus , Ulmensis ecclesiae ministerAuch die Briefe von Wolfgang Musculus und Martin Frecht sind verloren. . Hunc ergo ut exulem et peregrinantem propter Christum in domino suscipe et , ut in Bernatium ditione provideri possit , pro tua pietate iuva , charissime Bullingere , ne post diuturnosVor diuturnos gestrichenes long . carceres tantopere peregrinari cogatur .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3326", + "psc_text": "EPISTOLA CXCIII. Augustinus Mercatori, excusans cur ad ipsius priores litteras nondum responderit, ostendensque Pelagianos in quaestione de baptismo parvulorum hoc ipso esse prope convictos, quod fatentur parvulos quodammodo credere per eos a quibus baptizandi offeruntur: deinde eosdem ex Enochi et Eliae ante obitum translatione, sive ex fidelium vivorum ad Christi adventum raptu, frustra contendere mortem non esse poenam peccati. Domino dilectissimo, et in Christi membris sincerissima charitate praedicando filio MERCATORI, AUGUSTINUS, in Domino salutem. CAPUT PRIMUM. 1. Litterae Dilectionis tuae, quas prius abs te missas apud Carthaginem accepi, tanto me affecerunt gaudio, ut etiam in posterioribus te succensentem quod tibi non rescripserim, gratissime acceperim. Ipsa quippe indignatio tua non erat simultatis initium, sed indicium charitatis. Ut autem a Carthagine non rescriberem, non occasio defuit perlatorum, sed alia magis urgentia, donec inde proficisceremur, nos occupatissimos et intentissimos continebant. Cum vero inde digressi sumus, perreximus usque ad Mauritaniam Caesariensem, quo nos ecclesiastica", + "candidate_score": 0.654011, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_4_6", + "bdc_text": "Hunc ergo ut exulem et peregrinantem propter Christum in domino suscipe et , ut in Bernatium ditione provideri possit , pro tua pietate iuva , charissime Bullingere , ne post diuturnosVor diuturnos gestrichenes long . carceres tantopere peregrinari cogatur . Ceterum de rebus meis omnia salva scias .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2535", + "psc_text": "meam, quia peccavi tibi (Psal. XL, 5); et, In tua justitia vivifica me (Psal. XXX, 2); et, Viam iniquitatis amove a me, et de lege tua miserere mei (Psal. CXVIII, 29); et, Non veniat mihi pes superbiae, et manus peccatorum non moveat me (Psal. XXXV, 12); et, Itinera mea dirige secundum verbum tuum, et ne dominetur mei omnis iniquitas (Psal. CXVIII, 133) ( A Domino enim gressus hominis diriguntur, et viam ejus volet [Psal. XXXVI, 23] ); et alia multa, quae propterea scripta sunt, ut nos admonerent, ad implenda ea quae nobis jubentur, ab illo petendum adjutorium a quo jubentur: cum ergo se homo ad illum extenderit, et sic ingemuerit, fiet quod sequitur, Ubi abundavit delictum, superabundavit et gratia (Rom. V, 20); et, Dimittuntur ei peccata multa, quoniam dilexit multum (Luc. VII, 47): et diffunditur in corde charitas Dei, unde fiat legis plenitudo; non per vires arbitrii quod est in", + "candidate_score": 0.653635, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_3_5", + "bdc_text": "Scripsit quoque de ea re ad me Musculus Augustanus et Frechtus , Ulmensis ecclesiae ministerAuch die Briefe von Wolfgang Musculus und Martin Frecht sind verloren. . Hunc ergo ut exulem et peregrinantem propter Christum in domino suscipe et , ut in Bernatium ditione provideri possit , pro tua pietate iuva , charissime Bullingere , ne post diuturnosVor diuturnos gestrichenes long . carceres tantopere peregrinari cogatur .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_4183", + "psc_text": "Dominum Christum dicat genus humanum: Te duce si qua manent sceleris vestigia nostri, Irrita perpetua solvent formidine terras. (Virg. Eclog. 4.) Quod ex Cumaeo, id est, ex Sibyllino carmine se fassus est transtulisse Virgilius; quoniam fortassis etiam illa vates aliquid de unico Salvatore in spiritu audierat, quod necesse habuit confiteri. Haec tibi, domine merito suscipiende, et in Christo dilectissime ac desiderantissime frater, sive pauca, sive forsitan multa sint, utcumque occupatissimus scripsi: tua sumere rescripta desidero, et te nomen dedisse inter competentes, vel daturum esse, jamjamque cognoscere. Dominus Deus noster, in quem credidisti, et hic et in futuro saeculo te conservet, domine merito suscipiende, et in Christo dilectissime ac desiderantissime frater. EPISTOLA CCLIX. Augustinus Cornelio scortis dedito, admonens illum ut Cyprianae uxoris defunctae pudicitiam imitetur, si velit illius impetrare laudes. Domino dilectissimo, et honorabili fratri CORNELIO, AUGUSTINUS. 1. Scripsisti mihi ut ad te aliquam prolixam epistolam consolatoriam darem, quod graviter optimae", + "candidate_score": 0.65106, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_26_28", + "bdc_text": "Quid futurum sit Germanie nostrę , dominus novit . Helvetii vestri apud omnes pios et bonos viros pessime audiunt ut hii , qui tantis turbis bellorum non postremum fomentum prestant . De Tigurinis et Bernatibus simul et Basiliensibus forte non licet tam dira ominari .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3541", + "psc_text": "Domini sicut fur in nocte comprehendat; quando e contrario gaudebunt, et exsultabunt qui diligunt manifestationem Domini. Nunc autem ista mala, quae tanquam summa et extrema creduntur, utrique genti et utrique regno, et Christi scilicet, et diaboli, videmus esse communia: pariter quippe his et boni affliguntur et mali; nec est qui dicat, Pax et securitas, ubicumque contingunt, vel metuitur ne contingant. Inter quae tamen mala adhuc usquequaque frequentantur luxuriosa convivia, fervet ebriositas, avaritia grassatur, perstrepunt lascivi cantus, organa, tibiae, lyrae, citharae, tesserae, multa et varia genera sonorum atque ludorum: hoccine est arescere prae timore, an potius madescere prae libidine? Sed haec filii tenebrarum abundantius habebunt, et exercebunt, cum dixerint, Pax et securitas. 38. Quid ipsi filii lucis et filii diei, qui non sunt in tenebris, ut eos tanquam fur dies ille comprehendat? nonne adhuc utuntur hoc mundo tanquam non utentes? Quia etsi ante multos annos, Apostolorum temporibus dictum est, pia tamen", + "candidate_score": 0.650237, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_26_28", + "bdc_text": "Quid futurum sit Germanie nostrę , dominus novit . Helvetii vestri apud omnes pios et bonos viros pessime audiunt ut hii , qui tantis turbis bellorum non postremum fomentum prestant . De Tigurinis et Bernatibus simul et Basiliensibus forte non licet tam dira ominari .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3568", + "psc_text": "conservis suis, et ebriosis convivando miscetur (Matth. XXIV, 48, 49, et Luc. XII, 45): iste quippe procul dubio Domini sui odit adventum. Quo servo malo remoto, constituamus ante oculos tres servos bonos, familiam dominicam diligenter sobrieque tractantes, adventum Domini sui sitienter desiderantes, vigilanter exspectantes, fideliter amantes: si unus eorum citius, alter tardius Dominum putat esse venturum, tertius vero suam de hac re ignorantiam confitetur; quanquam omnes consonent Evangelio, quia omnes diligunt manifestationem Domini, et eam desidoranter et vigilanter exspectant, videamus tamen quis amplius consonet. 53. Unus dicit, Vigilemus et oremus, quia citius venturus est Dominus: alter dicit, Vigilemus et oremus, quia brevis et incerta est ista vita, quamvis tardius venturus sit Dominus: tertius dicit, Vigilemus et oremus, quia et brevis et incerta est ista vita, et nescimus tempus quando venturus est Dominus. Evangelium dicit: Videte, vigilate, et orate; nescitis enim quando tempus sit (Marc. XIII, 33). Obsecro te, quid aliud", + "candidate_score": 0.64731, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_25_27", + "bdc_text": "1657 , 22f mit Anm. 12. . Quid futurum sit Germanie nostrę , dominus novit . Helvetii vestri apud omnes pios et bonos viros pessime audiunt ut hii , qui tantis turbis bellorum non postremum fomentum prestant .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3568", + "psc_text": "conservis suis, et ebriosis convivando miscetur (Matth. XXIV, 48, 49, et Luc. XII, 45): iste quippe procul dubio Domini sui odit adventum. Quo servo malo remoto, constituamus ante oculos tres servos bonos, familiam dominicam diligenter sobrieque tractantes, adventum Domini sui sitienter desiderantes, vigilanter exspectantes, fideliter amantes: si unus eorum citius, alter tardius Dominum putat esse venturum, tertius vero suam de hac re ignorantiam confitetur; quanquam omnes consonent Evangelio, quia omnes diligunt manifestationem Domini, et eam desidoranter et vigilanter exspectant, videamus tamen quis amplius consonet. 53. Unus dicit, Vigilemus et oremus, quia citius venturus est Dominus: alter dicit, Vigilemus et oremus, quia brevis et incerta est ista vita, quamvis tardius venturus sit Dominus: tertius dicit, Vigilemus et oremus, quia et brevis et incerta est ista vita, et nescimus tempus quando venturus est Dominus. Evangelium dicit: Videte, vigilate, et orate; nescitis enim quando tempus sit (Marc. XIII, 33). Obsecro te, quid aliud", + "candidate_score": 0.646847, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_93", + "bdc_text": "Vale , optime frater , una cum costaBullingers Ehefrau ( vgl. Gen 2 , 21f) Anna , geb. Adlischwyer . tua fidelissima et liberis Von Bullingers Kindern lebten zu diesem Zeitpunkt Anna ( geb. 1530 ) , Margaretha ( 1531 ) , Elisabeth ( 1532 ) , Heinrich ( 1534 ) , Hans Rudolf ( 1536 )", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3443", + "psc_text": "filios habuit, unum de ancilla, et unum de libera. Sed ille quidem qui de ancilla, secundum carnem natus est: qui autem de libera, per repromissionem; quae sunt in allegoria. Haec enim sunt duo Testamenta. Unum quidem a monte Sina, in servitutem generans, quod est Agar: Sina enim mons est in Arabia, qui conjunctus est huic quae nunc est Jerusalem, et servit cum filiis suis. Quae autem sursum est Jerusalem, libera est; quae est mater nostra. Scriptum est enim, Laetare sterilis, quae non paris, erumpe et exclama, quae non parturis; quia multi filii desertae, magis quam ejus quae habet virum. Nos autem, fratres, secundum Isaac promissionis filii sumus. Sed sicut tunc, qui secundum carnem natus fuerat, persequebatur eum qui secundum spiritum, ita et nunc. Sed quid dicit Scriptura? Ejice ancillam et filium ejus; non enim haeres erit filius ancillae cum filio liberae. Nos autem, fratres, non sumus ancillae filii, sed liberae;", + "candidate_score": 0.64472, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_92_94", + "bdc_text": "consul iubet te plurimum per me salutari . Vale , optime frater , una cum costaBullingers Ehefrau ( vgl. Gen 2 , 21f) Anna , geb. Adlischwyer . tua fidelissima et liberis Von Bullingers Kindern lebten zu diesem Zeitpunkt Anna ( geb. 1530 ) , Margaretha ( 1531 ) , Elisabeth ( 1532 ) , Heinrich ( 1534 ) , Hans Rudolf ( 1536 ) und Christoph ( 1537 ) ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1790", + "psc_text": "nec gemitibus quaereretur. CAPUT XVI. 29. Haec omnia considerans, et si quid aliud de hac re tibi Dominus insinuaverit, quod vel mihi non occurrit, vel dici a me longum fuit, concerta in oratione vincere hoc saeculum; ora in spe, ora fideliter et amanter, ora instanter atque patienter, ora sicut vidua Christi. Quamvis enim ad omnia membra ejus, hoc est ad omnes qui in eum credunt, et ejus corpori sociantur, sicut docuit, orare pertineat, specialiter tamen diligentior cura orationum in Scripturis ejus viduis invenitur injuncta. Nam duae fuerunt Annae honorabiliter nominatae, una conjugata quae sanctum Samuelem peperit, alia vidua quae Sanctum sanctorum, cum adhuc infans esset, agnovit. Oravit et conjugata in dolore animi et afflictione cordis, quia filios non habebat: tunc ipsum Samuelem impetravit, et acceptum Deo reddidit, quia cum posceret, vovit (I Reg. 1). Sed oratio ejus quomodo ad orationem illam dominicam pertineat, non facile reperitur, nisi quia in eo", + "candidate_score": 0.640609, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_92_94", + "bdc_text": "consul iubet te plurimum per me salutari . Vale , optime frater , una cum costaBullingers Ehefrau ( vgl. Gen 2 , 21f) Anna , geb. Adlischwyer . tua fidelissima et liberis Von Bullingers Kindern lebten zu diesem Zeitpunkt Anna ( geb. 1530 ) , Margaretha ( 1531 ) , Elisabeth ( 1532 ) , Heinrich ( 1534 ) , Hans Rudolf ( 1536 ) und Christoph ( 1537 ) ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1799", + "psc_text": "quorum cordibus per fidem habitat Christus, me dilectioni orationique commendo. Et alia manu: Deus verus et verax veraciter consoletur cor tuum, et protegat salutem tuam, domina insignis et merito illustris, ac praestantissima filia. EPISTOLA CXXXII. Augustinus Volusiano, exhortans illum ut sacrarum scripturarum lectioni vacet, sibique rescribat si quid in eis difficultatis legenti occurrerit. Domino illustri et merito praestantissimo filio VOLUSIANO, AUGUSTINUS episcopus. De salute tua, quam et in hoc saeculo, et in Christo esse cupio, sanctae matris tuae votis sum fortasse etiam ipse non impar. Unde meritis tuis reddens salutationis obsequium, hortor, ut valeo, ut Litterarum vere certeque sanctarum studio te curam non pigeat impendere. Sincera enim et solida res est, nec fucatis eloquiis ambit ad animum, nec ullo linguae tectorio inane aliquid ac pendulum crepitat. Multum movet, non verborum, sed rerum avidum; et multum terret, factura securum. Praecipue Apostolorum linguas exhortor ut legas; ex his enim ad cognoscendos Prophetas", + "candidate_score": 0.639916, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_22_24", + "bdc_text": "von Frankreich. vero pseudochristianus Schuler spielt auf den Titel \"rex christianissimus \" an ; vgl. HBBW XI [Nr. 1495 ] , S. 137 , Anm. 10 . interea totam fere Litzelburgicam Inferioris Germanie ditionem bello et igne occupavit et devastavitVgl . oben Nr. 1649 , 12-22 ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1047", + "psc_text": "Verumtamen si facta praeterita in propheticis libris figurae fuerunt futurorum, in rege illo qui appellabatur Nabuchodonosor, utrumque tempus figuratum est, et quod sub Apostolis habuit, et quod nunc habet Ecclesia. Temporibus itaque Apostolorum et martyrum illud implebatur quod figuratum est, quando rex memoratus pios et justos cogebat adorare simulacrum, et recusantes in flammam mittebat. Nunc autem illud impletur quod paulo post in eodem rege figuratum est, cum conversus ad honorandum Deum verum, decrevit in regno suo ut quicumque blasphemaret Deum Sidrac, Misac, et Abdenago, poenis debitis subjaceret (Dan. III, 96). Prius ergo tempus illius regis significabat priora tempora regum infidelium, quos passi sunt Christiani pro impiis; posterius vero tempus illius regis significavit tempora posteriorum regum jam fidelium, quos patiuntur impii pro Christianis. 10. Sed plane in eis qui sub nomine Christi errant seducti a perversis, ne forte oves Christi sint errantes, et ad gregem taliter revocandae sint, temperata severitas et", + "candidate_score": 0.639845, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_92_94", + "bdc_text": "consul iubet te plurimum per me salutari . Vale , optime frater , una cum costaBullingers Ehefrau ( vgl. Gen 2 , 21f) Anna , geb. Adlischwyer . tua fidelissima et liberis Von Bullingers Kindern lebten zu diesem Zeitpunkt Anna ( geb. 1530 ) , Margaretha ( 1531 ) , Elisabeth ( 1532 ) , Heinrich ( 1534 ) , Hans Rudolf ( 1536 ) und Christoph ( 1537 ) ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2383", + "psc_text": "honore dignissimae filiae, perfruamini in illa quod defuit vobis; perseveret usque in finem, adhaerens conjugio quod non habet finem. Imitentur eam multae famulae dominam, ignobiles nobilem, fragiliter excelsae excelsius humilem; virgines quae sibi optant Aniciorum claritatem, eligant sanctitatem. Illud enim quantalibet cupiditate quando assequentur? hoc autem si plene cupierint, mox habebunt. Protegat vos incolumes et feliciores dextera Altissimi, dominae honore dignissimae et praestantissimae filiae. Pignora Sanctitatis vestrae, praecipue ipsam sanctitate praecipuam, debito vestris meritis officio, dilectione Domini salutamus. Velationis apophoretum gratissime accepimus. EPISTOLA CLI. Caeciliano significat sui erga illum animi studium, vereremque amicitiam nihil imminutam esse: haudquaquam enim suspicari conscium ipsum fuisse impiae crudelisque perfidiae a viro praepotenti (Marino comite) perpetratae in caede duorum fratrum, quorum alter (Marcellinus tribunus) integerrimis erat moribus praeditus, et omnium christianorum virtutum splendore ornatissimus. Domino merito illustri, e debito a me honore dignissimo filio CAECILIANO, AUGUSTINUS, in Domino salutem. 1. Querela de me apud te", + "candidate_score": 0.639688, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_91_93", + "bdc_text": "Funckius Balthasar Funk . consul iubet te plurimum per me salutari . Vale , optime frater , una cum costaBullingers Ehefrau ( vgl. Gen 2 , 21f) Anna , geb. Adlischwyer . tua fidelissima et liberis Von Bullingers Kindern lebten zu diesem Zeitpunkt Anna ( geb. 1530 ) , Margaretha ( 1531 ) , Elisabeth ( 1532 ) , Heinrich ( 1534 ) , Hans Rudolf ( 1536 )", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1790", + "psc_text": "nec gemitibus quaereretur. CAPUT XVI. 29. Haec omnia considerans, et si quid aliud de hac re tibi Dominus insinuaverit, quod vel mihi non occurrit, vel dici a me longum fuit, concerta in oratione vincere hoc saeculum; ora in spe, ora fideliter et amanter, ora instanter atque patienter, ora sicut vidua Christi. Quamvis enim ad omnia membra ejus, hoc est ad omnes qui in eum credunt, et ejus corpori sociantur, sicut docuit, orare pertineat, specialiter tamen diligentior cura orationum in Scripturis ejus viduis invenitur injuncta. Nam duae fuerunt Annae honorabiliter nominatae, una conjugata quae sanctum Samuelem peperit, alia vidua quae Sanctum sanctorum, cum adhuc infans esset, agnovit. Oravit et conjugata in dolore animi et afflictione cordis, quia filios non habebat: tunc ipsum Samuelem impetravit, et acceptum Deo reddidit, quia cum posceret, vovit (I Reg. 1). Sed oratio ejus quomodo ad orationem illam dominicam pertineat, non facile reperitur, nisi quia in eo", + "candidate_score": 0.638521, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_1", + "bdc_text": "Venit ad me presentium latorUnbekannt. , natione Gallus , oriundus ab regia urbe Orlientz Gallie , ubi per biennium Christum praedicando tandem ab urbe post carceres dei munere relegatus est , ut testantur litereNicht erhalten.", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1363", + "psc_text": "eo quod illic sequitur, Et adorabunt in conspectu ejus unusquisque de loco suo omnes insulae gentium (Sophon. II, 11). Ubi agnovimus Christum in eo quod scriptum est, Deus ab Africo veniet, et sanctus de monte umbroso; operiet coelos virtus ejus; ibi agnovimus Ecclesiam in eo quod sequitur, Et laudis ejus plena est terra (Habac. III, 3). Ab Africo enim posita est Jerusalem, sicut legitur in libro Jesu Nave (Josuae XV, 8), unde nomen Christi diffusum est; et ibi est mons umbrosus, mons Oliveti, unde ascendit in coelum ut cooperiret coelos virtus ejus, et impleretur Ecclesia per omnem terram laudis ejus. Ubi agnovimus Christum in eo quod scriptum est, Sicut ovis ad immolandum ductus est, et sicut agnus coram tondente se fuit sine voce, sic non aperuit os suum, et caetera quae illic de ejus passione dicuntur; ibi agnovimus et Ecclesiam in eo quod illic dicitur, Laetare sterilis, quae non paris;", + "candidate_score": 0.63848, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_92_94", + "bdc_text": "consul iubet te plurimum per me salutari . Vale , optime frater , una cum costaBullingers Ehefrau ( vgl. Gen 2 , 21f) Anna , geb. Adlischwyer . tua fidelissima et liberis Von Bullingers Kindern lebten zu diesem Zeitpunkt Anna ( geb. 1530 ) , Margaretha ( 1531 ) , Elisabeth ( 1532 ) , Heinrich ( 1534 ) , Hans Rudolf ( 1536 ) und Christoph ( 1537 ) ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1798", + "psc_text": "ne capiamur, alia sic ferimus ne frangamur, et secundum praecepta divina in omnibus gratias agimus ei, de quo dicimus: Benedicam Dominum in omni tempore; semper laus ejus in ore meo (Psal. XXXIII, 2); et, Bonum est mihi quod humiliasti me, ut discam justificationes tuas (Psal. CXVIII, 71). Neque enim revera, si fallacis prosperitatis semper hic tranquillitas arrideret, anima humana portum illum verae certaeque securitatis appeteret, domina insignis et merito illustris, et praestantissima filia. Reddens itaque debitum Praestantiae tuae salutationis obsequium, agensque gratias quod salutis nostrae religiosissimam curam geris, posco tibi a Domino futurae vitae praemia, praesentisque solaria; omniumque vestrum, in quorum cordibus per fidem habitat Christus, me dilectioni orationique commendo. Et alia manu: Deus verus et verax veraciter consoletur cor tuum, et protegat salutem tuam, domina insignis et merito illustris, ac praestantissima filia. EPISTOLA CXXXII. Augustinus Volusiano, exhortans illum ut sacrarum scripturarum lectioni vacet, sibique rescribat si quid in eis", + "candidate_score": 0.638402, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_58_60", + "bdc_text": "Zum oberländischen Städtetag vom 4 . September in Ulm vgl. PC III 291 . quid actum sit , nondum scio .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_623", + "psc_text": "dicentes: Digitus Dei est hic. 30. Exodum lege, et vide ubi Pascha celebraverunt, post quot dies data sit Lex. Loquitur Deus ad Moysen in eremo Sina die primo mensis tertii. Nota ergo unum diem ex ingressu ipsius tertii mensis, et vide quid dicat inter caetera: Descende, inquit, testare populo, et purifica illos hodie et cras, et lavent vestimenta sua, et sint parati in diem tertium. Tertia enim die descendet Dominus in montem Sina coram omni populo (Id. XIX, 10, 11): tunc data est Lex tertio scilicet die tertii mensis. Numera itaque a quartodecimo primi mensis die, quo factum est Pascha, usque ad diem tertium tertii mensis, et invenies decem et septem dies primi mensis, triginta secundi, tres tertii, qui fiunt quinquaginta. Lex in arca est sanctificatio in corpore Domini, per cujus resurrectionem nobis requies futura promittitur, ad quam percipiendam Spiritu sancto charitas inspiratur. Spiritus autem nondum erat datus, quia Jesus", + "candidate_score": 0.632641, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_0", + "bdc_text": "Gratiam et pacem a domino , dilecte in domino frater .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_384", + "psc_text": "in Domino salutem. 1. Impletum est gaudio os nostrum, et lingua nostra exsultatione (Psal. CXXV, 2), nuntiantibus litteris tuis sanctam cogitationem tuam, adjuvante Domino qui eam inspiravit, ad effectum esse perductam, de omnibus ordinatis fratribus nostris, et praecipue de sermone presbyterorum, qui te praesente populo infunditur; per quorum linguas clamat charitas tua majore voce in cordibus hominum, quam illi in auribus: Deo gratias. Nam quid melius et animo geramus, et ore promamus, et calamo exprimamus quam, Deo gratias? Hoc nec dici brevius, nec audiri laetius, nec intelligi grandius, nec agi fructuosius potest. Deo gratias, qui te et tam fideli pectore ditavit erga filios tuos, et id quod in intimo animae habebas, quo humanus oculus non penetrat, eduxit in lucem, donando tibi, non solum ut bene velles, verum etiam in quibus posset apparere quod velles. Ita plane fiat, fiat: luceant haec opera coram hominibus, ut videant, gaudeant, glorificent Patrem qui in", + "candidate_score": 0.632243, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_73_75", + "bdc_text": "Urbes inperiales sua sessione in comitiis inperialibus privat ę sunt opera et iniqua principum industriaBereits zu Beginn des Reichstags war der alte Sessionsstreit zwischen Fürsten und Städten erneut ausgebrochen , der auch den weiteren Verlauf der Verhandlungen prägte ; vgl . Heidrich , Karl V. 91f. 94-96. 99-105 . Zum umstrittenen Stimmrecht der Städte s. Rosemarie Aulinger , Das Bild des Reichstages im 16 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_961", + "psc_text": "episcopale judicium in urbe Roma faciendum; ubi quemadmodum causa dicta atque finita sit, et Caecilianus innocens judicatus sit, indicant Gesta ecclesiastica. Jam utique post pacificum moderamen judicii episcopalis, omnis contentiosnis et animositatis pertinacia debebat exstingui. Sed rursus majores vestri ad Imperatorem redierunt, et non recte judicatum, neque omnem causam auditam esse conquesti sunt. Unde ille alterum episcopale judicium dedit habendum in Arelatensi Galliae civitate, ubi multi vestri, vana et diabolica dissensione damnata, cum Caeciliano in concordiam redierunt; alii vero pertinacissimi et litigiosissimi ad eumdem imperatorem appellaverunt. Postea et ipse coactus episcopalem causam inter partes cognitam terminavit, et primus contra vestram partem legem constituit, ut loca congregationum vestrarum fisco vindicarentur: quarum omnium rerum documenta si vellemus inserere, nimium longas litteras faceremus. Illud tamen nullo modo praetermittendum est, quomodo Felicis Aptungensis, quem fontem omnium malorum in concilio Carthaginensi, ab Secundo Tigisitano primate, patres vestri fuisse dixerunt, urgentibus apud Imperatorem vestris, publico judicio", + "candidate_score": 0.631747, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_74_76", + "bdc_text": "vgl . Heidrich , Karl V. 91f. 94-96. 99-105 . Zum umstrittenen Stimmrecht der Städte s. Rosemarie Aulinger , Das Bild des Reichstages im 16 . Jahrhundert .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3528", + "psc_text": "jam commemoravi superius. 29. Lucas ergo patefecit quod esse posse incertum non ad saeculi finem, sed ad expugnationem Jerusalem pertinere id quod dictum est de abominatione desolationis, et quod dictum est de dierum breviatione propter electos; quia etsi ea ipse non dixit, dixit tamen apertius caetera de hoc ipso, quo et ista pertinere monstravit. Non enim debemus ambigere, quando eversa est Jerusalem, fuisse in illo populo electos Dei, qui ex circumcisione crediderant, sive fuerant credituri, electi ante constitutionem mundi, propter quos breviarentur dies illi, ut tolerabilia mala fierent. Nam quidam convenientius intellexisse mihi videntur, mala ipsa significata nomine dierum, sicut dicti sunt dies mali in aliis divinae Scripturae locis (Ephes. V, 16): neque enim dies ipsi mali sunt, sed ea quae fiunt in eis. Ipsa ergo dicta sunt breviari, ut Deo donante tolerantiam minus sentirentur, ac sic quae magna essent brevia fierent. 30. Sed sive isto modo intelligenda sit dierum", + "candidate_score": 0.625214, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_75", + "bdc_text": "Zum umstrittenen Stimmrecht der Städte s. Rosemarie Aulinger , Das Bild des Reichstages im 16 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3528", + "psc_text": "jam commemoravi superius. 29. Lucas ergo patefecit quod esse posse incertum non ad saeculi finem, sed ad expugnationem Jerusalem pertinere id quod dictum est de abominatione desolationis, et quod dictum est de dierum breviatione propter electos; quia etsi ea ipse non dixit, dixit tamen apertius caetera de hoc ipso, quo et ista pertinere monstravit. Non enim debemus ambigere, quando eversa est Jerusalem, fuisse in illo populo electos Dei, qui ex circumcisione crediderant, sive fuerant credituri, electi ante constitutionem mundi, propter quos breviarentur dies illi, ut tolerabilia mala fierent. Nam quidam convenientius intellexisse mihi videntur, mala ipsa significata nomine dierum, sicut dicti sunt dies mali in aliis divinae Scripturae locis (Ephes. V, 16): neque enim dies ipsi mali sunt, sed ea quae fiunt in eis. Ipsa ergo dicta sunt breviari, ut Deo donante tolerantiam minus sentirentur, ac sic quae magna essent brevia fierent. 30. Sed sive isto modo intelligenda sit dierum", + "candidate_score": 0.623952, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_3", + "bdc_text": "Scripsit quoque de ea re ad me Musculus Augustanus et Frechtus , Ulmensis ecclesiae ministerAuch die Briefe von Wolfgang Musculus und Martin Frecht sind verloren. .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_691", + "psc_text": "ad crebrum et dulce colloquium! Sed quia id non est datum, peto ut hoc ipsum, quod in Domino quam possumus simul sumus, conservari studeas, et augeri ac perfici, et rescripta quamvis rara non spernere. Saluta obsequio meo sanctum fratrem Paulinianum, et omnes fratres qui tecum ac de te in Domino gaudent. Memor nostri exaudiaris a Domino in omni sancto desiderio tuo, domine charissime et desideratissime, et honorande in Christo frater. EPISTOLA LXVIII. Hieronymus Augustino, jam accepta epistola quae continet quaestionem de mendacio officioso, sed dubitans etiamnum an sit Augustini, negat se responsurum nisi sit certus de auctore. Meminit et Ruffini ficto nomine. Domino vere sancto, ac beatissimo papae AUGUSTINO, HIERONYMUS, in Christo salutem. 1. In ipso profectionis articulo, sancti filii nostri Asterii hypodiaconi, necessarii mei, Beatitudinis tuae litterae supervenerunt, quibus satisfacis te contra parvitatem meam librum Romam non misisse. Hoc nec ego factum audieram; sed epistolae cujusdam, quasi ad me", + "candidate_score": 0.62196, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_48", + "bdc_text": "Adhuc collecto milite expectat a papistis pacem nostris perpetuam ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3963", + "psc_text": "quae jam usque ad quemdam calamitatum apicem increverant mala, sopita sunt. Spero tamen ab eo, a quo quidquid bonum est totum sperare debemus, quin etiam epistolae tuae auguror benedictionem tam largam, tam certam, ut haec ipsa bellorum, quam dixi, dilatio, pacis habeat teneatque perennem ac perpetuam firmitatem. Dixisti enim, et perpetua Dei lege fixisti, ut gaudeam isto, ut tu ais, meo tam magno ac vere bono, et fruar in Deo, unde sumpsisse me dicis, ut et talis essem, et talia gerenda susciperem. Connectis deinde: « Confirmet, inquis, Deus quod per te operatus est nobis. » O vota non modo pro me, sed pro salute omnium nuncupata! Nec enim mea ista gloria separari a salute omnium potest, et ut ego orationibus tuis felix esse possim, una mecum omnes felices esse necesse est. Diu, pater, pro Romano imperio, pro Romana republica, pro his etiam, quos dignos esse tibi occurrerit, talia vota sumas", + "candidate_score": 0.620287, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_3", + "bdc_text": "Scripsit quoque de ea re ad me Musculus Augustanus et Frechtus , Ulmensis ecclesiae ministerAuch die Briefe von Wolfgang Musculus und Martin Frecht sind verloren. .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2849", + "psc_text": "Firmum, anno praeterito, ob rem earum Ravennam, et inde Africam Siciliamque direximus, quem putamus jam in Africae partibus commorari. Sanctos tuo adhaerentes lateri, ut meo obsequio salutes, precor. Litteras quoque meas ad sanctum presbyterum Firmum direxi; quae si ad te venerint, ei dirigere non graveris. Incolumem te, et mei memorem, Christus Dominus custodiat, domine vere sancte, et beatissime papa. Et subter: Grandem latini sermonis in ista provincia notariorum patimur penuriam; et idcirco praeceptis tuis parere non possumus, maxime in editione Septuaginta, quae asteriscis verubusque dictincta est: pleraque enim prioris laboris, fraude cujusdam amisimus. EPISTOLA CLXXIII. Augustinus Donato, villae Mutugennae in dioecesi Hipponensi presbytero donatistae, qui jussus comprehendi et adduci ad ecclesiam, conatus est sibi vim inferre, suadet ut re sobrie perpensa resipiscat, docens pravam voluntatem recte cogi ad meliora. Donato presbytero partis Donati, AUGUSTINUS episcopus Ecclesiae catholicae. 1. Si posses videre dolorem cordis mei, et sollicitudinem pro salute tua, fortassis", + "candidate_score": 0.620211, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_46_48", + "bdc_text": "von den Ursachen des teutschen Kriegs [ . . . ] , Bd. 2 , Frankfurt a. M. 1617 , S. 804f ) ; vgl . Vadian BW VI 157. . Adhuc collecto milite expectat a papistis pacem nostris perpetuam ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_4153", + "psc_text": "non valemus, salvo unitatis vinculo toleranda sint, strenue videtur mihi tractavisse atque solvisse. Quanquam in ejus litteris tantummodo intentione correcta, ad ipsos divinarum Scripturarum fontes recurrere nos oportet, ut ibi videamus quam pauca de hac re testimonia sententiarum, vel exempla gestorum posuit, et quam nemo possit omnia ponere, nisi qui pene omnes sanctorum Librorum paginas in sua scripta transferre voluerit: ita prope nulla est quae nos non admoneat, intus in ipsa societate Sacramentorum quibus imbuimur ad vitam aeternam, cum his qui oderunt pacem esse debere pacificos, donec ingemiscendo nostra longinqua peregrinatio transeat (Psal. CXIX, 5-7); atque in virtute Jerusalem matris aeternae securissima pace perfruamur, et in turribus ejus abundantia verorum fratrum (Psal. CXXI), quorum nunc inter multos falsos gemimus paucitatem. Quae est autem virtus illius civitatis, nisi Deus ejus Deus noster? Vides igitur in quo solo fiat pax, et singulis hominibus, qui secum sine illo bellum gerunt, etiam nullo extrinsecus", + "candidate_score": 0.620067, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_73_75", + "bdc_text": "Urbes inperiales sua sessione in comitiis inperialibus privat ę sunt opera et iniqua principum industriaBereits zu Beginn des Reichstags war der alte Sessionsstreit zwischen Fürsten und Städten erneut ausgebrochen , der auch den weiteren Verlauf der Verhandlungen prägte ; vgl . Heidrich , Karl V. 91f. 94-96. 99-105 . Zum umstrittenen Stimmrecht der Städte s. Rosemarie Aulinger , Das Bild des Reichstages im 16 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2107", + "psc_text": "Comitatum directus est, tunc Imperator contra Caecilianum potuerit judicare, et illud judicium suum quod nos recitaveramus, ubi inter partes cognoverat, Caecilianumque purgaverat, sententia posteriore rescindere. Sed dicebatur eis ut hoc potius legerent; et nihil omnino proferebant. Illae autem litterae Imperatoris, quibus ad se mitti jussit Ingentium, quas contra seipsos pro Caeciliano recitaverunt, hoc continent, quod Aelianus proconsul in causa Felicis audientiam praebuerit competentem, eumdemque Felicem a crimine traditionis innocentem fuisse constiterit: sed Ingentium ad Comitatum suum propterea jubere transmitti, ut illis qui ibi erant, et diurnis diebus eum interpellare non desinebant, apparere et intimari posset, et frustra eos Caeciliano invidiam comparare, et adversus eum violenter insurgere voluisse. 11. Quis eos crederet ista contra se recitasse pro nobis, nisi Dei omnipotentis nutu factum esset, ut non solum verba eorum Gestis tenerentur, sed etiam manus subscribentium legerentur? Nam et ordinem consulum et dierum, qui Gestis expressus est, si quis nunc diligenter advertat,", + "candidate_score": 0.618793, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_31_33", + "bdc_text": "Landgraf Philipp von Hessen . una cum electore Saxonie Kurfürst Johann Friedrich I. von Sachsen. et duce LunenburgensiHerzog Ernst III . von Braunschweig-L üneburg-Celle war am Krieg gegen Herzog Heinrich von Braunschweig-Wolfenbüttel nicht direkt beteiligt , unterstützte aber die schmalkaldischen Truppen ( vgl. PA II 1497 ) .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_534", + "psc_text": "in codicibus sanctis Ecclesias quibus Apostoli scripserunt, et nullum in eis habent episcopum. Quid autem perversius et insanius, quam lectoribus easdem Epistolas legentibus dicere, Pax tecum, et ab earum Ecclesiarum pace separari, quibus ipsae Epistolae scriptae sunt? CAPUT II. 4. Tamen ne sibi etiam de Constantinensi, hoc est civitatis vestrae episcoporum ordine blandintur, recita illi Gesta apud Munatium Felicem Flaminem perpetuum curatorem tunc ejusdem civitatis vestrae, Diocletiano octavum, et Maximiano septimum consulibus, undecimo calendas junias, quibus liquido constitit ita Paulum episcopum tradidisse, ut Sylvanus tunc ejus subdiaconus fuerit, et cum illo tradiderit proferens instrumenta dominica, etiam quae diligenter fuerant occultata, capitulatam argenteam, et lucernam argenteam, ita ut ei diceret Victor quidam: Mortuus fueras, si non illas invenisses. Hunc iste Sylvanum; manifestissimum traditorem, pro magno commemorat in epistola quam tibi scribit, a Secundo Tigisitano primae sedis episcopo episcopum tunc ordinatum. Quiescat ergo superba eorum lingua, et cognoscat crimina sua, ne delirans", + "candidate_score": 0.618323, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_3", + "bdc_text": "Scripsit quoque de ea re ad me Musculus Augustanus et Frechtus , Ulmensis ecclesiae ministerAuch die Briefe von Wolfgang Musculus und Martin Frecht sind verloren. .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_231", + "psc_text": "Domino fratri sancto et unanimo AUGUSTINO, PAULINUS et THERASIA peccatores. 1. Jamdudum, frater in Christo Domino mi unanime, ut te in sanctis et piis laboribus tuis nescientem agnovi, absentemque vidi, tota mente complexus, alloquio quoque familiari atque fraterno per litteras audire properavi. Et credo in manu, et in gratia Domini sermonem meum ad te fuisse perlatum; sed morante adhuc puero quem ad te aliosque dilectos aeque Deo salutandos, ante hiemem miseramus, non potuimus ultra et officium nostrum suspendere, et desiderium sermonis tui cupidissimum temperare. Scripsimus itaque iterato nunc, si priores ad te litterae nostrae pervenire meruerunt; aut primo, si illis in manus tuas perveniendi felicitas non fuit. 2. Sed tu, frater spiritualis omnia judicans, amorem in te nostrum ne pendas officio solo, aut tempore litterarum. Dominus enim testis est, qui unus atque idem operatur in suis ubique charitatem suam, jam abinde nobis, ex quo te beneficio venerabilium episcoporum Aurelii et", + "candidate_score": 0.617995, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_3", + "bdc_text": "Scripsit quoque de ea re ad me Musculus Augustanus et Frechtus , Ulmensis ecclesiae ministerAuch die Briefe von Wolfgang Musculus und Martin Frecht sind verloren. .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3878", + "psc_text": "Nunc enim ab Alypio se urgeri dicit, ut posterioribus Juliani libris respondeat. Domino sinceriter dilectissimo, fratri et condiacono QUODVULTDEO, AUGUSTINUS episcopus. 1. Cum mihi haec scribendi offerretur occasio per Fussalensem presbyterum, quem commendo charitati tuae, recensui epistolam tuam, in qua petis ut de haeresibus quae oriri potuerunt ex quo Domini in carne nuntiari coepit adventus, aliquid scriberem. Hoc autem feci, ut viderem utrum jam deberem opus ipsum aggredi, et inde tibi aliquid mittere; ubi considerares tanto esse difficilius, quanto vis effici brevius. Sed ne hoc quidem potui, talibus curis supervenientibus impeditus, a quibus omnino dissimulare non possem: nam me et ab eo quod habebam in manibus, averterunt. 2. Hoc autem est, ubi respondeo libris Juliani, quos octo edidit post illos quatuor quibus ante respondi. Hos enim cum Romae accepisset frater Alypius, nondum omnes descripserat, cum oblatam occasionem noluit praeterire, per quam mihi quinque transmisit; promittens alios tres cito se esse", + "candidate_score": 0.615808, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_3", + "bdc_text": "Scripsit quoque de ea re ad me Musculus Augustanus et Frechtus , Ulmensis ecclesiae ministerAuch die Briefe von Wolfgang Musculus und Martin Frecht sind verloren. .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1470", + "psc_text": "miserim legem, quam quidem et antequam mitterem, ignorare utique non deberes, qua concessum est eis qui praecipiuntur ab aliqua potestate judiciis exhiberi, ut ad Gesta municipalia perducantur, atque illic interrogentur utrum velint triginta dies in ea civitate ubi tenentur, agere sub moderata custodia, ad parandos sibi fructus, vel rem suam, sicut necesse fuerit, ordinandam; quae lex, sicut mihi memoratus presbyter renuntiavit, tuae religioni recitata est: tamen etiam nunc eam cum his litteris identidem misi; non terrens, sed rogans, et pro homine humane, et episcopali misericordia, quantum ipsa permittit humanitas et pietas, intercedens, domine fili, ut et hoc existimationi tuae et petitioni meae praestare digneris, et quod lex Imperatoris jubet, cujus reipublicae militas, meo quoque interventu et deprecatione accedente facere non graveris. EPISTOLA CXV. Ad Fortunatum Cirtensem episcopum, de eadem re. Domino beatissimo et venerabiliter charissimo fratri et consacerdoti FORTUNATO, et qui tecum sunt fratribus, AUGUSTINUS, in Domino salutem. Faventium bene", + "candidate_score": 0.614949, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_73_75", + "bdc_text": "Urbes inperiales sua sessione in comitiis inperialibus privat ę sunt opera et iniqua principum industriaBereits zu Beginn des Reichstags war der alte Sessionsstreit zwischen Fürsten und Städten erneut ausgebrochen , der auch den weiteren Verlauf der Verhandlungen prägte ; vgl . Heidrich , Karl V. 91f. 94-96. 99-105 . Zum umstrittenen Stimmrecht der Städte s. Rosemarie Aulinger , Das Bild des Reichstages im 16 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_962", + "psc_text": "partem legem constituit, ut loca congregationum vestrarum fisco vindicarentur: quarum omnium rerum documenta si vellemus inserere, nimium longas litteras faceremus. Illud tamen nullo modo praetermittendum est, quomodo Felicis Aptungensis, quem fontem omnium malorum in concilio Carthaginensi, ab Secundo Tigisitano primate, patres vestri fuisse dixerunt, urgentibus apud Imperatorem vestris, publico judicio causa discussa atque finita sit. Nam memoratus Imperator in hac ipsa causa vestros apud se accusatores et assiduos interpellatores litteris suis fuisse testatur, quarum exemplum infra scripsimus. Imperatores Caesares, FLAVIUS CONSTANTINUS MAXIMUS, et VALERIUS LICINIUS, ad PROBIANUM, proconsulem Africae. 4. Aelianus praedecessor tuus, merito, dum vir perfectissimus, Verus, vicarius praefectorum, tunc per Africam nostram incommoda valetudine teneretur, ejusdem partibus functus, inter caetera etiam id negotium vel invidiam, quae de Caeciliano episcopo Ecclesiae catholicae videtur esse commota, ad examen suum atque jussionem credidit esse revocandam. Etenim cum jam Superium centurionem, et Caecilianum magistratum Aptungitanorum, et Saturninum excuratorem, et Calibium juniorem, ejusdem", + "candidate_score": 0.60931, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_73_75", + "bdc_text": "Urbes inperiales sua sessione in comitiis inperialibus privat ę sunt opera et iniqua principum industriaBereits zu Beginn des Reichstags war der alte Sessionsstreit zwischen Fürsten und Städten erneut ausgebrochen , der auch den weiteren Verlauf der Verhandlungen prägte ; vgl . Heidrich , Karl V. 91f. 94-96. 99-105 . Zum umstrittenen Stimmrecht der Städte s. Rosemarie Aulinger , Das Bild des Reichstages im 16 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1893", + "psc_text": "dent exercitum talem quales doctrina Christi esse milites jussit; dent tales provinciales, tales maritos, tales conjuges, tales parentes, tales filios, tales dominos, tales servos, tales reges, tales judices, tales denique debitorum ipsius fisci redditores et exactores, quales esse praecepit doctrina christiana, et audeant eam dicere adversam esse reipublicae; imo vero non dubitent eam confiteri magnam, si obtemperetur, salutem esse reipublicae. CAPUT III. 16. Utquid autem ad illud respondeam quod dicunt, per quosdam imperatores christianos multa mala imperio accidisse Romano? Haec generalis conquestio calumniosa est. Nam si apertius certe de praeteritis imperatoribus aliqua commemorarent, possem similia vel fortasse etiam graviora de imperatoribus non christianis et ego commemorare, ut intelligerent, vel hominum haec esse vitia, non doctrinae; vel non imperatorum, sed aliorum sine quibus imperatores agere nihil possunt. Ex quo enim tempore pessum ire coeperit Romana respublica, satis liquet; litterae loquuntur ipsorum: longe antequam Christi nomen eluxisset in terris, dictum est: O", + "candidate_score": 0.608283, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_73_75", + "bdc_text": "Urbes inperiales sua sessione in comitiis inperialibus privat ę sunt opera et iniqua principum industriaBereits zu Beginn des Reichstags war der alte Sessionsstreit zwischen Fürsten und Städten erneut ausgebrochen , der auch den weiteren Verlauf der Verhandlungen prägte ; vgl . Heidrich , Karl V. 91f. 94-96. 99-105 . Zum umstrittenen Stimmrecht der Städte s. Rosemarie Aulinger , Das Bild des Reichstages im 16 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1727", + "psc_text": "fuerat peritura, tot testimonia divina recitari; pro ea vero, quae, sicut putant, fuerat Domino placitura, nullum ejus testimonium reperiri: haec forte cogitantes, ad finiendas vanas, et perniciosas, et saluti aeternae contrarias inimicitias, ad locum collationis nostrae omnes convenire voluerunt, non ut tumultus novus oriatur, sed ut vetusta discordia finiatur. 4. Nam et illud quo in nos solent graviter irritari, quod reges terrae, quos tanto ante praedictum est Christo domino servituros, leges contra haereticos et schismaticos pro catholica pace constituunt, credimus quod aliquando cogitaverint non esse culpandum: quia et antiqui reges non solum gentis Hebraicae, sed etiam alienigenae, ne quisquam contra Deum Israel, hoc est verum Deum, non tantum faceret, sed vel diceret aliquid, omnes regni sui populos praeceptis minacissimis terruerunt; et majores istorum ipsam Caeciliani causam, unde nata est ista dissensio, ad Constantinum imperatorem per Anulinum proconsulem accusando miserunt; quod utique non ob aliud videntur fecisse, nisi ut imperator Constantinus", + "candidate_score": 0.607758, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_73_75", + "bdc_text": "Urbes inperiales sua sessione in comitiis inperialibus privat ę sunt opera et iniqua principum industriaBereits zu Beginn des Reichstags war der alte Sessionsstreit zwischen Fürsten und Städten erneut ausgebrochen , der auch den weiteren Verlauf der Verhandlungen prägte ; vgl . Heidrich , Karl V. 91f. 94-96. 99-105 . Zum umstrittenen Stimmrecht der Städte s. Rosemarie Aulinger , Das Bild des Reichstages im 16 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2108", + "psc_text": "comparare, et adversus eum violenter insurgere voluisse. 11. Quis eos crederet ista contra se recitasse pro nobis, nisi Dei omnipotentis nutu factum esset, ut non solum verba eorum Gestis tenerentur, sed etiam manus subscribentium legerentur? Nam et ordinem consulum et dierum, qui Gestis expressus est, si quis nunc diligenter advertat, inveniet primo Caecilianum episcopali judicio fuisse purgatum. Deinde non multo post Felicis Aptungensis causa ab Aeliano proconsule examinata est, ubi eum constitit innocentem: in qua causa ad Comitatum mitti jussus est Ingentius. Et longe postea ipse Imperator causam inter partes cognovit atque finivit: in qua cognitione Caecilianum innocentem, illos autem calumniosissimos judicavit. In quo ordine consulum et dierum satis ostenditur fallaciter eos et calumniose dixisse, quod Imperator misso ad Comitatum Ingentio, judicium suum mutavit, et Caecilianum quem prius purgaverat, postea condemnavit. Non solum autem nihil de hac re legere potuerunt, et contra seipsos tanta legerunt; sed etiam per ordinem consulum", + "candidate_score": 0.607516, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_80_82", + "bdc_text": "ad triarios relegata sunt omniaIm Sinne von : die Lage ist äußerst ernst ; vgl . Adagia , 1 , 1 , 23 ( LB II 34f). .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1099", + "psc_text": "confirmatum est in vobis, ita ut nihil desit vobis in ulla gratia (I Cor. I, 4-7), putaremus omnes Corinthios carnales et animales, non percipientes quae sunt spiritus Dei (Id. II, 14), contentiosos, aemulos, secundum hominem ambulantes. Itaque et totus mundus in maligno positus est (I Joan. V, 19), propter zizania quae sunt per totum mundum; et Christus propitiator est peccatorum nostrorum, non tantum nostrorum, sed et totius mundi (Id. II, 2), propter triticum quod est per totum mundum. 33. Refrigescit autem charitas multorum propter scandalorum abunduntiam, quanto magis magisque glorificato Christi nomine congregantur in communionem Sacramentorum ejus etiam maligni, et perseveranter omnino perversi, sed tamen tanquam palea de arca dominica nonnisi ultima ventilatione separandi (Matth. III, 12). Non exstinguunt isti frumenta dominica, in eorum quidem comparatione pauca, sed multa per seipsa; non exstinguunt electos Dei congregandos in fine saeculi, sicut Evangelium loquitur, a quatuor ventis, a summis coelorum usque ad", + "candidate_score": 0.607261, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_64", + "bdc_text": "Der kunigKönig Ferdinand. hatt von stetten ein andere steuer begert ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_924", + "psc_text": "sunt filii; sed ne scandalizemus eos, et caetera, quando Petrum misit, ut didrachmas quae tunc exigebantur solverent (Matth. XVII, 26). Noverat enim aliud jus, quo nihil tale debebat; sed eo jure tributum ei ille solvebat, quo jure diximus haeredem presbyteri Honorati successurum fuisse, si antequam rem suam vel donaret, vel venderet, moreretur. Quanquam in ipso Ecclesiae jure Paulus apostolus parcit infirmis, et debitum stipendium non exigit, certus conscientia quod rectissime exigeret; sed nihil aliud quam suspicionem devitans, bonum Christi odorem turbantem, et ab illa maligna specie sese abstinens, in eis regionibus, ubi hoc noverat oportere (I Cor. IX, 1-23), et forte antequam tristitiam hominum fuisset expertus. Sed nos tardiores, vel experti corrigamus, quod praevidere debuimus. 6. Postremo quia omnia timeo, et memini in digressu nostro quid proposueris, quod me fratres Thagastenses teneant debitorem in dimidio illius pretii; si hoc justum esse liquido perspicis, ea duntaxat conditione non abnuo, ut cum", + "candidate_score": 0.607053, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_73_75", + "bdc_text": "Urbes inperiales sua sessione in comitiis inperialibus privat ę sunt opera et iniqua principum industriaBereits zu Beginn des Reichstags war der alte Sessionsstreit zwischen Fürsten und Städten erneut ausgebrochen , der auch den weiteren Verlauf der Verhandlungen prägte ; vgl . Heidrich , Karl V. 91f. 94-96. 99-105 . Zum umstrittenen Stimmrecht der Städte s. Rosemarie Aulinger , Das Bild des Reichstages im 16 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_536", + "psc_text": "diaconus iratus Silvano, quod ab eo fuerit excommunicatus, haec omnia judiciis prodidit, quae certis documentis et responsionibus testium, et recitatione Gestorum et multarum epistolarum, luce clarius constiterunt. 5. Multa sunt alia quae illi recites, si non contentiose agere, sed prudenter audire voluerit: preces Donatistarum ad Constantinum, ut propter ipsam causam inter Afros episcopos dirimendam judices ex Gallia episcopos mitteret. Litteras etiam ejusdem imperatoris, ubi episcopos misit ad urbem Romam. Gesta quoque in urbe Roma, ubi ab episcopis quos ille miserat, causa cognita atque discussa est. Itemque alias litteras, ubi declarat memoratus imperator eos apud se de collegarum suorum judicio, id est episcoporum quos ad urbem Romam miserat, fuisse conquestos; ubi etiam alios episcopos voluit apud Arelatum judicare; ubi isti et ab ipsorum judicio ad eumdem Imperatorem appellaverunt; ubi postremo causam inter partes ipse cognovit; ubi eos vehementissime detestatur innocentia Caeciliani fuisse superatos. Quae si voluerit, audiet, et tacebit, et desinet", + "candidate_score": 0.607014, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_63", + "bdc_text": "die fursten , prelaten , der adel und die stett ist keyner dem anderen truwVielleicht als trüw zu lesen. .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_793", + "psc_text": "corruptos per obelos et asteriscos, et christiani hominis interpretatiunculam non sequaris; praesertim cum ea quae addita sunt, ex hominis Judaei atque blasphemi, post passionem Christi, editione transtulerit. Vis amator esse verus Septuaginta interpretum? Non legas ea quae sub asteriscis sunt: imo rade de voluminibus, ut veterum te fautorem probes. Quod si feceris, omnes Ecclesiarum bibliothecas condemnare cogeris. Vix enim unus aut alter invenietur liber, qui ista non habeat. CAPUT VI. 20. Porro quod dicis non debuisse me interpretari post veteres, et novo uteris syllogismo: « Aut obscura fuerunt quae interpretati sunt Septuaginta, aut manifesta. Si obscura, te quoque in eis falli potuisse credendum est: si manifesta, illos in eis falli non potuisse, perspicuum est: » tuo tibi sermone respondeo. Omnes veteres tractatores qui nos in Domino praecesserunt, et qui Scripturas sanctas interpretati sunt, aut obscura interpretati sunt, aut manifesta. Si obscura, quomodo tu post eos ausus es disserere, quod illi", + "candidate_score": 0.598956, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_33", + "bdc_text": "von Braunschweig-L üneburg-Celle war am Krieg gegen Herzog Heinrich von Braunschweig-Wolfenbüttel nicht direkt beteiligt , unterstützte aber die schmalkaldischen Truppen ( vgl. PA II 1497 ) .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3664", + "psc_text": "cujus te cohaeredem et filium esse gaudemus, tuae Praestantiae commendare non dubito, domine merito illustris atque praestantissime, atque in Christo charissime fili. Sanctus itaque frater et coepiscopus noster Felix cum hoc me rogasset, utique negare non debui. Commendo ergo tibi episcopum Christi egentem auxilio viri sublimis: fac ergo quod potes; quoniam tibi plurimum posse praestitit Dominus, cujus te lucrorum avidissimum novimus. EPISTOLA CCVII. Augustinus Claudio episcopo, transmittens ipsi libros contra Julianum elaboratos. Beatissimo fratri et coepiscopo CLAUDIO, AUGUSTINUS, in Domino salutem. Quoniam mihi fraterno excitatus affectu, Juliani quatuor libros, quos adversus unum meum scripsit, priusquam peterem, ipse misisti; nihil convenientius putavi esse faciendum, quam ut ea quae respondeo, potissimum tu legens judices, utrum recte congruenterque responderim. Nam de his quatuor libris nonnulla decerpta scripserat nescio quis ad illustrem et religiosum virum comitem Valerium, adversus eumdem librum meum, quem me ad illum scripsisse cognoverat: quae cum in manus meas eodem sublimi", + "candidate_score": 0.595159, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_55", + "bdc_text": "An dimissurus sit militem nacta pace iam ab imperatore et Ferdinando , nescitur ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_395", + "psc_text": "unitatem Christi discordiis furialibus dissipantes, eos petiisse a Constantino tunc imperatore judices episcopos, qui de suis quaestionibus quae in Africa exortae pacis vinculum dirimebant, arbitro medio judicarent. Quod posteaquam factum est, praesente Caeciliano et illis qui adversus eum navigaverant, judicante Melchiade tunc Romanae urbis episcopo, cum collegis suis quos ad preces Donatistarum miserat Imperator, in Caecilianum nihil probari potuisse, ac per hoc, illo in episcopatu confirmato, Donatum qui adversus eum tunc aderat improbatum. Quibus peractis rebus, cum illi omnes in pertinacia scelestissimi schismatis permanerent, post apud Arelatum memoratum imperatorem eamdem causam diligentius examinandam terminandamque curasse. Illos vero ab ecclesiastico judicio provocasse, ut causam Constantinus audiret. Quo posteaquam ventum est, utraque parte assistente, innocentem Caecilianum fuisse judicatum, atque illos recessisse superatos, et in eadem tamen perversitate mansisse. Nec de Felicis Aptungitani causa negligentiam consecutam, sed ad ejusdem principis jussionem proconsularibus Gestis etiam ipsum fuisse purgatum . 5. Sed quia haec omnia", + "candidate_score": 0.592574, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_55", + "bdc_text": "An dimissurus sit militem nacta pace iam ab imperatore et Ferdinando , nescitur ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1348", + "psc_text": "8. Scitote quod primi majores vestri causam Caeciliani ad imperatorem Constantinum detulerunt. Exigite hoc a nobis, probemus vobis; et si non probaverimus, facite de nobis quidquid potueritis. Sed quia Constantinus non est ausus de causa episcopi judicare, eam discutiendam atque finiendam episcopis delegavit. Quod et factum est in urbe Roma praesidente Melchiade episcopo illius Ecclesiae cum multis collegis suis. Qui cum Caecilianum innocentem pronuntiassent, et Donatum qui schisma Carthagini fecerat, sententia percussissent, iterum vestri ad Imperatorem venerunt, de judicio episcoporum, in quo victi fuerant, murmurarunt. Quomodo enim potest malus litigator laudare judices, quibus judicantibus victus est? Iterum tamen clementissimus Imperator alios judices episcopos dedit apud Arelatum galliae civitatem, et ab ipsis vestri ad ipsum Imperatorem appellarunt, donec etiam ipse causam cognosceret, et Caecilianum innocentem, illos calumniosos pronuntiaret. Nec sic toties victi quieverunt, sed de Felice Aptungitano, per quem Caecilianus fuerat ordinatus, quotidianis interpellationibus ipsi Imperatori taedium fecerunt, dicentes eum esse", + "candidate_score": 0.587625, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 9, + "cf_id": "cf020", + "work_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Zachariam", + "max_score": 0.684766, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_17_19", + "bdc_text": "geführten Heeres in Ungarn vgl. oben Nr. 1654 , Anm. 5 . neque id mirum est ; durum est enim , inmo [ !] inpossibile , iram dei in nos multis modis commeritam nostris conatibus avertere , antequam de peccatis nostris penituerimus , quibus dei in nos furorem concitavimus .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Zachariam_window_11", + "psc_text": "ad me, dicit Dominus virtutum, et convertur ad vos, dicit Dominus virtutum: et nolite fieri sicut patres vestri, quos arguerunt prophetae, qui prius fuerant, dicentes. Ira Domini non perturbationem ejus significat qui irascitur; sed eorum merita atque peccata, in quos ira Dei desaevit: alioquin Dominus numquam iratus ulciscitur; sed ad hoc corripit, ut emendet. Unde et propheta precatur in Psalmis: Domine, ne in furore tuo arguas me neque in ira tua corripias me (Psal. VI, 1) . Et in alio loco legimus: Corripe nos, Domine: verumtamen non in furore tuo, sed in misericordia (Jer. X, 24) . Iratus est ergo Dominus super patres eorum qui nunc corripiuntur, non juxta Septuaginta interpretes ira magna; sed ira simpliciter. Si enim ira magna esset iratus, numquam per Danielem et Ezechielem captivos ad poenitentiam provocasset. Cumque in illos iratus sit, ad vos loquitur Dominus exercituum, pro quo in Hebraico positum est SABAOTH ( ),", + "candidate_score": 0.684766, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_101", + "bdc_text": "Ornatissimo viro domino Hainricho Bullingero , Tigurinę ecclesie antistiti fidelissimo , fratri in Christo plurimum observando Darunter von späterer Hand N° .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Zachariam_window_94", + "psc_text": "Hoc autem quod sequitur: quia ecce lapis quem dedi coram Jesu, amatores historiae sic de Christo intelligunt, ut post Jesum filium Josedec Christum dicant venturum. Hoc enim esse coram Jesu, id est, in conspectu ejus, et ante faciem, ut futura significet, et appellari eum lapidem pro fortitudine, et robore, quo omnia regna contriverit, quem etiam in Daniele de monte sine manibus praecisum legimus (Dan. II). (Vers. 10.) Ecce ego caelabo sculpturam ejus, dicit Dominus exercituum, et auferam iniquitatem terrae illius in die una. In die illa dicit Dominus exercituum, vocabit vir amicum suum, subter vineam, et subter ficum. LXX: Ecce ego fodiam foveam, dicit Dominus omnipotens, et contrectabo omnem iniquitatem terrae illius in die uno. In die illo, dicit Dominus omnipotens, vocabit unusquisque proximum suum subter vitem et subter ficum. Supra dixerat: ecce lapis quem dedi coram Jesu, super lapidem unum septem oculi sunt. Nunc consequenter μεταφοράν servat a lapide,", + "candidate_score": 0.665836, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_56_58", + "bdc_text": "lubricum est illis fidere , apud quos dolo plena sunt omnia Nach omnia gestrichenes plura , quam [ ? ]. . Comitia protestantium iam Ulme celebrantur ; Zum oberländischen Städtetag vom 4 .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Zachariam_window_481", + "psc_text": "homo, qui confidit in Domino (Jerem. XVII, 7) . (Vers. 12.) Et haec erit plaga qua percutiet Dominus omnes gentes, quae pugnaverunt adversum Jerusalem. Tabescet caro uniuscujusque stantis super pedes suos, et oculi ejus contabescent in foraminibus suis, et lingua eorum contabescet in ore suo [Vulg. eorum ]. LXX: Et haec erit ruina qua percutiet Dominus omnes populos qui militaverunt contra Jerusalem. Tabescent carnes eorum stantium super pedes suos, et oculi illorum defluent de foraminibus eorum, et lingua eorum tabescet in ore eorum. Quae passurae sint gentes quae contra urbem Domini dimicabunt, praesens Scriptura testatur: Stabunt, inquit, super pedes suos, et caro eorum tabescet et defluet, et oculi eorum computrescent, et de suis 926 foraminibus excident; lingua magniloqua, quae Dei populum blasphemabat, solvetur in saniem, et intra vallum dentium computrescet. Haec passos non esse Romanos qui Jerusalem subverterunt, cunctis perspicuum est: nisi forte Judaei illas nationes asserunt [ Al. asserent]", + "candidate_score": 0.660907, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_99_101", + "bdc_text": "[ Adresse auf der Rückseite : ] Ornatissimo viro domino Hainricho Bullingero , Tigurinę ecclesie antistiti fidelissimo , fratri in Christo plurimum observando Darunter von späterer Hand N° .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Zachariam_window_94", + "psc_text": "Hoc autem quod sequitur: quia ecce lapis quem dedi coram Jesu, amatores historiae sic de Christo intelligunt, ut post Jesum filium Josedec Christum dicant venturum. Hoc enim esse coram Jesu, id est, in conspectu ejus, et ante faciem, ut futura significet, et appellari eum lapidem pro fortitudine, et robore, quo omnia regna contriverit, quem etiam in Daniele de monte sine manibus praecisum legimus (Dan. II). (Vers. 10.) Ecce ego caelabo sculpturam ejus, dicit Dominus exercituum, et auferam iniquitatem terrae illius in die una. In die illa dicit Dominus exercituum, vocabit vir amicum suum, subter vineam, et subter ficum. LXX: Ecce ego fodiam foveam, dicit Dominus omnipotens, et contrectabo omnem iniquitatem terrae illius in die uno. In die illo, dicit Dominus omnipotens, vocabit unusquisque proximum suum subter vitem et subter ficum. Supra dixerat: ecce lapis quem dedi coram Jesu, super lapidem unum septem oculi sunt. Nunc consequenter μεταφοράν servat a lapide,", + "candidate_score": 0.660281, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_83_85", + "bdc_text": "Oremus dominum sedulo , ut tantis calamitatibus aut statim finis inponatur aut omnia in domini gloriam cedant . De domino Leone Iude , vetere amico et fratre , nichildum audio ; Leo Jud war am 19 .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Zachariam_window_508", + "psc_text": "erunt lebetes in domo Domini quasi phialae coram altari. Et erit omnis lebes in Jerusalem et in Juda sanctificatus Domino exercituum, LXX: In die illa erit, quod super frenum equi est sanctum Domino omnipotenti: et erunt lebetes qui in domo Domini sunt sicut phialae ante domum altaris: et erit omnis lebes in Jerusalem et in Juda sanctus Domino omnipotenti. Verbum Hebraicum MESULOTH ( ), Aquila et Theodotio βυθὸν interpretati sunt, id est, profundum: Symmachus περίπατον σύσκιον, id est, incessum umbrosum. Soli Septuaginta χάλινον, id est, frenum, transtulerunt; quos et nos in hoc loco secuti sumus, ne novum aliquid in quaestione vulgata videremur afferre. Quod cum ab Hebraeo quaererem quid significaret, ait mihi, non debere nos legere MESULOTH, sed MESALOTH, quod significat phaleras equorum et ornatum bellicum, et excepto hoc loco, in nullo penitus sanctarum Scripturarum volumine hoc verbum reperiri. Frenum autem lingua Hebraica RESEN ( ) appellari, et non MESULOTH,", + "candidate_score": 0.657322, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_19", + "bdc_text": "durum est enim , inmo [ !] inpossibile , iram dei in nos multis modis commeritam nostris conatibus avertere , antequam de peccatis nostris penituerimus , quibus dei in nos furorem concitavimus .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Zachariam_window_11", + "psc_text": "ad me, dicit Dominus virtutum, et convertur ad vos, dicit Dominus virtutum: et nolite fieri sicut patres vestri, quos arguerunt prophetae, qui prius fuerant, dicentes. Ira Domini non perturbationem ejus significat qui irascitur; sed eorum merita atque peccata, in quos ira Dei desaevit: alioquin Dominus numquam iratus ulciscitur; sed ad hoc corripit, ut emendet. Unde et propheta precatur in Psalmis: Domine, ne in furore tuo arguas me neque in ira tua corripias me (Psal. VI, 1) . Et in alio loco legimus: Corripe nos, Domine: verumtamen non in furore tuo, sed in misericordia (Jer. X, 24) . Iratus est ergo Dominus super patres eorum qui nunc corripiuntur, non juxta Septuaginta interpretes ira magna; sed ira simpliciter. Si enim ira magna esset iratus, numquam per Danielem et Ezechielem captivos ad poenitentiam provocasset. Cumque in illos iratus sit, ad vos loquitur Dominus exercituum, pro quo in Hebraico positum est SABAOTH ( ),", + "candidate_score": 0.656515, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_83_85", + "bdc_text": "Oremus dominum sedulo , ut tantis calamitatibus aut statim finis inponatur aut omnia in domini gloriam cedant . De domino Leone Iude , vetere amico et fratre , nichildum audio ; Leo Jud war am 19 .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Zachariam_window_71", + "psc_text": "laetabitur Israel (Ps. LII, 7) . (Vers. 13) Sileat omnis caro a facie Domini, quia consurrexit de habitaculo sancto suo. LXX: Timeat omnis caro a facie Domini, quoniam surrexit de nubibus sanctis suis. Cum haec ita se habeant, et possessurus sit Dominus Judam partem suam, et electurus Jerusalem, omne hominum genus Domini formidet adventum, quia surrexit de habitaculo sancto suo. Surgere autem Dominus 799 dicitur, et quasi evigilare de somno, quando consurgit in vindictam populi sui, juxta illud quod scriptum est: Exsurge, ut quid dormis, Domine (Ps. XLIII, 23) ? sive juxta LXX qui dixerunt, surrexit de nubibus sanctis suis, patriarchas, prophetas, et apostolos intellige, quibus mandavit Dominus ne pluant super Israel imbrem. Istae sunt nubes, de quibus scriptum est: Et nubes spargant justitiam (Isai. XLV, 8) : neque enim nubes istae corporeae, in quas aer densior cogitur, possunt pluere justitiam. In his et cum his nubibus Dominus in Evangelio", + "candidate_score": 0.654916, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_26_28", + "bdc_text": "Quid futurum sit Germanie nostrę , dominus novit . Helvetii vestri apud omnes pios et bonos viros pessime audiunt ut hii , qui tantis turbis bellorum non postremum fomentum prestant . De Tigurinis et Bernatibus simul et Basiliensibus forte non licet tam dira ominari .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Zachariam_window_38", + "psc_text": "vocis intensione, sed mentis: et hoc est quod clamandum praecipit: Adhuc affluent civitates meae bonis quas nunc cernis a Babylonio igne vastatas, rursum rebus omnibus abundabunt, et praesentibus bonis praeteritam miseriam Dominus consolabitur, et eliget Jerusalem, quam paulo ante projecerat. Quod si referimus ad Ecclesiam, cui vera bona et perpetua pollicetur, illa bona esse credenda sunt, de quibus scriptum legimus: Videas bona Jerusalem (Ps. CXXVII, 5) . Et in alio loco: Si volueritis et audieritis me, quae bona sunt terrae, comedetis (Isai. I, 19) . Et illud: Fidens eris in Domino, et elevabit te super bona terrae. Quae sibi vir sapiens, cui Dominus incerta et obscura suae sapientiae revelarat, spe futurorum promittit, et dicit: Credo videre bona Domini, in terra viventium (Psal. XXVI, 13) . His bonis post saevissimae persecutionis incendia, quae et a gentilibus, et ab haereticis Arianis Ecclesiae Domini pertulerunt, pace reddita, videmus Domini Ecclesias affluere, et consolatam", + "candidate_score": 0.653488, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_56_58", + "bdc_text": "lubricum est illis fidere , apud quos dolo plena sunt omnia Nach omnia gestrichenes plura , quam [ ? ]. . Comitia protestantium iam Ulme celebrantur ; Zum oberländischen Städtetag vom 4 .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Zachariam_window_250", + "psc_text": "deprecanda. Manifesta transcurrimus, ut in obscurioribus immoremur. (Vers. 23.) Haec dicit Dominus exercituum: In diebus illis, in quibus apprehendent decem homines ex omnibus linguis gentium, et apprehendent fimbriam viri Judae, dicentes: Ibimus vobiscum: audivimus enim quoniam Deus vobiscum est. LXX: Haec dicit Dominus omnipotens: In diebus illis si apprehenderint decem viri de omnibus linguis gentium, et tenuerint [Al. tetigerint] fimbriam viri Judaei, dicentes: Ibimus tecum, quia audivimus quod Deus vobiscum est. Quidam ex Judaeis haec sub Zorobabel, et post Zorobabel dicunt esse completa. Alii in futurum tempus, differunt, quando Christum sperant esse venturum. Nos autem in adventu Domini Salvatoris, quando de Maria natus est Virgine, et rectius et verius intelligimus. Denique scriptum est: Usquequo veniant populi (Zach. VIII, 20) ? Quando dicitur, usquequo, non de praesenti tempore significat, in quo erant Zorobabel et Jesus; sed de futuro, quando venient populi multi et gentes robustae, ut quaerant Dominum exercituum in Jerusalem,", + "candidate_score": 0.649149, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_21_23", + "bdc_text": "Gallus König Franz I . von Frankreich. vero pseudochristianus Schuler spielt auf den Titel \"rex christianissimus \" an ; vgl. HBBW XI [Nr. 1495 ] , S. 137 , Anm. 10 .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Zachariam_window_337", + "psc_text": "nisi in cruce Domini nostri Jesu Christi, per quem mihi mundus crucifixus est, et ego mundo (Galat. VI, 14). Et: Qui gloriatur, in Domino glorietur (I Cor. I, 31) . Et in alio loco: Non glorietur sapiens in sapientia sua, neque fortis in fortitudine sua, neque dives in divitiis suis; sed in hoc glorietur qui gloriatur: intelligere et scire Dominum, et facere misericordiam et judicium in medio terrae (Jerem. IX, 23, 24) . Verum quia in Hebraico scriptum est: Et in nomine ejus ambulabunt, sic intelligendum est: quod in nomine Christi ambulent Christiani, et scribatur in calculis eorum nomen novum, et sub tanti nominis dignitate ambulent cum Domino, sicut ambulavit Enoch, et placuit Deo, et translatus est (Genes. V). LIBER TERTIUS. ( 881-882. ) Urget me frater Sisinius incompta et impolita transmittere ut non dicam emendandi, sed ne relegendi quidem habeam facultatem. Ille festinat in opus suum, nos in nostro", + "candidate_score": 0.642451, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_56_58", + "bdc_text": "lubricum est illis fidere , apud quos dolo plena sunt omnia Nach omnia gestrichenes plura , quam [ ? ]. . Comitia protestantium iam Ulme celebrantur ; Zum oberländischen Städtetag vom 4 .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Zachariam_window_384", + "psc_text": "Pater, in manus tuas commendo spiritum meum (Luc. XXV, 46) . Et: Auferes spiritum eorum, et deficient, et in pulverem suum revertentur (Ps. CIII, 29) . Iste igitur Creator universitatis et Dominus, se Jerusalem superliminare crapulae omnibus populis in circuitu positurum esse, testatur, ut qui limen ejus attigerit, inebrietur et corruat, sive ipsum superliminare in eum corruat a quo contingitur. Sed et Judas, obsessa Jerusalem, est captus a gentibus, et in illarum transiens societatem, cogetur obsidere metropolim suam. Non solum autem Dominus Jerusalem ponet cunctis populis quasi superliminare crapulae; sed ponet illam quasi lapidem oneris cunctis populis, quem qui levare voluerit, concisione lacerabitur. Congregabuntur enim adversus Jerusalem omnia regna terrarum. Mos est in urbibus Palaestinae, et usque hodie per omnem Judaeam vetus consuetudo servatur, ut in viculis, oppidis, et castellis rotundi ponantur lapides gravissimi ponderis, ad quos juvenes exercere se soleant, et eos pro varietate virium sublevare, alii usque ad", + "candidate_score": 0.641289, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_14_16", + "bdc_text": "valent omnes exempto filio maiore natu Gervasio , qui , dum hec scribo , valde egrotat , sic tamen , ut illum auxiliante deo per manum medici convaliturum sperem . De bello contra Turcas nichil habeo , quod scribam . Noster exercitus mirum in modum iacet , silet ac torpet , Zum Vormarsch des von Kurfürst Joachim II .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Zachariam_window_259", + "psc_text": "Circumcisionis perfidiam absque acceptione ulla respicit personarum, et est aequaliter omnium Deus: aliis sententiae suae grave pondus imponens, et in aliorum sede requiescens. Judaei haec omnia in adventu Christi, quem sibi ultimo tempore repromittunt, dicunt esse complenda, et terra Adrach, et Damascus, et Emath, et Tyrus, et Sidon, et Ascalon, et Gaza, Accaron quoque et Azotus et Philisthiim, potentissimo regi colla submittant, et ei serviant habitanti in Jerusalem: nullusque audeat elevare contra Israel manum, pacatis omnibus per circuitum. Quae nos universa spiritualiter in adventu Domini et in Ecclesia ejus transacta convincimus. (Vers. 2 seqq.) Emath quoque in terminis ejus, et Tyrus et Sidon: assumpserunt quippe sibi sapientiam valde. Et aedificavit Tyrus munitionem suam, et coacervavit argentum quasi humum, et aurum ut lutum platearum. Ecce Dominus possidebit eam, et percutiet in mari fortitudinem ejus, et haec igne devorabitur. LXX: Emath in finibus ejus Tyrus et Sidon: quoniam sapientes fuerunt nimis, et", + "candidate_score": 0.64053, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_83", + "bdc_text": "Oremus dominum sedulo , ut tantis calamitatibus aut statim finis inponatur aut omnia in domini gloriam cedant .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Zachariam_window_65", + "psc_text": "introibit rex gloriae (Vers. 7) : rursumque ab aliis angelis dicitur ignorantibus mysterium carnis [ Al. incarnationis) assumptae: Quis est iste rex gloriae? Dominus virtutum ipse est rex gloriae, refertur ad Christum. Ubi enim nos legimus Dominus virtutum, in Hebraico scriptum est SABAOTH ( ), quod a LXX interpretibus in omnipotentem vertitur. Ex quo intelligimus, ubicumque Dominus vertutum de Christo dicitur, omnipotentem eum debere intelligi. Nec mirum si Christus dicatur omnipotens: Cui tradita est omnis potestas in coelo et in terra (Mat. XXVIII, 18) . Et qui dicit: Omnia quae Patris sunt, mea sunt (Joan. XVII, 10) . Si autem omnia, id est, Deus ex Deo, Dominus ex Domino, lumen de lumine, ergo et ex omnipotente omnipotens: neque enim fieri potest, ut quorum una natura est, diversa sit gloria. Missus est ergo post gloriam divinae majestatis ad gentes, quae spoliaverunt populum Dei, ut qui eos fuerant ante praedati, praedae sint", + "candidate_score": 0.639135, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_83", + "bdc_text": "Oremus dominum sedulo , ut tantis calamitatibus aut statim finis inponatur aut omnia in domini gloriam cedant .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Zachariam_window_508", + "psc_text": "erunt lebetes in domo Domini quasi phialae coram altari. Et erit omnis lebes in Jerusalem et in Juda sanctificatus Domino exercituum, LXX: In die illa erit, quod super frenum equi est sanctum Domino omnipotenti: et erunt lebetes qui in domo Domini sunt sicut phialae ante domum altaris: et erit omnis lebes in Jerusalem et in Juda sanctus Domino omnipotenti. Verbum Hebraicum MESULOTH ( ), Aquila et Theodotio βυθὸν interpretati sunt, id est, profundum: Symmachus περίπατον σύσκιον, id est, incessum umbrosum. Soli Septuaginta χάλινον, id est, frenum, transtulerunt; quos et nos in hoc loco secuti sumus, ne novum aliquid in quaestione vulgata videremur afferre. Quod cum ab Hebraeo quaererem quid significaret, ait mihi, non debere nos legere MESULOTH, sed MESALOTH, quod significat phaleras equorum et ornatum bellicum, et excepto hoc loco, in nullo penitus sanctarum Scripturarum volumine hoc verbum reperiri. Frenum autem lingua Hebraica RESEN ( ) appellari, et non MESULOTH,", + "candidate_score": 0.638242, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_84_86", + "bdc_text": "De domino Leone Iude , vetere amico et fratre , nichildum audio ; Leo Jud war am 19 . Juni gestorben ;", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Zachariam_window_346", + "psc_text": "comparavit (nihil enim Libano in terra repromissionis excelsius est, nec nemorosius atque condensius) sic Jordani fluvio, qui maximus in Judaea est, juxta quem morantur leones, fremitum junxit leonum propter ardorem sitis, et ob deserti viciniam et latitudinem vastae solitudinis, et arundineta, et carecta. Unde et per prophetam dicitur: Ascendit leo de Jordane (Jer. IV, 7) , volens ostendere Nabuchodonosor se sedibus suis, quasi leonem de cubili exisse contra Jerusalem. Aliter: Vox rugitus leonum, quoniam vastata est superbia Jordanis. Vox, inquit, optimatum, quia templum destructum est, unde sperabant semper auxilium, et quod justos et bellatores ac potentes quondam nutriebat leones. (Vers. 4, 5.) Haec dicit Dominus Deus meus: Pasce pecora occisionis, quae qui possederant, occidebant, et non dolebant, et vendebant ea dicentes: Benedictus Dominus, divites facti sumus, et pastores eorum non parcebant eis. LXX: Haec dicit Dominus omnipotens: Pasce oves occisionis: quas qui possederunt, interficiebant, et non agebant poenitentiam, et qui", + "candidate_score": 0.637431, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_84", + "bdc_text": "De domino Leone Iude , vetere amico et fratre , nichildum audio ;", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Zachariam_window_346", + "psc_text": "comparavit (nihil enim Libano in terra repromissionis excelsius est, nec nemorosius atque condensius) sic Jordani fluvio, qui maximus in Judaea est, juxta quem morantur leones, fremitum junxit leonum propter ardorem sitis, et ob deserti viciniam et latitudinem vastae solitudinis, et arundineta, et carecta. Unde et per prophetam dicitur: Ascendit leo de Jordane (Jer. IV, 7) , volens ostendere Nabuchodonosor se sedibus suis, quasi leonem de cubili exisse contra Jerusalem. Aliter: Vox rugitus leonum, quoniam vastata est superbia Jordanis. Vox, inquit, optimatum, quia templum destructum est, unde sperabant semper auxilium, et quod justos et bellatores ac potentes quondam nutriebat leones. (Vers. 4, 5.) Haec dicit Dominus Deus meus: Pasce pecora occisionis, quae qui possederant, occidebant, et non dolebant, et vendebant ea dicentes: Benedictus Dominus, divites facti sumus, et pastores eorum non parcebant eis. LXX: Haec dicit Dominus omnipotens: Pasce oves occisionis: quas qui possederunt, interficiebant, et non agebant poenitentiam, et qui", + "candidate_score": 0.628902, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_85_87", + "bdc_text": "Leo Jud war am 19 . Juni gestorben ; vgl . oben Nr. 1638 .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Zachariam_window_346", + "psc_text": "comparavit (nihil enim Libano in terra repromissionis excelsius est, nec nemorosius atque condensius) sic Jordani fluvio, qui maximus in Judaea est, juxta quem morantur leones, fremitum junxit leonum propter ardorem sitis, et ob deserti viciniam et latitudinem vastae solitudinis, et arundineta, et carecta. Unde et per prophetam dicitur: Ascendit leo de Jordane (Jer. IV, 7) , volens ostendere Nabuchodonosor se sedibus suis, quasi leonem de cubili exisse contra Jerusalem. Aliter: Vox rugitus leonum, quoniam vastata est superbia Jordanis. Vox, inquit, optimatum, quia templum destructum est, unde sperabant semper auxilium, et quod justos et bellatores ac potentes quondam nutriebat leones. (Vers. 4, 5.) Haec dicit Dominus Deus meus: Pasce pecora occisionis, quae qui possederant, occidebant, et non dolebant, et vendebant ea dicentes: Benedictus Dominus, divites facti sumus, et pastores eorum non parcebant eis. LXX: Haec dicit Dominus omnipotens: Pasce oves occisionis: quas qui possederunt, interficiebant, et non agebant poenitentiam, et qui", + "candidate_score": 0.622142, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_15_17", + "bdc_text": "De bello contra Turcas nichil habeo , quod scribam . Noster exercitus mirum in modum iacet , silet ac torpet , Zum Vormarsch des von Kurfürst Joachim II . geführten Heeres in Ungarn vgl. oben Nr. 1654 , Anm. 5 .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Zachariam_window_445", + "psc_text": "quoque: Dominus virtutum egredietur, et conteret bellum, et suscitabit zelum, et clamabit super hostes suos cum fortitudine (Isai. XLII, 13) . Egredietur ergo Deus de loco suo, quando quietem et mansuetudinem et clementiam suam pro emendatione peccantium rumpere cogitur: qui cum per naturam dulcis sit, vitio nostro παραπικραίνεται, id est, amarus efficitur: non sibi, sed patientibus, quibus amara tormenta sunt. Iste qui alibi loquitur per prophetam: Ego sum Deus, et non commutor (Malach. III, 6) . Et ad ipsum dicitur: Tu autem idem es, et permanes (Ps. CI, 28) . Et in epistola Jacobi: Apud quem non est commutatio (Jacob. I, 17) : nunc egreditur et praeliatur sicut in die certaminis, quando Pharaonem in mari submersit Rubro, et pro Israelitico populo dimicavit (Exod. XIV). Et stabunt pedes ejus his quorum misertus fuerit, et nequaquam movebuntur, ut rursum de eo dici possit: Et Dominus tuba canet; et ambulabit in comminatione irae", + "candidate_score": 0.607999, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_34_36", + "bdc_text": "spatio decem dierum ducem Heinricum Brunzwicensem foeliciter expugnavitDer Feldzug , der am 19 . Juli begonnen hatte , endete am 12 . August mit der Kapitulation der Hauptfestung Wolfenbüttel ( vgl. Blume , Goslar 107f ) .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Zachariam_window_244", + "psc_text": "Augustus, cum propter exploratores terrae sanctae seditio orta esset in populo, jussi sunt montem non ascendere; sed per quadraginta annos longis ad terram sanctam circuire dispendiis, ut exceptis duobus, Caleb et Josue, omnes in solitudine caderent (Num. XIV). In hoc mense, et a Nabuchodonosor (Jer. LII), et multa post saecula a Tito et Vespasiano, templum Jerosolymis incensum est, atque destructum, capta urbs Bether, ad quam multa millia confugerant Judaeorum, aratum templum in ignominiam gentis oppressae, a Turannio Rufo. In septimo vero, qui apud nos appellatur October, sicut supra diximus, occisus est Godolias, et Judae tribus ac Jerusalem reliquiae dissipatae (IV Reg. 25). Legamus Jeremiam (Cap. XXXIX et XLI). Mense decimo, qui apud nos Januarius dicitur, eo quod janua anni sit atque principium, Ezechiel in captivitate positus audivit, et cunctus populus captivorum quinto mense templum esse subversum, quod plenissime in eodem propheta cognoscimus. Hoc est igitur omne quod dicitur: Dies planctus", + "candidate_score": 0.604836, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_37_39", + "bdc_text": "Herzog Heinrich war bereits vor Ende Juli außer Landes geflohen ( vgl. MBW 3019 ) . . ArciumIn der Vorlage Artium . urbiumque numerum habes hic in ordine descriptum Ein gedrucktes Verzeichnis der eingenommenen Burgen und Städte erschien unter dem Titel \"Namen der stett und schlösser des landts Braunschweig [ . . .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Zachariam_window_183", + "psc_text": "tua, et sanitates tuae cito orientur (Isai. LVIII, 5, seqq.) . Hoc quod scriptum est in Septuaginta: Misit de Bethel Sarasar et Arabesser [Al. Arbath Sager] rex, nullus nostrorum potuit exponere: neque enim quod male versum est ex Hebraeo, ulla rationeexplanari potest. Quis est enim iste Sarasar, vel Arabesser rex? aut cujus rex provinciae, aut in quam vel de qua misit Bethel? aut cujus Bethel rex esse poterat Arabesser, quae olim cum Judaea fuerat destituta, et eo tempore nequaquam vocabatur Bethel, id est, domus Dei; sed Bethaven, id est, domus idoli? Hoc quoque quod sequitur: Ingressa est huc in mense quinto sanctificatio, sicut fecerant jam per multos annos, sic conantur exponere: sanctificationem ingressam, vasa templi quae a Nabuchodonosor sublata fuerant, illo tempore restituta. De quinti autem et septimi jejunio, tentaverunt referre ad dies hebdomadis. Sed quia sequitur, decimi jejunium, compulsi sunt ad menses referre, et quod sit ipsum quinti, septimi", + "candidate_score": 0.599321, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_34_36", + "bdc_text": "spatio decem dierum ducem Heinricum Brunzwicensem foeliciter expugnavitDer Feldzug , der am 19 . Juli begonnen hatte , endete am 12 . August mit der Kapitulation der Hauptfestung Wolfenbüttel ( vgl. Blume , Goslar 107f ) .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Zachariam_window_184", + "psc_text": "quinto sanctificatio, sicut fecerant jam per multos annos, sic conantur exponere: sanctificationem ingressam, vasa templi quae a Nabuchodonosor sublata fuerant, illo tempore restituta. De quinti autem et septimi jejunio, tentaverunt referre ad dies hebdomadis. Sed quia sequitur, decimi jejunium, compulsi sunt ad menses referre, et quod sit ipsum quinti, septimi decimique mensis jejunium, omnino siluerunt. Unde priore simus explanatione contenti, et non inclinemur [ Al. indignemur] ad falsos commentantium 834 conatus qui de interpretationis errore venerunt. (Vers. 8 seqq.) Et factum est verbum Domini ad Zachariam, dicens: Haec ait Dominus exercituum dicens: Judicium verum judicate, et misericordiam, et miserationes facite unusquisque cum fratre suo. Et viduam, et pupillum, et advenam, et pauperem nolite calumniari: et malum vir fratri suo non cogitet in corde suo. Et noluerunt attendere, et verterunt scapulam recedentem: et aures suas aggravaverunt, ne audirent: et cor suum posuerunt adamantem [Vulg. ut adamantem] ne audirent legem, et verba", + "candidate_score": 0.592748, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 10, + "cf_id": "cf011", + "work_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2", + "max_score": 0.683434, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_29", + "bdc_text": "CeterumIn der Vorlage Caterum ( korrigiert aus Catorum ? ) .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_40", + "psc_text": "Catena and the Broader Catena Tradition of the Psalms, in: Cordula Bandt / Reinhart Ceulemans (Hrsg.), Research on Psalter Catenae: Future Trends and Recent Developments = TU 197 (Berlin 2024), 45–60. Allerdings zieht Vanderschelden aus ihren Untersuchungen den Schluss, dass Ca und Cb nicht einmal auf dieselbe Vorlage zurückgehen können. Ihre Argumente erscheinen mir nicht zwingend, und angesichts des indentischen Aufbaus beider Handschriften und der großen textlichen Nähe halte ich die Annahme einer gemeinsamen Vorlage sogar für äußerst naheliegend. Die Katene wurde von Karo / Lietzmann als Typ III (CPG C 16) klassifiziert. Sie kombiniert diverse Elemente, Zu der Katene siehe Dorival, Chaînes I (wie Anm. 18) 232–324. Siehe auch Ekkehard Mühlenberg, Psalmenkommentare aus der Katenenüberlieferung III = PTS 19 (Berlin 1978) 23–25. unter anderem zwei verschiedene Sammlungen von wörtlichen Auszügen aus der Ersten Palästinischen Katene. Bei der Kombination dieser beiden Quellen war der Katenist zwar bemüht, Dopplungen zu vermeiden,", + "candidate_score": 0.683434, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_29", + "bdc_text": "CeterumIn der Vorlage Caterum ( korrigiert aus Catorum ? ) .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_38", + "psc_text": "roter Tinte am Rand oder zum Beginn der Exzerpte; der Bezug auf die jeweils kommentierten Halbverse erfolgt durch vielfältige Verweiszeichen im Lemmatext und am Rand der Katene. Bei meiner Arbeit konnte ich zunächst auf einen qualitativ hochwertigen Mikrofilm, später auf die ebenfalls hervorragenden online verfügbaren farbigen Digitalaufnahmen der Handschrift https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/btv1b10515446x. zurückgreifen. (Cb) Venedig, Biblioteca Nazionale Marciana, gr. Z 17 (10. Jhdt.) Eine detaillierte Beschreibung dieser Handschrift findet sich ebenfalls bei Vanderschelden, An Unconventional Catena (wie Anm. 34) 44–48. Der ebenfalls sehr großzügig gestaltete, 430 Folia umfassende Pergamentcodex überliefert nicht nur dieselbe Katene wie Ca zu Ps 1–150 und zu den Oden, sondern ist auch beinahe identisch aufgebaut. Tatsächlich enthalten die meisten Seiten genau dieselben Psalmverse und kommentierenden Exzerpte. Allerdings verwendet Cb keine Verweiszeichen sondern griechische Zahlen, um die Exzerpte den jeweiligen Halbversen zuzuordnen. Meist stimmen Ca und Cb wörtlich überein, allerdings neigt Cb bei problematischen Stellen zu (mitunter genialen) Schreiberkorrekturen.", + "candidate_score": 0.661041, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_29", + "bdc_text": "CeterumIn der Vorlage Caterum ( korrigiert aus Catorum ? ) .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_14", + "psc_text": "i.m. mit Verweiszeichen ergänzt. Einige Änderungen hat Savile schon bei der Abschrift vorgenommen; so schreibt er den Namen Δαυίδ, der in Xp immer in der üblichen Weise als nomen sacrum abgekürzt wird, konsequent aus als Δαβίδ. Neben Korrekturen sind i.m. auch die von Eusebius zitierten Bibelstellen notiert, wie sie im Druck in Saviles Edition erscheinen. Da mit Xp die Vorlage des Oxforder Codex erhalten ist, sind nur relevante Konjekturen von Savile im Apparat vermerkt: Savilems steht dabei für die Oxforder Handschrift, Savileeditio für die gedruckte Edition. Handschriften der Katenenüberlieferung Wie beim ersten Drittel und der zweiten Hälfte des Psalters sind auch für die im vorliegenden Band enthaltenen Kommentare vor allem die Exzerpte der Ersten Palästinischen Katene (Typ VI bzw. XI Karo / Lietzmann, CPG C 12, bzw. C 19 und C 24) für die Textkritik maßgeblich. Allerdings wurde diese Katene für unseren Teil des Psalters nur in einer einzigen Handschrift", + "candidate_score": 0.659191, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_29", + "bdc_text": "CeterumIn der Vorlage Caterum ( korrigiert aus Catorum ? ) .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_54", + "psc_text": "Μετὰ – 7 αἰῶνος Eusebius zuzuweisen, der sich auch im Kommentar zu Ps 51 nicht wiederfindet. Dieser Abschnitt dürfte tatsächlich Didymus zuzuweisen sein, wie es DdCaCb und auch G (insofern „Diodor“ erneut eine Verfälschung des Namens Didymus ist) tun. Die Überlieferung des restlichen Textes ist an der entsprechenden Stelle im Kommentar zu Ps 51 (10,3–4) dokumentiert. Die Kommentare zu Ps 61–66 in den Katenen Zu den Psalmen 61–66 finden sich in den Katenen fast keine Fragmente aus den Kommentaren des Eusebius. Die wenigen kurzen Fragmente sind überdies entweder Paraphrasen oder sehr stark gekürzt. Im Detail stellt sich die Situation folgendermaßen dar: Psalm 61 Keine Fragmente in den Katenenhandschriften. Psalm 62 Ein Fragment in den Handschriften der Niketas-Katene zu Ps 62,2: Na fol. 473v–474r, Zuschreibung: ευς´; Nb fol. 320v, Zuschreibung: εὐσε´. Ὀρθρίζει δὲ πρὸς θεὸν ὁ τὰ ἔργα τῆς νυκτὸς ἀποθέμενος ὁ μὴ ἐφ’ ἑτέροις πράγμασι τὴν διάνοιαν ἔχων (expl. Nb),", + "candidate_score": 0.654257, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_29", + "bdc_text": "CeterumIn der Vorlage Caterum ( korrigiert aus Catorum ? ) .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_39", + "psc_text": "Oden, sondern ist auch beinahe identisch aufgebaut. Tatsächlich enthalten die meisten Seiten genau dieselben Psalmverse und kommentierenden Exzerpte. Allerdings verwendet Cb keine Verweiszeichen sondern griechische Zahlen, um die Exzerpte den jeweiligen Halbversen zuzuordnen. Meist stimmen Ca und Cb wörtlich überein, allerdings neigt Cb bei problematischen Stellen zu (mitunter genialen) Schreiberkorrekturen. Auch für diese Handschrift habe ich zunächst einen Mikrofilm und später die online zugänglichen digitalen Aufnahmen https://www.internetculturale.it/jmms/iccuviewer/iccu.jsp?id=oai%3A193.206.197.121%3A18%3AVE0049%3ACSTOR.240.9608&mode=all&teca=marciana. benutzt. Aus den Varianten in Ca und Cb lässt sich schließen, dass keine der beiden Handschriften direkt von der anderen abhängig ist. Vgl. dazu auch Leontien Vanderschelden, The Archetype of the Type III Catena and the Broader Catena Tradition of the Psalms, in: Cordula Bandt / Reinhart Ceulemans (Hrsg.), Research on Psalter Catenae: Future Trends and Recent Developments = TU 197 (Berlin 2024), 45–60. Allerdings zieht Vanderschelden aus ihren Untersuchungen den Schluss, dass Ca und Cb nicht einmal auf dieselbe Vorlage zurückgehen können.", + "candidate_score": 0.653451, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_41_43", + "bdc_text": "in verschiedenen Ausgaben ( VD 16 N 57-60 ; abgedruckt in : Friedrich Hortleder , Der Römischen Keyser- und Königlichen Maiesteten [ . . . ]", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_36", + "psc_text": "noch Exzerpte, die Johannes Chrysostomus zugeschrieben sind. Vgl. Lauriotis / Eustratiades, Catalogue (wie Anm. 30). Für meine Arbeit konnte ich lediglich Digitalisate eines Mikrofilms und Mikrofiches von mäßiger Qualität auswerten. Da zudem einige Folia starke Gebrauchspuren und Flecken aufweisen, lässt sich der Text aus diesen Reproduktionen nicht immer zweifelsfrei entziffern. Soweit dies für textkritische Entscheidungen relevant ist, wurde es im Apparat vermerkt. Im Allgemeinen bestätigt Dd den Text von Fragmenten, die auch in G überliefert sind, mitunter ist jedoch auch weiteres Material enthalten. Dd bietet in der Regel wörtliche Auszüge, an einigen Stellen finden sich jedoch auch Paraphrasen und offensichtliche Zusätze. Z.B. app. crit. zu 258,19–20 (Kommentar zu Ps 68); siehe auch unten, S. XXII. (Ca) Paris, Bibliothèque nationale de France, gr. 139 (10. Jhdt.) Für eine detaillierte Beschreibung dieser Handschrift mit weiteren Literaturangaben siehe Leontien Vanderschelden, An Unconventional Catena on the Psalms. A Partial Edition of the Type III", + "candidate_score": 0.649795, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_21_23", + "bdc_text": "Gallus König Franz I . von Frankreich. vero pseudochristianus Schuler spielt auf den Titel \"rex christianissimus \" an ; vgl. HBBW XI [Nr. 1495 ] , S. 137 , Anm. 10 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_11", + "psc_text": "pars prior (Paris 2011) 119–120. Für die vorliegende Edition habe ich das online zugängliche Digitalisat des Mikrofilms der BnF benutzt. https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/btv1b10723869s. Der Text trägt auf fol. 133v die mit Sicherheit sekundäre Überschrift τοῦ αὐτοῦ εἰς τὸν ναʹ ψαλμόν:~ Die Parallelüberlieferung durch Xp ist ein besonderer editorischer Glücksfall, da mit ihr der oben erwähnte Textausfall in E geheilt werden kann. Ansonsten sind die Abweichungen zwischen E und Xp nicht groß, bei Varianten ist allerdings meist E der Vorzug zu geben. Gegenüber der Katenenüberlieferung stimmen beide Handschriften in der Regel überein. Eine direkte Abhängigkeit von E schließt sich für Xp schon aufgrund der Zuschreibung an Chrysostomus aus; sie kommt auch nicht infrage aufgrund besserer Varianten in Xp. Siehe den app. crit. zu 1,4; 2,10–11; 8,23 u.ö. Umgekehrt kann natürlich E keinesfalls von Xp abhängig sein, aufgrund der Überlieferung, der Datierung und des in der Regel besseren Textes in E. Henry Savile hat", + "candidate_score": 0.648813, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_41_43", + "bdc_text": "in verschiedenen Ausgaben ( VD 16 N 57-60 ; abgedruckt in : Friedrich Hortleder , Der Römischen Keyser- und Königlichen Maiesteten [ . . . ]", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_54", + "psc_text": "Μετὰ – 7 αἰῶνος Eusebius zuzuweisen, der sich auch im Kommentar zu Ps 51 nicht wiederfindet. Dieser Abschnitt dürfte tatsächlich Didymus zuzuweisen sein, wie es DdCaCb und auch G (insofern „Diodor“ erneut eine Verfälschung des Namens Didymus ist) tun. Die Überlieferung des restlichen Textes ist an der entsprechenden Stelle im Kommentar zu Ps 51 (10,3–4) dokumentiert. Die Kommentare zu Ps 61–66 in den Katenen Zu den Psalmen 61–66 finden sich in den Katenen fast keine Fragmente aus den Kommentaren des Eusebius. Die wenigen kurzen Fragmente sind überdies entweder Paraphrasen oder sehr stark gekürzt. Im Detail stellt sich die Situation folgendermaßen dar: Psalm 61 Keine Fragmente in den Katenenhandschriften. Psalm 62 Ein Fragment in den Handschriften der Niketas-Katene zu Ps 62,2: Na fol. 473v–474r, Zuschreibung: ευς´; Nb fol. 320v, Zuschreibung: εὐσε´. Ὀρθρίζει δὲ πρὸς θεὸν ὁ τὰ ἔργα τῆς νυκτὸς ἀποθέμενος ὁ μὴ ἐφ’ ἑτέροις πράγμασι τὴν διάνοιαν ἔχων (expl. Nb),", + "candidate_score": 0.64866, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_77", + "bdc_text": "Beiträge zu einer typologischen Analyse schriftlicher und bildlicher Quellen , Göttingen 1980 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_37", + "psc_text": "Zusätze. Z.B. app. crit. zu 258,19–20 (Kommentar zu Ps 68); siehe auch unten, S. XXII. (Ca) Paris, Bibliothèque nationale de France, gr. 139 (10. Jhdt.) Für eine detaillierte Beschreibung dieser Handschrift mit weiteren Literaturangaben siehe Leontien Vanderschelden, An Unconventional Catena on the Psalms. A Partial Edition of the Type III Catena and an Assessment of its Position in the Exegetical Tradition (Diss. Leuven 2020) 40–43. Der als „Pariser Psalter“ vor allem wegen seiner prachtvollen Illustrationen bekannte Pergamentcodex umfasst 449 Folia und enthält Kommentierungen zu Ps 1–150 und den Oden in einer Randkatene, die den Psalmentext rahmt. Die Autorennamen erscheinen in roter Tinte am Rand oder zum Beginn der Exzerpte; der Bezug auf die jeweils kommentierten Halbverse erfolgt durch vielfältige Verweiszeichen im Lemmatext und am Rand der Katene. Bei meiner Arbeit konnte ich zunächst auf einen qualitativ hochwertigen Mikrofilm, später auf die ebenfalls hervorragenden online verfügbaren farbigen Digitalaufnahmen der Handschrift https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/btv1b10515446x.", + "candidate_score": 0.646899, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_77", + "bdc_text": "Beiträge zu einer typologischen Analyse schriftlicher und bildlicher Quellen , Göttingen 1980 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_16", + "psc_text": "die wörtliche Auszüge dieser Katene enthalten. Um den textkritischen Apparat nicht unnötig aufzublähen, wurden nach eingehender Prüfung einige zunächst aussichtsreiche Sekundärüberlieferungen nicht aufgenommen, denn diese Handschriften enthalten keine relevanten Varianten: Athos, Μονή Βατοπεδίου, 660 (10.–11. Jh., keine Klassifizierung bei Karo / Lietzmann, CPG C 40.1); Wien, ÖNB, Theol. gr. 59 (12.–13. Jh.,Typ VII K/L, CPG C 20); Vatikan, BAV, gr. 754 (10. Jh., Typ XIII bzw. XIX K/L, CPG C 26 bzw. 32); Moskau, GIM, gr. 194 (10.–11. Jh., Typ XIII bzw. IV K/L, CPG C 26 bzw. C 17); Vatikan, BAV, Ottob. gr. 398 (11. Jh., Typ IV K/L, CPG C 17); Vatikan, BAV, Borg. gr. 3 (anno 1665, Typ X K/L, CPG C 23). Die Niketaskatene, die sich für das letzte Drittel des Psalters als wichtige Quelle eusebianischer Fragmente erweist, ist für die Textkritik der im vorliegenden Band enthaltenen Kommentare weitgehend zu vernachlässigen. (Bt) Turin, Biblioteca Nazionale Universitaria,", + "candidate_score": 0.646874, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_29", + "bdc_text": "CeterumIn der Vorlage Caterum ( korrigiert aus Catorum ? ) .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_56", + "psc_text": "Katenen ist besonders bemerkenswert, weil dieser Kommentar in einigen Passagen wörtliche Übereinstimmungen mit einem der Prologtexte des Eusebius zu den Psalmen aufweist, der in verschiedenen Katenen und sogar Psalterhandschriften ohne Katene überliefert wird, nämlich De ordine psalmorum. Vgl. dazu Cordula Bandt, Eusebius, De ordine psalmorum, in Bandt / Risch / Villani (Hrsg.), Die Prologtexte (wie Anm. 5), 180–217, hier 181–183. Psalm 63 Ein stark gekürztes und leicht umformuliertes Fragment in Dd, das für die Edition ausgewertet wurde. Vgl. 166,28–167,7. Psalm 64 Die Handschriften des Typs XV nach der Klassifikation von Karo / Lietzmann (CPG C 28) wurden für die Edition nicht berücksichtigt, weil sie nur Paraphrasen bieten. Bemerkenswerterweise enthalten sie jedoch zu Ps 64 als einzige Katenenhandschriften eine Paraphrase aus dem Psalmenkommentar des Eusebius: Vgl. 170,10–26. Das Fragment findet sich gleichlautend in den Handschriften Vatikan, BAV, gr. 1422, fol. 116v und Paris, BnF, suppl. gr. 1157, fol. 35v. Mit geringfügigen", + "candidate_score": 0.64652, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_76_78", + "bdc_text": "Jahrhundert . Beiträge zu einer typologischen Analyse schriftlicher und bildlicher Quellen , Göttingen 1980 . -Schriftenreihe der Historischen Kommission bei der Bayerischen Akademie der Wissenschaften 18 , S. 108f. .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_37", + "psc_text": "Zusätze. Z.B. app. crit. zu 258,19–20 (Kommentar zu Ps 68); siehe auch unten, S. XXII. (Ca) Paris, Bibliothèque nationale de France, gr. 139 (10. Jhdt.) Für eine detaillierte Beschreibung dieser Handschrift mit weiteren Literaturangaben siehe Leontien Vanderschelden, An Unconventional Catena on the Psalms. A Partial Edition of the Type III Catena and an Assessment of its Position in the Exegetical Tradition (Diss. Leuven 2020) 40–43. Der als „Pariser Psalter“ vor allem wegen seiner prachtvollen Illustrationen bekannte Pergamentcodex umfasst 449 Folia und enthält Kommentierungen zu Ps 1–150 und den Oden in einer Randkatene, die den Psalmentext rahmt. Die Autorennamen erscheinen in roter Tinte am Rand oder zum Beginn der Exzerpte; der Bezug auf die jeweils kommentierten Halbverse erfolgt durch vielfältige Verweiszeichen im Lemmatext und am Rand der Katene. Bei meiner Arbeit konnte ich zunächst auf einen qualitativ hochwertigen Mikrofilm, später auf die ebenfalls hervorragenden online verfügbaren farbigen Digitalaufnahmen der Handschrift https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/btv1b10515446x.", + "candidate_score": 0.645549, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_21_23", + "bdc_text": "Gallus König Franz I . von Frankreich. vero pseudochristianus Schuler spielt auf den Titel \"rex christianissimus \" an ; vgl. HBBW XI [Nr. 1495 ] , S. 137 , Anm. 10 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_13", + "psc_text": "ἁγίοις πατρὸς ἡμῶν Ἰωάννου τοῦ Χρυσοστόμου τῶν εὑρισκομένων τόμος 1 (Eton 1612) 912–916. Seine Edition wurde nachgedruckt durch Jacques-Paul Migne in PG 55, 589–594.. Dass es sich um eine Abschrift aus Xp handelt, ist einerseits aus Saviles eigenen Anmerkungen zu schließen, Vgl. Henry Savile (Hrsg): Τοῦ ἐν ἁγίοις πατρὸς ἡμῶν Ἰωάννου τοῦ Χρυσοστόμου τῶν εὑρισκομένων τόμος 8 (Eton 1613) 123. andererseits zeigt es sich auch bei einem Vergleich beider Handschriften: In der Tat sind alle Fehler in Xp von Savile kopiert und später teilweise korrigiert worden. So fehlt in Xp beispielsweise die Zahl λγʹ (1,14), diese wurde aber von Savile i.m. mit Verweiszeichen ergänzt. Einige Änderungen hat Savile schon bei der Abschrift vorgenommen; so schreibt er den Namen Δαυίδ, der in Xp immer in der üblichen Weise als nomen sacrum abgekürzt wird, konsequent aus als Δαβίδ. Neben Korrekturen sind i.m. auch die von Eusebius zitierten Bibelstellen notiert, wie sie im", + "candidate_score": 0.644052, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_29", + "bdc_text": "CeterumIn der Vorlage Caterum ( korrigiert aus Catorum ? ) .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_53", + "psc_text": "dieser Form überliefert, dort mit Zuschreibung an Didymus. Ca und Cb geben nur 3 ὁ γὰρ – 7 αἰῶνος dem Didymus, der anschließende Halbsatz 8 παραβαλλόμενος – πεφυτευμένῳ erscheint in CaCb paraphrasiert als Beginn eines Eusebius-Fragments. Eben dieses Eusebius-Fragment überliefert G in derselben Form wie CaCb, allerdings ist hier die Zuschreibung verschoben, denn G gibt 1 Μετὰ – 8 πεφυτευμένῳ dem Diodor, und erst der Text, der in CaCb nach 8 πεφυτευμένῳ folgt, ist in G Eusebius zugeschrieben. 8 οἶκον – 9 πολίτευμα wird nur von Dd überliefert. Aus der beschriebenen Überlieferungssituation ergibt sich also kein Grund, den Abschnitt 1 Μετὰ – 7 αἰῶνος Eusebius zuzuweisen, der sich auch im Kommentar zu Ps 51 nicht wiederfindet. Dieser Abschnitt dürfte tatsächlich Didymus zuzuweisen sein, wie es DdCaCb und auch G (insofern „Diodor“ erneut eine Verfälschung des Namens Didymus ist) tun. Die Überlieferung des restlichen Textes ist an der entsprechenden Stelle im", + "candidate_score": 0.643631, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_21_23", + "bdc_text": "Gallus König Franz I . von Frankreich. vero pseudochristianus Schuler spielt auf den Titel \"rex christianissimus \" an ; vgl. HBBW XI [Nr. 1495 ] , S. 137 , Anm. 10 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_37", + "psc_text": "Zusätze. Z.B. app. crit. zu 258,19–20 (Kommentar zu Ps 68); siehe auch unten, S. XXII. (Ca) Paris, Bibliothèque nationale de France, gr. 139 (10. Jhdt.) Für eine detaillierte Beschreibung dieser Handschrift mit weiteren Literaturangaben siehe Leontien Vanderschelden, An Unconventional Catena on the Psalms. A Partial Edition of the Type III Catena and an Assessment of its Position in the Exegetical Tradition (Diss. Leuven 2020) 40–43. Der als „Pariser Psalter“ vor allem wegen seiner prachtvollen Illustrationen bekannte Pergamentcodex umfasst 449 Folia und enthält Kommentierungen zu Ps 1–150 und den Oden in einer Randkatene, die den Psalmentext rahmt. Die Autorennamen erscheinen in roter Tinte am Rand oder zum Beginn der Exzerpte; der Bezug auf die jeweils kommentierten Halbverse erfolgt durch vielfältige Verweiszeichen im Lemmatext und am Rand der Katene. Bei meiner Arbeit konnte ich zunächst auf einen qualitativ hochwertigen Mikrofilm, später auf die ebenfalls hervorragenden online verfügbaren farbigen Digitalaufnahmen der Handschrift https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/btv1b10515446x.", + "candidate_score": 0.643317, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_77", + "bdc_text": "Beiträge zu einer typologischen Analyse schriftlicher und bildlicher Quellen , Göttingen 1980 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_36", + "psc_text": "noch Exzerpte, die Johannes Chrysostomus zugeschrieben sind. Vgl. Lauriotis / Eustratiades, Catalogue (wie Anm. 30). Für meine Arbeit konnte ich lediglich Digitalisate eines Mikrofilms und Mikrofiches von mäßiger Qualität auswerten. Da zudem einige Folia starke Gebrauchspuren und Flecken aufweisen, lässt sich der Text aus diesen Reproduktionen nicht immer zweifelsfrei entziffern. Soweit dies für textkritische Entscheidungen relevant ist, wurde es im Apparat vermerkt. Im Allgemeinen bestätigt Dd den Text von Fragmenten, die auch in G überliefert sind, mitunter ist jedoch auch weiteres Material enthalten. Dd bietet in der Regel wörtliche Auszüge, an einigen Stellen finden sich jedoch auch Paraphrasen und offensichtliche Zusätze. Z.B. app. crit. zu 258,19–20 (Kommentar zu Ps 68); siehe auch unten, S. XXII. (Ca) Paris, Bibliothèque nationale de France, gr. 139 (10. Jhdt.) Für eine detaillierte Beschreibung dieser Handschrift mit weiteren Literaturangaben siehe Leontien Vanderschelden, An Unconventional Catena on the Psalms. A Partial Edition of the Type III", + "candidate_score": 0.642606, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_69_71", + "bdc_text": "im Kontext der Reformationsgeschichte der oberschwäbischen Reichsstädte , Stuttgart 1990 . - Veröffentlichungen der Kommission für geschichtliche Landes kunde in Baden-W ürttemberg , Reihe B , Bd. 118 , S. 182-189. . Es duttut .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_37", + "psc_text": "Zusätze. Z.B. app. crit. zu 258,19–20 (Kommentar zu Ps 68); siehe auch unten, S. XXII. (Ca) Paris, Bibliothèque nationale de France, gr. 139 (10. Jhdt.) Für eine detaillierte Beschreibung dieser Handschrift mit weiteren Literaturangaben siehe Leontien Vanderschelden, An Unconventional Catena on the Psalms. A Partial Edition of the Type III Catena and an Assessment of its Position in the Exegetical Tradition (Diss. Leuven 2020) 40–43. Der als „Pariser Psalter“ vor allem wegen seiner prachtvollen Illustrationen bekannte Pergamentcodex umfasst 449 Folia und enthält Kommentierungen zu Ps 1–150 und den Oden in einer Randkatene, die den Psalmentext rahmt. Die Autorennamen erscheinen in roter Tinte am Rand oder zum Beginn der Exzerpte; der Bezug auf die jeweils kommentierten Halbverse erfolgt durch vielfältige Verweiszeichen im Lemmatext und am Rand der Katene. Bei meiner Arbeit konnte ich zunächst auf einen qualitativ hochwertigen Mikrofilm, später auf die ebenfalls hervorragenden online verfügbaren farbigen Digitalaufnahmen der Handschrift https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/btv1b10515446x.", + "candidate_score": 0.642577, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_40_42", + "bdc_text": "] \" ( o. ä. ) in verschiedenen Ausgaben ( VD 16 N 57-60 ; abgedruckt in :", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_36", + "psc_text": "noch Exzerpte, die Johannes Chrysostomus zugeschrieben sind. Vgl. Lauriotis / Eustratiades, Catalogue (wie Anm. 30). Für meine Arbeit konnte ich lediglich Digitalisate eines Mikrofilms und Mikrofiches von mäßiger Qualität auswerten. Da zudem einige Folia starke Gebrauchspuren und Flecken aufweisen, lässt sich der Text aus diesen Reproduktionen nicht immer zweifelsfrei entziffern. Soweit dies für textkritische Entscheidungen relevant ist, wurde es im Apparat vermerkt. Im Allgemeinen bestätigt Dd den Text von Fragmenten, die auch in G überliefert sind, mitunter ist jedoch auch weiteres Material enthalten. Dd bietet in der Regel wörtliche Auszüge, an einigen Stellen finden sich jedoch auch Paraphrasen und offensichtliche Zusätze. Z.B. app. crit. zu 258,19–20 (Kommentar zu Ps 68); siehe auch unten, S. XXII. (Ca) Paris, Bibliothèque nationale de France, gr. 139 (10. Jhdt.) Für eine detaillierte Beschreibung dieser Handschrift mit weiteren Literaturangaben siehe Leontien Vanderschelden, An Unconventional Catena on the Psalms. A Partial Edition of the Type III", + "candidate_score": 0.642009, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_29", + "bdc_text": "CeterumIn der Vorlage Caterum ( korrigiert aus Catorum ? ) .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_21", + "psc_text": "Ps 1–50, 51–100, 101–150; Typ XI = 2 Bände: Ps 1–75; 76–150), sondern auch im Layout. So ist die dreibändige Ausgabe in ihren ältesten Handschriften in zwei Kolumnen geschrieben, die zweibändige dagegen auch in den ältesten Handschriften in Seitenbreite. Dorival geht davon aus, dass die dreibändige Ausgabe die ältere und die zweibändige sozusagen eine byzantinische Vulgata („comme la vulgate byzantine“) davon ist, vgl. Gilles Dorival, Les Chaînes exégétiques grecques sur les Psaumes I (Leuven 1986) 115#. Zur Identifikation der Palästinischen Katene vgl. Marcel Richard, Les premières chaînes sur le Psautier, in: Bulletin d’information de l’Institut de Recherche et d’Histoire des Textes 5 (1956) 87–98 = ders., Opera minora (Turnhout 1977) Nr. 70. Zur Zuordnung der Handschrift Taur. C II 6 zu CPG C 24 vgl. Maurice Geerard, Clavis Patrum Graecorum IV: Concilia, Catenae, 2. überarbeitete und aktualisierte Aufl. von Jacques Noret (Turnhout 2018) 275–276. Zu den Handschriften der Katene des", + "candidate_score": 0.641102, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_41_43", + "bdc_text": "in verschiedenen Ausgaben ( VD 16 N 57-60 ; abgedruckt in : Friedrich Hortleder , Der Römischen Keyser- und Königlichen Maiesteten [ . . . ]", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_16", + "psc_text": "die wörtliche Auszüge dieser Katene enthalten. Um den textkritischen Apparat nicht unnötig aufzublähen, wurden nach eingehender Prüfung einige zunächst aussichtsreiche Sekundärüberlieferungen nicht aufgenommen, denn diese Handschriften enthalten keine relevanten Varianten: Athos, Μονή Βατοπεδίου, 660 (10.–11. Jh., keine Klassifizierung bei Karo / Lietzmann, CPG C 40.1); Wien, ÖNB, Theol. gr. 59 (12.–13. Jh.,Typ VII K/L, CPG C 20); Vatikan, BAV, gr. 754 (10. Jh., Typ XIII bzw. XIX K/L, CPG C 26 bzw. 32); Moskau, GIM, gr. 194 (10.–11. Jh., Typ XIII bzw. IV K/L, CPG C 26 bzw. C 17); Vatikan, BAV, Ottob. gr. 398 (11. Jh., Typ IV K/L, CPG C 17); Vatikan, BAV, Borg. gr. 3 (anno 1665, Typ X K/L, CPG C 23). Die Niketaskatene, die sich für das letzte Drittel des Psalters als wichtige Quelle eusebianischer Fragmente erweist, ist für die Textkritik der im vorliegenden Band enthaltenen Kommentare weitgehend zu vernachlässigen. (Bt) Turin, Biblioteca Nazionale Universitaria,", + "candidate_score": 0.641084, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_29", + "bdc_text": "CeterumIn der Vorlage Caterum ( korrigiert aus Catorum ? ) .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_27", + "psc_text": "Katenen werden unterstützt, Z. B. 101,18 (Kommentar zu Ps 58): τοῦ πάθους BtCaCb < E. und an einer Stelle bietet Bt sogar als einziger Textzeuge den richtigen Text. 311,27 (Kommentar zu Ps 71): λαμπροτέραν Bt < E. (G) Vatikan, Biblioteca Apostolica Vaticana, Reginensis graecus 40 (13. Jh.) Hierbei handelt es sich um eine Bombycin-Handschrift, die auf 344 Folia Kommentierungen zu Ps 1–150 enthält. Die Handschrift ist sehr gut erhalten, wurde jedoch offenbar neu gebunden, denn fol. 144 und fol. 151, die äußeren Blätter eines Quaternions, sind dabei vertauscht worden. Dies ist in der Foliierung der Handschrift mit arabischen Zahlen nachträglich korrigiert worden. G ist die einzige erhaltene Handschrift des Katenentyps IX nach Karo / Lietzmann (CPG C 22), einer komplexen, aus verschiedenen früheren Katenen zusammengestellten Katene, Gilles Dorival spricht in einem solchen Fall von einer chaîne complexe. Zur Katene des Vat. Reg. gr. 40 siehe Gilles Dorival, Les Chaînes exégétiques", + "candidate_score": 0.640897, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_41_43", + "bdc_text": "in verschiedenen Ausgaben ( VD 16 N 57-60 ; abgedruckt in : Friedrich Hortleder , Der Römischen Keyser- und Königlichen Maiesteten [ . . . ]", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_37", + "psc_text": "Zusätze. Z.B. app. crit. zu 258,19–20 (Kommentar zu Ps 68); siehe auch unten, S. XXII. (Ca) Paris, Bibliothèque nationale de France, gr. 139 (10. Jhdt.) Für eine detaillierte Beschreibung dieser Handschrift mit weiteren Literaturangaben siehe Leontien Vanderschelden, An Unconventional Catena on the Psalms. A Partial Edition of the Type III Catena and an Assessment of its Position in the Exegetical Tradition (Diss. Leuven 2020) 40–43. Der als „Pariser Psalter“ vor allem wegen seiner prachtvollen Illustrationen bekannte Pergamentcodex umfasst 449 Folia und enthält Kommentierungen zu Ps 1–150 und den Oden in einer Randkatene, die den Psalmentext rahmt. Die Autorennamen erscheinen in roter Tinte am Rand oder zum Beginn der Exzerpte; der Bezug auf die jeweils kommentierten Halbverse erfolgt durch vielfältige Verweiszeichen im Lemmatext und am Rand der Katene. Bei meiner Arbeit konnte ich zunächst auf einen qualitativ hochwertigen Mikrofilm, später auf die ebenfalls hervorragenden online verfügbaren farbigen Digitalaufnahmen der Handschrift https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/btv1b10515446x.", + "candidate_score": 0.63898, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_41_43", + "bdc_text": "in verschiedenen Ausgaben ( VD 16 N 57-60 ; abgedruckt in : Friedrich Hortleder , Der Römischen Keyser- und Königlichen Maiesteten [ . . . ]", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_60", + "psc_text": "S. 138). Möglicherweise lag der Psalmenkommentar des Eusebius also ursprünglich in einer Ausgabe vor, die mehr als drei Bände umfasste und in der ein Teilband mit Ps 61 begann. Dieser Teilband könnte den Verfassern der Ersten Palästinischen Katene in unvollständiger Form vorgelegen haben, also ohne die ersten sechs Kommentare. Doch wenn dem so gewesen sein sollte, wie lassen sich die wenigen dennoch vorhandenen Fragmente erklären? Da die entsprechenden Kommentare bis in unsere Zeit in direkter Tradition überliefert wurden, müssen die Exzerpte bei Niketas und in den anderen beiden Katenen natürlich nicht zwangsläufig auf die Erste Palästinische Katene zurückgehen, aber es scheint doch unwahrscheinlich, dass die Katenisten, wenn sie tatsächlich die originalen Kommentare benutzt hätten, um das ihnen vorliegende Katenenmaterial zu ergänzen, diese Möglichkeit so sparsam genutzt hätten. Eine genauere Analyse aller Katenenfragmente in diesem Bereich und darüberhinaus könnte vermutlich die Lösung dieses Rätsels näher bringen. Sie war jedoch im Rahmen", + "candidate_score": 0.638881, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_40_42", + "bdc_text": "] \" ( o. ä. ) in verschiedenen Ausgaben ( VD 16 N 57-60 ; abgedruckt in :", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_30", + "psc_text": "enthält, ist davon auszugehen, dass die Verweiszahlen sich auf einen anderen Codex beziehen, in dem die Psalmentexte enthalten und entsprechend nummeriert waren. Während ich die meiste Zeit meiner Editionsarbeit mit dem gut lesbaren Mikrofilm der Handschrift und einem Digitalisat davon arbeitete, ist die Handschrift nunmehr in hervorragenden Farbbildern online zugänglich. https://digi.vatlib.it/view/MSS_Reg.gr.40. Obgleich die jüngste, bietet G an vielen Stellen den besten Text aller in die Edition aufgenommenen Katenenhandschriften. In der Regel handelt es sich um wörtliche Auszüge, nur selten wird Text paraphrasiert. An einigen Stellen sind die Varianten von G sogar der direkten Überlieferung in E vorzuziehen. Zudem überliefert G große Teile des in E durch den oben beschriebenen Verlust eines Foliums im Kommentar zu Ps 51 ausgefallenen Textes, und oftmals lassen sich kleinere Textausfälle in E zumindest teilweise durch G heilen. Vgl. dazu den kritischen Apparat zu 228,20–24 (Kommentar zu Ps 67), siehe auch 258,18–19 und 260,25–27 (Kommentar zu", + "candidate_score": 0.63885, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_42_44", + "bdc_text": "abgedruckt in : Friedrich Hortleder , Der Römischen Keyser- und Königlichen Maiesteten [ . . . ] Handlungen und Außschreiben [ . . .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_879", + "psc_text": "οὐκ Ἰουδαίοις μόνοις ἀφωρισμένον ὥσπερ ὁ διὰ Μωϋσέως Μωϋσέως] vereinhetilichen! νόμος. διό φησιν ὁ ἀπόστολος· «οὐ γὰρ ἐπαισχύνομαι τὸ εὐαγγέλιον. δύναμις γὰρ θεοῦ ἐστιν εἰς σωτηρίαν παντὶ τῷ πιστεύοντι, Ἰουδαίῳ τε πρῶτον καὶ Ἕλληνι. δικαιοσύνη γὰρ θεοῦ ἐν αὐτῷ ἀποκαλύπτεται.» διὸ ἐνταῦθα λέλεκται· Τὸ στόμα μου ἀναγγελεῖ τὴν δικαιοσύνην σου, ὅλην τὴν ἡμέραν τὴν σωτηρίαν σου, ἢ κατὰ τὸν Σύμμαχον· Κατὰ πᾶσαν ἡμέραν τὴν σωτηρίαν σου. Καὶ τοῦτο δέ ἐστι πληρούμενον θεωρεῖν καθ’ ὅλης τῆς οἰκουμένης· ἐν ᾗ τὸ στόμα τοῦ σωτῆρος ἡμῶν διὰ τῶν θείων γραφῶν πᾶσιν ἀνθρώποις ἐφ’ ἑκάστης ἡμέρας τὴν δι’ αὐτοῦ προξενηθεῖσαν ἅπασι σωτηρίαν κηρύττει. ἐπιλέγει δὲ τούτοις, «ὅτι οὐκ ἔγνων γραμματείας.» τὰς κλεῖς εἰληφότες τῆς βασιλείας, καὶ μήτε αὐτοὶ εἰσερχόμενοι μήτε ἑτέροις συγχωροῦντες, τὰς γραμματείας κατεῖχον. ἐγὼ δὲ, φησὶ, μὴ τῷ Μωϋσέως Μωϋσέως] vereinheitlichen! συγγράμματι προσέχων, μηδὲ τὰς τοῦ νόμου σωματικὰς γραμματείας τοῖς ἐμαυτοῦ παραδοὺς μαθηταῖς, οὐκ ἔγνων γραμματείας. τί δὲ ἔγνως; ἑξῆς διασαφεῖ λέγων·", + "candidate_score": 0.638818, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_41_43", + "bdc_text": "in verschiedenen Ausgaben ( VD 16 N 57-60 ; abgedruckt in : Friedrich Hortleder , Der Römischen Keyser- und Königlichen Maiesteten [ . . . ]", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_38", + "psc_text": "roter Tinte am Rand oder zum Beginn der Exzerpte; der Bezug auf die jeweils kommentierten Halbverse erfolgt durch vielfältige Verweiszeichen im Lemmatext und am Rand der Katene. Bei meiner Arbeit konnte ich zunächst auf einen qualitativ hochwertigen Mikrofilm, später auf die ebenfalls hervorragenden online verfügbaren farbigen Digitalaufnahmen der Handschrift https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/btv1b10515446x. zurückgreifen. (Cb) Venedig, Biblioteca Nazionale Marciana, gr. Z 17 (10. Jhdt.) Eine detaillierte Beschreibung dieser Handschrift findet sich ebenfalls bei Vanderschelden, An Unconventional Catena (wie Anm. 34) 44–48. Der ebenfalls sehr großzügig gestaltete, 430 Folia umfassende Pergamentcodex überliefert nicht nur dieselbe Katene wie Ca zu Ps 1–150 und zu den Oden, sondern ist auch beinahe identisch aufgebaut. Tatsächlich enthalten die meisten Seiten genau dieselben Psalmverse und kommentierenden Exzerpte. Allerdings verwendet Cb keine Verweiszeichen sondern griechische Zahlen, um die Exzerpte den jeweiligen Halbversen zuzuordnen. Meist stimmen Ca und Cb wörtlich überein, allerdings neigt Cb bei problematischen Stellen zu (mitunter genialen) Schreiberkorrekturen.", + "candidate_score": 0.638135, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_40_42", + "bdc_text": "] \" ( o. ä. ) in verschiedenen Ausgaben ( VD 16 N 57-60 ; abgedruckt in :", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_16", + "psc_text": "die wörtliche Auszüge dieser Katene enthalten. Um den textkritischen Apparat nicht unnötig aufzublähen, wurden nach eingehender Prüfung einige zunächst aussichtsreiche Sekundärüberlieferungen nicht aufgenommen, denn diese Handschriften enthalten keine relevanten Varianten: Athos, Μονή Βατοπεδίου, 660 (10.–11. Jh., keine Klassifizierung bei Karo / Lietzmann, CPG C 40.1); Wien, ÖNB, Theol. gr. 59 (12.–13. Jh.,Typ VII K/L, CPG C 20); Vatikan, BAV, gr. 754 (10. Jh., Typ XIII bzw. XIX K/L, CPG C 26 bzw. 32); Moskau, GIM, gr. 194 (10.–11. Jh., Typ XIII bzw. IV K/L, CPG C 26 bzw. C 17); Vatikan, BAV, Ottob. gr. 398 (11. Jh., Typ IV K/L, CPG C 17); Vatikan, BAV, Borg. gr. 3 (anno 1665, Typ X K/L, CPG C 23). Die Niketaskatene, die sich für das letzte Drittel des Psalters als wichtige Quelle eusebianischer Fragmente erweist, ist für die Textkritik der im vorliegenden Band enthaltenen Kommentare weitgehend zu vernachlässigen. (Bt) Turin, Biblioteca Nazionale Universitaria,", + "candidate_score": 0.637732, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_40_42", + "bdc_text": "] \" ( o. ä. ) in verschiedenen Ausgaben ( VD 16 N 57-60 ; abgedruckt in :", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_38", + "psc_text": "roter Tinte am Rand oder zum Beginn der Exzerpte; der Bezug auf die jeweils kommentierten Halbverse erfolgt durch vielfältige Verweiszeichen im Lemmatext und am Rand der Katene. Bei meiner Arbeit konnte ich zunächst auf einen qualitativ hochwertigen Mikrofilm, später auf die ebenfalls hervorragenden online verfügbaren farbigen Digitalaufnahmen der Handschrift https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/btv1b10515446x. zurückgreifen. (Cb) Venedig, Biblioteca Nazionale Marciana, gr. Z 17 (10. Jhdt.) Eine detaillierte Beschreibung dieser Handschrift findet sich ebenfalls bei Vanderschelden, An Unconventional Catena (wie Anm. 34) 44–48. Der ebenfalls sehr großzügig gestaltete, 430 Folia umfassende Pergamentcodex überliefert nicht nur dieselbe Katene wie Ca zu Ps 1–150 und zu den Oden, sondern ist auch beinahe identisch aufgebaut. Tatsächlich enthalten die meisten Seiten genau dieselben Psalmverse und kommentierenden Exzerpte. Allerdings verwendet Cb keine Verweiszeichen sondern griechische Zahlen, um die Exzerpte den jeweiligen Halbversen zuzuordnen. Meist stimmen Ca und Cb wörtlich überein, allerdings neigt Cb bei problematischen Stellen zu (mitunter genialen) Schreiberkorrekturen.", + "candidate_score": 0.636691, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_78", + "bdc_text": "-Schriftenreihe der Historischen Kommission bei der Bayerischen Akademie der Wissenschaften 18 , S. 108f. .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_37", + "psc_text": "Zusätze. Z.B. app. crit. zu 258,19–20 (Kommentar zu Ps 68); siehe auch unten, S. XXII. (Ca) Paris, Bibliothèque nationale de France, gr. 139 (10. Jhdt.) Für eine detaillierte Beschreibung dieser Handschrift mit weiteren Literaturangaben siehe Leontien Vanderschelden, An Unconventional Catena on the Psalms. A Partial Edition of the Type III Catena and an Assessment of its Position in the Exegetical Tradition (Diss. Leuven 2020) 40–43. Der als „Pariser Psalter“ vor allem wegen seiner prachtvollen Illustrationen bekannte Pergamentcodex umfasst 449 Folia und enthält Kommentierungen zu Ps 1–150 und den Oden in einer Randkatene, die den Psalmentext rahmt. Die Autorennamen erscheinen in roter Tinte am Rand oder zum Beginn der Exzerpte; der Bezug auf die jeweils kommentierten Halbverse erfolgt durch vielfältige Verweiszeichen im Lemmatext und am Rand der Katene. Bei meiner Arbeit konnte ich zunächst auf einen qualitativ hochwertigen Mikrofilm, später auf die ebenfalls hervorragenden online verfügbaren farbigen Digitalaufnahmen der Handschrift https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/btv1b10515446x.", + "candidate_score": 0.636025, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_40_42", + "bdc_text": "] \" ( o. ä. ) in verschiedenen Ausgaben ( VD 16 N 57-60 ; abgedruckt in :", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_54", + "psc_text": "Μετὰ – 7 αἰῶνος Eusebius zuzuweisen, der sich auch im Kommentar zu Ps 51 nicht wiederfindet. Dieser Abschnitt dürfte tatsächlich Didymus zuzuweisen sein, wie es DdCaCb und auch G (insofern „Diodor“ erneut eine Verfälschung des Namens Didymus ist) tun. Die Überlieferung des restlichen Textes ist an der entsprechenden Stelle im Kommentar zu Ps 51 (10,3–4) dokumentiert. Die Kommentare zu Ps 61–66 in den Katenen Zu den Psalmen 61–66 finden sich in den Katenen fast keine Fragmente aus den Kommentaren des Eusebius. Die wenigen kurzen Fragmente sind überdies entweder Paraphrasen oder sehr stark gekürzt. Im Detail stellt sich die Situation folgendermaßen dar: Psalm 61 Keine Fragmente in den Katenenhandschriften. Psalm 62 Ein Fragment in den Handschriften der Niketas-Katene zu Ps 62,2: Na fol. 473v–474r, Zuschreibung: ευς´; Nb fol. 320v, Zuschreibung: εὐσε´. Ὀρθρίζει δὲ πρὸς θεὸν ὁ τὰ ἔργα τῆς νυκτὸς ἀποθέμενος ὁ μὴ ἐφ’ ἑτέροις πράγμασι τὴν διάνοιαν ἔχων (expl. Nb),", + "candidate_score": 0.635566, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_77", + "bdc_text": "Beiträge zu einer typologischen Analyse schriftlicher und bildlicher Quellen , Göttingen 1980 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_40", + "psc_text": "Catena and the Broader Catena Tradition of the Psalms, in: Cordula Bandt / Reinhart Ceulemans (Hrsg.), Research on Psalter Catenae: Future Trends and Recent Developments = TU 197 (Berlin 2024), 45–60. Allerdings zieht Vanderschelden aus ihren Untersuchungen den Schluss, dass Ca und Cb nicht einmal auf dieselbe Vorlage zurückgehen können. Ihre Argumente erscheinen mir nicht zwingend, und angesichts des indentischen Aufbaus beider Handschriften und der großen textlichen Nähe halte ich die Annahme einer gemeinsamen Vorlage sogar für äußerst naheliegend. Die Katene wurde von Karo / Lietzmann als Typ III (CPG C 16) klassifiziert. Sie kombiniert diverse Elemente, Zu der Katene siehe Dorival, Chaînes I (wie Anm. 18) 232–324. Siehe auch Ekkehard Mühlenberg, Psalmenkommentare aus der Katenenüberlieferung III = PTS 19 (Berlin 1978) 23–25. unter anderem zwei verschiedene Sammlungen von wörtlichen Auszügen aus der Ersten Palästinischen Katene. Bei der Kombination dieser beiden Quellen war der Katenist zwar bemüht, Dopplungen zu vermeiden,", + "candidate_score": 0.635029, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_40_42", + "bdc_text": "] \" ( o. ä. ) in verschiedenen Ausgaben ( VD 16 N 57-60 ; abgedruckt in :", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_37", + "psc_text": "Zusätze. Z.B. app. crit. zu 258,19–20 (Kommentar zu Ps 68); siehe auch unten, S. XXII. (Ca) Paris, Bibliothèque nationale de France, gr. 139 (10. Jhdt.) Für eine detaillierte Beschreibung dieser Handschrift mit weiteren Literaturangaben siehe Leontien Vanderschelden, An Unconventional Catena on the Psalms. A Partial Edition of the Type III Catena and an Assessment of its Position in the Exegetical Tradition (Diss. Leuven 2020) 40–43. Der als „Pariser Psalter“ vor allem wegen seiner prachtvollen Illustrationen bekannte Pergamentcodex umfasst 449 Folia und enthält Kommentierungen zu Ps 1–150 und den Oden in einer Randkatene, die den Psalmentext rahmt. Die Autorennamen erscheinen in roter Tinte am Rand oder zum Beginn der Exzerpte; der Bezug auf die jeweils kommentierten Halbverse erfolgt durch vielfältige Verweiszeichen im Lemmatext und am Rand der Katene. Bei meiner Arbeit konnte ich zunächst auf einen qualitativ hochwertigen Mikrofilm, später auf die ebenfalls hervorragenden online verfügbaren farbigen Digitalaufnahmen der Handschrift https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/btv1b10515446x.", + "candidate_score": 0.634732, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_77", + "bdc_text": "Beiträge zu einer typologischen Analyse schriftlicher und bildlicher Quellen , Göttingen 1980 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_66", + "psc_text": "dem Lemma des jeweiligen Kapitels werden nicht nachgewiesen. Bei NT-Stellen, in denen aus den Psalmen und den Prophetenbüchern der LXX zitiert wird, sind beide Stellen angegeben, wobei die Stelle, auf die Eusebius in dem jeweiligen Fall Bezug nimmt, zuerst steht. Bei Zitaten aus der Hexapla ist jeweils die Referenzstelle in der Edition von Frederick Field Frederick Field, Origenis Hexaplorum quae supersunt, Tomus II (Oxford 1875, fotomech. Nachdruck Hildesheim 1964). vermerkt. Allerdings stimmt der Text, den Eusebius zitiert, mitunter nicht mit dem bei Field überein. In solchen Fällen gibt Field oftmals hilfreiche Hinweise. Außer biblischen Quellen wurden – ohne Anspruch auf Vollständigkeit – auch Verweise auf besonders auffällige Parallelstellen in anderen Werken des Eusebius und in einigen Fällen auf Psalmenauslegungen von Origenes wie auch gelegentlich Hinweise auf die Werke anderer Autoren aufgenommen. Zum kritischen Apparat Hier ist insbesondere auf die Dokumentation des Katenenmaterials einzugehen: Es liegt in der Natur der Katenen,", + "candidate_score": 0.632004, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_69_71", + "bdc_text": "im Kontext der Reformationsgeschichte der oberschwäbischen Reichsstädte , Stuttgart 1990 . - Veröffentlichungen der Kommission für geschichtliche Landes kunde in Baden-W ürttemberg , Reihe B , Bd. 118 , S. 182-189. . Es duttut .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_32", + "psc_text": "einen bemerkenswerten Aufbau: Den Mittelteil bildet der Psalmenkommentar des Diodor; eine erste Randkatene, von Karo / Lietzmann als Typ V (CPG C 18) klassifiziert, wird durch eine zweite Randkatene gerahmt, die Scholien des Origenes und Exzerpte aus Theodorets Psalmenkommentar kombiniert. Insbesondere die Scholien des Origenes haben in der Forschung großes Interesse geweckt, vgl. ; Dorival, Chaînes II (wie Anm. 24) 8–18; Franz Xaver Risch, Das Handbuch des Origenes zu den Psalmen, in: Adamantius 20 (2014) 36–48. Die Handschrift enthält Kommentierungen zu Ps 1–118. Bei einigen Psalmen fehlt die zweite Randkatene, teilweise erscheinen auf dem dadurch vorhandenen freien Platz Zusätze von späterer Hand. Weiterhin ist bei einigen Psalmen die erste Randkatene, die allein für die Edition des eusebianischen Psalmenkommentars von Interesse ist, Für eine Analyse dieser Katene siehe Dorival, Chaînes V (wie Anm. 23) 130–173. sehr kurz und endet schon weit früher als der Kommentar des Diodor. Dies betrifft von den", + "candidate_score": 0.631276, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_77", + "bdc_text": "Beiträge zu einer typologischen Analyse schriftlicher und bildlicher Quellen , Göttingen 1980 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_32", + "psc_text": "einen bemerkenswerten Aufbau: Den Mittelteil bildet der Psalmenkommentar des Diodor; eine erste Randkatene, von Karo / Lietzmann als Typ V (CPG C 18) klassifiziert, wird durch eine zweite Randkatene gerahmt, die Scholien des Origenes und Exzerpte aus Theodorets Psalmenkommentar kombiniert. Insbesondere die Scholien des Origenes haben in der Forschung großes Interesse geweckt, vgl. ; Dorival, Chaînes II (wie Anm. 24) 8–18; Franz Xaver Risch, Das Handbuch des Origenes zu den Psalmen, in: Adamantius 20 (2014) 36–48. Die Handschrift enthält Kommentierungen zu Ps 1–118. Bei einigen Psalmen fehlt die zweite Randkatene, teilweise erscheinen auf dem dadurch vorhandenen freien Platz Zusätze von späterer Hand. Weiterhin ist bei einigen Psalmen die erste Randkatene, die allein für die Edition des eusebianischen Psalmenkommentars von Interesse ist, Für eine Analyse dieser Katene siehe Dorival, Chaînes V (wie Anm. 23) 130–173. sehr kurz und endet schon weit früher als der Kommentar des Diodor. Dies betrifft von den", + "candidate_score": 0.630636, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_69_71", + "bdc_text": "im Kontext der Reformationsgeschichte der oberschwäbischen Reichsstädte , Stuttgart 1990 . - Veröffentlichungen der Kommission für geschichtliche Landes kunde in Baden-W ürttemberg , Reihe B , Bd. 118 , S. 182-189. . Es duttut .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_45", + "psc_text": "die Katene zu Ps 1–76. Zu dieser Handschrift vgl. Dorival, Chaînes III (wie Anm. 41) 496–497 und die online zugänglichen Aufzeichnungen von Marcel Richard, die im IRHT verwahrt werden: https://ideal.irht.cnrs.fr/document/818960. Bei meiner Arbeit habe ich das Digitalisat eines Mikrofilms dieser Handschrift benutzt, im dem jedoch einige Folia nicht enthalten sind. (Nb) Vatikan, Biblioteca Apostolica Vaticana, Palat. gr. 247 Dieser Pergamentcodex aus dem 12. Jhdt. enthält auf 387 Folia ebenfalls die Niketaskatene zu Ps 1–76. Der Codex ist sehr detailiert beschrieben im Rahmen des Projektes „Biblioteca Palatina – digital“, vgl. https://digi.ub.uni-heidelberg.de/de/bpd/virtuelle_bibliothek/codpalgraec/beschreibungen/bav_pal_gr_247.html. Für eine weitere ausführliche Beschreibung siehe Dorival, Chaînes III (wie Anm. 41) 511–512. Hier konnte ich einen vollständigen Mikrofilm der Handschrift auswerten. Nb enthält mehr Zuschreibungen am Seitenrand, mitunter sind jedoch die enthaltenen Texte gegenüber Na gekürzt. Für meine Arbeit benutzte ich zunächst einen guten und vollständigen Mikrofilm der Handschrift, inzwischen ist aber auch ein sehr gutes Digitalisat online verfügbar.", + "candidate_score": 0.630261, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_77", + "bdc_text": "Beiträge zu einer typologischen Analyse schriftlicher und bildlicher Quellen , Göttingen 1980 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_44", + "psc_text": "(Hrsg.), Research on Psalter Catenae (wie Anm. 38) 61–92. Es ist also davon auszugehen, dass Niketas für seine Kommentare zu Ps 51–71 nicht die eusebianischen Kommentare in direkter Tradition, sondern lediglich Katenenmaterial benutzt hat. Aus diesem Grund wurde die Niketaskatene nur an den Stellen aufgenommen, wo sie textkritisch relevant ist. Aus ihrer umfangreichen Überlieferung Vgl. dazu Dorival, Les Chaînes exégétiques grecques sur les Psaumes III (Leuven 1992) 492–565, eine Übersicht findet sich ebd. 513. wurden dafür folgende zwei sehr alte Handschriften ausgewertet: (Na) Al-Iskandariyya (Alexandria), Βιβλιοθήκη τοῦ Πατριαρχείου, cod. 11 Der Pergamentcodex von 544 Folia aus dem 12. Jh. enthält die Katene zu Ps 1–76. Zu dieser Handschrift vgl. Dorival, Chaînes III (wie Anm. 41) 496–497 und die online zugänglichen Aufzeichnungen von Marcel Richard, die im IRHT verwahrt werden: https://ideal.irht.cnrs.fr/document/818960. Bei meiner Arbeit habe ich das Digitalisat eines Mikrofilms dieser Handschrift benutzt, im dem jedoch einige Folia nicht enthalten sind.", + "candidate_score": 0.629505, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_77", + "bdc_text": "Beiträge zu einer typologischen Analyse schriftlicher und bildlicher Quellen , Göttingen 1980 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_31", + "psc_text": "große Teile des in E durch den oben beschriebenen Verlust eines Foliums im Kommentar zu Ps 51 ausgefallenen Textes, und oftmals lassen sich kleinere Textausfälle in E zumindest teilweise durch G heilen. Vgl. dazu den kritischen Apparat zu 228,20–24 (Kommentar zu Ps 67), siehe auch 258,18–19 und 260,25–27 (Kommentar zu Ps 68). (Wa) Wien, Österreichische Nationalbibliothek, theol. gr. 8 (11. Jh.) Der Codex ist detailiert beschrieben bei: Herbert Hunger / Otto Kresten, Katalog der griechischen Handschriften der Österreichischen Nationalbibliothek 3,1, Codices theologici 1–100 (Museion N.F. 4, Bd. 1, T. 3,1; Wien 1976) 14–15. Die Pergamenthandschrift umfasst 276 Folia und hat einen bemerkenswerten Aufbau: Den Mittelteil bildet der Psalmenkommentar des Diodor; eine erste Randkatene, von Karo / Lietzmann als Typ V (CPG C 18) klassifiziert, wird durch eine zweite Randkatene gerahmt, die Scholien des Origenes und Exzerpte aus Theodorets Psalmenkommentar kombiniert. Insbesondere die Scholien des Origenes haben in der Forschung großes", + "candidate_score": 0.628654, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_69_71", + "bdc_text": "im Kontext der Reformationsgeschichte der oberschwäbischen Reichsstädte , Stuttgart 1990 . - Veröffentlichungen der Kommission für geschichtliche Landes kunde in Baden-W ürttemberg , Reihe B , Bd. 118 , S. 182-189. . Es duttut .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_16", + "psc_text": "die wörtliche Auszüge dieser Katene enthalten. Um den textkritischen Apparat nicht unnötig aufzublähen, wurden nach eingehender Prüfung einige zunächst aussichtsreiche Sekundärüberlieferungen nicht aufgenommen, denn diese Handschriften enthalten keine relevanten Varianten: Athos, Μονή Βατοπεδίου, 660 (10.–11. Jh., keine Klassifizierung bei Karo / Lietzmann, CPG C 40.1); Wien, ÖNB, Theol. gr. 59 (12.–13. Jh.,Typ VII K/L, CPG C 20); Vatikan, BAV, gr. 754 (10. Jh., Typ XIII bzw. XIX K/L, CPG C 26 bzw. 32); Moskau, GIM, gr. 194 (10.–11. Jh., Typ XIII bzw. IV K/L, CPG C 26 bzw. C 17); Vatikan, BAV, Ottob. gr. 398 (11. Jh., Typ IV K/L, CPG C 17); Vatikan, BAV, Borg. gr. 3 (anno 1665, Typ X K/L, CPG C 23). Die Niketaskatene, die sich für das letzte Drittel des Psalters als wichtige Quelle eusebianischer Fragmente erweist, ist für die Textkritik der im vorliegenden Band enthaltenen Kommentare weitgehend zu vernachlässigen. (Bt) Turin, Biblioteca Nazionale Universitaria,", + "candidate_score": 0.626076, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_70", + "bdc_text": "- Veröffentlichungen der Kommission für geschichtliche Landes kunde in Baden-W ürttemberg , Reihe B , Bd. 118 , S. 182-189. .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_45", + "psc_text": "die Katene zu Ps 1–76. Zu dieser Handschrift vgl. Dorival, Chaînes III (wie Anm. 41) 496–497 und die online zugänglichen Aufzeichnungen von Marcel Richard, die im IRHT verwahrt werden: https://ideal.irht.cnrs.fr/document/818960. Bei meiner Arbeit habe ich das Digitalisat eines Mikrofilms dieser Handschrift benutzt, im dem jedoch einige Folia nicht enthalten sind. (Nb) Vatikan, Biblioteca Apostolica Vaticana, Palat. gr. 247 Dieser Pergamentcodex aus dem 12. Jhdt. enthält auf 387 Folia ebenfalls die Niketaskatene zu Ps 1–76. Der Codex ist sehr detailiert beschrieben im Rahmen des Projektes „Biblioteca Palatina – digital“, vgl. https://digi.ub.uni-heidelberg.de/de/bpd/virtuelle_bibliothek/codpalgraec/beschreibungen/bav_pal_gr_247.html. Für eine weitere ausführliche Beschreibung siehe Dorival, Chaînes III (wie Anm. 41) 511–512. Hier konnte ich einen vollständigen Mikrofilm der Handschrift auswerten. Nb enthält mehr Zuschreibungen am Seitenrand, mitunter sind jedoch die enthaltenen Texte gegenüber Na gekürzt. Für meine Arbeit benutzte ich zunächst einen guten und vollständigen Mikrofilm der Handschrift, inzwischen ist aber auch ein sehr gutes Digitalisat online verfügbar.", + "candidate_score": 0.625896, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_70", + "bdc_text": "- Veröffentlichungen der Kommission für geschichtliche Landes kunde in Baden-W ürttemberg , Reihe B , Bd. 118 , S. 182-189. .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_38", + "psc_text": "roter Tinte am Rand oder zum Beginn der Exzerpte; der Bezug auf die jeweils kommentierten Halbverse erfolgt durch vielfältige Verweiszeichen im Lemmatext und am Rand der Katene. Bei meiner Arbeit konnte ich zunächst auf einen qualitativ hochwertigen Mikrofilm, später auf die ebenfalls hervorragenden online verfügbaren farbigen Digitalaufnahmen der Handschrift https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/btv1b10515446x. zurückgreifen. (Cb) Venedig, Biblioteca Nazionale Marciana, gr. Z 17 (10. Jhdt.) Eine detaillierte Beschreibung dieser Handschrift findet sich ebenfalls bei Vanderschelden, An Unconventional Catena (wie Anm. 34) 44–48. Der ebenfalls sehr großzügig gestaltete, 430 Folia umfassende Pergamentcodex überliefert nicht nur dieselbe Katene wie Ca zu Ps 1–150 und zu den Oden, sondern ist auch beinahe identisch aufgebaut. Tatsächlich enthalten die meisten Seiten genau dieselben Psalmverse und kommentierenden Exzerpte. Allerdings verwendet Cb keine Verweiszeichen sondern griechische Zahlen, um die Exzerpte den jeweiligen Halbversen zuzuordnen. Meist stimmen Ca und Cb wörtlich überein, allerdings neigt Cb bei problematischen Stellen zu (mitunter genialen) Schreiberkorrekturen.", + "candidate_score": 0.625118, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_78", + "bdc_text": "-Schriftenreihe der Historischen Kommission bei der Bayerischen Akademie der Wissenschaften 18 , S. 108f. .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_27", + "psc_text": "Katenen werden unterstützt, Z. B. 101,18 (Kommentar zu Ps 58): τοῦ πάθους BtCaCb < E. und an einer Stelle bietet Bt sogar als einziger Textzeuge den richtigen Text. 311,27 (Kommentar zu Ps 71): λαμπροτέραν Bt < E. (G) Vatikan, Biblioteca Apostolica Vaticana, Reginensis graecus 40 (13. Jh.) Hierbei handelt es sich um eine Bombycin-Handschrift, die auf 344 Folia Kommentierungen zu Ps 1–150 enthält. Die Handschrift ist sehr gut erhalten, wurde jedoch offenbar neu gebunden, denn fol. 144 und fol. 151, die äußeren Blätter eines Quaternions, sind dabei vertauscht worden. Dies ist in der Foliierung der Handschrift mit arabischen Zahlen nachträglich korrigiert worden. G ist die einzige erhaltene Handschrift des Katenentyps IX nach Karo / Lietzmann (CPG C 22), einer komplexen, aus verschiedenen früheren Katenen zusammengestellten Katene, Gilles Dorival spricht in einem solchen Fall von einer chaîne complexe. Zur Katene des Vat. Reg. gr. 40 siehe Gilles Dorival, Les Chaînes exégétiques", + "candidate_score": 0.622365, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_69_71", + "bdc_text": "im Kontext der Reformationsgeschichte der oberschwäbischen Reichsstädte , Stuttgart 1990 . - Veröffentlichungen der Kommission für geschichtliche Landes kunde in Baden-W ürttemberg , Reihe B , Bd. 118 , S. 182-189. . Es duttut .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_34", + "psc_text": "Abkürzungen. Bei meiner Arbeit konnte ich auf sehr gute farbige Digitalisate der Handschrift zurückgreifen. In Wa sind deutlich weniger Exzerpte aus den Psalmenkommentaren des Eusebius enthalten als in den anderen Katenenhandschriften. Dessenungeachtet ist die Textqualität dieser Exzerpte sehr gut, so dass oftmals wichtige Varianten überliefert werden. (Dd) Athos, Μονή Μεγίστης Λαύρας, B 83 (11.–12. Jh.) Eine sehr kurze Beschreibung der Handschrift geben Spyridon Lauriotis / Sophronius Eustratiades, Catalogue of the Greek Manuscripts in the Library of the Laura on Mount Athos, with Notices from other Libraries (Harvard Theological Studies 12, Cambridge 1925) 23. Der Pergamentcodex umfasst 362 Folia und enthält Kommentierungen zu Ps 1–150 und zu den Oden. Auch Dd enthält eine Randkatene, die jedoch in diesem Fall die kommentierten Psalmen rahmt. Diese Katene (CPG C 40.25) wurde von Karo / Lietzmann nicht aufgenommen. Es handelt sich erneut um eine komplexe Katene, die unter anderem eine Auswahl von Exzerpten aus", + "candidate_score": 0.621945, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_42_44", + "bdc_text": "abgedruckt in : Friedrich Hortleder , Der Römischen Keyser- und Königlichen Maiesteten [ . . . ] Handlungen und Außschreiben [ . . .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_1485", + "psc_text": "γενέσεως· τότε γὰρ ἐξῆλθεν δόγμα παρὰ Καίσαρος Αὐγούστου ἀπογράφεσθαι πᾶσαν τὴν οἰκουμένην, ὅτε Κυρήνιος ἐπιστὰς τῇ Ἰουδαίᾳ τὰς ἀπογραφὰς ἐ��οιεῖτο. ἐπισημαίνεται γοῦν ὁ εὐαγγελιστὴς λέγων· αὕτη ἡ ἀπογραφὴ πρώτη, ὥστε καὶ τὸν καιρὸν αὐτὸν ἀκριβῶς διὰ τοῦ παρόντος ψαλμοῦ δηλοῦσθαι. Μήποτε δὲ καὶ διὰ τοῦτο ἀφώρισται ὁ ψαλμὸς καὶ μακρὰν ἀπεσχοίνισται τῶν λοιπῶν τῶν ἐπιγεγραμμένων υἱῶν Κορέ, ἐπειδὴ κρύπτεσθαι ὁ λόγος τὰ δηλούμενα ἐν αὐτῷ μυστήρια περὶ τῆς τοῦ κυρίου γενέσεως ἐβούλετο, ὥστε καὶ ταύτην ἑτέραν εἶναι αἰτίαν τῶν ἐζητημένων ἡμῖν κατὰ τὴν ἀρχὴν τῶν προκειμένων. τὸ αὐτὸ δ’ ἂν εἴποις καὶ ἐπὶ τοῦ πζ ἑξῆς τούτῳ ἐπιλεγομένου ἐπιγεγραμμένου τε καὶ αὐτοῦ τῶν υἱῶν Κορέ· ἐπεὶ καὶ αὐτὸς τὸν θάνατον τοῦ σωτῆρος ἡμῶν προφητεύει ἀκολούθως τῷ μετὰ χεῖρας τὴν γένεσιν αὐτοῦ περιέχοντι. Χριστοῦ θάνατος πζ´ ᾨδῆ ψαλμοῦ τοῖς υἰοῖς Κορέ, εἰς τὸ τέλος, ὑπὲρ Μαελὲθ τοῦ ἀποκριθῆναι· συνέσεως Αἰμὰν τῷ Ἐσδραίτῃ. Κύριε ὁ θεὸς τῆς σωτηρίας μου, ἡμέρας ἐκέκραξα καὶ", + "candidate_score": 0.621925, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_78", + "bdc_text": "-Schriftenreihe der Historischen Kommission bei der Bayerischen Akademie der Wissenschaften 18 , S. 108f. .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_38", + "psc_text": "roter Tinte am Rand oder zum Beginn der Exzerpte; der Bezug auf die jeweils kommentierten Halbverse erfolgt durch vielfältige Verweiszeichen im Lemmatext und am Rand der Katene. Bei meiner Arbeit konnte ich zunächst auf einen qualitativ hochwertigen Mikrofilm, später auf die ebenfalls hervorragenden online verfügbaren farbigen Digitalaufnahmen der Handschrift https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/btv1b10515446x. zurückgreifen. (Cb) Venedig, Biblioteca Nazionale Marciana, gr. Z 17 (10. Jhdt.) Eine detaillierte Beschreibung dieser Handschrift findet sich ebenfalls bei Vanderschelden, An Unconventional Catena (wie Anm. 34) 44–48. Der ebenfalls sehr großzügig gestaltete, 430 Folia umfassende Pergamentcodex überliefert nicht nur dieselbe Katene wie Ca zu Ps 1–150 und zu den Oden, sondern ist auch beinahe identisch aufgebaut. Tatsächlich enthalten die meisten Seiten genau dieselben Psalmverse und kommentierenden Exzerpte. Allerdings verwendet Cb keine Verweiszeichen sondern griechische Zahlen, um die Exzerpte den jeweiligen Halbversen zuzuordnen. Meist stimmen Ca und Cb wörtlich überein, allerdings neigt Cb bei problematischen Stellen zu (mitunter genialen) Schreiberkorrekturen.", + "candidate_score": 0.621911, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_76_78", + "bdc_text": "Jahrhundert . Beiträge zu einer typologischen Analyse schriftlicher und bildlicher Quellen , Göttingen 1980 . -Schriftenreihe der Historischen Kommission bei der Bayerischen Akademie der Wissenschaften 18 , S. 108f. .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_16", + "psc_text": "die wörtliche Auszüge dieser Katene enthalten. Um den textkritischen Apparat nicht unnötig aufzublähen, wurden nach eingehender Prüfung einige zunächst aussichtsreiche Sekundärüberlieferungen nicht aufgenommen, denn diese Handschriften enthalten keine relevanten Varianten: Athos, Μονή Βατοπεδίου, 660 (10.–11. Jh., keine Klassifizierung bei Karo / Lietzmann, CPG C 40.1); Wien, ÖNB, Theol. gr. 59 (12.–13. Jh.,Typ VII K/L, CPG C 20); Vatikan, BAV, gr. 754 (10. Jh., Typ XIII bzw. XIX K/L, CPG C 26 bzw. 32); Moskau, GIM, gr. 194 (10.–11. Jh., Typ XIII bzw. IV K/L, CPG C 26 bzw. C 17); Vatikan, BAV, Ottob. gr. 398 (11. Jh., Typ IV K/L, CPG C 17); Vatikan, BAV, Borg. gr. 3 (anno 1665, Typ X K/L, CPG C 23). Die Niketaskatene, die sich für das letzte Drittel des Psalters als wichtige Quelle eusebianischer Fragmente erweist, ist für die Textkritik der im vorliegenden Band enthaltenen Kommentare weitgehend zu vernachlässigen. (Bt) Turin, Biblioteca Nazionale Universitaria,", + "candidate_score": 0.621508, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_17", + "bdc_text": "geführten Heeres in Ungarn vgl. oben Nr. 1654 , Anm. 5 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_683", + "psc_text": "δυνάμεων τὴν τοῦ ἀγαπητοῦ δύναμιν ἐχορήγει. Ἕτεραι δὲ παρὰ ταύταις ��οῦ ἀγαπητοῦ δυνάμεις ἦσαν αἱ κατ’ οὐρανὸν στρατιαί, ἄγγελοι καὶ ἀρχάγγελοι καὶ πνεύματα θεῖα. αὗται γὰρ ἦσαν αἱ δυνάμεις τοῦ ἀγαπητοῦ. διὸ κύριος τῶν δυνάμεων ἀνηγόρευται. Ἀγαπητὸς δὲ τοῦ θεοῦ, τίς ἦν ἢ ὁ μονογενὴς υἱὸς τοῦ θεοῦ; ᾧ ἡ πατρικὴ φωνὴ ἐμαρτύρει φήσασα· οὗτός ἐστιν ὁ υἱός μου ὁ ἀγαπητός, εἰς ὃν ηὐδόκησα. οὗτος τοίνυν ὁ βασιλεὺς τῶν τοῦ ἀγαπητοῦ δυνάμεων, ὥσπερ ταῖς κατ’ οὐρανὸν δυνάμεσιν ἐχορήγει τὰς ἑαυτοῦ εὐεργεσίας, οὕτως καὶ τοῖς ἐπὶ γῆς εὐαγγελιζομένοις δίδωσι τὸ εὐαγγελικὸν ῥῆμα σὺν δυνάμει πολλῇ. καὶ αὐτοὶ δὲ οὗτοι οἱ ἐπὶ γῆς στρατιαὶ ἦσαν αὐτοῦ καὶ δυνάμεις αὐτοῦ. διὸ κατὰ τὸν Σύμμαχον λέλεκται· βασιλεῖς τῶν στρατειῶν ἠγαπήθησαν, ἤ· ἀγαπητοὶ ἐγένοντο. Τούτοις δὲ αὐτοῖς καὶ ἄλλο χάρισμα ἐδωρήσατο· τοῦτο δὲ ἦν τὸ διελέσθαι σκύλα εἰς ὡραιότητα τοῦ οἴκου. ὡραιότης μὲν οἴκου τὰ διαπρέποντα ἐν τῇ ἐκκλησίᾳ τοῦ θεοῦ εἴη ἂν τάγματα, ὧν", + "candidate_score": 0.621387, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_70", + "bdc_text": "- Veröffentlichungen der Kommission für geschichtliche Landes kunde in Baden-W ürttemberg , Reihe B , Bd. 118 , S. 182-189. .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_37", + "psc_text": "Zusätze. Z.B. app. crit. zu 258,19–20 (Kommentar zu Ps 68); siehe auch unten, S. XXII. (Ca) Paris, Bibliothèque nationale de France, gr. 139 (10. Jhdt.) Für eine detaillierte Beschreibung dieser Handschrift mit weiteren Literaturangaben siehe Leontien Vanderschelden, An Unconventional Catena on the Psalms. A Partial Edition of the Type III Catena and an Assessment of its Position in the Exegetical Tradition (Diss. Leuven 2020) 40–43. Der als „Pariser Psalter“ vor allem wegen seiner prachtvollen Illustrationen bekannte Pergamentcodex umfasst 449 Folia und enthält Kommentierungen zu Ps 1–150 und den Oden in einer Randkatene, die den Psalmentext rahmt. Die Autorennamen erscheinen in roter Tinte am Rand oder zum Beginn der Exzerpte; der Bezug auf die jeweils kommentierten Halbverse erfolgt durch vielfältige Verweiszeichen im Lemmatext und am Rand der Katene. Bei meiner Arbeit konnte ich zunächst auf einen qualitativ hochwertigen Mikrofilm, später auf die ebenfalls hervorragenden online verfügbaren farbigen Digitalaufnahmen der Handschrift https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/btv1b10515446x.", + "candidate_score": 0.621336, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_69_71", + "bdc_text": "im Kontext der Reformationsgeschichte der oberschwäbischen Reichsstädte , Stuttgart 1990 . - Veröffentlichungen der Kommission für geschichtliche Landes kunde in Baden-W ürttemberg , Reihe B , Bd. 118 , S. 182-189. . Es duttut .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_35", + "psc_text": "Kommentierungen zu Ps 1–150 und zu den Oden. Auch Dd enthält eine Randkatene, die jedoch in diesem Fall die kommentierten Psalmen rahmt. Diese Katene (CPG C 40.25) wurde von Karo / Lietzmann nicht aufgenommen. Es handelt sich erneut um eine komplexe Katene, die unter anderem eine Auswahl von Exzerpten aus der Ersten Palästinischen Katene enthält. Vgl. die Analyse der Katene zu Ps 1–118 bei Dorival, Chaînes V (wie Anm. 23) 126–168. Der Name des Eusebius (Εὐσεβίου τοῦ Παμφίλου) wird als einziger in der stark verblassten Inhaltsangabe auf fol. 1r erwähnt. Die Katene selbst endet mit Ps 118, danach folgen nur noch Exzerpte, die Johannes Chrysostomus zugeschrieben sind. Vgl. Lauriotis / Eustratiades, Catalogue (wie Anm. 30). Für meine Arbeit konnte ich lediglich Digitalisate eines Mikrofilms und Mikrofiches von mäßiger Qualität auswerten. Da zudem einige Folia starke Gebrauchspuren und Flecken aufweisen, lässt sich der Text aus diesen Reproduktionen nicht immer zweifelsfrei entziffern.", + "candidate_score": 0.621113, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_69_71", + "bdc_text": "im Kontext der Reformationsgeschichte der oberschwäbischen Reichsstädte , Stuttgart 1990 . - Veröffentlichungen der Kommission für geschichtliche Landes kunde in Baden-W ürttemberg , Reihe B , Bd. 118 , S. 182-189. . Es duttut .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_60", + "psc_text": "S. 138). Möglicherweise lag der Psalmenkommentar des Eusebius also ursprünglich in einer Ausgabe vor, die mehr als drei Bände umfasste und in der ein Teilband mit Ps 61 begann. Dieser Teilband könnte den Verfassern der Ersten Palästinischen Katene in unvollständiger Form vorgelegen haben, also ohne die ersten sechs Kommentare. Doch wenn dem so gewesen sein sollte, wie lassen sich die wenigen dennoch vorhandenen Fragmente erklären? Da die entsprechenden Kommentare bis in unsere Zeit in direkter Tradition überliefert wurden, müssen die Exzerpte bei Niketas und in den anderen beiden Katenen natürlich nicht zwangsläufig auf die Erste Palästinische Katene zurückgehen, aber es scheint doch unwahrscheinlich, dass die Katenisten, wenn sie tatsächlich die originalen Kommentare benutzt hätten, um das ihnen vorliegende Katenenmaterial zu ergänzen, diese Möglichkeit so sparsam genutzt hätten. Eine genauere Analyse aller Katenenfragmente in diesem Bereich und darüberhinaus könnte vermutlich die Lösung dieses Rätsels näher bringen. Sie war jedoch im Rahmen", + "candidate_score": 0.620938, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_70", + "bdc_text": "- Veröffentlichungen der Kommission für geschichtliche Landes kunde in Baden-W ürttemberg , Reihe B , Bd. 118 , S. 182-189. .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_32", + "psc_text": "einen bemerkenswerten Aufbau: Den Mittelteil bildet der Psalmenkommentar des Diodor; eine erste Randkatene, von Karo / Lietzmann als Typ V (CPG C 18) klassifiziert, wird durch eine zweite Randkatene gerahmt, die Scholien des Origenes und Exzerpte aus Theodorets Psalmenkommentar kombiniert. Insbesondere die Scholien des Origenes haben in der Forschung großes Interesse geweckt, vgl. ; Dorival, Chaînes II (wie Anm. 24) 8–18; Franz Xaver Risch, Das Handbuch des Origenes zu den Psalmen, in: Adamantius 20 (2014) 36–48. Die Handschrift enthält Kommentierungen zu Ps 1–118. Bei einigen Psalmen fehlt die zweite Randkatene, teilweise erscheinen auf dem dadurch vorhandenen freien Platz Zusätze von späterer Hand. Weiterhin ist bei einigen Psalmen die erste Randkatene, die allein für die Edition des eusebianischen Psalmenkommentars von Interesse ist, Für eine Analyse dieser Katene siehe Dorival, Chaînes V (wie Anm. 23) 130–173. sehr kurz und endet schon weit früher als der Kommentar des Diodor. Dies betrifft von den", + "candidate_score": 0.620862, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_69_71", + "bdc_text": "im Kontext der Reformationsgeschichte der oberschwäbischen Reichsstädte , Stuttgart 1990 . - Veröffentlichungen der Kommission für geschichtliche Landes kunde in Baden-W ürttemberg , Reihe B , Bd. 118 , S. 182-189. . Es duttut .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_27", + "psc_text": "Katenen werden unterstützt, Z. B. 101,18 (Kommentar zu Ps 58): τοῦ πάθους BtCaCb < E. und an einer Stelle bietet Bt sogar als einziger Textzeuge den richtigen Text. 311,27 (Kommentar zu Ps 71): λαμπροτέραν Bt < E. (G) Vatikan, Biblioteca Apostolica Vaticana, Reginensis graecus 40 (13. Jh.) Hierbei handelt es sich um eine Bombycin-Handschrift, die auf 344 Folia Kommentierungen zu Ps 1–150 enthält. Die Handschrift ist sehr gut erhalten, wurde jedoch offenbar neu gebunden, denn fol. 144 und fol. 151, die äußeren Blätter eines Quaternions, sind dabei vertauscht worden. Dies ist in der Foliierung der Handschrift mit arabischen Zahlen nachträglich korrigiert worden. G ist die einzige erhaltene Handschrift des Katenentyps IX nach Karo / Lietzmann (CPG C 22), einer komplexen, aus verschiedenen früheren Katenen zusammengestellten Katene, Gilles Dorival spricht in einem solchen Fall von einer chaîne complexe. Zur Katene des Vat. Reg. gr. 40 siehe Gilles Dorival, Les Chaînes exégétiques", + "candidate_score": 0.620681, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_76_78", + "bdc_text": "Jahrhundert . Beiträge zu einer typologischen Analyse schriftlicher und bildlicher Quellen , Göttingen 1980 . -Schriftenreihe der Historischen Kommission bei der Bayerischen Akademie der Wissenschaften 18 , S. 108f. .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_27", + "psc_text": "Katenen werden unterstützt, Z. B. 101,18 (Kommentar zu Ps 58): τοῦ πάθους BtCaCb < E. und an einer Stelle bietet Bt sogar als einziger Textzeuge den richtigen Text. 311,27 (Kommentar zu Ps 71): λαμπροτέραν Bt < E. (G) Vatikan, Biblioteca Apostolica Vaticana, Reginensis graecus 40 (13. Jh.) Hierbei handelt es sich um eine Bombycin-Handschrift, die auf 344 Folia Kommentierungen zu Ps 1–150 enthält. Die Handschrift ist sehr gut erhalten, wurde jedoch offenbar neu gebunden, denn fol. 144 und fol. 151, die äußeren Blätter eines Quaternions, sind dabei vertauscht worden. Dies ist in der Foliierung der Handschrift mit arabischen Zahlen nachträglich korrigiert worden. G ist die einzige erhaltene Handschrift des Katenentyps IX nach Karo / Lietzmann (CPG C 22), einer komplexen, aus verschiedenen früheren Katenen zusammengestellten Katene, Gilles Dorival spricht in einem solchen Fall von einer chaîne complexe. Zur Katene des Vat. Reg. gr. 40 siehe Gilles Dorival, Les Chaînes exégétiques", + "candidate_score": 0.619163, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_75_77", + "bdc_text": "Zum umstrittenen Stimmrecht der Städte s. Rosemarie Aulinger , Das Bild des Reichstages im 16 . Jahrhundert . Beiträge zu einer typologischen Analyse schriftlicher und bildlicher Quellen , Göttingen 1980 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_72", + "psc_text": "Dabei habe ich viel hilfreiches Feedback und auch immer wieder Vorschläge für Konjekturen bekommen, deren Urheber ich im Apparat vermerkt habe: Karin Metzler, Franz Xaver Risch, Annette von Stockhausen, Barbara Villani und Dietmar Wyrwa. Weiterhin sind auch Konjekturen aus den Gutachten von Hanns-Christof Brennecke, Jürgen Hammerstaedt und erneut Karin Metzler und Annette von Stockhausen vermerkt. να Ἔλεγχος μοχθηροῦ τρόπου καὶ τέλος τοῦ αὐτοῦ nach Eusebius, Periochae (Ps 51; TU 183,132 Bandt) Τοῦ αὐτοῦ εἰς τὸν να ψαλμόν Εἰς τὸ τέλος, συνέσεως τῷ Δαυίδ, ἐν τῷ ἐλθεῖν Δωὴκ τὸν Ἰδουμαῖον καὶ ἀναγγεῖλαι τῷ Σαοὺλ καὶ εἰπεῖν αὐτῷ· ἦλθε Δαυὶδ εἰς τὸν οἶκον Ἀβιμέλεχ Ἀχιμέλεχ siehe aber den Namen im Folgenden, vor allem auch unten im Text: ἀβι- korrigiert zu ἀχι-; am Rand ἀχι- korrigiert zu Ἀχι- auch im Folgenden wird der Anfangsbuchstabe des Namens zur Großschreibung durchkorrigiert . Τί ἐγκαυχᾷ ἐν κακίᾳ, ὁ δυνατός, ἀνομίαν ὅλην τὴν ἡμέραν; ἀδικίαν ἐλογίσατο ἡ", + "candidate_score": 0.618885, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_75_77", + "bdc_text": "Zum umstrittenen Stimmrecht der Städte s. Rosemarie Aulinger , Das Bild des Reichstages im 16 . Jahrhundert . Beiträge zu einer typologischen Analyse schriftlicher und bildlicher Quellen , Göttingen 1980 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_1484", + "psc_text": "ἔθνος, ἀλλὰ Ῥαὰβ τήν ποτε πόρνην καὶ Βαβυλῶνα Τυρίους τε καὶ Αἰθίοπας καὶ ἀλλοφύλους. τούτους γὰρ πάντας τεχθήσεσθαι ἐν τῇ πόλει τοῦ θεοῦ διὰ ποίαν αἰτίαν οὐκ ἂν ἔχοι τις ἄλλην εἰπεῖν ἢ διὰ τὴν γένεσιν τοῦ ἐν αὐτῇ τεχθέντος ἀνδρὸς καὶ τοῦ κυρίου τεχθέντος ἐκεῖ, δηλαδὴ ἐν αὐτῷ τῷ προλεχθέντι ἀνδρί. Ἐφ’ οἷς πᾶσιν εὐφροσύνην κοινὴν καὶ χορείας ᾠδάς τε καὶ αἴνους καὶ πηγὰς θείων καὶ ἱερῶν λόγων ἐπὶ τέλει τοῦ ψαλμοῦ θεσπίζει. ἐπὰν δὲ λέγῃ ἐν γραφῇ λαῶν ταῦτα πάντα ἔσεσθαι, σημαίνειν ἡγοῦμαι τὸν καιρὸν τῆς ἀπογραφῆς τῶν ἐθνῶν, ἥτις ἐπληροῦτο ἐπὶ τῆς τοῦ σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ γενέσεως· τότε γὰρ ἐξῆλθεν δόγμα παρὰ Καίσαρος Αὐγούστου ἀπογράφεσθαι πᾶσαν τὴν οἰκουμένην, ὅτε Κυρήνιος ἐπιστὰς τῇ Ἰουδαίᾳ τὰς ἀπογραφὰς ἐποιεῖτο. ἐπισημαίνεται γοῦν ὁ εὐαγγελιστὴς λέγων· αὕτη ἡ ἀπογραφὴ πρώτη, ὥστε καὶ τὸν καιρὸν αὐτὸν ἀκριβῶς διὰ τοῦ παρόντος ψαλμοῦ δηλοῦσθαι. Μήποτε δὲ καὶ διὰ τοῦτο ἀφώρισται ὁ ψαλμὸς καὶ μακρὰν", + "candidate_score": 0.61886, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_68_70", + "bdc_text": "außgenomen die von ÜberlingenZur Isolierung Überlingens vgl. Wilfried Enderle , Konfessionsbildung und Ratsregiment in der katholischen Reichsstadt Überlingen ( 1500-1618 ) im Kontext der Reformationsgeschichte der oberschwäbischen Reichsstädte , Stuttgart 1990 . - Veröffentlichungen der Kommission für geschichtliche Landes kunde in Baden-W ürttemberg , Reihe B , Bd. 118 , S. 182-189. .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_37", + "psc_text": "Zusätze. Z.B. app. crit. zu 258,19–20 (Kommentar zu Ps 68); siehe auch unten, S. XXII. (Ca) Paris, Bibliothèque nationale de France, gr. 139 (10. Jhdt.) Für eine detaillierte Beschreibung dieser Handschrift mit weiteren Literaturangaben siehe Leontien Vanderschelden, An Unconventional Catena on the Psalms. A Partial Edition of the Type III Catena and an Assessment of its Position in the Exegetical Tradition (Diss. Leuven 2020) 40–43. Der als „Pariser Psalter“ vor allem wegen seiner prachtvollen Illustrationen bekannte Pergamentcodex umfasst 449 Folia und enthält Kommentierungen zu Ps 1–150 und den Oden in einer Randkatene, die den Psalmentext rahmt. Die Autorennamen erscheinen in roter Tinte am Rand oder zum Beginn der Exzerpte; der Bezug auf die jeweils kommentierten Halbverse erfolgt durch vielfältige Verweiszeichen im Lemmatext und am Rand der Katene. Bei meiner Arbeit konnte ich zunächst auf einen qualitativ hochwertigen Mikrofilm, später auf die ebenfalls hervorragenden online verfügbaren farbigen Digitalaufnahmen der Handschrift https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/btv1b10515446x.", + "candidate_score": 0.617568, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_70", + "bdc_text": "- Veröffentlichungen der Kommission für geschichtliche Landes kunde in Baden-W ürttemberg , Reihe B , Bd. 118 , S. 182-189. .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_27", + "psc_text": "Katenen werden unterstützt, Z. B. 101,18 (Kommentar zu Ps 58): τοῦ πάθους BtCaCb < E. und an einer Stelle bietet Bt sogar als einziger Textzeuge den richtigen Text. 311,27 (Kommentar zu Ps 71): λαμπροτέραν Bt < E. (G) Vatikan, Biblioteca Apostolica Vaticana, Reginensis graecus 40 (13. Jh.) Hierbei handelt es sich um eine Bombycin-Handschrift, die auf 344 Folia Kommentierungen zu Ps 1–150 enthält. Die Handschrift ist sehr gut erhalten, wurde jedoch offenbar neu gebunden, denn fol. 144 und fol. 151, die äußeren Blätter eines Quaternions, sind dabei vertauscht worden. Dies ist in der Foliierung der Handschrift mit arabischen Zahlen nachträglich korrigiert worden. G ist die einzige erhaltene Handschrift des Katenentyps IX nach Karo / Lietzmann (CPG C 22), einer komplexen, aus verschiedenen früheren Katenen zusammengestellten Katene, Gilles Dorival spricht in einem solchen Fall von einer chaîne complexe. Zur Katene des Vat. Reg. gr. 40 siehe Gilles Dorival, Les Chaînes exégétiques", + "candidate_score": 0.616432, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_24", + "bdc_text": "interea totam fere Litzelburgicam Inferioris Germanie ditionem bello et igne occupavit et devastavitVgl . oben Nr. 1649 , 12-22 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_653", + "psc_text": "κηρὸς ἀπὸ προσώπου πυρός. Καὶ τοῦτόν γε τὸν Χριστὸν τοῦ θεοῦ ἐμίσησαν, μισοῦσί τε εἰσέτι καὶ νῦν, οἱ συνεχῶς αὐτὸν ἀθέοις λόγοις καὶ λοιδορίαις βλασφημοῦντες τήν τε ἐκκλησίαν αὐτοῦ πολεμοῦντες καὶ τὴν διδασκαλίαν διαβάλλοντες. ἄλλως γὰρ τὸν ἐπὶ πάντων θεὸν οὐκ ἄν τις εὕροι μισοῦντάς τινας· οὐδὲ γὰρ αὐτοὶ οἱ ἄθεοι καὶ δυσσεβεῖς, ἀλλ’ οὐδὲ οἱ πονηροὶ δαίμονες, οὐδὲ τὰ ἀκάθαρτα πνεύματα τοῦτ’ ἂν εἴποιεν. τὸν δὲ Χριστὸν τοῦ θεοῦ ὁμολογουμένως ἐμίσησαν πρῶτοι μὲν ἐκεῖνοι, περὶ ὧν αὐτὸς διὰ τῆς προφητείας ἔφασκεν· ἐλάλησαν κατ’ ἐμοῦ γλώσσῃ δολίᾳ καὶ λόγοις μίσους ἐκύκλωσάν με καὶ ἐπολέμησάν με δωρεάν· ἀντὶ τοῦ ἀγαπᾷν με ἐνδιέβαλλόν με, καὶ ἔθεντο κατ’ ἐμοῦ κακὰ ἀντὶ ἀγαθῶν καὶ μῖσος ἀντὶ τῆς ἀγαπήσεώς μου, ἔπειτα καὶ οἱ μετ’ ἐκείνους εἰσέτι νῦν αὐτὸν βλασφημοῦντες. Πλὴν πάντες οἱ ἐχθροὶ αὐτοῦ καὶ οἱ μισοῦντες αὐτὸν διεσκορπίσθησαν καὶ πεφεύγασιν ἀπὸ προσώπου τῆς δυνάμεως αὐτοῦ. ἐξέλιπόν τε, ὡς ἐκλείπει καπνός, καὶ ὡς τήκεται κηρὸς", + "candidate_score": 0.615956, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_97_99", + "bdc_text": "septembris 1542 . Gervasius tuus . [ Adresse auf der Rückseite :", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_46", + "psc_text": "Anm. 41) 511–512. Hier konnte ich einen vollständigen Mikrofilm der Handschrift auswerten. Nb enthält mehr Zuschreibungen am Seitenrand, mitunter sind jedoch die enthaltenen Texte gegenüber Na gekürzt. Für meine Arbeit benutzte ich zunächst einen guten und vollständigen Mikrofilm der Handschrift, inzwischen ist aber auch ein sehr gutes Digitalisat online verfügbar. https://digi.ub.uni-heidelberg.de/diglit/bav_pal_gr_247. Zwei strittige Katenenfragmente zu Ps 51 Ekkehard Mühlenberg benennt zwei Katenenfragmente zu Ps 51, die nach seiner Einschätzung zumindest teilweise mit dem Kommentar des Eusebius in Zusammenhang stehen könnten. Vgl. Ekkehard Mühlenberg, Psalmenkommentare aus der Katenenüberlieferung II = PTS 16 (Berlin 1977) xxii–xxiii. Bereits Gilles Dorival widerspricht einer Zuschreibung an Eusebius und plädiert für die Zuschreibung an Didymus. Vgl. Gilles Dorival, Chaînes I (wie Anm. 18) 169–170. Die beiden Fragmente sollen an dieser Stelle kurz besprochen werden. Fragment 1 (zu Ps 51,9) Ps 51,9: Ἰδοὺ ἄνθρωπος, ὃς οὐκ ἔθετο τὸν θεὸν βοηθὸν αὐτοῦ, ἀλλ’ ἐπήλπισεν ἐπὶ τὸ πλῆθος τοῦ", + "candidate_score": 0.614794, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_24", + "bdc_text": "interea totam fere Litzelburgicam Inferioris Germanie ditionem bello et igne occupavit et devastavitVgl . oben Nr. 1649 , 12-22 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_654", + "psc_text": "ἐνδιέβαλλόν με, καὶ ἔθεντο κατ’ ἐμοῦ κακὰ ἀντὶ ἀγαθῶν καὶ μῖσος ἀντὶ τῆς ἀγαπήσεώς μου, ἔπειτα καὶ οἱ μετ’ ἐκείνους εἰσέτι νῦν αὐτὸν βλασφημοῦντες. Πλὴν πάντες οἱ ἐχθροὶ αὐτοῦ καὶ οἱ μισοῦντες αὐτὸν διεσκορπίσθησαν καὶ πεφεύγασιν ἀπὸ προσώπου τῆς δυνάμεως αὐτοῦ. ἐξέλιπόν τε, ὡς ἐκλείπει καπνός, καὶ ὡς τήκεται κηρὸς ἀπὸ προσώπου πυρός. Αὐτίκα γοῦν οὐδεὶς πώποτε τῶν μεμισηκότων αὐτὸν ἀτιμώρητος διεξῆλθε τὸν βίον, ἀλλὰ καὶ οἱ πάλαι τὴν ἐπιβουλὴν αὐτῷ τυρεύσαντες ἀρχιερεῖς καὶ γραμματεῖς, Φαρισαῖοι καὶ Σαδδουκαῖοι οὕτως ἐξέλιπον, ὡς μηδὲ μνήμην αὐτῶν εἰσέτι νῦν μηδ’ ὄνομα παρὰ Ἰουδαίοις σώζεσθαι. Τότε πᾶν ἔθνος αὐτῶν διασκεδασμὸν καὶ διασκορπισμὸν ὑπέμεινε εἰς πάντα τὰ ἔθνη, καὶ ἐν τοῖς μετὰ ταῦτα δὲ χρόνοις πάντες, ὅσοι τὴν ἐκκλησίαν αὐτοῦ πεπολεμήκασιν, ὁμοίως ἐξέλιπον καὶ αὐτοί, ὡς ἐκλείπει καπνός, καὶ ὡς τήκεται κηρὸς ἀπὸ προσώπου πυρός. Οἱ μὲν οὖν ἐχθροὶ τοῦ Χριστοῦ καὶ οἱ μισοῦντες αὐτὸν τοιαῦτα πεπόνθασι, καὶ ἔτι μᾶλλον οἱ ἀόρατοι καὶ ἀφανεῖς ἐχθροί,", + "candidate_score": 0.614604, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_68_70", + "bdc_text": "außgenomen die von ÜberlingenZur Isolierung Überlingens vgl. Wilfried Enderle , Konfessionsbildung und Ratsregiment in der katholischen Reichsstadt Überlingen ( 1500-1618 ) im Kontext der Reformationsgeschichte der oberschwäbischen Reichsstädte , Stuttgart 1990 . - Veröffentlichungen der Kommission für geschichtliche Landes kunde in Baden-W ürttemberg , Reihe B , Bd. 118 , S. 182-189. .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_45", + "psc_text": "die Katene zu Ps 1–76. Zu dieser Handschrift vgl. Dorival, Chaînes III (wie Anm. 41) 496–497 und die online zugänglichen Aufzeichnungen von Marcel Richard, die im IRHT verwahrt werden: https://ideal.irht.cnrs.fr/document/818960. Bei meiner Arbeit habe ich das Digitalisat eines Mikrofilms dieser Handschrift benutzt, im dem jedoch einige Folia nicht enthalten sind. (Nb) Vatikan, Biblioteca Apostolica Vaticana, Palat. gr. 247 Dieser Pergamentcodex aus dem 12. Jhdt. enthält auf 387 Folia ebenfalls die Niketaskatene zu Ps 1–76. Der Codex ist sehr detailiert beschrieben im Rahmen des Projektes „Biblioteca Palatina – digital“, vgl. https://digi.ub.uni-heidelberg.de/de/bpd/virtuelle_bibliothek/codpalgraec/beschreibungen/bav_pal_gr_247.html. Für eine weitere ausführliche Beschreibung siehe Dorival, Chaînes III (wie Anm. 41) 511–512. Hier konnte ich einen vollständigen Mikrofilm der Handschrift auswerten. Nb enthält mehr Zuschreibungen am Seitenrand, mitunter sind jedoch die enthaltenen Texte gegenüber Na gekürzt. Für meine Arbeit benutzte ich zunächst einen guten und vollständigen Mikrofilm der Handschrift, inzwischen ist aber auch ein sehr gutes Digitalisat online verfügbar.", + "candidate_score": 0.614602, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_66_68", + "bdc_text": "von allen stetten abgeschlagen , Die Städte stellten sich entschieden gegen die von König Ferdinand geforderte neue Türkensteuer ; vgl . Heidrich , Karl V. 94f. 100. 102 . außgenomen die von ÜberlingenZur Isolierung Überlingens vgl. Wilfried Enderle , Konfessionsbildung und Ratsregiment in der katholischen Reichsstadt Überlingen ( 1500-1618 )", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_1805", + "psc_text": "κατὰ πάντων βασιλείαν τῶν τ’ ἐν οὐρανοῖς καὶ τῶν ἐπὶ γῆς ἀναδησάμενος. Καὶ πάλιν τὰ μὲν προφητικὰ μαρτύρια περιεῖχεν, ὡς ἐνδυσάμενος δύναμιν ὁ κύριος, ἐστερέωσεν τὴν οἰκουμένην, ἥτις οὐ σαλευθήσεται. ἐπιστώθη δὲ καὶ ταῦτα, ὅτε μετὰ τὸ πάθος τὴν οἰκείαν ἀπολαβὼν δύναμιν ἐν πάσῃ τῇ τῶν ἀνθρώπων οἰκουμένῃ τὴν ἐκκλησίαν αὐτοῦ ἐστερέωσεν, εἰς τὸ μηκέτι σαλεύεσθαι ὧδε κἀκεῖσε τὰς τῶν ἀνθρώπων ψυχὰς περὶ τὴν ἄθεον δεισιδαιμονίαν πλανωμένας. Καὶ πάλιν τὰ μὲν διὰ τῶν προφητῶν μαρτύρια προεφήτευον, ὡς ἄρα οἱ ποταμοὶ ἐπαροῦσιν φωνὴν αὐτῶν καὶ ἄλλοι ποταμοὶ ἀροῦσιν τὰς ἐπιτρίψεις αὐτῶν· καὶ ταῦτα δὲ τὰ μαρτύρια ἐπιστώθη, ὅτε κατὰ πάσας τὰς ἐκκλησίας τοῦ θεοῦ καὶ καθ’ ὅλης τῆς οἰκουμένης τὰ πλήθη τῶν εὐσεβούντων κατὰ τὸ εὐαγγέλιον ἐπαίρει φωνὰς εὐχαριστηρίους, τὰς δι’ εὐχῶν καὶ ὑμνολογιῶν τῶν πρὸς τὸν θεὸν ἀναπεμπομένας, ὑφ’ ὧν οἱ πάλαι ἐπιτριβόμενοι σοφοὶ τοῦ αἰῶνος τούτου κατῄρηνται καὶ τὰς ἐπιτρίψεις αὐτῶν περιεῖλον, ὡς πᾶσαν αὐτῶν σβεσθῆναι τὴν φιλοσοφίαν. Κατὰ", + "candidate_score": 0.614417, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_97_99", + "bdc_text": "septembris 1542 . Gervasius tuus . [ Adresse auf der Rückseite :", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_0", + "psc_text": "Vorbemerkung der Online-Edition Bei dem hier dargebotenen Text des eusebianischen Psalmenkommentars handelt es sich um einen vorläufigen Lesetext der in Arbeit befindlichen kritischen Edition, der aus den mit dem Classical Text Editor erstellten Dateien konvertiert wurde. Soweit vorhanden, sind die Apparate (Bezeugung und Varianten) daher (vorerst) nicht für die Anzeige im PTA optimiert, da größtenteils die Bezeugung des Lemmas fehlt. Für Ps 51–71 greift die vorliegende Online-Fassung auf die als „Eusebius von Caesarea Werke Band X: Der Psalmenkommentar. Teil 2,1: Die Kommentare zu Psalm 51­–71. Herausgegeben von Cordula Bandt, GCS.NF 30, Berlin/Boston 2024“ publizierte Druckfassung zurück. Die folgende Praefatio ist diesem Band entnommen. Die handschriftliche Überlieferung Die Kommentare des Eusebius zu Ps 51–71 werden in direkter Tradition im Codex Coislin 44 (Sigle E) überliefert, der Kommentar zu Ps 51 außerdem mit Zuschreibung an Johannes Chrysostomus im Codex Paris. gr. 655 (Sigle Xp). Neben der direkten Überlieferung wurde die Katenentradition ausgewertet.", + "candidate_score": 0.6136, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_98_100", + "bdc_text": "Gervasius tuus . [ Adresse auf der Rückseite : ]", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_4", + "psc_text": "jetzigen Umfang der Handschrift der Text in der Kommentierung von Ps 95,2b–3b ab. Weiterhin findet sich auf fol. 1r im unteren Seitenrand ein Hinweis zur Provenienz der Handschrift aus der Großen Lavra auf dem Athos. Vgl. Devreesse (wie Anm. 1). Auf den mir vorliegenden Reproduktionen lese ich unterhalb des Textes von einer weiteren Hand den Vermerk: βίβλιον τοῦ ἀθανασίου(?) δέκατον, was sich auf den Gründer der Großen Lavra, Athanasios den Athoniten, beziehen lässt. Aufgrund ihres sehr schlechten konservatorischen Zustands war es mir nicht möglich, die Handschrift in situ zu konsultieren. Ich benutzte durchgängig einen Mikrofilm und die online zugänglichen Digitalisate des Mikrofilms der BnF. https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/btv1b11004562j. Die Handschrift ist jedoch auf diesen Reproduktionen sehr gut lesbar. Formal ist E sehr klar und übersichtlich strukturiert. Jeder Kommentar trägt im oberen Seitenrand eine Überschrift, die weitgehend mit der entsprechenden eusebianischen Perioché übereinstimmt. Vgl. dazu Cordula Bandt, Eusebius, Periochae, in: Cordula Bandt / Franz", + "candidate_score": 0.61258, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_17", + "bdc_text": "geführten Heeres in Ungarn vgl. oben Nr. 1654 , Anm. 5 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_684", + "psc_text": "γῆς στρατιαὶ ἦσαν αὐτοῦ καὶ δυνάμεις αὐτοῦ. διὸ κατὰ τὸν Σύμμαχον λέλεκται· βασιλεῖς τῶν στρατειῶν ἠγαπήθησαν, ἤ· ἀγαπητοὶ ἐγένοντο. Τούτοις δὲ αὐτοῖς καὶ ἄλλο χάρισμα ἐδωρήσατο· τοῦτο δὲ ἦν τὸ διελέσθαι σκύλα εἰς ὡραιότητα τοῦ οἴκου. ὡραιότης μὲν οἴκου τὰ διαπρέποντα ἐν τῇ ἐκκλησίᾳ τοῦ θεοῦ εἴη ἂν τάγματα, ὧν καὶ ἐπιθυμητὴς ὁμολογεῖ τις γεγονέναι φήσας· Κύριε, ἠγάπησα εὐπρέπειαν οἴκου σου καὶ τόπον σκηνώματος δόξης σου, καὶ πάλιν· μίαν ᾐτησάμην παρὰ κυρίου, ταύτην ζητήσω· τὸ κατοικεῖν με ἐν οἴκῳ κυρίου πάσας τὰς ἡμέρας τῆς ζωῆς μου, τοῦ θεωρεῖν με τὴν τερπνότητα κυρίου καὶ ἐπισκέπτεσθαι τὸν ναὸν αὐτοῦ. Τὰ ἅγια τοίνυν τῶν ἁγίων εἴη ἂν ἡ τερπνότης καὶ ὡραιότης τοῦ οἴκου τοῦ θεοῦ. ταῦτα δέ ἐστι τὰ ἐν σωφροσύνῃ καὶ ἁγνείᾳ καὶ δικαιοσύνῃ καὶ ταῖς λοιπαῖς ἀρεταῖς διαλάμποντα τῆς ἐκκλησίας τοῦ θεοῦ τάγματα. εἰς δὲ τὴν ὡραιότητα ταύτην σκύλα διελέσθαι τοῖς αὐτοῦ στρατιώταις ἐδωρήσατο ὁ βασιλεὺς τῶν δυνάμεων. τῶν γὰρ πολεμίων", + "candidate_score": 0.611995, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_17", + "bdc_text": "geführten Heeres in Ungarn vgl. oben Nr. 1654 , Anm. 5 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_685", + "psc_text": "τῶν ἁγίων εἴη ἂν ἡ τερπνότης καὶ ὡραιότης τοῦ οἴκου τοῦ θεοῦ. ταῦτα δέ ἐστι τὰ ἐν σωφροσύνῃ καὶ ἁγνείᾳ καὶ δικαιοσύνῃ καὶ ταῖς λοιπαῖς ἀρεταῖς διαλάμποντα τῆς ἐκκλησίας τοῦ θεοῦ τάγματα. εἰς δὲ τὴν ὡραιότητα ταύτην σκύλα διελέσθαι τοῖς αὐτοῦ στρατιώταις ἐδωρήσατο ὁ βασιλεὺς τῶν δυνάμεων. τῶν γὰρ πολεμίων ἀνατραπέντων καὶ εἰς φυγὴν κεχωρηκότων, λέγω δὲ τῶν ἀφανῶν καὶ ἀοράτων δυνάμεων, περὶ ὧν ἀνωτέρω ἐλέγετο· ἀναστήτω ὁ θεός, καὶ διασκορπισθήτωσαν οἱ ἐχθροὶ αὐτοῦ, φυγέτωσαν πάντες οἱ μισοῦντες αὐτὸν ἀπὸ προσώπου αὐτοῦ, οἱ τοῦ νικητοῦ βασιλέως στρατιῶται τὰ σκύλα τούτων εἰς ἑαυτοὺς διῃροῦντο. Σκύλα δὲ ἦμεν ἡμεῖς καὶ πᾶν τὸ τῶν ἀνθρώπων γένος τὸ πάλαι πρότερον ὑποχείριον τῶν ἀντικειμένων δυνάμεων γεγενημένον· ὧν ἀπελασθεισῶν οἱ τοῦ σωτῆρος ἡμῶν μαθηταὶ καὶ ἀπόστολοι καὶ εὐαγγελισταὶ ἥ τε λοιπὴ αὐτοῦ στρατεία τὰς πάλαι πρότερον ἐσκυλευμένας ψυχὰς κτῆμα ἴδιον ποιησάμενοι διενείμαντο εἰς ἀλλήλους. Παῦλος μὲν οὖν ἀπὸ Ἱερουσαλὴμ καὶ κύκλῳ μέχρι τοῦ Ἰλλυρικοῦ τὰ ἐξ", + "candidate_score": 0.611949, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_23_25", + "bdc_text": "vgl. HBBW XI [Nr. 1495 ] , S. 137 , Anm. 10 . interea totam fere Litzelburgicam Inferioris Germanie ditionem bello et igne occupavit et devastavitVgl . oben Nr. 1649 , 12-22 ; 1657 , 22f mit Anm. 12. .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_985", + "psc_text": "ἀλληγορίας τρόπῳ φάσκων· ἄμπελον ἐξ Αἰγύπτου μετῆρας, ἐξέβαλας ἔθνη καὶ κατεφύτευσας αὐτήν, καὶ τὰ τούτοις ἀκόλουθα. Εἶτα δηλοῖ τὴν ἐσομένην αὐτῶν ἐρημίαν φάσκων· ἵνα τί καθεῖλες τὸν φραγμὸν αὐτῆς, καὶ τρυγῶσιν αὐτὴν πάντες οἱ παραπορευόμενοι τὴν ὁδόν; Καὶ περὶ τῶν πολιορκησάντων δὲ διδάσκει λέγων· ἐλυ μήνατο αὐτὴν ὗς ἐκ δρυμοῦ, καὶ μονιὸς ἄγριος κατενεμήσατο αὐτήν. Δι’ ὧν δύο πολιορκητὰς ἔσεσθαι τοῦ ἔθνους σημαίνει· ὃ δὴ γέγονε μὲν καὶ κατὰ τοὺς τῶν Βαβυλωνίων χρόνους. πρῶτος γὰρ ὁ Ἀσσύριος ἐπελθὼν τὰς δέκα φυλὰς τοῦ Ἰσραὴλ αἰχμαλώτους ἀπήγαγεν· εἶτα μετὰ τούτους ὁ Βαβυλώνιος τοὺς ὑπολοίπους ἐχειρώσατο τὴν Ἱερουσαλὴμ σὺν τῷ ναῷ πυρπολήσας· ὅ δὴ θεσπίζει φάσκων ὁ λόγος· ἐμπεπυρισμένη ἐν πυρὶ καὶ ἀνεσκαμμένη. Γέγονε δὲ καὶ ἐπὶ τῆς Ῥωμαίων βασιλείας, πρώτου μὲν πολιορκήσαντος αὐτοὺς Τίτου τοῦ καὶ τὸ ἱερὸν πυρπολήσαντος μετὰ τὰ τολμηθέντα αὐτοῖς κατὰ τοῦ σωτῆρος ἡμῶν, ἔπειτα Ἀδριανοῦ τοῦ καὶ τὴν πόλιν αὐτὴν ἄβατον Ἰουδαίοις εἶναι νομοθετήσαντος. ἀλλ’ ἐπειδὴ ταῦτα περὶ", + "candidate_score": 0.607986, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_24", + "bdc_text": "interea totam fere Litzelburgicam Inferioris Germanie ditionem bello et igne occupavit et devastavitVgl . oben Nr. 1649 , 12-22 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_1036", + "psc_text": "τέλος γὰρ αὐτοῖς παντελοῦς ἀποπτώσεως οὐδ’ ἄλλοτε γέγονεν ἢ ὅτε ὁ σωτὴρ καὶ κύριος ἡμῶν τὴν κατ’ αὐτῶν ἐξηνέγκατο ἀπόφασιν εἰπών· ἰδοὺ ἀφίεται ὑμῖν ὁ οἶκος ὑμῶν ἔρημος · οἷς ἀκολούθως καὶ ὁ ἱερὸς ἀπόστολος μετὰ τὴν τῶν πραγμάτων ἔκβασιν γράφων περὶ αὐτῶν ἔλεγεν· ἔφθασεν δὲ ἐπ’ αὐτοὺς ἡ ὀργὴ εἰς τέλος . καὶ κατὰ μέρος δὲ τὰ ἑξῆς συμβάντα τῷ τόπῳ ἐπὶ τῆς Ῥωμαίων πολιορκίας παρίστησιν ὁ παρὼν προφήτης, ἐν οἷς φησιν· ὡς ἐν δρυμῷ ξύλων ἀξίναις ἔκοψαν τὰς θύρας αὐτῆς (δῆλον δ’ ὅτι τῆς Ἱερουσαλήμ), ἐπὶ τὸ αὐτὸ ἐν πέλυκι καὶ λαξευτηρίῳ κατέρραξαν αὐτήν. ἐνεπύρισαν ἐν πυρὶ τὸ ἁγιαστήριόν σου, εἰς τὴν γῆν ἐβεβήλωσαν τὸ σκήνωμα τοῦ ὀνόματός σου. Εἰ δὲ λέγοι τις ταῦτα καὶ ἐπὶ τῶν χρόνων τῶν Βαβυλωνίων γεγονέναι, προσεκτέον τοῖς ἑξῆς, δι’ ὧν εἴρηται· τὰ σημεῖα ἡμῶν οὐκ ἴδομεν, οὐκ ἔστιν ἔτι προφήτης, καὶ ἡμᾶς οὐ γνώσεται ἔτι. Σημεῖα γὰρ ἦν τοῦ τὸν θεὸν ἐφορᾷν", + "candidate_score": 0.607281, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_56", + "bdc_text": "lubricum est illis fidere , apud quos dolo plena sunt omnia Nach omnia gestrichenes plura , quam [ ? ]. .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_1201", + "psc_text": "ὀδοῦσιν αὐτῶν ὀργὴ οὖν θεοῦ ἐπῆλθεν αὐτοῖς καὶ ἀπέκτεινεν τοὺς λιπαρωτέρους αὐτῶν καὶ τοὺς νεανίσκους τοῦ Ἰσραὴλ ὤκλασεν. Καὶ ταῦτ’ ἔπασχεν εὐλόγως· ὁ μὲν γὰρ αὐτοῖς εἰς ἔνδειξιν τῆς αὐτοῦ δυνάμεως παραδόξως καὶ ταῦτα παρεῖχεν, οἱ δὲ ἀπλήστῳ χρώμενοι τῇ κρεωφαγίᾳ χολερικῷ πάθει διεφθείροντο, μὴ προσέχοντες μὲν τῷ τοῦ παραδόξου θαύματι μηδὲ δοξάζοντες τὸν παραδοξοποιόν, ὅλοι δὲ τῶν σαρκῶν γιγνόμενοι. διὸ καὶ ἐπεσπῶντο ἑαυτοῖς ὄλεθρον. Ἐν πᾶσι τούτοις ἥμαρτον ἔτι καὶ οὐκ ἐπίστευσαν ἐν τοῖς θαυμασίοις αὐτοῦ, καὶ ἐξέλιπον ἐν ματαιότητι αἱ ἡμέραι αὐτῶν καὶ τὰ ἔτη αὐτῶν μετὰ σπουδῆς. ὅταν ἀπέκτενεν αὐτούς, ἐξεζήτουν αὐτὸν καὶ ἐπέστρεφον καὶ ὤρθριζον πρὸς τὸν θεὸν καὶ ἐμνήσθησαν, ὅτι ὁ θεὸς βοηθὸς αὐτῶν ἐστιν καὶ ὁ θεὸς ὁ ὕψιστος λυτρωτὴς αὐτῶν ἐστιν. Ἐλεγτικὸς ὢν καὶ κατηγορητικὸς τῆς Ἰουδαίων μοχθηρίας ὁ λόγος καταρίθμησιν ποιεῖ καὶ τῶν πεπλημμελημένων αὐτοῖς, παριστῶν, ὅτι μὴ μάτην αὐτοὺς τὰ τῆς ὀργῆς τοῦ θεοῦ μετῆλθεν. καὶ δὴ διδάσκει ὡς καὶ μετὰ", + "candidate_score": 0.606543, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_23_25", + "bdc_text": "vgl. HBBW XI [Nr. 1495 ] , S. 137 , Anm. 10 . interea totam fere Litzelburgicam Inferioris Germanie ditionem bello et igne occupavit et devastavitVgl . oben Nr. 1649 , 12-22 ; 1657 , 22f mit Anm. 12. .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_1036", + "psc_text": "τέλος γὰρ αὐτοῖς παντελοῦς ἀποπτώσεως οὐδ’ ἄλλοτε γέγονεν ἢ ὅτε ὁ σωτὴρ καὶ κύριος ἡμῶν τὴν κατ’ αὐτῶν ἐξηνέγκατο ἀπόφασιν εἰπών· ἰδοὺ ἀφίεται ὑμῖν ὁ οἶκος ὑμῶν ἔρημος · οἷς ἀκολούθως καὶ ὁ ἱερὸς ἀπόστολος μετὰ τὴν τῶν πραγμάτων ἔκβασιν γράφων περὶ αὐτῶν ἔλεγεν· ἔφθασεν δὲ ἐπ’ αὐτοὺς ἡ ὀργὴ εἰς τέλος . καὶ κατὰ μέρος δὲ τὰ ἑξῆς συμβάντα τῷ τόπῳ ἐπὶ τῆς Ῥωμαίων πολιορκίας παρίστησιν ὁ παρὼν προφήτης, ἐν οἷς φησιν· ὡς ἐν δρυμῷ ξύλων ἀξίναις ἔκοψαν τὰς θύρας αὐτῆς (δῆλον δ’ ὅτι τῆς Ἱερουσαλήμ), ἐπὶ τὸ αὐτὸ ἐν πέλυκι καὶ λαξευτηρίῳ κατέρραξαν αὐτήν. ἐνεπύρισαν ἐν πυρὶ τὸ ἁγιαστήριόν σου, εἰς τὴν γῆν ἐβεβήλωσαν τὸ σκήνωμα τοῦ ὀνόματός σου. Εἰ δὲ λέγοι τις ταῦτα καὶ ἐπὶ τῶν χρόνων τῶν Βαβυλωνίων γεγονέναι, προσεκτέον τοῖς ἑξῆς, δι’ ὧν εἴρηται· τὰ σημεῖα ἡμῶν οὐκ ἴδομεν, οὐκ ἔστιν ἔτι προφήτης, καὶ ἡμᾶς οὐ γνώσεται ἔτι. Σημεῖα γὰρ ἦν τοῦ τὸν θεὸν ἐφορᾷν", + "candidate_score": 0.606281, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_23_25", + "bdc_text": "vgl. HBBW XI [Nr. 1495 ] , S. 137 , Anm. 10 . interea totam fere Litzelburgicam Inferioris Germanie ditionem bello et igne occupavit et devastavitVgl . oben Nr. 1649 , 12-22 ; 1657 , 22f mit Anm. 12. .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_995", + "psc_text": "καταστροφὴν αὐτῶν ἑξῆς θεσπίζει· καὶ ἐν τῷ οη ὁμοίως, ἐν ᾧ τὰ κατὰ Ἀντίοχον προανεφώνει, ὃς ἑλληνίζειν καὶ παραβαίνειν τὰ πάτρια ἠνάγκαζεν Ἰουδαίους. πάλιν γὰρ κἀκεῖ τὴν καταστροφὴν τῶν πολεμίων προὔλεγεν. οὐκέτι δὲ καὶ ἐν τῷ ογ, καθ’ ὃν ἡ ἐσχάτη αὐτῶν ἐδηλοῦτο ἀποβολή. Οὗτοι μὲν οὖν οἱ συνημμένοι τοῦ Ἀσὰφ ια. ὁ δὲ ιβ πρὸ τοῦ ν ψαλμοῦ κατατέτακται, δι’ ἣν ἀποδεδώκαμεν αἰτίαν τοὺς τόπους διηγούμενοι. ἀλλὰ γὰρ μετὰ τὴν τούτων ἐπιτομὴν φέρ’ ἐπαναλαβόντες τὸν πρῶτον, τὴν κατὰ μέρος αὐτοῦ διάνοιαν ἐπιθεωρήσωμεν. οβ Ἐξομολόγησις τ��ς ἀνθρωπίνης ἀσθενείας ἐπὶ τῇ τῶν ἀσεβῶν εὐπραγείᾳ καὶ τῇ τοῦ θεοῦ μακροθυμίᾳ Ψαλμὸς τῷ Ἀσάφ. Ὡς ἀγαθὸς τῷ Ἰσραὴλ ὁ θεός, τοῖς εὐθέσι τῇ καρδίᾳ. ἐμοῦ δὲ παρὰ μικρὸν ἐσαλεύθησαν οἱ πόδες, παρ’ ὀλίγον ἐξεχύθη τὰ διαβήματά μου· ὅτι ἐζήλωσα ἐπὶ τοῖς ἀνόμοις εἰρήνην ἁμαρτωλῶν θεωρῶν. Τὸ τρίτον μέρος τῆς βίβλου τῶν Ψαλμῶν ἄρχεται μὲν ἀπὸ τοῦ παρόντος, περαιοῦται δὲ εἰς τὸν πη ὡς", + "candidate_score": 0.605295, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_39_41", + "bdc_text": "urbiumque numerum habes hic in ordine descriptum Ein gedrucktes Verzeichnis der eingenommenen Burgen und Städte erschien unter dem Titel \"Namen der stett und schlösser des landts Braunschweig [ . . . ] \" ( o. ä. ) in verschiedenen Ausgaben ( VD 16 N 57-60 ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta020.pta-grcBibex2_window_37", + "psc_text": "Zusätze. Z.B. app. crit. zu 258,19–20 (Kommentar zu Ps 68); siehe auch unten, S. XXII. (Ca) Paris, Bibliothèque nationale de France, gr. 139 (10. Jhdt.) Für eine detaillierte Beschreibung dieser Handschrift mit weiteren Literaturangaben siehe Leontien Vanderschelden, An Unconventional Catena on the Psalms. A Partial Edition of the Type III Catena and an Assessment of its Position in the Exegetical Tradition (Diss. Leuven 2020) 40–43. Der als „Pariser Psalter“ vor allem wegen seiner prachtvollen Illustrationen bekannte Pergamentcodex umfasst 449 Folia und enthält Kommentierungen zu Ps 1–150 und den Oden in einer Randkatene, die den Psalmentext rahmt. Die Autorennamen erscheinen in roter Tinte am Rand oder zum Beginn der Exzerpte; der Bezug auf die jeweils kommentierten Halbverse erfolgt durch vielfältige Verweiszeichen im Lemmatext und am Rand der Katene. Bei meiner Arbeit konnte ich zunächst auf einen qualitativ hochwertigen Mikrofilm, später auf die ebenfalls hervorragenden online verfügbaren farbigen Digitalaufnahmen der Handschrift https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/btv1b10515446x.", + "candidate_score": 0.60086, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 11, + "cf_id": "cf025", + "work_id": "075_Gregorius-I_Moralia", + "max_score": 0.683404, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_17_19", + "bdc_text": "geführten Heeres in Ungarn vgl. oben Nr. 1654 , Anm. 5 . neque id mirum est ; durum est enim , inmo [ !] inpossibile , iram dei in nos multis modis commeritam nostris conatibus avertere , antequam de peccatis nostris penituerimus , quibus dei in nos furorem concitavimus .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1376", + "psc_text": "pro vobis (I Reg. XII, 23) . Quid est ergo in difficultate deprecandi Moysen et Samuelem deducere, nisi apertius indicare quia ejus irae neque illi si astarent obsisterent, qui idcirco pro amicis intervenire citius possent, quia apud hunc intercedere et pro inimicis solerent? Hinc ad eamdem Judaeam dicitur: Plaga inimici percussi te, castigatione crudeli (Jerem. XXX, 14) . Et rursum: Quid clamas ad me super contritione tua? Insanabilis est dolor tuus (Ibid., 15) . Vir igitur sanctus aspiciat quia nullius interventu divina ira restringitur cum implacabiliter excitatur, et dicat: Deus, cujus resistere irae nemo potest. Quod bene et ad specialem intellectum ducimus, si ejusdem plebis Israeliticae damna pensamus, quam Redemptor per dispensationis suae mysterium ostensus superbientem deseruit, atque ad cognitionis suae gratiam gentes vocavit. Unde et apte mox subditur: Sub quo curvantur qui portant orbem. [ Rec. X.] 25. Portant orbem qui regunt. --Ipsi etenim orbem portant qui curas praesentis", + "candidate_score": 0.683404, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_18_20", + "bdc_text": "neque id mirum est ; durum est enim , inmo [ !] inpossibile , iram dei in nos multis modis commeritam nostris conatibus avertere , antequam de peccatis nostris penituerimus , quibus dei in nos furorem concitavimus . Ego vereor nos plane nichil effecturos .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1376", + "psc_text": "pro vobis (I Reg. XII, 23) . Quid est ergo in difficultate deprecandi Moysen et Samuelem deducere, nisi apertius indicare quia ejus irae neque illi si astarent obsisterent, qui idcirco pro amicis intervenire citius possent, quia apud hunc intercedere et pro inimicis solerent? Hinc ad eamdem Judaeam dicitur: Plaga inimici percussi te, castigatione crudeli (Jerem. XXX, 14) . Et rursum: Quid clamas ad me super contritione tua? Insanabilis est dolor tuus (Ibid., 15) . Vir igitur sanctus aspiciat quia nullius interventu divina ira restringitur cum implacabiliter excitatur, et dicat: Deus, cujus resistere irae nemo potest. Quod bene et ad specialem intellectum ducimus, si ejusdem plebis Israeliticae damna pensamus, quam Redemptor per dispensationis suae mysterium ostensus superbientem deseruit, atque ad cognitionis suae gratiam gentes vocavit. Unde et apte mox subditur: Sub quo curvantur qui portant orbem. [ Rec. X.] 25. Portant orbem qui regunt. --Ipsi etenim orbem portant qui curas praesentis", + "candidate_score": 0.669773, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_19", + "bdc_text": "durum est enim , inmo [ !] inpossibile , iram dei in nos multis modis commeritam nostris conatibus avertere , antequam de peccatis nostris penituerimus , quibus dei in nos furorem concitavimus .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1376", + "psc_text": "pro vobis (I Reg. XII, 23) . Quid est ergo in difficultate deprecandi Moysen et Samuelem deducere, nisi apertius indicare quia ejus irae neque illi si astarent obsisterent, qui idcirco pro amicis intervenire citius possent, quia apud hunc intercedere et pro inimicis solerent? Hinc ad eamdem Judaeam dicitur: Plaga inimici percussi te, castigatione crudeli (Jerem. XXX, 14) . Et rursum: Quid clamas ad me super contritione tua? Insanabilis est dolor tuus (Ibid., 15) . Vir igitur sanctus aspiciat quia nullius interventu divina ira restringitur cum implacabiliter excitatur, et dicat: Deus, cujus resistere irae nemo potest. Quod bene et ad specialem intellectum ducimus, si ejusdem plebis Israeliticae damna pensamus, quam Redemptor per dispensationis suae mysterium ostensus superbientem deseruit, atque ad cognitionis suae gratiam gentes vocavit. Unde et apte mox subditur: Sub quo curvantur qui portant orbem. [ Rec. X.] 25. Portant orbem qui regunt. --Ipsi etenim orbem portant qui curas praesentis", + "candidate_score": 0.659035, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_84", + "bdc_text": "De domino Leone Iude , vetere amico et fratre , nichildum audio ;", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_604", + "psc_text": "Domino transferretur (Genes. V, 22, 24). Ibi Noe, qui per hoc, quod divino examini placuit, in mundo mundo superstes fuit (Genes. VII, 23). Ibi Abraham, qui dum peregrinus est in saeculo, factus est amicus Deo (Genes. XII, 1). Ibi Isaac, qui caligantibus carnis oculis, per aetatem quidem praesentia non vidit, sed per virtutem prophetici spiritus in futuris etiam saeculis magna videndi luce radiavit (Genes. XXVII, 1). Ibi Jacob, qui iram fratris humiliter fugit, clementer edomuit; qui prole quidem fecundus exstitit, sed tamen spiritus ubertate fecundior, eamdem prolem sub prophetiae suae vinculis astrinxit (Genes. XXXIII, 4). Bene autem abortivum hoc absconditum dicitur, quia a mundi primordiis, dum quosdam paucos Moyse scribente cognoscimus, pars nobis maxima humani generis occultatur. Neque enim tot justos solummodo usque ad acceptam legem exstitisse credendum est, quot Moyses brevissima descriptione perstrinxit. Quia ergo a mundi primordio edita multitudo bonorum, ex magna parte notitiae nostrae subtrahitur, abortivum hoc", + "candidate_score": 0.646703, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_0", + "bdc_text": "Gratiam et pacem a domino , dilecte in domino frater .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_604", + "psc_text": "Domino transferretur (Genes. V, 22, 24). Ibi Noe, qui per hoc, quod divino examini placuit, in mundo mundo superstes fuit (Genes. VII, 23). Ibi Abraham, qui dum peregrinus est in saeculo, factus est amicus Deo (Genes. XII, 1). Ibi Isaac, qui caligantibus carnis oculis, per aetatem quidem praesentia non vidit, sed per virtutem prophetici spiritus in futuris etiam saeculis magna videndi luce radiavit (Genes. XXVII, 1). Ibi Jacob, qui iram fratris humiliter fugit, clementer edomuit; qui prole quidem fecundus exstitit, sed tamen spiritus ubertate fecundior, eamdem prolem sub prophetiae suae vinculis astrinxit (Genes. XXXIII, 4). Bene autem abortivum hoc absconditum dicitur, quia a mundi primordiis, dum quosdam paucos Moyse scribente cognoscimus, pars nobis maxima humani generis occultatur. Neque enim tot justos solummodo usque ad acceptam legem exstitisse credendum est, quot Moyses brevissima descriptione perstrinxit. Quia ergo a mundi primordio edita multitudo bonorum, ex magna parte notitiae nostrae subtrahitur, abortivum hoc", + "candidate_score": 0.64175, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_84_86", + "bdc_text": "De domino Leone Iude , vetere amico et fratre , nichildum audio ; Leo Jud war am 19 . Juni gestorben ;", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_711", + "psc_text": "38. Dura in Job Eliphaz verba. --Quid enim rugitum leonis appellat, nisi, ut paulo ante praemisimus, severitatem viri? quid vocem leaenae, nisi loquacitatem conjugis? quid dentes catulorum leonum, nisi edacitatem prolis? Quia enim filii convivantes exstincti sunt, dentium expressione signantur. Quae cuncta dum contrita Eliphaz rigidus exsultat, quasi jure damnata denuntiat. Cujus adhuc duritiam increpationis ingeminat, cum subjungit: CAPUT XX [ Vet. et Rect. XVI ]. VERS. 11.-- Tigris periit, eo quod non haberet praedam, et 156 catuli leonum dissipati sunt. 39. Tigris varia ac rapax hypocritas apte significat. --Quem enim nomine tigridis, nisi beatum Job nota varietatis signat, vel aspersum maculis simulationis? Omnis namque simulator in eo quod videri rectus appetit, mundum se per omnia non ostendit; quia dum virtutes quasdam per hypocrisin assumit, et occulte semetipsum vitiis subjicit, quaedam latentia vitia repente in faciem erumpunt, et superductae simulationis, quasi visionis corium, ex admistione sua varium ostendunt; ut plerumque", + "candidate_score": 0.637406, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_27_29", + "bdc_text": "Helvetii vestri apud omnes pios et bonos viros pessime audiunt ut hii , qui tantis turbis bellorum non postremum fomentum prestant . De Tigurinis et Bernatibus simul et Basiliensibus forte non licet tam dira ominari . CeterumIn der Vorlage Caterum ( korrigiert aus Catorum ? ) .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_407", + "psc_text": "Narrat mala quae patitur, subjungit bona quae impartitur. Pensemus ergo cujus laboris sit, uno eodemque tempore foris adversa tolerare, intus infirma protegere. Foris pugnas patitur, quia 90 verberibus scinditur, catenis ligatur; intus metum tolerat, quia passionem suam non sibi, sed discipulis obesse formidat. Unde et eisdem scribit, dicens: Nemo moveatur in tribulationibus istis. Ipsi enim scitis, quod in hoc positi sumus (I Thess. III, 3) . Aliorum quippe casus in propria passione metuebat, ne dum ipsum discipuli afflictum pro fide verberibus agnoscerent, fideles se profiteri recusarent. O immensae charitatis viscera; despicit quod ipse patitur, et curat ne quid pravae persuasionis discipuli in corde patiantur. In se contemnit vulnera corporis, et in aliis vulnera medetur cordis. Habent quippe hoc justi proprium, ut in dolore positi tribulationis suae, curam non deserant utilitatis alienae; et cum de se adversa patientes dolent, aliis necessaria docentes praevident, et quasi percussi quidam magni medici aegrotant. Ipsi", + "candidate_score": 0.634222, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_14_16", + "bdc_text": "valent omnes exempto filio maiore natu Gervasio , qui , dum hec scribo , valde egrotat , sic tamen , ut illum auxiliante deo per manum medici convaliturum sperem . De bello contra Turcas nichil habeo , quod scribam . Noster exercitus mirum in modum iacet , silet ac torpet , Zum Vormarsch des von Kurfürst Joachim II .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_215", + "psc_text": "Sed quia quantis nuntiorum jaculis sit percussus, agnovimus; vir fortis noster, qualis inter vulnera consistat, audiamus. Sequitur: CAPUT XVI [ Rec. XI ]. VERS. 20.-- Tunc surrexit Job, et scidit vestimenta sua, et tonso capite corruens in terram adoravit. 28. Flagella Dei aut non sentire, aut nimis, vitium est. --Nonnulli magnae constantiae philosophiam putant, si disciplinae asperitate correpti, ictus verberum doloresque non sentiant. Nonnulli vero tam nimis percussionum flagella sentiunt, ut immoderato dolore commoti, etiam in excessum linguae dilabantur. Sed quisquis veram tenere philosophiam 50 nititur, necesse est ut inter utraque gradiatur. Non est enim pondus verae virtutis, insensibilitas cordis: quia et valde insana per stuporem membra sunt, quae et incisa dolore nequaquam possunt. Rursus virtutis custodiam deserit, qui dolorem verberum ultra quam necesse est sentit; quia dum nimia afflictione cor tangitur, usque ad impatientiae contumelias excitatur, et qui per flagella corrigere malefacta debuerat, agit ut nequitia per flagellum crescat.", + "candidate_score": 0.631496, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_84_86", + "bdc_text": "De domino Leone Iude , vetere amico et fratre , nichildum audio ; Leo Jud war am 19 . Juni gestorben ;", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_685", + "psc_text": "veniat, humilitatem tamen locutionis deserens, regulam consolationis ignorat. Qui dum loquendi custodiam negligit, usque ad afflicti contumelias excedit, dicens: Tigris periit eo quod non haberet praedam. Rugitus leonis, et vox leaenae, et dentes catulorum leonum dissipati sunt (Job. IV, 11) . Beatum videlicet Job nomine tigridis, quasi vitio varietatis notans, per leonis rugitum ejusdem viri terrorem, per leaenae vocem loquacitatem conjugis, per dissipatos vero dentes catulorum leonum destructam filiorum edacitatem signans. Unde et bene amicorum sensum, qui in tumida correptione se extulit, sententia divina reprehendit, dicens: Non estis locuti coram me rectum, sicut servus meus Job (Job. XXXII, 7) . [ Vet. XI.] 27. Sententias amicorum Job qua ratione Deus arguat, et Paulus commendet. --Sed quaerendum video cur Paulus illorum sententiis tanta auctoritate utitur, si hae eorum sententiae Dominica reprehensione cassantur? Eliphaz quippe verba sunt, quae Corinthiis intulit dicens, sicut scriptum est: Comprehendam sapientes in astutia eorum (I Cor. III,", + "candidate_score": 0.627976, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_14_16", + "bdc_text": "valent omnes exempto filio maiore natu Gervasio , qui , dum hec scribo , valde egrotat , sic tamen , ut illum auxiliante deo per manum medici convaliturum sperem . De bello contra Turcas nichil habeo , quod scribam . Noster exercitus mirum in modum iacet , silet ac torpet , Zum Vormarsch des von Kurfürst Joachim II .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_16", + "psc_text": "ambulet, et elephas natet. Ut ergo uniuscujusque loci opportunitas postulat, ita se per studium expositionis ordo immutat; quatenus tanto verius sensum divinae locutionis inveniat, quanto ut res quaeque exegerit, per causarum species alternat. CAPUT V. Gregorius aegritudine laborans opus sequens perfecit. Artem loquendi neglexit. Quibus utatur Scripturae versionibus. --Quam videlicet expositionem recensendam tuae beatitudini, non quia velut dignam debui, sed quia te petente memini promisisse, transmisi. In qua quidquid tua sanctitas tepidum incultumque repererit, tanto mihi celerrime indulgeat, quanto hoc me aegrum dicere non ignorat. Nam dum molestia corpus atteritur, affecta mente etiam dicendi studia languescunt. Multa quippe annorum jam curricula devolvuntur, quod crebris viscerum doloribus crucior, horis momentisque omnibus fracta stomachi virtute lassesco, lentis quidem, sed tamen continuis febribus anhelo. Interque haec dum sollicitus penso quia, Scriptura teste, Omnis filius qui a Deo recipitur, flagellatur (Hebr. XII, 6) , quo malis praesentibus durius deprimor, eo de aeterna certius praesumptione", + "candidate_score": 0.6259, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_14_16", + "bdc_text": "valent omnes exempto filio maiore natu Gervasio , qui , dum hec scribo , valde egrotat , sic tamen , ut illum auxiliante deo per manum medici convaliturum sperem . De bello contra Turcas nichil habeo , quod scribam . Noster exercitus mirum in modum iacet , silet ac torpet , Zum Vormarsch des von Kurfürst Joachim II .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_17", + "psc_text": "curricula devolvuntur, quod crebris viscerum doloribus crucior, horis momentisque omnibus fracta stomachi virtute lassesco, lentis quidem, sed tamen continuis febribus anhelo. Interque haec dum sollicitus penso quia, Scriptura teste, Omnis filius qui a Deo recipitur, flagellatur (Hebr. XII, 6) , quo malis praesentibus durius deprimor, eo de aeterna certius praesumptione respiro. Et fortasse hoc divinae providentiae consilium fuit, ut percussum Job percussus exponerem, et flagellati mentem melius per flagella sentirem. [ Vet. et Rec. V. ] Sed tamen recte considerantibus liquet, quia adversitate non modica laboris mei studiis in hoc molestia corporalis obsistit, quod carnis virtus cum locutionis ministerium exhibere vix sufficit, mens digne non potest intimare quod sentit. Quid namque est officium corporis, nisi organum cordis? Et quamlibet peritus sit cantandi artifex, explere artem non valet, nisi ad hanc sibi et ministeria exteriora concordent: quia nimirum canticum, quod docta manus imperat, quassata organa proprie non resultant; nec artem flatus", + "candidate_score": 0.625189, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_27", + "bdc_text": "Helvetii vestri apud omnes pios et bonos viros pessime audiunt ut hii , qui tantis turbis bellorum non postremum fomentum prestant .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1025", + "psc_text": "in bonis amicus, et non 224 absconditur in malis inimicus (Eccli. XII, 8) . Nec prosperitas quippe amicum indicat, nec adversitas inimicum celat, quia et ille saepe prosperitatis nostrae reverentia tegitur, et iste ex confidentia adversitatis aperitur. Vir igitur justus in flagellis positus dicat: Qui tollit ab amico suo misericordiam, timorem Domini derelinquit, quia nimirum qui ex adversitate proximum despicit, aperte convincitur quod hunc in prosperis non amavit. Et cum omnipotens Deus ideo quosdam percutiat, ut et percussos erudiat, et non percussis occasionem boni operis praebeat, quisquis percussum despicit, occasionem a se virtutis repellit; et tanto se nequius contra auctorem erigit, quanto hunc nec pium in salute propria, nec justum in alieno vulnere agnoscit. Intuendum vero est quod beatus Job sic sua loquitur, ut totius quoque electi populi per eum vita signetur. Quia enim ejusdem populi membrum est, cum quae ipse patitur narrat, ea etiam quae sustinet ille denuntiat, dicens:", + "candidate_score": 0.613675, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_27", + "bdc_text": "Helvetii vestri apud omnes pios et bonos viros pessime audiunt ut hii , qui tantis turbis bellorum non postremum fomentum prestant .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1316", + "psc_text": "trucidati, terrenarum rerum aggerem, quem foras exquirendo multiplicant, hunc semper interius per cogitationem portant. 92. [ Vet. XL. ] At contra justi nec oblata bona hic pro magno suscipiunt, nec illata mala valde pertimescunt. Sed et cum bonis praesentibus utuntur, ventura mala metuunt; et cum de malis praesentibus gemunt, bonorum sequentium amore consolantur. Sicque temporali refoventur subsidio, sicut viator in stabulo utitur lecto: pausat, et recedere festinat; quiescit corpore, sed ad aliud tendit mente. Nonnunquam vero et adversa perpeti appetunt, in transitoriis prosperari refugiunt, ne delectatione itineris a patriae perventione tardentur, ne gressum cordis in via peregrinationis figant, et quandoque ad conspectum coelestis patriae sine remuneratione perveniant. Gaudent despici, nec dolent se necessitatibus affligi. Qui ergo contra praesentia se adversa non muniunt, quasi contra aestus et pluvias habere tabernaculum nolunt. Unde et Petrus jure reprehenditur, quia necdum mentis perfectione roboratus, veritatis claritate cognita, in terra figere tabernaculum conatur (Matth. XVII,", + "candidate_score": 0.611934, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_63", + "bdc_text": "die fursten , prelaten , der adel und die stett ist keyner dem anderen truwVielleicht als trüw zu lesen. .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_2415", + "psc_text": "sancta Ecclesia etiam praedicantem tollunt. Ubi recte est adjunctum: Pro pignore. Pignus namque cum tollitur, aliud quidem est quod tenetur, sed tamen adhuc aliud quaeritur. Et plerumque haeretici ideo eos conantur auferre qui praedicant, ut eorum etiam sequaces trahant. Pro pignore ergo bos viduae tollitur, quando idcirco ipse qui praedicabat rapiatur, ut alii sequantur. Ex cujus ruina plerumque agitur ut hi quoque de sanctae Ecclesiae gremio exeant, qui in ea bonis moribus praediti mites atque humiles esse videbantur. Unde et subditur: CAPUT XLVI. VERS. 4.-- Subverterunt pauperum viam, et oppresserunt pariter mansuetos terrae. 59. Pauperum nomine humiles intelligendi. --Paupertatis namque nomine saepe humilitas designari solet. Et nonnunquam hi qui mansueti atque humiles videntur, si servare discretionem nesciunt, exemplis aliorum cadunt. Sunt vero nonnulli haeretici qui populis admisceri fugiunt, sed recessum vitae secretioris petunt; qui plerumque eos quos inveniunt eo amplius peste suae persuasionis inficiunt, quo quasi ex vitae meritis reverentiores", + "candidate_score": 0.611561, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_27", + "bdc_text": "Helvetii vestri apud omnes pios et bonos viros pessime audiunt ut hii , qui tantis turbis bellorum non postremum fomentum prestant .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1250", + "psc_text": "jam transacta sunt, ad memoriam reducimus, patenter agnoscimus quam celeriter hoc quoque fugiat quod tenemus. Saepe vero haeretici eosdem 273 nobiscum patres, quos veneramur laudant, sed intellectu depravato, ipsis nos eorum laudibus impugnant. Unde et adhuc subditur: CAPUT XLI. VERS. 10.-- Ipsi docebunt te; loquentur, tibi, et de corde suo proferent eloquia. 65. Pravi bona interdum proferunt, sed non bene. Suo tum se mucrone feriunt. --Notandum quod superius dixerat: Spiritus multiplex sermonis oris tui; nunc vero, reductis ad memoriam patribus, dicit: De corde suo proferent eloquia. Ac si vitam sanctae Ecclesiae haeretici detestantes, dicant: Multiplicitatem spiritus in ore habes, in corde non habes. Sed illi contra te audiendi sunt, qui verba ex corde proferentes, recta vivendo docuerunt. Saepe autem pravi, dum suae vitium fortitudinis ignorant, audenter aliorum rectitudinem lacerant; cumque contra bonos sibi auctoritatem increpationis arripiunt, aut ea bona proferunt, quae non videndo, sed audiendo didicerunt; aut ea aliis mala", + "candidate_score": 0.610779, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_27", + "bdc_text": "Helvetii vestri apud omnes pios et bonos viros pessime audiunt ut hii , qui tantis turbis bellorum non postremum fomentum prestant .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_409", + "psc_text": "fortes in acie assistunt; et illinc jaculis adversantia pectora feriunt, hinc scuto postpositos debiles tuentur, atque ita utrobique velocitate circumspectionis invigilant; quatenus et ante se audaces confodiant, et post se trepidos a vulnere defendant. Quia igitur sancti viri sic sciunt foris adversa tolerare, ut intus etiam noverint perversa corrigere, dicatur recte: Locuta es quasi una ex stultis mulieribus. Quia enim electis dicitur: Viriliter agite, et confortetur cor vestrum (Psalm. XXX, 25) , mentes carnalium, quae fluxa Deo intentione deserviunt, non immerito mulieres vocantur. 41. Ad aeterna bona tendens, non aegre fert mala temporalia.--Si bona accepimus de manu Domini, mala quare non sustineamus? Ac si dicat: Si ad bona aeterna tendimus, quid mirum si temporalia mala sufferamus? Haec autem bona sollicite Paulus inspexerat, quando illata aequanimiter mala tolerabat, dicens: Non sunt condignae passiones hujus temporis ad superventuram gloriam, quae revelabitur in nobis (Rom. VIII, 18) . IBID.-- In omnibus his non", + "candidate_score": 0.609677, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_72_74", + "bdc_text": "im reych yederman , was er wyll , omnia vi gerentur preter phas et aequum . Urbes inperiales sua sessione in comitiis inperialibus privat ę sunt opera et iniqua principum industriaBereits zu Beginn des Reichstags war der alte Sessionsstreit zwischen Fürsten und Städten erneut ausgebrochen , der auch den weiteren Verlauf der Verhandlungen prägte ; vgl . Heidrich , Karl V. 91f. 94-96. 99-105 .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1049", + "psc_text": "nimirum maligni spiritus, postquam tentationum stimulis intus aciem contemplationis effodiunt, foras in circuitum laborum mittunt. Rursum, quia saepe et recta operatio exterius perditur, et tamen adhuc rationis lumen in corde retinetur, propheta Jeremias insinuat, qui dum Sedechiae captivitatem narrat, ordinem captivitatis internae denuntiat, dicens: Et occidit rex Babylonis filios Sedechiae in Reblatha in oculis ejus, et omnes nobiles Juda occidit rex Babylonis, oculos quoque Sedechiae eruit (Jerem. XXXIX, 6) . Rex Babylonis est antiquus hostis, possessor intimae confusionis, qui prius filios ante intuentis oculos trucidat, quia saepe sic bona opera interficit, ut haec se amittere ipse qui captus est dolens cernat. Nam gemit plerumque animus; et tamen, carnis suae delectationibus victus, bona quae genuit amans perdit, ea quae patitur damna considerat, nec tamen virtutis brachium contra regem Babylonis levat. Sed dum videns nequitiae perpetratione percutitur, ad hoc quandoque peccati usu perducitur, ut ipso quoque rationis lumine privetur. Unde Babylonis rex,", + "candidate_score": 0.608595, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_27", + "bdc_text": "Helvetii vestri apud omnes pios et bonos viros pessime audiunt ut hii , qui tantis turbis bellorum non postremum fomentum prestant .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1241", + "psc_text": "Vet. XXV. ] Spiritus multiplex sermonis oris tui. 271 Qui enim multiplicitatem sermonis ori tribuit, profecto cordis inopiam reprehendit. Ac si aperte dicat: Abundantia spiritus in sermone oris attolleris, sed sensus indigentia coangustaris. [ Vet. XXV. ] Pravi autem, cum recta reprehendunt, ne ipsi quae justa sunt nescire videantur, nota omnibus bona, quae audiendo didicerunt, quasi incognita proferunt. Unde et Baldad protinus adjungit: CAPUT XXXVI. VERS. 3.-- Nunquid Deus supplantat judicium et Omnipotens subvertit quod justum est? 59. Pravi doctrinae laudem aucupantur. Justitiam Dei laudant ubi eis bene est, ubi male damnant. Haec beatus Job nec loquens negaverat, nec reticens ignorabat. Sed procaces quique, ut diximus, etiam nota jactanter proferunt, ut loquendo docti videantur: contemnunt moderate conticescere, ne credantur ex imperitia tacuisse. Sciendum vero est quia tunc divinae justitiae rectitudinem laudant, cum se ad gaudium incolumitas sublevat, et alios flagella castigant; cum se conspiciunt rerum prosperitate perfrui, alios adversitate fatigari.", + "candidate_score": 0.604286, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 12, + "cf_id": "cf020", + "work_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Joelem", + "max_score": 0.681744, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_17_19", + "bdc_text": "geführten Heeres in Ungarn vgl. oben Nr. 1654 , Anm. 5 . neque id mirum est ; durum est enim , inmo [ !] inpossibile , iram dei in nos multis modis commeritam nostris conatibus avertere , antequam de peccatis nostris penituerimus , quibus dei in nos furorem concitavimus .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Joelem_window_104", + "psc_text": "Domino ad puniendos eos qui cruciari propter peccata meruerunt. Non solum enim homines ministri sunt, et ultores irae ejus, in his qui malum operantur, et non sine causa portant gladium; sed etiam contrariae fortitudines, quae appellantur furor et ira Dei, quos propheta declinans ait: Domine, ne in furore tuo arguas me, neque in ira tua corripias me (Ps. VI, 1) . Istiusmodi (ut ita dicam) quaestionariis atque tortoribus tradidit Apostolus peccatorem in interitum carnis, ut spiritus salvus fieret (I Cor. V), de quibus et Satanas est, cui tradidit alios ut discerent non blasphemare (I Tim. I). Haec de eruca cur Dei appellata sit virtus. Transeamus ad ordinem intelligentiae spiritualis: Ne timeas, terra, immo confide atque laetare, quae prius sementem dominicam tua ariditate perdideras: quia magnificavit Dominus, ut faceret tecum misericordiam, intantum, ut etiam jumenta regionis et desertae solitudinis laetis novalibus complerentur, et lignum crucis afferret fructum suum, et Spiritus sancti", + "candidate_score": 0.681744, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_19_21", + "bdc_text": "durum est enim , inmo [ !] inpossibile , iram dei in nos multis modis commeritam nostris conatibus avertere , antequam de peccatis nostris penituerimus , quibus dei in nos furorem concitavimus . Ego vereor nos plane nichil effecturos . Gallus König Franz I .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Joelem_window_104", + "psc_text": "Domino ad puniendos eos qui cruciari propter peccata meruerunt. Non solum enim homines ministri sunt, et ultores irae ejus, in his qui malum operantur, et non sine causa portant gladium; sed etiam contrariae fortitudines, quae appellantur furor et ira Dei, quos propheta declinans ait: Domine, ne in furore tuo arguas me, neque in ira tua corripias me (Ps. VI, 1) . Istiusmodi (ut ita dicam) quaestionariis atque tortoribus tradidit Apostolus peccatorem in interitum carnis, ut spiritus salvus fieret (I Cor. V), de quibus et Satanas est, cui tradidit alios ut discerent non blasphemare (I Tim. I). Haec de eruca cur Dei appellata sit virtus. Transeamus ad ordinem intelligentiae spiritualis: Ne timeas, terra, immo confide atque laetare, quae prius sementem dominicam tua ariditate perdideras: quia magnificavit Dominus, ut faceret tecum misericordiam, intantum, ut etiam jumenta regionis et desertae solitudinis laetis novalibus complerentur, et lignum crucis afferret fructum suum, et Spiritus sancti", + "candidate_score": 0.661706, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_19", + "bdc_text": "durum est enim , inmo [ !] inpossibile , iram dei in nos multis modis commeritam nostris conatibus avertere , antequam de peccatis nostris penituerimus , quibus dei in nos furorem concitavimus .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Joelem_window_104", + "psc_text": "Domino ad puniendos eos qui cruciari propter peccata meruerunt. Non solum enim homines ministri sunt, et ultores irae ejus, in his qui malum operantur, et non sine causa portant gladium; sed etiam contrariae fortitudines, quae appellantur furor et ira Dei, quos propheta declinans ait: Domine, ne in furore tuo arguas me, neque in ira tua corripias me (Ps. VI, 1) . Istiusmodi (ut ita dicam) quaestionariis atque tortoribus tradidit Apostolus peccatorem in interitum carnis, ut spiritus salvus fieret (I Cor. V), de quibus et Satanas est, cui tradidit alios ut discerent non blasphemare (I Tim. I). Haec de eruca cur Dei appellata sit virtus. Transeamus ad ordinem intelligentiae spiritualis: Ne timeas, terra, immo confide atque laetare, quae prius sementem dominicam tua ariditate perdideras: quia magnificavit Dominus, ut faceret tecum misericordiam, intantum, ut etiam jumenta regionis et desertae solitudinis laetis novalibus complerentur, et lignum crucis afferret fructum suum, et Spiritus sancti", + "candidate_score": 0.660717, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_26_28", + "bdc_text": "Quid futurum sit Germanie nostrę , dominus novit . Helvetii vestri apud omnes pios et bonos viros pessime audiunt ut hii , qui tantis turbis bellorum non postremum fomentum prestant . De Tigurinis et Bernatibus simul et Basiliensibus forte non licet tam dira ominari .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Joelem_window_152", + "psc_text": "Jerusalem dabit vocem suam, et movebuntur coeli et terra, et Dominus spes populi sui, et fortitudo filiorum Israel, et scietis quia ego Dominus Deus vester, habitans in Sion [Vulg. addit. in] monte sancto meo, et erit Jerusalem sancta, et alieni non transibunt per eam amplius. LXX: Dominus autem de Sion clamabit, et de Jerusalem dabit vocem suam, et movebitur coelum et terra, et Dominus parcet populo suo, et confortabit filios Israel, et scietis quia ego Dominus Deus vester habitans in Sion monte sancto meo, et erit Jerusalem sancta, et alienigena non transibit per eam amplius. Cum solis et lunae cunctarumque stellarum splendor tenebris fuerit commutatus, Dominus de Sion instar leonis rugiet, sive clamabit, et tam excelsa vox ejus erit atque terribilis, ut coelorum cardines et terrarum fundamenta quatiantur. Cumque tam severus in eos fuerit qui puniendi sunt, erit clemens erga populum suum, et dabit eis fortitudinem qui appellantur filii Israel,", + "candidate_score": 0.646403, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_69", + "bdc_text": "im Kontext der Reformationsgeschichte der oberschwäbischen Reichsstädte , Stuttgart 1990 .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Joelem_window_6", + "psc_text": "verbum Dei, quod erat in principio apud Deum, factum esse narretur, Baptista Joanne referente: Qui post me venturus est, ante me factus est, quia prior me erat (Joan. I, 30) . Porro factum esse sermonem ad meritum ejus refertur, cui fit, non ad conditionem illius qui fieri dicitur, ut alibi legimus: Dominus mihi factus est in salutem (Ps. CXVII, 21) . Quomodo autem in Osee propheta, quem in principio duodecim prophetarum ante hunc librum explanavimus, sub nomine Ephraim ad decem tribus confertur vaticinium, quae vel Samaria, vel Israel saepe memorantur: 169 sic in Joel, qui juxta Hebraeos secundus est, omne quod dicitur ad tribum Juda, et ad Jerusalem pertinere credendum est, et nullam omnino Israelis, id est, decem tribuum in hoc fieri mentionem. Tempora quoque, in quibus prophetavit, eadem debemus accipere, quae et in Osee legimus: In diebus Oziae, Joathan et Achaz et Ezechiae, regum Juda, et in diebus Jeroboam,", + "candidate_score": 0.622687, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_69", + "bdc_text": "im Kontext der Reformationsgeschichte der oberschwäbischen Reichsstädte , Stuttgart 1990 .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Joelem_window_140", + "psc_text": "LXX: Ecce ego suscitabo eos de loco in quo vendidistis eos, et reddam retributionem vestram in capita vestra, et vendam filios vestros et filias vestras in manibus filiorum Juda, et venundabunt eos in captivitatem genti, quae procul abest, quoniam Dominus locutus est. Verbum Hebraicum SABAIM ( ), quod Aquila et Symmachus ita ut scriptum est transtulerunt, LXX captivitatem interpretati sunt, quod melius captivos significat. Sabaim autem gens trans Indiam dicitur, de qua fuit et regina Saba, quae venit sapientiam audire Salomonis (III Reg. X), de quibus et Isaias loquitur: Et Sabaim viri excelsi ad te transibunt (Isai. XLIII, 14) . Unde et thus venire perhibetur, dicente Virgilio (Aeneid. lib. I): . . . Centumque Sabaeo Thure calent arae: licet quidam Sabaeos, Arabes suspicentur. Promittunt ergo sibi Judaei, immo somniant, quod in ultimo tempore congregentur a Domino, et reducantur in Jerusalem. Nec hac felicitate contenti, ipsum Deum suis manibus Romanorum filios", + "candidate_score": 0.618131, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 13, + "cf_id": "cf020", + "work_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem", + "max_score": 0.681327, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_17_19", + "bdc_text": "geführten Heeres in Ungarn vgl. oben Nr. 1654 , Anm. 5 . neque id mirum est ; durum est enim , inmo [ !] inpossibile , iram dei in nos multis modis commeritam nostris conatibus avertere , antequam de peccatis nostris penituerimus , quibus dei in nos furorem concitavimus .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_569", + "psc_text": "portet ignominiam suam, et confundatur, et erubescat super his quae peccaverat, et in omnibus consoletur sorores suas, dum graviora sustinet (Jerem. VI). Vel certe ideo confundatur et erubescat, quia Deum ad iracundiam provocarit. Ex quo perspicuum est, non esse naturalem iram Dei, sed nostris vitiis clementissimum et mansuetissimum Deum ad iracundiam provocari, dicente Apostolo: An divitias bonitatis ejus, et sustentationis, et patientiae contemnis: ignorans quia bonitas Dei ad poenitentiam te provocat? Secundum duritiam autem tuam, et impoenitens cor, thesaurizas tibi iram (Rom. II, 4, 5) , quam Deus naturaliter non habet. Unde et in alio loco scriptum est: Emisisti iram tuam, quae devoravit eos sicut stipulam (Exod. XV, 7) . Quod enim conjunctum est, et in uno corpore copulatum, mitti non potest, sed illud quod extra corpus est. Verbi gratia, lancea, telum, sagitta, gladius. Legimus et in Evangelio (Matth. X, 15), tolerabilius fore terrae Sodomorum in die judicii, quam ei", + "candidate_score": 0.681327, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_19", + "bdc_text": "durum est enim , inmo [ !] inpossibile , iram dei in nos multis modis commeritam nostris conatibus avertere , antequam de peccatis nostris penituerimus , quibus dei in nos furorem concitavimus .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_569", + "psc_text": "portet ignominiam suam, et confundatur, et erubescat super his quae peccaverat, et in omnibus consoletur sorores suas, dum graviora sustinet (Jerem. VI). Vel certe ideo confundatur et erubescat, quia Deum ad iracundiam provocarit. Ex quo perspicuum est, non esse naturalem iram Dei, sed nostris vitiis clementissimum et mansuetissimum Deum ad iracundiam provocari, dicente Apostolo: An divitias bonitatis ejus, et sustentationis, et patientiae contemnis: ignorans quia bonitas Dei ad poenitentiam te provocat? Secundum duritiam autem tuam, et impoenitens cor, thesaurizas tibi iram (Rom. II, 4, 5) , quam Deus naturaliter non habet. Unde et in alio loco scriptum est: Emisisti iram tuam, quae devoravit eos sicut stipulam (Exod. XV, 7) . Quod enim conjunctum est, et in uno corpore copulatum, mitti non potest, sed illud quod extra corpus est. Verbi gratia, lancea, telum, sagitta, gladius. Legimus et in Evangelio (Matth. X, 15), tolerabilius fore terrae Sodomorum in die judicii, quam ei", + "candidate_score": 0.661588, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_79", + "bdc_text": "Mercatorum inpostura fere regem et Germanie proceres omnes deglutivit ;", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1170", + "psc_text": "Eden, hoc est, deliciarum et paradisi, et ecce deductus es sicut Assyrius, cum omnibus lignis, quae quondam fuerant in deliciis, ad terram ultimam et ad inferos, et dormies non in requie, sed in poenis in medio incircumcisorum, hoc est, immundorum, et cum his qui in gladio Domini conciderunt. Et ut sciamus qui sit ille cui dixerit: O inclyte, atque sublimis inter ligna voluptatis, ponit manifestius: Ipse est Pharao, et omnis multitudo ejus. Sive juxta Septuaginta, sic est Pharao, et omnis multitudo ejus, ut quomodo supra Assyrius succisus est, et corruit, sic et Aegyptius subruatur. (CAP. XXXII) (Cap. XXXII.--Vers. 1 seq.) Et factum est duodecimo anno, in mense duodecimo (sive decimo), in una die [Vulg. tacet die] mensis, factum est verbum Domini ad me, dicens: Fili hominis, assume lamentum super Pharaonem regem Aegypti, et dices ad eum: Leoni gentium assimilatus es, et draconi qui est in mari, et ventilabas cornu in", + "candidate_score": 0.660293, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_19_21", + "bdc_text": "durum est enim , inmo [ !] inpossibile , iram dei in nos multis modis commeritam nostris conatibus avertere , antequam de peccatis nostris penituerimus , quibus dei in nos furorem concitavimus . Ego vereor nos plane nichil effecturos . Gallus König Franz I .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_569", + "psc_text": "portet ignominiam suam, et confundatur, et erubescat super his quae peccaverat, et in omnibus consoletur sorores suas, dum graviora sustinet (Jerem. VI). Vel certe ideo confundatur et erubescat, quia Deum ad iracundiam provocarit. Ex quo perspicuum est, non esse naturalem iram Dei, sed nostris vitiis clementissimum et mansuetissimum Deum ad iracundiam provocari, dicente Apostolo: An divitias bonitatis ejus, et sustentationis, et patientiae contemnis: ignorans quia bonitas Dei ad poenitentiam te provocat? Secundum duritiam autem tuam, et impoenitens cor, thesaurizas tibi iram (Rom. II, 4, 5) , quam Deus naturaliter non habet. Unde et in alio loco scriptum est: Emisisti iram tuam, quae devoravit eos sicut stipulam (Exod. XV, 7) . Quod enim conjunctum est, et in uno corpore copulatum, mitti non potest, sed illud quod extra corpus est. Verbi gratia, lancea, telum, sagitta, gladius. Legimus et in Evangelio (Matth. X, 15), tolerabilius fore terrae Sodomorum in die judicii, quam ei", + "candidate_score": 0.659086, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_0_2", + "bdc_text": "Gratiam et pacem a domino , dilecte in domino frater . Venit ad me presentium latorUnbekannt. , natione Gallus , oriundus ab regia urbe Orlientz Gallie , ubi per biennium Christum praedicando tandem ab urbe post carceres dei munere relegatus est , ut testantur litereNicht erhalten. Nurbergensium fratrum .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_846", + "psc_text": "Usque hodie enim adulteratae sunt, et totius orbis lapidibus opprimuntur. Quoniam miserunt nuntios ad eos qui erant procul, et dicere non poterant: Ego Deus appropinquans, et non Deus de longe, dicit Dominus (Jerem. XXIII, 23) : et praeparaverunt se amatoribus suis daemonibus: et omnem cultum atque ornatum quem a Deo acceperant naturali bono, verterunt in cultum daemonum, et opera sua decoremque, quem in armillis et diademate intelligimus, adulteris amatoribus praebuerunt, quorum poena gentibus timor est, immo his qui ex gentibus crediderunt, ne similia patiantur, si ea fecerint quae fecit Samaria et Jerusalem. A quibus tunc auferentur impietates, cum receperint 273 scelera sua, et velamen quod positum est ante vultum Moysi (Exod. XXXIV), abstulerint ab oculis suis, ut cognoscant quod ipse sit Dominus Jesus Christus, quem Dei Filium negaverunt (II Cor. III). (Cap. XXIV. Vers. 1 seq.). Et factum est verbum Domini ad me in anno nono, in mense decimo, decima", + "candidate_score": 0.655623, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_24_26", + "bdc_text": "interea totam fere Litzelburgicam Inferioris Germanie ditionem bello et igne occupavit et devastavitVgl . oben Nr. 1649 , 12-22 ; 1657 , 22f mit Anm. 12. . Quid futurum sit Germanie nostrę , dominus novit .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_754", + "psc_text": "est enim lignum viride et lignum aridum. Unde et Dominus: Si in ligno, ait, viridi tanta faciunt: in sicco quid facient (Luc. XXIII, 31) ? Pro quo, nescio quid volentes, LXX iniquum et injustum interpretati sunt: quasi non idem utrumque significet. Quodque ibi dixerat: Et videbit universa caro, quia ego Dominus succendi eam, hoc est, silvam, sive flammam, nec exstinguetur, hinc aliis verbis loquitur: Ut sciat omnis caro, quia ego Dominus eduxi gladium meum de vagina sua irrevocabilem. Vere enim contra Jerusalem non est flamma sopita, nec exstinctum incendium, nec revocatus gladius, quia modicum tempus in medio, et Jerusalem cum templo suo, Babylonio igne succensa est. (Vers. 6, 7.) Et tu, fili hominis, ingemisce in contritione lumborum, et in amaritudinibus ingemisce coram eis. Cumque dixerint ad te: Quare tu gemis? dices: Pro auditu, quia venit, et tabescet omne cor, et dissolventur universae manus, et infirmabitur omnis spiritus, et per cuncta", + "candidate_score": 0.652925, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_25_27", + "bdc_text": "1657 , 22f mit Anm. 12. . Quid futurum sit Germanie nostrę , dominus novit . Helvetii vestri apud omnes pios et bonos viros pessime audiunt ut hii , qui tantis turbis bellorum non postremum fomentum prestant .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_276", + "psc_text": "Dominus dixit: Clamor eorum pervenit ad me (Genes. XVIII) : tamen Dominus non exaudiet eos: ut malis coacti, intelligant quid fecerint. (CAP. IX) (Cap. IX.--Vers. 1.) Et clamavit in auribus meis voce magna, dicens: Appropinquaverunt visitationes urbis. Pro visitationibus, ultionem Septuaginta transtulerunt. Mihi enim vindictam et ego retribuam, dicit Dominus (Deut. XXXII, 35) . Omnisque ultio visitatio est quasi aegrotantis, quasi habentis vulnera, quasi medicas exspectantis manus, juxta illud quod alibi scriptum est: Visitabo in virga iniquitates eorum, et in flagellis peccata eorum: misericordiam autem meam non auferam ab eis (Psal. LXXXVIII, 33, 34) . Recteque (ut supra diximus) visitatio vel ultio appropinquare dicitur captivitate vicina. Et unusquisque vas interfectionis habet in manu sua. Non dixit, habebat, ut Septuaginta transtulerunt. Neque enim narrat praeterita, sed praesentia futuraque demonstrat. Qui igitur malos percutit in eo quod mali sunt, et habet vasa interfectionis, ut occidat pessimos, minister est Domini. (Vers. 2, 3.)", + "candidate_score": 0.652765, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_78_80", + "bdc_text": "-Schriftenreihe der Historischen Kommission bei der Bayerischen Akademie der Wissenschaften 18 , S. 108f. . Mercatorum inpostura fere regem et Germanie proceres omnes deglutivit ; ad triarios relegata sunt omniaIm Sinne von :", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1170", + "psc_text": "Eden, hoc est, deliciarum et paradisi, et ecce deductus es sicut Assyrius, cum omnibus lignis, quae quondam fuerant in deliciis, ad terram ultimam et ad inferos, et dormies non in requie, sed in poenis in medio incircumcisorum, hoc est, immundorum, et cum his qui in gladio Domini conciderunt. Et ut sciamus qui sit ille cui dixerit: O inclyte, atque sublimis inter ligna voluptatis, ponit manifestius: Ipse est Pharao, et omnis multitudo ejus. Sive juxta Septuaginta, sic est Pharao, et omnis multitudo ejus, ut quomodo supra Assyrius succisus est, et corruit, sic et Aegyptius subruatur. (CAP. XXXII) (Cap. XXXII.--Vers. 1 seq.) Et factum est duodecimo anno, in mense duodecimo (sive decimo), in una die [Vulg. tacet die] mensis, factum est verbum Domini ad me, dicens: Fili hominis, assume lamentum super Pharaonem regem Aegypti, et dices ad eum: Leoni gentium assimilatus es, et draconi qui est in mari, et ventilabas cornu in", + "candidate_score": 0.651065, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_99_101", + "bdc_text": "[ Adresse auf der Rückseite : ] Ornatissimo viro domino Hainricho Bullingero , Tigurinę ecclesie antistiti fidelissimo , fratri in Christo plurimum observando Darunter von späterer Hand N° .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1575", + "psc_text": "eo qui ea primus invenit, quae nonnulli Graecorum ἐξώστρας vocant. (Vers. 23 seqq.) Et locutus est ad me: Haec est mensa coram Domino, et duo ostia erant in templo et in sanctuario, et in duobus ostiis ex utraque parte bina erant ostiola, quae in se invicem plicabantur. Bina enim ostia erant ex utraque parte ostiorum, et caelata erant in ipsis ostiis templi Cherubim et sculpturae palmarum, sicut in parietibus quoque expressae erant. Quamobrem et crassiora [Vulg. grossiora] erant ligna in vestibuli fronte forinsecus: super quae fenestrae erant obliquae, et similitudo palmarum hinc atque inde in humerulis vestibuli, secundum latera domus latitudinemque parietum. Multum in hoc loco Septuaginta editio ab Hebraica veritate discordat. Unde hoc solum admonebo quod pro crassioribus lignis, σπουδαῖα, hoc est, necessaria, sive cura digna transtulerint, et pro obliquis fenestris, absconditas, et quod in fine testimonii positum est: et mensus est hinc et inde laquearia superliminaris, sive vestibuli,", + "candidate_score": 0.649653, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_83_85", + "bdc_text": "Oremus dominum sedulo , ut tantis calamitatibus aut statim finis inponatur aut omnia in domini gloriam cedant . De domino Leone Iude , vetere amico et fratre , nichildum audio ; Leo Jud war am 19 .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_327", + "psc_text": "Domini ad me, dicens: Fili hominis, fratres tui, fratres tui: viri propinqui tui, et omnis domus Israel universi, quibus dixerunt habitatores Jerusalem: Longe recedite a Domino: nobis data est terra in possessionem. Propterea haec dicit Dominus Deus: quia longe feci eos in gentibus, et quia dissipavi eos in terra [Al. dispersi eos in terris], ero eis in sanctificationem modicam in terris, ad quas venerint [Vulg. venerunt ]. LXX: Et factus est sermo Domini ad me, dicens: Fili hominis, fratres tui et viri captivitatis tuae, et omnis domus Israel consummata est; quibus dixerunt habitatores Jerusalem: Longe recessistis a Domino: nobis data est terra in haereditatem. Propterea ait: Haec dicit Adonai Dominus, quia repellam eos in gentes, et disseminabo eos in omnem terram, et ero eis in sanctificationem parvulam in regionibus, ad quas ingressi fuerint illuc. Primum de interpretationis varietate dicendum est. Pro eo quod in Hebraeo habetur, viri propinqui tui (hoc", + "candidate_score": 0.647152, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_78_80", + "bdc_text": "-Schriftenreihe der Historischen Kommission bei der Bayerischen Akademie der Wissenschaften 18 , S. 108f. . Mercatorum inpostura fere regem et Germanie proceres omnes deglutivit ; ad triarios relegata sunt omniaIm Sinne von :", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1003", + "psc_text": "In multitudine divitiarum tuarum, et populorum ditasti reges multos. Nunc contrita es a mari ( sive in mari) in profundis aquarum opes tuae ( sive negotiatio tua) et omnis multitudo tua, quae erat in medio tui ceciderunt. Universi habitatores insularum obstupuerunt ( sive contriti sunt) super te, et reges earum omnes tempestate perculsi (sive versi in amentiam) mutaverunt vultus ( vel fleverunt). Negotiatores gentium ( sive populorum) sibilaverunt super te, ad nihilum deducta es ( sive facta perditio es: et non eris 324 ultra [Vulg. tacet ultra ] usque in saeculum ( sive in perpetuum). Gubernatores, remiges, proretae, atque vectores, in planctu Tyri ista memorabunt, quae alia civitatum ita conticuit, ut loquendi fiduciam non haberet; et audiret illud Evangelicum, Tace, et obmutesce (Marc. IV, 39). Et de Psalmis: Peccatori autem dixit Deus, Quare tu enarras justitias meas, et assumis testamentum meum per os tuum (Ps. XLVI, 16)? Quantis mercibus, o", + "candidate_score": 0.646285, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_78_80", + "bdc_text": "-Schriftenreihe der Historischen Kommission bei der Bayerischen Akademie der Wissenschaften 18 , S. 108f. . Mercatorum inpostura fere regem et Germanie proceres omnes deglutivit ; ad triarios relegata sunt omniaIm Sinne von :", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1145", + "psc_text": "Nam et ipsi cum ea (sive cum eo) descendent (sive descenderunt) ad infernum ad interfectos (sive vulneratos) gladio, et brachium (sive semen) uniuscujusque habitantium sub umbraculo ejus, in medio nationum (sive vitae suae) perierunt. Cui assimilatus es, o inclyte, atque sublimis inter ligna voluptatis! Ecce deductus es cum lignis voluptatis ad terram ultimam, in medio incircumcisorum dormies, cum his qui interfecti sunt gladio. Sic Pharao et omnis multitudo ejus, dicit Dominus Deus. Utramque editionem ex more commiscui, ubi tamen plurimum discrepabant, ne duplex propositio augeret librorum magnitudinem. Ac primum sciendum, quod quaecumque dicuntur de rege Assyriorum futuro tempore, in LXX quasi transacta memorantur, et sic vel ad arborem, vel ad principem loquitur Assyriorum, ut tam, masculino quam feminino genere de una persona intelligatur, dum et arbor refertur ad Assyrium, et Assyrius in arbore nominatur. Nec de rege Babylonio in praesenti sermone ulla fit mentio; ne videatur contra captivum populum positum", + "candidate_score": 0.645905, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_79", + "bdc_text": "Mercatorum inpostura fere regem et Germanie proceres omnes deglutivit ;", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1003", + "psc_text": "In multitudine divitiarum tuarum, et populorum ditasti reges multos. Nunc contrita es a mari ( sive in mari) in profundis aquarum opes tuae ( sive negotiatio tua) et omnis multitudo tua, quae erat in medio tui ceciderunt. Universi habitatores insularum obstupuerunt ( sive contriti sunt) super te, et reges earum omnes tempestate perculsi (sive versi in amentiam) mutaverunt vultus ( vel fleverunt). Negotiatores gentium ( sive populorum) sibilaverunt super te, ad nihilum deducta es ( sive facta perditio es: et non eris 324 ultra [Vulg. tacet ultra ] usque in saeculum ( sive in perpetuum). Gubernatores, remiges, proretae, atque vectores, in planctu Tyri ista memorabunt, quae alia civitatum ita conticuit, ut loquendi fiduciam non haberet; et audiret illud Evangelicum, Tace, et obmutesce (Marc. IV, 39). Et de Psalmis: Peccatori autem dixit Deus, Quare tu enarras justitias meas, et assumis testamentum meum per os tuum (Ps. XLVI, 16)? Quantis mercibus, o", + "candidate_score": 0.644909, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_22_24", + "bdc_text": "von Frankreich. vero pseudochristianus Schuler spielt auf den Titel \"rex christianissimus \" an ; vgl. HBBW XI [Nr. 1495 ] , S. 137 , Anm. 10 . interea totam fere Litzelburgicam Inferioris Germanie ditionem bello et igne occupavit et devastavitVgl . oben Nr. 1649 , 12-22 ;", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1044", + "psc_text": "(Prov. XXI), vel malorum, quorum regna ostendit diabolus Salvatori (Matth. IV): qui occurrerunt regi Babylonio, dicentes: Et tu captus es sicut nos, atque inter nos reputatus es. Quamobrem et polluit sanctificationem 337 suam quam habuerat, quando habitabat in monte, et conversabatur in medio ignitorum lapidum. Sequitur: Producam ignem in medio tui qui devoret te. Istum ignem in Tyri regis corde succenderat ille cujus ignita sunt jacula, et de quo scriptum est: Omnes adulterantes quasi clibanus corda eorum (Osee). De quo igne loquitur et Isaias: Ambulate in lumine ignis vestri, et in flamma quam succendistis (Isai. L) , ut foras egrediens, devoret possidentem, juxta illud quod in eodem Isaia scriptum est: Devoravit sicut fenum materiam (Isai. V) . In die illa exstinguentur montes, et colles, et saltus, et devorabit ab anima usque ad carnes. Hunc ignem qui alienus appellatur, Nadab et Abiu ad altare Domini obtulerant, et idcirco divino igne consumpti", + "candidate_score": 0.643872, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_79_81", + "bdc_text": "Mercatorum inpostura fere regem et Germanie proceres omnes deglutivit ; ad triarios relegata sunt omniaIm Sinne von : die Lage ist äußerst ernst ;", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1003", + "psc_text": "In multitudine divitiarum tuarum, et populorum ditasti reges multos. Nunc contrita es a mari ( sive in mari) in profundis aquarum opes tuae ( sive negotiatio tua) et omnis multitudo tua, quae erat in medio tui ceciderunt. Universi habitatores insularum obstupuerunt ( sive contriti sunt) super te, et reges earum omnes tempestate perculsi (sive versi in amentiam) mutaverunt vultus ( vel fleverunt). Negotiatores gentium ( sive populorum) sibilaverunt super te, ad nihilum deducta es ( sive facta perditio es: et non eris 324 ultra [Vulg. tacet ultra ] usque in saeculum ( sive in perpetuum). Gubernatores, remiges, proretae, atque vectores, in planctu Tyri ista memorabunt, quae alia civitatum ita conticuit, ut loquendi fiduciam non haberet; et audiret illud Evangelicum, Tace, et obmutesce (Marc. IV, 39). Et de Psalmis: Peccatori autem dixit Deus, Quare tu enarras justitias meas, et assumis testamentum meum per os tuum (Ps. XLVI, 16)? Quantis mercibus, o", + "candidate_score": 0.64227, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_1_3", + "bdc_text": "Venit ad me presentium latorUnbekannt. , natione Gallus , oriundus ab regia urbe Orlientz Gallie , ubi per biennium Christum praedicando tandem ab urbe post carceres dei munere relegatus est , ut testantur litereNicht erhalten. Nurbergensium fratrum . Scripsit quoque de ea re ad me Musculus Augustanus et Frechtus , Ulmensis ecclesiae ministerAuch die Briefe von Wolfgang Musculus und Martin Frecht sind verloren. .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_337", + "psc_text": "Orientalis; novissime, sublatis pennis rotisque sequentibus, stat super montem, qui est ad Orientem urbis, haud dubium quin montem significet Oliveti, unde Salvator ascendit ad Patrem. Stabatque gloria Domini, quae de Jerusalem urbe discesserat super montem Oliveti, in signum resurrectionis et luminis, ut inde perituram arsuramque cerneret Jerusalem. Quodque dicit: Ascendit gloria de medio civitatis (Joan. XIV, 31) , aliis verbis loquitur Dominus ad discipulos: Surgite, abeamus hinc (Luc. XIII, 35) . Et ad Judaeos: Relinquetur vobis domus vestra deserta (Matth. XXIII) . Josephus quoque refert auditam vocem in templo angelorum et fortitudinum coelestium, quae prius in urbis praesidio erant: abeamus ex his sedibus ( Joseph. Antiq. Jud. ). Mirumque in modum usque in praesentem diem gloria Domini, quae deseruit templum, stat super montem Oliveti, et in crucis signo rutilans, spectat templum quondam Judaicum, in favillas et cineres dissolutum. (Vers. 24, 25.) Et spiritus levavit me, adduxitque in Chaldaeam ad transmigrationem", + "candidate_score": 0.641314, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_78_80", + "bdc_text": "-Schriftenreihe der Historischen Kommission bei der Bayerischen Akademie der Wissenschaften 18 , S. 108f. . Mercatorum inpostura fere regem et Germanie proceres omnes deglutivit ; ad triarios relegata sunt omniaIm Sinne von :", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_863", + "psc_text": "judicii severitatem malitia remaneat. Quod facile solvitur, si intelligamus illud Apostoli: Conclusit Deus omnia sub peccato, ut omnibus misereatur (Galat. III, 22) . Vanitati enim creatura subjecta est (Rom. VIII, 28) . Et ponitur sanguis qui effusus est in propatulo creaturae universae, ut omnium scelera pateant. Petram autem limpdissimam possumus 278 accipere, et Dominum Salvatorem, quae sequebatur in solitudine populum Israel, de qua scriptum est: Bibebant autem de spiritali consequente eos petra: petra autem erat Christus (I Cor. X, 4) : quod in illo revelentur omnia; et impleatur quod scriptum est: Nihil occultum quod non reveletur. Dicitque se Dominus non misereri, nec mundi praeterire peccata; neque parcere impiis, nec placari, ut viae pereant impiorum, secundum illud quod in primi psalmi fine ponitur: Et iter impiorum peribit. (Vers. 15 seqq.) Et factum est verbum Domini ad me, dicens: Fili hominis, ecce ego tollo a te desiderabile oculorum tuorum in plaga, et", + "candidate_score": 0.639966, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_1_3", + "bdc_text": "Venit ad me presentium latorUnbekannt. , natione Gallus , oriundus ab regia urbe Orlientz Gallie , ubi per biennium Christum praedicando tandem ab urbe post carceres dei munere relegatus est , ut testantur litereNicht erhalten. Nurbergensium fratrum . Scripsit quoque de ea re ad me Musculus Augustanus et Frechtus , Ulmensis ecclesiae ministerAuch die Briefe von Wolfgang Musculus und Martin Frecht sind verloren. .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_338", + "psc_text": "ex his sedibus ( Joseph. Antiq. Jud. ). Mirumque in modum usque in praesentem diem gloria Domini, quae deseruit templum, stat super montem Oliveti, et in crucis signo rutilans, spectat templum quondam Judaicum, in favillas et cineres dissolutum. (Vers. 24, 25.) Et spiritus levavit me, adduxitque in Chaldaeam ad transmigrationem in visione in spiritu Dei, et sublata est a me visio, quam videram. Et locutus sum ad transmigrationem omnia verba Domini, quae ostenderat mihi. Pro eo quod nos ex Hebraica veritate transtulimus: Et sublata est a me visio, quam videram, LXX transtulerunt: Et ascendi a visione, quam videram. Quod utrumque significat non in corpore prophetam in Jerusalem de Babylone translatum, sed in 113 spiritu, sublataque visione quae eum in spiritu duxerat Jerusalem, et universa monstraverat, quae superior sermo narravit, reversus est in semetipsum, et locutus est ad transmigrationem omnia quae ei fuerant demonstrata, ad eos videlicet, de quibus supra scriptum", + "candidate_score": 0.639713, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_79_81", + "bdc_text": "Mercatorum inpostura fere regem et Germanie proceres omnes deglutivit ; ad triarios relegata sunt omniaIm Sinne von : die Lage ist äußerst ernst ;", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1170", + "psc_text": "Eden, hoc est, deliciarum et paradisi, et ecce deductus es sicut Assyrius, cum omnibus lignis, quae quondam fuerant in deliciis, ad terram ultimam et ad inferos, et dormies non in requie, sed in poenis in medio incircumcisorum, hoc est, immundorum, et cum his qui in gladio Domini conciderunt. Et ut sciamus qui sit ille cui dixerit: O inclyte, atque sublimis inter ligna voluptatis, ponit manifestius: Ipse est Pharao, et omnis multitudo ejus. Sive juxta Septuaginta, sic est Pharao, et omnis multitudo ejus, ut quomodo supra Assyrius succisus est, et corruit, sic et Aegyptius subruatur. (CAP. XXXII) (Cap. XXXII.--Vers. 1 seq.) Et factum est duodecimo anno, in mense duodecimo (sive decimo), in una die [Vulg. tacet die] mensis, factum est verbum Domini ad me, dicens: Fili hominis, assume lamentum super Pharaonem regem Aegypti, et dices ad eum: Leoni gentium assimilatus es, et draconi qui est in mari, et ventilabas cornu in", + "candidate_score": 0.637041, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_14_16", + "bdc_text": "valent omnes exempto filio maiore natu Gervasio , qui , dum hec scribo , valde egrotat , sic tamen , ut illum auxiliante deo per manum medici convaliturum sperem . De bello contra Turcas nichil habeo , quod scribam . Noster exercitus mirum in modum iacet , silet ac torpet , Zum Vormarsch des von Kurfürst Joachim II .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1202", + "psc_text": "eorum in ossibus eorum, quia terruerunt gigantes in vita sua. Et tu in medio incircumcisorum contereris, et dormies cum vulneratis gladio. Ibi Edom, et reges ejus, et omnes principes Assur, qui dederunt fortitudinem ejus in vulnere gladii: isti cum vulneratis dormierunt cum his qui descenderunt in foveam. Ibi principes Aquilonis omnes universi magistratus Assur, qui descenderunt vulnerati cum terrore suo, et in fortitudine sua confusi dormierunt incircumcisi cum vulneratis gladio, et abstulerunt tormentum suum cum descendentibus in foveam. Videbit eos Pharao, et consolationem accipiet super omni fortitudine eorum: vulnerati gladio Pharao, et omnis fortitudo ejus, dicit Dominus Deus. Quia dedi formidinem ejus super terram vitae, et dormiet in medio incircumcisorum cum vulneratis gladio, Pharao et omnis multitudo ejus, dicit Dominus Deus. Non ignoro, fastidiosam fore delicato lectori tantam inter duas editiones discrepantiam. Sed quid faciam calumniatoribus meis, qui si aliquid de LXX interpretum translatione subtraxero, me sacrilegum et absque timore", + "candidate_score": 0.635485, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_1", + "bdc_text": "Venit ad me presentium latorUnbekannt. , natione Gallus , oriundus ab regia urbe Orlientz Gallie , ubi per biennium Christum praedicando tandem ab urbe post carceres dei munere relegatus est , ut testantur litereNicht erhalten.", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_337", + "psc_text": "Orientalis; novissime, sublatis pennis rotisque sequentibus, stat super montem, qui est ad Orientem urbis, haud dubium quin montem significet Oliveti, unde Salvator ascendit ad Patrem. Stabatque gloria Domini, quae de Jerusalem urbe discesserat super montem Oliveti, in signum resurrectionis et luminis, ut inde perituram arsuramque cerneret Jerusalem. Quodque dicit: Ascendit gloria de medio civitatis (Joan. XIV, 31) , aliis verbis loquitur Dominus ad discipulos: Surgite, abeamus hinc (Luc. XIII, 35) . Et ad Judaeos: Relinquetur vobis domus vestra deserta (Matth. XXIII) . Josephus quoque refert auditam vocem in templo angelorum et fortitudinum coelestium, quae prius in urbis praesidio erant: abeamus ex his sedibus ( Joseph. Antiq. Jud. ). Mirumque in modum usque in praesentem diem gloria Domini, quae deseruit templum, stat super montem Oliveti, et in crucis signo rutilans, spectat templum quondam Judaicum, in favillas et cineres dissolutum. (Vers. 24, 25.) Et spiritus levavit me, adduxitque in Chaldaeam ad transmigrationem", + "candidate_score": 0.634844, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_48_50", + "bdc_text": "Adhuc collecto milite expectat a papistis pacem nostris perpetuam ; ab imperatore-re über der Zeile nachgetragen. Karolo et Ferdinando inpetravit , König Ferdinand und die kaiserlichen Kommissare hatten am 24 .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_776", + "psc_text": "22) . Et in alio loco: Deus, ait, judicium tuum regi da, et justitiam tuam filio regis (Ps. LXXI, 1) . Iste est cui repositum est imperium, et sacerdotium sempiternum, de quo loquebatur et Jacob: Non deficiet princeps ex Juda, neque dux de 251 femoribus ejus, donec veniat cui repositum est: et ipse erit exspectatio gentium (Gen. XLIX, 10) . In eo loco ubi nos interpretati sumus: Nonne haec est, pulchre transtulit Symmachus, neque hoc, neque illud. Quia enim dixerat: Aufer cidarim, tolle coronam, subjunxit, neque hoc neque illud, id est, regnum cessabit, et sacerdotium. Unde qui postea usque ad adventum Christi reges fuerunt pariter et sacerdotes, quorum unus Hyrcanus pontifex diadema capiti suo imposuit, frustra sibi et hoc et illud voluit vindicare, cum regnum ei non deberetur post Sedeciam, sed illi cui repositum erat, et qui fuit exspectatio gentium, de quibus loquitur et Malachias: Vos, sacerdotes, qui contaminatis nomen", + "candidate_score": 0.632868, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_16_18", + "bdc_text": "Noster exercitus mirum in modum iacet , silet ac torpet , Zum Vormarsch des von Kurfürst Joachim II . geführten Heeres in Ungarn vgl. oben Nr. 1654 , Anm. 5 . neque id mirum est ;", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_296", + "psc_text": "vir, qui indutus erat lineis, qui habebat atramentarium in lumbis suis, respondit dicens: Feci sicut praecepisti mihi. LXX: Et ecce vir, qui indutus erat podere (id est, veste talari) et accinctus zona lumbos suos, et respondit verbum dicens: Feci sicut mandasti mihi. Ipse est vir, cui jussum est transire per mediam Jerusalem, et ponere signum in frontibus virorum gementium et dolentium super cunctis iniquitatibus eorum. Dicit ergo se Domini praecepta complesse, et signaculo THAU litterae frontes signasse [ Al. armasse] lugentium. Sex autem viri quibus praeceperat Dominus, dicens: Transite per civitatem sequentes eum, et percutite: nulliusque misereamini usque ad internecionem, nihil tale renuntiant. Neque enim laetitiae, sed moeroris implevere sententiam, quae non sermone, sed opere probatur. Et in hoc loco pro ποδήρη, id est, veste talari, quam interpretati sunt Septuaginta, Theodotio ipsum verbum Hebraicum posuit BADDIM ( ); Symmachus, lineam; Aquila, praecipuam, sive stolam. 100 Pro zona quoque Symmachus, tabulas;", + "candidate_score": 0.629246, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_77_79", + "bdc_text": "Beiträge zu einer typologischen Analyse schriftlicher und bildlicher Quellen , Göttingen 1980 . -Schriftenreihe der Historischen Kommission bei der Bayerischen Akademie der Wissenschaften 18 , S. 108f. . Mercatorum inpostura fere regem et Germanie proceres omnes deglutivit ;", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_878", + "psc_text": "libertatem, et polluto sanctuario ejus, Lege completa, vel destructa secundum occidentem litteram, aperta sit Evangelii gloria, et cognoscat Israel, quod ipse sit Dominus et Deus, qui haec mane ventura praedixerit, et vesperi atque in consummatione mundi esse completa, suo probarit adventu. LIBER OCTAVUS. 283-284 Quid aliis prosit in prophetas nostra dictatio, Dei judicii est, eorumque conscientiae, qui, omissis declamationibus ac plausu et compositione verborum, cupiunt scire quid eorum sermo, vel narret praeteritum, vel praesens arguat, vel praedicat esse venturum. Nobis interim prodest: dum enim hoc facimus, et nihil aliud cogitamus, in modum furti explanationes aggredimur, et dierum miserias, noctium studio compensamus: pascitur animus, et obliviscitur saeculi calamitatum, quod in extremo fine jam positum congemiscit et parturit (II Thess. II), donec qui tenet de medio fiat, et pedes statuae quondam ferrei, fragilitate digitorum fictilium conterantur. Cadit mundus, et cervix erecta non flectitur. Pereunt divitiae, et nequaquam cessat avaritia. Congregare festinant, quae", + "candidate_score": 0.628352, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_77_79", + "bdc_text": "Beiträge zu einer typologischen Analyse schriftlicher und bildlicher Quellen , Göttingen 1980 . -Schriftenreihe der Historischen Kommission bei der Bayerischen Akademie der Wissenschaften 18 , S. 108f. . Mercatorum inpostura fere regem et Germanie proceres omnes deglutivit ;", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1436", + "psc_text": "loquitur et Michaeas: Venite, ascendamus in montem Domini, et in domum Dei Jacob, et annuntiabit nobis vias suas (Isa. II, 3; Mich. IV, 2). Istae autem aves et istae bestiae celeres atque crudeles comedent carnes et bibent sanguinem, quae regnum Dei possidere non possunt: carnes fortium, sive gigantium, qui contra Dei scientiam rebellabant, et sanguinem principum, non coeli, sed terrae bibent, qui cuncta terrena sapuerunt: sanguinem arietum, et agnorum, et hircorum, sive juxta Septuaginta, arietum, vitulorum, et hircorum, ut tria significent animantia, quae in Dei victimis immolantur. Imitantur enim et haeretici ecclesiasticam mansuetudinem, sed oblatio eorum non in Dei cultum, sed in daemonum cibum proficit, quae est pinguissima hostia eorum, et quasi adipe saturantur, et bibunt sanguinem deceptorum usque in ebrietatem. Hanc autem victimam Deus immolat per ecclesiasticos viros, ut multitudine deceptorum saturentur convivae pessimi, et bibant usque ad vomitum et ebrietatem. Quando videris sanctos viros, et Scripturis divinis eruditos", + "candidate_score": 0.62822, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_79_81", + "bdc_text": "Mercatorum inpostura fere regem et Germanie proceres omnes deglutivit ; ad triarios relegata sunt omniaIm Sinne von : die Lage ist äußerst ernst ;", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1153", + "psc_text": "consolata sunt in terra infima, in corde videlicet terrae, omnia ligna voluptatis, sive deliciarum, quod Hebraice appellatur EDEN ( ), ut nemorosos saltus, silvasque significet egregias atque praeclaras, quae fuerunt in Libano, et irrigabantur aquis. Nam et ipsae arbores cum eo, hoc est, Assyrio descendent in infernum, ad interfectos, sive vulneratos gladio. Ligna gladiis non vulnerantur, sed caeduntur, nec descendunt ad infernum. Et brachium, inquit, sive semen (quoniam apud Hebraeos sermo ZARA ( ), utrumque significat), requiescet in umbraculo ejus in medio nationum, nequaquam silvarum, sed gentium. Ad extremum fit apostropha ad ipsum Assyrium, sive ad Pharaonem. Cui assimilatus es, o inclyte, atque sublimis inter ligna voluptatis? Nullus tibi, inquit, par fuit, sed omnes reges potentia superasti, et tamen cum caeteris regibus, qui erant in comitatu tuo ad terras ultimas, id est, ad inferos deductus es, dicente Scriptura: Ingredientur ad extrema terrae, tradentur in manus gladii, partes vulpium erunt (Ps.", + "candidate_score": 0.627528, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_14_16", + "bdc_text": "valent omnes exempto filio maiore natu Gervasio , qui , dum hec scribo , valde egrotat , sic tamen , ut illum auxiliante deo per manum medici convaliturum sperem . De bello contra Turcas nichil habeo , quod scribam . Noster exercitus mirum in modum iacet , silet ac torpet , Zum Vormarsch des von Kurfürst Joachim II .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_757", + "psc_text": "levi voce, nec dolore moderato, sed in contritione lumborum, ut gemitus tuus ex imis visceribus et amaritudine animi proferatur. Et hoc facies coram eis: ut cum te interrogaverint cur tanto gemitu conteraris, et quid tibi mali acciderit ut sic ingemiscas, tu eis meo sermone respondeas: Idcirco plango, et dolorem cordis mei dissimulare non valeo, quia auditus qui semper meis auribus insonuerat, opere completur et venit: imminens videlicet Babylonii furentis exercitus. Qui cum venerit et vallaverit Jerusalem, tunc tabescet omne cor, et dissolventur universae manus: ut, occupante pavore mentes hominum, nullus audeat repugnare. Infirmabitur enim omnium bellatorum spiritus, et tanta cunctos occupabit trepidatio atque formido, ut, timore cogente, artus et viscera dissolvantur, et vesica humorem tenere non valeat: ita ut urina genua polluantur. Naturale est enim, ut timore cogente, vesica laxetur, et adversus hominis voluntatem humor defluat. Quod quidem et in morborum magnitudine accidere solet, ut postquam vires defecerint aegrotantium, non", + "candidate_score": 0.626391, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_79_81", + "bdc_text": "Mercatorum inpostura fere regem et Germanie proceres omnes deglutivit ; ad triarios relegata sunt omniaIm Sinne von : die Lage ist äußerst ernst ;", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1169", + "psc_text": "Sive omnia ligna, quae quondam fuerunt bona, et irrigabantur aquis, et in Libani altitudine morabantur, accipient consolationem, 377 quando principem suum similia viderint sustinere tormenta. Et ipsa enim descendent ad infernum ad interfectos gladio Domini, et omnis fortitudo lignorum habitabit sub umbraculo ejus, id est, in poena, in medio omnium nationum quae claustris inferni tenebuntur. Post haec ad ipsum Pharaonem sermo convertitur, cui dictum fuerat in principio, cui similis factus es in magnitudine tua? et dicitur ad eum: Cui assimilatus es, o inclyte, atque sublimis inter ligna voluptatis? Nempe Assyrio qui corruit. Et tu eras inclytus atque sublimis inter ligna Eden, hoc est, deliciarum et paradisi, et ecce deductus es sicut Assyrius, cum omnibus lignis, quae quondam fuerant in deliciis, ad terram ultimam et ad inferos, et dormies non in requie, sed in poenis in medio incircumcisorum, hoc est, immundorum, et cum his qui in gladio Domini conciderunt. Et ut", + "candidate_score": 0.626154, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_14_16", + "bdc_text": "valent omnes exempto filio maiore natu Gervasio , qui , dum hec scribo , valde egrotat , sic tamen , ut illum auxiliante deo per manum medici convaliturum sperem . De bello contra Turcas nichil habeo , quod scribam . Noster exercitus mirum in modum iacet , silet ac torpet , Zum Vormarsch des von Kurfürst Joachim II .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_215", + "psc_text": "qui Babyloniorum posset resistere fortitudini; sed nihil profuit imperasse, eum non sit in populo qui audeat ad bella procedere. Idcirco autem enervatus est populus, et caret viribus praeliandi, quia omnis ira Dei super omnem multitudinem ejus, subauditur urbis Jerusalem, sive terrae Judaeae. Sed et in nostra terra et Jerusalem, quando nos vel persecutio publica, vel variorum incentiva vitiorum superare nituntur, frustra magistri canunt tuba, et praeparare nos ad bella festinant, cum nulla sit in populo fortitudo, quae idcirco subtracta est, quia iram Dei praesentia mernere peccata. (Vers. 15, 16.) Gladius foris, pestis et fames intrinsecus. Qui in agro est gladio morietur: et qui in civitate, pestilentia et fame devorabuntur. Et salvi erunt qui fugerint ex eis: eruntque in montibus quasi columbae convallium omnes trepidi. unusquisque in iniquitate sua. Septuaginta, columbas convallium, sive, ut Theodotio transtulit, meditantes, omnino tacuerunt. Hocque quod nos interpretati sumus, omnes trepidi: unusquisque in iniquitate sua, Theodotio", + "candidate_score": 0.62544, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_65_67", + "bdc_text": "die ist imme aber aynhayligeinhellig . von allen stetten abgeschlagen , Die Städte stellten sich entschieden gegen die von König Ferdinand geforderte neue Türkensteuer ; vgl . Heidrich , Karl V. 94f. 100. 102 .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_927", + "psc_text": "quae fuisti fortis in mari cum habitatoribus tuis quos formidabant universi? Nunc stupebunt naves in die pavoris tui, et turbabuntur insulae in mari, eo quod nullus egrediatur ex te. LXX: Quia haec dicit Dominus Deus Sor. Nonne a voce ruinae tuae cum ingemuerint vulnerati tui, cum evaginatus fuerit gladius in medio tui, commovebuntur insulae, et descendent de sedibus suis omnes principes maris, et auferent coronas suas, et vestimentis suis variis nudabuntur? Furore insanient: in terra sedebunt, et formidabunt perditionem suam, et gement super te, et assument super te lamentum, et dicent tibi: Quomodo peristi et dissipata es in mari, urbs laudata, quae fuisti fortis in mari ipsa, et habitatores ejus, quae dedit timorem suum omnibus habitatoribus suis? Et formidabunt insulae in die ruinae tuae, et turbabuntur insulae in mari in exitu tuo. Primum ipsa historiae verba pandamus brevissima μεταφράσει sensum dictorum aperientes. Haec dicit Adonai Dominus Tyro, quae Hebraice appellatur", + "candidate_score": 0.621713, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_79_81", + "bdc_text": "Mercatorum inpostura fere regem et Germanie proceres omnes deglutivit ; ad triarios relegata sunt omniaIm Sinne von : die Lage ist äußerst ernst ;", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_164", + "psc_text": "eos], quae erunt mortiferae: et quas mittam ut disperdam vos, et famem congregabo super vos, et conteram firmamentum (vel baculum) panis. Famem et pestilentiam, et bestias pessimas, et quidquid aliud malorum sustinemus in saeculo, propter nostra venire peccata manifestum est. Unde et fames illa, quae facta memoratur in Ruth (Ruth I), et in Regum volumine sub Elia (III Reg. XVII), quando tribus annis, et sex mensibus coelum clausum est, et sub Elisaeo (IV Reg. VI), cujus incredibilem inopiam repentina abundantia compensavit, Dei judicio missa est. Quod non solum tunc in Jerusalem factum est, sed et in nostra fit Jerusalem, in qua propter magnitudinem peccatorum, primum fames mittitur audiendi sermonem Dei. Deinde famem mors sequitur; ut qui non audivimus: Gustate et videte quoniam suavis est Dominus (Ps. XXXIII, 9) , postea sentiamus: Mors peccatorum pessima est (Psal. XXII) . De firmamento et baculo panis, supra diximus (Supra, IV). (Vers. 17.) Et", + "candidate_score": 0.621483, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_69", + "bdc_text": "im Kontext der Reformationsgeschichte der oberschwäbischen Reichsstädte , Stuttgart 1990 .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_337", + "psc_text": "Orientalis; novissime, sublatis pennis rotisque sequentibus, stat super montem, qui est ad Orientem urbis, haud dubium quin montem significet Oliveti, unde Salvator ascendit ad Patrem. Stabatque gloria Domini, quae de Jerusalem urbe discesserat super montem Oliveti, in signum resurrectionis et luminis, ut inde perituram arsuramque cerneret Jerusalem. Quodque dicit: Ascendit gloria de medio civitatis (Joan. XIV, 31) , aliis verbis loquitur Dominus ad discipulos: Surgite, abeamus hinc (Luc. XIII, 35) . Et ad Judaeos: Relinquetur vobis domus vestra deserta (Matth. XXIII) . Josephus quoque refert auditam vocem in templo angelorum et fortitudinum coelestium, quae prius in urbis praesidio erant: abeamus ex his sedibus ( Joseph. Antiq. Jud. ). Mirumque in modum usque in praesentem diem gloria Domini, quae deseruit templum, stat super montem Oliveti, et in crucis signo rutilans, spectat templum quondam Judaicum, in favillas et cineres dissolutum. (Vers. 24, 25.) Et spiritus levavit me, adduxitque in Chaldaeam ad transmigrationem", + "candidate_score": 0.619226, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_72_74", + "bdc_text": "im reych yederman , was er wyll , omnia vi gerentur preter phas et aequum . Urbes inperiales sua sessione in comitiis inperialibus privat ę sunt opera et iniqua principum industriaBereits zu Beginn des Reichstags war der alte Sessionsstreit zwischen Fürsten und Städten erneut ausgebrochen , der auch den weiteren Verlauf der Verhandlungen prägte ; vgl . Heidrich , Karl V. 91f. 94-96. 99-105 .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_984", + "psc_text": "LXX: Dedan negotiatores tui, cum jumentis electis ad currus. Multum Hebraicum et Septuaginta in praesenti loco discrepant, praeter nomen regionis quod vicinum est Dedan, et Dadan. Infinita quippe distantia in tapetibus ad sedendum, et jumentis electis ad currus: nec dubium quin quadrigae currus et equi, in malam partem accipiantur, si terreni sint. Alioquin et Elias ad coelestia curru rapitur, appellaturque ab Elisaeo pater, pater, auriga et currus Israel (IV Reg. II, 12) . Et Giezi aperiuntur oculi, ut currus in monte, et equos videat sine ascensoribus, sessioni Domini praeparatos (Ibid. 6). In tapetibus autem, sermonum pulchritudo monstratur; in quibus vehuntur et requiescunt institores Dedan sessione composita, venientes ad nundinas Tyri. (Vers. 21.) Arabia et universi principes Cedar, ipsi 318 negotiatores manus tuae, cum agnis, et arietibus et haedis venerunt ad te. Pro agnis, arietibus et haedis, Septuaginta camelos et arietes, et agnos interpretati sunt. Arabia autem et principes Cedar (quae", + "candidate_score": 0.617579, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_29_31", + "bdc_text": "CeterumIn der Vorlage Caterum ( korrigiert aus Catorum ? ) . princeps Cattorum Cattorum am Rande nachgetragen. Landgraf Philipp von Hessen .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1016", + "psc_text": "quoque prophetia perspicue legitur, Princeps Israelitici populi Michael, et princeps Graeciae, princepsque Persarum (Dan. X). Et Moyses apertius scribit in Deuteronomii Cantico: Quando dividebat Altissimus gentes, et disseminabat filios Adam, constituit terminos nationum, juxta numerum angelorum Dei (Deut. XXXII, 8) ; sive ut melius habetur in Hebraico: juxta numerum filiorum Israel. Et facta est pars Domini populus ejus Jacob, funiculus haereditatis ejus in Israel. Nec mirabimur in parte contraria pessimos reges in typo praevaricatorum praecedere principum, cum optimos reges David, et Salomonem, et Josiam, et patriarchas, ac prophetas, in figura Domini Salvatoris praecessisse doceamus. Igitur juxta utramque intelligentiam, regum pariter superborum et apostatarum principum, quae scripta sunt, disseramus. Ait ergo ( Al. Cum sit, ait): Licet in medio maris, et insulae tenearis angustiis, plus dicam, cum sis homo, et humanae carnis fragilitate circumdatus, tumore cordis elatus, in solio Dei, in coelis te habitare arbitratus es. Simulque quia jactas sapientiam, in", + "candidate_score": 0.61573, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_69", + "bdc_text": "im Kontext der Reformationsgeschichte der oberschwäbischen Reichsstädte , Stuttgart 1990 .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_335", + "psc_text": "eis reversi sunt, plerique aestimant. Habitatores quoque Jerusalem, qui sub Sedecia rege Judae capti sunt, vel qui fugerunt cum Jeremia in Aegyptum, in omnes terras esse dispersos, et nequaquam esse reversos in urbem Jerusalem. Plena autem conversio eorum, qui captivi erant, et reliquiarum Israel intelligitur in Christo, quando reliquiae salvae factae sunt, et una die crediderunt tria millia, et iterum quinque millia (Act. II); et alii de quibus loquitur Jacobus ad apostolum Paulum: Vides, frater, tanta millia credentium Judaeorum? hi omnes aemulatores Legis sunt (Act. XXI, 20) . Sed et quotidie superbi 112 habitatores urbis Jerusalem, quorum cor post offendicula et abominationes suas ambulat, Dei merentur offensam, et hi qui foris erant, ablato corde lapideo, et accepto corde mollissimo, per poenitentiam revertuntur ad Ecclesiam; et ambulant in praeceptis Domini, judiciaque ejus custodiunt, fiuntque Domini populus, et Dominus, quem prius offenderant, fit eis Deus. (Vers. 22, 23.) Et elevaverunt Cherubim alas", + "candidate_score": 0.615705, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_72_74", + "bdc_text": "im reych yederman , was er wyll , omnia vi gerentur preter phas et aequum . Urbes inperiales sua sessione in comitiis inperialibus privat ę sunt opera et iniqua principum industriaBereits zu Beginn des Reichstags war der alte Sessionsstreit zwischen Fürsten und Städten erneut ausgebrochen , der auch den weiteren Verlauf der Verhandlungen prägte ; vgl . Heidrich , Karl V. 91f. 94-96. 99-105 .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_985", + "psc_text": "et requiescunt institores Dedan sessione composita, venientes ad nundinas Tyri. (Vers. 21.) Arabia et universi principes Cedar, ipsi 318 negotiatores manus tuae, cum agnis, et arietibus et haedis venerunt ad te. Pro agnis, arietibus et haedis, Septuaginta camelos et arietes, et agnos interpretati sunt. Arabia autem et principes Cedar (quae hodie Sarracenorum regio est, sicut in Jeremiae sermone, qui adversum Cedar scribitur, plenissime demonstratum est) abundant his animantibus, agnis videlicet, et arietibus, et haedis, et Tyri nundinas hac illatione multiplicant (Jerem. XLIX). Sed et camelorum fertilissima regio est ob pascuorum [ Al. pascuarum] eremi latitudinem, aerisque temperiem, quibus hoc animal delectatur. Arabia autem interpretatur vespera: et Cedar, tenebrae. De qua et in Psalmis dicitur: Habitavi cum habitantibus Cedar (Ps. CXIX, 5) . Quae regiones deferunt Tyro camelos, gravissimis peccatorum oneribus praegravatos, sive agnos, et arietes, et haedos, quos immolant in altaribus suis, quae de iniquo ac rebelli corde simularunt. Sed", + "candidate_score": 0.611937, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_72_74", + "bdc_text": "im reych yederman , was er wyll , omnia vi gerentur preter phas et aequum . Urbes inperiales sua sessione in comitiis inperialibus privat ę sunt opera et iniqua principum industriaBereits zu Beginn des Reichstags war der alte Sessionsstreit zwischen Fürsten und Städten erneut ausgebrochen , der auch den weiteren Verlauf der Verhandlungen prägte ; vgl . Heidrich , Karl V. 91f. 94-96. 99-105 .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_968", + "psc_text": "non faciunt, dicente Apostolo: Propter quod inexcusabilis es, o homo omnis, qui judicas. In quo enim judicas alium, teipsum condemnas. Eadem enim facis quae judicas (Rom. II, 1) . Sed melius est DADAN alterius loci nomen accipere, ut et in Hebraico, et apud caeteros interpretes habetur. (Vers. 15, 16.) Insulae multae negotiatio manus tuae: dentes eburneos et hebeninos commutaverunt in pretio tuo. Syrus negotiator tuus, propter multitudinem operum tuorum, guttam, purpuram, et scutulata, et byssum et sericum, et Chodchod [Vulg. coccum] proposuerunt in mercatu tuo. LXX: Ex insulis multiplicaverunt negotiationem tuam: dentes elephantinos, et his qui introducebantur reddebas mercedes tuas. Homines negotiationem tuam a multitudine mercatus tui: in aphec, stacten, et polymita de Tharsis et Ramoth et Chodchod dederunt in nundinas tuas. Multum ab Hebraico in praesenti loco Septuaginta editio discrepat; ideo juxta utramque pauca dicenda sunt: ne in Tyri mercimoniis occupati, ad reliquas prophetias tardius transeamus. Filii Dadan negotiatores", + "candidate_score": 0.608539, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_15_17", + "bdc_text": "De bello contra Turcas nichil habeo , quod scribam . Noster exercitus mirum in modum iacet , silet ac torpet , Zum Vormarsch des von Kurfürst Joachim II . geführten Heeres in Ungarn vgl. oben Nr. 1654 , Anm. 5 .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_940", + "psc_text": "super Tyrum lamentum, et dices Tyro quae habitat in introitu maris, negotiationi populorum ad insulas multas (sive ab insulis multis). Haec dicit Dominus Deus. Si voluero totam prophetiam contra Tyrum, sive super lamentatione Tyri, uno sermone comprehendere, et longum faciam, et sensum lectoris obscurum; dum omnia simul non potest mente retinere, praecipue in quibus ab Hebraico in hoc loco LXX editio discrepat, hoc est, quae addiderint, quaeve subtraxerint. Itaque nostra erimus interpretatione contenti, et sicubi dissonant, ex latere copulabimus, perfectam omnium Deo scientiam relinquentes: et quid nobis videatur in singulis, breviter admonebimus. Qui plangitur, adhuc curae est ei a quo plangitur. Unde et Samuel flebat atque plangebat super Saul (II Reg. XV). Et apostolus Paulus lamentatur et luget super his qui fornicati sunt et non egerunt poenitentiam (II Cor. XII). Et Jeremias Lamentationes super eversione Jerusalem quatuor scribit alphabetis. Habitat ergo, juxta litteram, Tyrus, sive Sor, in introitu maris: vel", + "candidate_score": 0.608418, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_65_67", + "bdc_text": "die ist imme aber aynhayligeinhellig . von allen stetten abgeschlagen , Die Städte stellten sich entschieden gegen die von König Ferdinand geforderte neue Türkensteuer ; vgl . Heidrich , Karl V. 94f. 100. 102 .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_928", + "psc_text": "laudata, quae fuisti fortis in mari ipsa, et habitatores ejus, quae dedit timorem suum omnibus habitatoribus suis? Et formidabunt insulae in die ruinae tuae, et turbabuntur insulae in mari in exitu tuo. Primum ipsa historiae verba pandamus brevissima μεταφράσει sensum dictorum aperientes. Haec dicit Adonai Dominus Tyro, quae Hebraice appellatur SOR ( ): Numquid in die ruinae tuae, quando Nabuchodonosor oppugnante, corrueris, et in gemitu vulneratorum, sive interfectorum, qui occisi fuerint in medio tui, non commovebuntur insulae? Et descendent omnes reges de sedibus, sive soliis suis, et principes maris qui diversis imperant insulis, et auferent diademata de capitibus suis, omnem regnandi gloriam deponentes et vestes pretiosissimas, et incredibili varietate fulgentes, abjicient a se, et stuporis magnitudine vertentur in amentiam, atque humilitate dejecti, sedebunt in terra, et cum te viderint corruisse, sibi similia formidabunt: nihilque putabunt in terrae bonis esse perpetuum; sed e contrario assument super te lamentum, et flebile canticum", + "candidate_score": 0.606187, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_15_17", + "bdc_text": "De bello contra Turcas nichil habeo , quod scribam . Noster exercitus mirum in modum iacet , silet ac torpet , Zum Vormarsch des von Kurfürst Joachim II . geführten Heeres in Ungarn vgl. oben Nr. 1654 , Anm. 5 .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_928", + "psc_text": "laudata, quae fuisti fortis in mari ipsa, et habitatores ejus, quae dedit timorem suum omnibus habitatoribus suis? Et formidabunt insulae in die ruinae tuae, et turbabuntur insulae in mari in exitu tuo. Primum ipsa historiae verba pandamus brevissima μεταφράσει sensum dictorum aperientes. Haec dicit Adonai Dominus Tyro, quae Hebraice appellatur SOR ( ): Numquid in die ruinae tuae, quando Nabuchodonosor oppugnante, corrueris, et in gemitu vulneratorum, sive interfectorum, qui occisi fuerint in medio tui, non commovebuntur insulae? Et descendent omnes reges de sedibus, sive soliis suis, et principes maris qui diversis imperant insulis, et auferent diademata de capitibus suis, omnem regnandi gloriam deponentes et vestes pretiosissimas, et incredibili varietate fulgentes, abjicient a se, et stuporis magnitudine vertentur in amentiam, atque humilitate dejecti, sedebunt in terra, et cum te viderint corruisse, sibi similia formidabunt: nihilque putabunt in terrae bonis esse perpetuum; sed e contrario assument super te lamentum, et flebile canticum", + "candidate_score": 0.606109, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_71_73", + "bdc_text": "Es duttut . im reych yederman , was er wyll , omnia vi gerentur preter phas et aequum . Urbes inperiales sua sessione in comitiis inperialibus privat ę sunt opera et iniqua principum industriaBereits zu Beginn des Reichstags war der alte Sessionsstreit zwischen Fürsten und Städten erneut ausgebrochen , der auch den weiteren Verlauf der Verhandlungen prägte ;", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_968", + "psc_text": "non faciunt, dicente Apostolo: Propter quod inexcusabilis es, o homo omnis, qui judicas. In quo enim judicas alium, teipsum condemnas. Eadem enim facis quae judicas (Rom. II, 1) . Sed melius est DADAN alterius loci nomen accipere, ut et in Hebraico, et apud caeteros interpretes habetur. (Vers. 15, 16.) Insulae multae negotiatio manus tuae: dentes eburneos et hebeninos commutaverunt in pretio tuo. Syrus negotiator tuus, propter multitudinem operum tuorum, guttam, purpuram, et scutulata, et byssum et sericum, et Chodchod [Vulg. coccum] proposuerunt in mercatu tuo. LXX: Ex insulis multiplicaverunt negotiationem tuam: dentes elephantinos, et his qui introducebantur reddebas mercedes tuas. Homines negotiationem tuam a multitudine mercatus tui: in aphec, stacten, et polymita de Tharsis et Ramoth et Chodchod dederunt in nundinas tuas. Multum ab Hebraico in praesenti loco Septuaginta editio discrepat; ideo juxta utramque pauca dicenda sunt: ne in Tyri mercimoniis occupati, ad reliquas prophetias tardius transeamus. Filii Dadan negotiatores", + "candidate_score": 0.605533, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_71_73", + "bdc_text": "Es duttut . im reych yederman , was er wyll , omnia vi gerentur preter phas et aequum . Urbes inperiales sua sessione in comitiis inperialibus privat ę sunt opera et iniqua principum industriaBereits zu Beginn des Reichstags war der alte Sessionsstreit zwischen Fürsten und Städten erneut ausgebrochen , der auch den weiteren Verlauf der Verhandlungen prägte ;", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_984", + "psc_text": "LXX: Dedan negotiatores tui, cum jumentis electis ad currus. Multum Hebraicum et Septuaginta in praesenti loco discrepant, praeter nomen regionis quod vicinum est Dedan, et Dadan. Infinita quippe distantia in tapetibus ad sedendum, et jumentis electis ad currus: nec dubium quin quadrigae currus et equi, in malam partem accipiantur, si terreni sint. Alioquin et Elias ad coelestia curru rapitur, appellaturque ab Elisaeo pater, pater, auriga et currus Israel (IV Reg. II, 12) . Et Giezi aperiuntur oculi, ut currus in monte, et equos videat sine ascensoribus, sessioni Domini praeparatos (Ibid. 6). In tapetibus autem, sermonum pulchritudo monstratur; in quibus vehuntur et requiescunt institores Dedan sessione composita, venientes ad nundinas Tyri. (Vers. 21.) Arabia et universi principes Cedar, ipsi 318 negotiatores manus tuae, cum agnis, et arietibus et haedis venerunt ad te. Pro agnis, arietibus et haedis, Septuaginta camelos et arietes, et agnos interpretati sunt. Arabia autem et principes Cedar (quae", + "candidate_score": 0.604941, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_65_67", + "bdc_text": "die ist imme aber aynhayligeinhellig . von allen stetten abgeschlagen , Die Städte stellten sich entschieden gegen die von König Ferdinand geforderte neue Türkensteuer ; vgl . Heidrich , Karl V. 94f. 100. 102 .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_883", + "psc_text": "omnium prophetarum adversum caeteras in circuitu nationes, quae insultaverant ruinae Jerusalem, templique incendio, sermo convertitur prophetalis, primumque contra filios Ammon, qui habebant metropolim nomine Rabbath, quae hodie a rege Aegypti Ptolemaeo cognomento Philadelpho, qui Arabiam tenuit cum Judaea, Philadelphia nuncupata est. Fili, inquit, hominis, pone, sive obfirma faciem tuam contra filios Ammon, qui de Lot stirpe generati sunt, et dices ad eos: Haec dicit Dominus Deus (non sunt enim prophetae verba, sed Domini. De obfirmatione vultus, in hoc eodem propheta plenius disputavimus): Pro eo quod dixistis: Euge, Euge, sive insultastis, et gavisi estis, quia templum et sanctuarium meum hostium ingressione pollutum est, et super terram Israel, quoniam desolata est, et specialiter super domum Juda, id est, duarum tribuum, quae nunc ductae sunt in captivitatem: propterea et ego tradam te filiis CEDEM [ Al. Edem], quos Orientales interpretati sumus. Nullique dubium est, Madianitas, et totam eremi vastitatem adjacere terrae Arabiae, qui", + "candidate_score": 0.604707, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_39_41", + "bdc_text": "urbiumque numerum habes hic in ordine descriptum Ein gedrucktes Verzeichnis der eingenommenen Burgen und Städte erschien unter dem Titel \"Namen der stett und schlösser des landts Braunschweig [ . . . ] \" ( o. ä. ) in verschiedenen Ausgaben ( VD 16 N 57-60 ;", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1910", + "psc_text": "Si enim viginti quinque millia calamorum, qui senos cubitos habent et palmum unum, faciunt nostra, hoc est, Romana sexaginta, et unum millia, et sexcentos sexaginta septem passus; nulli dubium est, haec in quadruplum supputata superiorem efficere numerum. 611 Ex quo perspicimus omnia intelligenda spiritaliter, Ecclesiae possessionem multo latiorem esse, quam quondam fuit in Judaea, qui ne accepere quidem partes terrae sanctae: sed ex singulis tribubus quadraginta octo civitatum, non ex pleno possessionem, sed habitationem et hospitia susceperunt: ut ipsi quoque qui videntur laici, nec pervenisse ad sacerdotalem et Leviticum gradum: tamen si operentur in Domini civitate, vescantur de sancta terra, terra mitium, terraque credentium, quorum unus loquebatur: Credo videre bona Domini, in terra viventium (Ps. XXVI, 13). (Vers. 21, 22.) Quod autem reliquum fuerit, principis erit ex omni parte, sive hinc, sive inde [Vulg. tacet sive hinc, sive inde] primitiarum sanctuarii et possessionis civitatis e regione (sive contra faciem) viginti", + "candidate_score": 0.604492, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_34_36", + "bdc_text": "spatio decem dierum ducem Heinricum Brunzwicensem foeliciter expugnavitDer Feldzug , der am 19 . Juli begonnen hatte , endete am 12 . August mit der Kapitulation der Hauptfestung Wolfenbüttel ( vgl. Blume , Goslar 107f ) .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_190", + "psc_text": "Aaron sacerdotium; in Levi, aedituos et ministros; in Israel, cunctum populum; in timentibus Dominum proselytos intelligens. Nos autem simpliciter explanandum putamus, quod post comminationem montium Israel, ad omnem terram Israel, sive decem, sive duodecim tribuum sermo propheticus dirigatur: et nequaquam propheta futura praenuntiet, sed jam ingruentem videat captivitatem. Quinto enim anno Sedeciae coepit Ezechiel in Babylone prophetare captivis; et anno nono venit Nabuchodonosor et obsedit Jerusalem: cepitque eam anno undecimo Sedeciae. Ex quibus perspicuum est venisse finem et appropinquasse, non super montes et colles rupesque et valles, sed super quatuor plagas terrae ex omni parte Israel: non omnis terrae: quod si dixisset, de toto mundo credi poterat; sed terrae simpliciter, quod significat Israelis. Sic enim coeperat: Haec dicit Dominus Deus terrae Israel: Finis, venit finis super quatuor plagas terrae. (Vers. 3, 4.) Nunc finis super te, et mittam [Vulg. emittam] furorem meum in te, et judicabo te juxta vias tuas,", + "candidate_score": 0.604322, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_15_17", + "bdc_text": "De bello contra Turcas nichil habeo , quod scribam . Noster exercitus mirum in modum iacet , silet ac torpet , Zum Vormarsch des von Kurfürst Joachim II . geführten Heeres in Ungarn vgl. oben Nr. 1654 , Anm. 5 .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_927", + "psc_text": "quae fuisti fortis in mari cum habitatoribus tuis quos formidabant universi? Nunc stupebunt naves in die pavoris tui, et turbabuntur insulae in mari, eo quod nullus egrediatur ex te. LXX: Quia haec dicit Dominus Deus Sor. Nonne a voce ruinae tuae cum ingemuerint vulnerati tui, cum evaginatus fuerit gladius in medio tui, commovebuntur insulae, et descendent de sedibus suis omnes principes maris, et auferent coronas suas, et vestimentis suis variis nudabuntur? Furore insanient: in terra sedebunt, et formidabunt perditionem suam, et gement super te, et assument super te lamentum, et dicent tibi: Quomodo peristi et dissipata es in mari, urbs laudata, quae fuisti fortis in mari ipsa, et habitatores ejus, quae dedit timorem suum omnibus habitatoribus suis? Et formidabunt insulae in die ruinae tuae, et turbabuntur insulae in mari in exitu tuo. Primum ipsa historiae verba pandamus brevissima μεταφράσει sensum dictorum aperientes. Haec dicit Adonai Dominus Tyro, quae Hebraice appellatur", + "candidate_score": 0.604176, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_16_18", + "bdc_text": "Noster exercitus mirum in modum iacet , silet ac torpet , Zum Vormarsch des von Kurfürst Joachim II . geführten Heeres in Ungarn vgl. oben Nr. 1654 , Anm. 5 . neque id mirum est ;", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_12", + "psc_text": "in terram suam (Ps. CXLV, 4) . Ventus: In spiritu violento conteres naves Tharsis (Ps. XLVII, 8) . Et alibi: Ignis et sulphur, et spiritus procellarum, pars calicis eorum (Ps. X, 7) . Qui ventum et flatum tempestatis legunt, hoc sentiunt: iram et furorem Dei venire ab Aquilone, hoc est Nabuchodonosor, et Jerusalem post sex annos hujus visionis esse capiendam. Cernitur enim visio quinto anno transmigrationis regis Joachin, qui et Sedeciae regnanti in Jerusalem quintus erat, quem legimus post sex similiter annos, id est, anno undecimo imperii sui, urbe capta, ductum in Babylonem. His ergo qui habitabant prope flumen Chobar, et sponte se regi tradiderant, revelatur quod benefecerint obedire sententiae Dei. In brevi enim et Judaeam provinciam, et urbem Jerusalem esse capiendam. Quodque nubes magna describitur, intelligamus eam imbres eversionum super Judaeam, pluviasque allisionum portare. Et involutus ignis monstrat ventura supplicia, et captivitatis mala. Splendorque in circuitu ejus significat Dei", + "candidate_score": 0.602589, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_15", + "bdc_text": "De bello contra Turcas nichil habeo , quod scribam .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_922", + "psc_text": "in Tyri oppugnatione servierit? Graecas et Phoenicum maximeque Nicolai Damasceni, et alias Barbarorum aiunt se, qui huic historiae contradicunt, legisse historias, et nihil super oppugnatione a Chaldaeis invenisse Tyriae civitatis, cum probare possimus multa dici in Scripturis facta, quae in Graecis voluminibus non inveniantur; nec debere nos eorum auctoritati acquiescere, quorum perfidiam et mendacia detestamur. Potest ergo quod dicitur, nec aedificaberis ultra, sic accipi, quod nequaquam ultra sit regina populorum, nec proprium habeat imperium, quomodo habuit sub Hiram et caeteris regibus; sed vel Chaldaeis, vel Macedonibus, vel Ptolemaeis, et ad postremum Romanis regibus servitura sit. Nulli autem ambiguum juxta anagogen Nabuchodonosor regem Babylonis, qui venit ab Aquilone, diabolum intelligi, qui cum sit ventus durissimus et sinister, nomine dexter vocatur, praesumens sibi nominis dignitatem, et est rex regum 298 omniumque regnorum, quae ostendit Domino, dixitque ad eum: Haec omnia mihi tradita sunt, quae dabo tibi si procidens adoraveris me (Matth. IV,", + "candidate_score": 0.602258, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_39", + "bdc_text": "urbiumque numerum habes hic in ordine descriptum Ein gedrucktes Verzeichnis der eingenommenen Burgen und Städte erschien unter dem Titel \"Namen der stett und schlösser des landts Braunschweig [ . . .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1871", + "psc_text": "in Emath, quae nunc Epiphania nominatur, ab Antiocho crudelissimo tyrannorum nomine commutato: nam cognomentum habuit Ἐπιφανής. Usque ad terminos, inquit, Sadada, qui locus et in praesenti Ezechielis ponitur lectione, ibunt confinia usque Zephrona, quam urbem hodie Zephyrium oppidum Ciliciae vocant. Hoc autem quod sequitur: Et villa Enam, pro quo in Hebraico scriptum est, ASER ENON ( ), sive Enan, et praesens continet locus. Et interim secundum historiam breviter strinxisse sufficiat, et tam Numerorum, quam Ezechielis descriptionem sibi ex latere copulasse: ut prudens lector intelligat, in quibus, vel eadem, vel vicina, vel diversa commemorarint. Nunc interpretatis nominibus singulorum, sequamur anagogen, et quid nobis videatur in singulis, praebente Domino, disseramus. Ethalon interpretatur, incunabula moeroris: Sadada, latus ejus, a latere, non a latitudine intellige: Emath, furor, qui Graece dicitur, χόλος: Berotha, putei: Sabarim, circuitus montium: Damascus, sanguis sacci et osculi, sive poculi. Domum autem, sive atrium Thicon, Symmachus interpretatur, atrium medium, quod pergit", + "candidate_score": 0.588231, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 14, + "cf_id": "cf020", + "work_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Jeremiam", + "max_score": 0.681099, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_17_19", + "bdc_text": "geführten Heeres in Ungarn vgl. oben Nr. 1654 , Anm. 5 . neque id mirum est ; durum est enim , inmo [ !] inpossibile , iram dei in nos multis modis commeritam nostris conatibus avertere , antequam de peccatis nostris penituerimus , quibus dei in nos furorem concitavimus .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Jeremiam_window_202", + "psc_text": "furor meus super locum istum, sed stillavit: ut moderatam poenam significet. Si autem in stilla furoris tanta duritia est, quid fiet si omnis imber fuerit effusus? Sed et conflata indignatio sic intelligi potest, ut quod diu facere noluit, peccatorum multitudine facere compellatur. Cum autem Deus iratus fuerit, et homines, et ea quae hominum sunt, similem interitum sentient. Et succendetur, inquit, haud dubium quin furor Domini, et non exstinguetur: quia non agit populus, per quae possit exstingui. (Vers. 21 seqq.) Haec dicit Dominus exercituum, Deus Israel: Holocaustomata vestra addite victimis vestris, et comedite carnes. Quia non sum locutus cum patribus vestris: et non praecepi eis in die qua eduxi eos de terra Aegypti, de verbo holocaustomatum et victimarum. Sed hoc verbum praecepi eis, dicens: Audite vocem meam, et ero vobis Deus; et vos eritis mihi populus: et ambulate in omni via quam mandavi vobis, ut bene sit vobis. Quorum reprobavit Templum,", + "candidate_score": 0.681099, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_18_20", + "bdc_text": "neque id mirum est ; durum est enim , inmo [ !] inpossibile , iram dei in nos multis modis commeritam nostris conatibus avertere , antequam de peccatis nostris penituerimus , quibus dei in nos furorem concitavimus . Ego vereor nos plane nichil effecturos .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Jeremiam_window_201", + "psc_text": "(Vers. 20.) Ideo haec dicit Dominus Deus: Ecce furor meus et indignatio mea conflata est [Vulg. conflatur ] (sive stillavit) super locum istum, super viros, et super jumenta, et super lignum regionis, et super fruges terrae: et succendetur: et non exstinguetur. Qui supra dixerat: Numquid 895 me ad iracundiam provocant? quomodo nunc dicit: Ecce furor meus, et indignatio mea stillavit super locum istum? Et est sensus: Ego quidem naturaliter non irascor, sed illi ita agunt, ut me ad iracundiam provocent, et meam videar mutare naturam. Sentiant igitur iratum, quod quantum in se est, facere conantur. Pulchreque, non ait, effusus est furor meus super locum istum, sed stillavit: ut moderatam poenam significet. Si autem in stilla furoris tanta duritia est, quid fiet si omnis imber fuerit effusus? Sed et conflata indignatio sic intelligi potest, ut quod diu facere noluit, peccatorum multitudine facere compellatur. Cum autem Deus iratus fuerit, et homines, et", + "candidate_score": 0.679211, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_82_84", + "bdc_text": "vgl . Adagia , 1 , 1 , 23 ( LB II 34f). . Oremus dominum sedulo , ut tantis calamitatibus aut statim finis inponatur aut omnia in domini gloriam cedant . De domino Leone Iude , vetere amico et fratre , nichildum audio ;", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Jeremiam_window_646", + "psc_text": "per eumdem hunc Prophetam locutus est: Dimisi domum meam, dereliqui haereditatem meam (Jerem. XII, 7) . Reliquit autem quasi leo cubile suum, ut omnes bestiae, vastandi terram ejus habeant potestatem. Leone enim custode et praeside, nullus ad eamdem audet accedere. Facta est, inquit, terra eorum, haud dubium quin vel populi Judaeorum, vel certe universarum gentium, in desolationem, et in invium a faciae irae columbae. Non mirabitur columbam Domini intelligi Nabuchodonosor, qui supra eum vocari servum Domini legerit. Pro quo Septuaginta transtulerunt, gladium magnum. Licet columbam et in persona Jerusalem possimus accipere, quod irascatur et tristis sit, se leonis sui perdidisse custodiam, et terram suam venisse in desolationem. (Cap. XXVI.--Vers. 1 seqq.) In principio regni [Vulg. regis] Joacim, filii Josiae regis Juda, factum est verbum istud a Domino dicens: Haec dicit Dominus: Sta in atrio domus Domini, et loqueris ad omnes civitates Juda, de quibus veniunt ut adorent in domo Domini,", + "candidate_score": 0.673779, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_18_20", + "bdc_text": "neque id mirum est ; durum est enim , inmo [ !] inpossibile , iram dei in nos multis modis commeritam nostris conatibus avertere , antequam de peccatis nostris penituerimus , quibus dei in nos furorem concitavimus . Ego vereor nos plane nichil effecturos .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Jeremiam_window_758", + "psc_text": "Pater ad se, et accessit ad eum, ut diceret Filius: Ego in Patre, et Pater in me (Joan. XIV, 11) : quia nullus potest sic cor suum applicare Deo, nec ita ut Filius Patri esse conjunctus. Quodque dicit juxta Septuaginta: Et eritis mihi in populum, et ego ero vobis in Deum, cernimus opere completum ex parte in Israel, et ex toto in gentium multitudine. (Vers. 23, 24.) Ecce turbo Domini furor egrediens, et procella ruens, in capite impiorum conquiescet. Non avertet iram indignationis Dominus, donec faciat et compleat cogitationem cordis sui, 1058 in novissimo dierum intelligetis ea. Turbo furoris Domini et procella ruens atque tempestas requiescet in capite eorum, vel daemonum, vel eorum qui Dei filium blasphemaverunt: et non avertet iram indignationis suae, donec faciat et compleat cogitationem cordis sui; et circumdetur exercitu Jerusalem, et penitus deleatur. Quomodo autem artifex non potest intelligi nisi opere completo; nec medicinae industria, nisi", + "candidate_score": 0.671055, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_83_85", + "bdc_text": "Oremus dominum sedulo , ut tantis calamitatibus aut statim finis inponatur aut omnia in domini gloriam cedant . De domino Leone Iude , vetere amico et fratre , nichildum audio ; Leo Jud war am 19 .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Jeremiam_window_646", + "psc_text": "per eumdem hunc Prophetam locutus est: Dimisi domum meam, dereliqui haereditatem meam (Jerem. XII, 7) . Reliquit autem quasi leo cubile suum, ut omnes bestiae, vastandi terram ejus habeant potestatem. Leone enim custode et praeside, nullus ad eamdem audet accedere. Facta est, inquit, terra eorum, haud dubium quin vel populi Judaeorum, vel certe universarum gentium, in desolationem, et in invium a faciae irae columbae. Non mirabitur columbam Domini intelligi Nabuchodonosor, qui supra eum vocari servum Domini legerit. Pro quo Septuaginta transtulerunt, gladium magnum. Licet columbam et in persona Jerusalem possimus accipere, quod irascatur et tristis sit, se leonis sui perdidisse custodiam, et terram suam venisse in desolationem. (Cap. XXVI.--Vers. 1 seqq.) In principio regni [Vulg. regis] Joacim, filii Josiae regis Juda, factum est verbum istud a Domino dicens: Haec dicit Dominus: Sta in atrio domus Domini, et loqueris ad omnes civitates Juda, de quibus veniunt ut adorent in domo Domini,", + "candidate_score": 0.664142, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_19_21", + "bdc_text": "durum est enim , inmo [ !] inpossibile , iram dei in nos multis modis commeritam nostris conatibus avertere , antequam de peccatis nostris penituerimus , quibus dei in nos furorem concitavimus . Ego vereor nos plane nichil effecturos . Gallus König Franz I .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Jeremiam_window_201", + "psc_text": "(Vers. 20.) Ideo haec dicit Dominus Deus: Ecce furor meus et indignatio mea conflata est [Vulg. conflatur ] (sive stillavit) super locum istum, super viros, et super jumenta, et super lignum regionis, et super fruges terrae: et succendetur: et non exstinguetur. Qui supra dixerat: Numquid 895 me ad iracundiam provocant? quomodo nunc dicit: Ecce furor meus, et indignatio mea stillavit super locum istum? Et est sensus: Ego quidem naturaliter non irascor, sed illi ita agunt, ut me ad iracundiam provocent, et meam videar mutare naturam. Sentiant igitur iratum, quod quantum in se est, facere conantur. Pulchreque, non ait, effusus est furor meus super locum istum, sed stillavit: ut moderatam poenam significet. Si autem in stilla furoris tanta duritia est, quid fiet si omnis imber fuerit effusus? Sed et conflata indignatio sic intelligi potest, ut quod diu facere noluit, peccatorum multitudine facere compellatur. Cum autem Deus iratus fuerit, et homines, et", + "candidate_score": 0.663487, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_19_21", + "bdc_text": "durum est enim , inmo [ !] inpossibile , iram dei in nos multis modis commeritam nostris conatibus avertere , antequam de peccatis nostris penituerimus , quibus dei in nos furorem concitavimus . Ego vereor nos plane nichil effecturos . Gallus König Franz I .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Jeremiam_window_758", + "psc_text": "Pater ad se, et accessit ad eum, ut diceret Filius: Ego in Patre, et Pater in me (Joan. XIV, 11) : quia nullus potest sic cor suum applicare Deo, nec ita ut Filius Patri esse conjunctus. Quodque dicit juxta Septuaginta: Et eritis mihi in populum, et ego ero vobis in Deum, cernimus opere completum ex parte in Israel, et ex toto in gentium multitudine. (Vers. 23, 24.) Ecce turbo Domini furor egrediens, et procella ruens, in capite impiorum conquiescet. Non avertet iram indignationis Dominus, donec faciat et compleat cogitationem cordis sui, 1058 in novissimo dierum intelligetis ea. Turbo furoris Domini et procella ruens atque tempestas requiescet in capite eorum, vel daemonum, vel eorum qui Dei filium blasphemaverunt: et non avertet iram indignationis suae, donec faciat et compleat cogitationem cordis sui; et circumdetur exercitu Jerusalem, et penitus deleatur. Quomodo autem artifex non potest intelligi nisi opere completo; nec medicinae industria, nisi", + "candidate_score": 0.661962, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_19_21", + "bdc_text": "durum est enim , inmo [ !] inpossibile , iram dei in nos multis modis commeritam nostris conatibus avertere , antequam de peccatis nostris penituerimus , quibus dei in nos furorem concitavimus . Ego vereor nos plane nichil effecturos . Gallus König Franz I .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Jeremiam_window_202", + "psc_text": "furor meus super locum istum, sed stillavit: ut moderatam poenam significet. Si autem in stilla furoris tanta duritia est, quid fiet si omnis imber fuerit effusus? Sed et conflata indignatio sic intelligi potest, ut quod diu facere noluit, peccatorum multitudine facere compellatur. Cum autem Deus iratus fuerit, et homines, et ea quae hominum sunt, similem interitum sentient. Et succendetur, inquit, haud dubium quin furor Domini, et non exstinguetur: quia non agit populus, per quae possit exstingui. (Vers. 21 seqq.) Haec dicit Dominus exercituum, Deus Israel: Holocaustomata vestra addite victimis vestris, et comedite carnes. Quia non sum locutus cum patribus vestris: et non praecepi eis in die qua eduxi eos de terra Aegypti, de verbo holocaustomatum et victimarum. Sed hoc verbum praecepi eis, dicens: Audite vocem meam, et ero vobis Deus; et vos eritis mihi populus: et ambulate in omni via quam mandavi vobis, ut bene sit vobis. Quorum reprobavit Templum,", + "candidate_score": 0.660255, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_24_26", + "bdc_text": "interea totam fere Litzelburgicam Inferioris Germanie ditionem bello et igne occupavit et devastavitVgl . oben Nr. 1649 , 12-22 ; 1657 , 22f mit Anm. 12. . Quid futurum sit Germanie nostrę , dominus novit .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Jeremiam_window_490", + "psc_text": "Ecce constitui te hodie super gentes et super regna, ut evellas et destruas, et disperdas et dissipes, et aedifices et plantes (Ibid., 10) , arbitratus sit nihil se contra populum Judaeorum, sed contra diversas in circuitu nationes esse dicturum. Unde et prophetiam libenter assumpserit; et evenisse contrario, ut captivitatem Jerusalem praedicans, persecutiones et angustias sustineret. Quodque intulit. Factus sum in derisum tota die, omnes subsannant me: eo quod aestiment illum universa mentitum, et cuncta quae praedixerit esse ventura, mendacia fuerint. Et Propheta enim statim putaverat futurum, quod Dominus minabatur, et populus aestimabat nequaquam ultra venturum, quod statim non venerat. Atque vociferor vastitatem Babyloniam et iniquitatem hostium per quam opprimendus sit populus meus. Sin autem sequimur Septuaginta in eo quod dixere: qaia amaro verbo meo ridebo praevaricationem, et miseriam invocabo, hic sensus est: Scio praesentem tristitiam futuro gaudio commutandam, juxta illud quod scriptum est: Beati flentes, quoniam ipsi ridebunt (Matth. V,", + "candidate_score": 0.653285, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_83_85", + "bdc_text": "Oremus dominum sedulo , ut tantis calamitatibus aut statim finis inponatur aut omnia in domini gloriam cedant . De domino Leone Iude , vetere amico et fratre , nichildum audio ; Leo Jud war am 19 .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Jeremiam_window_90", + "psc_text": "(Vers. 17.) In tempore illo vocabunt Jerusalem solium Domini, et congregabuntur ad eam omnes gentes in nomine Domini in Jerusalem, et non ambulabunt post pravitatem cordis sui pessimi. Nequaquam Dominus sedebit super arcam Testamenti et Cherubim, cui prius ab illo populo dicebatur: Qui sedes super Cherubim, manifestare (Psal. LXXIX, 2) : sed omnes perfecta mente credentes, erunt thronus Dei. Vel certe melius totum de Ecclesia intelligendum: quando congregantur omnes gentes in nomine Domini in Jerusalem, in qua est visio pacis: et nequaquam ambulant post pravitatem cordis sui pessimi, ut faciant quae desiderant, nec suos sequuntur errores; sed dicunt cum Propheta: Adhaesit anima mea post te: me suscepit dextera tua (Psal. LXII, 9) . (Vers. 18.) In diebus illis ibit domus Juda ad domum Israel et venient simul de terra Aquilonis ad terram quam dedi patribus vestris. Hoc 862 proprie in Christi completur adventu, quando de duodecim simul tribubus Evangelio crediderunt,", + "candidate_score": 0.652301, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_26_28", + "bdc_text": "Quid futurum sit Germanie nostrę , dominus novit . Helvetii vestri apud omnes pios et bonos viros pessime audiunt ut hii , qui tantis turbis bellorum non postremum fomentum prestant . De Tigurinis et Bernatibus simul et Basiliensibus forte non licet tam dira ominari .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Jeremiam_window_570", + "psc_text": "Locutus est Dominus, pax erit vobis. Ne timeatis dura supplicia, nec vanis comminationibus terreamini: pax erit vobis atque tranquillitas, et quidquid dicimus et annuntiamus vobis, locutus est Dominus; nec veniet super vos malum, quod timetis 1002 pro mala conscientia; sed bonum quod vobis locutus est Dominus. Quis enim affuit in consilio Domini, et vidit, et audivit sermonem ejus? quis consideravit verbum illius, et audivit? Ubi nos interpretati sumus, in consilio, et in Hebraico scriptum est BASOD ( ): Aquila, secretum: Symmachus, sermonem: Septuaginta et Theodotio, substantiam, sive subsistentiam interpretati sunt. Et est sensus: Nolite credere, o vulgus indoctum, Prophetis, vobis falsa annuntiantibus, qui dicunt, haec locutus est Dominus, pax erit vobis: non veniet super vos malum. Unde enim possunt Dei nosse secreta, aut quo annuntiante, Dei didicere consilium? quomodo ad eos divinae dispositionis sermo pervenit? Quidam nostrorum in hoc loco reperisse se putant, ubi Dei describatur substantia. (Vers. 19, 20.)", + "candidate_score": 0.649467, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_78_80", + "bdc_text": "-Schriftenreihe der Historischen Kommission bei der Bayerischen Akademie der Wissenschaften 18 , S. 108f. . Mercatorum inpostura fere regem et Germanie proceres omnes deglutivit ; ad triarios relegata sunt omniaIm Sinne von :", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Jeremiam_window_336", + "psc_text": "praecipitur, ut loquatur regi Jechoniae et matri ejus, quam dominam et dominatricem, sive reginam appellat, ut humilientur et in pulvere sedeant: perdidisse enim eos regiam dignitatem, et regi tradendos Babylonio. Civitates Austri clausae sunt, id est, tribus Judae et Jerusalem, quae juxta solitudinem ad Austrum versa est, et non est qui aperiat obsidione circumdatas. Translata est omnis Judaea, sive omnis Juda transmigratione perfecta: sive recepit quod merebatur, et completum est in ea, ut Septuaginta transtulerunt. Delirat in hoc loco, qui regem, Christum, et potentes, Angelos, vel Apostolos intelligit, ut assumant corpus humilitatis, et 935 in pulvere sedeant, et amittant vel rex, vel potentes, de capite suo coronam; et gloriam Judae esse translatam, quando in passione completum est: Omnes declinaverunt, simul inutiles facti sunt, non est qui faciat bonum, non est usque ad unum. Verbum Hebraicum GEBIRA ( ). Aquila et Symmachus dominatricem et dominam interpretati sunt, quod Septuaginta putaverunt GEBUROTH", + "candidate_score": 0.648241, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_79", + "bdc_text": "Mercatorum inpostura fere regem et Germanie proceres omnes deglutivit ;", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Jeremiam_window_623", + "psc_text": "Putabam, inquit, quod solis gentibus propinarem, et ideo me huic ministerio laetus obtuleram; sed inter caeteras gentes, immo ante caeteras, propinavi Jerusalem et civitatibus Juda, et regibus ejus, et principibus, ut darem eos in stuporem, et in solitudinem, et in sibilum, et in maledictionem, sicut et praesenti probatur exemplo. Unde dicit et supra: Seduxisti me, Domine, et seductus sum: invaluisti et potuisti (Supra XX, 7). (Vers. 19.) Pharaoni regi Aegypti et servis ejus, et principibus ejus, et omni populo ejus, et universis generaliter. Post Jerusalem bibit Pharao rex Aegypti et socii ejus: biberunt principes et universus populus, cunctusque, qui non quidem est Aegyptius, sed in ejus regionibus commoratur: quos Septuaginta vertere συμμίκτους, id est, mixtitios, vulgus non Aegyptiae regionis, sed peregrinum et adventitium. Et cunctis regibus terrae Ausitidis. Quae Hebraice appellatur US ( ), de qua et Job fuisse narrat historia: Homo quidam erat in regione Ausitidi, nomine Job (Job.", + "candidate_score": 0.646504, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_26_28", + "bdc_text": "Quid futurum sit Germanie nostrę , dominus novit . Helvetii vestri apud omnes pios et bonos viros pessime audiunt ut hii , qui tantis turbis bellorum non postremum fomentum prestant . De Tigurinis et Bernatibus simul et Basiliensibus forte non licet tam dira ominari .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Jeremiam_window_571", + "psc_text": "falsa annuntiantibus, qui dicunt, haec locutus est Dominus, pax erit vobis: non veniet super vos malum. Unde enim possunt Dei nosse secreta, aut quo annuntiante, Dei didicere consilium? quomodo ad eos divinae dispositionis sermo pervenit? Quidam nostrorum in hoc loco reperisse se putant, ubi Dei describatur substantia. (Vers. 19, 20.) Ecce turbo (sive tempestas, et commotio) Dominicae indignationis egredietur, et tempestas erumpens super caput impiorum veniet, et non revertetur furor Domini usque dum faciat, et usque dum compleat cogitationes cordis sui. In novissimis diebus intelligetis consilium ejus. Qui supra dixerant: locutus est nobis Dominus, pax erit vobis, et quos corripuerat quod non possent ventura cognoscere, nec Dei nosse sententiam, nunc ostendit per contraria, eos omnino nescire. Pro pace enim et securitate, tempestatem venire Babyloniam, et venire non super quoslibet, sed super capita impiorum, vel universi populi, vel eorum qui falsa populo nuntiabant. Nec sicut in praeteritis temporibus Dei iram furoremque", + "candidate_score": 0.645139, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_26_28", + "bdc_text": "Quid futurum sit Germanie nostrę , dominus novit . Helvetii vestri apud omnes pios et bonos viros pessime audiunt ut hii , qui tantis turbis bellorum non postremum fomentum prestant . De Tigurinis et Bernatibus simul et Basiliensibus forte non licet tam dira ominari .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Jeremiam_window_742", + "psc_text": "quo scribit: Et servus meus David rex super eos, et pastor unus erit omnium eorum (Ezech. XXXVII, 24) . Si quid igitur in illa prophetia diximus, etiam in praesenti loco intelligendum est, praesertim cum eadem, et eo tempore Ezechiel in Babylone, et Jeremias in Jerusalem prophetaverint. (Vers. 4 seqq.) Et haec verba, quae locutus est Dominus ad Israel et ad Judam, quoniam haec dicit Dominus: Vocem terroris (sive timoris) audivimus, formido, et non est pax. Interrogate et videte si generat masculus. Quare ergo vidi omnis viri manum super lumbos suos quasi parientis [Vulg. parturientis], et conversae sunt universae facies in auruginem? Primum tristia annuntiantur, ut post malorum magnitudinem, laeta succedant. Gratior quippe sanitas est aegrotatione depulsa; et doloris magnitudo in magnitudinem vertitur gaudiorum. Quod autem dicit, hoc est, tantus erit timor, tantaque formido, ut fugata pace, bellis et sanguine omnia compleantur, et viros quoque (quorum proprium est contra adversarios dimicare)", + "candidate_score": 0.645103, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_56_58", + "bdc_text": "lubricum est illis fidere , apud quos dolo plena sunt omnia Nach omnia gestrichenes plura , quam [ ? ]. . Comitia protestantium iam Ulme celebrantur ; Zum oberländischen Städtetag vom 4 .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Jeremiam_window_769", + "psc_text": "sec. LXX) . Uno enim die tria millia, altero quinque millia hominum crediderunt (Act. II et IV). Quodque in Hebraico scribitur: Inter quos erunt caecus et claudus, et praegnans, et pariens simul, ecclesia magna revertentium huc: quamquam et juxta litteram impletum sit, quod caeci viderint, claudi ambulaverint: tamen melius juxta anagogen intelligi potest, quod qui prius erant caeci perfidia, postea crediderint Salvatori; et qui claudi, quibus quondam loquebatur Elias: Usquequo claudicatis utroque pede (III Reg. XVIII, 21) ? postea ambulaverint Al. viderint. Et: Populus qui sedebat in tenebris et umbra mortis, magnum lumen aspexerit (Isai. IX, 2) ; claudique cucurrerint, et praegnans pepererit filios, Ecclesiam magnam revertentium ad fidem. Judaei putant hoc esse completum, quando sub Ezra post diem Phase egressi sunt de Babylone ut reverterentur Jerusalem, in quo typus fuit, et non veritas. Neque enim in illo tempore universa, quae legimus et lecturi sumus, fuisse completa poterunt Al. poterant", + "candidate_score": 0.644548, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_79", + "bdc_text": "Mercatorum inpostura fere regem et Germanie proceres omnes deglutivit ;", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Jeremiam_window_185", + "psc_text": "his, qui sicut aspides surdae obturant aures suas, ne audiant voces incantantium. Frustra enim conflavit argentarius sive conflator: malitiae enim eorum non sunt consumptae. Unde nequaquam argentum, sed argentum reprobum sunt vocati: quia Dominus abjecit eos. Principes autem sunt a Domino recedentes, sive inobedientes, qui perverse ambulant et fraudulenter. (Cap. VII.--Vers. 1, 2.) Verbum quod factum est ad Jeremiam a Domino, dicens: Sta in porta domus Domini, et praedica (vel lege) ibi verbum istud, et dic: Audite verbum Domini omnis Juda, qui ingredimini per portas has, ut adoretis Dominum. Hoc in editione LXX non habetur, sed de Theodotione ex Hebraico additum est. Imperatur autem Prophetae, ut stet in porta Domini, per quam ad adorandum Dominum ingreditur populi multitudo: ut per hanc occasionem possint audire quae Dominus praecipit. Per quod intelligimus duritiam populi Judaeorum, quia quasi mendaces atque vesanos habuerint Prophetas, dum per occasionem et celebritatem loci audire cogunt verba Domini;", + "candidate_score": 0.640193, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_84", + "bdc_text": "De domino Leone Iude , vetere amico et fratre , nichildum audio ;", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Jeremiam_window_44", + "psc_text": "Nescientes quod omnis qui facit peccatum, servus peccati sit: et serviat unusquisque ei a quo vincitur. Nati ergo de amico Dei Abraham, vitio suo facti sunt quasi filii Cham, cui dictum est: Maledictus Chanaam, servus erit fratribus suis (Genes. IX, 25) . (Vers. 15.) Quare ergo factus est in praedam? super eum rugierunt leones, et dederunt vocem suam: posuerunt terram ejus in solitudinem: et civitates illius exustae sunt: et non est qui habitet in eis. Interrogat sermo divinus, ut ipse respondeat. Leones autem vocat principes Babylonis, qui terram ejus posuerunt in solitudinem, et civitates illius incendio deleverunt. Vel certe juxta anagogen, leones intelligamus adversarias potestates, aut haereticorum principes, qui terram Ecclesiae desolantes, omnes illius urbes haeretico incendio vastaverunt, et illo igne de quo scriptum est: Omnes adulterantes, quasi clibanus corda eorum (Ose. VII, 4) . Illi enim vere dant vocem suam; et in hoc eodem propheta sub perdicis persona clamant:", + "candidate_score": 0.63838, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_84", + "bdc_text": "De domino Leone Iude , vetere amico et fratre , nichildum audio ;", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Jeremiam_window_646", + "psc_text": "per eumdem hunc Prophetam locutus est: Dimisi domum meam, dereliqui haereditatem meam (Jerem. XII, 7) . Reliquit autem quasi leo cubile suum, ut omnes bestiae, vastandi terram ejus habeant potestatem. Leone enim custode et praeside, nullus ad eamdem audet accedere. Facta est, inquit, terra eorum, haud dubium quin vel populi Judaeorum, vel certe universarum gentium, in desolationem, et in invium a faciae irae columbae. Non mirabitur columbam Domini intelligi Nabuchodonosor, qui supra eum vocari servum Domini legerit. Pro quo Septuaginta transtulerunt, gladium magnum. Licet columbam et in persona Jerusalem possimus accipere, quod irascatur et tristis sit, se leonis sui perdidisse custodiam, et terram suam venisse in desolationem. (Cap. XXVI.--Vers. 1 seqq.) In principio regni [Vulg. regis] Joacim, filii Josiae regis Juda, factum est verbum istud a Domino dicens: Haec dicit Dominus: Sta in atrio domus Domini, et loqueris ad omnes civitates Juda, de quibus veniunt ut adorent in domo Domini,", + "candidate_score": 0.630998, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_14_16", + "bdc_text": "valent omnes exempto filio maiore natu Gervasio , qui , dum hec scribo , valde egrotat , sic tamen , ut illum auxiliante deo per manum medici convaliturum sperem . De bello contra Turcas nichil habeo , quod scribam . Noster exercitus mirum in modum iacet , silet ac torpet , Zum Vormarsch des von Kurfürst Joachim II .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Jeremiam_window_254", + "psc_text": "X, 17) . (Vers. 25, 26.) Ecce dies veniunt, dicit Dominus, et visitabo super omnem qui circumcisum habet praeputium, super Aegyptum, et super Judam, et super Edom, et super filios Ammon, et super Moab, et super omnes qui attonsi sunt in comam, habitantes in deserto, quia omnes gentes habent praeputium. Omnis autem domus Israel incircumcisi sunt corde. Multarum ex quadam parte gentium, et mxime quae Judaeae Palaestinaeque confines sunt, usque hodie populi circumciduntur, et praecipue Aegyptii, et Idumaei, Ammonitae, et Moabitae, et omnis regio Sarracenorum, quae habitat in solitudine, et de quibus dicitur: Super omnes qui attonsi sunt in comam habitantes in deserto. Non igitur gloriari debet Juda, qui mixtus est cum gentibus suprascriptis, eo quod praeputium non habeat, sed ex Lege Dei circumcisus sit, cum et alii haec faciant qui Legis mandata non servant, et ignorant Deum Israel. Nec prodest circumcisio, quae in signum data est, nisi mandata Domini", + "candidate_score": 0.627396, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_71_73", + "bdc_text": "Es duttut . im reych yederman , was er wyll , omnia vi gerentur preter phas et aequum . Urbes inperiales sua sessione in comitiis inperialibus privat ę sunt opera et iniqua principum industriaBereits zu Beginn des Reichstags war der alte Sessionsstreit zwischen Fürsten und Städten erneut ausgebrochen , der auch den weiteren Verlauf der Verhandlungen prägte ;", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Jeremiam_window_619", + "psc_text": "Sicut Jerusalem post septuaginta annos recipit Al. recepit pristinos habitatores, et expletis suppliciis, quia obedivit sententiae Dei, felicitate pristina perfruitur; sic rex Babylonis qui elatus est in superbiam, et suarum arbitratus est virium, quod regnavit in gentibus, et non Domini voluntatis, Medis Persisque venientibus destruetur. Denique usque hodie urbis Babylonis reliquiae tantum manent. Et posuit illam Dominus in solitudinem sempiternam, et implevit omnia verba, quae in istius ipsius Prophetae volumine continentur. Nam in consequentibus, quae mala passura sit Babylon, Jeremiae sermo describit. (Vers. 14.) Quia servierunt eis cum essent gentes multae, et reges magni; et reddam eis secundum opera eorum, et secundum facta manuum suarum. Hoc in Septuaginta non habetur. Significat autem quod non solum contra Babylonem prophetaverit Jeremias, sed contra caeteras gentes, quae in Babylonio fuerant exercitu, et contra Domini populum dimicarunt. Denique in sequentibus dicitur contra Aegyptum, et Philisthiim, et Moab, et Ammon, et Idumaeam, et Damascum, et", + "candidate_score": 0.623951, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_77_79", + "bdc_text": "Beiträge zu einer typologischen Analyse schriftlicher und bildlicher Quellen , Göttingen 1980 . -Schriftenreihe der Historischen Kommission bei der Bayerischen Akademie der Wissenschaften 18 , S. 108f. . Mercatorum inpostura fere regem et Germanie proceres omnes deglutivit ;", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Jeremiam_window_841", + "psc_text": "(IV Reg. II). Hoc dico ad commonitionem eorum, qui malorum hominum abutuntur ministeriis, et non audent abjicere eos, quos malae conscientiae norunt sibi glutino copulatos. Traditur autem liber Baruch tanto et tali viro, vidente Anameel, qui vendiderat, et testibus qui subscripserant, et quorum nomina in emptionis volumine tenebantur. Et, In conspectu, inquit, omnium Judaeorum, qui sedebant in atrio carceris: qui videlicet vel ad Prophetam venerant consolandum, vel 1082 studio timoris Dei, Domini verba audire cupiebant. (Vers. 13 seqq.) Et praecepi Baruch coram eis, dicens: Haec dicit Dominus exercituum, Deus Israel: Sume libros istos, librum emptionis hunc signatum, et librum hunc qui apertus est, et pone illos in vase fictili, ut permanere possint diebus multis. Haec enim dicit Dominus exercituum, Deus Israel: Adhuc possidebuntur domus et agri et vineae in terra hac. Cunctis quos praeteritus sermo narravit praesentibus et videntibus, Baruch ministro praecipitur et discipulo, non sermonibus praeceptoris, sed Dei jubentis", + "candidate_score": 0.623104, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_72_74", + "bdc_text": "im reych yederman , was er wyll , omnia vi gerentur preter phas et aequum . Urbes inperiales sua sessione in comitiis inperialibus privat ę sunt opera et iniqua principum industriaBereits zu Beginn des Reichstags war der alte Sessionsstreit zwischen Fürsten und Städten erneut ausgebrochen , der auch den weiteren Verlauf der Verhandlungen prägte ; vgl . Heidrich , Karl V. 91f. 94-96. 99-105 .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Jeremiam_window_619", + "psc_text": "Sicut Jerusalem post septuaginta annos recipit Al. recepit pristinos habitatores, et expletis suppliciis, quia obedivit sententiae Dei, felicitate pristina perfruitur; sic rex Babylonis qui elatus est in superbiam, et suarum arbitratus est virium, quod regnavit in gentibus, et non Domini voluntatis, Medis Persisque venientibus destruetur. Denique usque hodie urbis Babylonis reliquiae tantum manent. Et posuit illam Dominus in solitudinem sempiternam, et implevit omnia verba, quae in istius ipsius Prophetae volumine continentur. Nam in consequentibus, quae mala passura sit Babylon, Jeremiae sermo describit. (Vers. 14.) Quia servierunt eis cum essent gentes multae, et reges magni; et reddam eis secundum opera eorum, et secundum facta manuum suarum. Hoc in Septuaginta non habetur. Significat autem quod non solum contra Babylonem prophetaverit Jeremias, sed contra caeteras gentes, quae in Babylonio fuerant exercitu, et contra Domini populum dimicarunt. Denique in sequentibus dicitur contra Aegyptum, et Philisthiim, et Moab, et Ammon, et Idumaeam, et Damascum, et", + "candidate_score": 0.623063, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_77_79", + "bdc_text": "Beiträge zu einer typologischen Analyse schriftlicher und bildlicher Quellen , Göttingen 1980 . -Schriftenreihe der Historischen Kommission bei der Bayerischen Akademie der Wissenschaften 18 , S. 108f. . Mercatorum inpostura fere regem et Germanie proceres omnes deglutivit ;", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Jeremiam_window_621", + "psc_text": "mittam te, et bibent, et inebriabuntur [Vulg. turbabuntur ] (sive voment); et insanient a facie gladii, quem ego mittam inter eos. Et accepi calicem de manu Domini, et propinavi cunctis gentibus ad quas misit me Dominus. Propinatio calicis, et 1017 calicis meri, sive non mixti Al. commixti, quae Graece dicitur ἀκράτου, Dominici furoris indicium est, ut omnes gentes, quae contra Dei populum militarunt, bibant de calice furoris Domini, de quo scribit Isaias contra Jerusalem: Scyphum furoris, calicem ruinae ebibisti et evacuasti, propterea consurge (Isa. LI, 17) . Iste autem calix idcirco bibitur a cunctis gentibus, ut vomant et insaniant. Quod quidam pravus interpres in bonam partem accipit: ut instar catharticae potionis quidquid cholerae et pituitae et noxii humoris in pectore est, foras exire compellat, et restituat pristinam sanitatem. Pro Jeremia quoque Salvatorem accipit, quod ipse cunctis gentibus propinarit ad quas et missus sit, ut abjecta idololatria, Dei se cultui dedicarent.", + "candidate_score": 0.623053, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_84", + "bdc_text": "De domino Leone Iude , vetere amico et fratre , nichildum audio ;", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Jeremiam_window_310", + "psc_text": "nisi Caesarem (Joan. XIX, 15) . (Vers. 7, 8.) Reliqui domum meam, dimisi haereditatem meam: dedi dilectam animam meam in manum inimicorum ejus. Facta est mihi haereditas mea quasi leo in silva: dedit contra me vocem, ideo odivi eam. Qui in Evangelio locutus est: Surgite, abeamus hinc (Joan. XIV, 31) . Et iterum: Relinquetur vobis domus vestra deserta (Luc. XIII, 35) , hic Al. hinc etiam in Propheta eadem comminatur; et quod facturus est, fecisse se dicit. Haereditas enim Domini, Israel, et funiculus haereditatis ejus. Quod autem ait: Dedi dilectam animam meam in manum inimicorum ejus, illud est, Potestatem habeo ponendi animam meam, et potestatem habeo resumendi illam (Joan. X, 18) . Facta est autem haereditas quondam Domini populus Judaeorum contra eum quasi leo in silva: quando pari adversus illum in passione voce clamavit. Et quia dedit contra eum vocem suam: ideo eam odio habuit, et abjecit, et quae quondam", + "candidate_score": 0.622927, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_69", + "bdc_text": "im Kontext der Reformationsgeschichte der oberschwäbischen Reichsstädte , Stuttgart 1990 .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Jeremiam_window_798", + "psc_text": "Juda, et in urbibus ejus, quando reduxero transmigrationem ejus: benedictus Dominus super justum montem sanctum ejus, et qui habitant in terra Judaea, et in omni civitate ejus, cum agricola, et elevabitur in grege. Juxta Hebraicum manifestum est, quod in reditu Israel, et in terram suam captivitate conversa, habitent urbes Juda, et dicatur eis per singula: Benedicat tibi Dominus, qui est vere pulchritudo justitiae, et mons sanctus, in quo qui habitaverit, nullas timebit insidias. Et habitabit absque iniquitate Judas in civitatibus suis: eruntque agricolae, et pecorum multitudo, quod ex parte videtur sub Zorobabel et Ezra esse completum. Plenitudo autem vaticinii ad Christi tempora referatur: vel in primo adventu, quando spiritualiter 1070 haec facta sunt; vel in secundo universa complentur, juxta nos spiritualiter, juxta Judaeos et nostros judaizantes carnaliter. Porro juxta Septuaginta hic sensus est: Adhuc sermo iste dicetur in terra Juda, et in civitatibus ejus, quando convertero captivitatem ejus. Quid dicetur?", + "candidate_score": 0.614118, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_65_67", + "bdc_text": "die ist imme aber aynhayligeinhellig . von allen stetten abgeschlagen , Die Städte stellten sich entschieden gegen die von König Ferdinand geforderte neue Türkensteuer ; vgl . Heidrich , Karl V. 94f. 100. 102 .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Jeremiam_window_721", + "psc_text": "omnes 1046 habitatores urbis ejus, id est, ad fratres vestros, qui noluerant meae obedire sententiae, et Babylonem migrare vobiscum, quod nequaquam captivitatem possint effugere, sed gladio, et fame, et peste moriantur. Et ponam eos quasi ficus malas; quas Theodotio interpretatus est sudrinas: Secunda pessimas: Symmachus, novissimas: quae Hebraice appellantur SUARIM ( ), sed scriptorum vitio pro media syllaba, sive littera Alpha, Graecum Delta inolevit: ut pro SUARIM legatur SUDRIM. Quomodo autem cophinus, sive calathus, qui habebat ficus bonas, primitivas habuisse dicitur: sic alter cophinus, qui habebat ficus malas, habuisse ficus novissimas scribitur. Et persequar, inquit, eos, qui nunc in Jerusalem urbe versantur, gladio, fame, et pestilentia: ut primum obsidione, confestim qui remanere et effugere potuerint, dispergantur in universas terras, et exemplo sint omnibus maledictionis, stuporis, et sibili et opprobii: ad quos ego ejiciam eos Al. vos, quia non audierunt verba mea, dicit Dominus, quae per servos meos locutus sum ad", + "candidate_score": 0.613274, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_65_67", + "bdc_text": "die ist imme aber aynhayligeinhellig . von allen stetten abgeschlagen , Die Städte stellten sich entschieden gegen die von König Ferdinand geforderte neue Türkensteuer ; vgl . Heidrich , Karl V. 94f. 100. 102 .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Jeremiam_window_719", + "psc_text": "[Al. vos] in vexationem universis regnis terrae, in maledictionem, et in stuporem, et in sibilum, et in opprobrium cunctis gentibus, ad quas ego ejiciam [Al. ejeci] eos, eo quod non audierunt [Vulg. audierint] verba mea, dicit Dominus; quae misi ad eos per servos meos prophetas de nocte consurgens, et mittens: et non audistis, dicit Dominus. Vos ergo audite verbum Domini, omnis transmigratio, quam emisi de Jerusalem in Babylonem. + Hucusque in LXX non habetur, quae asteriscis praenotavi. Caetera enim, in quibus vel singuli versus, vel pauca ab eis praetermissa sunt verba, victus taedio, annotare nolui, ne fastidium legentibus facerem. Pollicetur autem Dominus, his qui erant in transmigratione, quod post septuaginta annos captivitatis redire eos faciat de universis gentibus, et de cunctis locis, ad quae expulerit eos, et captivitate laxata, pristinum statum et patriam recipere. Et cum ego haec, inquit, mea sponte facturus sim, et certo tempore redituros vos, frustra decipimini,", + "candidate_score": 0.609569, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_72_74", + "bdc_text": "im reych yederman , was er wyll , omnia vi gerentur preter phas et aequum . Urbes inperiales sua sessione in comitiis inperialibus privat ę sunt opera et iniqua principum industriaBereits zu Beginn des Reichstags war der alte Sessionsstreit zwischen Fürsten und Städten erneut ausgebrochen , der auch den weiteren Verlauf der Verhandlungen prägte ; vgl . Heidrich , Karl V. 91f. 94-96. 99-105 .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Jeremiam_window_503", + "psc_text": "rex Babylonis praeliatur adversum nos, si forte faciat Dominus nobiscum secundum omnia mirabilia sua, et recedat a nobis. Supra pontifex Phasur, sive Phaschor, qui percussit Jeremiam, patrem habuit Emmer (Supra. XX). Hic autem Phasur filius est Melchiae. Hoc idcirco, ne quis eumdem putet. Mittit autem rex Sedecias ad Prophetam, nolens vel populum scire, vel 983 principes, ut occulto per legatos nuntio recognoscat, quam Dominus super urbem Jerusalem, et populum Judaeorum habeat sententiam. Quodque infert: Quia Nabuchodonosor rex Babylonis praeliatur adversum nos, ostendit jam obsessa Jerusalem, a Propheta hoc sciscitari Sedeciam. Et notandum, quod in Prophetis, maximeque in Ezechiele, et Jeremia, nequaquam regum et temporum ordo servetur: sed praepostere, quod juxta historiam postea factum sit, prius referri: et quod prius gestum sit, postea. Aliud est enim historiam, aliud prophetiam scribere: ut in praesenti loco, Sedecias, qui cum urbe Jerusalem captus est, mittens scribitur ad Jeremiam, et eo tempore, quo obsidebatur Jerusalem,", + "candidate_score": 0.608941, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_71_73", + "bdc_text": "Es duttut . im reych yederman , was er wyll , omnia vi gerentur preter phas et aequum . Urbes inperiales sua sessione in comitiis inperialibus privat ę sunt opera et iniqua principum industriaBereits zu Beginn des Reichstags war der alte Sessionsstreit zwischen Fürsten und Städten erneut ausgebrochen , der auch den weiteren Verlauf der Verhandlungen prägte ;", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Jeremiam_window_671", + "psc_text": "Juda. Et praecipies eis, ut ad dominos suos loquantur: Haec dicit Dominus exercituum Deus Israel. Haec dicetis ad dominos vestros. Praeterita visio in principio facta est ad Prophetam regni Joacim, filii Josiae regis Juda. Haec autem sub Sedecia, qui extremus regnavit in Jerusalem, et sub quo urbs capta est atque subversa. Praecipiturque Jeremiae, ut catenas, sive furcas ligneas, quae Hebraice, ut diximus, appellantur MUTOTH, imponat collo suo, et mittat eas ad reges Edom, Moab, filiorum Ammon, Tyri, Sidonis, per legatos, qui venerant ad Sedeciam: et praecipiat suis dominis nuntiare, quod regi Nabuchodonosor servire debeant; et audire quae sequens Prophetae sermo prosequitur. Ac ne forsitan legati et reges istarum gentium responderent, cur hoc tuo populo non praecipis? Sedeciae quoque regi similia loquitur, et sacerdotibus ac prophetis. Hunc locum allegoricus semper interpres ( Origenes ), et historiae fugiens veritatem interpretatur de coelesti Jerusalem, 1032 quod debeant habitatores ejus sponte assumere corpora, et", + "candidate_score": 0.605578, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_73", + "bdc_text": "Urbes inperiales sua sessione in comitiis inperialibus privat ę sunt opera et iniqua principum industriaBereits zu Beginn des Reichstags war der alte Sessionsstreit zwischen Fürsten und Städten erneut ausgebrochen , der auch den weiteren Verlauf der Verhandlungen prägte ;", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Jeremiam_window_619", + "psc_text": "Sicut Jerusalem post septuaginta annos recipit Al. recepit pristinos habitatores, et expletis suppliciis, quia obedivit sententiae Dei, felicitate pristina perfruitur; sic rex Babylonis qui elatus est in superbiam, et suarum arbitratus est virium, quod regnavit in gentibus, et non Domini voluntatis, Medis Persisque venientibus destruetur. Denique usque hodie urbis Babylonis reliquiae tantum manent. Et posuit illam Dominus in solitudinem sempiternam, et implevit omnia verba, quae in istius ipsius Prophetae volumine continentur. Nam in consequentibus, quae mala passura sit Babylon, Jeremiae sermo describit. (Vers. 14.) Quia servierunt eis cum essent gentes multae, et reges magni; et reddam eis secundum opera eorum, et secundum facta manuum suarum. Hoc in Septuaginta non habetur. Significat autem quod non solum contra Babylonem prophetaverit Jeremias, sed contra caeteras gentes, quae in Babylonio fuerant exercitu, et contra Domini populum dimicarunt. Denique in sequentibus dicitur contra Aegyptum, et Philisthiim, et Moab, et Ammon, et Idumaeam, et Damascum, et", + "candidate_score": 0.605506, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_65_67", + "bdc_text": "die ist imme aber aynhayligeinhellig . von allen stetten abgeschlagen , Die Städte stellten sich entschieden gegen die von König Ferdinand geforderte neue Türkensteuer ; vgl . Heidrich , Karl V. 94f. 100. 102 .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Jeremiam_window_720", + "psc_text": "autem Dominus, his qui erant in transmigratione, quod post septuaginta annos captivitatis redire eos faciat de universis gentibus, et de cunctis locis, ad quae expulerit eos, et captivitate laxata, pristinum statum et patriam recipere. Et cum ego haec, inquit, mea sponte facturus sim, et certo tempore redituros vos, frustra decipimini, et putatis vos habere prophetas in Babylone, qui vobis falsa promittunt. Ita autem sciatis nequaquam vos reditum nunc sperare debere: sed aedificare domos, plantare pomaria, accipere uxores, et generare filios, et multiplicari numero, et tempus exspectare promissum. Audite quid Dominus loquatur ad Sedeciam, qui nunc regnat in Jerusalem, et ad omnes 1046 habitatores urbis ejus, id est, ad fratres vestros, qui noluerant meae obedire sententiae, et Babylonem migrare vobiscum, quod nequaquam captivitatem possint effugere, sed gladio, et fame, et peste moriantur. Et ponam eos quasi ficus malas; quas Theodotio interpretatus est sudrinas: Secunda pessimas: Symmachus, novissimas: quae Hebraice appellantur SUARIM", + "candidate_score": 0.605104, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_37_39", + "bdc_text": "Herzog Heinrich war bereits vor Ende Juli außer Landes geflohen ( vgl. MBW 3019 ) . . ArciumIn der Vorlage Artium . urbiumque numerum habes hic in ordine descriptum Ein gedrucktes Verzeichnis der eingenommenen Burgen und Städte erschien unter dem Titel \"Namen der stett und schlösser des landts Braunschweig [ . . .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Jeremiam_window_703", + "psc_text": "semper interpretari solent, requiem sub hoc numero demonstrari, forsitan eum idcirco mense septimo mortuum mentientur, ut de malis corporis liberaretur, juxta illud quod scriptum proferunt Al. profertur. Mors viro requies. Nos autem novimus corpora credentium templa esse Dei, si tamen Spiritus sanctus habitat in illis (Eccli. XXII, 11). (Cap. XXIX.--Vers. 1 seqq.) 1041 Et haec sunt verba libri, quem misit Jeremias propheta de Jerusalem, ad reliquias seniorum transmigrationis, et ad sacerdotes, et ad prophetas, et ad omnem populum, quem traduxerat Nabuchodonosor de Jerusalem in Babylonem. Postquam egressus est Jechonias rex, et domina (sive regina) et eunuchi, et principes Judae et Jerusalem (sive optimates) et artifices [Vulg. et faber et inclusor] de Jerusalem in manu Elassa filii Saphan, et Gamariae filii Helchiae, quos misit Sedecias rex Juda ad Nabuchodonosor regem Babylonis, in Babylonem, dicens: Haec dicit Dominus exercituum, Deus Israel, omni transmigrationi, quam transtulit de Jerusalem in Babylonem, aedificate domos et", + "candidate_score": 0.601603, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_73", + "bdc_text": "Urbes inperiales sua sessione in comitiis inperialibus privat ę sunt opera et iniqua principum industriaBereits zu Beginn des Reichstags war der alte Sessionsstreit zwischen Fürsten und Städten erneut ausgebrochen , der auch den weiteren Verlauf der Verhandlungen prägte ;", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Jeremiam_window_280", + "psc_text": "in titulo, sub quo tempore, vel sub quo rege, et quoto anno ejus, haec prophetia facta sit: sed intelligimus, vel priori prophetiae et tempori haec esse jungenda, vel certe post aliquod temporis intervallum prioris prophetiae hunc Domini ad Prophetam factum esse sermonem. Notandum est autem, quod verbum BERITH ( ), Aquila et Symmachus semper pactum, LXX et Theodotio testamentum interpretati sunt. Proprie autem nunc ad Jerusalem et ad viros tribus Judae sermo dirigitur. (Vers. 4.) Maledictus vir qui non audierit verba pacti hujus, quod praecepi patribus vestris: in die, qua eduxi eos de terra Aegypti, de fornace ferrea, dicens: Audite vocem meam, et facite omnia quae praecipio vobis, et eritis mihi in populum, et ego ero vobis in Dominum [Al. Deum ]. Non propter generis privilegia, non propter circumcisionis injuriam 918, et otium sabbati, sed propter obedientiam, et Deus efficitur populi Israel, et Israel populus ejus. Et hic quidem quasi", + "candidate_score": 0.598294, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_73", + "bdc_text": "Urbes inperiales sua sessione in comitiis inperialibus privat ę sunt opera et iniqua principum industriaBereits zu Beginn des Reichstags war der alte Sessionsstreit zwischen Fürsten und Städten erneut ausgebrochen , der auch den weiteren Verlauf der Verhandlungen prägte ;", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Jeremiam_window_671", + "psc_text": "Juda. Et praecipies eis, ut ad dominos suos loquantur: Haec dicit Dominus exercituum Deus Israel. Haec dicetis ad dominos vestros. Praeterita visio in principio facta est ad Prophetam regni Joacim, filii Josiae regis Juda. Haec autem sub Sedecia, qui extremus regnavit in Jerusalem, et sub quo urbs capta est atque subversa. Praecipiturque Jeremiae, ut catenas, sive furcas ligneas, quae Hebraice, ut diximus, appellantur MUTOTH, imponat collo suo, et mittat eas ad reges Edom, Moab, filiorum Ammon, Tyri, Sidonis, per legatos, qui venerant ad Sedeciam: et praecipiat suis dominis nuntiare, quod regi Nabuchodonosor servire debeant; et audire quae sequens Prophetae sermo prosequitur. Ac ne forsitan legati et reges istarum gentium responderent, cur hoc tuo populo non praecipis? Sedeciae quoque regi similia loquitur, et sacerdotibus ac prophetis. Hunc locum allegoricus semper interpres ( Origenes ), et historiae fugiens veritatem interpretatur de coelesti Jerusalem, 1032 quod debeant habitatores ejus sponte assumere corpora, et", + "candidate_score": 0.598096, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_39", + "bdc_text": "urbiumque numerum habes hic in ordine descriptum Ein gedrucktes Verzeichnis der eingenommenen Burgen und Städte erschien unter dem Titel \"Namen der stett und schlösser des landts Braunschweig [ . . .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Jeremiam_window_228", + "psc_text": "venient et devorabunt) terram et plenitudinem ejus, urbem et habitatores ejus. Non igitur, ut supra LXX transtulerunt, dixit populus: Ingrediamur civitates munitas, sed civitatem munitam, ut significet Jerusalem. Denique et nunc infert: urbem et habitatores ejus. Describitur autem a Dan per Phoenicem veniens cum exercitu Nabuchodonosor, in quo loco fluvius Jordanis oritur, et quae LXX futura, Hebraicum pro veritate rei, jam facta commemorat. (Vers. 17.) Quia ecce ego mittam vobis serpentes regulos (sive pessimos, aut ut LXX transtulerunt, mortiferos) quibus non est incantatio. Et mordebunt vos, ait Dominus, insanabiliter, cum dolore cordis vestri deficietis. Qui sunt illi, qui veniunt a 903 Dan, et quorum auditus est fremitus, et qui terram omnem ad solitudinem redegerunt, sub alia figura idem prophetalis sermo demonstrat, serpentes eos appellans pessimos, sive mortiferos: et ut Aquila transtulit, regulos, qui appellantur Hebraice SAPHPHONIM ( ). Pro quo quid sibi voluerit secunda ejus Editio, ut speculatores diceret, non", + "candidate_score": 0.595839, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 15, + "cf_id": "cf016", + "work_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1", + "max_score": 0.680544, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_17_19", + "bdc_text": "geführten Heeres in Ungarn vgl. oben Nr. 1654 , Anm. 5 . neque id mirum est ; durum est enim , inmo [ !] inpossibile , iram dei in nos multis modis commeritam nostris conatibus avertere , antequam de peccatis nostris penituerimus , quibus dei in nos furorem concitavimus .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_560", + "psc_text": "nubere uult, quod ante fugiebat. ille inimicus est sanctis et defensor adhibetur, quo amplius puniatur, ut nocere non audeat qui nocere desiderat. et quanto tolerabilius est amare uirtutes, etsi implere non possis, quam odisse uirtutes, quibus nocere non possis! cap. 26 § 1 Non est, inquit, sanitas in carne mea a uultu irae tuae. exposuit nobis hunc locum Esaias: iratus es, et nos peccauimus. qui est tamen irae domini uultus ? ne forte ille, quia oculi domini super facientes mala? si enim oculi domini super iustos, quomodo 25 a uultu irae dei infirmatur propheta ? unde et illud considera, quod ipse Dauid in posterioribus dixit: quoniam ex omnibus 1 cf. Ps. 41, 8. 65, 6 2 cf. Hiob 2, 6 3 *Ps. 8, 3 5 *Hiob 39, 9 8 cf. Matth. 4,10 10 *Rom. 7,15 14 cf. I Tim. 5,12 20 *Ps. 37, 4 21 *Esai. 64, 5 23 *Ps.", + "candidate_score": 0.680544, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_3_5", + "bdc_text": "Scripsit quoque de ea re ad me Musculus Augustanus et Frechtus , Ulmensis ecclesiae ministerAuch die Briefe von Wolfgang Musculus und Martin Frecht sind verloren. . Hunc ergo ut exulem et peregrinantem propter Christum in domino suscipe et , ut in Bernatium ditione provideri possit , pro tua pietate iuva , charissime Bullingere , ne post diuturnosVor diuturnos gestrichenes long . carceres tantopere peregrinari cogatur .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_249", + "psc_text": "est, cum de occultis et sacrae unctionis unguento et de consummatione scripserit tabernaculi. quorum multiplex gratia, quoniam multifariam et multis modis locutus est dominus in prophetis. nam et uenturum praefatus est dei filium principem sacerdotum, et passurum esse pro nobis et sanguine suo mundaturum nostra peccata tituli 'pro torcularibus' declararunt et resurrecturum psalmus 'resurrectionis' expressit, et alius postea titulus indicauit, in quo 'terra eius est restituta', commutationem quoque uniuersorum futaram futuram fidei sacramentis. § 3 et de moralibus plura contexuit diuersaque uirtutum genera demonstrauit et dedit praecepta uiuendi, quibus ulcera nostrorum sanauit errorum moresque renouauit humanos atque intimos mutauit affectus, sicut docet psalmus tricesimus tertius, quem etiam Petrus sanctus in epistula sua tamquam medicamentum nostris pectoribus affixit, atque iste, qui nobis hodierna lectione propositus est. nam isti prae ceteris ethici repperiuntur, sed iste diffusior, qui tricesimus sextus inscribitur. § 4 nam etsi ille praedulcis et lucidus est, iste tamen dulcior,", + "candidate_score": 0.652504, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_4", + "bdc_text": "Hunc ergo ut exulem et peregrinantem propter Christum in domino suscipe et , ut in Bernatium ditione provideri possit , pro tua pietate iuva , charissime Bullingere , ne post diuturnosVor diuturnos gestrichenes long .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_1192", + "psc_text": "dei humanis infudit affectibus. ipse est qui sacrificauit domino sacrificium salutare pro nobis et dignas conuersionis nostrae hostias deo obtulit; ipse est qui dormiuit et euigilauit. cap. 88 § 1 Cauendum est ergo, ne obdormiat peccatoribus; obdormire enim uidetur his quibus non resurrexerit et quos in fixiem reppulit. quis autem est qui repellitur nisi qui peregrinatur a domino, quia non peregrinatur a corpore? quomodo enim possunt deo placere qui in carne sunt? et ideo non in carne simus, sed spiritu adhaereamus domino Iesu, qui se in octogesimo et octauo psalmo repulsum dicit pro nobis: tu uero reppulisti pro nihilo, distulisti christum tuum; § 2 euertisti testamentum serui t u 1. itaque repulsus pro nobis factus est in obprobrium uicinis suis; ille enim suscepit obprobrium crucis, ut nos gloriam suae resurrectionis indueret. repulsus uidetur quasi mortuus et perfusus confusione quasi crucifixus, sed benedictus est in aeternum qui maledictionem sustulit, benedictionis gratiam", + "candidate_score": 0.650058, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_83_85", + "bdc_text": "Oremus dominum sedulo , ut tantis calamitatibus aut statim finis inponatur aut omnia in domini gloriam cedant . De domino Leone Iude , vetere amico et fratre , nichildum audio ; Leo Jud war am 19 .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_177", + "psc_text": "aeternae alimoniam denegarunt. pulchre etiam duo ista iunxerunt: iniciamus lignum in panem eius; nesciebant quid loquerentur Iudaei et mysterium loquebantur. paradisum nobis crux reddidit Christi; hoc est lignum, quod Adae dominus demonstrauit dicens de ligno uitae, quod esset in medio paradisi, edendum, de ligno autem scientiae boni et mali non edendum. errauit Adam, mandata non tenuit, interdictum gustauit; § 5 per lignum coepimus esurire, quoad caro suum accepit alimentum. ideo dominus in Christo carnem iunxit et lignum, ut fames antiqua cessaret, uitae gratia redderetur. beatum lignum domini, quod omnium peccata crucifixit, beata caro domini, quae uictum omnibus ministrauit! 2 *II Cor. 8,9 8 *Esai. 53, 4 14 *Sap. 2,12 15 . 19 *Hier. 11, 19 22 cf. Gen. 2, 16-17 2 inquid Bml 5 ysay(-i-)as C(i Isaia v 7 aegros v 8 testimonium ysayae C 9 inquid C existimauimus a 11 quid au 12 uuinerantis Fml 15 pane a 16", + "candidate_score": 0.648667, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_81_83", + "bdc_text": "die Lage ist äußerst ernst ; vgl . Adagia , 1 , 1 , 23 ( LB II 34f). . Oremus dominum sedulo , ut tantis calamitatibus aut statim finis inponatur aut omnia in domini gloriam cedant .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_862", + "psc_text": "deprecatur apostolus fiav 27 symmacus CDF 28 aquila codd. (at.) grauatum Bml :9 hiis E 30 est om. Bfi detinentur, ut habeant medicinam dei,. quo sani esse mereantur. lectus ergo animae caro infirma est, cuius aegritudini anima nostra compatitur, quae si habeat adiutorem dominum, dicit ei: surge, tolle lectum tuum et uade in domum tuam. § 3 quo confortatus dei uerbo qui aeger erat surgit et tollit lectum suum in quo iacebat et redit in statum pristinum sanitatis. hoc est in domum suam regredi, ut habitet in domieiIioTobustissimae ualitudinis. qui habitat regit, qui regit uirtutis habet sibi gratiam suffragantem. sed etiam stratum omnem uersat dominus in infirmitate languentis, cui adesse dignatur. quod uersatur, statum mutat aut ex sanitate in aegritudinem aut ex aegritudine ad sanitatem. hic ergo, qui aegrotat, uersat se ad remedium sanitat's. cap. 13 § 1 Sic ergo dominus Iesus, etsi uulneratus est propter peccata nostra, tamen non", + "candidate_score": 0.643697, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_12_14", + "bdc_text": "vgl . Culmann , Schuler 76 ; HBBW X [Nr. 1348 ] , S. 32 , Anm. 9f) . valent omnes exempto filio maiore natu Gervasio , qui , dum hec scribo , valde egrotat , sic tamen , ut illum auxiliante deo per manum medici convaliturum sperem .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_175", + "psc_text": "A honorificentium B 15 conditionem codd. av asscriberet A ascriberet Bftv 16 ausisse ABCml 19 ipsos pav 20 fuisse tantis flav fuisse] suis ee (ee in ras.) B 21 hii C 22 acerbandam scripsi aceruandam codd. av 27 dixerit] add. et v certe illum diuitem dixisti; quomodo idem diues et pauper est? audiamus testimonium Pauli: scitis, inquit, gratiam domini nostri Iesu Christi, quia propter uos pauper factus est, cum diues esset, ut uos eius inopia ditarem i ni. § 2 ueni et tu, Esaias, interpretare nobis, quomodo se dolentem dixerit Christus, qui dolores uulnerum sanare consueuit. medicus uenit, ut curaret aegrotos: quid ipse habuit quod doleret ? audiamus etiam Esaiae testimonium: pro n o b 1 s, inquit, dolet, et nos aestimauimus eum esse in doloribus. § 3 expressit medici affectum, qui, etiamsi ipse nullum uulnus habuit quod doleret, tamen conpassus est uulneratis. hoc igitur in psalmo dominus exprobrat Iudaeis:", + "candidate_score": 0.643208, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_86_88", + "bdc_text": "Juni gestorben ; vgl . oben Nr. 1638 . cuius felicitatem corporis et anime avidissime audire cupio .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_698", + "psc_text": "et in nomine tuo leuabo manus meas. tam- § 3 quam adipe et pinguedine repleatur anima m e a. ipse est sinus animae secretum orationis eius, penetralia uoluntatis et quaedam recurrentium uotorum intima receptacula. unde et iusti in Abrahae sinu requiescere leguntur, quod in eius gratia, in eius requie, in eius placiditate requiescant, qui conformem ei induerint fidem et eandem in bonis operibus fecerint uoluntatem. cap. 12 § 1 Sed forte miretur aliquis, cum dominus dixerit per os Dauid, quod humiliabat in ieiunio animam suam, quomodo ipse Dauid ait in posterioribus: si non humiliter sentiebam, sed exaltaui animam meam. uerum is consideret aliud esse quod ad sapientiam mentis refertur, aliud quod ad humilitatem cordis. § 2 sapientia mentis sublimis est, sapientia autem carnis non debet inflari. humiliabat ergo in leiumo ieiunio animam suam, ut castigandum nostrae carnis tumorem doceret, exaltabat animam propheta per sublimem dei gratiam, quoniam et qui se", + "candidate_score": 0.640883, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_83", + "bdc_text": "Oremus dominum sedulo , ut tantis calamitatibus aut statim finis inponatur aut omnia in domini gloriam cedant .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_1256", + "psc_text": "17 peccatoribus Fml 18 mortuo /3 torpore Cml 21 reficiam uos {Jav 22 omnes] add. eum Bfiav 23 attrocitatem C 24 intollerabilem A 25 libartatem seruientibus remissionem DF 26 descusso Cml babilonii CD 28 cathenis CDF qui seruus uocatus a domino est, libertusest domini, et qui liber uocatus, seruus Christi e s t. ideoque Paulus in suis uinculis gloriatur dicens: Paulus uinctus Iesu. quod sub aliis contumelia, sub Christo gloria est. dedit uocem suam in passione dominus et uniuersa elementa tremuerunt, omnis terra commota est, ut ritus gentilium solueretur, fieret terra domini et plenitudo eius, ut scriptum § 3 est, cessarent auguria perfidorum, sacrificium impietatis cognitio fidei et studium deuotionis abolerent. dat uocem suam dominus cotidie et resultat in cordibus singulorum, ut terrenum omne decidat eius qui bene credit affectu atque omnis interiorum sensus animorum ab errore, a corruptione luxuriae et dissolutione ad cognitionem caelestium sacramentorum et studium castitatis, a", + "candidate_score": 0.640279, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_13", + "bdc_text": "HBBW X [Nr. 1348 ] , S. 32 , Anm. 9f) .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_251", + "psc_text": "*Ps. 32, 9 2 Ps. 148, 6 5 cf. Ps. 9,1. 50,8. 88,21. 45,5 8 cf. Ps. 109,4 10 cf. Ps. 8,1. 80,1. 83,1 llcf. Ps.65,1 12 cf. Ps. 96,1 16 cf. Ps. 33,13—17 17 cf. I Petro 3, 10-12 21 . 23 cf. Ps. 33, 14 4 misticis ADF 5 consumatione A 6 quoniam] quam a multipharie (e mi ras.) C multipbariam DF 8 profatus fJa 11 tytulus F 12 futurae Qml futura fJ 13 sacramento B sacramenta Cmlfi 16 affectos Bml 18 peccatoribus Fml 19 reperiuntur BCfiav 21 dulcior Am2Cm2av multo magis fJ et mg. a, om. Am1 B Cml quia] quoniam fJav quia ille] ille qui B (i ex e)Cml 22 desineret Cml 24 demonstrauit (uit in ras.) B 26 tabes B teste b et C cap. 3 § 1 Ad haec igitur manum medicamenta mittamus, ut uulnera nostra curemus, ne, si uelimus dicere quod alios curare", + "candidate_score": 0.639469, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_81_83", + "bdc_text": "die Lage ist äußerst ernst ; vgl . Adagia , 1 , 1 , 23 ( LB II 34f). . Oremus dominum sedulo , ut tantis calamitatibus aut statim finis inponatur aut omnia in domini gloriam cedant .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_863", + "psc_text": "etiam stratum omnem uersat dominus in infirmitate languentis, cui adesse dignatur. quod uersatur, statum mutat aut ex sanitate in aegritudinem aut ex aegritudine ad sanitatem. hic ergo, qui aegrotat, uersat se ad remedium sanitat's. cap. 13 § 1 Sic ergo dominus Iesus, etsi uulneratus est propter peccata nostra, tamen non in illa infirmitate permansit, sed se ipse uersauit in melius ad uniuersorum salutem. itaque passione infirmitas est soluta, mors resurrectione. sicut ergo se ipse uersauit ad populorum redemptionem nec sensit aculeum mortis aut uulneris infirmitatem, § 2 sic eum, qui in se credit, etsi grauiter aegrotantem, ut a morte liberet, uersat ad uitam. omnem ergo stratum; hoc est uniuersorum hominum infirmitatem in sua infirmitate uersauit. suscepit enim infirmitates omnium in sua carne, erexit se in crucem et uersauit omnium infirmitates in sui corporis infirmitate. unde dicit Esaias: liuore eius nos sanati sumus. habent hoc luctatores, ut se subiciant his quibus", + "candidate_score": 0.638752, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_13", + "bdc_text": "HBBW X [Nr. 1348 ] , S. 32 , Anm. 9f) .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_1071", + "psc_text": "*Ioh. 3, 13 17 *Hier. 23, 24 20 Aquila. et Symmachus Ps. 43, 12 27 *Luc. 22,31—32 3 eorum BCfi 4 gigas Amzpav percurrit aa 5 esse iam Fml 6 ut om. BCml isti] usu a 11 uix post montis tr. fia . syna C synae {l Sinae av 12 ortatus ACm2 oratus BCml 19 sunt Ca 21 probati] add. sunt Bm2Cv 23 triticum] add. si Bpav ali. et om. Bav, eras. E 24 sed extat Cm2v sed est aA sed est (del.) sed estat B sed estat Cml sed est fla 25 permistum v homo nisi] homini si DEmlF 26 non fuerit Fm2 uelut B ueluti au 27 symon a 28 sathanas aDF 19* triticum; ego autem rogaui patrem meum, ut non deficiat fides t u a. uide quid dicit et intellege: uentilatur Petrus; ut Christum negare cogatur. incidit temptationes, quaedam locutus est quasi plena palearum, sed locutus est", + "candidate_score": 0.623133, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_6_8", + "bdc_text": "Ceterum de rebus meis omnia salva scias . Uxor[ . . . ] , geb. Lübegger .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_1337", + "psc_text": "diues in cmni uerbo § 2 et scientia, alius pauper, gratia tamen diues, quia et pauper clamauit et dominus exaudiuit eum. e contrario est et diues in superbia et pauper in humilitate. omnes uocantur ad ecclesiam, ut omnes redimantur a Christo. qui aeger est medicum inuenit, qui sanus sapientiam adquirit, captiuus redemptorem, liber remuneratorem. omnes aedificat scriptura diuina; § 3 in ea inuenit unusquisque, quo aut uulnera sua curet aut merita confirmet. simul autem in unum diuitis et pauperis facta uocatio in quandam humilitatem aequalitatemque nos prouocat, ut neque diues fastidiat inopem neque diuiti pauper inuideat, sed utrumque sibi gratia una conectat, quia et dominus pauper factus est cum diues esset, ut idem et pauperum saluator esset et diuitum. cap. 6 § 1 Et subtexuit: os meum loquetur sapientiam et meditatio c or dis mei prudentiam. merito omnes uocantur, quia omnibus sapientiae fons abundat, nec thesauro pecuniario comparatur quae pretiosior", + "candidate_score": 0.62058, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_61_63", + "bdc_text": "In summa : Es ist kein stand im reych mitt dem anderen ains ; die fursten , prelaten , der adel und die stett ist keyner dem anderen truwVielleicht als trüw zu lesen. .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_372", + "psc_text": "quomodo tribuat, audi dicentem: per omnes ecclesias doceo. peccator autem mutuatur et non soluit. uide diuitem mutuantem et non reddentem, pauperem accipientem et continuo remunerantem, ne diutius in aere alieno sit. haec moralia. cap. 44 § 1 Uide nunc pauperem mysticum, id est simplicem et timentem dei nomen, audientem uerbum de castitate et soluentem, audientem de misericordia et soluentem, audientem de placiditate et non irascentem, diuitem uero illum arrogantem et superbum 1 cf. Luc. 19,16 sqq. 8 *Marc. 16, 15 10 cf. Rom. 15,19 12 *I Cor. 7,10 15 *II Cor. 13,3 16 rex] cf. Luc. 19,12.15 17 *Matth. 25, 27 19 . 20 cf. Ps. 36, 21 20 *I Cor. 7,17 1 minam Am2Fmla quatuor BCfiav 3 quid a 4 aput C 5 peccunia C 6 sunt (ia epistolis codd. av 8 orbem] add. terra (sic) Cml et om. Fa 10 hyerusalem B yherusalem C ierusalem/?(t>) y(i- B) 1", + "candidate_score": 0.614999, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_80_82", + "bdc_text": "ad triarios relegata sunt omniaIm Sinne von : die Lage ist äußerst ernst ; vgl . Adagia , 1 , 1 , 23 ( LB II 34f). .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_862", + "psc_text": "deprecatur apostolus fiav 27 symmacus CDF 28 aquila codd. (at.) grauatum Bml :9 hiis E 30 est om. Bfi detinentur, ut habeant medicinam dei,. quo sani esse mereantur. lectus ergo animae caro infirma est, cuius aegritudini anima nostra compatitur, quae si habeat adiutorem dominum, dicit ei: surge, tolle lectum tuum et uade in domum tuam. § 3 quo confortatus dei uerbo qui aeger erat surgit et tollit lectum suum in quo iacebat et redit in statum pristinum sanitatis. hoc est in domum suam regredi, ut habitet in domieiIioTobustissimae ualitudinis. qui habitat regit, qui regit uirtutis habet sibi gratiam suffragantem. sed etiam stratum omnem uersat dominus in infirmitate languentis, cui adesse dignatur. quod uersatur, statum mutat aut ex sanitate in aegritudinem aut ex aegritudine ad sanitatem. hic ergo, qui aegrotat, uersat se ad remedium sanitat's. cap. 13 § 1 Sic ergo dominus Iesus, etsi uulneratus est propter peccata nostra, tamen non", + "candidate_score": 0.610881, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_5_7", + "bdc_text": "carceres tantopere peregrinari cogatur . Ceterum de rebus meis omnia salva scias . Uxor[ . .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_56", + "psc_text": "omnia post te fiunt, omnia in hac uia cernis et transis. uidisti amoenitatem arborum, herbarum uiriditatem, puritatem fontium et quodcumque huiusmodi, quo delectantur oculi, iuuit spectare: delectauit parumper attendere; dum attendis, pertransisti. iterum, dum ambulas, incidisti scopulosum et confragosum iter, concaua rupium, praerupta montium, densa siluarum: § 5 taediasti parum; iterum transisti. talis haec uita est, cuius nec prospera permanent nec aduersa diuturna sunt. ergo quasi in uia locatum neque secunda extollant neque aduersa te frangant nec plausibilia 1 cf. Ps. 1,1 3 Ps. 141,4 4*Matth. 5,25 8 nam sicut cet.] cf. Basil. homo in ps. 1, cap. 4 sub fin. 13 Eph. 5,14 14 cf. Cant. 5,2 1 beatus (add. uir C) qui codd. a et v et om. pa quoque om. v 2 dicit B 3 quam B 5 auersario B dum] cum fJ 6 quamdiu scripsi quoniam codd. av 7 ambulemus a 8 ire] sentire BCfJ 9", + "candidate_score": 0.610127, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_61_63", + "bdc_text": "In summa : Es ist kein stand im reych mitt dem anderen ains ; die fursten , prelaten , der adel und die stett ist keyner dem anderen truwVielleicht als trüw zu lesen. .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_374", + "psc_text": "alt. tribuit C 22 diu,tius] add. debitor Bmg. 24 misticum ABfi 27 et (ante non) om. DF audientem quidem, sed post se reicientem sermones dei, audientem de condemnatione luxuriae et magis luxuriantem. § 2 denique ecclesia soluit quod accepit, synagoga non soluit. cognosce ecclesiam soluere: tui, inquit, erant et mihi eos dedisti, et uerbum tuum seruauerunt, et alibi: ipse enim pater diligit uos, quia uos me diligitis. reddidit ergo ecclesia quam accèpit accepit a domino pecuniam caritatis, sed synagoga non reddidit. ideoque de Iudaeis dicitur: si non uenissem et locutus non fuissem his, peccatum non haberent; nunc autem excusationem non habent de peccatosuo, quia audierunt utique et non crediderunt. § 3 probatum est ergo, quia mutuati sunt peccatores et non soluerunt. peccator igitur eget semper, iustus autem abundat et tribuit, cuius diues est conscientia. ideo Iudaėi Iudaei in suis diuitiis eguerunt — diuites eguerunt et esurierunt —, christiani autem in", + "candidate_score": 0.60843, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_52_54", + "bdc_text": "s. PC III 307 ; Mentz II 329 . a reliquis nondum .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_1428", + "psc_text": "27,39 o'Ps.21,8 7cf.Eph.4,15 9*Act.22,22 10 cf. Luc. 8, 37 11 cf. Cant. 3, 4 14 cf. Ps. 133,1 cf. Luc. 10, 31-33 16 *Ps. 128,8 19 cf. Ps. 79, 13 21 ♦Threu. 2, 15 21 cf. Ps. 143, 4 25 cf. Act. 7, 55 29 »Ps. 108, 10 1 homines] add. uero v 10 gerasseni A generaseniC 11 nec — possidet om. Cml 20 yheremiae C iheremiac P 23 iherusalem CP 29 et] se IMVT. XIV dext. 8 tx 30 et ntcueantnr CP enim medico qui mouetur. inops peccator, diues est iustus, quia nullo bono deficit qui dominum semper inquirit. cap. 19 § 1 Et quia inde traotus est sermo, quia dixit: non mouebor amplius, quod moueri ad culpam sit, ostendit ipse Dauid dicens: qui posuit animam meam ad uitam et non dedit commoueri pedes meos. unde et sancto dicitur a domino deo nostro: § 2 tu autem hic s'ta", + "candidate_score": 0.605658, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_5_7", + "bdc_text": "carceres tantopere peregrinari cogatur . Ceterum de rebus meis omnia salva scias . Uxor[ . .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_1337", + "psc_text": "diues in cmni uerbo § 2 et scientia, alius pauper, gratia tamen diues, quia et pauper clamauit et dominus exaudiuit eum. e contrario est et diues in superbia et pauper in humilitate. omnes uocantur ad ecclesiam, ut omnes redimantur a Christo. qui aeger est medicum inuenit, qui sanus sapientiam adquirit, captiuus redemptorem, liber remuneratorem. omnes aedificat scriptura diuina; § 3 in ea inuenit unusquisque, quo aut uulnera sua curet aut merita confirmet. simul autem in unum diuitis et pauperis facta uocatio in quandam humilitatem aequalitatemque nos prouocat, ut neque diues fastidiat inopem neque diuiti pauper inuideat, sed utrumque sibi gratia una conectat, quia et dominus pauper factus est cum diues esset, ut idem et pauperum saluator esset et diuitum. cap. 6 § 1 Et subtexuit: os meum loquetur sapientiam et meditatio c or dis mei prudentiam. merito omnes uocantur, quia omnibus sapientiae fons abundat, nec thesauro pecuniario comparatur quae pretiosior", + "candidate_score": 0.603859, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_80_82", + "bdc_text": "ad triarios relegata sunt omniaIm Sinne von : die Lage ist äußerst ernst ; vgl . Adagia , 1 , 1 , 23 ( LB II 34f). .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_864", + "psc_text": "uersat ad uitam. omnem ergo stratum; hoc est uniuersorum hominum infirmitatem in sua infirmitate uersauit. suscepit enim infirmitates omnium in sua carne, erexit se in crucem et uersauit omnium infirmitates in sui corporis infirmitate. unde dicit Esaias: liuore eius nos sanati sumus. habent hoc luctatores, ut se subiciant his quibus congrediuntur atque luctantur, ut opprimi posse uideantur, et subito, cum superati aestimantur elidi, quadam arte se uersant, ut effundant superiorem; cadit qui portabatur et is qui portabat superio inuenitur, ut sternat urgentem. § 3 spiritati spiritali itaque palaestra dominus Iesus onera nostra suscipiens in illa se passionis suae congressione subiecit et infirmitatis specie, 3 Luc. 5, 24 13 cf. Esai. 53, 5 23 *Esai 53, 5 3 habet Cml 8 ualetudinis av 9 omnium a 11 ex sanitate] examine A ex ualitudine BC pr. egritudine A alt. ex om. F 12 quia CtnlF egrotauerat ft(a) uersat v uertat « mutat", + "candidate_score": 0.603225, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 16, + "cf_id": "cf020", + "work_id": "029_Hieronymus-Stridonensis_Liber-Psalmorum-2", + "max_score": 0.68033, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_82_84", + "bdc_text": "vgl . Adagia , 1 , 1 , 23 ( LB II 34f). . Oremus dominum sedulo , ut tantis calamitatibus aut statim finis inponatur aut omnia in domini gloriam cedant . De domino Leone Iude , vetere amico et fratre , nichildum audio ;", + "psc_chunk_id": "029_Hieronymus-Stridonensis_Liber-Psalmorum-2_window_123", + "psc_text": "afferte Domino gloriam nomini ejus: adorate Dominum in atrio sancto ÷ ejus * Vox Domini super aquas, Deus majestatis intonuit: Dominus super aquas multas. Vox Domini in virtute: vox Domini in magnificentia. Vox Domini confringentis cedros, et confringet Dominus cedros Libani. Et comminuet eas, tamquam vitulum Libani; et dilectus, quemadmodum filius unicornium. Vox Domini intercidentis flammam ignis: vox Domini concutientis desertum, et commovebit Dominus desertum Cades. Vox Domini praeparantis cervos, et revelabit condensa: et in templo ejus omnes dicent gloriam. Dominus diluvium inhabitare facit, et sedebit Dominus rex in aeternum. Dominus virtutem populo suo dabit: Dominus benedicet populo suo in pace. PSALMUS DAVID, IN EXITU TABERNACULI. Afferte Domino, filii Dei: afferte Domino filios arietum. Afferte Domino gloriam et honorem, afferte Domino gloriam nomini ejus: adorate Dominum in aula sancta ejus. Vox Domini super aquas, Deus majestatis intonuit: Dominus super aquas multas. Vox Domini in virtute: vox Domini in magnificentia. Vox", + "candidate_score": 0.68033, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_82_84", + "bdc_text": "vgl . Adagia , 1 , 1 , 23 ( LB II 34f). . Oremus dominum sedulo , ut tantis calamitatibus aut statim finis inponatur aut omnia in domini gloriam cedant . De domino Leone Iude , vetere amico et fratre , nichildum audio ;", + "psc_chunk_id": "029_Hieronymus-Stridonensis_Liber-Psalmorum-2_window_441", + "psc_text": "Domine, adjuvabat me. Secundum multitudinem dolorum meorum in corde meo, consolationes tuae, Domine, laetificaverunt animam meam. Numquid adhaeret [ Ms. aderit] tibi sedes iniquitatis qui fingis dolorem in praecepto? Captabunt in animam justi: et sanguinem innocentem condemnabunt. Et factus est mihi Dominus in refugium: et Deus meus in auxilium spei meae. Et reddet illis Dominus iniquitates ipsorum: et in malitia eorum disperdet illos Dominus Deus noster. PSALMUS XCIV. ÷ LAUS CANTICI IPSI DAVID ** Venite, exultemus Domino: jubilemus Deo salutari nostro. Praeoccupemus faciem ejus in confessione: ÷ et ** in psalmis jubilemus ei. Quoniam Deus magnus, Dominus, et rex magnus super omnes deos. Quia in manu ejus sunt omnes fines terrae: et altitudines montium ipsius sunt. Quoniam ipsius est mare, et ipse fecit illud: et siccam manus ejus formaverunt. Venite, adoremus, et procidamus, et ** ploremus ante Dominum, qui fecit nos: quia ipse est ÷ Dominus ** Deus noster. Et", + "candidate_score": 0.674866, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_82_84", + "bdc_text": "vgl . Adagia , 1 , 1 , 23 ( LB II 34f). . Oremus dominum sedulo , ut tantis calamitatibus aut statim finis inponatur aut omnia in domini gloriam cedant . De domino Leone Iude , vetere amico et fratre , nichildum audio ;", + "psc_chunk_id": "029_Hieronymus-Stridonensis_Liber-Psalmorum-2_window_124", + "psc_text": "pace. PSALMUS DAVID, IN EXITU TABERNACULI. Afferte Domino, filii Dei: afferte Domino filios arietum. Afferte Domino gloriam et honorem, afferte Domino gloriam nomini ejus: adorate Dominum in aula sancta ejus. Vox Domini super aquas, Deus majestatis intonuit: Dominus super aquas multas. Vox Domini in virtute: vox Domini in magnificentia. Vox Domini confringentis cedros, et confringet Dominus cedros Libani, et comminuet eas, tamquam vitulum Libani: et dilectus, sicut filius unicornuorum. Vox Domini intercidentis [ Ms. praecidentis] flammam ignis: vox Domini concutientis [ Ms. commoventis] solitudinem: et commovebit Dominus desertum Cades. Vox Domini praeparantis cervos, et revelabit condensa: et in templo ejus omnes dicent gloriam. Dominus diluvium inhabitat: et sedebit Dominus rex in aeternum. Dominus virtutem populo suo dabit: et [ Ms. Dominus] benedicet populum suum in pace. PSALMUS XXIX. PSALMUS CANTICI IN DEDICATIONE DOMUS DAVID. Exaltabo te, Domine, quoniam suscepisti me: nec delectasti inimicos meos super me. Domine Deus meus, clamavi", + "candidate_score": 0.668468, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_82_84", + "bdc_text": "vgl . Adagia , 1 , 1 , 23 ( LB II 34f). . Oremus dominum sedulo , ut tantis calamitatibus aut statim finis inponatur aut omnia in domini gloriam cedant . De domino Leone Iude , vetere amico et fratre , nichildum audio ;", + "psc_chunk_id": "029_Hieronymus-Stridonensis_Liber-Psalmorum-2_window_159", + "psc_text": "Dominus meus in causam meam. Judica me secundum magnam misericordiam tuam, Domine Deus meus, ut non insultent in me inimici mei: nec dicant in cordibus suis: Euge, euge, animae nostrae, nec dicant: Obsorbuimus eum. Erubescant, et revereantur simul, qui gratulantur malis meis: induantur pudore et reverentia, qui magna loquuntur adversum me. Exsultent et laetentur qui volunt justitiam meam: et dicant semper: Magnificetur Dominus, qui volunt pacem servi ejus. Sed [ Ms. tacet sed] et lingua mea meditabitur justitiam tuam: tota die laudem tuam. PSALMUS XXXV. IN FINEM, SERVO DOMINI DAVID. Dixit injustus, ut delinquat in semetipso: non est timor Dei ante oculos ejus. Quoniam dolose egit in conspectu ejus: ut inveniatur iniquitas ejus ad odium. Verba oris ejus iniquitas et dolus: noluit intelligere, ut bene ageret. Iniquitatem meditatus est in cubili suo: astitit ÷ omni ** viae non bonae, malitiam ÷ autem ** non odivit. Domine in coelo misericordia tua:", + "candidate_score": 0.665107, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_82_84", + "bdc_text": "vgl . Adagia , 1 , 1 , 23 ( LB II 34f). . Oremus dominum sedulo , ut tantis calamitatibus aut statim finis inponatur aut omnia in domini gloriam cedant . De domino Leone Iude , vetere amico et fratre , nichildum audio ;", + "psc_chunk_id": "029_Hieronymus-Stridonensis_Liber-Psalmorum-2_window_125", + "psc_text": "omnes dicent gloriam. Dominus diluvium inhabitat: et sedebit Dominus rex in aeternum. Dominus virtutem populo suo dabit: et [ Ms. Dominus] benedicet populum suum in pace. PSALMUS XXIX. PSALMUS CANTICI IN DEDICATIONE DOMUS DAVID. Exaltabo te, Domine, quoniam suscepisti me: nec delectasti inimicos meos super me. Domine Deus meus, clamavi ad te, et sanasti me. Domine, eduxisti ab inferno animam meam: salvasti me a descendentibus in lacum. Psallite Domino, sancti ejus: et confitemini memoriae sanctitatis ejus. Quoniam ira in indignatione ejus: et vita in voluntate ejus. Ad vesperum demorabitur fletus: et ad matutinum laetitia. Ego autem dixi in abundantia mea: Non movebor in aeternum. Domine, in voluntate tua praestitisti decori meo virtutem. Avertisti faciem tuam a me, et factus sum conturbatus. Ad te, Domine, clamabo: et ad Deum ÷ meum ** deprecabor. Quae utilitas in sanguine meo, dum descendo in corruptionem? Numquid confitebitur tibi pulvis? aut annuntiabit veritatem tuam? Audivit", + "candidate_score": 0.664896, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_82_84", + "bdc_text": "vgl . Adagia , 1 , 1 , 23 ( LB II 34f). . Oremus dominum sedulo , ut tantis calamitatibus aut statim finis inponatur aut omnia in domini gloriam cedant . De domino Leone Iude , vetere amico et fratre , nichildum audio ;", + "psc_chunk_id": "029_Hieronymus-Stridonensis_Liber-Psalmorum-2_window_24", + "psc_text": "FINEM, PRO HAEREDITATE, PSALMUS DAVID. Verba mea auribus percipe, Domine: intellige clamorem meum. Intende voci orationis meae, rex meus, et Deus meus. Quoniam ad te orabo, Domine: mane exaudies vocem meam. Mane astabo tibi, et videbo: quoniam non volens, Deus, iniquitatem tu es. Non habitabit juxta te malignus; neque permanebunt injusti ante oculos tuos. Odisti, Domine, omnes qui operantur iniquitatem: perdes eos qui loquuntur mendacium. Virum sanguinum, et dolosum abominabitur Dominus: Ego autem in multitudine misericordiae tuae. Introibo, Domine, in domum tuam: adorabo ad templum sanctum tuum in timore tuo. Deduc me, Domine, in tua justitia: propter inimicos meos dirige in conspectu tuo viam meam. Quoniam non est in ore eorum veritas: cor eorum vanum est. Sepulcrum patens est guttur eorum: linguis suis dolose agebant, judica illos, Deus. Decidant a cogitationibus suis: secundum multitudinem impietatum eorum, expelle eos: quoniam exacerbaverunt te, Domine. Et laetentur omnes qui sperant in te: in", + "candidate_score": 0.663749, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_83_85", + "bdc_text": "Oremus dominum sedulo , ut tantis calamitatibus aut statim finis inponatur aut omnia in domini gloriam cedant . De domino Leone Iude , vetere amico et fratre , nichildum audio ; Leo Jud war am 19 .", + "psc_chunk_id": "029_Hieronymus-Stridonensis_Liber-Psalmorum-2_window_123", + "psc_text": "afferte Domino gloriam nomini ejus: adorate Dominum in atrio sancto ÷ ejus * Vox Domini super aquas, Deus majestatis intonuit: Dominus super aquas multas. Vox Domini in virtute: vox Domini in magnificentia. Vox Domini confringentis cedros, et confringet Dominus cedros Libani. Et comminuet eas, tamquam vitulum Libani; et dilectus, quemadmodum filius unicornium. Vox Domini intercidentis flammam ignis: vox Domini concutientis desertum, et commovebit Dominus desertum Cades. Vox Domini praeparantis cervos, et revelabit condensa: et in templo ejus omnes dicent gloriam. Dominus diluvium inhabitare facit, et sedebit Dominus rex in aeternum. Dominus virtutem populo suo dabit: Dominus benedicet populo suo in pace. PSALMUS DAVID, IN EXITU TABERNACULI. Afferte Domino, filii Dei: afferte Domino filios arietum. Afferte Domino gloriam et honorem, afferte Domino gloriam nomini ejus: adorate Dominum in aula sancta ejus. Vox Domini super aquas, Deus majestatis intonuit: Dominus super aquas multas. Vox Domini in virtute: vox Domini in magnificentia. Vox", + "candidate_score": 0.648704, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_83_85", + "bdc_text": "Oremus dominum sedulo , ut tantis calamitatibus aut statim finis inponatur aut omnia in domini gloriam cedant . De domino Leone Iude , vetere amico et fratre , nichildum audio ; Leo Jud war am 19 .", + "psc_chunk_id": "029_Hieronymus-Stridonensis_Liber-Psalmorum-2_window_441", + "psc_text": "Domine, adjuvabat me. Secundum multitudinem dolorum meorum in corde meo, consolationes tuae, Domine, laetificaverunt animam meam. Numquid adhaeret [ Ms. aderit] tibi sedes iniquitatis qui fingis dolorem in praecepto? Captabunt in animam justi: et sanguinem innocentem condemnabunt. Et factus est mihi Dominus in refugium: et Deus meus in auxilium spei meae. Et reddet illis Dominus iniquitates ipsorum: et in malitia eorum disperdet illos Dominus Deus noster. PSALMUS XCIV. ÷ LAUS CANTICI IPSI DAVID ** Venite, exultemus Domino: jubilemus Deo salutari nostro. Praeoccupemus faciem ejus in confessione: ÷ et ** in psalmis jubilemus ei. Quoniam Deus magnus, Dominus, et rex magnus super omnes deos. Quia in manu ejus sunt omnes fines terrae: et altitudines montium ipsius sunt. Quoniam ipsius est mare, et ipse fecit illud: et siccam manus ejus formaverunt. Venite, adoremus, et procidamus, et ** ploremus ante Dominum, qui fecit nos: quia ipse est ÷ Dominus ** Deus noster. Et", + "candidate_score": 0.648565, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_81_83", + "bdc_text": "die Lage ist äußerst ernst ; vgl . Adagia , 1 , 1 , 23 ( LB II 34f). . Oremus dominum sedulo , ut tantis calamitatibus aut statim finis inponatur aut omnia in domini gloriam cedant .", + "psc_chunk_id": "029_Hieronymus-Stridonensis_Liber-Psalmorum-2_window_441", + "psc_text": "Domine, adjuvabat me. Secundum multitudinem dolorum meorum in corde meo, consolationes tuae, Domine, laetificaverunt animam meam. Numquid adhaeret [ Ms. aderit] tibi sedes iniquitatis qui fingis dolorem in praecepto? Captabunt in animam justi: et sanguinem innocentem condemnabunt. Et factus est mihi Dominus in refugium: et Deus meus in auxilium spei meae. Et reddet illis Dominus iniquitates ipsorum: et in malitia eorum disperdet illos Dominus Deus noster. PSALMUS XCIV. ÷ LAUS CANTICI IPSI DAVID ** Venite, exultemus Domino: jubilemus Deo salutari nostro. Praeoccupemus faciem ejus in confessione: ÷ et ** in psalmis jubilemus ei. Quoniam Deus magnus, Dominus, et rex magnus super omnes deos. Quia in manu ejus sunt omnes fines terrae: et altitudines montium ipsius sunt. Quoniam ipsius est mare, et ipse fecit illud: et siccam manus ejus formaverunt. Venite, adoremus, et procidamus, et ** ploremus ante Dominum, qui fecit nos: quia ipse est ÷ Dominus ** Deus noster. Et", + "candidate_score": 0.64401, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_83", + "bdc_text": "Oremus dominum sedulo , ut tantis calamitatibus aut statim finis inponatur aut omnia in domini gloriam cedant .", + "psc_chunk_id": "029_Hieronymus-Stridonensis_Liber-Psalmorum-2_window_125", + "psc_text": "omnes dicent gloriam. Dominus diluvium inhabitat: et sedebit Dominus rex in aeternum. Dominus virtutem populo suo dabit: et [ Ms. Dominus] benedicet populum suum in pace. PSALMUS XXIX. PSALMUS CANTICI IN DEDICATIONE DOMUS DAVID. Exaltabo te, Domine, quoniam suscepisti me: nec delectasti inimicos meos super me. Domine Deus meus, clamavi ad te, et sanasti me. Domine, eduxisti ab inferno animam meam: salvasti me a descendentibus in lacum. Psallite Domino, sancti ejus: et confitemini memoriae sanctitatis ejus. Quoniam ira in indignatione ejus: et vita in voluntate ejus. Ad vesperum demorabitur fletus: et ad matutinum laetitia. Ego autem dixi in abundantia mea: Non movebor in aeternum. Domine, in voluntate tua praestitisti decori meo virtutem. Avertisti faciem tuam a me, et factus sum conturbatus. Ad te, Domine, clamabo: et ad Deum ÷ meum ** deprecabor. Quae utilitas in sanguine meo, dum descendo in corruptionem? Numquid confitebitur tibi pulvis? aut annuntiabit veritatem tuam? Audivit", + "candidate_score": 0.638447, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_83", + "bdc_text": "Oremus dominum sedulo , ut tantis calamitatibus aut statim finis inponatur aut omnia in domini gloriam cedant .", + "psc_chunk_id": "029_Hieronymus-Stridonensis_Liber-Psalmorum-2_window_41", + "psc_text": "PROPTER OCCULTA FILII, PSALMUS DAVID. Confitebor tibi, Domine, in toto corde meo: narrabo omnia mirabilia tua. Laetabor et exsultabo in te: psallam nomini tuo, Altissime: In convertendo inimicum meum retrorsum, infirmabuntur et perient a facie tua. Quoniam fecisti judicium meum et causam meam: sedes [ Ms. sedisti] super thronum, qui judicas aequitatem. Increpasti gentes, et periit impius: nomen eorum delesti, in aeternum et in saeculum saeculi. Inimici defecerunt frameae in finem: et civitates eorum destruxisti. Periit memoria eorum cum sonitu [ Ms. strepitu]: et Dominus in aeternum permanet. Paravit in judicio sedem suam: et ipse judicabit [ Ms. judicavit] orbem terrae in aequitate: judicabit populos cum justitia. Et factus est Dominus refugium pauperum: adjutor in opportunitatibus, in tribulatione. Et sperent in te omnes, qui noverunt nomen tuum: quoniam non derelinquis [ Ms. derelinques] quaerentes te, Domine. Psallite Domino, qui habitat in Sion: annuntiate inter gentes [ Ms. in gentibus] mirabilia", + "candidate_score": 0.637579, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_83", + "bdc_text": "Oremus dominum sedulo , ut tantis calamitatibus aut statim finis inponatur aut omnia in domini gloriam cedant .", + "psc_chunk_id": "029_Hieronymus-Stridonensis_Liber-Psalmorum-2_window_217", + "psc_text": "IN FINEM, PRO FILIIS CORE, PSALMUS. Omnes gentes, plaudite manibus: jubilate Deo in voce exsultationis. Quoniam Dominus excelsus terribilis: rex magnus super omnem terram. Subjecit populos nobis: et gentes sub pedibus nostris. Elegit nobis haereditatem suam: speciem Jacob, quam dilexit. DIAPSALMA. Ascendit Deus in jubilo: Dominus in voce tubae. Psallite Deo ÷ nostro ** psallite: psallite regi nostro, psallite. Quoniam rex omnis terrae Deus: psallite sapienter. Regnabit Deus super gentes: Deus sedet super sedem sanctam suam. Principes populorum congregati sunt cum Deo Abraham: quoniam dii fortes terrae vehementer elevati sunt. IN FINEM, PRO FILIIS CORE, PSALMUS. Omnes gentes, plaudite manibus: jubilate Deo in voce exsultationis. Quoniam Deus summus terribilis: et rex magnus super omnes deos. Subjecit populos nobis: et gentes sub pedibus nostris. Elegit nos in haereditatem sibi: speciem Jacob, quam dilexit. DIAPSALMA. Ascendit Deus in jubilatione: et [ Ms. tac. et] Dominus in voce tubae. Psallite Deo nostro, psallite:", + "candidate_score": 0.637334, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_89", + "bdc_text": "Saluta illum nomine meo et omnem foelicitatem illi nomine meo inprecare , simul etVor simul et gestrichenes una cum .", + "psc_chunk_id": "029_Hieronymus-Stridonensis_Liber-Psalmorum-2_window_292", + "psc_text": "locutum est os meum, in tribulatione mea: Holocausta medullata offeram tibi cum incenso et arietibus, offeram tibi boves cum hircis. DIAPSALMA. Venite, et audite me [ Ms. tacet me], et narrabo vobis omnes qui timetis Deum [ Ms. Dominum], quanta fecit animae meae. Ad ipsum ore meo clamavi, et exaltavi [ Ms. exsultavi] sub lingua mea. Iniquitatem si conspexi in corde meo: non exaudiet Deus [ Ms. Dominus]. Propterea exaudivit me Deus: et intendit voci deprecationis meae. Benedictus Dominus: qui non amovit deprecationem meam, et misericordiam suam a me. PSALMUS LXVI. IN FINEM, IN HYMNIS, PSALMUS CANTICI ÷ DAVID ** Deus misereatur nostri, et benedicat nobis, illuminet vultum suum super nos, ÷ et misereatur nostri ** DIAPSALMA. Ut cognoscamus in terra viam tuam: in omnibus gentibus salutare tuum. Confiteantur tibi populi, Deus: confiteantur tibi populi omnes. Laetentur et exsultent gentes: quoniam judicas populos in aequitate, et gentes in terra dirigis.", + "candidate_score": 0.616899, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_61_63", + "bdc_text": "In summa : Es ist kein stand im reych mitt dem anderen ains ; die fursten , prelaten , der adel und die stett ist keyner dem anderen truwVielleicht als trüw zu lesen. .", + "psc_chunk_id": "029_Hieronymus-Stridonensis_Liber-Psalmorum-2_window_225", + "psc_text": "est ÷ illis ** IN FINEM, FILIIS CORE, PSALMUS. Audite haec, omnes gentes: auribus percipite [ Ms. add. omnes] qui habitatis orbem. Quique terrigenae, et filii hominum: simul in unum dives et pauper. Os meum loquetur sapientiam: et meditatio cordis mei prudentiam. Inclinabo ad [ Ms. in] similitudinem aurem meam: aperiam in psalterio propositionem meam. Ut quid timebo in die mala? iniquitas calcanei mei circumdedit me. Qui confidunt in virtute sua: quique in abundatia divitiarum suarum gloriantur. Frater non redimit [ Ms. redimet], redimet homo: non dabit Deo placationem suam, nec pretium redemptionis animae suae; laboravit in aeternum, et vivet in finem. Quoniam non videbit interitum: cum viderit sapientes morientes: simul insipiens et stultus peribunt. Et relinquent alienis divitias suas: et sepulcra eorum domus eorum in aeternum. Tabernacula eorum in omni generatione et progenie: invocabunt nomina eorum in terris ipsorum. Et homo cum in honore esset, non intellexit: comparatus est", + "candidate_score": 0.607318, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 17, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2", + "max_score": 0.679518, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_19_21", + "bdc_text": "durum est enim , inmo [ !] inpossibile , iram dei in nos multis modis commeritam nostris conatibus avertere , antequam de peccatis nostris penituerimus , quibus dei in nos furorem concitavimus . Ego vereor nos plane nichil effecturos . Gallus König Franz I .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_170", + "psc_text": "Domine» «sanitatum nostrarum.» Quod modo narrabat quasi factum esset, quomodo orat ut fiat; nisi quia voluit ostendere praeterita verba se in prophetia dixisse? Nondum autem factum esse quod dicebat jam factum, hinc ostendit, quia orat ut fiat: «Converte nos, Domine sanitatum nostrarum; et averte iracundiam tuam a nobis.» Non jamdudum dicebas, «Avertisti captivitatem Jacob; operuisti omnia peccata eorum: sedasti omnem iram tuam; aversus es ab ira indignationis tuae?» Quomodo hic, «Et averte iracundiam tuam a nobis?» Respondet tibi Propheta: Illa dico quasi facta, quia video futura; quia vero nondum facta sunt, oro ut veniant, quae jam vidi. «Averte iracundiam tuam a nobis.» 7. [«vers. 6.] Non in aeternum irascaris nobis.» De ira Dei enim mortales sumus, et de ira Dei in ista terra in egestate et labore vultus nostri manducamus panem. Hoc enim audivit Adam, quando peccavit (Gen. III, 19) ; et Adam ille omnes nos eramus, quia in Adam", + "candidate_score": 0.679518, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_18_20", + "bdc_text": "neque id mirum est ; durum est enim , inmo [ !] inpossibile , iram dei in nos multis modis commeritam nostris conatibus avertere , antequam de peccatis nostris penituerimus , quibus dei in nos furorem concitavimus . Ego vereor nos plane nichil effecturos .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_170", + "psc_text": "Domine» «sanitatum nostrarum.» Quod modo narrabat quasi factum esset, quomodo orat ut fiat; nisi quia voluit ostendere praeterita verba se in prophetia dixisse? Nondum autem factum esse quod dicebat jam factum, hinc ostendit, quia orat ut fiat: «Converte nos, Domine sanitatum nostrarum; et averte iracundiam tuam a nobis.» Non jamdudum dicebas, «Avertisti captivitatem Jacob; operuisti omnia peccata eorum: sedasti omnem iram tuam; aversus es ab ira indignationis tuae?» Quomodo hic, «Et averte iracundiam tuam a nobis?» Respondet tibi Propheta: Illa dico quasi facta, quia video futura; quia vero nondum facta sunt, oro ut veniant, quae jam vidi. «Averte iracundiam tuam a nobis.» 7. [«vers. 6.] Non in aeternum irascaris nobis.» De ira Dei enim mortales sumus, et de ira Dei in ista terra in egestate et labore vultus nostri manducamus panem. Hoc enim audivit Adam, quando peccavit (Gen. III, 19) ; et Adam ille omnes nos eramus, quia in Adam", + "candidate_score": 0.679465, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_19", + "bdc_text": "durum est enim , inmo [ !] inpossibile , iram dei in nos multis modis commeritam nostris conatibus avertere , antequam de peccatis nostris penituerimus , quibus dei in nos furorem concitavimus .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_170", + "psc_text": "Domine» «sanitatum nostrarum.» Quod modo narrabat quasi factum esset, quomodo orat ut fiat; nisi quia voluit ostendere praeterita verba se in prophetia dixisse? Nondum autem factum esse quod dicebat jam factum, hinc ostendit, quia orat ut fiat: «Converte nos, Domine sanitatum nostrarum; et averte iracundiam tuam a nobis.» Non jamdudum dicebas, «Avertisti captivitatem Jacob; operuisti omnia peccata eorum: sedasti omnem iram tuam; aversus es ab ira indignationis tuae?» Quomodo hic, «Et averte iracundiam tuam a nobis?» Respondet tibi Propheta: Illa dico quasi facta, quia video futura; quia vero nondum facta sunt, oro ut veniant, quae jam vidi. «Averte iracundiam tuam a nobis.» 7. [«vers. 6.] Non in aeternum irascaris nobis.» De ira Dei enim mortales sumus, et de ira Dei in ista terra in egestate et labore vultus nostri manducamus panem. Hoc enim audivit Adam, quando peccavit (Gen. III, 19) ; et Adam ille omnes nos eramus, quia in Adam", + "candidate_score": 0.666185, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_87_89", + "bdc_text": "vgl . oben Nr. 1638 . cuius felicitatem corporis et anime avidissime audire cupio . Saluta illum nomine meo et omnem foelicitatem illi nomine meo inprecare , simul etVor simul et gestrichenes una cum .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_2862", + "psc_text": "Superius dixerat, «Beati omnes qui timent Dominum, qui ambulant in viis ejus:» modo quare, «Labores fructuum tuorum manducabis;» et non, manducabitis? et quare, «Labores fructuum tuorum;» et non, Labores fructuum vestrorum? Tam in proximo oblitus est quia pluribus loquebatur? Sed si jam excussisti, quid tibi respondit? Cum plures Christianos appello, in uno Christo unum intelligo. Plures ergo estis, et unus estis; plures sumus, et unus sumus. Quomodo plures sumus, et unus sumus? Quia illi inhaeremus cujus membra sumus; et quorum caput in coelo est, ut membra sequantur. 5. Ipse ergo describat jam; quia manifestum est quem describit. Sic patebunt omnia quae sequuntur: tantum vos timete Dominum, et ambulate in viis ejus, et nolite zelare eos qui non ambulant in viis ejus, quando illos videritis esse felices infeliciter. Saeculi enim homines infeliciter felices sunt: martyres autem feliciter infelices erant. Erant enim ad tempus infelices, sed in aeternum felices; et in eo", + "candidate_score": 0.665085, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_4_6", + "bdc_text": "Hunc ergo ut exulem et peregrinantem propter Christum in domino suscipe et , ut in Bernatium ditione provideri possit , pro tua pietate iuva , charissime Bullingere , ne post diuturnosVor diuturnos gestrichenes long . carceres tantopere peregrinari cogatur . Ceterum de rebus meis omnia salva scias .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_2968", + "psc_text": "Domino praecessit, cum peccatis nostris aggravemur? Sed vide quid sequitur: «Quoniam apud Dominum misericordia, et multa apud illum redemptio. Et ipse redimet Israel ab omnibus iniquitatibus ejus.» Ergo si premebatur peccatis, suis, adest misericordia Dei. Ideo praecessit ille sine peccato, ut deleat peccata sequentium. Nolite in vobis praesumere, sed a vigilia matutina praesumite. Videte caput vestrum resurrexisse et ascendisse in coelum. In illo culpa non erat, sed per illum vestrae culpae delebuntur: «Ipse redimet Israel ab omnibus iniquitatibus ejus.» Quia Israel vendere se potuit, et fieri venundatus sub peccato; redimere se ab iniquitatibus non potest. Ille potuit redimere, qui se non potuit vendere: qui non commisit peccatum, ipse est redemptor a peccato. «Ipse redimet Israel.» Unde redimet? Ab illa iniquitate, an ab illa? «Ab omnibus iniquitatibus ejus.» Non ergo timeat accessurus ad Deum aliquas iniquitates suas: tantummodo accedat pleno corde, et desinat jam facere quae antea faciebat, et non dicat,", + "candidate_score": 0.656756, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_88_90", + "bdc_text": "cuius felicitatem corporis et anime avidissime audire cupio . Saluta illum nomine meo et omnem foelicitatem illi nomine meo inprecare , simul etVor simul et gestrichenes una cum . toti familie .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_2862", + "psc_text": "Superius dixerat, «Beati omnes qui timent Dominum, qui ambulant in viis ejus:» modo quare, «Labores fructuum tuorum manducabis;» et non, manducabitis? et quare, «Labores fructuum tuorum;» et non, Labores fructuum vestrorum? Tam in proximo oblitus est quia pluribus loquebatur? Sed si jam excussisti, quid tibi respondit? Cum plures Christianos appello, in uno Christo unum intelligo. Plures ergo estis, et unus estis; plures sumus, et unus sumus. Quomodo plures sumus, et unus sumus? Quia illi inhaeremus cujus membra sumus; et quorum caput in coelo est, ut membra sequantur. 5. Ipse ergo describat jam; quia manifestum est quem describit. Sic patebunt omnia quae sequuntur: tantum vos timete Dominum, et ambulate in viis ejus, et nolite zelare eos qui non ambulant in viis ejus, quando illos videritis esse felices infeliciter. Saeculi enim homines infeliciter felices sunt: martyres autem feliciter infelices erant. Erant enim ad tempus infelices, sed in aeternum felices; et in eo", + "candidate_score": 0.656727, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_87_89", + "bdc_text": "vgl . oben Nr. 1638 . cuius felicitatem corporis et anime avidissime audire cupio . Saluta illum nomine meo et omnem foelicitatem illi nomine meo inprecare , simul etVor simul et gestrichenes una cum .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_1257", + "psc_text": "ore nostro, et haec ipsa verba cantabamus: «Benedic, anima mea, Dominum; et omnia interiora» «mea, nomen sanctum ejus.» Quantum satis fuit tempori cantavimus, et siluimus: numquid interiora nostra silere debent a benedictione Domini? Alternet pro tempore sonus vocum, perpetua sit vox interiorum. Cum convenis ad ecclesiam hymnum dicere, sonat vox tua laudes Dei: Dixisti quantum potuisti, discessisti; sonet anima tua laudes Dei. Negotium agis; laudet Deum anima tua. Cibum capis; vide quid ait Apostolus: «Sive manducatis, sive bibitis, omnia in gloriam Dei facite» (I Cor. X, 31) . Audeo dicere: cum dormis, benedicat anima tua Dominum. Non te excitet cogitatio flagitii, non te excitet dispositio furti, non te excitet condicta forte corruptio. Innocentia tua etiam in dormiente vox est animae tuae. «Benedic, anima mea, Dominum; et omnia interiora mea, nomen sanctum ejus.» 3. [«vers. 2.] Benedic, anima mea, Dominum, et noli oblivisci omnes retributiones ejus. Benedic,» inquit, «anima mea Dominum.»", + "candidate_score": 0.654233, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_87_89", + "bdc_text": "vgl . oben Nr. 1638 . cuius felicitatem corporis et anime avidissime audire cupio . Saluta illum nomine meo et omnem foelicitatem illi nomine meo inprecare , simul etVor simul et gestrichenes una cum .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_1342", + "psc_text": "in Christi nomine desideria vestra; quibus quasi manibus invisibilibus ad invisibilem januam pulsatis, ut invisibiliter vobis a periatur, et invisibiliter intretis, et invisibiliter sanemini. 2. [«vers.» 1.] Ergo dicamus omnes: «Benedic, anima mea, Dominum.» Alloquamur omnes animam nostram: quia omnium nostrum anima, per unam fidem una anima est; et omnes nos quicumque in Christum credimus, propter unitatem corporis ejus unus homo sumus. Benedicat anima nostra Dominum, pro tantis beneficiis ejus, pro tam multis et magnis muneribus gratiarum ejus: quae munera invenimus in hoc psalmo intenti, et excussa nebula carnalis cogitationis, quantum possumus erecta mente, et quantum possumus directa acie, et quantum possumus puro oculo cordis nostri, quantum non impedit praesens vita, quantum non occupant rerum praesentium desideria, quantum non excaecat cupiditas saeculi. Erecti ergo audituri sumus magna, laeta et pulchra, desiderabilia et plena laetitiae gaudiorumque munera ejus; quae jam ille qui conceperat istum psalmum, videbat animo, et ipsius visionis exsultatione", + "candidate_score": 0.653542, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_87_89", + "bdc_text": "vgl . oben Nr. 1638 . cuius felicitatem corporis et anime avidissime audire cupio . Saluta illum nomine meo et omnem foelicitatem illi nomine meo inprecare , simul etVor simul et gestrichenes una cum .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_3710", + "psc_text": "secundum carnem, qui est super omnia Deus benedictus in saecula» (Rom. IX, 5) . Quia itaque ex ipsis Christus secundum carnem, ideo David: quia vero ipse est super omnia Deus benedictus in saecula, ideo, «Exaltabo te, Deus meus, rex meus; et benedicam,» inquit, «nomen tuum in saeculum, et in saeculum saeculi.» Forte «in saeculum,» Hic; «in saeculum» autem «saeculi,» In aeternum. Modo ergo incipe laudare, si in aeternum laudaturus es. Qui laudare non vult in transitu hujus saeculi, obmutescet cum venerit saeculum saeculi. Proinde sequentibus versibus prope hoc dixit. 3. [«vers.» 2.] Ne quis etiam aliter intelligeret quod ait, «Laudabo nomen tuum in saeculum;» et quaereret aliud saeculum, quando laudaret: «Per singulos,» inquit, «dies benedicam te.» Lauda ergo et Benedic Dominum Deum tuum per singulos dies; ut cum finiti fuerint singuli dies, et venerit sine fine unus dies, eas ex laudibus in laudem, sicut ex virtutibus in virtutem (Psal. LXXXIII,", + "candidate_score": 0.653126, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_25_27", + "bdc_text": "1657 , 22f mit Anm. 12. . Quid futurum sit Germanie nostrę , dominus novit . Helvetii vestri apud omnes pios et bonos viros pessime audiunt ut hii , qui tantis turbis bellorum non postremum fomentum prestant .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_998", + "psc_text": "Adventus ipsius durus est duris, mitis est piis. Vide ergo modo tu qui sis: si durus, licet tibi mitescere; si mitis, jam gaude venturum. Christianus enimes. Ita, inquis. Credo quod oras, et dicis: «Adveniat regnum tuum» (Matth. VI, 10) . Optas ut veniat, quem times ne veniat. Corrige te, ut non ores contra te. IN PSALMUM XCVIII ENARRATIO. SERMO AD PLEBEM. 1. Fratres, notum esse jam debet Charitati vestrae, tanquam filiis Ecclesiae, et eruditis in schola Christi per omnes Litteras antiquorum patrum nostrorum, qui scripserunt verba Dei, et magnalia Dei, nobis eos consulere voluisse, qui futuri eramus hoc tempore jam credentes in Christum; qui opportuno tempore venit ad nos, primo humilis, postea venturus excelsus. Primo enim venit ante judicem staturus: postea venturus est judex sessurus, ut ante illum stet pro merito suo genus humanum. Praecesserunt autem illum multi praecones, tanquam judicem magnum, et hunc adhuc in humilitate venturum. Multi praecones", + "candidate_score": 0.652496, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_4", + "bdc_text": "Hunc ergo ut exulem et peregrinantem propter Christum in domino suscipe et , ut in Bernatium ditione provideri possit , pro tua pietate iuva , charissime Bullingere , ne post diuturnosVor diuturnos gestrichenes long .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_2968", + "psc_text": "Domino praecessit, cum peccatis nostris aggravemur? Sed vide quid sequitur: «Quoniam apud Dominum misericordia, et multa apud illum redemptio. Et ipse redimet Israel ab omnibus iniquitatibus ejus.» Ergo si premebatur peccatis, suis, adest misericordia Dei. Ideo praecessit ille sine peccato, ut deleat peccata sequentium. Nolite in vobis praesumere, sed a vigilia matutina praesumite. Videte caput vestrum resurrexisse et ascendisse in coelum. In illo culpa non erat, sed per illum vestrae culpae delebuntur: «Ipse redimet Israel ab omnibus iniquitatibus ejus.» Quia Israel vendere se potuit, et fieri venundatus sub peccato; redimere se ab iniquitatibus non potest. Ille potuit redimere, qui se non potuit vendere: qui non commisit peccatum, ipse est redemptor a peccato. «Ipse redimet Israel.» Unde redimet? Ab illa iniquitate, an ab illa? «Ab omnibus iniquitatibus ejus.» Non ergo timeat accessurus ad Deum aliquas iniquitates suas: tantummodo accedat pleno corde, et desinat jam facere quae antea faciebat, et non dicat,", + "candidate_score": 0.651581, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_64", + "bdc_text": "Der kunigKönig Ferdinand. hatt von stetten ein andere steuer begert ;", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_3320", + "psc_text": "hic alius intellectus non negligendus, et forte magis eligendus. «Domine» Christe, «retribues pro me.» Ego enim si reddam, rapui; tu quod non rapuisti, solvisti: «Domine, retribues pro me.» Vide illum retribuentem pro nobis. Venerunt qui tributum exigerent; exigebant tributum didrachmam, id est duas drachmas in uno homine: ventum est ad Dominum, ut solveret tributum; imo non ad ipsum, sed ad discipulos; et dictum est illis: «Magister vester non solvit tributum?» Illi retulerunt ad eum. Et ille: «Reges terrae a quibus exigunt tributum? a filiis suis, an ab alienis?» Responderunt: «Ab alienis. Ergo,» inquit, «liberi sunt filii. Sed tamen ne scandalizemus eos,» ait Petro, «vade, mitte hamum in mare, et qui primus piscis ascenderit, aperi os ejus, et invenies staterem;» id est duas didrachmas. Stater ponderis genus est, habens quatuor drachmas. «Invenies» ibi; «da illis pro me et te» (Matth. XVII, 23-26) . «Domine, retribues pro me.» Merito habemus primum piscem", + "candidate_score": 0.647641, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_26_28", + "bdc_text": "Quid futurum sit Germanie nostrę , dominus novit . Helvetii vestri apud omnes pios et bonos viros pessime audiunt ut hii , qui tantis turbis bellorum non postremum fomentum prestant . De Tigurinis et Bernatibus simul et Basiliensibus forte non licet tam dira ominari .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_1934", + "psc_text": "misericordiae commemorantur. Audiet ergo, «Venite, benedicti Patris mei;» quia «generatio rectorum benedicetur.» Sic, «In memoria aeterna erit justus: et ab auditu malo non timebit;» quod dici audiet iis qui a sinistris erunt, «Ite in ignem aeternum, qui praeparatus est diabolo et angelis ejus» (Matth. XXV, 34, 41) . 6. Itaque qui hic non sua quaerit, sed quae Jesu Christi; labores patientissime sustinet, promissa fidenter exspectat: «Paratum» est «cor ejus sperare in Domino.» Neque ullis tentationibus frangitur: «Confirmatum est cor ejus, non commovebitur, donec videat super inimicos suos.» Inimici ejus hic videre bona voluerunt, et cum eis invisibilia promitterentur, dicebant: «Quis ostendet nobis bona» (Psal. IV, 6) . Confirmetur ergo cor nostrum, nec commoveamur, donec videamus super inimicos nostros. Illi enim volunt videre bona hominum in terra morientium; nos credimus videre bona Domini in terra viventium (Psal. XXVI, 13) . 7. Sed magnum est, confirmatum habere cor et non commoveri, cum", + "candidate_score": 0.645043, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_26_28", + "bdc_text": "Quid futurum sit Germanie nostrę , dominus novit . Helvetii vestri apud omnes pios et bonos viros pessime audiunt ut hii , qui tantis turbis bellorum non postremum fomentum prestant . De Tigurinis et Bernatibus simul et Basiliensibus forte non licet tam dira ominari .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_998", + "psc_text": "Adventus ipsius durus est duris, mitis est piis. Vide ergo modo tu qui sis: si durus, licet tibi mitescere; si mitis, jam gaude venturum. Christianus enimes. Ita, inquis. Credo quod oras, et dicis: «Adveniat regnum tuum» (Matth. VI, 10) . Optas ut veniat, quem times ne veniat. Corrige te, ut non ores contra te. IN PSALMUM XCVIII ENARRATIO. SERMO AD PLEBEM. 1. Fratres, notum esse jam debet Charitati vestrae, tanquam filiis Ecclesiae, et eruditis in schola Christi per omnes Litteras antiquorum patrum nostrorum, qui scripserunt verba Dei, et magnalia Dei, nobis eos consulere voluisse, qui futuri eramus hoc tempore jam credentes in Christum; qui opportuno tempore venit ad nos, primo humilis, postea venturus excelsus. Primo enim venit ante judicem staturus: postea venturus est judex sessurus, ut ante illum stet pro merito suo genus humanum. Praecesserunt autem illum multi praecones, tanquam judicem magnum, et hunc adhuc in humilitate venturum. Multi praecones", + "candidate_score": 0.644095, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_20_22", + "bdc_text": "Ego vereor nos plane nichil effecturos . Gallus König Franz I . von Frankreich. vero pseudochristianus Schuler spielt auf den Titel \"rex christianissimus \" an ;", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_1607", + "psc_text": "impositum est regibus: quod a Saüle coepit, cui David successit in regno; atque inde caeteri et reges Judae et reges Israel continuatione sacratae consuetudinis unguebantur: in qua unctione figurabatur unus verus Christus, cui dictum est, «Unxit te, Deus, Deus tuus oleo exsultationis prae participibus tuis» (Psal. XLIV, 8) . Unde ergo illi jam tunc christi appellabantur? Nam prophetas eos fuisse, legimus de Abraham; et utique, quod de illo manifeste dictum est, hoc et de illis intelligendum est. An ideo christi, quia etiamsi latenter, jam tamen christiani? quamvis enim caro Christi ex illis, tamen Christus ante illos: quod et Judaeis respondit, dicens, «Antequam Abraham fieret,» «ego sum.» Quomodo autem hunc illi ignorarent, aut in eum non crederent; cum propterea prophetae dicerentur quia licet occultius, tamen Dominum praenuntiabant? Unde aperte ipse dicit: «Abraham concupivit videre diem meum, et vidit, et gavisus est» (Joan. VIII, 58, 56) . Non enim quisquam praeter istam", + "candidate_score": 0.642357, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_56_58", + "bdc_text": "lubricum est illis fidere , apud quos dolo plena sunt omnia Nach omnia gestrichenes plura , quam [ ? ]. . Comitia protestantium iam Ulme celebrantur ; Zum oberländischen Städtetag vom 4 .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_3969", + "psc_text": "vis amplius? Remissio peccatorum in Christi nomine praedicatur. Ubi? «Per omnes gentes.» Unde? Incipiens «ab Jerusalem.» Communica huic Ecclesiae. Quare litigamus? Coepit enim haec Ecclesia ab Jerusalem ista terrena, ut gaudeat inde Deo in illa Jerusalem coelesti. Ab hac enim incipit, ad illam terminat. In illa tota Ecclesia erit, ab ista exordium fidei sumpsit. 19. Lege Actus Apostolorum, si forte mentior, quomodo ibi erant congregati discipuli, cum veniret Spiritus sanctus; ut ostendatur tibi quod dixit Dominus, «Incipientibus ab Jerusalem;» quomodo linguis omnium locuti sunt in quos venit Spiritus sanctus (Act. I, 4-14; et II, 1-12) . Quare non vis loqui omnium linguis? Ecce ibi omnes linguae sonuerunt. Quare modo cui datur Spiritus sanctus, non loquitur omnium linguis? Hoc enim tunc erat indicium venientis in homines Spiritus sancti, ut linguis omnium loquerentur. Modo quid dicturus es, haeretice? quia non datur Spiritus sanctus? Non dico, Ubi? Datur, an non datur? Si non", + "candidate_score": 0.642292, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_88_90", + "bdc_text": "cuius felicitatem corporis et anime avidissime audire cupio . Saluta illum nomine meo et omnem foelicitatem illi nomine meo inprecare , simul etVor simul et gestrichenes una cum . toti familie .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_1256", + "psc_text": "cum verba digerimus; nec potest aliquid vocis sonare ab ore nostro, nisi quod pulmo expressus emiserit: sed non hinc agitur; hoc totum ad aures hominum. Habet aures Deus, habet et sonum cor. Interiora sua alloquitur homo, ut benedicant Dominum, et dicit eis: Omnia interiora mea nomen sanctum ejus benedicite. Quaeris quae sunt interiora tua? Ipsa anima tua. Quod ergo ait, «Benedic, anima mea, Dominum;» hoc ait, «omnia interiora mea, nomen sanctum ejus:» subauditur enim, Benedicite. Clama voce, si est homo qui audiat: sile voce, quando non est qui audiat; interiora tua nunquam deest qui audiat. Itaque sonabat jamdudum benedictio de ore nostro, et haec ipsa verba cantabamus: «Benedic, anima mea, Dominum; et omnia interiora» «mea, nomen sanctum ejus.» Quantum satis fuit tempori cantavimus, et siluimus: numquid interiora nostra silere debent a benedictione Domini? Alternet pro tempore sonus vocum, perpetua sit vox interiorum. Cum convenis ad ecclesiam hymnum dicere, sonat vox", + "candidate_score": 0.640812, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_88_90", + "bdc_text": "cuius felicitatem corporis et anime avidissime audire cupio . Saluta illum nomine meo et omnem foelicitatem illi nomine meo inprecare , simul etVor simul et gestrichenes una cum . toti familie .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_1255", + "psc_text": "omnia quibus excitetur, ne pigra sit in benedictione Domini; et videat an justum sit quod ei dicitur, «Benedic, anima mea, Dominum:» videat si debet aliud benedicere praeter Dominum. «Benedic,» inquit, «anima mea, Dominum.» 2. Repetit hoc, et expressius dicit quod dixerat, «Benedic, anima mea, Dominum: et omnia interiora mea, nomen sanctum ejus.» Puto quia non ad interiora corporis loquitur; puto eum non hoc dicere, ut pulmo noster et jecur, et si qua sunt intestina carnis, erumpant in vocem benedictionis Domini. Est quidem pulmo pectoris nostri quasi follis quidam anhelans spiritum reciprocum, qui spiritus concepti aeris in vocem et sonum exprimitur, cum verba digerimus; nec potest aliquid vocis sonare ab ore nostro, nisi quod pulmo expressus emiserit: sed non hinc agitur; hoc totum ad aures hominum. Habet aures Deus, habet et sonum cor. Interiora sua alloquitur homo, ut benedicant Dominum, et dicit eis: Omnia interiora mea nomen sanctum ejus benedicite. Quaeris", + "candidate_score": 0.637769, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_69", + "bdc_text": "im Kontext der Reformationsgeschichte der oberschwäbischen Reichsstädte , Stuttgart 1990 .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_3919", + "psc_text": "Non enim tantum cantamus, quando voce et labiis sonamus canticum; est et canticum intus, quia sunt et aures cujusdam intus. Voce cantamus, ut nos excitemus; corde cantamus, ut illi placeamus. «Aggaei et Zachariae» Psalmus dicitur. Aggaeus et Zacharias prophetae fuerunt. Erant autem prophetae isti jam in captivitate Jerusalem illius, quae in terra portavit umbram cujusdam coelestis. In illius ergo civitatis captivitate cum essent in Babylonia, prophetaverunt prophetae isti reparationem Jerusalem, prophetaverunt civitatem novam ex reparatione veteris, liberato populo a captivitate (I Esdrae V, 1; et VI, 14). Agnoscimus et istam captivitatem, si vere agnoscimus nostram peregrinationem. In hoc enim mundo, in his tribulationibus saeculi, in hac turba multiplici scandalorum, quodam modo in captivitate gemimus; sed erigemur: praenuntiatur civitas nostra nova futura aequalis. Nam et post istorum prophetationem, et visibiliter contigit, ut totum explicaretur quod ad persolvendam imaginem pertinebat. Reparata est Jerusalem post septuaginta annos captivitatis. Sic Jeremias propheta septuaginta annis,", + "candidate_score": 0.632519, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_62_64", + "bdc_text": "Es ist kein stand im reych mitt dem anderen ains ; die fursten , prelaten , der adel und die stett ist keyner dem anderen truwVielleicht als trüw zu lesen. . Der kunigKönig Ferdinand. hatt von stetten ein andere steuer begert ;", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_3320", + "psc_text": "hic alius intellectus non negligendus, et forte magis eligendus. «Domine» Christe, «retribues pro me.» Ego enim si reddam, rapui; tu quod non rapuisti, solvisti: «Domine, retribues pro me.» Vide illum retribuentem pro nobis. Venerunt qui tributum exigerent; exigebant tributum didrachmam, id est duas drachmas in uno homine: ventum est ad Dominum, ut solveret tributum; imo non ad ipsum, sed ad discipulos; et dictum est illis: «Magister vester non solvit tributum?» Illi retulerunt ad eum. Et ille: «Reges terrae a quibus exigunt tributum? a filiis suis, an ab alienis?» Responderunt: «Ab alienis. Ergo,» inquit, «liberi sunt filii. Sed tamen ne scandalizemus eos,» ait Petro, «vade, mitte hamum in mare, et qui primus piscis ascenderit, aperi os ejus, et invenies staterem;» id est duas didrachmas. Stater ponderis genus est, habens quatuor drachmas. «Invenies» ibi; «da illis pro me et te» (Matth. XVII, 23-26) . «Domine, retribues pro me.» Merito habemus primum piscem", + "candidate_score": 0.625971, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_60_62", + "bdc_text": "quid actum sit , nondum scio . In summa : Es ist kein stand im reych mitt dem anderen ains ;", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_255", + "psc_text": "sit, quam quid sit. Terram cogitas; non est hoc Deus: mare cogitas; non est hoc Deus: omnia quae sunt in terra, homines et animalia; non est hoc Deus: omnia quae sunt in mari, quae volant per aerem; non est hoc Deus: quidquid lucet in coelo, stellae, sol et luna; non est hoc Deus: ipsum coelum; non est hoc Deus: Angelos cogita, Virtutes, Potestates, Archangelos, Thronos, Sedes, Dominationes; non est hoc Deus. Et quid est? Hoc solum potui dicere, quid non sit. Quaeris quid sit? Quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit (I Cor. II, 9) . Quid quaeris ut ascendat in linguam, quod in cor non ascendit? «Non est similis tibi in diis, Domine; et non est secundum opera tua.» 13. [«vers. 9.] Omnes gentes quotquot fecisti, venient, et adorabunt coram te, Domine.» Annuntiavit Ecclesiam, «Omnes gentes quotquot fecisti.» Si est gens quam non fecit", + "candidate_score": 0.624915, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_85_87", + "bdc_text": "Leo Jud war am 19 . Juni gestorben ; vgl . oben Nr. 1638 .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_461", + "psc_text": "leo ille de tribu Juda, cui dicitur, «Ascendisti recumbens, dormisti sicut leo» (Gen. XLIX, 9) . Potestate ascendisti, potestate dormisti; quia voluisti, dormisti. Ideo in alio psalmo dicit, «Ego dormivi.» Nonne plena erat sententia, «Dormivi, et somnum coepi: et exsurrexi, quoniam Dominus suscipiet me» (Psal. III, 6) ? quare additum est, «Ego?» Et cum magno pondere pronuntiandum est, «Ego; Ego dormivi.» Illi saevierunt, illi persecuti sunt, sed si noluissem, non dormissem. «Ego dormivi.» Ergo de quibus dictum erat, «Partes vulpium erunt;» de his nunc dictum est, «Diripuerunt eum omnes transeuntes viam; factus est opprobrium vicinis suis. Exaltasti dexteram inimicorum ejus; jucundasti omnes inimicos ejus.» Advertite Judaeos, et videte omnia impleta quae praedicta sunt. «Avertisti adjutorium gladii ejus.» Quomodo solebant pauci dimicare, multos prosternere? «Avertisti adjutorium gladii ejus,» «et non es opitulatus ei in bello.» Merito victus, merito captus, merito a regno suo alienatus, merito dispersus: eam enim terram perdidit, pro", + "candidate_score": 0.618886, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_69", + "bdc_text": "im Kontext der Reformationsgeschichte der oberschwäbischen Reichsstädte , Stuttgart 1990 .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_3920", + "psc_text": "in his tribulationibus saeculi, in hac turba multiplici scandalorum, quodam modo in captivitate gemimus; sed erigemur: praenuntiatur civitas nostra nova futura aequalis. Nam et post istorum prophetationem, et visibiliter contigit, ut totum explicaretur quod ad persolvendam imaginem pertinebat. Reparata est Jerusalem post septuaginta annos captivitatis. Sic Jeremias propheta septuaginta annis, septenario illo numero omnem volubilitatem hujus temporis signat: septenario enim numero volvuntur dies hi, sicut nostis; iidem abeunt, iidem redeunt. Post septuaginta ergo annos, cum prophetavit Jeremias reparari civitatem Jerusalem (Jerem. XXV, 12; et XXIX, 10) , factum est, ut et ibi significaretur imago futurorum: significatum est nobis post omnem istam volubilitatem temporis, quae septenario numero volvitur, futuram illam civitatem nostram jam in aeternitate in uno die. In illa quippe habitatione tempus non volvitur, quia habitator ibi non labitur. Hanc cum viderent in spiritu Prophetae; videbant illam, dicebant de ista. Sed haec dicebant de ista, quae in illam ducerent; et", + "candidate_score": 0.614959, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_16_18", + "bdc_text": "Noster exercitus mirum in modum iacet , silet ac torpet , Zum Vormarsch des von Kurfürst Joachim II . geführten Heeres in Ungarn vgl. oben Nr. 1654 , Anm. 5 . neque id mirum est ;", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_2707", + "psc_text": "transiret exemplo Israelitarum. Nostis enim, fratres, quia per aquam populus Israelitarum transiit, et ipsa aqua populus Aegyptiorum coopertus est (Exod. XIV, 22-29) . «Aqua,» inquit, «demersisset nos.» 7. Sed qualis est ista aqua? Torrens est, fluit cum impetu, sed transitura est. Torrentes enim dicuntur fluvii qui repentinis imbribus crescunt: magnum habent impetum; quisquis incurrerit trahitur, sed in quo Dominus non est; in quo autem Dominus est, transit torrentem anima ipsius. Adhuc fluit torrens, sed jam transiit anima martyrum. Adhuc quamdiu saeculum hoc nascendo et moriendo currit, torrens est: hinc persecutiones, de isto torrente. Hinc bibit ille primus caput nostrum, de quo dictum est in psalmo: «De torrente in via bibit.» De torrente, aqua illa quae significat populum persecutorem, inde bibit ille qui dixit discipulis: «Potestis bibere calicem quem ego bibiturus sum» (Matth. XX, 22) ? «De torrente in via bibit.» Quid est, «in via bibit?» Transiens bibit, non haesit. In", + "candidate_score": 0.605505, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_61_63", + "bdc_text": "In summa : Es ist kein stand im reych mitt dem anderen ains ; die fursten , prelaten , der adel und die stett ist keyner dem anderen truwVielleicht als trüw zu lesen. .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_729", + "psc_text": "fratres, qui sunt pauperes et inopes. Non omnino pauperes qui nihil habent, videntur dici ab Scriptura, quando laudantur pauperes. Invenis enim pauperem hominem, qui quando patitur aliquam injuriam, non attendit nisi patronum suum, in cujus forte domo manet, cujus inquilinus est, cujus colonus est, cujus cliens est; et ideo se indigne pati asserit, quia ad illum pertinet: cor ipsius in homine, spes ipsius in homine, cinis in cinere. Sunt autem alii qui opulenti sunt, et honoribus secundum tempus humanis fulciuntur; et tamen nec in pecunia sua spem ponunt, nec in fundis suis spem ponunt, nec in familia sua spem ponunt, nec in claritate transitoriae dignitatis; sed totam spem in illo ponunt, cui non succeditur, qui mori non potest, qui falli et qui fallere non potest: tales etsi multa videntur habere secundum saeculum, bene ea tamen gubernant ad refectionem indigentium; inter pauperes Domini numerantur. Vident enim periculose se vivere in hac", + "candidate_score": 0.604462, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_64", + "bdc_text": "Der kunigKönig Ferdinand. hatt von stetten ein andere steuer begert ;", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_1264", + "psc_text": "Domini invocabo» (Psal. CXV, 12, 13) . Quid retribues Domino? Cogitabas enim, et non inveniebas: «Calicem salutaris accipiam.» Quid? «calicem salutaris» nonne ipse Dominus dedit? De tuo aliquid retribue, si potes. Non, dixerim; ne feceris, noli de tuo retribuere; non vult Deus de tuo sibi retribui. Si de tuo retribuis, peccatum retribuis. Omnia enim quae habes, ab illo habes: tuum peccatum solum habes. Non vult sibi retribui de tuo, de suo vult. Quomodo agricolae, de terra quam seminavit, si segetem attuleris, de agricolae fructu retribuisti; si spinas, de tuo obtulisti. Veritatem retribue, in veritate Dominum lauda: si de tuo volueris, mentieris. Qui loquitur mendacium, de suo loquitur (Joan. VIII, 44) . Si qui loquitur mendacium, de suo loquitur; qui loquitur veritatem, de Dei loquitur. Quid est autem accipere calicem salutaris, nisi passiones Domini imitari? Hoc martyres fecerunt. Hoc superbientibus dixit, et sedes sublimes jam quaerentibus, et convallem plorationis devitantibus, qui", + "candidate_score": 0.604456, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 18, + "cf_id": "cf016", + "work_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_Epistolarum-classis-I", + "max_score": 0.677909, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_17_19", + "bdc_text": "geführten Heeres in Ungarn vgl. oben Nr. 1654 , Anm. 5 . neque id mirum est ; durum est enim , inmo [ !] inpossibile , iram dei in nos multis modis commeritam nostris conatibus avertere , antequam de peccatis nostris penituerimus , quibus dei in nos furorem concitavimus .", + "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_Epistolarum-classis-I_window_1000", + "psc_text": "clamores non serere, nec acerbare familiare jurgium; scriptum est enim: Vir iracundus effodit peccatum (Prov. XV, 18) . Non est unus duplici corde, non est unus qui se cohibere nescit in iracundia, de quo pulchre David ait: Irascimini, et nolite peccare (Psal. IV, 5) . Non iram imperat, sed indulget naturae: quam homo praevenire non potest, mitigare potest. Ergo etsi irascimur, affectus noster motum recipiat secundum naturam, non peccatum praeter naturam. Quis enim ferat, si ipse se gubernare nequeat, qui alios gubernandos receperit? 61. Ideoque Apostolus formam dedit, quia et episcopum esse oportet irreprehensibilem (I Tim. III, 2); et alibi ait: Oportet enim episcopum sine crimine esse, sicut Dei dispensatorem, non superbum, non iracundum, non vinolentum, non percussorem, non turpis lucri cupidum (Tit. I, 7 et seq.) . Nam quomodo conveniunt sibi dispensantis misericordia, et cupientis avaritia? 62. Haec posui, quae cavenda acceperim: virtutum autem magister Apostolus est, qui cum", + "candidate_score": 0.677909, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_87_89", + "bdc_text": "vgl . oben Nr. 1638 . cuius felicitatem corporis et anime avidissime audire cupio . Saluta illum nomine meo et omnem foelicitatem illi nomine meo inprecare , simul etVor simul et gestrichenes una cum .", + "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_Epistolarum-classis-I_window_894", + "psc_text": "Sem (Ibid., 27) . Unde et in enumeratione generationum (Gen. X, 1 et seq.) praefertur seniori fratri, in benedictione substituitur: praefertur propter honorem nominis, substituitur propter praerogativam senioris aetatis, et honorificentiam naturae debitam. 4. Sem autem dicitur latine nomen. Et bene hic noster Ambrosius bonum nomen, in cujus domibus dilatetur Japhet; quia potius est nomen bonum super multas divitiarum copias (Prov. XXII, 1) . Sit ergo et iste benedictus, et gratia ejus super aurum et argentum, sit in portione ejus semen Abrahae, sit benedictio omnis in posteritate et omni familia justi viri. Sed maledictus nemo, benedicti omnes; benedictus enim Sarae fructus. 5. Salutant te Ambrosii, salutat Parthenius dulcissimus, salutat Valentinianus paratus ad humilitatem; quod Hebraice Chanaan dicitur, quasi puer fratris sui, cui et nomine suo cessit. Et ideo tamquam Nembroth gemini gigas nominis, venator egregius super terram, de quo dictum est: Tamquam Nembroth gigas venator ante Dominum (Gen. X, 9)", + "candidate_score": 0.664313, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_88_90", + "bdc_text": "cuius felicitatem corporis et anime avidissime audire cupio . Saluta illum nomine meo et omnem foelicitatem illi nomine meo inprecare , simul etVor simul et gestrichenes una cum . toti familie .", + "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_Epistolarum-classis-I_window_894", + "psc_text": "Sem (Ibid., 27) . Unde et in enumeratione generationum (Gen. X, 1 et seq.) praefertur seniori fratri, in benedictione substituitur: praefertur propter honorem nominis, substituitur propter praerogativam senioris aetatis, et honorificentiam naturae debitam. 4. Sem autem dicitur latine nomen. Et bene hic noster Ambrosius bonum nomen, in cujus domibus dilatetur Japhet; quia potius est nomen bonum super multas divitiarum copias (Prov. XXII, 1) . Sit ergo et iste benedictus, et gratia ejus super aurum et argentum, sit in portione ejus semen Abrahae, sit benedictio omnis in posteritate et omni familia justi viri. Sed maledictus nemo, benedicti omnes; benedictus enim Sarae fructus. 5. Salutant te Ambrosii, salutat Parthenius dulcissimus, salutat Valentinianus paratus ad humilitatem; quod Hebraice Chanaan dicitur, quasi puer fratris sui, cui et nomine suo cessit. Et ideo tamquam Nembroth gemini gigas nominis, venator egregius super terram, de quo dictum est: Tamquam Nembroth gigas venator ante Dominum (Gen. X, 9)", + "candidate_score": 0.661057, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_19_21", + "bdc_text": "durum est enim , inmo [ !] inpossibile , iram dei in nos multis modis commeritam nostris conatibus avertere , antequam de peccatis nostris penituerimus , quibus dei in nos furorem concitavimus . Ego vereor nos plane nichil effecturos . Gallus König Franz I .", + "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_Epistolarum-classis-I_window_1000", + "psc_text": "clamores non serere, nec acerbare familiare jurgium; scriptum est enim: Vir iracundus effodit peccatum (Prov. XV, 18) . Non est unus duplici corde, non est unus qui se cohibere nescit in iracundia, de quo pulchre David ait: Irascimini, et nolite peccare (Psal. IV, 5) . Non iram imperat, sed indulget naturae: quam homo praevenire non potest, mitigare potest. Ergo etsi irascimur, affectus noster motum recipiat secundum naturam, non peccatum praeter naturam. Quis enim ferat, si ipse se gubernare nequeat, qui alios gubernandos receperit? 61. Ideoque Apostolus formam dedit, quia et episcopum esse oportet irreprehensibilem (I Tim. III, 2); et alibi ait: Oportet enim episcopum sine crimine esse, sicut Dei dispensatorem, non superbum, non iracundum, non vinolentum, non percussorem, non turpis lucri cupidum (Tit. I, 7 et seq.) . Nam quomodo conveniunt sibi dispensantis misericordia, et cupientis avaritia? 62. Haec posui, quae cavenda acceperim: virtutum autem magister Apostolus est, qui cum", + "candidate_score": 0.660679, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_55_57", + "bdc_text": "An dimissurus sit militem nacta pace iam ab imperatore et Ferdinando , nescitur ; lubricum est illis fidere , apud quos dolo plena sunt omnia Nach omnia gestrichenes plura , quam [ ? ]. . Comitia protestantium iam Ulme celebrantur ;", + "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_Epistolarum-classis-I_window_907", + "psc_text": "templis concedendo, nec Dei timorem, nec aliorum de se existimationem ante oculos habuerit, libere arguit; oppositoque ipsius praevaricationi Hebraeorum exemplo, hanc ait fuisse causam cur ad eum non rescripserit; se tamen in posterum libertate, quam apud alios principes adhibuerit, cum eodem usurum. Clementissimo imperatori EUGENIO AMBROSIUS episcopus. 1. Secessionis mihi causa timor Domini fuit, ad quem omnes actus meos, quantum queo, dirigere, neque umquam ab eo mentem deflectere, nec pluris facere cujusvis hominis, quam Christi gratiam consuevi. Nemini enim facio injuriam, si omnibus Deum praefero; et confidens in ipso, non vereor vobis imperatoribus dicere, quae pro meo captu sentio. Itaque quod apud alios imperatores non tacui, nec apud te, clementissime Imperator, tacebo. Atque ut ordinem rerum custodiam, strictim recensebo, quae ad hoc spectant negotium. 2. Retulerat vir amplissimus Symmachus, cum esset praefectus Urbis, ad Valentinianum augustae memoriae imperatorem juniorem, ut templis, quae sublata fuerant, reddi juberet. Functus est ille partibus", + "candidate_score": 0.642937, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_89", + "bdc_text": "Saluta illum nomine meo et omnem foelicitatem illi nomine meo inprecare , simul etVor simul et gestrichenes una cum .", + "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_Epistolarum-classis-I_window_894", + "psc_text": "Sem (Ibid., 27) . Unde et in enumeratione generationum (Gen. X, 1 et seq.) praefertur seniori fratri, in benedictione substituitur: praefertur propter honorem nominis, substituitur propter praerogativam senioris aetatis, et honorificentiam naturae debitam. 4. Sem autem dicitur latine nomen. Et bene hic noster Ambrosius bonum nomen, in cujus domibus dilatetur Japhet; quia potius est nomen bonum super multas divitiarum copias (Prov. XXII, 1) . Sit ergo et iste benedictus, et gratia ejus super aurum et argentum, sit in portione ejus semen Abrahae, sit benedictio omnis in posteritate et omni familia justi viri. Sed maledictus nemo, benedicti omnes; benedictus enim Sarae fructus. 5. Salutant te Ambrosii, salutat Parthenius dulcissimus, salutat Valentinianus paratus ad humilitatem; quod Hebraice Chanaan dicitur, quasi puer fratris sui, cui et nomine suo cessit. Et ideo tamquam Nembroth gemini gigas nominis, venator egregius super terram, de quo dictum est: Tamquam Nembroth gigas venator ante Dominum (Gen. X, 9)", + "candidate_score": 0.639961, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_55_57", + "bdc_text": "An dimissurus sit militem nacta pace iam ab imperatore et Ferdinando , nescitur ; lubricum est illis fidere , apud quos dolo plena sunt omnia Nach omnia gestrichenes plura , quam [ ? ]. . Comitia protestantium iam Ulme celebrantur ;", + "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_Epistolarum-classis-I_window_364", + "psc_text": "Nec mora, nuntiatur imperatorem jussisse, ut recederent milites de basilica: negotiatoribus quoque, quod exacti de condemnatione fuerant, redderetur. Quae tunc plebis totius laetitia fuit! qui totius populi plausus! quae gratiae! Erat autem dies quo sese Dominus pro nobis tradidit, quo in Ecclesia poenitentia relaxatur. Certatim hoc nuntiare milites, irruentes in altaria, osculis significare pacis insigne. Tunc agnovi quod Deus vermem antelucanum percusserat, ut tota civitas servaretur. 27. Haec gesta sunt, atque utinam jam finita! sed graviores motus futuros plena commotionis imperialia verba indicant. Ego tyrannus appellor, et plus etiam quam tyrannus. Nam cum imperatorem comites obsecrarent uti prodiret ad Ecclesiam; idque petitu militum facere se dicerent, respondit: Si vobis jusserit Ambrosius, vinctum me tradetis. Quid post hanc vocem supersit, considera. Quam vocem omnes cohorruerunt, sed habet a quibus exasperetur. 28. Denique etiam speciali expressione Calligonus, praepositus cubiculi, mandare mihi ausus est: Me vivo, tu contemnis Valentinianum? Caput tibi tollo. Respondi:", + "candidate_score": 0.639046, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_32_34", + "bdc_text": "una cum electore Saxonie Kurfürst Johann Friedrich I. von Sachsen. et duce LunenburgensiHerzog Ernst III . von Braunschweig-L üneburg-Celle war am Krieg gegen Herzog Heinrich von Braunschweig-Wolfenbüttel nicht direkt beteiligt , unterstützte aber die schmalkaldischen Truppen ( vgl. PA II 1497 ) . spatio decem dierum ducem Heinricum Brunzwicensem foeliciter expugnavitDer Feldzug , der am 19 .", + "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_Epistolarum-classis-I_window_471", + "psc_text": "quod barbarorum stipatus agminibus Italiae te infunderes: Valentinianus Hunnos atque Alanos appropinquantes Galliae per Alemanniae terras reflexit. Quid habet invidiae, si Bauto barbaros cum barbaris fecit decernere? Quoniam dum tu militem Romanum occupas, dum is adversum se utrinque praetendit, in medio Romani imperii sinu Juthungi populabantur Rhetias; et ideo adversus Juthungum Hunnus accitus est. Idem tamen quia de finitimo proterebat Alemanniam, et jam de vicinia mali urgebat Gallias; coactus est triumphos suos deserere, ne tu timeres. Confer utriusque factum. Tu fecisti incursari Rhetias, Valentinianus suo tibi auro pacem redemit. 9. Aspice illum quoque, qui tibi ad dexteram assistit, quem Valentinianus, cum posset suum dolorem ulcisci, honoratum ad te redire fecit. Tenebat eum in suis terris, atque in ipso nuntio necis fraternae frenavit impetus: nec tibi vicem etsi non parilis dignitatis, ejusdem tamen necessitudinis retulit. Confer ergo, te judice, utriusque factum. Ille tibi fratrem tuum viventem remisit, tu illi vel mortuum", + "candidate_score": 0.632516, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_32", + "bdc_text": "una cum electore Saxonie Kurfürst Johann Friedrich I. von Sachsen. et duce LunenburgensiHerzog Ernst III .", + "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_Epistolarum-classis-I_window_216", + "psc_text": "aequare, imperatores clementissimi, atque beatissimi et gloriosissimi principes Gratiane, Valentiniane et Theodosi dilecti Deo Patri, et Filio ejus Domino nostro Jesu Christo. Nam cum post multa tempora, et persecutiones varias, quas Catholicis intulerunt Ariani, maximeque vel Lucius ille monachorum et virginum impia caede grassatus, sed etiam Demophilus dirum perfidiae caput, omnes Ecclesiae Dei, maxime quae per Orientem, Catholicis restitutae sint: in Occidentalibus autem partibus vix duo haeretici, qui obviare possint sancto concilio, sint reperti; quis est qui putet se gratiarum vestrarum fore idoneum relatorem? 2. Sed tamen etsi beneficia vestra verbis explicare non possumus, votis tamen concilii compensare desideramus: qui licet per singulas quasque ecclesias quotidianas apud Deum nostrum pro imperio vestro celebremus excubias; tamen conducti in unum, quo munere 813 nihil esse pulchrius opinamur, Deo nostro omnipotenti et pro imperio, et pro pace ac salute vestra gratias agimus, quod per vos nobis pax et concordia ita sit refusa. 3.", + "candidate_score": 0.628432, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_54_56", + "bdc_text": "a reliquis nondum . An dimissurus sit militem nacta pace iam ab imperatore et Ferdinando , nescitur ; lubricum est illis fidere , apud quos dolo plena sunt omnia Nach omnia gestrichenes plura , quam [ ? ]. .", + "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_Epistolarum-classis-I_window_222", + "psc_text": "Antiochiae mortuo Meletio subrogatum queritur: et ut Nectarius Constantinopoli post Maximum ordinatus loco cedat, vel de utriusque ordinatione in synodo Romae pronuntietur, petit. Beatissimo Imperatori, et clementissimo principi THEODOSIO, AMBROSIUS et caeteri episcopi Italiae. 1. Sanctum animum tuum Deo omnipotenti pura et sincera fide deditum sciebamus: sed recentibus cumulasti beneficiis, quod catholicos Ecclesiis reddidisti, Imperator Auguste. Atque utinam catholicos ipsos reverentiae veteri reddidisses, ut nihil novarent contra praescripta majorum, nec temere vel servanda rescinderent, vel rescindenda servarent. Itaque dolentius forte quam inconsultius ingemiscimus, Imperator, facilius expelli potuisse haereticos, quam inter catholicos convenire. Quanta enim nuper confusio facta sit, explicari non potest. 2. Scripseramus dudum, ut quoniam Antiochena civitas duos haberet episcopos, Paulinum atque Meletium, quos fidei concinere 815 putabamus, aut inter ipsos pax et concordia salvo ordine ecclesiastico conveniret: aut certe, si quis eorum. altero superstite, decessisset, nulla subrogatio in defuncti locum, superstite altero, gigneretur. At nunc Meletio defuncto, Paulino", + "candidate_score": 0.618482, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_50_52", + "bdc_text": "Karolo et Ferdinando inpetravit , König Ferdinand und die kaiserlichen Kommissare hatten am 24 . August am Reichstag in Nürnberg eine Friedenszusicherung gegeben ; s. PC III 307 ;", + "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_Epistolarum-classis-I_window_374", + "psc_text": "scriptum est in Ariminensi synodo; meritoque concilium illud exhorreo, sequens tractatum concilii Nicaeni, a quo me nec mors, nec gladius poterit separare. Quam fidem etiam parens clementiae tuae Theodosius beatissimus imperator et sequitur, et probavit. Hanc fidem Galliae tenent, hanc Hispaniae, et cum pia divini Spiritus confessione custodiunt. 15. Si tractandum est, tractare in Ecclesia didici: quod majores fecerunt mei. Si conferendum de fide, sacerdotum debet esse ista collatio, sicut factum est sub Constantino augustae memoriae principe, qui nullas leges ante praemisit, sed liberum dedit judicium sacerdotibus. Factum est etiam sub Constantio augustae memoriae imperatore, paternae dignitatis haerede: sed quod bene coepit, aliter consummatum est. Nam episcopi sinceram primo scripserant fidem: sed dum volunt quidam de fide intra palatium judicare, id egerunt, ut circumscriptionibus illa episcoporum judicia mutarentur. Qui tamen inflexam statim revocavere sententiam. Et certe major numerus Arimini, Nicaeni concilii fidem probavit, [Ariana] decreta damnavit. 863 16. Si ad", + "candidate_score": 0.618411, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_54_56", + "bdc_text": "a reliquis nondum . An dimissurus sit militem nacta pace iam ab imperatore et Ferdinando , nescitur ; lubricum est illis fidere , apud quos dolo plena sunt omnia Nach omnia gestrichenes plura , quam [ ? ]. .", + "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_Epistolarum-classis-I_window_364", + "psc_text": "Nec mora, nuntiatur imperatorem jussisse, ut recederent milites de basilica: negotiatoribus quoque, quod exacti de condemnatione fuerant, redderetur. Quae tunc plebis totius laetitia fuit! qui totius populi plausus! quae gratiae! Erat autem dies quo sese Dominus pro nobis tradidit, quo in Ecclesia poenitentia relaxatur. Certatim hoc nuntiare milites, irruentes in altaria, osculis significare pacis insigne. Tunc agnovi quod Deus vermem antelucanum percusserat, ut tota civitas servaretur. 27. Haec gesta sunt, atque utinam jam finita! sed graviores motus futuros plena commotionis imperialia verba indicant. Ego tyrannus appellor, et plus etiam quam tyrannus. Nam cum imperatorem comites obsecrarent uti prodiret ad Ecclesiam; idque petitu militum facere se dicerent, respondit: Si vobis jusserit Ambrosius, vinctum me tradetis. Quid post hanc vocem supersit, considera. Quam vocem omnes cohorruerunt, sed habet a quibus exasperetur. 28. Denique etiam speciali expressione Calligonus, praepositus cubiculi, mandare mihi ausus est: Me vivo, tu contemnis Valentinianum? Caput tibi tollo. Respondi:", + "candidate_score": 0.618102, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_54_56", + "bdc_text": "a reliquis nondum . An dimissurus sit militem nacta pace iam ab imperatore et Ferdinando , nescitur ; lubricum est illis fidere , apud quos dolo plena sunt omnia Nach omnia gestrichenes plura , quam [ ? ]. .", + "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_Epistolarum-classis-I_window_1007", + "psc_text": "Dionysio, qui posthabuit imperatoris amicitiam exsilio voluntario. Itaque memorabiles viri circumdati armis, vallati exercitu, cum raperentur de Ecclesia majore, triumphabant de imperio: quia contumelia terrestri mercabantur mentis fortitudinem, regni potentiam, quibus militaris manus armorum strepitus extorquere non potuit fidem, subegerunt bestialis animi feritatem, quae nocere sanctis nequivit. Ira enim regis, ira leonis, ut in Proverbiis habes (Prov. XIX, 12). 69. Confessus est victum se esse, qui rogabat ut mutarent sententiam: sed illi validiorem calamum suum ferreis gladiis arbitrabantur. Denique vulnerata est perfidia, ut occideret, non est vulnerata sanctorum fides: non desiderarunt patrium sepulcrum, quibus reservabatur coeleste domicilium. Erraverunt toto orbe, ut nihil habentes, et possidentes omnia (II Cor. VI, 10). Quocumque missi essent, locus deliciarum putabatur; neque enim illis quidquam deerat, quibus fides locuples abundabat. Denique locupletabant alios, ipsi inopes ad sumptum opimi ad gratiam. Tentabantur, sed non mortificabantur, in jejuniis, in laboribus, in custodiis, in vigiliis. Evaserunt de infirmitate", + "candidate_score": 0.615844, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_53_55", + "bdc_text": "Mentz II 329 . a reliquis nondum . An dimissurus sit militem nacta pace iam ab imperatore et Ferdinando , nescitur ;", + "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_Epistolarum-classis-I_window_222", + "psc_text": "Antiochiae mortuo Meletio subrogatum queritur: et ut Nectarius Constantinopoli post Maximum ordinatus loco cedat, vel de utriusque ordinatione in synodo Romae pronuntietur, petit. Beatissimo Imperatori, et clementissimo principi THEODOSIO, AMBROSIUS et caeteri episcopi Italiae. 1. Sanctum animum tuum Deo omnipotenti pura et sincera fide deditum sciebamus: sed recentibus cumulasti beneficiis, quod catholicos Ecclesiis reddidisti, Imperator Auguste. Atque utinam catholicos ipsos reverentiae veteri reddidisses, ut nihil novarent contra praescripta majorum, nec temere vel servanda rescinderent, vel rescindenda servarent. Itaque dolentius forte quam inconsultius ingemiscimus, Imperator, facilius expelli potuisse haereticos, quam inter catholicos convenire. Quanta enim nuper confusio facta sit, explicari non potest. 2. Scripseramus dudum, ut quoniam Antiochena civitas duos haberet episcopos, Paulinum atque Meletium, quos fidei concinere 815 putabamus, aut inter ipsos pax et concordia salvo ordine ecclesiastico conveniret: aut certe, si quis eorum. altero superstite, decessisset, nulla subrogatio in defuncti locum, superstite altero, gigneretur. At nunc Meletio defuncto, Paulino", + "candidate_score": 0.609432, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_33_35", + "bdc_text": "von Braunschweig-L üneburg-Celle war am Krieg gegen Herzog Heinrich von Braunschweig-Wolfenbüttel nicht direkt beteiligt , unterstützte aber die schmalkaldischen Truppen ( vgl. PA II 1497 ) . spatio decem dierum ducem Heinricum Brunzwicensem foeliciter expugnavitDer Feldzug , der am 19 . Juli begonnen hatte , endete am 12 .", + "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_Epistolarum-classis-I_window_471", + "psc_text": "quod barbarorum stipatus agminibus Italiae te infunderes: Valentinianus Hunnos atque Alanos appropinquantes Galliae per Alemanniae terras reflexit. Quid habet invidiae, si Bauto barbaros cum barbaris fecit decernere? Quoniam dum tu militem Romanum occupas, dum is adversum se utrinque praetendit, in medio Romani imperii sinu Juthungi populabantur Rhetias; et ideo adversus Juthungum Hunnus accitus est. Idem tamen quia de finitimo proterebat Alemanniam, et jam de vicinia mali urgebat Gallias; coactus est triumphos suos deserere, ne tu timeres. Confer utriusque factum. Tu fecisti incursari Rhetias, Valentinianus suo tibi auro pacem redemit. 9. Aspice illum quoque, qui tibi ad dexteram assistit, quem Valentinianus, cum posset suum dolorem ulcisci, honoratum ad te redire fecit. Tenebat eum in suis terris, atque in ipso nuntio necis fraternae frenavit impetus: nec tibi vicem etsi non parilis dignitatis, ejusdem tamen necessitudinis retulit. Confer ergo, te judice, utriusque factum. Ille tibi fratrem tuum viventem remisit, tu illi vel mortuum", + "candidate_score": 0.607582, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_53_55", + "bdc_text": "Mentz II 329 . a reliquis nondum . An dimissurus sit militem nacta pace iam ab imperatore et Ferdinando , nescitur ;", + "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_Epistolarum-classis-I_window_475", + "psc_text": "Postea cum videret me abstinere ab episcopis, qui communicabant ei, vel qui aliquos, devios licet a fide, ad necem petebant; commotus eis jussit me sine mora regredi. Ego vero libenter, etsi me plerique insidias evasurum non crederent, ingressus sum iter, hoc solo dolore percitus, quod Hyginum episcopum senem in exsilium duci comperi, cui nihil jam nisi extremus superesset spiritus. Cum de eo convenirem comites ejus, ne sine veste, sine plumario paterentur extrudi senem, extrusus ipse sum. 13. Haec est expositio legationis meae. Vale, Imperator; et esto tutior adversus hominem pacis involucro bellum tegentem. 892 EPISTOLA XXV. STUDIO num sibi in reos sententiam ferre liceret, consulenti respondet ipsi quidem usum gladii esse permissum, ut tamen utatur clementia, expedire. Quam in rem Christi adulteram mulierem absolventis exemplum promit; et cur communio judicibus capitalibus neganda non sit, explicat. AMBROSIUS STUDIO. 1. Recognosco purae affectum mentis, et fidei studium, et Domini nostri Jesu Christi", + "candidate_score": 0.60432, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_5_7", + "bdc_text": "carceres tantopere peregrinari cogatur . Ceterum de rebus meis omnia salva scias . Uxor[ . .", + "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_Epistolarum-classis-I_window_651", + "psc_text": "atque arceat: quoniam dux cantior novit excursus cavere latrocinantium, et quaedam furta belli, quae iniquissimi animae nostrae adversarii ignitis saepe pertentant spiculis; sunt enim nobis quaedam et in pace praelia, et in bello pax. Unde et ille ait: Foris pugnae, intus timores. Sed in his omnibus superamus propter eum, qui dilexit nos (II Cor. VII, 5) . Dicit quia neque angustiis, neque persecutionibus, neque fame, periculo, morte terretur (Rom. VIII, 37). 31. Qui vero haec timet, qui mortem reformidat, quomodo non servus? Servit profecto, et miseram qui lem servitutem; nihil enim sic animam ad omnem servitutem dejicit, quomodo formido mortis. Quomodo enim se erigat abjectus et vilis sensus atque ignobilis, demersus in omnem infirmitatis voraginem vitae hujus cupiditate? Vide quam servus: Abscondam me, inquit, et ero gemens et tremens super terram; et erit, omnis qui invenerit me, occidet me (Gen. IV, 14) . Itaque quasi servus signum accepit, nec sic", + "candidate_score": 0.59654, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_36", + "bdc_text": "August mit der Kapitulation der Hauptfestung Wolfenbüttel ( vgl. Blume , Goslar 107f ) .", + "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_Epistolarum-classis-I_window_942", + "psc_text": "Mediolanensem dereliqueram Domini judicio mihi commissam: sed ejus vitabam praesentiam, qui se sacrilegio miscuisset. Redii itaque circiter kalendas Augustas, ex illo die hic resedi. Hic me, Auguste, clementiae tuae apices repererunt. 3. Gratias Domino Deo nostro, qui fidei tuae pietatique respondit; et formam veteris restituit sanctitatis; ut videremus nostro tempore, quod in Scripturarum lectione miramur, tantam in praeliis divini auxilii fuisse praesentiam, ut nulli vertices montium adventus tui cursum retardarent, non hostilia arma impedimentum aliquod afferrent. 1021 4. Pro his gratias me censes agere oportere Domino Deo nostro: faciam libenter conscius meriti tui. Certum est placitam Deo esse hostiam, quae vestro offertur nomine, et hoc quantae devotionis et fidei est! Alii imperatores in exordio victoriae arcus triumphales parari jubent, aut alia insignia triumphorum: clementia tua hostiam Deo parat, oblationem et gratiarum actionem per sacerdotes celebrari Domino desiderat. 5. Etsi ego indignus atque impar tanto muneri et tantorum votorum celebritati; tamen", + "candidate_score": 0.593371, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_36", + "bdc_text": "August mit der Kapitulation der Hauptfestung Wolfenbüttel ( vgl. Blume , Goslar 107f ) .", + "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_Epistolarum-classis-I_window_884", + "psc_text": "alia curat, praeterita negligit, vel cum illo, quod tunc gerebat, deposuit officio: iste negotii sui meritum, non sententiae patronum considerat. Et fructus jucundior est, ut tibi referatur decisionis gratia, qui potueris jam spernere, et non spreveris, pietatem spectans necessitudinis, non stimulum offensionis. Vale, et nos dilige, ut filius; quia nos te, ut parentes, diligimus. 1002 EPISTOLA LIII. Causam silentii sui aperiens, VALENTINIANI obitum maxime propter summam ejus in Deum pietatem atque in se benevolentiam luget. Deinde nuntiato ad ejusdem sepulturam sibi praesto esse marmor, ut ea sororum illius causa maturetur, suadet. AMBROSIUS THEODOSIO imperatori. 1. Silentium meum rupit sermo clementiae tuae; nihil enim in tam tristibus rebus melius facere in animum induxeram, quam si fieri posset, me ipsum abdere. Sed quia in secessu aliquo delitescere et sacerdotio exire non poteram, vel silentio intra me latebam. 2. Doleo enim, fateor, dolore acerbo, non solum quod immatura aetate Valentinianus augustus decesserit, sed", + "candidate_score": 0.587155, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_36", + "bdc_text": "August mit der Kapitulation der Hauptfestung Wolfenbüttel ( vgl. Blume , Goslar 107f ) .", + "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_Epistolarum-classis-I_window_340", + "psc_text": "memor pueri tui esto, ut pro duobus oculis meis vindictam tribuas de nationibus; ne dent gloriam suis diis, quod ipsis juvantibus, me in potestatem acceperint: nec vitam meam pluris facio. Moriatur anima mea cum Palaestinis, ut agnoscant sibi infirmitatem meam non minus quam virtutem exitialem fuisse. 32. Concussit itaque columnas magna vi, ac dissolvit et comminuit eas: quas secuta ruina superioris culminis, et ipsum involvit, et universos, qui desuper aspectabant, praecipitavit. Ibi magna vis marium feminarumque promiscue exanimata, et triumphus quaesitus perempto et supra omnes superiores victorias haud quaquam degenere et decoloro exitu. Nam etsi inviolabilis ad id locorum et deinceps, atque incomparabilis in hac vita expertis belli fuerit viris, tamen in morte se ipsum vicit, et insuperabilem gessit animum, ut contemneret, et 852 quasi pro nihilo haberet vitae finem omnibus formidolosum. 33. Virtutis igitur fuit quod victoriarum numero diem clausit, nec captivum exitum, sed triumphalem invenit. Circumscriptum autem fuisse", + "candidate_score": 0.584354, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 19, + "cf_id": "cf016", + "work_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1", + "max_score": 0.677842, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_4_6", + "bdc_text": "Hunc ergo ut exulem et peregrinantem propter Christum in domino suscipe et , ut in Bernatium ditione provideri possit , pro tua pietate iuva , charissime Bullingere , ne post diuturnosVor diuturnos gestrichenes long . carceres tantopere peregrinari cogatur . Ceterum de rebus meis omnia salva scias .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_1694", + "psc_text": "salus, tamen nemo desperet. quia multae sunt misericordiae. qui suo peccato pereunt. misericordia domini liberantur: miserebor, inquit, cuius misertus e r o. palam apparuit non quaerentibus, uocauit refugientes, congregauit ignaros, pro omnibus se obtulit passioni. non ergo multum misericors ? misericordia enim hominis in proximum suum, misericordia domini in omnem carnem, ut omnis caro ad deum ascenderet illa domini miseratione donata. cap. 30 § 1 Sed quomodo, cum dixerit multas esse domini rniserationesmiserationes, secundum iudicia eius uiuificari petit, maxime cum ipse alibi dicat: e t non intres i n iudicium cumseruotuo ? sed aliud est illud iudiciimiiudicium beneficiorum Christi, cui respondere non possuniuspossumus — quis enim potest debitiundebitum referre naturae, debitum salutis et gratiae? —, aliud iudicium, quo fragilitatis nostrae aestimatione censemur. in hoc ipso tamen iudicium cum misericordia copulatum est, ut ueritas iudicii nuserationemiseratione domini temperetur. 1 cf. Ioh. 18, 40 5 Eph. 2,13 8 Matth. 3, 15 9*Ps.", + "candidate_score": 0.677842, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_0", + "bdc_text": "Gratiam et pacem a domino , dilecte in domino frater .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_1159", + "psc_text": "se] add. domino 0 domine N 12 natham R 14 ergo MNO 16 gath 0 17 fieris Rml uelis fisn sv 20tenamO 21suntmihiav 22maau NOPRa 24 israhel PR 25 oram M 27 ait a 28 fiat] pergit A manus tua in me et in domo patris mei. et propitius factus est dominus, cum sacrificium reconciliationis domino esset oblatum. bona ergo humilitas quae regem plebemque seruauit. itaque reconciliato domino ait Dauid: bonum mihi est quod humiiatushumiliatus sum. cap. 23 § 1 Bona ergo humilitas. praesertim si adiungatur ei deuotio uoluntaria. ideoque se uiuificari secundum uerbum petit, ut secundum uerbum uiuat et omnia cum ratione faciat, non secundum carnis uoluntatem. unde mysticum illud etiam morahtermoraliter accipi potest: in principio erat uerbum et uerbum erat apud deum et deus erat uerbum. hoc erat in prineipioprincipio apud deum. omnia per ipsum facta sunt et sme ipso factum est nihil. et tu imitator esto dei.", + "candidate_score": 0.668357, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_12_14", + "bdc_text": "vgl . Culmann , Schuler 76 ; HBBW X [Nr. 1348 ] , S. 32 , Anm. 9f) . valent omnes exempto filio maiore natu Gervasio , qui , dum hec scribo , valde egrotat , sic tamen , ut illum auxiliante deo per manum medici convaliturum sperem .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_736", + "psc_text": "16 § 1 Sed quamuis bonus deus sit, cuius etiam amara plus prosunt —non enim inferuntur ut noceant, sed ut corrigant —, rogatur tamen, ut in bonitate sua doceat nos iustitias suas. considera medicum utilia adponentem medicamenta uulneribus, ea tamen, quae mordeant ulceris uirus, aut certe ferro putrefacta resecantem. § 2 cum m eo ipso sit bonus medicus, quia utilitatem operatur aegroti, et faciat quod prodesse nouerit, tamen, quia aeger dolorem aut 2* Act. 26, 2 5 Act. 26, 27 13 Matth. 7, 17 17*Matth. 7, 17 19*Matth. 7, 11 23 cf. Ps. 118, 68 1 scripturarum ordinem 0 3.5 agryppa P 3 Iudaeis] add. de his l' 4 aput OPml 5 o rex M 6 in quibus] pergit A 7 gratiam conciliare Aav 9 dicatur Ma ammoneatur NO 10 mitiscit Mml mitescat Titi2a intimis (s dd.) M deponat Tm2a 12 possit GmlPmlRml autem dei est Oav 13 euangeliis AR", + "candidate_score": 0.662637, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_3_5", + "bdc_text": "Scripsit quoque de ea re ad me Musculus Augustanus et Frechtus , Ulmensis ecclesiae ministerAuch die Briefe von Wolfgang Musculus und Martin Frecht sind verloren. . Hunc ergo ut exulem et peregrinantem propter Christum in domino suscipe et , ut in Bernatium ditione provideri possit , pro tua pietate iuva , charissime Bullingere , ne post diuturnosVor diuturnos gestrichenes long . carceres tantopere peregrinari cogatur .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_21", + "psc_text": "quis hoc dicit? propheta utique, qui fungebatur carnis alloquio, et dicit hoc post eum psalmum, quo descripta est domini nostri Iesu Christi passio. § 2 ubi : ergo ei diuina sacramenta reuelata sunt et incluitinduit dominicae resurrectionis laetitiam et passionis degustauit gratiam, uidit iustorum congregationes, populos redemptorum, perditorum salutem, mortuorum resurrectionem, sanctificationem sacramentorum, exclamauit dicens: beati inmaculati in uia, qui ambuIantambulant in legedomini, hoc est: ecce maledicta terra in Adam coepit habere beatitudinem, si tamen legem domini non derelinquat; ecce inmaculatus est homo, qui erat ante pollutus. quam pretiosum est iam custodire praeceptum domini, quam pretiosiunpretiosum etiam praecepti ipsius scire mysterium! cap. 8 § 1 Sed quis est inmaculatus? non utique qui in quacumque uia ambulat, sed qui in Christo ambulat. ipse enim dixit: ego sum u i a. in hac uia qui ambulat, errare non nouit, si tamen ab hac uia numquam recedat. est et uia lex, et ideo,", + "candidate_score": 0.656686, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_4", + "bdc_text": "Hunc ergo ut exulem et peregrinantem propter Christum in domino suscipe et , ut in Bernatium ditione provideri possit , pro tua pietate iuva , charissime Bullingere , ne post diuturnosVor diuturnos gestrichenes long .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_1694", + "psc_text": "salus, tamen nemo desperet. quia multae sunt misericordiae. qui suo peccato pereunt. misericordia domini liberantur: miserebor, inquit, cuius misertus e r o. palam apparuit non quaerentibus, uocauit refugientes, congregauit ignaros, pro omnibus se obtulit passioni. non ergo multum misericors ? misericordia enim hominis in proximum suum, misericordia domini in omnem carnem, ut omnis caro ad deum ascenderet illa domini miseratione donata. cap. 30 § 1 Sed quomodo, cum dixerit multas esse domini rniserationesmiserationes, secundum iudicia eius uiuificari petit, maxime cum ipse alibi dicat: e t non intres i n iudicium cumseruotuo ? sed aliud est illud iudiciimiiudicium beneficiorum Christi, cui respondere non possuniuspossumus — quis enim potest debitiundebitum referre naturae, debitum salutis et gratiae? —, aliud iudicium, quo fragilitatis nostrae aestimatione censemur. in hoc ipso tamen iudicium cum misericordia copulatum est, ut ueritas iudicii nuserationemiseratione domini temperetur. 1 cf. Ioh. 18, 40 5 Eph. 2,13 8 Matth. 3, 15 9*Ps.", + "candidate_score": 0.654429, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_3_5", + "bdc_text": "Scripsit quoque de ea re ad me Musculus Augustanus et Frechtus , Ulmensis ecclesiae ministerAuch die Briefe von Wolfgang Musculus und Martin Frecht sind verloren. . Hunc ergo ut exulem et peregrinantem propter Christum in domino suscipe et , ut in Bernatium ditione provideri possit , pro tua pietate iuva , charissime Bullingere , ne post diuturnosVor diuturnos gestrichenes long . carceres tantopere peregrinari cogatur .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_20", + "psc_text": "14 ungentum N 18 cubieulis Gml cubili Mml 20 suum uas MN farisae(-e-)e ANPR 22 parapsydis PR paropsidis v quod om. N 23 se om. T 25 se- pulcris Am2 v foetidus AGOPR i sic est doctrina sine uitae innocentia. § 2 sed nec ipsa doctrina potest mercedem habere, ubi gratiam non habet innocentia. peccatori autem dixit deus: quare tu enarras iustitias meas? sed reuertamur ad propositum psalmum. cap. 7 § 1 Beati, inquit, inmaculati in u i a, qui a mbulant in lege domini. beati qui scrutantur testimonia eius, in toto corde exquirunt eum. primus uersus moralis, secundus mysticus. quis hoc dicit? propheta utique, qui fungebatur carnis alloquio, et dicit hoc post eum psalmum, quo descripta est domini nostri Iesu Christi passio. § 2 ubi : ergo ei diuina sacramenta reuelata sunt et incluitinduit dominicae resurrectionis laetitiam et passionis degustauit gratiam, uidit iustorum congregationes, populos redemptorum, perditorum salutem, mortuorum", + "candidate_score": 0.651197, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_12_14", + "bdc_text": "vgl . Culmann , Schuler 76 ; HBBW X [Nr. 1348 ] , S. 32 , Anm. 9f) . valent omnes exempto filio maiore natu Gervasio , qui , dum hec scribo , valde egrotat , sic tamen , ut illum auxiliante deo per manum medici convaliturum sperem .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_961", + "psc_text": "a 16 uigilat MNOmPRm1 pulset a 18 principis A 19 uestras GMNOciv 20 ergoj enim M 23 iustitiae P 24 Iesu om.a 26 syon NOPa 28 ergo om.AB pr. habet om.N ianua N 30 uult] add. ergo a noJij add. s-go Ta 17* amatori facere moras, cito recedit et tu somno torporis tui uideris exclusisse pulsantem. excludis enim eum, cum desidiosus es, cum piger, cum somnolentus; his repagulis Christus excluditur. etsi castus, etsi sobrius sis, caue ne sis neglegens; maiorem Christo facit iniuriam qui aduenientem repellit. cap. 16 § 1 Xonnumquam etiam, si moraris, mittit manum suam per fenestram, sicut ait sponsa: frater meus misit manum suam de prospectu, et uenter meus conturbatus est super eum. exsurrexi ego aperire fra- § 2 tri meo, manus meae distillauerunt myrram, digiti mei myrra pleni. primum ergo tamquam a prospectu mittit manum suam, quando deus esse operibus aestimatur; unde ait: si mihi non", + "candidate_score": 0.645621, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_81_83", + "bdc_text": "die Lage ist äußerst ernst ; vgl . Adagia , 1 , 1 , 23 ( LB II 34f). . Oremus dominum sedulo , ut tantis calamitatibus aut statim finis inponatur aut omnia in domini gloriam cedant .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_283", + "psc_text": "Iesum Christum dominum nostrum.' et pulchre uiam dixit iniquitatis, non iniquitatem, eo quod non quasi naturalis iniquitas sit in nobis, sed maiorum post peccata currentium sit adtrita uestigiis. cap. 23 § 1 Meritoque, quia uulnus grande ac uetus est, diu serpens, perfectioris medic-inae remedia deposcit obsecrans, ut domini legitima miseratione curetur. cito enim refricatur uulnus quod sanatum medicinae lege non fuerit, immo etiam seriorem curatio sentit profectum. ideoque si uirus in interiora proserpit, medicamenta foris adposita non sentit. § 2 exigit ergo medicinae ratio, ut aut sectione aut adustione curetur. msinisi enim putrefacta recidantur aut umor inutilis decoquatur, frustra medicinae manus adhibentur ad uulnera. ideoque bonus medicus huiusmodi aegrum legitime dicit esse curandum, ut possit medicina proficere. lege ergo miseretur, qui cum iustitia sapientiaque miseretur, ut ea dimittat quae scit iure posse dimitti, ne, cum alterius miseretur, se ipsum legi faciat obnoxium. Agag postquam miserationi donatus est, fecit peccare Saul:", + "candidate_score": 0.643676, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_83", + "bdc_text": "Oremus dominum sedulo , ut tantis calamitatibus aut statim finis inponatur aut omnia in domini gloriam cedant .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_1694", + "psc_text": "salus, tamen nemo desperet. quia multae sunt misericordiae. qui suo peccato pereunt. misericordia domini liberantur: miserebor, inquit, cuius misertus e r o. palam apparuit non quaerentibus, uocauit refugientes, congregauit ignaros, pro omnibus se obtulit passioni. non ergo multum misericors ? misericordia enim hominis in proximum suum, misericordia domini in omnem carnem, ut omnis caro ad deum ascenderet illa domini miseratione donata. cap. 30 § 1 Sed quomodo, cum dixerit multas esse domini rniserationesmiserationes, secundum iudicia eius uiuificari petit, maxime cum ipse alibi dicat: e t non intres i n iudicium cumseruotuo ? sed aliud est illud iudiciimiiudicium beneficiorum Christi, cui respondere non possuniuspossumus — quis enim potest debitiundebitum referre naturae, debitum salutis et gratiae? —, aliud iudicium, quo fragilitatis nostrae aestimatione censemur. in hoc ipso tamen iudicium cum misericordia copulatum est, ut ueritas iudicii nuserationemiseratione domini temperetur. 1 cf. Ioh. 18, 40 5 Eph. 2,13 8 Matth. 3, 15 9*Ps.", + "candidate_score": 0.642075, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_81_83", + "bdc_text": "die Lage ist äußerst ernst ; vgl . Adagia , 1 , 1 , 23 ( LB II 34f). . Oremus dominum sedulo , ut tantis calamitatibus aut statim finis inponatur aut omnia in domini gloriam cedant .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_1694", + "psc_text": "salus, tamen nemo desperet. quia multae sunt misericordiae. qui suo peccato pereunt. misericordia domini liberantur: miserebor, inquit, cuius misertus e r o. palam apparuit non quaerentibus, uocauit refugientes, congregauit ignaros, pro omnibus se obtulit passioni. non ergo multum misericors ? misericordia enim hominis in proximum suum, misericordia domini in omnem carnem, ut omnis caro ad deum ascenderet illa domini miseratione donata. cap. 30 § 1 Sed quomodo, cum dixerit multas esse domini rniserationesmiserationes, secundum iudicia eius uiuificari petit, maxime cum ipse alibi dicat: e t non intres i n iudicium cumseruotuo ? sed aliud est illud iudiciimiiudicium beneficiorum Christi, cui respondere non possuniuspossumus — quis enim potest debitiundebitum referre naturae, debitum salutis et gratiae? —, aliud iudicium, quo fragilitatis nostrae aestimatione censemur. in hoc ipso tamen iudicium cum misericordia copulatum est, ut ueritas iudicii nuserationemiseratione domini temperetur. 1 cf. Ioh. 18, 40 5 Eph. 2,13 8 Matth. 3, 15 9*Ps.", + "candidate_score": 0.641325, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_6_8", + "bdc_text": "Ceterum de rebus meis omnia salva scias . Uxor[ . . . ] , geb. Lübegger .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_937", + "psc_text": "uideamur, qui ait: noitenolite thesaurizare uobis in terra, ubi aerugo et tinea exterminat, sed thesaurizate uobis in caelo. cap. 3 § 1 Thesaurus tuus est fides pietas misericordia, thesaurus tuus Christus est. noli eum aestimare de terris, hoc est de creaturis, quia dominus totius creaturae est. maedictusmaledictus, inquit, homo qui spem habet i n homine, sed mihi salus per hominem uenit. uide tamen quid scriptura uetus dixerit: et homo est, e t quis cognoscet eum? ille igitur homo non humana mihi, sed diuina potestate omnia peccata donauit, deus in corpore dominus Iesus, mundum reconcilians sibi quem redimebat a culpa. cap. 4 § 1 Thesaurus noster pretiosus intellectus est. si terrenus intellectus fuerit, si fragilis, haeretica eum tinea et impietatis aerugo consumet. leuemus ergo et erigamus sensus nostros nec inpossibiieinpossibile iudicemus, ut haec humani corporis infirmitas ad cognitionem mysteriorum caelestium prouehatur, cum iam ad nos dominus Iesus, in quo absconditi erant", + "candidate_score": 0.61838, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_52_54", + "bdc_text": "s. PC III 307 ; Mentz II 329 . a reliquis nondum .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_968", + "psc_text": "P 3 explanabimus Mml quod Rtnl 5 permaneat O 6 pr. et om.O cherubin et seraphin NOPa 8 ingemiscimus AOPm2Rm2av 9 tristitia] add. inquit Rm2 10 ergo tristicia ubi iracundia grauis O 12 spiritum] add. sanctum NatJ 13 prophetabunt Mtnl 14 infnnderit Prnl gratiam spiritus av 15 Nathaii] add. propheta Mm2NOa 16 natan P 20 aetipiunt de ipsa AR 21 permaneat 0 qui N 23 praeniittit II P pr. generatione AGMNOP R, ali. AN 26sinagoga APR habet 0 est] et N ueteri testamento, quae fuit ante in populo Iudaeorum; notus enim in Iudaea deus. deus autem ueritas est, ergo in Iudaea ueritas. fuit igitur ueritas in patribus, Moyse et Iesu Naue, in § 2 Samuhel, in Dauid, Helia, Heliseo et in illis septem milibus uirorum, qui non curuauerunt genua Baal. sed quia posterior suboles ludaeorumIudaeorum a patrum moribus deuiauit, recessit ab illis ueritas et ad ecclesiam uenit. recessit enim ab", + "candidate_score": 0.618236, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_15_17", + "bdc_text": "De bello contra Turcas nichil habeo , quod scribam . Noster exercitus mirum in modum iacet , silet ac torpet , Zum Vormarsch des von Kurfürst Joachim II . geführten Heeres in Ungarn vgl. oben Nr. 1654 , Anm. 5 .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_642", + "psc_text": "noli turbari\\\\ ueniens igitur in certamen aliquod magnum et graue dic prius: paratus sum et non sum turbatus, ut custodiam mandata tua. cap. 40 § 1 Et quid de saecularibus dicam ? esto paratus non solum aduersus ea quae uides, sed etiam aduersus ea quae non uides. foris, inquit, pugnae, intus timores; in te ipso tibi bellum est. bonum est ut in tranquillitate sit animus tuus et in quadam serenitate; § 2 sed gubernator ille melior est qui in tempestate nauem gubernat. rege igitur te ipsum, quando turbatur animus, mens fluctuat. laudauerim uirtutem gubernatoris, qui nullas procellas senserit et cursum nauisiinauigii direxerit nulla tempestate iactatus? sed illum laudauerim, qui aduersus uentos renititur, insurgit aduersum fluctus, § 3 noti timet, uel cumeleuatur undis nauigium uel cum ad profundi ima depomturdeponitur. ita et ille laudandus est gubernator sui, qui ea quae aduersa sunt uincit patientia, uirtute superat, secundis non extollitur, aduersis non", + "candidate_score": 0.61667, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_15_17", + "bdc_text": "De bello contra Turcas nichil habeo , quod scribam . Noster exercitus mirum in modum iacet , silet ac torpet , Zum Vormarsch des von Kurfürst Joachim II . geführten Heeres in Ungarn vgl. oben Nr. 1654 , Anm. 5 .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_643", + "psc_text": "nauisiinauigii direxerit nulla tempestate iactatus? sed illum laudauerim, qui aduersus uentos renititur, insurgit aduersum fluctus, § 3 noti timet, uel cumeleuatur undis nauigium uel cum ad profundi ima depomturdeponitur. ita et ille laudandus est gubernator sui, qui ea quae aduersa sunt uincit patientia, uirtute superat, secundis non extollitur, aduersis non frangitur. bellum tibi est etiam aduersus nequitias spiritales. aduertis, cum quantis tibi proelium, et ideo mėditaremeditare et statue animo, ut procedens ad proelia dicas: paratus sum et non sumturbatus, ut custodiam mandata tua. cap. 41 § 1 Sequitur uersus quintus: funes peccatorum circumplecircumplexi xi sunt mihi et legem tuam nonsum oblitu s, hoc est: funibus me circumdederunt peccatores, ut mea 25 inplicarent uestigia, ne possim incursus eorum praeuidendi l*Rom. 8,18 3 tempestas atra] cf. Uerg. Aen. 5, 693 ci. Marc. 6, 50 5Ps. 118, 60 8 II Cor. 7,5 19 cf. Eph. 6,12 21Ps. 118, 60 23*Ps. 118, 61 1", + "candidate_score": 0.606939, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_80_82", + "bdc_text": "ad triarios relegata sunt omniaIm Sinne von : die Lage ist äußerst ernst ; vgl . Adagia , 1 , 1 , 23 ( LB II 34f). .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_284", + "psc_text": "manus adhibentur ad uulnera. ideoque bonus medicus huiusmodi aegrum legitime dicit esse curandum, ut possit medicina proficere. lege ergo miseretur, qui cum iustitia sapientiaque miseretur, ut ea dimittat quae scit iure posse dimitti, ne, cum alterius miseretur, se ipsum legi faciat obnoxium. Agag postquam miserationi donatus est, fecit peccare Saul: peccauit enim in ipsa misericordia et ideo peccauit post misericordiam. 30 4*Ps. 118. 29 6 Ps. 118. 29 11 Rom.7,24. 25 2scf. I Reg. 15,8 sqq. 1 uigeat recto 0 uigere AP R uiget JINT 2 adque G 4 ait] add. V A 7 in nobis esse M 8 interius] in nos N 11 auxilium precari GO tu] add. et Αυ 14 dixit uiam MN ir qiuitatis dixit O 15 currentia PR 16 trita MN T 17 ac uetus] acatus 0 est et av 18 perfectius N 19 enim om. N 20 seriore curatione 0 curato Rml 21 uirus si", + "candidate_score": 0.599366, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_37", + "bdc_text": "Herzog Heinrich war bereits vor Ende Juli außer Landes geflohen ( vgl. MBW 3019 ) . .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_1335", + "psc_text": "regni caelestis gloriam. ut. quos inlecebris suis a Christo non potuit separare, eos calumniis suis debiti honoris fructu fraudare conetur. fugiamus ergo malos calumniatores, qui peccatum operantur in nobis et ipsi nobis calumnias infestissima accusatione conpommtconponunt, id quod ipsi fecerint arguentes. ecce manus domini parata est, quae te tugientemfugientem ab aduersariis tueatur ac protegat. § 3 Pharao te in patrious tenebat superbus inmitis. fugisti ab eo, suscepit te manus domini et de periculis liberauit. non dimisisset te Pharao. nisi tu ad dominum refugisses. dicebat Pharao: dominum nescio et Israel non dimitto. uides quam superbus. merito ergo susceptus in bono est qui malum fugit. non patitur ergo deus in malo nos esse. suscipit in bono nec patitur suos caluinniiscalumniis Hibiaceresubiacere. cap. 17 § 1 Oculi mei defecerunt in salutare tuum et in eo quiu m ius titiae tu a e. qui sint isti oculi considcraconsidera, qui in Christum deficiunt. dum eius", + "candidate_score": 0.583747, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 20, + "cf_id": "cf030", + "work_id": "stoa0171.stoa010.opp-lat1", + "max_score": 0.677778, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_100_102", + "bdc_text": "] Ornatissimo viro domino Hainricho Bullingero , Tigurinę ecclesie antistiti fidelissimo , fratri in Christo plurimum observando Darunter von späterer Hand N° . 5 sowie 42. .", + "psc_chunk_id": "stoa0171.stoa010.opp-lat1_window_27", + "psc_text": "Ambrosium ipsumque Augustinum atque Hieronymum multosque alios innumerabiles Graecos. XVI. Eucherius, EpiBtEpist. ad Vahrian. p. SOO s. Brussican.: Possem etiam. nisi longum esset. multos ex innumeris nominatim retexere, quanti in saeculo inlustrium uirorum hanc artiorem diuini cultus obseruantiam uitamque sectati sunt: quorum tamen exempla ne cuncta penitus omittam, cursini pauca subnectam ... (p. 301) ... Hilarius nuper et in Italia nunc antistes Petronius, ambo ex illa plenissima ut aiunt mundanae potestatis sede, unus in religionis. alius in sacerdotii nomen ascendit. et quando clarissimos facundia Firmianum Minucium Cyprianum Hilarium Ioannem Ambrosium ex illo uolumine numerositatis euoluam ? dixerant credo et hi sibi quod quidam nostrorum ait. cum se a saeculo in hanc beatiorem uitam hoc uelut stimulo concitaret, dixerant credo: quid hoc est? surgunt indocti et caelum rapiunt, et nos cum doctrinis ncstris ecce ubi in carne uolutamur et sanguine! dixerant istud et idcirco ipsi postea uim intulerunt regno (ef.Luc.16.16). XVII.", + "candidate_score": 0.677778, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_101", + "bdc_text": "Ornatissimo viro domino Hainricho Bullingero , Tigurinę ecclesie antistiti fidelissimo , fratri in Christo plurimum observando Darunter von späterer Hand N° .", + "psc_chunk_id": "stoa0171.stoa010.opp-lat1_window_27", + "psc_text": "Ambrosium ipsumque Augustinum atque Hieronymum multosque alios innumerabiles Graecos. XVI. Eucherius, EpiBtEpist. ad Vahrian. p. SOO s. Brussican.: Possem etiam. nisi longum esset. multos ex innumeris nominatim retexere, quanti in saeculo inlustrium uirorum hanc artiorem diuini cultus obseruantiam uitamque sectati sunt: quorum tamen exempla ne cuncta penitus omittam, cursini pauca subnectam ... (p. 301) ... Hilarius nuper et in Italia nunc antistes Petronius, ambo ex illa plenissima ut aiunt mundanae potestatis sede, unus in religionis. alius in sacerdotii nomen ascendit. et quando clarissimos facundia Firmianum Minucium Cyprianum Hilarium Ioannem Ambrosium ex illo uolumine numerositatis euoluam ? dixerant credo et hi sibi quod quidam nostrorum ait. cum se a saeculo in hanc beatiorem uitam hoc uelut stimulo concitaret, dixerant credo: quid hoc est? surgunt indocti et caelum rapiunt, et nos cum doctrinis ncstris ecce ubi in carne uolutamur et sanguine! dixerant istud et idcirco ipsi postea uim intulerunt regno (ef.Luc.16.16). XVII.", + "candidate_score": 0.6736, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_12_14", + "bdc_text": "vgl . Culmann , Schuler 76 ; HBBW X [Nr. 1348 ] , S. 32 , Anm. 9f) . valent omnes exempto filio maiore natu Gervasio , qui , dum hec scribo , valde egrotat , sic tamen , ut illum auxiliante deo per manum medici convaliturum sperem .", + "psc_chunk_id": "stoa0171.stoa010.opp-lat1_window_25", + "psc_text": "538 s.): Numquid aut Tertullianus beatum martyrem CypnanumCyprianum aut Cyprianus Lactantium aut Lactantius Hilarium deterruit a scribendo ? XIII. 111 Hieronymus, Dc uir. inlini. LVIII (Minucius Felix;: Meminit huius Minucii et Lactantius in libris suis. cf. lmt. I 11, 55. V 1 22 XIV. Hieronymus, Epist. LX 10 (I 336 E): ... eruditioiiis gloriam declinando eruditissimus habebatur (sn. NerotianusJ. illud, aiebat, Tertulliani, istud Cypriani, hoc Lactantii, iilud Hilarii est. XV. Auyustinus, Dr. doctr. christ. II61 (III lp. 42 F Maurj: Nam quid aliud fecerunt multi boni fideles nostri ? nonne aspicimus quanto auro et argento et ueste suffarcinatus exierit de Aegypto (cf. Exod. 11, 2. 12, 3X) Cyprianus doctor suauissimus et martyr beatissimus. quanto Lactantius, quanto Victorinus Optatus Hilarius. ut de uiuis taceam. quanto innumerabiles Graeci? cf. de hoc loco Feb. d. Leb. d. Lact. p. 15 Cassiodorius, Instit. diuill. litt. r. 28 (tl 554 Garee): Multi iterum patres nostri", + "candidate_score": 0.647065, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11701_sent_15", + "bdc_text": "De bello contra Turcas nichil habeo , quod scribam .", + "psc_chunk_id": "stoa0171.stoa010.opp-lat1_window_24", + "psc_text": "ueniam, Tertullianum Cyprianum Minucium Arnobium Lactantium Hilarium. XI. Hieronymus, Rpist. XLVIII 13 (I 220 B; in defensione librorum contra Iouinianum su'orum):... didicimus plura esse uidelicet genera dicendi et inter cetera aliud esse γυμνασστιϰω̄ς scribere, aliud δογματιϰω̄ς : in priori uagam esse disputationem et aduersario respondentem nunc haec nunc illa proponere. argumentari ut libet, aliud loqui. aliud agere... in sequenti autem aperta frons et ut ita dicam ingenuitas necessaria est... (v. 221 A) taceo de Latinis scriptoribus Tertulliano Cypriano Minucio Victorino Lactantio Hilario. ne non tam me defendisse quam alios uidear accusare. XII. Hieronymus, Comment. in epist. ad Ephes. pracfatpraefat. (VII 538 s.): Numquid aut Tertullianus beatum martyrem CypnanumCyprianum aut Cyprianus Lactantium aut Lactantius Hilarium deterruit a scribendo ? XIII. 111 Hieronymus, Dc uir. inlini. LVIII (Minucius Felix;: Meminit huius Minucii et Lactantius in libris suis. cf. lmt. I 11, 55. V 1 22 XIV. Hieronymus, Epist. LX 10 (I 336", + "candidate_score": 0.585585, + "ce_score": null + } + ] + } + ], + "biblical_hits": [] +} \ No newline at end of file