diff --git "a/10/10391.json" "b/10/10391.json" new file mode 100644--- /dev/null +++ "b/10/10391.json" @@ -0,0 +1,3746 @@ +{ + "letter_id": "10391", + "bd_url": "https://www.bullinger-digital.ch/letter/10391", + "dominant_topic": 7, + "topic_dist": [ + 0.049182, + 0.057137, + 0.048297, + 0.046816, + 0.048216, + 0.046363, + 0.042613, + 0.063565, + 0.045733, + 0.045198, + 0.04512, + 0.042353, + 0.053527, + 0.054112, + 0.049747, + 0.054076, + 0.043903, + 0.060179, + 0.049003, + 0.054859 + ], + "citations": [ + { + "rank": 1, + "cf_id": "cf036", + "work_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Libri-ad-Monimum", + "max_score": 0.715754, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_90_92", + "bdc_text": "Dies declarabit omniaVgl. 1 Kor 3 , 13. . Deus largiatur nobis suam veritatem Vgl. Ps 43 , 3. . Caeterum opus habemus opera tua :", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Libri-ad-Monimum_window_55", + "psc_text": "Gratias ago Deo meo per Jesum Christum pro omnibus vobis, quia fides vestra annuntiatur in universo mundo (Ephes. I, 4) . Opera quoque nostra Dominus ipse testatur dicens: Sic luceat lux vestra coram hominibus, ut videntes vestra bona opera, glorificent Patrem vestrum qui in coelis est (Matth. V, 16) . Tamen quia ista cum habemus non habemus ex nobis nata, sed a Deo donata, sicut Apostolus dicit: Nos autem non spiritum mundi accepimus, sed spiritum qui ex Deo est, ut sciamus 13 quae a Deo donata sunt nobis (I Cor. II, 12) ; et quia quaecunque nobis facienda donat, sicut habere non possumus, nisi ipse nobis largiatur, sic facere non possumus, nisi ipse nobis quae largitus est operetur, CAPUT XV. Non debemus nobis aliquid boni operis tanquam nostrum ascribere. In hac vita nemo perfectus nisi spe futurae gloriae. Paulus perfectus et imperfectus. Propterea nullatenus sinimur, imo salubriter prohibemur, tam in", + "candidate_score": 0.715754, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_90_92", + "bdc_text": "Dies declarabit omniaVgl. 1 Kor 3 , 13. . Deus largiatur nobis suam veritatem Vgl. Ps 43 , 3. . Caeterum opus habemus opera tua :", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Libri-ad-Monimum_window_32", + "psc_text": "lucem, et non venit ad lucem, ut non arguantur opera ejus. Qui autem facit veritatem, venit ad lucem, ut manifestentur ejus opera, quia in Deo sunt facta (Joan. III, 20) . Hoc autem in Deo facimus, quod Deo in nobis faciente datur nobis ut faciamus. Quod evidenter in Epistola ad Hebraeos ostenditur, ubi cum de Deo dictum esset: Aptet vos in omni bono, ut faciatis voluntatem ejus, continuo sequitur: Faciens in vobis quod placeat coram se (Hebr. XIII, 21) . Omne igitur opus, quod a nobis in Deo fit, Deus in nobis facit. Ex ipso enim, et per ipsum, et in ipso sunt omnia (Rom. XI, 36) . Ex ipso ergo est, et voluntas bona et operatio bona. Quod Doctor gentium his verbis affirmat: Deus est enim qui operatur in vobis et velle et perficere pro bona voluntate (Philipp. II, 13) . Propterea, sicut Salomon dicit, quia praeparatur voluntas a", + "candidate_score": 0.67948, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_91_93", + "bdc_text": "Deus largiatur nobis suam veritatem Vgl. Ps 43 , 3. . Caeterum opus habemus opera tua : Indigemus viro docto , cordato , prudenti .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Libri-ad-Monimum_window_29", + "psc_text": "dabo in vobis, et auferetur cor lapideum de carne vestra, et dabo vobis cor carneum, et spiritum meum dabo in vobis. Et faciam, ut in justificationibus meis ambuletis et judicia mea observetis et faciatis (Ezech. XXXVI, 26) . Dat ergo Deus cor novum, ut in justificationibus ejus ambulemus, quod pertinet ad bonae voluntatis initium. Dat etiam ut judicia 8 ejus observemus et faciamus quod pertinet ad bonae operationis effectum. CAPUT IX. A Deo est et voluntas et boni operis facultas. In Deo faciemus virtutem, id est opus virtutis. Qui facit veritatem venit ad lucem. Deus omne opus bonum in nobis ipse facit. Unde cognoscimus Dei esse, et ut bonum facere velimus, et ut bonum facere valeamus. Cui sensui David omnino concordat, gratiam benevolendi sic ostendens divinae largitatis directione donari: A Domino gressus hominis dirigentur, et viam ejus volet (Psalm. XXXVI, 23) . Opus quoque bonum non nisi a Deo in", + "candidate_score": 0.678082, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_90_92", + "bdc_text": "Dies declarabit omniaVgl. 1 Kor 3 , 13. . Deus largiatur nobis suam veritatem Vgl. Ps 43 , 3. . Caeterum opus habemus opera tua :", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Libri-ad-Monimum_window_54", + "psc_text": "ergo facit ut faciamus, quo in nobis operante, fit omne bonum quod facimus. De quo dicitur ad Hebraeos: Aptet vos in omni bono, faciens in vobis quod placeat coram se (Hebr. XIII, 21) . Demonstrata itaque Dei gratia in bona voluntate et operatione hominis, futurae quoque retributionis gloriam, quae donabitur sanctis, quis divinae gratiae non esse contendat? cum sive credentes, sive operantes, licet nostra sit fides, et nostra sint opera, sicut ipse Dominus dicit: Secundum fidem tuam fiat tibi. Et beatus Joannes praedicat: Haec est victoria quae vincit mundum, fides nostra (I Joan. V, 4) . Paulus quoque ita scribit: Gratias ago Deo meo per Jesum Christum pro omnibus vobis, quia fides vestra annuntiatur in universo mundo (Ephes. I, 4) . Opera quoque nostra Dominus ipse testatur dicens: Sic luceat lux vestra coram hominibus, ut videntes vestra bona opera, glorificent Patrem vestrum qui in coelis est (Matth. V, 16) .", + "candidate_score": 0.674919, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_91_93", + "bdc_text": "Deus largiatur nobis suam veritatem Vgl. Ps 43 , 3. . Caeterum opus habemus opera tua : Indigemus viro docto , cordato , prudenti .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Libri-ad-Monimum_window_30", + "psc_text": "ipse facit. Unde cognoscimus Dei esse, et ut bonum facere velimus, et ut bonum facere valeamus. Cui sensui David omnino concordat, gratiam benevolendi sic ostendens divinae largitatis directione donari: A Domino gressus hominis dirigentur, et viam ejus volet (Psalm. XXXVI, 23) . Opus quoque bonum non nisi a Deo in nobis, et in Deo a nobis fieri protestatur, dicens: Confirma hoc, Deus, quod operatus es in nobis (Psal. LXVII, 29) . Et alio loco: In Deo faciemus virtutem (Psal. LIX, 14) , id est opus virtutis. Sic autem hic pro opere virtutis virtutem dixit fieri, sicut Joannes pro opere justitiae justitiam dixit fieri. Ait enim: Qui facit justitiam, justus est, sicut ille justus est (I Joan. III, 7) . Paulus quoque optat a nobis Dei fieri voluntatem, dicens: Deus autem pacis qui eduxit de mortuis pastorem magnum ovium, in sanguine testamenti aeterni, Dominum nostrum Jesum, aptet vos in omni bono,", + "candidate_score": 0.674759, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_91", + "bdc_text": "Deus largiatur nobis suam veritatem Vgl. Ps 43 , 3. .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Libri-ad-Monimum_window_60", + "psc_text": "salutem nostram. Vera gloria a Deo solo est. Unus autem Deus est, qui gratis et vocat praedestinatos, et justificat vocatos, et glorificat justificatos. Sicut autem non est aliud justificare, nisi justos facere, sic non est aliud glorificare, nisi gloriosos facere. Proinde, quia Deus suos et justificat et glorificat, sicut gratiae ipsius opus est, cum facit justos, sic gratiae ipsius opus erit, cum faciet gloriosos. Quia sicut nemo potest habere veram justitiam, nisi fuerit justificatus, sic nemo potest habere veram gloriam, nisi fuerit glorificatus. Unde autem sit vera 14 gloria, Salvator noster cum Judaeos increparet ostendit, dicens: Quomodo potestis vos credere, qui gloriam ab invicem accipitis: et gloriam quae a solo Deo est, non quaeritis (Joan. V, 44) ? Hunc sensum habens Paulus et veraciter dicens: Nos autem sensum Christi habemus (I Cor. II, 16) , sicut gloriam veram a Deo esse noverat, ita justitiam veram ex Deo esse confirmat dicens:", + "candidate_score": 0.657017, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_87_89", + "bdc_text": "April ( unten S. 145 , 56-59 ) den genauen Wortlaut der Luther-Stelle , welche Myconius hier nur auf Grund einer Mitteilung des Markus Bertschi wiedergegeben hat. . Equidem iurare ausim Lutherum persuasum spiritum sanctum non esse nisi apud se et suos .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Libri-ad-Monimum_window_149", + "psc_text": "misit me (Luc. IV, 18) : reddito volumine, veritatem prophetiae illius praesenti testatus est effectu completam dicens: Hodie impleta est haec scriptura in auribus vestris (Luc. IV, 21) . Sed et alio ejusdem prophetae loco a Domino atque ab ejus Spiritu se missum his verbis ostendit: Et nunc Dominus misit me, et Spiritus ejus (Isai. XLVIII, 16) . A se quoque sanctum Spiritum mitti discipulis, ante passionem suam hoc modo pronuntiat: Cum autem venerit Paracletus, quem ego mittam vobis a Patre Spiritum veritatis, qui a Patre procedit, ille testimonium perhibebit de me (Joan. XV, 26) . Superius autem eumdem Spiritum etiam a Patre mitti docuerat: Paracletus autem, inquiens, Spiritus sanctus, quem mittet Pater in nomine meo, ille vos docebit omnia (Joan. XIV, 26) . A Patre ergo et a Spiritu missus est Filius, et a Patre et Filio missus est Spiritus. Verumtamen, nec Filii nec Spiritus sancti missionem localiter factam", + "candidate_score": 0.65552, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_56_58", + "bdc_text": "Profuerunt initio , nunc nemo nocet perniciosius . Alter superbus et insolens est , alter amarus et ambitiosus . Deus , opto , faveat , imo emendet utrosque .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Libri-ad-Monimum_window_104", + "psc_text": "Deus deserit malos et interitum eis reddit. Iniqui praedestinati sunt ad stagnum ignis et sulphuris. Prima mors animae in peccato, secunda in stagno ignis. Vias impiorum non novit Dominus, quia eas non fecit. Prima mors animae ab homine, secunda a Deo infertur. Peccata praedestinavit Deus non facienda, sed juste punienda. Bene quippe malis interitus a Deo redditur, quamvis sit malus interitus eis qui nunc juste deseruntur, et postmodum juste torquebuntur. In talibus enim Deus judicium suum desertione inchoat, cruciatione consummat. Nam et hoc tempore quo discedentes malos deserit Deus, non operatur in eis quod ei displicet, sed operatur per eos quod ei placet, postmodum eis redditurus quod ab ejus justitia merentur. Recipient enim non pro eo quod Deus bene usus est eorum operibus malis, sed pro eo quod ipsi male abusi sunt Dei operibus bonis. Tales itaque Deus aptavit in interitum punitionis, quem peccatori justus judex praedestinatione justa decrevit. Non", + "candidate_score": 0.654535, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_56_58", + "bdc_text": "Profuerunt initio , nunc nemo nocet perniciosius . Alter superbus et insolens est , alter amarus et ambitiosus . Deus , opto , faveat , imo emendet utrosque .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Libri-ad-Monimum_window_87", + "psc_text": "in semetipsis, desiderabilia super aurum et lapidem pretiosum multum, et dulciora super mel et favum (Psal. XVIII, 11) . Quis ergo putet a bono ac suavi Deo praedestinatum hominem aut ad malitiam voluntatis, qua bonum Deum relinqueret, aut ad amaritudinem contumaciae, qua suavem Dominum non timeret? Proinde fidelibus congruit credere et fateri Deum bonum et justum praescisse quidem peccaturos homines, quia nihil eum latere potuit futurorum (neque enim vel futura essent, si in ejus praescientia non fuissent), non tamen praedestinasse quemlibet hominem ad peccatum, quia si ad peccatum aliquod hominem Deus praedestinaret, pro peccatis hominem non puniret. Dei enim praedestinatione aut peccatorum praeparata est pia remissio, aut peccatorum justa punitio. Nunquam igitur Deus ad hoc hominem potuit praedestinare, quod ipse disposuerat et praecepto prohibere, et misericordia diluere, et justitia punire. Iniquos itaque, quos praescivit Deus hanc vitam in peccato terminaturos, praedestinavit supplicio interminabili puniendos, in quo sicut culpanda non est", + "candidate_score": 0.65204, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_46", + "bdc_text": "Quare deus est orandus , ut suis faveat et adsit misericorditeret adsit misericorditer fehlt in BV. .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Libri-ad-Monimum_window_75", + "psc_text": ". Propter quod et in sanctis eloquiis, ut peccatum vitetur, caritas ordinari praecipitur. Scriptum est enim: Ordinavit in me caritatem (Cant. II, 4) . Huic ordini congratulatur Apostolus dicens: Nam etsi corpore absens sum, sed spiritu vobiscum sum gaudens, et videns ordinem vestrum (Coloss. II, 5) . Peccati vero initium si attendatur, puto quod nihil est aliud quam ordinatarum a Deo rerum inordinata rationalis creaturae dilectio, quae sponte perdendo dilectionis ordinem, perdidit et salutem. Ad hoc non est a Deo praedestinata rationalis creatura. Neque enim alia est ejus praedestinatio, nisi futurorum operum ejus aeterna praeparatio, in qua nullius causa mali poterit inveniri, quia ex voluntate Dei nunquam processit origo peccati. CAPUT XXI. Non praedestinat Deus hominem ad peccandum. Praedestinatio bonorum est ex gratuita Dei misericordia. 17 Misericors etenim Dominus et justus, de quo alio loco scriptum est: Misericordiam et veritatem diligit Dominus Deus (Psal. LXXXIII, 12) . In omnibus ergo", + "candidate_score": 0.643945, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 2, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "034_Augustinus-Hipponensis_Annotationes-in-Job", + "max_score": 0.709005, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_44_46", + "bdc_text": "qui dependent a principe. , tantaequeDer Abschnitt tantaque bis conspectae ist in BV übersprungen . turbae per Germaniam essent futurae - ita Ferdinandus impellitur cum per se tum per pfaffos - , quantae vix unquam sunt conspectaeDer Abschnitt tantaque bis conspectae ist in BV übersprungen. . Quare deus est orandus , ut suis faveat et adsit misericorditeret adsit misericorditer fehlt in BV. .", + "psc_chunk_id": "034_Augustinus-Hipponensis_Annotationes-in-Job_window_107", + "psc_text": "Et commonitus sollicitus fui de eo: ut his poenis carnalibus aeterna supplicia devitarem. Idcirco a facie ejus turbabor. Modo turbabor, ut caveam cogitans futurum judicium, ubi erit ejus manifestatio. Et Dominus mollivit cor meum. Et ipsum timere, quo cavet futuras poenas, misericordiae Dei deputat. Non enim sciret superventuras poenas et tenebras malis, nisi Dominus molliret cor ejus praesentibus tribulationibus: adversus illud, quod indurat Deus cor Pharaonis (Exod. VII, 3). [Ib. XXIV.] Quare Dominum non latuerunt horae: Quamobrem, vel, Itaque. Finem transgressi sunt: Christum. Et inclinaverunt pauperes a via justa: ut vel imitarentur eos, vel inde arbitrarentur non esse divinum judicium, quia impunitam videbant malitiam qua eis nocebant relinquentes justitiam. Simul absconditi sunt mites terrae: cum his qui declinaverunt a via justa, absconditi sunt mites, ne mihi ferrent auxilium. Nam tria sunt genera hominum in Ecclesia, cum fit persecutio: alii enim consentiunt, alii fugiunt, alii patiuntur, quorum personam sustinet Job. Et", + "candidate_score": 0.709005, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_45", + "bdc_text": "turbae per Germaniam essent futurae - ita Ferdinandus impellitur cum per se tum per pfaffos - , quantae vix unquam sunt conspectaeDer Abschnitt tantaque bis conspectae ist in BV übersprungen. .", + "psc_chunk_id": "034_Augustinus-Hipponensis_Annotationes-in-Job_window_107", + "psc_text": "Et commonitus sollicitus fui de eo: ut his poenis carnalibus aeterna supplicia devitarem. Idcirco a facie ejus turbabor. Modo turbabor, ut caveam cogitans futurum judicium, ubi erit ejus manifestatio. Et Dominus mollivit cor meum. Et ipsum timere, quo cavet futuras poenas, misericordiae Dei deputat. Non enim sciret superventuras poenas et tenebras malis, nisi Dominus molliret cor ejus praesentibus tribulationibus: adversus illud, quod indurat Deus cor Pharaonis (Exod. VII, 3). [Ib. XXIV.] Quare Dominum non latuerunt horae: Quamobrem, vel, Itaque. Finem transgressi sunt: Christum. Et inclinaverunt pauperes a via justa: ut vel imitarentur eos, vel inde arbitrarentur non esse divinum judicium, quia impunitam videbant malitiam qua eis nocebant relinquentes justitiam. Simul absconditi sunt mites terrae: cum his qui declinaverunt a via justa, absconditi sunt mites, ne mihi ferrent auxilium. Nam tria sunt genera hominum in Ecclesia, cum fit persecutio: alii enim consentiunt, alii fugiunt, alii patiuntur, quorum personam sustinet Job. Et", + "candidate_score": 0.645586, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_54_56", + "bdc_text": "Hactenus de bello . De Erasmo et Luthero idem sentio , quod tu de alteroVgl . oben S. 127 , 25-35. . Profuerunt initio , nunc nemo nocet perniciosius .", + "psc_chunk_id": "034_Augustinus-Hipponensis_Annotationes-in-Job_window_258", + "psc_text": "Aliud est enim minari, quod longe futura sunt supplicia peccatorum, quod est tanquam arcu tela intendere; aliud tanquam manu ad manum gladio verbi praesentes debellare cupiditates. Lanceae hastaeque tremore. Quid est quod lanceae hastaeque tremore super ipsum gaudet arcus et gladius? An quia nisi et ipse tremat, hoc est, timeat futuram mortem, quam jaculatur divina justitia, non potest praesentem contemnere, quam persecutor minatur, ut intrepidam habeat confessionem, et praedicet cum fiducia veritatem, cui non possint inimici resistere: atque ita super eum gaudeat, hoc est, per ipsum libere asseratur doctrina Dei, per quam minatur impiis futurum interitum, et interficit praesentem iniquitatem? Nisi enim gaudium spei nostrae cum tremore damnationis esset, in nobis negligens esset ipsa securitas et superba praesumptio; neque in Psalmo nobis diceretur, Exsultate ei cum tremore (Psal. II, 11) . Et iracundia evertit terram. Apud semetipsum irascens, ad evertendas in se terrenas concupiscentias et timores carnales, quibus quisque a", + "candidate_score": 0.644261, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 3, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Collatio-cum-Maximino-episcopo-Arianorum", + "max_score": 0.698906, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_89_91", + "bdc_text": "Equidem iurare ausim Lutherum persuasum spiritum sanctum non esse nisi apud se et suos . Dies declarabit omniaVgl. 1 Kor 3 , 13. . Deus largiatur nobis suam veritatem Vgl. Ps 43 , 3. .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Collatio-cum-Maximino-episcopo-Arianorum_window_12", + "psc_text": "Sic enim legimus beatum Petrum dixisse: Hunc Jesum suscitavit Deus, cujus nos omnes testes sumus. Dextera itaque Dei exaltatus, et promissione Spiritus sancti accepta a Patre, effudit hoc donum quod nunc vos et videtis et auditis (Act. II, 32, 33) . Dixi enim quod omnia quaecumque suggerit nobis Spiritus sanctus, a Christo consecutus sit. Recurre ad testimonia ante lata, et invenies ita. 8. AUG. dixit: Cum vis conari probare quod ipse non nego, in rebus superfluis necessarium tempus absumis. Ego non nego per Christum diffusum fuisse super credentes Spiritum sanctum. Sine causa hoc per tantas moras testimoniis probare voluisti, quod ipse confiteor. Ego hoc dixi, hoc quaesivi, hoc iterum dico: utrum Christus per Spiritum sanctum illuminet, an Spiritus sanctus per Christum illuminet; quia dixisti superius per Christum illuminare Spiritum sanctum. Si autem non recolis, recitentur verba tua in Gestis, ut appareat ea nos jussisse recitari, et probabo te dixisse quod", + "candidate_score": 0.698906, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_89_91", + "bdc_text": "Equidem iurare ausim Lutherum persuasum spiritum sanctum non esse nisi apud se et suos . Dies declarabit omniaVgl. 1 Kor 3 , 13. . Deus largiatur nobis suam veritatem Vgl. Ps 43 , 3. .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Collatio-cum-Maximino-episcopo-Arianorum_window_15", + "psc_text": "Christum Salvatorem nostrum. Cumque recitatum est: MAX. respondit: Ut videtur, ipse potius dilationi studes, ut non ad principalem causam recurramus, sed per totum diem vis argumentis nos in una detinere quaestione. Nos enim recitamus, quod per Filium Spiritus sanctus sit effusus, et non tantum beatum Paulum testem produximus, verum etiam et Petrum priorem Apostolorum. Habet enim prosecutio nostra, quod Spiritus sanctus a Christo accepit, secundum praecedens testimonium: Ille me clarificabit, quia de meo accipiet et annuntiabit vobis. Idem itidem compulsus iterum dico, quia sive illuminat Spiritus sanctus, sive docet, sive instruit, omnia a Christo consecutus est; quia per Christum facta sunt omnia, et sine illo factum est nihil (Joan. I, 3) . Christus dicit quia a genitore suo omnia haec consecutus est, et vivit propter Patrem, et omnis lingua confitetur quia Dominus Jesus Christus in gloria est Dei Patris (Philipp. II, 11). Et quia omnis viri caput Christus est; caput", + "candidate_score": 0.6881, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_88_90", + "bdc_text": "den genauen Wortlaut der Luther-Stelle , welche Myconius hier nur auf Grund einer Mitteilung des Markus Bertschi wiedergegeben hat. . Equidem iurare ausim Lutherum persuasum spiritum sanctum non esse nisi apud se et suos . Dies declarabit omniaVgl. 1 Kor 3 , 13. .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Collatio-cum-Maximino-episcopo-Arianorum_window_12", + "psc_text": "Sic enim legimus beatum Petrum dixisse: Hunc Jesum suscitavit Deus, cujus nos omnes testes sumus. Dextera itaque Dei exaltatus, et promissione Spiritus sancti accepta a Patre, effudit hoc donum quod nunc vos et videtis et auditis (Act. II, 32, 33) . Dixi enim quod omnia quaecumque suggerit nobis Spiritus sanctus, a Christo consecutus sit. Recurre ad testimonia ante lata, et invenies ita. 8. AUG. dixit: Cum vis conari probare quod ipse non nego, in rebus superfluis necessarium tempus absumis. Ego non nego per Christum diffusum fuisse super credentes Spiritum sanctum. Sine causa hoc per tantas moras testimoniis probare voluisti, quod ipse confiteor. Ego hoc dixi, hoc quaesivi, hoc iterum dico: utrum Christus per Spiritum sanctum illuminet, an Spiritus sanctus per Christum illuminet; quia dixisti superius per Christum illuminare Spiritum sanctum. Si autem non recolis, recitentur verba tua in Gestis, ut appareat ea nos jussisse recitari, et probabo te dixisse quod", + "candidate_score": 0.686346, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_89_91", + "bdc_text": "Equidem iurare ausim Lutherum persuasum spiritum sanctum non esse nisi apud se et suos . Dies declarabit omniaVgl. 1 Kor 3 , 13. . Deus largiatur nobis suam veritatem Vgl. Ps 43 , 3. .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Collatio-cum-Maximino-episcopo-Arianorum_window_6", + "psc_text": "Actibus Apostolorum, dicens. Sic enim mandavit nobis Deus; et inter caetera, Posui te in lumen gentium (Act. XIII, 47) . Si Apostolus in lumine gentium positus est ut doctor, quanto magis Spiritus sanctus, qui illuminator est Apostoli; in quo et Apostolus locutus est, secundum ipsius Apostoli dicta, quia nemo potest dicere Dominum Jesum, nisi in Spiritu sancto (I Cor. XII, 3) ? Utique illuminator est Spiritus sanctus, qui illuminavit Apostolum. Sed Spiritus sanctus a Christo accepit, secundum ipsius Christi testimonium, sicut ait in Evangelio Christus: Multa habeo vobis dicere, sed non potestis portare modo: cum autem venerit ille Spiritus veritatis, diriget vos in omnem veritatem. Non enim loquetura se, sed quaecumque audierit loquetur, et ventura annuntiabit vobis. Ille me clarificabit, quia de meo accipiet, et annuntiabit vobis (Joan. XVI, 12 14) . Ergo Spiritus sanctus accepit a Christo, secundum testimonium Christi. Sine dubio autem Christus ipse confitetur quod, Doctrina mea", + "candidate_score": 0.676808, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_88_90", + "bdc_text": "den genauen Wortlaut der Luther-Stelle , welche Myconius hier nur auf Grund einer Mitteilung des Markus Bertschi wiedergegeben hat. . Equidem iurare ausim Lutherum persuasum spiritum sanctum non esse nisi apud se et suos . Dies declarabit omniaVgl. 1 Kor 3 , 13. .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Collatio-cum-Maximino-episcopo-Arianorum_window_15", + "psc_text": "Christum Salvatorem nostrum. Cumque recitatum est: MAX. respondit: Ut videtur, ipse potius dilationi studes, ut non ad principalem causam recurramus, sed per totum diem vis argumentis nos in una detinere quaestione. Nos enim recitamus, quod per Filium Spiritus sanctus sit effusus, et non tantum beatum Paulum testem produximus, verum etiam et Petrum priorem Apostolorum. Habet enim prosecutio nostra, quod Spiritus sanctus a Christo accepit, secundum praecedens testimonium: Ille me clarificabit, quia de meo accipiet et annuntiabit vobis. Idem itidem compulsus iterum dico, quia sive illuminat Spiritus sanctus, sive docet, sive instruit, omnia a Christo consecutus est; quia per Christum facta sunt omnia, et sine illo factum est nihil (Joan. I, 3) . Christus dicit quia a genitore suo omnia haec consecutus est, et vivit propter Patrem, et omnis lingua confitetur quia Dominus Jesus Christus in gloria est Dei Patris (Philipp. II, 11). Et quia omnis viri caput Christus est; caput", + "candidate_score": 0.675934, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_88_90", + "bdc_text": "den genauen Wortlaut der Luther-Stelle , welche Myconius hier nur auf Grund einer Mitteilung des Markus Bertschi wiedergegeben hat. . Equidem iurare ausim Lutherum persuasum spiritum sanctum non esse nisi apud se et suos . Dies declarabit omniaVgl. 1 Kor 3 , 13. .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Collatio-cum-Maximino-episcopo-Arianorum_window_6", + "psc_text": "Actibus Apostolorum, dicens. Sic enim mandavit nobis Deus; et inter caetera, Posui te in lumen gentium (Act. XIII, 47) . Si Apostolus in lumine gentium positus est ut doctor, quanto magis Spiritus sanctus, qui illuminator est Apostoli; in quo et Apostolus locutus est, secundum ipsius Apostoli dicta, quia nemo potest dicere Dominum Jesum, nisi in Spiritu sancto (I Cor. XII, 3) ? Utique illuminator est Spiritus sanctus, qui illuminavit Apostolum. Sed Spiritus sanctus a Christo accepit, secundum ipsius Christi testimonium, sicut ait in Evangelio Christus: Multa habeo vobis dicere, sed non potestis portare modo: cum autem venerit ille Spiritus veritatis, diriget vos in omnem veritatem. Non enim loquetura se, sed quaecumque audierit loquetur, et ventura annuntiabit vobis. Ille me clarificabit, quia de meo accipiet, et annuntiabit vobis (Joan. XVI, 12 14) . Ergo Spiritus sanctus accepit a Christo, secundum testimonium Christi. Sine dubio autem Christus ipse confitetur quod, Doctrina mea", + "candidate_score": 0.672776, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_89", + "bdc_text": "Equidem iurare ausim Lutherum persuasum spiritum sanctum non esse nisi apud se et suos .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Collatio-cum-Maximino-episcopo-Arianorum_window_12", + "psc_text": "Sic enim legimus beatum Petrum dixisse: Hunc Jesum suscitavit Deus, cujus nos omnes testes sumus. Dextera itaque Dei exaltatus, et promissione Spiritus sancti accepta a Patre, effudit hoc donum quod nunc vos et videtis et auditis (Act. II, 32, 33) . Dixi enim quod omnia quaecumque suggerit nobis Spiritus sanctus, a Christo consecutus sit. Recurre ad testimonia ante lata, et invenies ita. 8. AUG. dixit: Cum vis conari probare quod ipse non nego, in rebus superfluis necessarium tempus absumis. Ego non nego per Christum diffusum fuisse super credentes Spiritum sanctum. Sine causa hoc per tantas moras testimoniis probare voluisti, quod ipse confiteor. Ego hoc dixi, hoc quaesivi, hoc iterum dico: utrum Christus per Spiritum sanctum illuminet, an Spiritus sanctus per Christum illuminet; quia dixisti superius per Christum illuminare Spiritum sanctum. Si autem non recolis, recitentur verba tua in Gestis, ut appareat ea nos jussisse recitari, et probabo te dixisse quod", + "candidate_score": 0.661704, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_89", + "bdc_text": "Equidem iurare ausim Lutherum persuasum spiritum sanctum non esse nisi apud se et suos .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Collatio-cum-Maximino-episcopo-Arianorum_window_18", + "psc_text": "Spiritum sanctum: cum potius legamus ipsum dicentem, Spiritus Domini super me, propter quod unxit me evangelizare pauperibus (Luc. IV, 18) . Si super se ipse dixit Spiritum sanctum, quomodo tu dicis Spiritum sanctum Christo esse subjectum? Dixit autem Christus, super se Spiritum sanctum: non quia super Verbum Dei est, quod est Deus; sed quia super hominem, quod Verbum caro factum est. Ubi enim scriptum est, Verbum caro factum est (Joan. I, 14) ; nihil aliud est quam, Verbum homo factum est. Quia, Videbit omnis caro salutare Dei (Isai. XL, 5) ; nihil est aliud quam, Omnis homo. Et, In lege non justificabitur omnis caro (Rom. III, 20) ; nihil est aliud quam, Omnis homo. Propter quod ergo Verbum caro factum est, et ille semetipsum exinanivit, formam servi accipiens (Philipp. II, 7) , ex ipsa forma servi dixit, Spiritus Domini super me. Nam par potestas est, una substantia est, eadem divinitas.", + "candidate_score": 0.650055, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_23_25", + "bdc_text": "von Bayern. triplici exercitu cavebit , ne ex Austria seu Boemia quis obsit . Is duces quinqueGemeint sind vielleicht dem Wahlbund ( vom 24 . Oktober 1531 zu Saalfeld von Bayern , Hessen und Kursachsen gegen die Anerkennung der Wahl Ferdinands I.", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Collatio-cum-Maximino-episcopo-Arianorum_window_142", + "psc_text": "duo ista contraria, ut et alius Pater sit, alius Filius, alius Spiritus sanctus, et tamen hi tres simul unus sit Dominus Deus. Egi, sicut potui, ut hoc etiam tu videres: sed resistere maluisti, quia Israel esse noluisti. Sed si hoc videre adhuc forsitan non potes, crede et videbis. Intelligendo enim videntur ista non oculis carnis intuendo. Et scis utique dixisse prophetam, Nisi credideritis, non intelligetis (Isai. VII, 9) . Cum ergo audis, Dominus Deus tuus, Dominus unus est; noli duos dominos deos facere, Patrem et Filium. Et cum audis, Nescitis quia corpora vestra templum in vobis est Spiritus sancti quem habetis a Deo; et eodem loco: Nescitis quia corpora vestra membra sunt Christi (I Cor. VI, 19, 15) : cum ergo haec audis, noli negare Deum esse Spiritum sanctum, ne templum creaturae facias membra Creatoris. Prius crede istos tres, et in suis singulis personis tres esse, et tamen simul non", + "candidate_score": 0.628418, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 4, + "cf_id": "cf036", + "work_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Instrumenta-fidei", + "max_score": 0.694173, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_89_91", + "bdc_text": "Equidem iurare ausim Lutherum persuasum spiritum sanctum non esse nisi apud se et suos . Dies declarabit omniaVgl. 1 Kor 3 , 13. . Deus largiatur nobis suam veritatem Vgl. Ps 43 , 3. .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Instrumenta-fidei_window_118", + "psc_text": "Apostolus firmat, qui ad discretionem personarum ait: Unus Deus Pater, ex quo omnia, et nos in ipso; et unus Dominus Jesus Christus, per quem omnia, et nos per ipsum (I Cor. VIII, 6) . Et fideles dixit coaedificari in habitaculum Dei in Spiritu (Ephes. II, 22) . Ostendens autem unum Deum esse Trinitatem ait, O altitudo divitiarum sapientiae et scientiae Dei (Rom. II, 33) ! Et paulo post: Quoniam ex ipso, et per ipsum, et in ipso sunt omnia, ipsi gloria in saecula (Ibid., 36) . Beatus vero Joannes apostolus evidenter ait: Et tres unum sunt (I Joan. V, 7) ; quod de Patre et Filio et Spiritu sancto dictum, sicut superius cum rationem flagitares ostendimus. 606 FRAGMENTUM XXII. Non est ignis splendore aut vapore suo prior: sic nec Pater Filio, aut Spiritu sancto est anterior. Quid autem tibi visum est dicere: « Ergone fieri potest ut ille qui generat,", + "candidate_score": 0.694173, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_89_91", + "bdc_text": "Equidem iurare ausim Lutherum persuasum spiritum sanctum non esse nisi apud se et suos . Dies declarabit omniaVgl. 1 Kor 3 , 13. . Deus largiatur nobis suam veritatem Vgl. Ps 43 , 3. .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Instrumenta-fidei_window_156", + "psc_text": "est continuo supereris eloquiis. Ipsum enim esse Spiritum sanctum, qui est Spiritus Deus, beatus propheta testatur, dicens: Ne projicias me a facie tua, et Spiritum sanctum tuum ne auferas a me (Psal. L, 13) . Et quoniam unus Spiritus sanctus datus est apostolis et prophetis [quod beatus testatur Apostolus dicens: Habentes autem eumdem Spiritum fidei, sicut scriptum est: Credidi, propter quod locutus sum; et nos credimus, propter quod et loquimur (I Cor. IV, 13) ]; eumdem Spiritum Dei esse Spiritum sanctum indubitanter ostendens, ait: Qui autem haec spernit, non hominem spernit, sed Deum, qui etiam dedit Spiritum suum sanctum in nobis (I Thess. IV, 8) . Die quoque Pentecostes, cum Spiritus sanctus in apostolos advenisset, ipse utique Paracletus, quem eis Dominus promisit et misit, ipsum esse Spiritum Dei, prophetico beatus Petrus ostendit eloquio, dicens, hoc esse quod per Joel prophetam dictum est: Et erit in novissimis diebus, dicit Dominus, effundam", + "candidate_score": 0.686586, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_91", + "bdc_text": "Deus largiatur nobis suam veritatem Vgl. Ps 43 , 3. .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Instrumenta-fidei_window_317", + "psc_text": "ei dicatur: Benedictus es, Domine Deus patrum nostrorum, et laudabilis, et gloriosus in saecula (Dan. III, 52) . Ecce, tres illi tanquam ex uno ore, Dominum Deum et benedicere et laudare et glorificare non desinunt. Ubi solum Patrem intelligi Scripturae divinae non permittit auctoritas; primitus enim ab illis tribus pueris ponitur: Benedictum nomen gloriae tuae, quod est sanctum, et laudabile et gloriosum in saecula (Ibidem); istud autem nomen sanctum, non solius Patris, sed unum naturale nomen est Trinitatis: quod superius est a nobis sancti I aiae testimonio demonstratum, qui Seraphin ad invicem sic clamare commemorat: Sanctus, sanctus, sanctus Dominus Deus Sabaoth; plena est omnis terra gloria ejus (Isa. VI, 3) . Quod si hoc nomen, quod est sanctum, non unum esse sanctae Trinitatis asseras, restat, hoc nomen sanctum soli sancto Spiritui (velis, nolis) assignare cogaris: ipse enim in Trinitate proprie Spiritus sanctus dicitur; quamvis et Pater et Filius secundum rectam", + "candidate_score": 0.649368, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_89", + "bdc_text": "Equidem iurare ausim Lutherum persuasum spiritum sanctum non esse nisi apud se et suos .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Instrumenta-fidei_window_156", + "psc_text": "est continuo supereris eloquiis. Ipsum enim esse Spiritum sanctum, qui est Spiritus Deus, beatus propheta testatur, dicens: Ne projicias me a facie tua, et Spiritum sanctum tuum ne auferas a me (Psal. L, 13) . Et quoniam unus Spiritus sanctus datus est apostolis et prophetis [quod beatus testatur Apostolus dicens: Habentes autem eumdem Spiritum fidei, sicut scriptum est: Credidi, propter quod locutus sum; et nos credimus, propter quod et loquimur (I Cor. IV, 13) ]; eumdem Spiritum Dei esse Spiritum sanctum indubitanter ostendens, ait: Qui autem haec spernit, non hominem spernit, sed Deum, qui etiam dedit Spiritum suum sanctum in nobis (I Thess. IV, 8) . Die quoque Pentecostes, cum Spiritus sanctus in apostolos advenisset, ipse utique Paracletus, quem eis Dominus promisit et misit, ipsum esse Spiritum Dei, prophetico beatus Petrus ostendit eloquio, dicens, hoc esse quod per Joel prophetam dictum est: Et erit in novissimis diebus, dicit Dominus, effundam", + "candidate_score": 0.641648, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_89", + "bdc_text": "Equidem iurare ausim Lutherum persuasum spiritum sanctum non esse nisi apud se et suos .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Instrumenta-fidei_window_132", + "psc_text": "non ex illis nominibus aut officiis sanctum Spiritum subjectum in aliquo et humilem, sicut aestimas, inveniri. In illo autem loco Evangelii, ubi eum putas minorem subjectumque monstrari, ibi agnoscitur Spiritus sanctus ab unitate Patris et Filii non esse naturaliter alienus. Vide enim quid dicat Christus: Adhuc multa habeo vobis dicere, sed non potestis modo portare; cum autem venerit ille Spiritus veritatis, docebit vos in omnem veritatem (Joan. XVI, 12, 13) . Hic primum virtutem Spiritus sancti Salvator noster dignatus est commendare, quando ea quae, ipso secundum carnem praesente atque docente, discipuli portare non poterant, sancti Spiritus munere confortati, essent sine dubio portaturi. Ubi utique non majorem virtutem Spiritus sancti ostendit esse quam suam; sed unam virtutem esse Spiritus sancti demonstravit, et suam: ut ille eis virtutis plenitudinem contulisset, qui minor virtute non esset. Hoc autem necessarium fuit propter personarum discretionem, non propter operum aliquam diversitatem; sed ordinis erat, ut illius", + "candidate_score": 0.640708, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 5, + "cf_id": "cf017", + "work_id": "023_Didymus-Alexandrinus_-Hieronymus-Stridonensis_De-Spiritu-Sancto", + "max_score": 0.6941, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_89_91", + "bdc_text": "Equidem iurare ausim Lutherum persuasum spiritum sanctum non esse nisi apud se et suos . Dies declarabit omniaVgl. 1 Kor 3 , 13. . Deus largiatur nobis suam veritatem Vgl. Ps 43 , 3. .", + "psc_chunk_id": "023_Didymus-Alexandrinus_-Hieronymus-Stridonensis_De-Spiritu-Sancto_window_114", + "psc_text": "aliud quoque testimonium quod nos possit adjuvare in fide Spiritus sancti ponamus, in Evangelio ita sermo contexitur: Adhuc multa habeo vobis dicere, sed non potestis ea portare modo. Cum autem venerit ille Spiritus veritatis, diriget vos omnem veritatem. Neque enim loquetur a semetipso, sed quaecumque audiet, loquetur: et quae ventura sunt annuntiabit vobis. Ille me clarificabit [Al. glorificabit]: quia de meo accipiet, et annuntiabit vobis. Omnia quae habet Pater, mea sunt. Propterea dixi vobis: quia de meo accipiet, et annuntiabit vobis (Joan. XVI, 13) . 33. Ex his enim sacramentorum verbis edocemur, quod cum multa docuisset discipulos suos Jesus, dixerit: Adhuc habeo plurima dicere vobis, quia verbum istud, adhuc multa habeo dicere vobis, non ad novos quoslibet, et penitus Dei gratia vacuos dirigitur: sed ad eos 141 qui auditores verborum ejus, necdum fuerant omnia consecuti. Quaecumque enim sufficere poterant, tradens eis, in futurum tempus reliqua distulit: quae sine disciplina Spiritus", + "candidate_score": 0.6941, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_89_91", + "bdc_text": "Equidem iurare ausim Lutherum persuasum spiritum sanctum non esse nisi apud se et suos . Dies declarabit omniaVgl. 1 Kor 3 , 13. . Deus largiatur nobis suam veritatem Vgl. Ps 43 , 3. .", + "psc_chunk_id": "023_Didymus-Alexandrinus_-Hieronymus-Stridonensis_De-Spiritu-Sancto_window_137", + "psc_text": "sermo superior, in quod, et quale tempus significabat is, 148 qui in eis erat Spiritus Christi: testificans in Christo passiones, et ea quae post erant secutura decreta: in quibus revelatum est: quia non sibi, sed nobis ministrabant ea quae nunc annuntiata sunt vobis per Spiritum sanctum (I Pet. I, 10 seq.) . Iste autem Spiritus sanctus dictus est, et Spiritus Dei, non in praesenti tantum sermone, sed et in aliis locis compluribus, ut ibi: Ea quae Dei sunt, nemo novit nisi Spiritus Dei (Rom. VIII, 9) . Deinde sequitur post hoc quod ait: Si quis autem Spiritum Dei non habet, hic non est ejus, et infertur, Si autem Christus in vobis, et manifestissime demonstratur inseparabilem esse Spiritum sanctum a Christo: quia ubicumque Spiritus sanctus fuerit, ibi et Christus est, et undecumque Christi Spiritus discesserit, inde pariter recedit et Christus. Si quis enim Spiritum Christi non habet, hic non est ejus.", + "candidate_score": 0.680622, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_89_91", + "bdc_text": "Equidem iurare ausim Lutherum persuasum spiritum sanctum non esse nisi apud se et suos . Dies declarabit omniaVgl. 1 Kor 3 , 13. . Deus largiatur nobis suam veritatem Vgl. Ps 43 , 3. .", + "psc_chunk_id": "023_Didymus-Alexandrinus_-Hieronymus-Stridonensis_De-Spiritu-Sancto_window_43", + "psc_text": "vere perfecteque demonstrans. Habet enim fortitudinem Spiritus sancti praestantem sibi thesaurum, et causam plenitudinis omnium bonorum. Novit Petrus discipulus Domini Jesu, largitionem Spiritus sancti donorum Dei esse naturam. Ait quippe ad eos qui objurgabant introitum suum ad Cornelium: Si itaque aequalem gratiam dedit illis Deus praebens Spiritum sanctum, quomodo et nobis in principio: ego quis eram qui possem prohibere Dominum? Et insuper ad suos, Agnitor, inquit, cordium Deus testimonium tribuit eis dans Spiritum sanctum sicut et nobis: et nihil discrevit inter nos et eos, fide mundans corda eorum (Act. XV, 8 seq.) . In hunc sensum congruit etiam illud quod in multis locis dicitur Spiritum sanctum dari a Domino, Jacob puer meus, suscipiam eum: Israel electus meus, suscipiet eum anima mea: dedi spiritum meum in eo (Isa. XLII, 1) . Et adhuc: Qui dat afflatum populo constituto super eam, haud dubium quin terram, et spiritum calcantibus eam (Ibid, 5). Ostendimus", + "candidate_score": 0.680288, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_88_90", + "bdc_text": "den genauen Wortlaut der Luther-Stelle , welche Myconius hier nur auf Grund einer Mitteilung des Markus Bertschi wiedergegeben hat. . Equidem iurare ausim Lutherum persuasum spiritum sanctum non esse nisi apud se et suos . Dies declarabit omniaVgl. 1 Kor 3 , 13. .", + "psc_chunk_id": "023_Didymus-Alexandrinus_-Hieronymus-Stridonensis_De-Spiritu-Sancto_window_137", + "psc_text": "sermo superior, in quod, et quale tempus significabat is, 148 qui in eis erat Spiritus Christi: testificans in Christo passiones, et ea quae post erant secutura decreta: in quibus revelatum est: quia non sibi, sed nobis ministrabant ea quae nunc annuntiata sunt vobis per Spiritum sanctum (I Pet. I, 10 seq.) . Iste autem Spiritus sanctus dictus est, et Spiritus Dei, non in praesenti tantum sermone, sed et in aliis locis compluribus, ut ibi: Ea quae Dei sunt, nemo novit nisi Spiritus Dei (Rom. VIII, 9) . Deinde sequitur post hoc quod ait: Si quis autem Spiritum Dei non habet, hic non est ejus, et infertur, Si autem Christus in vobis, et manifestissime demonstratur inseparabilem esse Spiritum sanctum a Christo: quia ubicumque Spiritus sanctus fuerit, ibi et Christus est, et undecumque Christi Spiritus discesserit, inde pariter recedit et Christus. Si quis enim Spiritum Christi non habet, hic non est ejus.", + "candidate_score": 0.679909, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_88_90", + "bdc_text": "den genauen Wortlaut der Luther-Stelle , welche Myconius hier nur auf Grund einer Mitteilung des Markus Bertschi wiedergegeben hat. . Equidem iurare ausim Lutherum persuasum spiritum sanctum non esse nisi apud se et suos . Dies declarabit omniaVgl. 1 Kor 3 , 13. .", + "psc_chunk_id": "023_Didymus-Alexandrinus_-Hieronymus-Stridonensis_De-Spiritu-Sancto_window_114", + "psc_text": "aliud quoque testimonium quod nos possit adjuvare in fide Spiritus sancti ponamus, in Evangelio ita sermo contexitur: Adhuc multa habeo vobis dicere, sed non potestis ea portare modo. Cum autem venerit ille Spiritus veritatis, diriget vos omnem veritatem. Neque enim loquetur a semetipso, sed quaecumque audiet, loquetur: et quae ventura sunt annuntiabit vobis. Ille me clarificabit [Al. glorificabit]: quia de meo accipiet, et annuntiabit vobis. Omnia quae habet Pater, mea sunt. Propterea dixi vobis: quia de meo accipiet, et annuntiabit vobis (Joan. XVI, 13) . 33. Ex his enim sacramentorum verbis edocemur, quod cum multa docuisset discipulos suos Jesus, dixerit: Adhuc habeo plurima dicere vobis, quia verbum istud, adhuc multa habeo dicere vobis, non ad novos quoslibet, et penitus Dei gratia vacuos dirigitur: sed ad eos 141 qui auditores verborum ejus, necdum fuerant omnia consecuti. Quaecumque enim sufficere poterant, tradens eis, in futurum tempus reliqua distulit: quae sine disciplina Spiritus", + "candidate_score": 0.679193, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_87_89", + "bdc_text": "April ( unten S. 145 , 56-59 ) den genauen Wortlaut der Luther-Stelle , welche Myconius hier nur auf Grund einer Mitteilung des Markus Bertschi wiedergegeben hat. . Equidem iurare ausim Lutherum persuasum spiritum sanctum non esse nisi apud se et suos .", + "psc_chunk_id": "023_Didymus-Alexandrinus_-Hieronymus-Stridonensis_De-Spiritu-Sancto_window_137", + "psc_text": "sermo superior, in quod, et quale tempus significabat is, 148 qui in eis erat Spiritus Christi: testificans in Christo passiones, et ea quae post erant secutura decreta: in quibus revelatum est: quia non sibi, sed nobis ministrabant ea quae nunc annuntiata sunt vobis per Spiritum sanctum (I Pet. I, 10 seq.) . Iste autem Spiritus sanctus dictus est, et Spiritus Dei, non in praesenti tantum sermone, sed et in aliis locis compluribus, ut ibi: Ea quae Dei sunt, nemo novit nisi Spiritus Dei (Rom. VIII, 9) . Deinde sequitur post hoc quod ait: Si quis autem Spiritum Dei non habet, hic non est ejus, et infertur, Si autem Christus in vobis, et manifestissime demonstratur inseparabilem esse Spiritum sanctum a Christo: quia ubicumque Spiritus sanctus fuerit, ibi et Christus est, et undecumque Christi Spiritus discesserit, inde pariter recedit et Christus. Si quis enim Spiritum Christi non habet, hic non est ejus.", + "candidate_score": 0.666913, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_89", + "bdc_text": "Equidem iurare ausim Lutherum persuasum spiritum sanctum non esse nisi apud se et suos .", + "psc_chunk_id": "023_Didymus-Alexandrinus_-Hieronymus-Stridonensis_De-Spiritu-Sancto_window_85", + "psc_text": "Apostolus presbyteros de diversis locis et plurimis Ecclesiis congregasset: Attendite, inquit, vobis et universo gregi, super quos Spiritus sanctus posuit vos episcopos ad regendam Ecclesiam Domini, quam acquisivit per sanguinem suum (Act. XX, 28) ? Si enim quos Christus ad evangelizandum et baptizandas nationes misit, Spiritus sanctus Ecclesiae praeposuit, Patris sententia destinatos: nulli dubium est, unam Patris, et Filii, et Spiritus sancti operationem, et probationem: et consequenter eamdem Trinitatis esse substantiam. Necnon et illud considerandum, quod in corde et sensu habitare non potest creatura, nisi Deus et sermo ejus in Spiritu sancto: sicut ad quosdam loquitur Pater: Inhabitabo in eis, et inambulabo (II Cor. VI, 16) . Et ad ipsum quidam dirigit vocem: Tu autem in sancto habitas, laus Israel (Psal. XXI, 4) . Altus quippe in altis habitat universae conditor creaturae. Habitat vero et unigenitus Filius in mente pura, et corde credentium. Per fidem quippe habitare Christum, in interiori", + "candidate_score": 0.650269, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_89", + "bdc_text": "Equidem iurare ausim Lutherum persuasum spiritum sanctum non esse nisi apud se et suos .", + "psc_chunk_id": "023_Didymus-Alexandrinus_-Hieronymus-Stridonensis_De-Spiritu-Sancto_window_137", + "psc_text": "sermo superior, in quod, et quale tempus significabat is, 148 qui in eis erat Spiritus Christi: testificans in Christo passiones, et ea quae post erant secutura decreta: in quibus revelatum est: quia non sibi, sed nobis ministrabant ea quae nunc annuntiata sunt vobis per Spiritum sanctum (I Pet. I, 10 seq.) . Iste autem Spiritus sanctus dictus est, et Spiritus Dei, non in praesenti tantum sermone, sed et in aliis locis compluribus, ut ibi: Ea quae Dei sunt, nemo novit nisi Spiritus Dei (Rom. VIII, 9) . Deinde sequitur post hoc quod ait: Si quis autem Spiritum Dei non habet, hic non est ejus, et infertur, Si autem Christus in vobis, et manifestissime demonstratur inseparabilem esse Spiritum sanctum a Christo: quia ubicumque Spiritus sanctus fuerit, ibi et Christus est, et undecumque Christi Spiritus discesserit, inde pariter recedit et Christus. Si quis enim Spiritum Christi non habet, hic non est ejus.", + "candidate_score": 0.642881, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_89", + "bdc_text": "Equidem iurare ausim Lutherum persuasum spiritum sanctum non esse nisi apud se et suos .", + "psc_chunk_id": "023_Didymus-Alexandrinus_-Hieronymus-Stridonensis_De-Spiritu-Sancto_window_136", + "psc_text": "Christi, qui sapientiam Spiritus suscepistis, et vitam et pacem: non estis in carne, id est, in carnis operibus, neque ejus opera perpetratis, siquidem Spiritum Dei habetis in vobis. Idem autem Spiritus Dei, et Spiritus Christi est, deducens et copulans eum qui in se habuerit, Domino Jesu Christo. Unde et in consequentibus scribitur: Si quis autem Spiritum Christi non habet, hic non est ejus. 40. Rursum in praesenti discimus societatem quam habet Spiritus Sanctus ad Deum, et ad Christum. Sed et in Epistola Petri, Spiritus sanctus esse Christi Spiritus comprobatur: Scrutantes, inquit, et inquirentes, id est Prophetae, de quibus ei fuerat sermo superior, in quod, et quale tempus significabat is, 148 qui in eis erat Spiritus Christi: testificans in Christo passiones, et ea quae post erant secutura decreta: in quibus revelatum est: quia non sibi, sed nobis ministrabant ea quae nunc annuntiata sunt vobis per Spiritum sanctum (I Pet. I, 10", + "candidate_score": 0.641744, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_89", + "bdc_text": "Equidem iurare ausim Lutherum persuasum spiritum sanctum non esse nisi apud se et suos .", + "psc_chunk_id": "023_Didymus-Alexandrinus_-Hieronymus-Stridonensis_De-Spiritu-Sancto_window_111", + "psc_text": "Nobis autem revelavit Deus per Spiritum sanctum (Ibid., 10) . Deus autem his qui se ita praeparaverint Spiritum sapientiae revelationisque largitur ad cognoscendum semetipsum: qui accipientes Spiritum sapientiae, non aliunde, sed ab ipso Spiritu sancto efficiuntur sapientes, et ab ipso intelligunt Dominum, et quidquid Dei est voluntatis, et eumdem ipsum Spiritum, ipso revelante, cognoscunt, ut sciant quia a Domino donata sunt eis: ita ut is qui fuerit spiritum revelationis et sapientiae consecutus, sufficiens sit veritatis dogmata praedicare non humana, sed Dei arte subnixus: sicut et unum ex his Apostolum possumus audire, dicentem: Et praedicatio mea et sermo meus non in persuasibilibus humanae sapientiae verbis: sed in ostensione Spiritus et virtutis Dei (Ibid., 4) . Aequalem vero Spiritui virtutem non possumus aliam praeter Christum Dominum 140 nostrum interpretari. Ipse enim discipulis ait: Accipietis enim virtutem Spiritus sancti venientem [Vat. venientis] super vos (Act. I, 8) . Et ad Mariam Angelus [", + "candidate_score": 0.641628, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_89", + "bdc_text": "Equidem iurare ausim Lutherum persuasum spiritum sanctum non esse nisi apud se et suos .", + "psc_chunk_id": "023_Didymus-Alexandrinus_-Hieronymus-Stridonensis_De-Spiritu-Sancto_window_24", + "psc_text": "apostoli ad omnes gentes pariter sunt profecti, sed quidam in Asiam, quidam in Scythiam, et alii in alias dispersi nationes; secundum dispensationem illius, quem secum habebant Spiritus Sancti, quomodo et Dominum dicentem: Vobiscum sum omnibus diebus, usque ad consummationem saeculi (Matth. XXVIII, 20) . His et illud congruit: Accipietis virtutem supervenientis (Al. supervenientem) Spiritus sancti in vos; et eritis testes mihi in Jerusalem, et in omni Judaea et Samaria, et usque ad extremum terrae (Act. I, 8) . Si ergo hi in extremis finibus terrae ob [ Al. secundum] testimonium Domini constituti, distabant inter se longissimis spatiis, aderat autem eis inhabitator Spiritus sanctus, incircumscriptam habens substantiam, demonstratur angelica virtus ab hoc prorsus aliena. Angelus quippe qui aderat, verbi gratia, Apostolo in Asia oranti, non poterat simul eodem tempore adesse aliis in caeteris partibus mundi constitutis. Spiritus autem sanctus non solum sejunctis a se hominibus praesto est, sed et singulis quibusque", + "candidate_score": 0.640943, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 6, + "cf_id": "cf036", + "work_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae", + "max_score": 0.692251, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_89_91", + "bdc_text": "Equidem iurare ausim Lutherum persuasum spiritum sanctum non esse nisi apud se et suos . Dies declarabit omniaVgl. 1 Kor 3 , 13. . Deus largiatur nobis suam veritatem Vgl. Ps 43 , 3. .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_787", + "psc_text": "Spiritus sanctus linguis igneis venit factum beatus Petrus ostendit. Si ergo hic omnem carnem omnes omnino putaverimus homines intelligi, incipiet (quod absit) mendax aestimari sermo divinus. Est autem Deus verax, et eloquia Domini eloquia casta (Rom. III, 4; Psal. XI, 7) . Super omnem igitur carnem sicut se Deus effusurum de Spiritu suo repromisit, sic fecit, sic facit, sic usque in finem saeculi facturus est. Prorsus super omnem carnem, id est super omnes homines effundit de Spiritu suo, scilicet super illos omnes quos vult salvos fieri. 63. Et ut qui sint omnes isti plenius noverimus, ejusdem beati Petri sermonibus auscultemus, qui illam praedicationem suam sancto Spiritu repletus hac exhortatione conclusit: Poenitentiam inquit) agite, et baptizetur unusquisque vestrum in nomine Jesu Christi in remissionem peccatorum vestrorum, et accipietis donum Spiritus sancti: vobis enim est repromissio et filiis vestris, et omnibus qui longe sunt, quoscunque advocaverit Dominus Deus noster (Act. II, 38,", + "candidate_score": 0.692251, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_88_90", + "bdc_text": "den genauen Wortlaut der Luther-Stelle , welche Myconius hier nur auf Grund einer Mitteilung des Markus Bertschi wiedergegeben hat. . Equidem iurare ausim Lutherum persuasum spiritum sanctum non esse nisi apud se et suos . Dies declarabit omniaVgl. 1 Kor 3 , 13. .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_787", + "psc_text": "Spiritus sanctus linguis igneis venit factum beatus Petrus ostendit. Si ergo hic omnem carnem omnes omnino putaverimus homines intelligi, incipiet (quod absit) mendax aestimari sermo divinus. Est autem Deus verax, et eloquia Domini eloquia casta (Rom. III, 4; Psal. XI, 7) . Super omnem igitur carnem sicut se Deus effusurum de Spiritu suo repromisit, sic fecit, sic facit, sic usque in finem saeculi facturus est. Prorsus super omnem carnem, id est super omnes homines effundit de Spiritu suo, scilicet super illos omnes quos vult salvos fieri. 63. Et ut qui sint omnes isti plenius noverimus, ejusdem beati Petri sermonibus auscultemus, qui illam praedicationem suam sancto Spiritu repletus hac exhortatione conclusit: Poenitentiam inquit) agite, et baptizetur unusquisque vestrum in nomine Jesu Christi in remissionem peccatorum vestrorum, et accipietis donum Spiritus sancti: vobis enim est repromissio et filiis vestris, et omnibus qui longe sunt, quoscunque advocaverit Dominus Deus noster (Act. II, 38,", + "candidate_score": 0.679682, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_93_95", + "bdc_text": "Indigemus viro docto , cordato , prudenti . Si quem noveris , qui ad subsidium ecclesiae nostrae queat dari , quantocyus indicabis , vel ex tuis vel aliunde Bullinger empfahl Andreas Karlstadt ( s. unten [Nr. 363 ] S. 143 , 21-27 ) , der am 1 . Juli 1534 zur Entlastung von Paul Phrygio als Professor an der Universität und als Pfarrer am St .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_372", + "psc_text": "consecravit. Qui accipit mysterium unitatis, et non servat (al. tenet) vinculum pacis, non mysterium accipit pro se, sed testimonium contra se. » 26. Arbitror, sancte frater, disputationem nostram, praeclari doctoris Augustini sermone firmatam, nec cuiquam esse aliquatenus ambigendum, tunc unumquemque fidelium corporis sanguinisque Dominici participem fieri, quando in baptismate membrum corporis Christi efficitur, nec alienari ab illo panis calicisve consortio, etiamsi antequam panem illum comedat, et calicem bibat, de hoc saeculo in unitate corporis Christi constitutus abscedat. Sacrament quippe illius participatione ac beneficio non privatur, quando ipse hoc quod illud sacramentum 228 significat invenitur. Ora pro nobis semper vegetatus fortis in Christo, sancte et venerabilis frater. EPISTOLA XIII. Ferrandus Fulgentio, quaestiones quinque proponens. Domino beatissimo, et cum omni veneratione inspiciendo sancto Patri FULGENTIO episcopo, FERRANDUS diaconus in Domino salutem. 1. Saepe multa volui affectu interrogare discendi, sed absentem magistrum frequentibus epistolis compellare, portitorum raritas ex itineris longinquitate prohibuit. Unde nunc", + "candidate_score": 0.66053, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_56_58", + "bdc_text": "Profuerunt initio , nunc nemo nocet perniciosius . Alter superbus et insolens est , alter amarus et ambitiosus . Deus , opto , faveat , imo emendet utrosque .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_125", + "psc_text": "Bonis operatur mala, salubribus noxia, justis injusta, et commodis praestat incommoda. Hoc in seipso primum operatus est, qui non ex conditione habuit originem criminis, sed ex elatione virtutis veritatem in injustitia detinere voluit et, per injustitiam lapsus, in veritate non stetit. Quomodo enim stare potuit, cui pro superbia restitit ille qui nunquam cadit? Initium enim omnis peccati superbia (Eccli. X, 15) ; Propter quod Deus superbis resistit, humilibus autem dat gratiam (Jac. IV, 6) . CAP. XVI. Superbia initium omnis peccati. Hypocritae superbi mente. --26. Haec autem superbia ideo initium omnis peccati dicitur, ut omne peccatum de ipsa tanquam de radice pullulare monstretur: quae multiplici modo miseris inferens mortem, publico certamine carnales dejicit; spiritales vero, si quos incautos invenerit, occultiore conflictu prosternit. Quis enim nesciat fornicarios, idolis servientes, adulteros, molles, masculorum concubitores, fures, avaros, ebriosos ( al. ebrios), maledicos, rapaces, superbas adversus Deum cervices erigere, et nequissimis operibus magis diabolo", + "candidate_score": 0.647703, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_46", + "bdc_text": "Quare deus est orandus , ut suis faveat et adsit misericorditeret adsit misericorditer fehlt in BV. .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_578", + "psc_text": "gratiam Dei miserantis intelligat, et in vase contumeliae debitum judicium Dei obdurantis, id est deserentis, agnoscat. Deus autem obdurare dicitur, non quia ad iniquitatem compellit, sed cum ab iniquitate non eripit: quod quia justus est, juste facit. Deo ergo miserante, sine suis meritis homo salvatur, obdurante autem Deo, juste recipit quod meretur. Deus quippe dono bonitatis salvat, et judicio severitatis obdurat. 13. Illud etiam quod vos dicitis, Deus est enim qui operatur in vobis et velle et operari, pro bona voluntate (Philip. II, 13) ; illi autem dicunt: Si volueritis et audieritis me, bona terrae comedetis (Isa. I, 19) : si utrumque sicut oportet animus in fide tranquillus acceperit, nulla de gratia et libero arbitrio quaestio remanebit. Jubet enim Deus homini ut velit, sed Deus in homine operatur et velle; jubet ut faciat, sed Deus in eo operatur et facere. Ideo utrumque beatus jungit Apostolus dicens: Cum timore et tremore", + "candidate_score": 0.640462, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 7, + "cf_id": "cf036", + "work_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_De-veritate-praedestinationis", + "max_score": 0.690951, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_91_93", + "bdc_text": "Deus largiatur nobis suam veritatem Vgl. Ps 43 , 3. . Caeterum opus habemus opera tua : Indigemus viro docto , cordato , prudenti .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_De-veritate-praedestinationis_window_59", + "psc_text": "Deus ergo, cum salvat homines, gratiam tribuit suis operibus bonis; et cum punit pro iniquitatibus peccatores, justitiam retribuit humanis operibus malis: in illis utique reparans quod facti sunt, sed in istis judicans quod fecerunt. Omnes enim peccaverunt, et egent gloria Dei (Ibid., 23) . Quia et ii qui non peccaverunt proprietate operum, originale trahunt ex primi hominis transgressione peccatum. 30. Voluntatis autem divinae secretum, quo unum impium justificat alterumque condemnat, non ideo aestimemus injustum, quia nobis videmus absconditum; sed ideo divinum justumque nemo esse dubitet, quia hoc hominum quisquam investigare non valet. Proinde cordis humilitatem simpliciter exhibentes, misericordiam et judicium Domino cum propheta cantemus (Psal. C, 1): intentionem nostrae scrutationis eatenus temperantes, ut discutere non velimus quod comprehendere non valemus. Admonet enim nos sancta Scriptura dicens: Altiora te ne quaesieris, et fortiora te ne scrutatus fueris; sed quae praecepit tibi Dominus, illa cogita semper, et in plurimis operibus ejus ne", + "candidate_score": 0.690951, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_91_93", + "bdc_text": "Deus largiatur nobis suam veritatem Vgl. Ps 43 , 3. . Caeterum opus habemus opera tua : Indigemus viro docto , cordato , prudenti .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_De-veritate-praedestinationis_window_60", + "psc_text": "Domino cum propheta cantemus (Psal. C, 1): intentionem nostrae scrutationis eatenus temperantes, ut discutere non velimus quod comprehendere non valemus. Admonet enim nos sancta Scriptura dicens: Altiora te ne quaesieris, et fortiora te ne scrutatus fueris; sed quae praecepit tibi Dominus, illa cogita semper, et in plurimis operibus ejus ne sis curiosus (Eccli. III, 22) . Revera enim frustra labor superfluae scrutationis impenditur, ubi nulla inventionis copia suffragatur; et noxia curiositas in reatum protinus labitur, quando modum suum humana infirmitas non metitur. Quin potius in hoc profundissimo divinae voluntatis arcano nihil aliud nostrae saluti congruere noverimus, nisi ut cum David unusquisque nostrum humiliter dicat: Mirabilis facta est scientia tua ex me, confortata est, nec potero ad eam (Psal. CXXXVIII, 6) . Cum beato quoque Paulo religiosi 449 clamoris jungamus effectum, qui ait: O altitudo divitiarum sapientiae et scientiae Dei! Quam incomprehensibilia sunt judicia ejus, et investigabiles viae ejus! Quis enim", + "candidate_score": 0.673197, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_46", + "bdc_text": "Quare deus est orandus , ut suis faveat et adsit misericorditeret adsit misericorditer fehlt in BV. .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_De-veritate-praedestinationis_window_113", + "psc_text": "misericordiam praestabo cujus miserebor (Exod. XXXIII, 19) . Ideo et beatus David dicit: Deus meus, misericordia ejus praeveniet me (Psal. LVIII, 11) . Et quia Deo nemo potest placere, nisi in eo Deus operetur quod placeat coram se, in Epistola quae ad Hebraeos est scripta, manifeste positum est. Ibi quippe dicitur: Deus autem pacis, qui eduxit de mortuis pastorem magnum ovium in sanguine Testamenti aeterni, Dominum nostrum Jesum Christum, aptet vos in omni bono, ut faciatis voluntatem ejus, faciens in vobis quod placeat coram se (Hebr. XIII, 20, 21) . 8. Deo igitur non placemus nisi velimus; sed ab ipso nobis tribuitur ut velimus, a quo nisi voluntas hominis mutetur ut bona sit, aut semper appetit matum, aut nunquam bene appetit bonum; ac sic dum in rebus bonis rectum ordinem non tenet, Deo vero et bono nullatenus placet. Deo ergo non placemus, nisi in voluntate bona; sed ut ei placeamus,", + "candidate_score": 0.65216, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_11_13", + "bdc_text": "Zum Durchsickern von Nachrichten über die Kriegs vorbereitungen Philipps von Hessen und über die Gegenma ßnahmen Ferdinands s. Wille 154. 172f. , praeter hunc sunt duces comites et nobiles , viri profecto magni . CausaDie Wiedereinsetzung des durch Österreich vertriebenen Herzogs Ulrich von Württemberg , s. Wille und Keller . per se favorem habet omnium .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_De-veritate-praedestinationis_window_238", + "psc_text": "quia omnes homines vult salvos fieri, et ad agnitionem veritatis venire (I Tim. II, 4) . Sed nec evangelistae mentiti sunt, qui dixerunt ipsum Dominum discipulis dedisse, aliis non dedisse nosse mysterium regni coelorum. Et utique illis quia dare voluit, dedit; illis autem quia dare noluit, non dedit: et quia istis propterea dedit ut salvi fierent, agnoscitur illis ideo non dedisse ne fierent. Istos ergo salvos fieri voluit quibus nosse mysterium salutis dedit; illos autem noluit quibus salutaris mysterii notitiam 490 denegavit. Nam si utrosque salvos fieri voluisset, utrisque agnitionem salutaris mysterii contulisset. CAP. XII.--19. Quoniam ergo utraque Scriptura vera est, utraque sancta, utraque divinitus inspirata, et ob hoc utraque venerabiliter est servanda, et indubitanter audienda et accipienda, removeantur ab omnibus illis omnes isti quibus Christus non dedit nosse mysterium regni coelorum; et digne intelligantur illi omnes homines quos vult Deus salvos fieri et ad agnitionem veritatis venire: quia revera", + "candidate_score": 0.644011, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_11_13", + "bdc_text": "Zum Durchsickern von Nachrichten über die Kriegs vorbereitungen Philipps von Hessen und über die Gegenma ßnahmen Ferdinands s. Wille 154. 172f. , praeter hunc sunt duces comites et nobiles , viri profecto magni . CausaDie Wiedereinsetzung des durch Österreich vertriebenen Herzogs Ulrich von Württemberg , s. Wille und Keller . per se favorem habet omnium .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_De-veritate-praedestinationis_window_240", + "psc_text": "Omnes diceret, quos Deus vocare dignatur. Ipsius enim verba sunt, ad Judaeos ita loquentis: Vobis enim est repromissio, et filiis vestris, et omnibus qui longe sunt, quoscunque advocaverit Dominus Deus noster (Act. II, 39) . 20. Nam et beatus Paulus quodam loco dicit Omnes, cum tamen nolit universaliter omnes intelligi. Scribens enim Philippensibus, ait: Omnes enim sua quaerant, non quae Jesu Christi (Philip. II, 21) . Ubi utique si ab omnibus istis nullus excipitur, necesse est ut etiam omnes apostoli, et caeteri illius temporis fideles cum istis omnibus computentur: quod nullus quantumlibet impius suspicabitur. Restat ergo ut quosdam Omnes debeamus accipere, id est non omnino omnes homines, sed Omnes qui sua quaerebant, non quae Jesu Christi. Nam in eadem Epistola superius quosdam bonos ostendens, ait: Quidam autem et propter bonam voluntatem Christum annuntiant, quidam ex contentione, scientes quod in defensione Evangelii positus sum (Philip. I, 15) . Qui ergo propter", + "candidate_score": 0.640388, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_75", + "bdc_text": "- Katholisches Leben und Kirchenreform im Zeitalter der Glaubensspaltung 44 , S. 37-46 ;", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_De-veritate-praedestinationis_window_182", + "psc_text": "fidei vestrae salutem animarum (I Petr. I, 3, 4 et seq.) . 37. Videtis pastorem sanctum ovibus, quas ab ipso Principe Dominoque pastorum alendas accepit, salubria spiritalis doctrinae pabula providentem. Nempe ostendit quid Deus hic per magnam misericordiam suam in suis fidelibus operetur, scilicet regenerationem non in spem saecularis aut ecclesiasticae cujuspiam transitoriae dignitatis, sed in spem vitae aeternae; nec in haereditatem imperialis pontificalisve militiae, sed in haereditatem incorruptibilem et incontaminatam, et immarcescibilem, neque affectandam in terris, sed conservatam in coelis; nec in eos qui saecularis aut ecclesiasticae dignitatis adipiscuntur temporaliter culmen, sed in eos qui in virtute Dei custodiuntur per fidem in salutem; non utique jam perfecte concessam in hoc saeculo, sed paratam revelari in tempore novissimo, In quo, inquit, exsultabitis: statimque vitae praesentis insinuans qualitatem, intulit: Modicum nunc, si fieri potest, per tristitiam in variis tentationibus. Cujus vero utilitatis causa haec fidelibus accidant, subsequenter insinuans: Ut probatio, inquit,", + "candidate_score": 0.636382, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_9_11", + "bdc_text": "Im von Philipp von Hessen geführten Kriegszug wird als Feldherr keiner der Herzoge von Braunschweig ( Philipp I. zu Grubenhagen , Erich I. zu Calenberg , Heinrich IX. d. J. zu Wolfenbüttel , Otto I. d. Ä. von Lüneburg in Harburg , Franz von Lüneburg in Gifhorn oder Ernst III. d. Bekenner von Lüneburg in Celle ) erwähnt , s. Wille 170f . Zum Durchsickern von Nachrichten über die Kriegs vorbereitungen Philipps von Hessen und über die Gegenma ßnahmen Ferdinands s. Wille 154. 172f. , praeter hunc sunt duces comites et nobiles , viri profecto magni .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_De-veritate-praedestinationis_window_240", + "psc_text": "Omnes diceret, quos Deus vocare dignatur. Ipsius enim verba sunt, ad Judaeos ita loquentis: Vobis enim est repromissio, et filiis vestris, et omnibus qui longe sunt, quoscunque advocaverit Dominus Deus noster (Act. II, 39) . 20. Nam et beatus Paulus quodam loco dicit Omnes, cum tamen nolit universaliter omnes intelligi. Scribens enim Philippensibus, ait: Omnes enim sua quaerant, non quae Jesu Christi (Philip. II, 21) . Ubi utique si ab omnibus istis nullus excipitur, necesse est ut etiam omnes apostoli, et caeteri illius temporis fideles cum istis omnibus computentur: quod nullus quantumlibet impius suspicabitur. Restat ergo ut quosdam Omnes debeamus accipere, id est non omnino omnes homines, sed Omnes qui sua quaerebant, non quae Jesu Christi. Nam in eadem Epistola superius quosdam bonos ostendens, ait: Quidam autem et propter bonam voluntatem Christum annuntiant, quidam ex contentione, scientes quod in defensione Evangelii positus sum (Philip. I, 15) . Qui ergo propter", + "candidate_score": 0.62017, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_21_23", + "bdc_text": "ad defendendum Wirtenbergam proripere se pararent . Dux Bavariae Herzog Wilhelm IV . von Bayern. triplici exercitu cavebit , ne ex Austria seu Boemia quis obsit .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_De-veritate-praedestinationis_window_161", + "psc_text": "Deo custodiente servatum. Nisi enim Dominus custodieri civitatem, in vanum vigilant qui custodiunt eam (Psal. CXXVI, 1) . Propter hoc apostolus Paulus divinam custodiam cordibus nostris optat adesse, dicens. Pax Dei, quae exsuperat omnem sensum, custodia corda vestra et intelligentias vestras in Christo Jesu Domino nostro (Philip. IV, 7) . Et cum nobis Deus per Jeremiam dicat: Custodite animas vestras (Jer. XVII 21) , hoc se beatus David adimplere non posse cogno scens, divinam poscit animae suae custodiam dicens Custodi animam 472 meam, et libera me (Psal XXIV, 20). Qui rursus ait: Tu, Domine, servabis nos et custodies nos a generatione ista in aeternum (Psal XI, 8). Et unicuique fidelium divinam optans impendi custodiam, dicit: Dominus custodit te ab omni malo custodiat animam tuam Dominus (Psal. CXX, 5) . Et ut jugiter gratiae divinae necessariam nobis sciremus esse custodiam, sequitur, et dicit: Dominus custodiat introitum tuum et exitum tuum, ex", + "candidate_score": 0.596156, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_23", + "bdc_text": "von Bayern. triplici exercitu cavebit , ne ex Austria seu Boemia quis obsit .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_De-veritate-praedestinationis_window_244", + "psc_text": "Dei promissio, quia fidelis est Dominus in omnibus verbis suis, et sanctus in omnibus operibus suis (Psal. CXLIV, 13) , in cujus promissione Abraham non haesitavit diffidentia, sed confortatus est fide, dans gloriam Deo, et plenissime sciens quia quaecunque promisit, potest et facere (Rom. IV, 20) . CAP. XIII.--Cum ergo in Christo benedici omnes tribus terrae nullus ambigat Christianus, beatus tamen Joannes in Apocalypsi loquens de Christo, id est de ipso semine Abrahae, in quo benedicentur omnes tribus terrae, veraciter utique dicit: Ecce veniet cum nubibus, et videbit eum omnis oculus, et qui eum compunxerunt; et plangent se super eum omnes tribus terrae (Apoc. I, 7) . Ecce omnes tribus terrae benedicentur in Christo, quo tamen veniente, plangent se omnes tribus terrae. 22. Quomodo itaque nobis utrumque constabit, si vel in bono, vel in malo sic omnium tribuum plenitudo universalis accipitur, ut nihil parti alteri relinquatur? Sed idem beatus Joannes,", + "candidate_score": 0.594737, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_31", + "bdc_text": "dicitur ingenti pecunia ab imperatore Hispano abstraxisseN äheres ist nicht bekannt. .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_De-veritate-praedestinationis_window_169", + "psc_text": "custodierit, debitum accipere non possit. Sed hanc similitudinem quisquis ad Deum refert, procul dubio aut fallere conatur, aut fallitur. Deus enim noster, parabola proposita (Luc. XIX, 13), simile dixit esse regnum coelorum homini patrifamilias qui proficiscens famulis suis pecunias congrua multiplicandas negotiatione commisit. Ubi tamen sic se ostendit dedisse pecunias, ut nullum se pignus diceret accepisse. Quinimo beatus Paulus Christum in se loquentem gerens, a quo nobis sciebat pecuniam datam, ab ipso pignoris quoque gratiam testatur indultam. Ait enim: Qui sumus in hoc tabernaculo, ingemiscimus gravati, eo quod nolumus exspoliari, sed supervestiri, ut absorbeatur quod mortale est a vita. Qui autem efficit nos in hoc ipsum Deus, qui dedit nobis pignus Spiritus (II Cor. V, 4, 5) . Ephesiis quoque scribens, idem pignus his verbis insinuat: Signati estis Spiritu pro missionis sancto, qui est pignus haereditatis nostrae (Ephes. I, 13, 14) . Ut ergo in custodienda multiplicandaque Domini nostri pecunia", + "candidate_score": 0.580224, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 8, + "cf_id": "cf036", + "work_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Pro-fide-Catholica", + "max_score": 0.690916, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_89_91", + "bdc_text": "Equidem iurare ausim Lutherum persuasum spiritum sanctum non esse nisi apud se et suos . Dies declarabit omniaVgl. 1 Kor 3 , 13. . Deus largiatur nobis suam veritatem Vgl. Ps 43 , 3. .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Pro-fide-Catholica_window_43", + "psc_text": "vivificat ut Deus. Ubi supra: Qui seminaverit in Spiritu, de Spiritu metet vitam aeternam (Gal. VI, 8) . In his tribus testimoniis ad Galatas, Spiritus et benedicit, et vivificat, et dat vitam aeternam. Ad Ephesios: In quo credentes signati estis in Spiritu 543 sancto (Ephes. I, 13) . Signamur in nomine Patris, et Filii, et Spiritus sancti. Ubi supra: In quo vos aedificamini in habitaculum Dei in Spiritu (Ephes. II, 22) . Item: Revelatum est sanctis ejus apostolis in Spiritu, esse gentes cohaeredes (Ephes. III, 5) . Omnia operatur unus atque idem Spiritus: haeredes facit. Ubi supra: Ut det vobis secundum divitias claritatis suae, virtutem corroborari per Spiritum suum (Ibid., 16) . Non corroborat nisi Deus. Ubi supra: Solliciti servare unitatem Spiritus in vinculo pacis (Ephes. IV, 3) . Pax Christus. Nunquid duae paces? Ubi supra: Et gladium Spiritus, qui est sermo Dei (Ephes. VI, 17) . Sermo Dei Christus;", + "candidate_score": 0.690916, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_91", + "bdc_text": "Deus largiatur nobis suam veritatem Vgl. Ps 43 , 3. .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Pro-fide-Catholica_window_30", + "psc_text": "et Spiritus sancti in corda credentium abscondit. In Apocalypsi: Sanctus, sanctus, sanctus Dominus Deus Sabaoth (Apoc. IV, 8) . Tertio audio sanctus, et unum Dominum Deum. Ubi supra: Et dixit mihi angelus: Haec verba vera Dei sunt. Et cecidi ante pedes ejus ut adorarem eum; et dixit mihi: Vide ne feceris; conservus tuus sum, et fratrum tuorum habentium testimonium Jesu, et spiritus prophetiae (Apoc. XIX, 9, 10) . Quid tam luce clarius ad ostendendam Trinitatem, nisi verba vera Patris, testimonium Filii, donum prophetiae Spiritus sancti? In Psalmis: Apud te est fons vitae, et in lumine tuo videbimus lumen (Psal. XXXV, 10) . Apud Deum Patrem fons vitae Christus; et quia lumen est in ipso, illuminator videtur Spiritus sanctus: quia qui Spiritum Christi non habet, hic non est ejus (Rom. VIII, 9). In psalmo LXVI, 8: Benedicat nos Deus, Deus noster, benedicat nos Deus, et metuant eum omnes fines terrae. Ter", + "candidate_score": 0.649336, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_40", + "bdc_text": "Ähnliches berichtet Capito , s. oben S. 116 , 20. .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Pro-fide-Catholica_window_15", + "psc_text": "Sed jam alia testimonia de aequalitate Patris et Filii proponantur. Testimonia de aequalitate Patris et Filii. 6. In Apocalypsi, Et habebat in vestimento, vel in femore suo scriptum, Rex regum, et Dominus dominantium (Apoc. XIX, 16; I Tim. VI, 15) . Si de Patre hoc Apostolus dicit, hic manifeste de Filio dicitur. Ubi supra, Beatus et sanctus qui habet partem in resurrectione prima. In eis secunda mors non habet potestatem: sed erunt sacerdotes Dei et Christi ejus, et regnabunt cum eo (Apoc. XX, 6) . Ubi supra, Ego sum α et ω, initium et finis. Ego sitienti dabo fontem aquae vitae gratis. Qui vicerit, 538 possidebit haec, et ero illi Deus, et ipse erit mihi filius (Apoc. XXI, 6) . Ubi supra, Et templum non vidi in ea. Dominus enim Deus omnipotens est templum ejus, et Agnus (Ibid., 22) . Nulla differentia. Ubi supra, Et ostendit mihi fluvium aquae vitae", + "candidate_score": 0.640735, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_23", + "bdc_text": "von Bayern. triplici exercitu cavebit , ne ex Austria seu Boemia quis obsit .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Pro-fide-Catholica_window_31", + "psc_text": "10) . Apud Deum Patrem fons vitae Christus; et quia lumen est in ipso, illuminator videtur Spiritus sanctus: quia qui Spiritum Christi non habet, hic non est ejus (Rom. VIII, 9). In psalmo LXVI, 8: Benedicat nos Deus, Deus noster, benedicat nos Deus, et metuant eum omnes fines terrae. Ter audio Deum, et unum praedicat metuendum. In Epistola Joannis: Tres sunt in coelo qui testimonium reddunt, Pater, Verbum, et Spiritus: et tres unum sunt (I Joan. V, 7) . Quid dicam de patriarcha Abraham? qui cum trium speciem virorum videret, unum in eis Deum cognovit, cum dicit: Dominator Domine (Gen. XVIII, 3) . Corporali ministerio tribus exhibet humanitatis officium; ab uno tamen prolis suscepit beneficium, dum dicitur ei: Ad hoc tempus veniam, et erit Sarae filius ( vers. 10). Non dixit veniemus, sed veniam: ne plebem deorum introducere videretur. Nam ut noveris Trinitatem simul habitare, 541 simul immunditiam declinare, audi", + "candidate_score": 0.589773, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 9, + "cf_id": "cf025", + "work_id": "075_Gregorius-I_Moralia", + "max_score": 0.689274, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_45_47", + "bdc_text": "turbae per Germaniam essent futurae - ita Ferdinandus impellitur cum per se tum per pfaffos - , quantae vix unquam sunt conspectaeDer Abschnitt tantaque bis conspectae ist in BV übersprungen. . Quare deus est orandus , ut suis faveat et adsit misericorditeret adsit misericorditer fehlt in BV. . Miraculum , quod hic video , illud est , rem tanto temporeB V gibt iam quinquennio für tanto tempore .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1172", + "psc_text": "Christus in judicio reprobos ad feriendum videbit, quos hic ad misericordiam impendendam non vidit. --Ac si aperte diceret: Districtus ad judicium veniens, et ad salvandum non vides, et ad feriendum vides, quia quem in praesenti vita dispensationis tuae miseratione non respicis, respiciendo, postmodum per justitiam exstinguis. Nunc enim peccator quisque Deum non metuit et vivit, blasphemat et proficit, quia scilicet misericors creator, quem exspectando vult corrigere, aspiciendo non vult punire, sicut scriptum est: Dissimulans peccata hominum propter poenitentiam (Sap. XI, 24) . Sed tunc peccator cum respicitur non subsistit, quia cum districtus judex merita subtiliter inquirit, reus ad tormenta non sufficit. 32. Justi se perituros sciunt, si remota pietate a Deo judicentur. --Quamvis hoc etiam justorum voci congruit, quorum mens semper sollicita venturo examini intendit. Omne enim quod agunt metuunt, dum caute considerant qui ante quantum judicem stabunt. Intuentur potentiam illius magnitudinis, et pensant quanto reatu constricti sunt propriae infirmitatis.", + "candidate_score": 0.689274, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_44_46", + "bdc_text": "qui dependent a principe. , tantaequeDer Abschnitt tantaque bis conspectae ist in BV übersprungen . turbae per Germaniam essent futurae - ita Ferdinandus impellitur cum per se tum per pfaffos - , quantae vix unquam sunt conspectaeDer Abschnitt tantaque bis conspectae ist in BV übersprungen. . Quare deus est orandus , ut suis faveat et adsit misericorditeret adsit misericorditer fehlt in BV. .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1172", + "psc_text": "Christus in judicio reprobos ad feriendum videbit, quos hic ad misericordiam impendendam non vidit. --Ac si aperte diceret: Districtus ad judicium veniens, et ad salvandum non vides, et ad feriendum vides, quia quem in praesenti vita dispensationis tuae miseratione non respicis, respiciendo, postmodum per justitiam exstinguis. Nunc enim peccator quisque Deum non metuit et vivit, blasphemat et proficit, quia scilicet misericors creator, quem exspectando vult corrigere, aspiciendo non vult punire, sicut scriptum est: Dissimulans peccata hominum propter poenitentiam (Sap. XI, 24) . Sed tunc peccator cum respicitur non subsistit, quia cum districtus judex merita subtiliter inquirit, reus ad tormenta non sufficit. 32. Justi se perituros sciunt, si remota pietate a Deo judicentur. --Quamvis hoc etiam justorum voci congruit, quorum mens semper sollicita venturo examini intendit. Omne enim quod agunt metuunt, dum caute considerant qui ante quantum judicem stabunt. Intuentur potentiam illius magnitudinis, et pensant quanto reatu constricti sunt propriae infirmitatis.", + "candidate_score": 0.682304, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_45_47", + "bdc_text": "turbae per Germaniam essent futurae - ita Ferdinandus impellitur cum per se tum per pfaffos - , quantae vix unquam sunt conspectaeDer Abschnitt tantaque bis conspectae ist in BV übersprungen. . Quare deus est orandus , ut suis faveat et adsit misericorditeret adsit misericorditer fehlt in BV. . Miraculum , quod hic video , illud est , rem tanto temporeB V gibt iam quinquennio für tanto tempore .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_170", + "psc_text": "quia eo intuitu, quo omnipotens Deus cuncta spiritalia conspicit, etiam Satan in ordine naturae subtilioris videt, attestante Scriptura, quae dicit: Oculi Domini contemplantur malos et bonos (Prov. XV, 3) . Sed hoc, quod adfuisse Satan coram Domino dicitur, in gravi nobis quaestione versatur. Scriptum quippe est: Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt (Matth. V, 8). Satan vero, qui mundo corde esse non potest, quomodo ad videndum Dominum adfuisse potest. 5. Deo adest, quia ab eo videtur. --Sed intuendum est quia adfuisse coram Domino, non autem Dominum vidisse perhibetur. Venit quippe, ut videretur, non ut videret. Ipse in conspectu Domini, non autem in conspectu ejus Dominus fuit: sicut caecus cum in sole consistit, ipse quidem radiis solis perfunditur, sed tamen lumen non videt quo illustratur. Ita ergo etiam inter angelos in conspectu Domini Satan adfuit; quia vis divina, quae intuendo penetrat omnia, non se videntem immundum spiritum vidit. Quia enim", + "candidate_score": 0.673461, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_91_93", + "bdc_text": "Deus largiatur nobis suam veritatem Vgl. Ps 43 , 3. . Caeterum opus habemus opera tua : Indigemus viro docto , cordato , prudenti .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1557", + "psc_text": "eruditio prodeat, protinus adjungendo manifestat, dicens: CAPUT VI [ Rec. IV ]. VERS. 6.-- Ut ostenderet tibi secreta sapientiae, et quod multiplex sit lex ejus. 6. Sapientiae opera quae publica. Quae secreta. --Publica sapientiae supernae sunt opera, cum omnipotens Deus regit quos creat, perficit bona quae inchoat, et aspirando adjuvat quos visitationis suae lumine illustrat. Cunctis etenim liquet quia quos gratis condidit benigne disponit. Et cum spiritalia dona largitur, ipse perficit quod ipse ex munere suae benignitatis inchoavit. Secreta vero sapientiae supernae sunt opera cum Deus quos creavit deserit; cum bona quae praeveniendo coeperat; nequaquam prosequendo consummat; cum claritate nos suae illustrationis illuminat, et tamen, permissis carnis tentationibus, tenebris caecitatis pulsat; cum dona quae contulit minime custodit; cum et mentis nostrae ad se desideria excitat, et tamen occulto judicio difficultate nos nostrae imbecillitatis angustat. [ Vet. V.] 7. Haec non inveniendo invenit, qui comprehendi non posse didicit. Lex Dei et", + "candidate_score": 0.671082, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_44_46", + "bdc_text": "qui dependent a principe. , tantaequeDer Abschnitt tantaque bis conspectae ist in BV übersprungen . turbae per Germaniam essent futurae - ita Ferdinandus impellitur cum per se tum per pfaffos - , quantae vix unquam sunt conspectaeDer Abschnitt tantaque bis conspectae ist in BV übersprungen. . Quare deus est orandus , ut suis faveat et adsit misericorditeret adsit misericorditer fehlt in BV. .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1386", + "psc_text": "considerat, et, vim discussionis illius non ferens, omne quod gerit esse sibi insufficiens pensat? Unde et protinus subdit: CAPUT XX [ Vet. XVI ]. VERS. 17.-- In turbine enim conteret me. 31. Peccator quisque in turbine atteritur, qui erectus in tranquillitate videbatur, quia quem diu superna longanimitas tolerat, extrema judicii severitas necat; quae recte turbo dicitur, quia in elementorum commotione revelatur, Psalmista attestante, qui ait: Deus manifestus veniet, Deus noster, et non silebit. Ignis in conspectu ejus ardebit, et in circuitu ejus tempestas valida (Psal. XLIX, 3.) Unde et propheta quoque alius dicit: Dominus in tempestate et turbine viae ejus. (Nah. I, 3) . In quo nimirum turbine 303 idcirco justus nequaquam conteritur, quia semper hic sollicite metuit ne conteratur. Perpendit namque, adhuc in praesentis vitae itinere constitutus, humanis actibus exactor operum quam districtus appareat, qui quosdam tunc reatu culpae originalis astrictos etiam sine operibus damnat. Unde recte vir sanctus", + "candidate_score": 0.670853, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_40_42", + "bdc_text": "Ähnliches berichtet Capito , s. oben S. 116 , 20. . Motus est Hessus , quod minis plus quam horrendis a Ferdinando exagitatur , et nisi ad hunc modum rem adgrederetur , actum esset de principatu suo , de iusticia evangelii , actum essetBV setzt et für actum esset . de omnibus , quiBV :", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_268", + "psc_text": "scissa vestis illius fuit quae divisa 61 per sententias unitatem concordiae perdidit. Sequitur: CAPUT XXXV. IBID.-- Et tonso capite corruens in terram, adoravit. 57. Quasi tonso capite in terram ruit, dum Judaico sacerdotio rejecto, ad gentes descendit. --Quid per decisos capillos, nisi sacramentorum subtilitas; quid per caput, nisi summa sacerdotii designatur? Unde et ad Ezechielem prophetam dicitur: Tu, fili hominis, sume tibi gladium acutum, radentem pilos, et assumes eum, et duces per caput tuum et barbam (Ezech. V, 1) , ut videlicet prophetae facto judicium Redemptoris exprimatur, qui in carne apparens caput rasit, quia a Judaico sacerdotio praeceptorum suorum sacramenta abstulit; barbam rasit, quia regnum Israeliticum deserens, decorem virtutis ejus amputavit. [ Vet. XXX. ] Quid vero hoc loco per terram, nisi homo peccator exprimitur? Primo quippe peccanti homini dictum est: Terra es, et in terram ibis (Genes. III, 19). Terrae ergo nomine peccatrix gentilitas designatur. Nam cum justam Judaea", + "candidate_score": 0.669638, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_57_59", + "bdc_text": "Alter superbus et insolens est , alter amarus et ambitiosus . Deus , opto , faveat , imo emendet utrosque . De Oecolampadio interpres Lutheri mitius quiddam habet Möglicher weise bezieht sich Myconius auf eine diesbezügliche Aussage Bucers .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_2294", + "psc_text": "illum intelligere cognoscetis. Viator quippe dicitur qui praesentem vitam viam sibi esse et non patriam attendit, qui in dilectione praetereuntis saeculi cor figere despicit, qui non remanere in transeuntibus, sed ad aeterna pervenire concupiscit. Qui enim in hac vita viator esse non appetit, hujus vitae prospera minime contemnit, et ea quae ipse desiderat, cum abundare aliis viderit, miratur. Unde David propheta quoniam a dilectione praesentis saeculi jam corde transierat, iniqui gloriam describens, dicebat: Vidi impium superexaltatum et elevatum sicut cedros Libani (Psal. XXXVI, 35) . Sed quia cor huic mundo non subdidit, hunc jure despexit, dicens: Transivi, et ecce non erat (Ibid., 36) . Esset quippe aliquid in ejus aestimatione impius, si ipse ab hoc saeculo per intentionem minime transisset. Sed is cui non transeunti magnum aliquid esset, transeunti animo quam nihil esset apparuit, quia dum aeterna retributio cogitatur, praesens gloria quam sit nulla cognoscitur. Hinc Moyses, cum supernae contemplationis", + "candidate_score": 0.663581, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_56_58", + "bdc_text": "Profuerunt initio , nunc nemo nocet perniciosius . Alter superbus et insolens est , alter amarus et ambitiosus . Deus , opto , faveat , imo emendet utrosque .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_894", + "psc_text": "moliti sunt, intulerunt mortem, ut ab eo absciderent fidelium devotionem; sed inde fides crevit, unde hanc se exstinguere infidelium crudelitas credidit. Cumque se aestimant ejus miracula persequendo abscidere, haec nimirum compulsi sunt nesciendo dilatare. Comprehendit ergo Dominus sapientes in astutia eorum, quando et hoc ad pietatis suae obsequium redigit, quod contra illum humana crudelitas exarsit. 33. Deus alia concedit propitius, alia permittit iratus. --Justus namque et misericors mortalium acta disponens, alia concedit propitius, alia permittit iratus; atque ea quae permittit, sic tolerat, ut haec in sui consilii usum vertat. [ Vet. XIV. ] Unde miro modo fit ut et quod sine voluntate Dei agitur, voluntati Dei contrarium non sit, quia dum in bonum usum mala facta vertuntur, ejus consilio militant etiam quae ejus consilio repugnant. Hinc enim per Psalmistam dicitur: Magna opera Domini, exquisita in omnes voluntates ejus (Psal. CX, 2) . Sic quippe ejus opera magna sunt, ut per", + "candidate_score": 0.651344, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_46_48", + "bdc_text": "Quare deus est orandus , ut suis faveat et adsit misericorditeret adsit misericorditer fehlt in BV. . Miraculum , quod hic video , illud est , rem tanto temporeB V gibt iam quinquennio für tanto tempore . institutam - namVon", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_859", + "psc_text": "non manufactam, aeternam in coelis (II Cor. V, 1) . Velut avis ergo ima transcenderat, quem adhuc corpore in terra demorantem, jam in sublimibus spei penna sublevabat. Sed quia nullus suis viribus valet sese in alta sustollere, ut cum visibilibus affligitur, in invisibilia sublevetur, recte mox subditur: CAPUT XIV. VERS. 8-- Quamobrem ego deprecabor Dominum, et ad Deum ponam eloquium meum. 17. Hoc Dei donum est. --Ac si aperte diceret: illum rogo, per quem haec tribui scio. Si enim hoc per se habere se crederet, deprecari Deum non indigeret. Sequitur: CAPUT XV. VERS. 9.-- Qui facit magna et inscrutabilia et mirabilia absque numero. 18. Mira Dei opera humanis oculis usu viluerunt. --Quis omnipotentis Dei mirabilia perscrutari sufficiat, quod cuncta ex nihilo creavit, quod ipsa mundi fabrica mira potentiae virtute disposita est, et super aera coelum suspenditur, et super abyssum terra libratur; quod ex rebus invisibilibus omnis haec universitas ac visibilibus", + "candidate_score": 0.651211, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_45", + "bdc_text": "turbae per Germaniam essent futurae - ita Ferdinandus impellitur cum per se tum per pfaffos - , quantae vix unquam sunt conspectaeDer Abschnitt tantaque bis conspectae ist in BV übersprungen. .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1390", + "psc_text": "Percussus est ut meritum augeretur, non ut vitium tergeretur. --Quae nimirum dicta nec a beato Job specialiter discrepare cognoscimus, si haec quam vere prolata sunt indagamus. Semetipsum namque subtiliter pensans, atque in omni actione dijudicans, supernae districtionis vim quanta sollicitudine pertimescat insinuat, subdens: In turbine enim conteret me. Ac si aperte dicat: Idcirco hunc semper et in tranquillitate timeo, quia per flagella qualis in turbine veniat non ignoro. Quae flagella scilicet et metuens praevidit, et praevidens pertulit. Unde subjungit: Et multiplicabit vulnera mea etiam sine causa. Ut enim saepe jam diximus, nequaquam beatus Job percussus est ut in eo percussio vitium tergeret, sed ut meritum augeret. Vulneratum se itaque sine causa asserens, hoc de se foris loquitur, quod de illo Veritas in occulto testatur, dicens: Commovisti me adversus eum, ut affligerem eum frustra (Job. II, 3). Vir ergo sanctus superbe non dicit quod veraciter dicit, nec per haec verba a", + "candidate_score": 0.649473, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_32", + "bdc_text": "HostisDer Abschnitt Hostis bis paupertate ist in BV übersprungen. autem paratum quidem nunc demum novit , sed quo tendat , iamdum haesitat .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_2098", + "psc_text": "--Redemptor etenim noster, dum a synagoga cognitus non est, in domo sua quasi peregrinus exstitit. Quod aperte propheta testatur, dicens: Quare sicut colonus futurus es in terra, et quasi viator declinans ad manendum (Jerem. XIV, 8) ? Quia enim ut Dominus auditus non est, non possessor agri, sed colonus est creditus. Qui quasi viator ad manendum tantummodo declinavit, quia paucos ex Judaea abstulit, et ad vocationem gentium pergens, iter coeptum peregit. Peregrinus ergo in eorum oculis fuit, quia dum sola quae videre poterant cogitabant, non valuerunt intelligere in Domino quod videre non poterant. Dum enim despiciunt carnem visibilem, non pervenerunt ad invisibilem majestatem. Dicatur igitur recte: Et quasi peregrinus fui in oculis eorum. De quo adhuc populo apte subjungitur: CAPUT XLII. VERS. 16.-- Servum meum vocavi, et non respondit. 50. Christus a suo servo, nimirum a Judaico populo contemptus. --Quid enim Judaicus populus nisi servus fuit, qui non amore filii", + "candidate_score": 0.648898, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_51_53", + "bdc_text": "- nemine conscio praeter eos , qui tractarunt , adhuc hostem et alios latere , postquam etiam exercitus ad exeundum in procinctu estBV verdeutlicht zu ad irrumpendum in procinctu astat. . Absque deo non videtur tam longum silentium esse . Nam , quae nos scribimus , praeter paucissimos nemo novit , quare velim etiam apud te contineri , quousque sic profuerit .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_2080", + "psc_text": "5) . Cinctus flagellis fuerat, cum dicebat: Periculis ex genere, periculis ex gentibus, periculis in civitate, periculis in solitudine (II Cor. XI, 26) , et caetera, quae ita enumerat, ut nusquam se habuisse requiem ostendat. Sancta vero Ecclesia cum tribulationum suarum flagellis cingitur, in ea infirmi quique in pusillanimitatis casu rediguntur, ita ut se eo jam despectos existiment, quo exaudiri se tardius vident. Recte adhuc etiam ex eorum typo sancti viri voce subjungitur: CAPUT XXXIII. VERS. 7.-- Ecce clamabo vim patiens, et nemo exaudiet; vociferabor, et non est qui judicet. 40. Dolentium querelas dissimulat Deus, ut utilitatem augeat. --Omnipotens Deus quid nobis profuturum esse valeat sciens, dissimulat exaudire dolentium vocem, ut augeat utilitatem, ut purgetur vita per poenam, et quietis tranquillitas, quae hic inveniri non valet, alibi quaeratur. Sed hanc dispensationis gratiam nonnulli etiam fidelium ignorant. Ex quorum etiam persona nunc dicitur: Ecce clamabo vim patiens, et nemo exaudiet; vociferabor,", + "candidate_score": 0.647875, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_57_59", + "bdc_text": "Alter superbus et insolens est , alter amarus et ambitiosus . Deus , opto , faveat , imo emendet utrosque . De Oecolampadio interpres Lutheri mitius quiddam habet Möglicher weise bezieht sich Myconius auf eine diesbezügliche Aussage Bucers .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_724", + "psc_text": "dicitur: Servite Domino in timore, et exsultate ei cum tremore (Psal. II, 11) . At contra, qui de specie sanctitatis intumescunt, cum unum quodlibet vitium superant, mox mentem in superbiam erigunt, et quasi de vitae suae perfectione gloriantur; et pro eo quod fortasse semel a periculo tempestatis erepti sunt, jam quia in mari navigent, obliviscuntur: magnos se in omnibus aestimant, et vicisse se antiquum adversarium funditus putant; infra se cunctos respiciunt, quia se per sapientiam transcendere omnes arbitrantur. Unde subditur: CAPUT XXIII [ Rec. XVIII ]. VERS. 12.-- Porro ad me dictum est verbum absconditum. 45. Haeretici novum et occultam doctrinam affectant, cur. --Verbum absconditum haeretici audire se simulant, ut auditorum mentibus quamdam praedicationis suae reverentiam obducant. Unde et latenter praedicant, quatenus eorum praedicatio tanto sancta, quanto et occulta videatur. Communem autem scientiam habere refugiunt, ne caeteris aequales aestimentur; et quaedam nova semper exquirunt, quae dum alii nesciunt, apud imperitorum", + "candidate_score": 0.644756, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_46", + "bdc_text": "Quare deus est orandus , ut suis faveat et adsit misericorditeret adsit misericorditer fehlt in BV. .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_70", + "psc_text": "IBID.-- Timens Deum, et recedens a malo. 3. Deum timere quid sit. Bona malis admista reprobantur. --Deum timere est nulla, quae facienda sunt bona praeterire. Unde per Salomonem dicitur: Qui Deum timet, nihil negligit (Eccle. VII, 19) . Sed quia nonnulli sic bona quaedam faciunt, ut tamen a quibusdam malis minime suspendantur, bene postquam timens Deum dicitur, recedens quoque a malo perhibetur. Scriptum quippe est: Declina a malo, et fac bonum (Psal. XXXVI, 27) . Neque enim bona Deo accepta sunt, 19 quae ante ejus oculos malorum admistione maculantur. Hinc namque per Salomonem dicitur: Qui in uno offenderit, multa bona perdet (Eccle. IX, 18) . Hinc Jacobus attestatur dicens: Quicunque totam legem servaverit, offendat autem in uno, factus est omnium reus (Jac. II, 10) . Hinc Paulus ait: Modicum fermentum totam massam corrumpit (I Cor. V, 6) . [ Vet. III. ] Beatus igitur Job, ut ostendatur quam mundus in", + "candidate_score": 0.642422, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_43_45", + "bdc_text": "qui dependent a principe . hactenus a principeWohl Herzog Ulrich von Württemberg. dependeruntBV : qui dependent a principe. , tantaequeDer Abschnitt tantaque bis conspectae ist in BV übersprungen . turbae per Germaniam essent futurae - ita Ferdinandus impellitur cum per se tum per pfaffos - , quantae vix unquam sunt conspectaeDer Abschnitt tantaque bis conspectae ist in BV übersprungen. .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_296", + "psc_text": "quo est cura distensior, eo nobis multiplicius insidiatur inimicus. [ Vet. XXXV. ] Omnis enim, qui dispensandis terrenis rebus praesidet, occulti hostis jaculis latius patet. Nonnulla enim providens agere nititur, et saepe dum cautus futura subtiliter praevidet, incautus damna praesentia nequaquam videt; saepe dum praesentibus invigilat, ad instantia praevidenda dormitat; saepe dum aliqua torpens agit, quae vigilanter agenda sunt negligit; saepe dum plus justo vigilantem se in actione exhibet, ipsa actionis suae inquietudine rebus subditis pejus nocet. Aliquando autem linguae modum ponere nititur, sed onere dispensationis exigente, silere prohibetur. Aliquando dum nimia se censura restringit, tacet etiam 67 quae loqui debuit. Aliquando ad inferenda necessaria dum se latius relaxat, dicit etiam quae loqui non debuit. Plerumque autem tantis cogitationum voluminibus implicatur, ut ipsa ferre vix valeat, quae intra se providus versat; et cum nil opere faciat, sub magno cordis sui pondere vehementer insudat. Quia enim dura sunt quae apud semetipsum", + "candidate_score": 0.640939, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_43_45", + "bdc_text": "qui dependent a principe . hactenus a principeWohl Herzog Ulrich von Württemberg. dependeruntBV : qui dependent a principe. , tantaequeDer Abschnitt tantaque bis conspectae ist in BV übersprungen . turbae per Germaniam essent futurae - ita Ferdinandus impellitur cum per se tum per pfaffos - , quantae vix unquam sunt conspectaeDer Abschnitt tantaque bis conspectae ist in BV übersprungen. .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_591", + "psc_text": "in domo sit, ne despectus in publico. Exquirit quid sibi sufficiat, quid necessitas subjectorum petat; atque ut sufficienter jura patronatus subditis expleat, patronos quaerit quibus ipse famuletur; sed his dum familiariter jungitur, eorum procul dubio causis implicatur, quibus saepe consentit in illicitis, et mala quae propter semetipsum non appetit, committit propter alia quae non derelinquit. Nam saepe dum honorem suum in hoc mundo imminui trepidat, ea apud majores personas approbat, quae jam per proprium judicium damnat. Is dum sollicite cogitat, quid patronis debeat, quid subjectis; quid sibi augeat, quid affectibus prosit, quasi tanta frequentia turbarum premitur, quanta curarum importunitate laceratur. [ Vet. XXXIV.] 58. Soli secum sunt qui vitia subegerunt. --At contra sancti viri, quia nihil hujus mundi appetunt, nullis procul dubio in corde tumultibus premuntur; omnes quippe inordinatos desideriorum motus a cubili cordis, manu sanctae considerationis ejiciunt, et quia transitoria cuncta despiciunt, ex his nascentes cogitationum insolentias non patiuntur.", + "candidate_score": 0.640485, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_45", + "bdc_text": "turbae per Germaniam essent futurae - ita Ferdinandus impellitur cum per se tum per pfaffos - , quantae vix unquam sunt conspectaeDer Abschnitt tantaque bis conspectae ist in BV übersprungen. .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1172", + "psc_text": "Christus in judicio reprobos ad feriendum videbit, quos hic ad misericordiam impendendam non vidit. --Ac si aperte diceret: Districtus ad judicium veniens, et ad salvandum non vides, et ad feriendum vides, quia quem in praesenti vita dispensationis tuae miseratione non respicis, respiciendo, postmodum per justitiam exstinguis. Nunc enim peccator quisque Deum non metuit et vivit, blasphemat et proficit, quia scilicet misericors creator, quem exspectando vult corrigere, aspiciendo non vult punire, sicut scriptum est: Dissimulans peccata hominum propter poenitentiam (Sap. XI, 24) . Sed tunc peccator cum respicitur non subsistit, quia cum districtus judex merita subtiliter inquirit, reus ad tormenta non sufficit. 32. Justi se perituros sciunt, si remota pietate a Deo judicentur. --Quamvis hoc etiam justorum voci congruit, quorum mens semper sollicita venturo examini intendit. Omne enim quod agunt metuunt, dum caute considerant qui ante quantum judicem stabunt. Intuentur potentiam illius magnitudinis, et pensant quanto reatu constricti sunt propriae infirmitatis.", + "candidate_score": 0.635552, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_45", + "bdc_text": "turbae per Germaniam essent futurae - ita Ferdinandus impellitur cum per se tum per pfaffos - , quantae vix unquam sunt conspectaeDer Abschnitt tantaque bis conspectae ist in BV übersprungen. .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1197", + "psc_text": "Quid vero hoc loco somnia vel visiones accipimus, nisi imaginationes ultimi districtique examinis? quod jam utcunque per timorem cernimus, sed tamen ut est veraciter non videmus. Sancti itaque viri, ut diximus, ad cordis semper secreta redeunt, cum ab hoc mundo vel ultra votum prospera, vel ultra vires adversa patiuntur; atque, externis laboribus fessi, quasi stratum vel lectulum, cubilia mentis petunt. Sed dum quibusdam imaginationibus cogitationum quam sint subtilia divina judicia conspiciunt, quasi in ipsa strati sui requie somnii visione turbantur. Contemplantur enim quam districtus judex veniat, qui, dum vi immensae magnitudinis cordium secreta illuminat, omnes ante oculos culpas reducat. Pensant quanta illa sit verecundia, in conspectu tunc totius humani generis, angelorum omnium, archangelorumque confundi. Perpendunt qui post confusionem cruciatus maneat, cum et reatus animum immortaliter morientem et indeficienter deficientem carnem gehenna consumat. Cum itaque tam pavida imaginatione mens quatitur, quid aliud quam in stratu triste somnium videtur? Dicat ergo: Si", + "candidate_score": 0.635445, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_55_57", + "bdc_text": "De Erasmo et Luthero idem sentio , quod tu de alteroVgl . oben S. 127 , 25-35. . Profuerunt initio , nunc nemo nocet perniciosius . Alter superbus et insolens est , alter amarus et ambitiosus .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_2223", + "psc_text": "--Qui hoc loco horribiles, nisi maligni spiritus appellantur, bonis videlicet mentibus pavendi atque fugiendi? Et quia iidem maligni spiritus certis quibusque vitiis singuli obsequi sunt credendi, cum perversus iste alia quidem vitia ad momentum deserere videtur, sed alia agere incipit, super hunc profecto horribiles vadunt et veniunt, quia perversi mentem, etsi alia mala deserunt, alia occupant. Saepe namque videas iniquum in terrena potestate constitutum, gravi furore commoveri, quidquid ira suggesserit exsequi; et cum furor abscesserit, mox 482 ejus mentem luxuria devastat; cum luxuria ad tempus intermittitur, elatio protinus quasi de continentia in ejus cogitatione subrogatur, atque ut a caeteris timeatur, appetit videri terribilis. Sed cum res exigit ut loqui quid dupliciter debeat, quasi postposito terrore superbiae, remissa locutione blanditur; et cum superbus videri desierit, duplex effici non pertimescit. In cujus ergo mentem vitia vitiis succedunt, recte de eo dicitur: Vadent, et venient super eum horribiles, quia quot vitiis decedentibus et", + "candidate_score": 0.633523, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_33_35", + "bdc_text": "Duces habet dictis , ut quidam aiunt , exercitatiores Auf Habsburgs Seite führten Pfalzgraf Philipp , von Pfalz-Neuburg , seit 1532 Statthalter in Württemberg ( Wille 171f ; Keller 65f ) und nach seiner schweren Verwundung Dietrich Spät ( Keller 67 ) den Oberbefehl. verum carent , milite , quod Ferdinandus summa laboret paupertateDer Abschnitt Hostis bis paupertate ist in BV übersprungen .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_408", + "psc_text": "discipuli in corde patiantur. In se contemnit vulnera corporis, et in aliis vulnera medetur cordis. Habent quippe hoc justi proprium, ut in dolore positi tribulationis suae, curam non deserant utilitatis alienae; et cum de se adversa patientes dolent, aliis necessaria docentes praevident, et quasi percussi quidam magni medici aegrotant. Ipsi tolerant scissuras vulneris, et aliis proferunt medicamenta sanitatis. Valde autem minoris laboris est, aut docere cum nihil toleras; aut tolerare, cum nihil doces. Unde sancti viri ad utraque se solerter extendunt; et cum tribulationibus fortasse feriuntur, sic exteriora bella suscipiunt, ut sollicite cogitent, ne proximorum interiora lacerentur. Sic sancti viri fortes in acie assistunt; et illinc jaculis adversantia pectora feriunt, hinc scuto postpositos debiles tuentur, atque ita utrobique velocitate circumspectionis invigilant; quatenus et ante se audaces confodiant, et post se trepidos a vulnere defendant. Quia igitur sancti viri sic sciunt foris adversa tolerare, ut intus etiam noverint perversa corrigere, dicatur", + "candidate_score": 0.632142, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_55_57", + "bdc_text": "De Erasmo et Luthero idem sentio , quod tu de alteroVgl . oben S. 127 , 25-35. . Profuerunt initio , nunc nemo nocet perniciosius . Alter superbus et insolens est , alter amarus et ambitiosus .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_444", + "psc_text": "alios peccare conspiciunt, justos se in eorum comparatione suspicantur. Neque enim corda omnium una vel similis culpa transfigit. Hunc namque superbia illaqueat, illum forsitan ira supplantat, hunc autem avaritia cruciat, illum vero luxuria inflammat. Et plerumque contingit ut is quem superbia deprimit, alium respiciat qualiter ira succendat; et quia se ira non citius instigat, meliorem iracundo jam reputat, atque apud semetipsum quasi de justitia extollitur, quia pensare negligit vitium quo gravius tenetur. Plerumque contingit ut is quem avaritia sauciat, alium in luxuriae voragine mersum cernat; et quia se a pollutione carnali alienum respicit, 98 quibus ipse sordibus spiritalis vitii intrinsecus polluitur, non attendit; dumque in alio pensat malum quod ipse non habet, in se negligit considerare quod habet: sicque fit, ut dum ad aliena dijudicanda mens ducitur, proprii judicii lumine privetur; et eo durius contra aliena superbiat, quo sua negligentius ignorat. [ Vet. XXIV.] 61. Humilitatem qui non perdat perfectus,", + "candidate_score": 0.631709, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_59", + "bdc_text": "De Oecolampadio interpres Lutheri mitius quiddam habet Möglicher weise bezieht sich Myconius auf eine diesbezügliche Aussage Bucers .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1429", + "psc_text": "holocausta per singulos; eosque non solum ab immundis actibus, sed a prava quoque cogitatione mundabat. De quo, Scriptura teste, perhibetur: Dicebat enim: Ne forte peccaverint filii mei, et benedixerint Deo in cordibus suis (Job. I, 5) . Affectum ergo compassionis exercuit, quia ipse de se amicorum quaestionibus exactus dicit: Flebam quondam super eum qui afflictus erat (Job. XXX, 25) . Ministerium pietatis impendit, qui ait: Oculus fui caeco, et pes claudo (Job. XXIX, 15) . Castitatis munditiam in corde custodivit, qui obtestando se aperit, dicens: Si deceptum est cor meum super mulierem (Job. XXXI, 9) . Humilitatis culmen medullitus tenuit, qui dicit: Si contempsi judicium subire cum servo meo et ancilla mea, cum disceptarent adversum me (Ibid., 13) . Beneficia largitatis impendit, qui ait: Si comedi buccellam meam solus, et non comedit pupillus ex ea (Ibid., 17) . Et rursum: Si non benedixerunt mihi latera ejus, et de velleribus ovium", + "candidate_score": 0.629881, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_55_57", + "bdc_text": "De Erasmo et Luthero idem sentio , quod tu de alteroVgl . oben S. 127 , 25-35. . Profuerunt initio , nunc nemo nocet perniciosius . Alter superbus et insolens est , alter amarus et ambitiosus .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_724", + "psc_text": "dicitur: Servite Domino in timore, et exsultate ei cum tremore (Psal. II, 11) . At contra, qui de specie sanctitatis intumescunt, cum unum quodlibet vitium superant, mox mentem in superbiam erigunt, et quasi de vitae suae perfectione gloriantur; et pro eo quod fortasse semel a periculo tempestatis erepti sunt, jam quia in mari navigent, obliviscuntur: magnos se in omnibus aestimant, et vicisse se antiquum adversarium funditus putant; infra se cunctos respiciunt, quia se per sapientiam transcendere omnes arbitrantur. Unde subditur: CAPUT XXIII [ Rec. XVIII ]. VERS. 12.-- Porro ad me dictum est verbum absconditum. 45. Haeretici novum et occultam doctrinam affectant, cur. --Verbum absconditum haeretici audire se simulant, ut auditorum mentibus quamdam praedicationis suae reverentiam obducant. Unde et latenter praedicant, quatenus eorum praedicatio tanto sancta, quanto et occulta videatur. Communem autem scientiam habere refugiunt, ne caeteris aequales aestimentur; et quaedam nova semper exquirunt, quae dum alii nesciunt, apud imperitorum", + "candidate_score": 0.629281, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_122_124", + "bdc_text": "Os . tuusDarunter von späterer Hand : Myconius. . [ Adresse darunter :", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_473", + "psc_text": "SENSUS.-- Job ex impatientia maledictum non protulit. --Non est neglecte disserendum quod dicitur, Aperuit os suum. Scriptura enim sacra ex his quae tenuiter praemittit, reverenter exspectanda indicat quae subjungit. Sicut enim clausa vascula quid intus habeant ignoramus, aperto vero ore vasculorum quid intrinsecus contineatur agnoscimus; ita sanctorum corda, quae clauso ore occulta sunt, aperto ore deteguntur; et cum cogitationes detegunt, os aperire referuntur, ut intenta mente, quasi apertis vasculis, quid intus contineant festinemus cognoscere, ac nosmetipsos eorum intimo odore recreare. Unde et sublimia praecepta Domino in monte dicturo praemittitur: Aperiens os suum dixit (Matth. V, 2); quamvis illic et hoc accipi debeat, quia tunc os suum in praeceptis aperuit, in quibus dudum aperuerat ora prophetarum. Valde autem solerter intuendum est quod dicitur, Post haec, ut nimirum rei virtus quae agitur veraciter ex tempore sentiatur. Prius enim vastitas rerum, exstinctio pignorum, 105 dolor vulnerum, persuasio conjugis, adventus amicorum describitur, qui scidisse", + "candidate_score": 0.628613, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_116", + "bdc_text": "acta sunt , ubi noveris , ad me perscribito , ut videam , quomodo legati consonent aut dissonentVermutlich im Streit zwischen dem Abt und der Stadt St .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1086", + "psc_text": "quae vidimus et audivimus non loqui (Act. IV, 19) . Hinc est quod Paulus cum residentem contra veritatem sacerdotum principem cerneret, eumque minister illius alapa percussisset, non maledictum perturbatus intulit, sed repletus Spiritu libera voce prophetavit, dicens: Percutiet te Deus, paries dealbate. Et tu sedens judicans me secundum legem, et contra legem jubes me percuti (Ibid., 5) ? Hinc est quod Stephanus contra vim persequentium auctoritatem vocis exerere nec moriturus expavit, dicens: Dura cervice et incircumcisi cordibus et auribus, vos Spiritui sancto resistitis, sicut patres vestri et vos (Act. VII, 51) . [ Vet. XXIII.] 54. Haec sanctorum libertas ex zelo veritatis existit, non ex vitio elationis. --Sed quia sancti viri ad verba tantae altitudinis zelo veritatis, non autem vitio elationis exsiliunt, ipsi patenter indicant, qui factis dictisque aliis et quanta humilitate polleant, et erga eos quos redarguunt quanta charitate ferveant manifestant. Superbia quippe odium generat, humilitas amorem. Verba itaque", + "candidate_score": 0.627908, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_57", + "bdc_text": "Alter superbus et insolens est , alter amarus et ambitiosus .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_2129", + "psc_text": "quia scilicet impietas avaritiae peccati sui pondere gravatur. Si enim ad ea quae deorsum sunt non ambiret, erga Deum ac proximum impia nequaquam existeret. [ Vet. XXVIII.] 64. Superbia et inanis gloria duo principalia vitia. His sublevatur avaritia.--Et levavi oculos meos, et vidi; et ecce duae mulieres egredientes, et spiritus in alis earum. Quid aliud in his duabus mulieribus accipimus, nisi duo principalia vitia, superbiam videlicet, et gloriam inanem, quae impietati absque ulla dubitatione conjuncta sunt? Quae et in alis suis spiritum habere narrantur, quia in actionibus suis Satanae voluntati deserviunt. Ipsum quippe propheta spiritum appellat, de quo Salomon ait: Si spiritus potestatem habentis ascenderit super te, locum tuum ne dimiseris (Eccle. X, 4) . Et de quo in Evangelio Dominus dicit: Cum immundus spiritus exierit ab homine, ambulat per loca arida et inaquosa (Matth. XII, 43) . Spiritus in alis earum est, quia superbia et inanis gloria per omne", + "candidate_score": 0.627394, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_0_2", + "bdc_text": "S . De duobus istis , quae scribis Oben Nrn. 350 und 356. , libenter cognovi . Sed bone deus , quam miseria! Non est amplius , quod dicam .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_2366", + "psc_text": "quoque in amaritudine est sermo meus, et manus plagae meae aggravata est super gemitum meum. 31. Inordinata consolatio dolorem auget. --More suo beatus Job planioribus verbis inchoat, sed dicta sua alta mysterii prosecutione consummat. Mederi quippe dolor afflicti ex amicorum consolatione debuerat; sed quia consolatio ad blandimenta fallaciae erupit, afflicti dolor inhorruit. Quia, enim Eliphaz spondere converso meliora non timuit, quasi ex noxio medicamine vulnus crevit. Unde recte dicitur: Nunc quoque in amaritudine est sermo meus, et manus plagae meae aggravata est super gemitum meum, quia videlicet 513 inordinatae consolationis intentio percussionem quam minuere debuit multiplicavit. In quibus nimirum verbis per typum sanctae Ecclesiae etiam fidelium dolor exprimitur, qui eo amplius gemunt, quo malos blandiri conspiciunt, qui juxta Pauli vocem: Per dulces sermones et benedictiones seducunt corda innocentium (Rom. XVI, 18) . 32. [ Vet. XIII.] Fidelium mentes sine amaritudine esse nesciunt. Quae etiam verba ad considerandam subtilius mentem fidelium", + "candidate_score": 0.626773, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_45", + "bdc_text": "turbae per Germaniam essent futurae - ita Ferdinandus impellitur cum per se tum per pfaffos - , quantae vix unquam sunt conspectaeDer Abschnitt tantaque bis conspectae ist in BV übersprungen. .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1031", + "psc_text": "dicitur: Si multis annis vixerit homo, et in his omnibus laetatus fuerit, meminisse debet tenebrosi temporis, et dierum multorum, qui cum venerint, vanitatis arguentur praeterita (Eccle. XI, 8) . Stulta etenim mens cum malum repente invenerit, quod nequaquam praeterit, aeternitatem ejus tolerando intelligit, quia quod praeterire potuit vanum fuit. Sciendum vero est quod plerique agere recta desiderant, sed sunt nonnulla quae infirmis eorum mentibus ex praesenti vita contradicant; cumque adversa in infimis perpeti metuunt, in superni judicii rectitudinem offendunt. Unde recte subjungitur: CAPUT XXVI [ Rec. XI ]. VERS. 16.-- Qui timent pruinam, irruit super eos nix. 32. Qui temporalium damnorum metu justitiam deserunt, incident in aeterna mala. --Pruina quippe inferius gelascit, nix autem de superioribus ruit. Et saepe nonnulli dum temporalia adversa pertimescunt districtioni se aeternae animadversionis objiciunt. De quibus bene per Psalmistam dicitur: Illic trepidaverunt timore, ubi non erat timor (Psal. XIII, 5) . Iste namque veritatem jam", + "candidate_score": 0.626332, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_10", + "bdc_text": "d. Bekenner von Lüneburg in Celle ) erwähnt , s. Wille 170f .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1488", + "psc_text": "dum se humiliter agnoscit, conferenda generaliter divinae misericordiae secreta deprehendit; cumque infirmitatem suam veraciter fatetur, repente ad cognoscendam vocationem gentium sublimiter rapitur. Nam protinus subdit: CAPUT LIV [ Rec. XXX ]. VERS. 13.-- Licet haec celes in corde tuo, tamen scio quia universorum memineris. 82. Vocatio gentium in consilio Dei abscondita. --Ac si aperte dicat: Cur de me trepido, qui et universas gentes quia colligas scio? Quod tamen in corde celas, quia hoc adhuc aperto sermone non indicas. Sed qui et universorum reminisceris, me procul dubio de venia certum facis. [ Vet. XXXIX. ] Sciendum vero est quia in quibusdam factis et certi de venia reddimur, et post perpetratas culpas ad absolutionis nostrae fiduciam correctione et poenitentia subsequente roboramur; perpetratae tamen nostrae nequitiae adhuc memoria tangimur, et cogitatione illicita aversi nolentesque pulsamur. Unde et apte subjungitur: CAPUT LV [ Rec. XXXI ]. VERS. 14.-- Si peccavi, et ad horam pepercisti", + "candidate_score": 0.626276, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_71_73", + "bdc_text": "Ein Lebensbild aus der Reformationsgeschichte , Halle 1898 . - SVRG 61 ; Heribert Smolinsky , Hieronymus Emser , in :", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_266", + "psc_text": "Redemptor humani generis semetipsum a carnis suae morte suscitavit: quanto judicio persecutores suos deseruit, demonstravit. Surgere quippe ejus est qua districtione peccatores derelinquat ostendere, quasi enim jacere ejus est patienter mala tolerare. Surgit ergo, cum contra reprobos judicium justitiae exerit. Unde et recte vestimenta scidisse perhibetur. Quid enim vestimentum Domini nisi Synagoga exstitit, quae prophetis praedicantibus expectationi incarnationis illius adhaesit? Sicut enim his nunc vestitur, a quibus diligitur, Paulo attestante qui ait: Ut exhiberet sibi gloriosam Ecclesiam, non habentem maculam aut rugam (Ephes. V, 27) . Quae enim maculam aut rugam non habere dicitur, profecto vestis rationalis et per actionem munda, et per spem tensa monstratur. Ita cum incarnandum eum Judaea credidit, adhaerendo nihilominus vestis fuit. 56. Synagoga ejus vestis scissa, aliis credentibus, aliis non credentibus. --Sed quia exspectatus venit, veniens nova docuit, docens mira exercuit, mira faciens prava toleravit; vestem quam indutus fuerat scidit, dum in Judaea alios ab", + "candidate_score": 0.625467, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_33_35", + "bdc_text": "Duces habet dictis , ut quidam aiunt , exercitatiores Auf Habsburgs Seite führten Pfalzgraf Philipp , von Pfalz-Neuburg , seit 1532 Statthalter in Württemberg ( Wille 171f ; Keller 65f ) und nach seiner schweren Verwundung Dietrich Spät ( Keller 67 ) den Oberbefehl. verum carent , milite , quod Ferdinandus summa laboret paupertateDer Abschnitt Hostis bis paupertate ist in BV übersprungen .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_407", + "psc_text": "Narrat mala quae patitur, subjungit bona quae impartitur. Pensemus ergo cujus laboris sit, uno eodemque tempore foris adversa tolerare, intus infirma protegere. Foris pugnas patitur, quia 90 verberibus scinditur, catenis ligatur; intus metum tolerat, quia passionem suam non sibi, sed discipulis obesse formidat. Unde et eisdem scribit, dicens: Nemo moveatur in tribulationibus istis. Ipsi enim scitis, quod in hoc positi sumus (I Thess. III, 3) . Aliorum quippe casus in propria passione metuebat, ne dum ipsum discipuli afflictum pro fide verberibus agnoscerent, fideles se profiteri recusarent. O immensae charitatis viscera; despicit quod ipse patitur, et curat ne quid pravae persuasionis discipuli in corde patiantur. In se contemnit vulnera corporis, et in aliis vulnera medetur cordis. Habent quippe hoc justi proprium, ut in dolore positi tribulationis suae, curam non deserant utilitatis alienae; et cum de se adversa patientes dolent, aliis necessaria docentes praevident, et quasi percussi quidam magni medici aegrotant. Ipsi", + "candidate_score": 0.625093, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_0_2", + "bdc_text": "S . De duobus istis , quae scribis Oben Nrn. 350 und 356. , libenter cognovi . Sed bone deus , quam miseria! Non est amplius , quod dicam .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1512", + "psc_text": "nobis polluerunt opera, diluant lamenta; et si quid adhuc culpa delectationis inquinat, poena moeroris tergat. Beatus igitur Job, 330 quia vitam patrum praecedentium conspicit, quid in se gemere debeat subtilius agnoscit. Sed magni doloris magisterio, dum sua plangit, ad lamenta nos instruit: ut quo virtutes in aliis cernimus, eo apud districtum judicem nostra sollicite delicta timeamus. Sequitur: CAPUT LX. VERS. 18.-- Quare de vulva eduxisti me? Qui utinam consumptus essem, ne oculus me videret. 91. Quod nimirum prima oratione jam protulit, dicens: Quare non in vulva mortuus sum? Qui hoc quoque quod hic adjicit, subdens,--VERS. 19.-- Fuissem quasi non essem, de utero translatus ad tumulum, illic verbis aliis non aliter adjungit, dicens: Sicut abortivum absconditum non subsisterem, vel qui concepti non viderunt lucem (Job. III, 16) . Quia vero haec superius late digessimus (Lib. IV, n. 48 et seq.), pro vitando lectoris fastidio, exposita replicare declinamus. Sequitur: CAPUT LXI [", + "candidate_score": 0.623821, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_57", + "bdc_text": "Alter superbus et insolens est , alter amarus et ambitiosus .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1900", + "psc_text": "XLIX. IBID-- Ramos ejus arefaciet flamma. 55. Desideriorum carnalium facibus cum sibi conjunctis uritur. --Si enim sibi quosdam aeternam patriam quaerentes adjungeret, ramos in se virides haberet. Sed quia ipsi quoque qui ei conjuncti sunt terrenis desideriis aestuant, et dum desideriorum flamma clientium ejus animos accendit, scilicet ramos ejus arefacit, ut fructum boni operis non ferant, quia ad appetenda infima per nequitiam anhelant. Bene autem subditur: CAPUT L. IBID.-- Et auferetur spiritu oris sui. 56. Propter laxata linguae frena gravissime torquendus. --Superbus etenim quisque quo in hac vita plus valet, eo sibi linguae frena audacius relaxat, ut loquatur perversa quaelibet, nullum de verbis suis metuat, istos contumeliis feriat, illos maledictionibus jaculetur. Nonnunquam vero in blasphemiam contra conditorem rapitur, sicut de talibus per Psalmistam dicitur: Posuerunt in coelum os suum, et lingua eorum transivit super terram (Psal. LXXII, 9) : Unde et dives in igne positus, stillari sibi aquam ex digito", + "candidate_score": 0.623378, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_39", + "bdc_text": "illum regnum occupasse poenitus Ferdinando occlusoFerdinando occluso in BV ausgelassen .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1699", + "psc_text": "13. Vocanti Deo nemo resistit, relinquenti obviat nemo. --Dicatur ergo: Si incluserit hominem, nullus est qui aperiat, quia sicut nemo obsistit largitati vocantis, ita nullus obviat justitiae relinquentis. Includere itaque Dei est clausis non aperire. Unde et ad Moysen dicitur de Pharaone: Ego obdurabo cor ejus (Exod. IV, 21; VII, 3) . Obdurare quippe per justitiam dicitur Deus, quando cor reprobum per gratiam non emollit. Recludit itaque hominem quem in suorum operum tenebris relinquit. [ Vet. VI. ] Quasi enim aperire hanc inclusionem Isaac primogenito filio voluit, cum hunc fratri praeponere benedicendo conatus est (Genes. XXVII, 5). Sed filium quem pater voluit Dominus reprobavit, et quem Dominus voluit pater etiam nolendo benedixit (Ibid., XXV, 34), ut qui jam primogenita fratri pro esca vendiderat primogenitorum benedictionem non acciperet, quam ex cupidine gulae reliquisset: qui terrena ambiens, fugitiva sequens, haereditare cupiens benedictionem, reprobatus est. Non enim invenit poenitentiae locum, quanquam cum lacrymis", + "candidate_score": 0.623153, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_54_56", + "bdc_text": "Hactenus de bello . De Erasmo et Luthero idem sentio , quod tu de alteroVgl . oben S. 127 , 25-35. . Profuerunt initio , nunc nemo nocet perniciosius .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_2445", + "psc_text": "in adversitatis tenebris eorum mentes suadendo perfodiant, quibus prospere viventibus perversa loqui minime audebant. Quos mox ut in adversitate viderint, exsurgunt, et non nisi ex peccati merito talia illos perpeti asserunt, quia solam praesentis vitae gloriam diligentes, flagellum damnationem credunt. In tenebris ergo domos perfodiunt, quia bonorum mentes ex ipsa eorum corrumpere adversitate moliuntur. Bene autem dicitur: Sicut in die condixerant sibi, quia cum justos conspicerent 530 prosperitatis luce claruisse, quoniam loqui non poterant, ad maligna solummodo contra eos consilia vacabant. [ Vet. XXIX. ] Sive autem haeretici, sive perversi quilibet, cum justos in dejectione conspiciunt, gaudent; cum vero eos ad regendae potestatis viderint culmen erumpere, perturbantur, metuunt, afflictionibus tabescunt. Unde et subditur: CAPUT LXIII. VERS. 17.-- Si subito apparuerit aurora, arbitrantur umbram mortis. 77. Iniqui ex justorum prosperitate turbantur. --Iniqui semper afflictionem fidelium exspectant, eosque in tribulatione videre desiderant. Et in tenebris domos perfodiunt, dum cor innocentium, sed tamen", + "candidate_score": 0.622636, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_110", + "bdc_text": "schick [ en ]Randtext im engen Einband nicht zugänglich. ;", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1558", + "psc_text": "suae illustrationis illuminat, et tamen, permissis carnis tentationibus, tenebris caecitatis pulsat; cum dona quae contulit minime custodit; cum et mentis nostrae ad se desideria excitat, et tamen occulto judicio difficultate nos nostrae imbecillitatis angustat. [ Vet. V.] 7. Haec non inveniendo invenit, qui comprehendi non posse didicit. Lex Dei et Christi charitas. --Quae nimirum secreta ejus sapientiae pauci valent inquirere, sed nullus invenire, quia quod super nos de nobis ad immortali sapientia non injuste 340 disponitur, justum profecto est ut a nobis adhuc mortalibus ignoretur. Sed haec ipsa sapientiae illius secreta conspicere utcunque jam incomprehensibilitatis ejus est potentiam videre, quia etsi in ipsa consiliorum ejus inquisitione deficimus, deficiendo tamen verius discimus quem timeamus. Ad haec se Paulus sapientiae illius secreta tetenderat, cum dicebat: O altitudo divitiarum sapientiae et scientiae Dei, quam incomprehensibilia sunt judicia ejus, et investigabiles viae ejus. Quis enim cognovit sensus Domini? vel quis consiliarius ejus fuit (Rom.", + "candidate_score": 0.621264, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_57", + "bdc_text": "Alter superbus et insolens est , alter amarus et ambitiosus .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_444", + "psc_text": "alios peccare conspiciunt, justos se in eorum comparatione suspicantur. Neque enim corda omnium una vel similis culpa transfigit. Hunc namque superbia illaqueat, illum forsitan ira supplantat, hunc autem avaritia cruciat, illum vero luxuria inflammat. Et plerumque contingit ut is quem superbia deprimit, alium respiciat qualiter ira succendat; et quia se ira non citius instigat, meliorem iracundo jam reputat, atque apud semetipsum quasi de justitia extollitur, quia pensare negligit vitium quo gravius tenetur. Plerumque contingit ut is quem avaritia sauciat, alium in luxuriae voragine mersum cernat; et quia se a pollutione carnali alienum respicit, 98 quibus ipse sordibus spiritalis vitii intrinsecus polluitur, non attendit; dumque in alio pensat malum quod ipse non habet, in se negligit considerare quod habet: sicque fit, ut dum ad aliena dijudicanda mens ducitur, proprii judicii lumine privetur; et eo durius contra aliena superbiat, quo sua negligentius ignorat. [ Vet. XXIV.] 61. Humilitatem qui non perdat perfectus,", + "candidate_score": 0.620659, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_47", + "bdc_text": "Miraculum , quod hic video , illud est , rem tanto temporeB V gibt iam quinquennio für tanto tempore .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_859", + "psc_text": "non manufactam, aeternam in coelis (II Cor. V, 1) . Velut avis ergo ima transcenderat, quem adhuc corpore in terra demorantem, jam in sublimibus spei penna sublevabat. Sed quia nullus suis viribus valet sese in alta sustollere, ut cum visibilibus affligitur, in invisibilia sublevetur, recte mox subditur: CAPUT XIV. VERS. 8-- Quamobrem ego deprecabor Dominum, et ad Deum ponam eloquium meum. 17. Hoc Dei donum est. --Ac si aperte diceret: illum rogo, per quem haec tribui scio. Si enim hoc per se habere se crederet, deprecari Deum non indigeret. Sequitur: CAPUT XV. VERS. 9.-- Qui facit magna et inscrutabilia et mirabilia absque numero. 18. Mira Dei opera humanis oculis usu viluerunt. --Quis omnipotentis Dei mirabilia perscrutari sufficiat, quod cuncta ex nihilo creavit, quod ipsa mundi fabrica mira potentiae virtute disposita est, et super aera coelum suspenditur, et super abyssum terra libratur; quod ex rebus invisibilibus omnis haec universitas ac visibilibus", + "candidate_score": 0.616788, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_2", + "bdc_text": "Sed bone deus , quam miseria! Non est amplius , quod dicam .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1514", + "psc_text": "Si annis multis vixerit homo, et in his omnibus laetatus fuerit, meminisse debet tenebrosi temporis et dierum multorum; qui cum venerint, vanitatis arguentur praeterita (Eccle. XI, 8) . Hinc rursum scriptum est: In omnibus operibus tuis memorare novissima tua, et in aeternum non peccabis (Eccli. VII, 40) . Igitur cum culpa animum tentat, mens necesse est ut brevitatem suae delectationis aspiciat, ne ad vivacem mortem iniquitas rapiat, cum constet quod ad terminum citius mortalis vita percurrat. Sed saepe oculus contemplationis nostrae confunditur dum dolor noster flagellis crebrescentibus aggravatur. Libet praesentis vitae exsilium gemere, sed prae ipsa afflictione mens non valet damna suae caecitatis aestimare. Unde protinus subdit: CAPUT LXII. [ Rec. XXXVII ]. IBID.-- Dimitte ergo me, ut plangam paululum dolorem meum. 93. Lacrymas et doloris sensum tollit nimius moeror. Flere mala nostra nos non sinit vis consuetudinis. --Sicut enim moderata afflictio lacrymas exprimit, ita immoderata subducit, quia moeror ipse", + "candidate_score": 0.616501, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_47_49", + "bdc_text": "Miraculum , quod hic video , illud est , rem tanto temporeB V gibt iam quinquennio für tanto tempore . institutam - namVon nam bis fuerit am Rande nachgetragen , in BV übersprungen. a quinque fere annis , quamvis iam duobus integris in actu fueritVo n", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_862", + "psc_text": "vitis attractus, per botrum in vinum vertitur, et nemo miratur. Mira sunt itaque omnia quae mirari homines negligunt, quia ad considerandum, ut praediximus, usu torpescunt. [ Rec. VIII. ] Bene autem cum diceret: Qui facit magna, adjunxit statim: Et inscrutabilia. Minus enim fuerat magna facere, si tamen ea quae facta sunt, perscrutari potuissent. Recte autem subditur: Et mirabilia absque numero, quia minoris esset magnitudinis, si quae inscrutabilia condidit, pauca fuisset. 19. Miracula Dei per studium consideranda, non discutienda per intellectum. Fides ubi titubat, qui firmanda. Unde resurrectio fiat credibilis. --Sed inter haec sciendum est quia divina miracula et semper debent considerari per studium, et nunquam discuti per intellectum. Saepe namque humanus sensus dum quarumdam rerum rationem quaerens non invenit, in dubitationis se voraginem mergit. Unde fit ut nonnulli homines mortuorum corpora in pulverem redacta considerent; dumque resurrectionis vim ex ratione colligere non possunt, haec ad statum pristinum redire posse desperent.", + "candidate_score": 0.613144, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_14", + "bdc_text": "Pecuniae magnus numerus est , miles multus , machinae bellicae multae , adparatus totus , qualem esse decet .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_96", + "psc_text": "recte de umbra, quae veritatem exprimeret, quod et septem millia ovium, et camelorum tria millia possideret. Sequitur: CAPUT XVI. IBID.-- Quingenta juga boum, et quingentae asinae. 23. Boum nomine quid designetur. Quid nomine asinorum. --Jam superius dictum est, quod in quinquagenario numero, qui septem hebdomadibus ac monade addita impletur, requies designatur; denario autem numero summa perfectionis exprimitur. Quia vero fidelibus perfectio quietis promittitur, quasi quinquagenario decies ducto ad quingentesimum pervenitur. [ Vet. XVI. ] In Scriptura autem sacra boum nomine aliquando hebetudo fatuorum, aliquando bene operantium vita signatur. Quia enim bovis nomine stultorum vecordia figuratur, recte per Salomonem dicitur: Statimque eam sequitur quasi bos ductus ad victimam (Proverb. VII, 22) . Rursum quia boum nomine vita uniuscujusque operantis exprimitur, legis praecepta testantur, quae per Moysen praecepit, dicens: Non alligabis os bovi trituranti (Deut. XXV, 4) . Quod aperte rursum dicitur: Dignus est operarius mercede sua (Luc. X, 7) . Asinorum", + "candidate_score": 0.605782, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 10, + "cf_id": "cf025", + "work_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II", + "max_score": 0.689195, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_44_46", + "bdc_text": "qui dependent a principe. , tantaequeDer Abschnitt tantaque bis conspectae ist in BV übersprungen . turbae per Germaniam essent futurae - ita Ferdinandus impellitur cum per se tum per pfaffos - , quantae vix unquam sunt conspectaeDer Abschnitt tantaque bis conspectae ist in BV übersprungen. . Quare deus est orandus , ut suis faveat et adsit misericorditeret adsit misericorditer fehlt in BV. .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1342", + "psc_text": "nulla beneficia praecessissent. Sciendumque quia Deus hominem quem benigne condidit inique non spernit. 36. Qui praeterita munera considerat, futura non desperet.---Pensandum est igitur quanti est periculi transacta munera cernere, et futura desperare; 829 quanti est periculi si in hac procella tribulationum desperationis naufragio frangimur, qui ad portum spei velut immensis funibus praeteritis donis ligamur. Dicatur itaque recte: Judicare coram illo, et exspecta eum. Nam qui semetipsum coram Deo non judicat, eum dum affligitur non exspectat. Cujus enim bona praecessisse dissimulat, adjutoria subsequi posse desperat; et cum praeteritorum obliviscitur, etiam subsequentium largitate fraudatur. Sed ecce dum nos affligimur, dum consolationis gratiam longanimiter sustinemus, mali ad pejora prorumpunt, atque eo iniquitatis exaggeratione proficiunt, quo sine verbere relinquuntur. Et tamen omnipotens peccantes misericorditer exspectat, tempus ad poenitentiam tribuit, quod non conversis ad gravioris reatus testimonium vertit; patienter iram retinet, quam quandoque irretractabiliter effundit. Unde apte subjungitur: CAPUT XXI [Vet. XVIII, Rec. XVII]. VERS.", + "candidate_score": 0.689195, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_44_46", + "bdc_text": "qui dependent a principe. , tantaequeDer Abschnitt tantaque bis conspectae ist in BV übersprungen . turbae per Germaniam essent futurae - ita Ferdinandus impellitur cum per se tum per pfaffos - , quantae vix unquam sunt conspectaeDer Abschnitt tantaque bis conspectae ist in BV übersprungen. . Quare deus est orandus , ut suis faveat et adsit misericorditeret adsit misericorditer fehlt in BV. .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_713", + "psc_text": "faciam cum surrexerit ad judicandum Deus? et cum quaesierit, quid respondebo illi? 21. Qui aliis praesunt, Deo se subesse semper attendant.---Qui venturum judicem cogitat, indesinenter quotidie rationum suarum in melius causas parat; qui aeternum Dominum tremore cordis intuetur, jura temporalis dominii super subjectos moderari compellitur. Perpendit enim nil esse quod temporaliter praeest caeteris, quando illi ad reddendam rationem subest qui sine fine dominatur. Saepe namque transitoria potestas animum per abrupta elationis rapit. Et quia eo quisque extollitur, quo se esse super aliquos videt, illum oportet qui super se est semper aspiciat, ut ejus metu qui supra omnia est crescentem intrinsecus animi tumorem premat. Intuetur enim qui sub ipso sint, sed consideret sub quo ipse sit, ut ex consideratione veri domini, decrescat tumor falsae dominationis. Unde beatus Job, quia ejus judicium qui super omnia est metuit, hic ad temporale judicium famulis aequalis venit, dicens: Si contempsi judicium subire cum servo meo", + "candidate_score": 0.681352, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_45_47", + "bdc_text": "turbae per Germaniam essent futurae - ita Ferdinandus impellitur cum per se tum per pfaffos - , quantae vix unquam sunt conspectaeDer Abschnitt tantaque bis conspectae ist in BV übersprungen. . Quare deus est orandus , ut suis faveat et adsit misericorditeret adsit misericorditer fehlt in BV. . Miraculum , quod hic video , illud est , rem tanto temporeB V gibt iam quinquennio für tanto tempore .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_372", + "psc_text": "videbitur oppressa, cum et horum dierum reminiscitur, dicens: Sicut fui in diebus adolescentiae meae, quando secreto Deus erat in tabernaculo meo. 20. [Vet. X]. Qui mandata Dei meditatur, habet Deum inhabitantem. Sancti se foris intusque circumspiciunt.---Quid hoc loco tabernaculum, nisi habitationem mentis accipimus? Quia per omne quod cogitando agimus, in consilio nostri cordis habitamus. Quisquis autem mandata Dei tacitus cogitat, secreto illi Deus in tabernaculo est. Habitationem etenim cordis sui ante Dei esse oculos viderat, qui dicebat: Et meditatio cordis mei in conspectu tuo semper (Psal. XVIII, 15) . Exteriora namque opera patent oculis hominum, longe vero incomparabiliter interiores ac subtilissimae cogitationes nostrae patent oculis Dei. Omnia enim, sicut scriptum est, nuda et aperta sunt oculis ejus (Hebr. IV, 13) . Et saepe in exteriori opere ante oculos hominum inordinati apparere metuimus, et in interiori cogitatione illius respectum non metuimus, quem videntem omnia non videmus. Multo enim magis intrinsecus Deo", + "candidate_score": 0.677189, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_45_47", + "bdc_text": "turbae per Germaniam essent futurae - ita Ferdinandus impellitur cum per se tum per pfaffos - , quantae vix unquam sunt conspectaeDer Abschnitt tantaque bis conspectae ist in BV übersprungen. . Quare deus est orandus , ut suis faveat et adsit misericorditeret adsit misericorditer fehlt in BV. . Miraculum , quod hic video , illud est , rem tanto temporeB V gibt iam quinquennio für tanto tempore .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_613", + "psc_text": "qui unamquamque rem antequam veniat videt, et id quod futurum est priusquam praesens fiat praevidet. Deus ergo quomodo zelans est, qui in custodienda castitate nostra nullo mentis cruciatu tangitur? Quomodo irascitur, qui in ulciscendis vitiis nostris nulla perturbatione animi commovetur? Quomodo est poenitens, qui id quod semel fecerit se fecisse nequaquam dolet? Quomodo habet misericordiam, qui cor nunquam miserum habet? Quomodo est praescius, dum nulla nisi quae futura sunt praesciantur? Et scimus quia Deo futurum nihil est, ante cujus oculos praeterita nulla sunt, praesentia non transeunt, futura non veniunt, quippe quia omne quod nobis fuit et erit, in ejus conspectu praesto est; et omne quod praesens est, scire potest potius quam praescire. Et tamen dicitur zelans, dicitur iratus, dicitur poenitens, 667 dicitur misericors, dicitur praescius, ut quia castitatem animae uniuscujusque custodit, humano modo zelans vocetur, quamvis mentis cruciatu non tangatur. Et quia culpas percutit, dicitur irasci, quamvis nulla animi perturbatione", + "candidate_score": 0.66988, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_84_86", + "bdc_text": "Contemporaries I 429 f. et Oecolampadium et similes his ictibus horribilibus et quassationibus subito extinctos esse »Zitiert in freier lateinischer Übersetzung aus Luthers «Von der Winkelmesse und Pfaffenweihe» , 1533 , S. WA XXXVIII 204 , Z. 26-28. . Haec tantum legi indicante Marco nostro Bersio . Miror , si aliter sit in exemplari Lutherano Bullinger zitiert im Brief vom 24 .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1528", + "psc_text": "ut tamen haec eadem cura regiminis non praepediatur a parvis. Qui enim ubique praesens, et ubique aequalis est, etiam in dissimilibus sibi ipsi dissimilis non est. Aeque ergo omnia respicit, aeque cuncta disponit, qui in omnibus locis praesens, nec localiter tenetur, nec varia curando variatur. Si autem coelos sanctos praedicatores accipimus, Propheta attestante qui ait: Coeli enarrant gloriam Dei (Psal. XVIII, 1) , postquam per sonum oris adventus Spiritus sancti designatur, recte subjungitur: Subter omnes coelos ipse considerat, et lumen illius super terminos terrae. 36. Miracula cur in Ecclesiae exordiis concessa.---Sunt namque nonnulli qui cum mira apostolorum opera audiunt, quod accepto Spiritu sancto mortuos verbo suscitarent, ab obsessis daemonia pellerent, umbra infirmitates amoverent (Act. V, 12, seq.) , ventura quaeque prophetando praedicerent, et unigenitum Verbum Dei, omnium gentium loquentes lingua, praedicarent (Act. II, 4) , quia has virtutes nunc in Ecclesia non vident, subtractam jam ab Ecclesia supernam gratiam suspicantur,", + "candidate_score": 0.667682, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_91", + "bdc_text": "Deus largiatur nobis suam veritatem Vgl. Ps 43 , 3. .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1891", + "psc_text": "in Trinitate ostenderet, dixit: Benedicat nos Deus, Deus 949 noster, benedicat nos Deus (Psal. LXVI, 8) . Ac ne tertio Deum nominans tres Deos dixisse putaretur, illico unitatem ejusdem Trinitatis insinuans addidit: Et metuant eum omnes fines terrae (Ibid.) . Qui enim nos eos, sed eum subdidit, unum tria quae dixerat intimavit. Isaias quoque cum laudem de unitate Trinitatis aperiret, Seraphim voces exprimens, ait: Sanctus, sanctus, sanctus (Isai. VI, 3) ; ac ne tertio sanctum nominans unitatem divinae substantiae scindere videretur, adjunxit: Dominus Deus sabaoth. Quia ergo non domini dii, sed Dominus Deus addidit, unum existere quod tertio sanctum vocaverat indicavit. Paulus quoque ut operationem sanctae Trinitatis ostenderet, ait, Ex ipso, et per ipsum, et in ipso sunt omnia (Rom. XI, 36) . Atque ut unitatem ejusdem Trinitatis intimaret, protinus addidit: Ipsi gloria in saecula saeculorum, amen (Ibid.) . Qui igitur non ipsis, sed ipsi subdidit, unum naturaliter, tria secundum", + "candidate_score": 0.665791, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_57_59", + "bdc_text": "Alter superbus et insolens est , alter amarus et ambitiosus . Deus , opto , faveat , imo emendet utrosque . De Oecolampadio interpres Lutheri mitius quiddam habet Möglicher weise bezieht sich Myconius auf eine diesbezügliche Aussage Bucers .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1601", + "psc_text": "Hominem de Deo loqui, est caecum de lumine disserere.---Omne quod aliquid devorat, hoc introrsus trahens, ab intuentium oculis occultat, et rem quae videri in superficie potuit in profundum rapit. Homo igitur cum de Deo tacet, per rationem in qua est conditus esse aliquid videtur. At si loqui de Deo coeperit, illico quam sit nihil ostenditur, quia magnitudinis illius immensitate devoratur, et quasi in profundum raptus absconditur, quia fari ineffabilem cupiens, ipsa suae ignorantiae angustia deglutitur. Loquitur enim caro de spiritu, circumscriptus spiritus de incircumscripto, creatura de creatore, temporalis de aeterno, mutabilis de immutabili, mortalis de vivificante; et cum in tenebris positus internum lumen sicut est nesciat, homo, de aeternitate disserere cupiens, caecus de luce loquitur. Si ergo locutus fuerit homo, devorabitur, quia si effari homo aeternitatem sicut est appetit, etiam hoc sibi subtrahit quod de illa vel tacitus sentit. Sed ecce aeternitas tunc hominibus vere innotuit, cum se eis humanitate", + "candidate_score": 0.664909, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_55_57", + "bdc_text": "De Erasmo et Luthero idem sentio , quod tu de alteroVgl . oben S. 127 , 25-35. . Profuerunt initio , nunc nemo nocet perniciosius . Alter superbus et insolens est , alter amarus et ambitiosus .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1614", + "psc_text": "non ait: Et non audebunt contemplari sapientes; sed, Qui sibi videntur esse sapientes. Quibus videlicet verbis peritos quidem, sed arrogantes insinuat. Eliu ergo dum multa fortiter sentit, in locutionis suae fine se tetigit. Viri namque arrogantes et docti cum recte non vivunt, sed tamen recta dicere doctrinae impulsionibus compelluntur, ipsi damnationis suae aliquomodo praecones fiunt, quia dum ea quae agere respuunt praedicantes insinuant, suis 888 se vocibus damnatos clamant. Contra quos bene per Psalmistam dicitur: Conversi sunt in arcum perversum (Psal. LXXVII, 57) . Arcus quippe perversus ipsum a quo intenditur percutit. In dictis autem suis arrogantium linguae arcui perverso sunt similes, quia dum contra elationem verba faciunt in suis auctoribus sagittas figunt. Unde summa cura providendum est ne accepta sapientia, cum ignorantiae tenebras illuminat, lumen humilitatis tollat, et jam sapientia esse nequeat. Quae etsi virtute locutionis fulgeat, elationis tamen velamine cor loquentis obscurat. 76. Alia bona summa, alia media.---Alia", + "candidate_score": 0.656251, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_51_53", + "bdc_text": "- nemine conscio praeter eos , qui tractarunt , adhuc hostem et alios latere , postquam etiam exercitus ad exeundum in procinctu estBV verdeutlicht zu ad irrumpendum in procinctu astat. . Absque deo non videtur tam longum silentium esse . Nam , quae nos scribimus , praeter paucissimos nemo novit , quare velim etiam apud te contineri , quousque sic profuerit .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2252", + "psc_text": "Ululatum quoque exercitus odorabatur, cum praemitteret, dicens: 1030 Et multi sequentur eorum luxurias, per quos via veritatis blasphematur (Ibid., 2) . [Rec. XVII.] 73. Fidelibus accommodantur, quae de praedicatoribus et doctoribus sunt dicta.---Igitur quia sanctus quisque praedicator atque in persecutionis bello dux fidei, qualem se possit exhibere narravimus, nunc sub hujus equi specie unumquemque Christi militem describamus, ut et qui ad praedicationis culmen necdum se pervenisse considerat, hac tamen voce dominica, si jam bene vivere coeperit, expressum se esse cognoscat, quatenus hinc colligat quantum Deo notus sit, si ad majora pervenerit, quem signanter Deus eloqui nec in minimis praetermittit. Singula itaque quae de equo dicta sunt repentes, intimemus quomodo miles Dei a primaeva conversatione proficiat, quomodo a minimis ad majora succrescat, vel quibus gradibus ab infimis ad superna perveniat. Dicatur ergo: CAPUT XXXV. VERS. 19.---Nunquid praebebis equo fortitudinem, aut circumdabis collo ejus hinnitum? 74. Militem Dei primum armet fides.---Unicuique animae,", + "candidate_score": 0.654086, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_57_59", + "bdc_text": "Alter superbus et insolens est , alter amarus et ambitiosus . Deus , opto , faveat , imo emendet utrosque . De Oecolampadio interpres Lutheri mitius quiddam habet Möglicher weise bezieht sich Myconius auf eine diesbezügliche Aussage Bucers .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_139", + "psc_text": "simul et aequaliter amari non possunt. Unde Joannes apostolus sciens inter spinas amorum saecularium supernae charitatis messem germinare non posse, priusquam aeterni amoris semina proferat, de audientium cordibus sancta verbi manu amorum saecularium spinas eradicat, dicens: Nolite diligere mundum, neque ea quae in mundo sunt (I Joan. II, 15) . Moxque subjungit: Quia si quis diligit mundum, non est charitas Patris in eo. Ac si aperte dicat: Utrique se amores in uno corde non capiunt; nec in eo seges supernae charitatis pullulat, in quo illam spinae infimae delectationis necant. Atque illas ex hac infima delectatione nascentes enumerat punctiones, dicens: Quia omne quod in mundo est, concupiscentia carnis est, et concupiscentia oculorum, et superbia vitae, quae non est ex Patre, sed ex mundo est; et mundus transit, et concupiscentia ejus (Ibid. II, 16) . Delectari ergo in Deo hypocrita non valet, quia in ejus mente desideria superna non prodeunt, quam profecto", + "candidate_score": 0.653403, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_56_58", + "bdc_text": "Profuerunt initio , nunc nemo nocet perniciosius . Alter superbus et insolens est , alter amarus et ambitiosus . Deus , opto , faveat , imo emendet utrosque .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2759", + "psc_text": "Immundus est apud Deum omnis qui exaltat cor suum (Prov. XVI, 5, juxta text. Hebr. et LXX) . Audiant omnes: Quid superbis, terra et cinis (Eccli. X, 9) ? Contra hujus languoris pestem audiamus cuncti quod magistra Veritas docet dicens: Discite a me, quia mitis sum et humilis corde (Matth. XI, 29) . [Vet. XXII.] 54. Hominem superbum non esse, docet Deus humilis.---Ad hoc namque unigenitus Dei Filius formam infirmitatis nostrae suscepit, ad hoc invisibilis, non solum visibilis, sed etiam despectus apparuit, ad hoc contumeliarum ludibria, irrisionum opprobria, passionumque tormenta toleravit, ut superbum non esse hominem doceret humilis Deus. Quanta ergo humilitatis virtus est, propter quam solam veraciter edocendam is qui sine aestimatione 1141 magnus est, usque ad passionem factus est parvus? Quia enim originem perditioni nostrae superbia praebuit diaboli, instrumentum redemptionis nostrae inventa est humilitas Dei. Hostis quippe noster magnus inter omnia conditus, videri super omnia voluit elatus. Redemptor", + "candidate_score": 0.652978, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_57_59", + "bdc_text": "Alter superbus et insolens est , alter amarus et ambitiosus . Deus , opto , faveat , imo emendet utrosque . De Oecolampadio interpres Lutheri mitius quiddam habet Möglicher weise bezieht sich Myconius auf eine diesbezügliche Aussage Bucers .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_138", + "psc_text": "audiet Deus, quando venerit super illum angustia? Quia nimirum omnis hypocrita tunc remedium in clamore non invenit, qui nunc tempus congruum clamoris perdit. De cujus adhuc pravitate subjungitur: CAPUT IX [Rec. VIII]. VERS. 10.---Aut poterit in Omnipotente delectari? 16. Utrique amores Dei et mundi, uno in corde se non capiunt.---Qui enim terrenarum rerum amore vincitur, in Deo nullatenus delectatur. Esse quidem sine delectatione anima nunquam potest, nam aut infimis 564 delectatur aut summis, et quanto altiori studio exercetur ad summa, tanto majori fastidio torpescit ad infima; quantoque acriore cura inardescit ad infima, tanto tepore damnabili frigescit a summis. Utraque enim simul et aequaliter amari non possunt. Unde Joannes apostolus sciens inter spinas amorum saecularium supernae charitatis messem germinare non posse, priusquam aeterni amoris semina proferat, de audientium cordibus sancta verbi manu amorum saecularium spinas eradicat, dicens: Nolite diligere mundum, neque ea quae in mundo sunt (I Joan. II, 15) .", + "candidate_score": 0.651459, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_41_43", + "bdc_text": "Motus est Hessus , quod minis plus quam horrendis a Ferdinando exagitatur , et nisi ad hunc modum rem adgrederetur , actum esset de principatu suo , de iusticia evangelii , actum essetBV setzt et für actum esset . de omnibus , quiBV : qui dependent a principe . hactenus a principeWohl Herzog Ulrich von Württemberg. dependeruntBV :", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1242", + "psc_text": "Quid ergo mirum quia non angustatur intentus, qui operatur quietus? Dicatur itaque quia hoc subtile judicium exercet et super gentem, et super omnes homines. [Rec. XIV.] Quia igitur de specie transivit ad genus, nunc de genere se convertit ad speciem, et quid Judaea proprie mereatur, ostendit dicens: CAPUT XVI [Vet. XX]. VERS. 30.---Qui regnare facit hominem hypocritam propter peccata populi. 34. Qui malis praelatis subjacent, id suae culpae tribuant. Propter peccata populorum regnaturus est Antichristus.---Verum namque regem super se Judaea regnare noluit, et idcirco exigentibus meritis hypocritam accepit, sicut ipsa quoque Veritas in Evangelio dicit: Ego veni in nomine Patris mei, et non accepistis me; si alius venerit in nomine suo, illum accipietis (Joan. V, 43) . Et sicut Paulus ait: Pro eo quod charitatem veritatis non receperunt, ut salvi fierent, ideo mittet illis Deus operationem erroris, ut credant mendacio (II Thess. II, 10) . In eo ergo quod dicitur:", + "candidate_score": 0.651235, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_56_58", + "bdc_text": "Profuerunt initio , nunc nemo nocet perniciosius . Alter superbus et insolens est , alter amarus et ambitiosus . Deus , opto , faveat , imo emendet utrosque .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2732", + "psc_text": "non timens omnia patitur. 41. Dei timorem amisit. Quanto sui damno.---Factus est ergo ut nullum timeret, nullum videlicet, 1135 quia nec Deum, sed neque hoc quod passurus est metuit. Cui nimirum felicius fuerat timendo vitare supplicia quam non timendo tolerare. Appetitum itaque celsitudinis vertit in rigorem mentis, ut jam per duritiam se male egisse non sentiat, qui praeesse per gloriam quaerebat. Nam quia jus quaesitae potestatis non obtinuit, quasi quoddam superbiae suae remedium insaniam insensibilitatis invenit; et quia provectu transgredi cuncta non potuit, despectu se contra cuncta praeparavit. [Vet. XV.] Cujus adhuc superbia studiose describitur, cum protinus subinfertur: CAPUT XXII. VERS. 25.---Omne sublime videt. 42. Diaboli ejusque membrorum immensa superbia. Saul propter elationem reprobatus. Davidis in suprema dignitate humilitas.---Id est, cunctos velut infra se positos quasi de sublimi respicit, quia dum per intentionem contra auctorem nititur, aestimare sibi quemlibet similem dedignatur. Quod apte etiam ejus membris congruit, quia omnes iniqui", + "candidate_score": 0.650878, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_51_53", + "bdc_text": "- nemine conscio praeter eos , qui tractarunt , adhuc hostem et alios latere , postquam etiam exercitus ad exeundum in procinctu estBV verdeutlicht zu ad irrumpendum in procinctu astat. . Absque deo non videtur tam longum silentium esse . Nam , quae nos scribimus , praeter paucissimos nemo novit , quare velim etiam apud te contineri , quousque sic profuerit .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2032", + "psc_text": "In hoc itaque silentio cordis, dum per contemplationem interius vigilamus, exterius quasi obdormiscimus. Quia ergo remoti viri, id est a desideriis carnalibus alieni, hoc silentium mentis inhabitant, huic onagro Dominus in solitudine domum dedit, ut turba desideriorum temporalium non prematur. [Vet. XXV.] 55. Sancti quandiu vivunt, desiderio supernae patriae aestuant.---Sequitur: Et tabernacula ejus in terra salsuginis. Salsugo accendere sitim solet. Et quia sancti viri quandiu in hujus vitae tabernaculis degunt, ad supernam patriam desiderii sui quotidianis aestibus accenduntur, in terra salsuginis tabernacula habere perhibentur. Incessanter quippe accenduntur ut sitiant, sitiunt ut satientur; sicut scriptum est: Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam, quoniam ipsi saturabuntur (Matth. V, 6) . Sequitur: CAPUT XVII. VERS. 7.---Contemnit multitudinem civitatis. 56. Terrenorum hominum multitudinem sequi dedignantur.---Multitudinem civitatis contemnere est humanae conversationis prava studia devitare, ut jam non libeat terrenorum hominum, qui prae abundantia iniquitatis multi sunt, perditos mores imitari. Cum paucis namque ingredi angustam portam", + "candidate_score": 0.648184, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_55_57", + "bdc_text": "De Erasmo et Luthero idem sentio , quod tu de alteroVgl . oben S. 127 , 25-35. . Profuerunt initio , nunc nemo nocet perniciosius . Alter superbus et insolens est , alter amarus et ambitiosus .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1111", + "psc_text": "arrogantes solent? Cum quodam enim fastu proferunt hoc quod singulariter intellexisse se credunt; et fortasse tunc humilitatem praedicant, cum per elationis typhum exempla superbiae ostentant. Unde fit ut eorum praedicatio concors sibi manere non possit, quia id quod rectum loquentes seminant, perverse tumentes impugnant. Humilibus namque auditoribus verba sua non compatiendo, sed vix dedignando largiuntur. Longe quippe se in altum positos aestimant, et super eosdem auditores suos quasi praecedentes doctrinae respectum vix de summo dignanter inclinant. At contra verba justorum ex radice veniunt humilitatis, ut fructum valeant ferre pietatis: et quidquid salubre potuerint, non tumendo, sed compatiendo subministrant. Per verba quippe charitatis vel se in auditoribus suis, vel auditores suos in se ita transformant, ac si et illi per istos hoc quod audiunt doceant, et isti per illos hoc quod docendo proferunt discant. Eliu ergo typum arrogantium tenens, et cum pronuntiationis ostentatione inchoans, quid dicat audiamus. Sequitur: CAPUT XV. VERS.", + "candidate_score": 0.647731, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_55_57", + "bdc_text": "De Erasmo et Luthero idem sentio , quod tu de alteroVgl . oben S. 127 , 25-35. . Profuerunt initio , nunc nemo nocet perniciosius . Alter superbus et insolens est , alter amarus et ambitiosus .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2733", + "psc_text": "VERS. 25.---Omne sublime videt. 42. Diaboli ejusque membrorum immensa superbia. Saul propter elationem reprobatus. Davidis in suprema dignitate humilitas.---Id est, cunctos velut infra se positos quasi de sublimi respicit, quia dum per intentionem contra auctorem nititur, aestimare sibi quemlibet similem dedignatur. Quod apte etiam ejus membris congruit, quia omnes iniqui per tumorem cordis elati cunctos quos cernunt superbiae fastu despiciunt; et si quando exterius venerantur, intus tamen in secreto cordis, ubi apud se sua aestimatione magni sunt, cunctorum sibi vitam meritumque postponunt, eosque infra se esse respiciunt, quia per elatam cogitationem cordis in cujusdam se altitudinis arce posuerunt. Quibus bene per prophetam dicitur: Vae qui sapientes estis in oculis vestris, et coram vobismetipsis prudentes (Isai. V, 21) . Hinc etiam Paulus ait: Nolite prudentes esse apud vosmetipsos (Rom. XII, 16) . Hinc ad Saul divina increpatione dicitur: Nonne cum esses parvulus in oculis tuis, caput te constitui in tribubus Israel", + "candidate_score": 0.646704, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_35_37", + "bdc_text": "und nach seiner schweren Verwundung Dietrich Spät ( Keller 67 ) den Oberbefehl. verum carent , milite , quod Ferdinandus summa laboret paupertateDer Abschnitt Hostis bis paupertate ist in BV übersprungen . Der geldbedingte Truppenmangel auf habsburgischer Seite wird auch sonst bestätigt , s. Wille 172. 174f und Keller 65. 68. . Rumor est item Widam Hungarum Johannes Zápolya ( Szapolyai János ) , Wojwode ( ungarisch :", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_881", + "psc_text": "dubio ut is qui praeest serviat ad verbum. Cum is qui subest jussis obtemperat, oportet ut is qui praeest curam sollicitudinis ac pietatis impendat. Sicque fit ut dum studiose nunc servire nobis invicem per charitatem nitimur, quandoque cum vero Domino communi exsultatione dominemur. [Vet. XXIV.] Sed sunt nonnulli qui in eo quod officium praedicationis exhibent, aliis invident bonum quod habent, atque ideo jam veraciter non habent. Quibus recte per Jacobum dicitur: Quod si zelum amarum habetis inter vos, et contentiones sunt in cordibus vestris, non est ista sapientia desursum descendens, sed terrena, animalis, diabolica (Jac. III, 14) . Unde hic quoque cum dictum est: Si fructus ejus comedi absque pecunia, recte subjungitur: CAPUT XXIII. IBID.---Et animam agricolarum ejus afflixi. 54. Ecclesiarum rector sibi in praedicatione cooperantibus non invideat.---Agricolae quippe hujus terrae sunt hi qui, minori loco positi, quo valent zelo, quanto possunt opere, ad eruditionem sanctae Ecclesiae in praedicationis gratia", + "candidate_score": 0.646543, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_32", + "bdc_text": "HostisDer Abschnitt Hostis bis paupertate ist in BV übersprungen. autem paratum quidem nunc demum novit , sed quo tendat , iamdum haesitat .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2380", + "psc_text": "sed tamen sanctitatis favore vallantur, bene quidam sapiens indicat, dicens: Transi, hospes, et orna mensam (Eccli. XXIX, 33) . Transeundo namque hospes ornare mensam dicitur, quia si ad altare Dei quis positus, per bona opera gloriam propriam quaerit, et de ostentatione sanctitatis ejus laus altaris extenditur, et ipse tamen apud Deum in numero civium non habetur. Aliis ejus opinio proficit, et tamen a Deo extraneus ipse pertransit. Mensam itaque transeundo decoravit, quia stare ad sacra noluit qui per omne quod agere studuit ad humanas laudes mente decurrit. Quia ergo nonnulli mundam quidem vitam per studium ducunt, sed ex illa intus placere non appetunt, recte et esca ejus electa dicitur, et tamen fenum sicut bos comedere Behemoth iste perhibetur. Quasi enim ante os Behemoth istius mundum fenum in terra atque in infimis jacet, cum et vita quasi innocens per mandatorum custodiam agitur, et tamen inter actionem quae bona ostenditur cor ad", + "candidate_score": 0.646332, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_43_45", + "bdc_text": "qui dependent a principe . hactenus a principeWohl Herzog Ulrich von Württemberg. dependeruntBV : qui dependent a principe. , tantaequeDer Abschnitt tantaque bis conspectae ist in BV übersprungen . turbae per Germaniam essent futurae - ita Ferdinandus impellitur cum per se tum per pfaffos - , quantae vix unquam sunt conspectaeDer Abschnitt tantaque bis conspectae ist in BV übersprungen. .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1342", + "psc_text": "nulla beneficia praecessissent. Sciendumque quia Deus hominem quem benigne condidit inique non spernit. 36. Qui praeterita munera considerat, futura non desperet.---Pensandum est igitur quanti est periculi transacta munera cernere, et futura desperare; 829 quanti est periculi si in hac procella tribulationum desperationis naufragio frangimur, qui ad portum spei velut immensis funibus praeteritis donis ligamur. Dicatur itaque recte: Judicare coram illo, et exspecta eum. Nam qui semetipsum coram Deo non judicat, eum dum affligitur non exspectat. Cujus enim bona praecessisse dissimulat, adjutoria subsequi posse desperat; et cum praeteritorum obliviscitur, etiam subsequentium largitate fraudatur. Sed ecce dum nos affligimur, dum consolationis gratiam longanimiter sustinemus, mali ad pejora prorumpunt, atque eo iniquitatis exaggeratione proficiunt, quo sine verbere relinquuntur. Et tamen omnipotens peccantes misericorditer exspectat, tempus ad poenitentiam tribuit, quod non conversis ad gravioris reatus testimonium vertit; patienter iram retinet, quam quandoque irretractabiliter effundit. Unde apte subjungitur: CAPUT XXI [Vet. XVIII, Rec. XVII]. VERS.", + "candidate_score": 0.644531, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_97_99", + "bdc_text": "Diligentiam adhibe , nam sic est neces [ se ]Randtext im engen Einband nicht zugänglich. . Wolfgang KuchimeisterWolfgang Kuchimeister , wie schon sein Vater Möbelschreiner ( Tischmacher ) in Zürich , scheint ein tüchtiger , initiativer Mann gewesen zu sein , vgl. unten S. 219 , 4f. 1533 schlo ß er mit der Metzgerzunft für den Bau ihres Zunfthauses einen Gesamtarbeitsvertrag ( «samenthafft verdingen» , «verdingwerch» ) , was ihm der Rat auf Antrag der Zimmerleutezunft verbot , wie auch 1557 das Bleichen von Tüchern auf seiner Wiese . Er gehörte zu den drei ersten Verordneten , die als Experten die 1548 eingeführte Meisterprobe ( einen Kasten mit eingesetztem Fuß und einen Tisch) zu begutachten hatten .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1254", + "psc_text": "quippe suscepti oneris pro ipsis quoque utilitatibus subditorum durae viae sunt mundanae servitutis. 39. Quantum debeamus iis qui a temporalium cura, ipsis vacando, nos liberant.---Et saepe, ut dictum est, misericors Deus quo suos tenere diligit, eo illos sollicite ab externis actionibus abscondit. Nam et plerumque paterfamilias ad eum laborem servos dirigit, a quo subtiles filios suspendit; et inde filii sine vexatione decori sunt, unde servi in pulvere foedantur. Quod quam recte in Ecclesia divinitus agitur, ipsa tabernaculi constructione signatur. Ad Moysen quippe divina voce praecipitur ut ad tegenda interius sancta sanctorum ex bysso, cocco atque hyacintho vela texantur, jussumque est ut ad protegendum tabernaculum, vela cilicina et pelles extenderet, quae nimirum vel pluvias, vel ventos, vel pulverem tolerarent (Exod. XXVI, 1) . Quid ergo per pelles et cilicia, quibus tabernaculum tegitur, nisi grossas hominum mentes accipimus, quae aliquando in Ecclesia occulto Dei judicio, quamvis durae sint, praeferuntur? Quae quia servire", + "candidate_score": 0.643809, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_54_56", + "bdc_text": "Hactenus de bello . De Erasmo et Luthero idem sentio , quod tu de alteroVgl . oben S. 127 , 25-35. . Profuerunt initio , nunc nemo nocet perniciosius .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2230", + "psc_text": "VIII, 35) ? In pavore autem ventura poena metuitur, in gladio vero jam dolor de praesenti percussione sentitur. Quia ergo vir sanctus ventura adversa non metuit, pavorem despicit; quia vero nec superveniente percussione vincitur, nequaquam gladiis cedit. Contra hunc itaque equum tot sunt gladii hostium, quot genera persecutionum; quae cuncta obvians superat, quia amore vitae sese ad interitum parat. Sed quia tam robustissimum pectus quomodo se jaculis opponat audivimus, nunc quid ab adversariis agatur audiamus. Sequitur: CAPUT XXX. VERS. 23.---Super ipsum sonabit pharetra. 62. Victi hostes ad dolos, sed incassum confugiunt. ---In Scriptura sacra pharetrae nomine aliquando justum Dei occultumque consilium, aliquando vero clandestina pravorum machinatio designatur. Per pharetram justum Dei occultumque consilium exprimitur, sicut idem beatus Job superiore parte testatur, dicens: Pharetram enim suam aperuit, et afflixit me (Job. XXX, 11) . Id est, occultum suum consilium detexit, et publica me percussione vulneravit. Sicut enim in pharetra sagittae, sic", + "candidate_score": 0.642201, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_84", + "bdc_text": "Contemporaries I 429 f. et Oecolampadium et similes his ictibus horribilibus et quassationibus subito extinctos esse »Zitiert in freier lateinischer Übersetzung aus Luthers «Von der Winkelmesse und Pfaffenweihe» , 1533 , S. WA XXXVIII 204 , Z. 26-28. .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1769", + "psc_text": "ac decorus quasi dum indueretur fuit, sed exutus postmodum, confractus atque abjectus jacebit. Si vero stare intelligimus perdurare, sicut vestimentum stat quisque reprobus qui in hac vita quam diligit breviter durat. Unde et per Prophetam dicitur: Omnia sicut vestimentum veterascent, et sicut opertorium mutabis ea, et mutabuntur (Psal. CI, 28) . Haec itaque, quae allegoriarum nube recta intulit, nunc verbis apertioribus innotescit, subdens: CAPUT VII. VERS. 15.---Auferetur ab impiis lux sua. 14. Credentibus et male viventibus fidei lumen auferetur, maxime persecutionis Antichristi tempore.---Neque enim eos nunc Dei lumen illustrat, 923 qui iniquitatis suae malitiam fidei nomine palliant. [Vet. III, Rec. V.] Nam dum juxta praedicationem fidei vivere negligunt, et tamen eamdem fidem specie tenus venerantur, honorem vitae praesentis ex nomine religionis quaerunt, hocque eis ex fide lucet, quod eos fides coram hominibus refovet. Sunt vero nonnulli, qui aeterna quae audiunt veraciter credunt, et tamen eidem quam tenent fidei male vivendo", + "candidate_score": 0.641828, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_108_110", + "bdc_text": "LL XI 233 ; Pfarrerbuch 395 . schick [ en ]Randtext im engen Einband nicht zugänglich. ;", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_232", + "psc_text": "plana sanctae Ecclesiae expositionis verba conspiciens, et non allegoriarum tenebris obscura, exclamavit dicens: Locus fluviorum rivi latissimi et patentes. (Isai. XXXIII. 21) . Testamenti enim veteris dicta quasi angusti et clausi rivi fuerant, qui immensas 584 scientiae suae sententias collectione obscurissima constringebant. At contra doctrina sanctae Ecclesiae rivi et lati et patentes sunt, quia ejus dicta et invenientibus multa sunt et quaerentibus plana. Ait ergo: Profunda fluviorum scrutatus est, et abscondita produxit in lucem. Quia dum suis expositoribus intelligentiae spiritum infudit, antiquas prophetantium obscuritates aperuit. Et hoc jam sancta Ecclesia per spiritum agnoscit, quod Synagoga prius per litteram intelligere omnino non valuit. Unde et Moyses cum populo loqueretur (Exod. XXXIV, 33) , faciem velabat, ut videlicet designaret quod ille Judaeorum populus legis verba cognosceret, sed ejusdem claritatem legis omnimodo non videret. Unde recte et per Paulum dicitur: Usque in hodiernum enim diem cum legitur Moyses, velamen est positum super eor", + "candidate_score": 0.640979, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_75_77", + "bdc_text": "- Katholisches Leben und Kirchenreform im Zeitalter der Glaubensspaltung 44 , S. 37-46 ; Heinrich Grimm in : NDB IV 488 f ;", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_187", + "psc_text": "de Deo recta sentiens a sanctae Ecclesiae unitate divisus est, constat quia proximum non amat, quem habere socium recusat. 43. Quia deest charitas tam schismaticis quam haereticis.---Quisquis ergo ab hac unitate matris Ecclesiae, sive per haeresim de Deo perversa sentiendo, seu errore schismatis proximum non diligendo dividitur, charitatis hujus gratia privatur, de qua hoc quod praemisimus Paulus ait: Si tradidero corpus meum ut ardeam, charitatem autem non habeam, nihil mihi prodest (I Cor. XIII, 3) . Ac si aperta voce diceret: Extra locum suum conflationis mihi ignis adhibitus tormento me cruciat, mundatione non purgat. Hunc omnes sanctae pacis amatores summo studio locum quaerunt, hunc quaerentes inveniunt, hunc invenientes tenent, scientes peccatorum remissio vel ubi, vel quando, vel qualibus detur. Ubi quippe, nisi in catholicae matris sinu? Quando, nisi ante venturi exitus diem? Quia, ecce nunc tempus acceptabile, ecce nunc dies salutis (II Cor. VI, 2) . Et: Quaerite Dominum dum", + "candidate_score": 0.640939, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_2_4", + "bdc_text": "Sed bone deus , quam miseria! Non est amplius , quod dicam . De bello futuro sic res habet : Princeps Hessorum Von Princeps Hessorum bis silentium esse ( Z. 27 ) von Bullinger leicht gekürzt am 24 .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_249", + "psc_text": "Veritas dicit: Vae vobis divitibus, qui hic habetis consolationem vestram (Luc. VI, 24) . Sed sanctus vir qui hoc luget, quia ab aeternis gaudiis cecidit, consolationem de temporalibus non admittit, dicens: Negavi consolari animam meam. Ac si aperte dicat: Qui de temporalium amissione non lugeo, de temporalium abundantia consolari nequaquam possum. Cui tanquam si nos audientes ista diceremus: Quid igitur quaeris, qui consolari in his quae mundi sunt renuis? illico adjecit: Memor fui Dei, et delectatus sum (Psal. LXXVI, 4) . Ac si aperte dicat: Terrenarum rerum me nec abundantia refovet, auctoris autem mei quem adhuc videre non valeo. vel sola memoria delectat. Haec est igitur amaritudo sapientiam, quia dum spe in alta erecti sunt, nullis hic gaudiis animum sternunt. Hinc enim scriptum est: Cor sapientium ubi tristitia est, et cor stultorum ubi laetitia (Eccle. VII, 5) . Hinc Jacobus dicit: Miseri estote, et lugete, et plorate, et risus vester", + "candidate_score": 0.640887, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_55_57", + "bdc_text": "De Erasmo et Luthero idem sentio , quod tu de alteroVgl . oben S. 127 , 25-35. . Profuerunt initio , nunc nemo nocet perniciosius . Alter superbus et insolens est , alter amarus et ambitiosus .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_918", + "psc_text": "acuti sensus et perplexior indago verborum.---Quamvis sancta Ecclesia sit procul dubio adversariis suis antiquior, quia de illa ipsi, non autem exiit ipsa de illis, sicut de eis per Joannem 736 dicitur: Ex nobis exierunt, sed non erant ex nobis (I Joan. II, 19) ; recte tamen eisdem adversariis Eliu junior fuisse describitur, quia nimirum post exorta haereticorum bella, esse intra sanctam Ecclesiam fastu scientiae inflati arrogantes coeperunt. Cum enim graviora hostium prodiere certamina, tunc sunt profecto subtiliora sensuum spicula requisita, tunc argumentorum obstacula, tunc perplexior indago verborum. Quae saepe viri ferventes ingenio, dum congrue inveniunt, arroganter intumescunt; et, quod per elationis vitium plerumque contingit, iisdem acutis sensibus quibus hostem feriunt, prosternuntur, dum in his quae recte de Deo sentiunt, non Dei, sed suam gloriam quaerunt. Unde Eliu quoque multa quidem recte loquitur, et tamen divina voce, ac si perversa dixerit, increpatur. Cum vero dicitur quia Eliu exspectavit Job loquentem, eo", + "candidate_score": 0.640809, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_75", + "bdc_text": "- Katholisches Leben und Kirchenreform im Zeitalter der Glaubensspaltung 44 , S. 37-46 ;", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_187", + "psc_text": "de Deo recta sentiens a sanctae Ecclesiae unitate divisus est, constat quia proximum non amat, quem habere socium recusat. 43. Quia deest charitas tam schismaticis quam haereticis.---Quisquis ergo ab hac unitate matris Ecclesiae, sive per haeresim de Deo perversa sentiendo, seu errore schismatis proximum non diligendo dividitur, charitatis hujus gratia privatur, de qua hoc quod praemisimus Paulus ait: Si tradidero corpus meum ut ardeam, charitatem autem non habeam, nihil mihi prodest (I Cor. XIII, 3) . Ac si aperta voce diceret: Extra locum suum conflationis mihi ignis adhibitus tormento me cruciat, mundatione non purgat. Hunc omnes sanctae pacis amatores summo studio locum quaerunt, hunc quaerentes inveniunt, hunc invenientes tenent, scientes peccatorum remissio vel ubi, vel quando, vel qualibus detur. Ubi quippe, nisi in catholicae matris sinu? Quando, nisi ante venturi exitus diem? Quia, ecce nunc tempus acceptabile, ecce nunc dies salutis (II Cor. VI, 2) . Et: Quaerite Dominum dum", + "candidate_score": 0.640618, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_11_13", + "bdc_text": "Zum Durchsickern von Nachrichten ��ber die Kriegs vorbereitungen Philipps von Hessen und über die Gegenma ßnahmen Ferdinands s. Wille 154. 172f. , praeter hunc sunt duces comites et nobiles , viri profecto magni . CausaDie Wiedereinsetzung des durch Österreich vertriebenen Herzogs Ulrich von Württemberg , s. Wille und Keller . per se favorem habet omnium .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2061", + "psc_text": "est, mores despicit humanae conversationis. Homo quippe inter homines factus, usum tenere hominum noluit. Idcirco namque inter nos homo factus est, ut non solum nos sanguine fuso redimeret, sed etiam ostenso exemplo commutaret. In conversatione igitur nostra et veniendo alia invenit, et vivendo alia docuit. Studebant enim omnes superba Adam stirpe progeniti, prospera vitae praesentis appetere, adversa devitare, opprobria fugere, gloriam sequi. Venit inter eos Dominus incarnatus adversa appetens, prospera spernens, opprobria amplectens, gloriam fugiens. Nam cum Judaei illum regem sibi constituere voluissent, fieri rex refugit (Joan. VI, 15) . Cum vero eum interficere molirentur, sponte ad crucis patibulum venit (Ibid., XVIII, 4) . Fugit ergo quod omnes appetunt, appetiit quod omnes fugiunt. Sed cum fugit quod omnes appetunt, appetiit quod omnes fugiunt, fecit quod omnes mirarentur, ut et mortuus ipse resurgeret, et morte sua alios de morte resuscitaret. [Vet. XXXI.] Duae quippe vitae sunt hominis in corpore consistentis, una", + "candidate_score": 0.637303, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_41", + "bdc_text": "Motus est Hessus , quod minis plus quam horrendis a Ferdinando exagitatur , et nisi ad hunc modum rem adgrederetur , actum esset de principatu suo , de iusticia evangelii , actum essetBV setzt et für actum esset .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1242", + "psc_text": "Quid ergo mirum quia non angustatur intentus, qui operatur quietus? Dicatur itaque quia hoc subtile judicium exercet et super gentem, et super omnes homines. [Rec. XIV.] Quia igitur de specie transivit ad genus, nunc de genere se convertit ad speciem, et quid Judaea proprie mereatur, ostendit dicens: CAPUT XVI [Vet. XX]. VERS. 30.---Qui regnare facit hominem hypocritam propter peccata populi. 34. Qui malis praelatis subjacent, id suae culpae tribuant. Propter peccata populorum regnaturus est Antichristus.---Verum namque regem super se Judaea regnare noluit, et idcirco exigentibus meritis hypocritam accepit, sicut ipsa quoque Veritas in Evangelio dicit: Ego veni in nomine Patris mei, et non accepistis me; si alius venerit in nomine suo, illum accipietis (Joan. V, 43) . Et sicut Paulus ait: Pro eo quod charitatem veritatis non receperunt, ut salvi fierent, ideo mittet illis Deus operationem erroris, ut credant mendacio (II Thess. II, 10) . In eo ergo quod dicitur:", + "candidate_score": 0.637125, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_74_76", + "bdc_text": "Katholische Theologen der Reformationszeit I , hg. v . Er win Iserloh , Münster i. W. 1984 . - Katholisches Leben und Kirchenreform im Zeitalter der Glaubensspaltung 44 , S. 37-46 ; Heinrich Grimm in :", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_187", + "psc_text": "de Deo recta sentiens a sanctae Ecclesiae unitate divisus est, constat quia proximum non amat, quem habere socium recusat. 43. Quia deest charitas tam schismaticis quam haereticis.---Quisquis ergo ab hac unitate matris Ecclesiae, sive per haeresim de Deo perversa sentiendo, seu errore schismatis proximum non diligendo dividitur, charitatis hujus gratia privatur, de qua hoc quod praemisimus Paulus ait: Si tradidero corpus meum ut ardeam, charitatem autem non habeam, nihil mihi prodest (I Cor. XIII, 3) . Ac si aperta voce diceret: Extra locum suum conflationis mihi ignis adhibitus tormento me cruciat, mundatione non purgat. Hunc omnes sanctae pacis amatores summo studio locum quaerunt, hunc quaerentes inveniunt, hunc invenientes tenent, scientes peccatorum remissio vel ubi, vel quando, vel qualibus detur. Ubi quippe, nisi in catholicae matris sinu? Quando, nisi ante venturi exitus diem? Quia, ecce nunc tempus acceptabile, ecce nunc dies salutis (II Cor. VI, 2) . Et: Quaerite Dominum dum", + "candidate_score": 0.636325, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_98", + "bdc_text": "Wolfgang KuchimeisterWolfgang Kuchimeister , wie schon sein Vater Möbelschreiner ( Tischmacher ) in Zürich , scheint ein tüchtiger , initiativer Mann gewesen zu sein , vgl. unten S. 219 , 4f. 1533 schlo ß er mit der Metzgerzunft für den Bau ihres Zunfthauses einen Gesamtarbeitsvertrag ( «samenthafft verdingen» , «verdingwerch» ) , was ihm der Rat auf Antrag der Zimmerleutezunft verbot , wie auch 1557 das Bleichen von Tüchern auf seiner Wiese .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1254", + "psc_text": "quippe suscepti oneris pro ipsis quoque utilitatibus subditorum durae viae sunt mundanae servitutis. 39. Quantum debeamus iis qui a temporalium cura, ipsis vacando, nos liberant.---Et saepe, ut dictum est, misericors Deus quo suos tenere diligit, eo illos sollicite ab externis actionibus abscondit. Nam et plerumque paterfamilias ad eum laborem servos dirigit, a quo subtiles filios suspendit; et inde filii sine vexatione decori sunt, unde servi in pulvere foedantur. Quod quam recte in Ecclesia divinitus agitur, ipsa tabernaculi constructione signatur. Ad Moysen quippe divina voce praecipitur ut ad tegenda interius sancta sanctorum ex bysso, cocco atque hyacintho vela texantur, jussumque est ut ad protegendum tabernaculum, vela cilicina et pelles extenderet, quae nimirum vel pluvias, vel ventos, vel pulverem tolerarent (Exod. XXVI, 1) . Quid ergo per pelles et cilicia, quibus tabernaculum tegitur, nisi grossas hominum mentes accipimus, quae aliquando in Ecclesia occulto Dei judicio, quamvis durae sint, praeferuntur? Quae quia servire", + "candidate_score": 0.636282, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_45", + "bdc_text": "turbae per Germaniam essent futurae - ita Ferdinandus impellitur cum per se tum per pfaffos - , quantae vix unquam sunt conspectaeDer Abschnitt tantaque bis conspectae ist in BV übersprungen. .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1342", + "psc_text": "nulla beneficia praecessissent. Sciendumque quia Deus hominem quem benigne condidit inique non spernit. 36. Qui praeterita munera considerat, futura non desperet.---Pensandum est igitur quanti est periculi transacta munera cernere, et futura desperare; 829 quanti est periculi si in hac procella tribulationum desperationis naufragio frangimur, qui ad portum spei velut immensis funibus praeteritis donis ligamur. Dicatur itaque recte: Judicare coram illo, et exspecta eum. Nam qui semetipsum coram Deo non judicat, eum dum affligitur non exspectat. Cujus enim bona praecessisse dissimulat, adjutoria subsequi posse desperat; et cum praeteritorum obliviscitur, etiam subsequentium largitate fraudatur. Sed ecce dum nos affligimur, dum consolationis gratiam longanimiter sustinemus, mali ad pejora prorumpunt, atque eo iniquitatis exaggeratione proficiunt, quo sine verbere relinquuntur. Et tamen omnipotens peccantes misericorditer exspectat, tempus ad poenitentiam tribuit, quod non conversis ad gravioris reatus testimonium vertit; patienter iram retinet, quam quandoque irretractabiliter effundit. Unde apte subjungitur: CAPUT XXI [Vet. XVIII, Rec. XVII]. VERS.", + "candidate_score": 0.632829, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_45", + "bdc_text": "turbae per Germaniam essent futurae - ita Ferdinandus impellitur cum per se tum per pfaffos - , quantae vix unquam sunt conspectaeDer Abschnitt tantaque bis conspectae ist in BV übersprungen. .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1193", + "psc_text": "Unde nunc necesse est ut quae per visibilia spargitur de invisibilibus judiciis feriatur; et quia in iis se exterioribus male delectata prostravit, saltem percussa requirat quod deseruit. Ecce autem Scriptura sacra terrore quodam torpentia corda transfigit, ne in his inhaereant quae exterius defluunt, sed quae interius aeterna perdiderunt. Indicat quid sententia occulta decernitur, ne immoderate a nobis haec publica cogitentur. Dicit quid super nos agatur de nobis, ut ab hoc publico temporalitatis colligamus oculum cordis ad secretum internae dispositionis. [Vet. IX.] Nam postquam multa narrata sunt de poena malorum, subito infertur occultum judicium, quod pie super nos justeque disponitur, quomodo alii perdunt quod tenere videbantur, et alii accipiunt quod alii ex meritis perdunt. Ait enim: CAPUT VIII. VERS. 24. Conteret multos et innumerabiles, et stare faciet alios pro eis. 19. Alii perdunt quod tenere videbantur, alii prius perditum recipiunt. In exteriora respui reprobationis signum; sicut praedestinationis, ad interiora trahi.---Hoc quotidie", + "candidate_score": 0.632236, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_45", + "bdc_text": "turbae per Germaniam essent futurae - ita Ferdinandus impellitur cum per se tum per pfaffos - , quantae vix unquam sunt conspectaeDer Abschnitt tantaque bis conspectae ist in BV übersprungen. .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_713", + "psc_text": "faciam cum surrexerit ad judicandum Deus? et cum quaesierit, quid respondebo illi? 21. Qui aliis praesunt, Deo se subesse semper attendant.---Qui venturum judicem cogitat, indesinenter quotidie rationum suarum in melius causas parat; qui aeternum Dominum tremore cordis intuetur, jura temporalis dominii super subjectos moderari compellitur. Perpendit enim nil esse quod temporaliter praeest caeteris, quando illi ad reddendam rationem subest qui sine fine dominatur. Saepe namque transitoria potestas animum per abrupta elationis rapit. Et quia eo quisque extollitur, quo se esse super aliquos videt, illum oportet qui super se est semper aspiciat, ut ejus metu qui supra omnia est crescentem intrinsecus animi tumorem premat. Intuetur enim qui sub ipso sint, sed consideret sub quo ipse sit, ut ex consideratione veri domini, decrescat tumor falsae dominationis. Unde beatus Job, quia ejus judicium qui super omnia est metuit, hic ad temporale judicium famulis aequalis venit, dicens: Si contempsi judicium subire cum servo meo", + "candidate_score": 0.6322, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_59", + "bdc_text": "De Oecolampadio interpres Lutheri mitius quiddam habet Möglicher weise bezieht sich Myconius auf eine diesbezügliche Aussage Bucers .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_425", + "psc_text": "se asserit, pedem claudo. Haec etenim dicens, profecto indicat quia et illi per semetipsum manum praebuerat, et hunc portando sustinebat. Ex qua re colligitur, super egenos ac debiles quantum misericordiae illius viscera fundebantur. Unde et subditur: Pater eram pauperum. 39. Ecclesia caecos illuminat, claudos sustentat.---Quae videlicet verba si ad vocem sanctae Ecclesiae typica interpretatione referamus, ipsa est oculus caeco, quia per verbum lucet, ipsa pes claudo, quia per adjutorium continet. Caecos enim praedicando illuminat, claudos vero opitulando sustentat. Caecus quippe est qui adhuc quo pergat non videt; claudus autem est, qui non potest ire quo videt. Crebro namque peccatum aut ignorantia aut infirmitate perpetratur, ut vel nesciat homo quid velle debeat, vel non omne quod voluerit possit. Quo contra recte per Psalmistam dicitur: Dominus illuminatio mea et salus mea (Psal. XXVI, 1) . Quia enim Dominus et scientiam et virtutem praebet, et contra ignorantiam illuminatio, et contra infirmitatem salus vocatur.", + "candidate_score": 0.631464, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_30_32", + "bdc_text": "Näheres ist nicht bekannt . dicitur ingenti pecunia ab imperatore Hispano abstraxisseN äheres ist nicht bekannt. . HostisDer Abschnitt Hostis bis paupertate ist in BV übersprungen. autem paratum quidem nunc demum novit , sed quo tendat , iamdum haesitat .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_838", + "psc_text": "tacuit, ab eo irrisus exivit. Scriptum namque est: Herodes autem, viso Jesu, gavisus est valde; erat enim cupiens ex multo tempore videre eum, eo quod audiret multa de illo, et sperabat signum aliquod videre ab eo fieri (Luc. XXIII, 8) . Ubi et subditur: Interrogabat autem illum multis sermonibus, at ipse nihil illi respondebat. Tacens vero Dominus quam sit despectus ostenditur, cum illic protinus subinfertur: Sprevit illum Herodes cum exercitu suo, et illusit. Quod videlicet factum oportet nos audientes discere, ut quoties auditores nostri nostra volunt quasi laudanda cognoscere, non autem sua perversa mutare, omnino taceamus, ne si ostentationis studio verbum Dei loquimur, et illorum culpa quae erat esse non desinat, et nostra quae non erat fiat. [Vet. XVII.] 39. Unde sciri queat utrum auditores ex praedicatorum doctrina proficiant. Quid sit loqui ex Deo et coram Deo.---Dicat fortasse aliquis: Unde novimus quo corde quis audiat? Sed multa sunt quae audientis", + "candidate_score": 0.628456, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_59", + "bdc_text": "De Oecolampadio interpres Lutheri mitius quiddam habet Möglicher weise bezieht sich Myconius auf eine diesbezügliche Aussage Bucers .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_424", + "psc_text": "res. Qui itaque indigenti proximo exteriorem substantiam praebet, sed vitam suam a nequitia non custodit, rem suam Deo tribuit, et se peccato. Hoc quod minus est obtulit auctori, et hoc quod majus est servavit iniquitati. 625 Bene itaque per beatum Job prius dicitur: Justitia indutus sum, et vestivi me sicut vestimento; et sicut diademate, judicio meo. Ac deinde subjungitur: Oculus fui caeco, et pes claudo. Quia tunc est apud Deum oblatio verae rectitudinis, cum de radice justitiae prodeunt rami pietatis. Sed quia in ipso misericordiae opere plus solet apud internum judicem animus pensari quam factum, notandum quod caeco oculum fuisse se asserit, pedem claudo. Haec etenim dicens, profecto indicat quia et illi per semetipsum manum praebuerat, et hunc portando sustinebat. Ex qua re colligitur, super egenos ac debiles quantum misericordiae illius viscera fundebantur. Unde et subditur: Pater eram pauperum. 39. Ecclesia caecos illuminat, claudos sustentat.---Quae videlicet verba si ad vocem", + "candidate_score": 0.627799, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_45", + "bdc_text": "turbae per Germaniam essent futurae - ita Ferdinandus impellitur cum per se tum per pfaffos - , quantae vix unquam sunt conspectaeDer Abschnitt tantaque bis conspectae ist in BV übersprungen. .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1718", + "psc_text": "mala leviter perpetrare appetunt, nequaquam tamen implere cuncta quae appetunt permittuntur. Sequitur: VERS. 10.---Circumdedi illud terminis meis. Terminis suis Dominus mare circumdat, quia iras persequentium, judiciorum suorum dispensatione modificat, ut insani tumida unda fervoris plano frangatur littore occultae dispensationis. Sequitur: CAPUT XVIII [Vet. XVI]. VERS. 10, 11.---Et posui vectem et ostia, et dixi: Hucusque venies, et non procedes amplius, et hic confringes tumentes fluctus tuos. 38. Sancti praedicatores tanquam ostia mari saecus saevienti opposita, tundi fluctibus, non effringi potuerunt, Christo eos roborante. Haec ostia humilibus aperta, et superbis clausa.---Quid per ostia nisi praedicatores sancti, quid per vectem nisi incarnatus Dominus designatur? Qui haec videlicet ostia contra saevientis maris impetum tanto valentiora opposuit, quanto ea sua observatione roboravit. Quia enim ista sanctae Ecclesiae ostia vectis hujus oppositione solidata sunt, potuerunt quidem tundi fluctibus, sed effringi nequiverunt, ut ea exterius unda persecutionis illideret, sed nequaquam cordis eorum interna penetraret. Et quia doctores", + "candidate_score": 0.627692, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_57", + "bdc_text": "Alter superbus et insolens est , alter amarus et ambitiosus .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2755", + "psc_text": "bona sunt quae operari videantur, quia surgentis fabricae 1140 robusta celsitudo non figitur, quae nequaquam per fundamenti fortitudinem in petra solidatur. Soli ergo ruinae crescit quod aedificant, quia ante molem fabricae humilitatis fundamina non procurant. Quos bene ab intimis prodimus, si paucis in exterioribus ostendamus. 52. Imago superbi.---Cunctis namque superba apud se cogitatione tumentibus inest clamor in locutione, amaritudo in silentio, dissolutio in hilaritate, furor in tristitia, inhonestas in actione, honestas in imagine, erectio in incessu, rancor in responsione. Horum mens semper est ad irrogandas contumelias valida, ad tolerandas infirma; ab obediendum pigra, ad lacessendos vero alios importuna; ad ea quae facere et debet et praevalet ignava, ad ea autem quae facere non debet nec praevalet parata. Haec in eo quod sponte non appetit nulla exhortatione flectitur, ad hoc autem quod latenter desiderat quaerit ut cogatur, quia dum metuit ex desiderio suo vilescere, optat vim in ipsa sua voluntate tolerare.", + "candidate_score": 0.627176, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_45", + "bdc_text": "turbae per Germaniam essent futurae - ita Ferdinandus impellitur cum per se tum per pfaffos - , quantae vix unquam sunt conspectaeDer Abschnitt tantaque bis conspectae ist in BV übersprungen. .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_166", + "psc_text": "quoque in interitu vestro ridebo, et subsannabo, cum vobis quod timebatis advenerit, cum irruerit repentina calamitas, et interitus quasi tempestas ingruerit (Prov. I, 26) . Et quia ipsa venturi exitus ignorantia nox vocatur, nocte opprimet eum tempestas, id est turbo eum divini 570 judicii dum ignorat apprehendet. Hinc est namque quod per semetipsam Veritas dicit: Si sciret paterfamilias qua hora fur veniret, vigilaret utique, et non sineret perfodi domum suam. Et vos estote parati, quia qua hora non putatis Filius hominis veniet (Matth. XXIV, 43) . Hinc etiam contra malum servum dicitur: Si autem dixerit malus servus ille in corde suo: Moram facit dominus meus venire, et coeperit percutere conservos suos; manducet autem et bibat cum ebriis; veniet dominus servi illius in die qua non sperat, et hora qua ignorat (Ibid., 48) . Hinc Paulus discipulis dicit: Vos autem, fratres, non estis in tenebris, ut vos dies illa tanquam fur", + "candidate_score": 0.62702, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_45", + "bdc_text": "turbae per Germaniam essent futurae - ita Ferdinandus impellitur cum per se tum per pfaffos - , quantae vix unquam sunt conspectaeDer Abschnitt tantaque bis conspectae ist in BV übersprungen. .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1100", + "psc_text": "anima immerito terretur, quando post pusillum hoc invenit, quod in aeternum mutare non possit. [Vet. XVIII.] 33. Quid imminente morte sit formidandum.---Consideramus quippe quod viam vitae praesentis 776 nequaquam sine culpa transire potuimus, consideramus etiam quia nec hoc quidem sine aliquo reatu nostro est, quod laudabiliter gessimus, si remota pietate judicemur. Quis enim nostrum vitam praecedentium patrum valeat vel superare, vel assequi? Et tamen David dicit: Ne intres in judicium cum servo tuo, quia non justificabitur in conspectu tuo omnis vivens (Psal. CXLII, 2) . Paulus cum diceret: Nihil mihi conscius sum, caute subjunxit: Sed non in hoc justificatus sum (I Cor. IV, 4) . Jacobus dicit: In multis enim offendimus omnes (Jac. III, 2) . Joannes dicit: Si dixerimus quia peccatum non habemus, ipsi nos seducimus, et veritas in nobis non est (I Joan. I, 8) . Quid ergo facient tabulae, si tremunt columnae? Aut quomodo virgulta immobilia stabunt,", + "candidate_score": 0.626321, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_86", + "bdc_text": "Miror , si aliter sit in exemplari Lutherano Bullinger zitiert im Brief vom 24 .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1808", + "psc_text": "Vel certe idcirco beatus Job utrum terrae latitudinem consideraverit inquiritur, ut exemplo alienae latitudinis humilietur. Ac si ei aperte diceretur: Eos quos innumera mala praesentis vitae nequeunt angustare considera, et de statu cordis tui inter verbera gloriari cessa. Sequitur: CAPUT XVII [Vet. et Rec. IX]. VERS. 18-20.---Indica mihi, si nosti omnia, in qua via habitet lux, et tenebrarum quis locus sit, ut ducas unumquodque ad terminos suos, et intelligas semitas domus ejus. 32. Per lucem justitia, per tenebras iniquitas designatur. Qui in justitia perseveraturi sint, aut in peccato morituri, nos latet.---Beatus Job gravi quaestione discutitur, ut et de via lucis, et tenebrarum loco requiratur; ut unumquodque ad suos terminos ducat, ac semitas domus ejus intelligat. Quid enim lucis nomine, nisi justitia accipitur? et quid per tenebras, nisi iniquitas designatur? Unde quibusdam conversis a peccatorum nequitia dicitur: Eratis aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino (Ephes. V, 8) . Et de", + "candidate_score": 0.626149, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_0_2", + "bdc_text": "S . De duobus istis , quae scribis Oben Nrn. 350 und 356. , libenter cognovi . Sed bone deus , quam miseria! Non est amplius , quod dicam .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2337", + "psc_text": "nosmetipsos funditus succendentes, igne doloris ardemus. Quia igitur duplex in poenitentia gemitus debetur, beatus Job divinae vocis increpatione proficiens, atque in sua reprehensione succrescens, dixisse se unum et alterum poenitens fatetur, ac si aperte dicat: Et erga bona per negligentiam torpui, et ad mala per audaciam prorupi: CAP. XL, VERS. 1, 2.---Respondens autem Dominus Job de turbine, dixit: Accinge sicut vir lumbos tuos, interrogabo te, et indica mihi. [Vet. III, Rec. V.] Quid sit Dominum de turbine respondere, quid beatum Job lumbos accingere, quid interrogare Dei, quid hominis indicare, primo jam Domini sermone tractatum est (Sup. lib. XXVIII, n. 1 et seq.) . Quia ergo lectoris taedio parcimus, curamus summopere ne dicta replicemus. Sequitur: CAPUT IV. VERS. 3.---Nunquid irritum facies judicium meum, et condemnabis me, ut tu justificeris? 1049 5. Job juste correptus, ut occultis Dei judiciis etiam nesciens subderetur.---Quisquis contra Domini flagella semetipsum defendere nititur, flagellantis judicium evacuare conatur.", + "candidate_score": 0.626081, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_45", + "bdc_text": "turbae per Germaniam essent futurae - ita Ferdinandus impellitur cum per se tum per pfaffos - , quantae vix unquam sunt conspectaeDer Abschnitt tantaque bis conspectae ist in BV übersprungen. .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_835", + "psc_text": "in quantum per excessum mentis super hominem. 37. Haec internae quieti et contemplationi non officiunt.---Sic itaque sic perfecti omnes, quamvis adhuc aliquid turbulentum de infirmitate carnis tolerent, jam tamen intrinsecus tranquillissimo secreto perfruuntur per contemplationem mentis, ut quidquid acciderit exterius, in nullo turbet interius. Unde beatus Job securitatem sanctae mentis ostendens, postquam de se tot virtutum praedicamenta protulit, hoc quod praemisimus secutus, adjunxit. [Vet. XVI, Rec. XI.] Si expavi ad multitudinem nimiam, et despectio propinquorum 716 terruit me; et non magis tacui, nec egressus sum ostium. Ac si apertius dicat: Turbatis contra me extrinsecus aliis, ipse in me intrinsecus imperturbabilis mansi. Quid namque in hoc loco ostium nisi os debemus accipere? Per hoc quippe quasi egredimur, dum verbis quibus possumus secreta nostri cordis aperimus; et quales intus manemus in conscientia, tales foras egredimur per linguam. 38. Sancti commotionis tempore silent. Secus alii. Silendum, nisi loquendo aliis prodesse possimus.---Sunt vero nonnulli", + "candidate_score": 0.625913, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_33_35", + "bdc_text": "Duces habet dictis , ut quidam aiunt , exercitatiores Auf Habsburgs Seite führten Pfalzgraf Philipp , von Pfalz-Neuburg , seit 1532 Statthalter in Württemberg ( Wille 171f ; Keller 65f ) und nach seiner schweren Verwundung Dietrich Spät ( Keller 67 ) den Oberbefehl. verum carent , milite , quod Ferdinandus summa laboret paupertateDer Abschnitt Hostis bis paupertate ist in BV übersprungen .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_881", + "psc_text": "dubio ut is qui praeest serviat ad verbum. Cum is qui subest jussis obtemperat, oportet ut is qui praeest curam sollicitudinis ac pietatis impendat. Sicque fit ut dum studiose nunc servire nobis invicem per charitatem nitimur, quandoque cum vero Domino communi exsultatione dominemur. [Vet. XXIV.] Sed sunt nonnulli qui in eo quod officium praedicationis exhibent, aliis invident bonum quod habent, atque ideo jam veraciter non habent. Quibus recte per Jacobum dicitur: Quod si zelum amarum habetis inter vos, et contentiones sunt in cordibus vestris, non est ista sapientia desursum descendens, sed terrena, animalis, diabolica (Jac. III, 14) . Unde hic quoque cum dictum est: Si fructus ejus comedi absque pecunia, recte subjungitur: CAPUT XXIII. IBID.---Et animam agricolarum ejus afflixi. 54. Ecclesiarum rector sibi in praedicatione cooperantibus non invideat.---Agricolae quippe hujus terrae sunt hi qui, minori loco positi, quo valent zelo, quanto possunt opere, ad eruditionem sanctae Ecclesiae in praedicationis gratia", + "candidate_score": 0.625472, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_28_30", + "bdc_text": "und Albrecht VII . von Mansfeld , s. Keller 8-11. 45 . Näheres ist nicht bekannt .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2030", + "psc_text": "Quid autem per cubitum, nisi operatio; quid per senarium numerum, nisi perfectio operationis ostenditur, quia et sexto die cuncta opera Dominus explesse memoratur? Quid ergo super sex cubitos palmus insinuat (Genes. II, 1) , nisi contemplationis vim, quae jam initia aeternae et septimae quietis demonstrat? Quia enim aeternorum contemplatio hic minime perficitur, mensura septimi cubiti non expletur. Electorum itaque ecclesia, quia cuncta quae operanda sunt perficit, in sex cubitis sese in monte posita civitas ostendit. Quia vero hic adhuc sola initia contemplationis 981 inspicit, de septimo cubito non nisi palmum tangit. 54. Culmen contemplationis non attingitur, nisi ab exteriorum curarum oppressione liberemur.---Sciendum vero est quia nequaquam culmen contemplationis attingimus, si non ab exterioris curae oppressione cessemus. Nequaquam nosmetipsos intuemur, ut sciamus aliud in nobis esse rationale quod regit, aliud animale quod regitur, nisi ad secretum hujus silentii recurrentes, ab omni exterius perturbatione sopiamur. Quod silentium nostrum bene etiam Adam dormiens", + "candidate_score": 0.624801, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_96", + "bdc_text": "Peter in Basel angestellt wurde , vgl . Karl Gauß , Basilea Reformata , Basel 1930 , S. 94. .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2084", + "psc_text": "melius commutare. Convertit namque Dominus eum quem conspicit. Unde scriptum est: Conversus Dominus respexit Petrum, et recordatus est Petrus verbi Domini sicut dixerat: Quia priusquam gallus cantet, ter me negabis; et egressus foras flevit amare (Luc. XXII, 61) . Et sicut Salomon ait: Rex qui sedet in solio judicii, dissipat omne malum intuitu suo (Prov. XX, 8) . De hoc respectu montium rursum per prophetam dicitur: Montes sicut cera fluxerunt a facie Domini (Psal. XCXVI, 5) , quia post perversitatis suae duritiam, divina formidine liquefacti, ab illo prius rigido tumore substrati sunt. 79. Bonis operibus conversorum pascitur. Magnum Christo convivium fecit Matthaeus, imo fuit.---Intuendum etiam quod non ait inspicit, sed circumspicit montes pascuae suae. In Judaea quippe incarnatus est Dominus, quae posita in medio gentium fuit. Atque ideo circumspexit montes, quia elatos hujus saeculi circumquaque positos ex gentilitatis universitate collegit. In his itaque montibus pascitur, quia bonis operibus conversorum quasi", + "candidate_score": 0.621363, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_33_35", + "bdc_text": "Duces habet dictis , ut quidam aiunt , exercitatiores Auf Habsburgs Seite führten Pfalzgraf Philipp , von Pfalz-Neuburg , seit 1532 Statthalter in Württemberg ( Wille 171f ; Keller 65f ) und nach seiner schweren Verwundung Dietrich Spät ( Keller 67 ) den Oberbefehl. verum carent , milite , quod Ferdinandus summa laboret paupertateDer Abschnitt Hostis bis paupertate ist in BV übersprungen .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_382", + "psc_text": "dati est, si benigna mente futurae mercedis studio aliquid impendatur. Ergo datum in re accipimus, fructum in corde. Et quia discipulorum suorum Apostolus mercede potius quam munere pascebatur, nequaquam datum, sed fructum se quaerere fatetur. Unde et subdidit protinus, dicens: Habeo autem omnia, et abundo (Ibid., 18) . Butyro ergo lavantur pedes, cum praedicatores sancti, ut diximus, ipsa praedicatione fatigati, auditorum suorum bonis operibus foventur. Fessos namque pedes butyro unxerat ille qui audiebat: Viscera sanctorum requieverunt per te, frater (Philem. 7) . Hoc butyro unctus fuerat pes qui in catena tenebatur, dicens: Det misericordiam Dominus Onesiphori domui; quia saepe me refrigeravit, et catenam meam non erubuit (I Tim. II, 16) . Si ergo ex voce capitis haec verba pensamus, 616 recte pedes, sicut dictum est, praedicatores accipimus. [Vet. XII.] 23. Pedes Ecclesiae sunt inferiores ministri, qui terrena curant.---Si autem sentire ista ex voce solius corporis debemus, nimirum pedes Ecclesiae sunt", + "candidate_score": 0.620442, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_54_56", + "bdc_text": "Hactenus de bello . De Erasmo et Luthero idem sentio , quod tu de alteroVgl . oben S. 127 , 25-35. . Profuerunt initio , nunc nemo nocet perniciosius .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2234", + "psc_text": "ut credulis suppliciorum praeparatio dum quasi furtim innotescitur, amplius timeatur, et audientis animum plus suspecta vulnera quam percepta perturbent. In pharetra enim sagittae 1026 dum latent et sonant mortem etiam non visae denuntiant. Pharetra ergo contra equum sonitum reddit, cum contra praedicatorem sanctum occulta pravorum machinatio consilium suum, quod fraudulenter operit, fraudulentius innotescit, ut praemissis minis quasi ex sonitu pharetrae terreat, cum praedicator Dei apertas contumelias velut cominus ferientia jacula non formidat. Cum vero eisdem minis minime terretur, mox persecutorum crudelitas ad supplicia manifesta perducitur. Unde bene postquam dictum est: Super ipsum sonabit pharetra, illico additur: CAPUT XXXI. IBID.--- Vibrabit hasta. 64. A minis ad aperta supplicia prorumpunt.--- Contra praedicatorem Dei post pharetrae sonitum hasta vibratur, quando post terrores exhibitos e vicino jam feriens aperta poena producitur. Praedicatores autem sancti, cum pro defensione fidei supplicia subeunt, ad eamdem fidem, quos valent, rapere et inter verbera non desistunt; et cum patienter", + "candidate_score": 0.618846, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_40", + "bdc_text": "Ähnliches berichtet Capito , s. oben S. 116 , 20. .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1360", + "psc_text": "caeteris naturae conditione constringitur, 833 ex aequo respicere caeteros dedignatur; sicque usque ad ejus similitudinem ducitur de quo scriptum est: Omne sublime videt, et ipse est rex super universos filios superbiae (Job. XLI, 25) . Et de cujus corpore dicitur: Generatio cujus excelsi sunt oculi, et palpebrae ejus in alta surrectae (Prov. XXX, 13) . Ad ejus similitudinem ducitur, qui singulare culmen appetens, et socialem angelorum vitam despiciens, ait: Ascendam super altitudinem nubium; similis ero altissimo (Isai. XIV, 14) . Miro ergo judicio intus foveam dejectionis invenit, dum foris se in culmine potestatis extollit. Apostatae quippe angelo similis efficitur, dum homo hominibus esse similis dedignatur. Sic Saul ab humilitatis merito in tumorem superbiae culmine potestatis excrevit. Per humilitatem quippe praelatus est per superbiam reprobatus, Domino attestante qui ait: Nonne cum esses parvulus in oculis tuis, caput te constitui in tribubus Israel (I Reg. XV, 17) ? Parvulum se ante potestatem", + "candidate_score": 0.618742, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_33_35", + "bdc_text": "Duces habet dictis , ut quidam aiunt , exercitatiores Auf Habsburgs Seite führten Pfalzgraf Philipp , von Pfalz-Neuburg , seit 1532 Statthalter in Württemberg ( Wille 171f ; Keller 65f ) und nach seiner schweren Verwundung Dietrich Spät ( Keller 67 ) den Oberbefehl. verum carent , milite , quod Ferdinandus summa laboret paupertateDer Abschnitt Hostis bis paupertate ist in BV übersprungen .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_385", + "psc_text": "igitur tunc Ecclesia vehementer afflicta, quomodo pacis suae tempore per exhortationis verbum, membra in se etiam extrema mundabat, et dicat: Quando lavabam pedes meos butyro. Quod de beato Job admirabiliter libet intueri, qui inter tot curas rerum, inter tot affectus pignerum, inter tot studia sacrificiorum, subjectis suis quamlibet extremis, bona sequentis vitae praedicabat, ut eos de coelestibus imbueret, qui sibi ad terrena opera deservirent. Quid ad haec nos episcopi dicimus, qui commissis nobis verbum vitae impendere non curamus, quando conjugatum virum prohibere non valuit ab officio praedicationis vel saecularis habitus, vel magnae occupatio facultatis? [Rec. XI]. Sed servata veritate historiae, ad sanctae Ecclesiae jam verba redeamus, quae per beatum Job, id est per os membri sui loquitur, quanta sint quae tempore extremo patietur, cum transactorum suorum reminiscitur, cum per eam videlicet verbi pinguedinem operantium vita lavaretur. Quae ipsam quoque praedicatorum suorum vigilantiam plenius exsequens, subdit: CAPUT XV. IBID. Et petra", + "candidate_score": 0.618684, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_40", + "bdc_text": "Ähnliches berichtet Capito , s. oben S. 116 , 20. .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1145", + "psc_text": "aequo dicere semetipsos existimant dejecisse. Singularitate enim gaudent culminis, et non aequalitate conditionis. Sed quia haec tumentia corda rectorum subtiliter Dominus pensat, bene contra eos dicitur: Qui dicit regi, apostata. Unusquisque enim superbus rector toties ad culpam apostasiae dilabitur, quoties, praeesse hominibus delectatus, honoris sui singularitate laetatur. Sub quo enim sit non considerat, et quod aequalibus quasi non sit aequalis exsultat. Unde autem haec vitiorum radix pullulat in corde regentium, nisi ex imitatione illius qui, despectis angelorum societatibus, dixit: Ascendam super altitudinem nubium, et similis ero Altissimo (Isai. XIV, 14) ? Quia ergo unusquisque rector quoties extollitur in eo quod caeteros regit, toties per lapsum superbiae a summi rectoris servitio separatur; et cum aequales sibi subditos despicit, ejus super se dominium sub quo omnes aequales sunt non agnoscit, recte dicitur: Qui dicit regi, apostata. [Vet. XXX.] 53. Impius est, si suae superbiae exemplo, subditos in praeceps trahat.---Quia vero cum dominando", + "candidate_score": 0.617783, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_22_24", + "bdc_text": "Dux Bavariae Herzog Wilhelm IV . von Bayern. triplici exercitu cavebit , ne ex Austria seu Boemia quis obsit . Is duces quinqueGemeint sind vielleicht dem Wahlbund ( vom 24 .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1143", + "psc_text": "ipse Domino debeat pensat. Quod beatus Job quomodo non fecerat, qui tam crebra sacrificia in expiatione filiorum etiam pro cogitationibus offerebat? Quia ergo Eliu dixit quod is qui judicium non amat sanari non possit, arguens beatum Job quod judicium non amaret, et quia eum qui justus est condemnasset, illico ejusdem justi, id est Domini, justitiam subdit, dicens: CAPUT XXV [Rec. XIV] VERS. 18.---Qui dicit regi, apostata; qui vocat duces impios. 52. Apostata est qui aliis praeest non ut prosit, sed ut dominetur.---Saepe novimus quod plerique qui praesunt inordinatum sibi metum a subditis exigunt, et non tam propter Dominum quam pro Domino venerari volunt. Intus enim se tumore cordis extollunt, cunctosque subditos in sui comparatione despiciunt, nec condescendendo consulunt, sed dominando premunt, quia videlicet alta cogitatione se erigunt, et aequales se illis quibus eos praeesse contingit non agnoscunt. Contra hunc tumorem per Ecclesiasticum librum dicitur: Ducem te constituerunt; noli extolli, sed", + "candidate_score": 0.616658, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_47", + "bdc_text": "Miraculum , quod hic video , illud est , rem tanto temporeB V gibt iam quinquennio für tanto tempore .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1466", + "psc_text": "ecce dicit, et ecce repetit, nisi quod ecce dicimus de ea re quam in praesenti monstramus? et quia Deus ubique praesens est, cum de illo ecce dicitur, etiam non videntibus adesse memoratur. Bene autem eum vincere scientiam nostram narrat, quem videri ab omnibus dixerat, quia etsi ex ratione conspicitur, magnitudo tamen illius nulla nostri sensus subtilitate penetratur. Quidquid namque de claritate ejus magnitudinis scimus, infra ipsum est; et tanto ab ejus scientia longe repellimur, quanto ejus potentiam nos comprehendisse suspicamur. Nam quamvis in altum mens nostra rapiatur, ejus tamen magnitudinis immensitate transcenditur. Cujus tunc aliquid quasi ex parte cognoscimus, quando eum nos digne cognoscere non posse sentimus. Sequitur: CAPUT VII. Ibid.---Numerus annorum ejus inaestimabilis. 857 10. Deus sine spatio immensus, sine initio aut fine aeternus.---Dicere utcunque aeternitatem voluit, et ipsam aeternitatis longitudinem annos vocavit. Cum enim brevitatem temporis dilatare volumus, momenta per horas, horas per dies, dies per menses, menses", + "candidate_score": 0.616127, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_6_8", + "bdc_text": "Philipp von Hessen . ante pentecosten24 . Mai 1534 . erit in ducatu Wirtenbergensi cum exercitu , imperator huius exercitus dux est Brunsvigensis Offenbar handelt es sich um eine Fehlinformation :", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2397", + "psc_text": "et populum sanctorum secundum voluntatem suam, et dirigetur dolus in manu ejus (Ibid., 24, 25) . Robustos namque interficit, cum eos qui mente invicti sunt corporaliter vincit. Vel certe robustos et populum sanctorum secundum voluntatem suam interficit, cum eos qui robusti ac sancti credebantur ad nutum suae voluntatis trahit. In cujus manu dolus dirigitur, quia in illo fraus per opus adjuvatur. Quod enim fallendo dicit, hoc mira faciendo asserit; nam quidquid mendax lingua simulat, hoc quasi verum esse manus operis ostentat. 27. Daniel et Paulus de Antichristo eadem docent.---Hinc rursum dicit: Contra principem principum consurget, et sine manu conteretur (Ibid., 25) . Hinc Paulus ait: Ita ut in templo Dei sedeat ostendens se tanquam sit Deus (II Thess. II, 4) . Hinc rursum ait. Quem Dominus Jesus interficiet spiritu oris sui, et destruet illustratione adventus sui. Quod enim per Danielem dictum est: Contra Principem principum consurget (Dan. VIII, 25) ,", + "candidate_score": 0.615095, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_2", + "bdc_text": "Sed bone deus , quam miseria! Non est amplius , quod dicam .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2389", + "psc_text": "in tempore, sed in multa contra nos virtute, laxatur. 23. Saeviet, sed ad breve tempus.---Quem quamvis saevitia ad crudelitatem dilatet, superna tamen misericordia dierum brevitate coangustat. Hinc enim Veritas per semetipsam dicit: Erit tunc tribulatio magna, qualis non fuit ab initio mundi usque modo, neque fiet (Matth. XXIV, 21) . Hinc rursum ait: Nisi breviati fuissent dies illi, non fieret salva omnis care (Ibid., 22) . Quia enim et superbos nos et infirmos Dominus conspicit, dies quos singulariter malos intulit misericorditer breviatos dicit, profecto et ut superbiam terreat de adversitate temporis, et infirmitatem refoveat de brevitate dierum. [Vet. XIII.] 24. Ex signis quae faciet plus metuendus, quam ex poenis quas martyribus intulit.---Sed considerandum valde est, cum Behemoth iste caudam suam sicut cedrum sublevat, in quo tunc atrocior quam nunc se exerit surgat. Quae enim poenarum genera novimus, quae non jam vires martyrum exercuisse gaudemus? Alios namque improviso ictu immersus jugulo", + "candidate_score": 0.614313, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_14", + "bdc_text": "Pecuniae magnus numerus est , miles multus , machinae bellicae multae , adparatus totus , qualem esse decet .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2853", + "psc_text": "in diversis numeris mysteria, et in nominibus trium Job filiarum.---Haec in significatione Ecclesiae breviter diximus: quae quomodo ejusdem sanctae Ecclesiae capiti serviant, in exordio hujus operis latius nos dixisse memoramus (Praefat., num. 14) . Qui ergo de his sibi plenius satisfieri nititur, secundum hujus operis librum (Maxime num. 43) legere dignetur. Jam vero si quaerimur ut etiam de ipso animalium numero disseramus, cur mille juga boum, vel mille asinae, et sex millia camelorum, et quatuordecim millia ovium numerentur, dicere breviter possumus quod apud saecularem quidem scientiam millenarius numerus idcirco perfectus habetur, quia denarii numeri quadratum solidum reddit. Decem quippe decies ducta fiunt centum, quae jam figura quadrata, sed plana est. Ut autem in altitudinem surgat, et solida fiat, rursus centum decies multiplicantur, et mille sunt. Senarius autem numerus idcirco perfectus est, quia primus in numeris completur partibus suis, id est sexta sui parte, et tertia, et dimidia, quae sunt unum,", + "candidate_score": 0.61319, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_21_23", + "bdc_text": "ad defendendum Wirtenbergam proripere se pararent . Dux Bavariae Herzog Wilhelm IV . von Bayern. triplici exercitu cavebit , ne ex Austria seu Boemia quis obsit .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1362", + "psc_text": "Vae qui sapientes estis in oculis vestris, et coram vobismetipsis prudentes (Isai. V, 21) . Ne magni apud nos esse debeamus, Paulus admonens, ait: Nolite prudentes esse apud vosmetipsos (Rom. XII, 15) . Plerumque ergo dum ex subjectorum affluentia animus inflatur, in luxum superbiae ipso potentiae fastigio lenocinante corrumpitur. 45. Legitima potestas ea est, quae super culpas, non super homines erigitur. S. Petri exemplum, et S. Pauli.---Sed aliud est quaelibet bona non esse, aliud bona bene habere nescire. Bona namque est ordine suo potentia, sed cauta regentis indiget vita. Igitur bene hanc exercet, qui et retinere illam noverit, et impugnare. Bene hanc exercet, qui scit per illam super culpas erigi, et scit cum illa caeteris aequalitate componi. Humana enim mens plerumque extollitur, etiam cum nulla potestate fulcitur; quanto magis in altum se erigit, cum se etiam ei potestas adjungit? Et tamen corrigendis aliorum vitiis apta exsecutione praeparatur. Unde et per", + "candidate_score": 0.601713, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_21_23", + "bdc_text": "ad defendendum Wirtenbergam proripere se pararent . Dux Bavariae Herzog Wilhelm IV . von Bayern. triplici exercitu cavebit , ne ex Austria seu Boemia quis obsit .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_408", + "psc_text": "unus hosti panditur aditus.---Cordis ergo oculis circumquaque porrectis, undique nobis adhibenda custodia est. Unde recte quoque per Salomonem dicitur: Omni custodia serva cor tuum, quia ex ipso vita procedit (Prov. IV, 23) . Dicturus enim custodia, praemisit omni, ut videlicet unusquisque hinc inde se diligenter inspiciat, et quandiu in hac vita est, contra spiritales inimicos in acie se positum sciat, ne mercedem quam per has actiones colligit, per alias amittat, ne hinc hosti fores obstruat, et aliunde aditum pandat. Si qua etenim civitas contra insidiantes inimicos magno valletur aggere, fortibus cingatur muris, ex omni parte insomni muniatur custodia, unum vero in ea foramen tantummodo immunitum per negligentiam relinquatur; inde procul dubio hostis ingreditur, qui undique exclusus videbatur. Pharisaeus namque ille, qui in templum oraturus ascendit, civitatem mentis suae quanta munitione vallaverit, audiamus: Jejuno, inquit, bis in sabbato, decimas do omnium quae possideo (Luc. XVIII, 12) . Qui praemisit: Gratias ago", + "candidate_score": 0.598734, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 11, + "cf_id": "cf036", + "work_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Responsio-contra-Arianos", + "max_score": 0.688926, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_89_91", + "bdc_text": "Equidem iurare ausim Lutherum persuasum spiritum sanctum non esse nisi apud se et suos . Dies declarabit omniaVgl. 1 Kor 3 , 13. . Deus largiatur nobis suam veritatem Vgl. Ps 43 , 3. .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Responsio-contra-Arianos_window_48", + "psc_text": "testimonio Deum Patrem lucem esse docuimus, melius est si id ipsum apostolica quoque praedicatione monstremus. Beatus Paulus filios Dei nos testatur, dicens: Quicunque Spiritu Dei aguntur, hi filii sunt Dei: non enim accepistis spiritum servitutis iterum in timore, sed accepistis spiritum adoptionis filiorum, in quo clamamus, Abba, Pater. Ipse Spiritus testimonium reddit spiritui nostro quod simus filii Dei (Rom. VIII, 14, 15, 16) . Joannes etiam evangelista dicit: Quotquot autem crediderunt in eum, dedit eis potestatem filios Dei fieri (Joan. I, 12) . Ut igitur Paulus Deum, cujus filii sumus, lucem esse monstraret, eosdem filios lucis quoque filios appellavit, ita dicens: Vos autem fratres non estis in tenebris, ut vos dies ille, tanquam fur, comprehendat; omnes enim vos filii lucis estis, et filii diei (I Thess. V, 45) . Et Filius ad discipulos: Ut sitis filii Patris vestri, qui in coelis est (Matth. V, 45) . Ipsum vero Filium lucem", + "candidate_score": 0.688926, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_91", + "bdc_text": "Deus largiatur nobis suam veritatem Vgl. Ps 43 , 3. .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Responsio-contra-Arianos_window_31", + "psc_text": "veritate doctrina. Nam Isaiae ( al. Isaias), cum Dei visione dignus efficitur, hujus fidei credulitas intimatur, duobus seraphin tertio clamantibus: Sanctus, sanctus, sanctus (Isai. VI, 3) ; et semel inferentibus: Dominus Deus Sabaoth. Quid est quod tertio Sanctus dicitur, si non trina est in Divinitate persona? Cur semel Dominus Deus dicitur, si non una est in Divinitate substantia? Dominus quoque per Moysen volens benedicere populum, hoc benedicendum tenore mandavit: Sic (inquiens) benedices populum meum, et ego benedicam eos. Benedicat te Dominus, et custodiat te; illuminet 58 Dominus faciem suam super te, et misereatur tui. Attollat Dominus faciem suam super te, et det tibi pacem (Num. VI, 23-26) . Ter Dominus dicitur, et unus semper Dominus nominatur, ut in Trinitate, quae verus est Deus, nec confundatur proprietas personarum, nec substantialis unitas denegetur. David quoque Deo per omnia placitus, sub hac credulitate populo fideli divinae benedictionis gratiam his verbis exoptat infundi: Benedicat", + "candidate_score": 0.680503, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_91", + "bdc_text": "Deus largiatur nobis suam veritatem Vgl. Ps 43 , 3. .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Responsio-contra-Arianos_window_32", + "psc_text": "et det tibi pacem (Num. VI, 23-26) . Ter Dominus dicitur, et unus semper Dominus nominatur, ut in Trinitate, quae verus est Deus, nec confundatur proprietas personarum, nec substantialis unitas denegetur. David quoque Deo per omnia placitus, sub hac credulitate populo fideli divinae benedictionis gratiam his verbis exoptat infundi: Benedicat nos Deus, Deus noster, benedicat nos Deus, et metuant eum omnes fines terrae (Psal. LXVI, 8) . Cui sententiae beatus concordat Apostolus, qui cum quodam loco dixisset: Unus Deus Pater, ex quo omnia, et nos in ipso; et unus Dominus Jesus Christus, per quem omnia, et nos per ipsum (I Cor. VIII, 6) , de Spiritu sancto quoque diceret: Nolite contristare Spiritum sanctum Dei, in quo signati estis in diem redemptionis (Ephes. IV, 30) . Cum se dixisse meminisset ex Patre per Filium in Spiritu sancto, ut hanc Trinitatem unum Deum esse monstraret, alio loco ait: Quoniam ex ipso, et", + "candidate_score": 0.6539, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_91", + "bdc_text": "Deus largiatur nobis suam veritatem Vgl. Ps 43 , 3. .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Responsio-contra-Arianos_window_11", + "psc_text": "propheta non dixit: Generationem autem ejus quis agnovit, sed quis enarravit (Isai. LIII, 8) ? Quocirca divinam generationem, quantum homini fas est, in eo digne cognoscimus, cum et veram generationem dicimus, et ipsam generationem, quae vera est, inenarrabilem praedicamus. Filius ergo vere de Patris substantia natus agnoscitur, dum nativitas 54 ejus, quae de inenarrabili Deo est, inenarrabilis praedicatur: inenarrabilis enim procul dubio est Filii nativitas vera, quia una est illi cum inenarrabili genitore substantia. Objectio 3. Generationem ejus ita est recte profiteri, ut dicit ipse Dominus per Scripturas: Dominus creavit me initium viarum suarum, ante saecula fundavit me (Prov. VIII, 22) . Et sequitur: Et ante omnes colles genuit me. Et iterum: Ego a Patre prodii et veni in hunc mundum (Joan. XVI, 29) . Et iterum: Dominus dixit ad me, Filius meus es tu, ego hodie genui te (Psal. II, 7) . Et postquam cognitus est in carne, profitetur", + "candidate_score": 0.649181, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_91", + "bdc_text": "Deus largiatur nobis suam veritatem Vgl. Ps 43 , 3. .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Responsio-contra-Arianos_window_38", + "psc_text": "Patre noverat honorandum, ipso Domino dicente: Ut omnes honorificent Filium, sicut honorificant Patrem (Joan. V, 23) . Quem verum Deum Joannes apostolus, ipso in se Domino loquente, testatur dicens: Ut simus in vero Filio ejus Jesu Christo; hic est verus Deus et vita aeterna (I Joan. V, 20) . Quocirca verae fidei tenenda est regula, qua Dei Filius de Patris substantia, hoc est, de eo quod ipse est, ineffabiliter sine initio natus creditur, et verus Deus cum Patre colitur, et tenetur ( al. timetur). Quia nec Christianis licitum est, ei qui natura non est Deus, sicut vero Deo servire; nec cuiquam fas est, Christo unigenito Dei Filio, non sicut vero Deo servire. Nam eum qui servit Christo, placere Deo beatus Paulus, qui diis ( al. his), qui natura non sunt dii, serviendum interdixerat, evidentissime manifestat, dicens: Non est Dei regnum esca, et potus, sed justitia et pax, et gaudium in", + "candidate_score": 0.647874, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 12, + "cf_id": "cf020", + "work_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Ephesios", + "max_score": 0.688301, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_89_91", + "bdc_text": "Equidem iurare ausim Lutherum persuasum spiritum sanctum non esse nisi apud se et suos . Dies declarabit omniaVgl. 1 Kor 3 , 13. . Deus largiatur nobis suam veritatem Vgl. Ps 43 , 3. .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Ephesios_window_284", + "psc_text": "Ezechiele opera quondam sanctae civitatis enumerans, ait: In omnibus istis contristabas me (Ezech. XX) . Signati autem sumus Spiritu Dei sancto, ut et spiritus noster et anima imprimantur signaculo Dei, et illam recipiamus imaginem et similitudinem ad quam in exordio conditi sumus, Hoc signaculum sancti Spiritus, juxta eloquium Salvatoris, Deo imprimente, signatur. Hunc enim, ait, signavit Pater Deus (Joan. VI, 27) . Signatur ergo a Patre, Spiritu sancto, omnis qui ex eo quod credidit Deo, signavit, quia verus est Deus. Qui idcirco signatur, ut servet signaculum et ostendat illud in die redemptionis, purum atque sincerum, et nulla ex parte mutilatum, et ob id numerari cum his valeat qui redempti sunt. LIBER TERTIUS. 633-634 Satis abundeque, o Paula et Eustochium, de argumento Epistolae Pauli ad Ephesios, in primi libri praefatione disserui: et sparsim ubicumque occasio data est, licet breviter, ostendi quod beatus Apostolus ad nullam Ecclesiarum tam mystice scripserit et abscondita", + "candidate_score": 0.688301, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_11", + "bdc_text": "Zum Durchsickern von Nachrichten über die Kriegs vorbereitungen Philipps von Hessen und über die Gegenma ßnahmen Ferdinands s. Wille 154. 172f. , praeter hunc sunt duces comites et nobiles , viri profecto magni .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Ephesios_window_150", + "psc_text": "aliud ea cernere opere completa. Unde et Joannes propterea major prophetis omnibus dicitur (Luc. VII): quia quem caeteri prophetaverunt, ipse conspexerit, et digito demonstrarit, dicens: Ecce Agnus Dei: ecce qui tollit peccata mundi (Joan. I, 29) . Juxta quem sensum et illud exponi potest: Multi prophetae et justi cupierunt videre quae videtis, et non viderunt, et audire quae auditis, et non audierunt (Luc. X, 24). Haec utique videre et audire cupiebant, quae futura cognoverant. Quod si nesciebant ventura, quomodo desiderare poterant, quae penitus ignorabant? Legimus in Regnorum libris, Dominum 590 Salomoni in somnio pollicentem atque dicentem: Pro eo quod petiisti a me verbum istud, et non petiisti tibi dies multos, nec postulasti divitias, nec animas inimicorum tuorum, sed petisti ut intelligeres, et audires judicium: ecce feci verbum tuum, et dedi tibi cor prudens et sapiens sicut tu [Al. tui] non fuit ante te, et post te non surget similis tibi", + "candidate_score": 0.650017, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_11_13", + "bdc_text": "Zum Durchsickern von Nachrichten über die Kriegs vorbereitungen Philipps von Hessen und über die Gegenma ßnahmen Ferdinands s. Wille 154. 172f. , praeter hunc sunt duces comites et nobiles , viri profecto magni . CausaDie Wiedereinsetzung des durch Österreich vertriebenen Herzogs Ulrich von Württemberg , s. Wille und Keller . per se favorem habet omnium .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Ephesios_window_150", + "psc_text": "aliud ea cernere opere completa. Unde et Joannes propterea major prophetis omnibus dicitur (Luc. VII): quia quem caeteri prophetaverunt, ipse conspexerit, et digito demonstrarit, dicens: Ecce Agnus Dei: ecce qui tollit peccata mundi (Joan. I, 29) . Juxta quem sensum et illud exponi potest: Multi prophetae et justi cupierunt videre quae videtis, et non viderunt, et audire quae auditis, et non audierunt (Luc. X, 24). Haec utique videre et audire cupiebant, quae futura cognoverant. Quod si nesciebant ventura, quomodo desiderare poterant, quae penitus ignorabant? Legimus in Regnorum libris, Dominum 590 Salomoni in somnio pollicentem atque dicentem: Pro eo quod petiisti a me verbum istud, et non petiisti tibi dies multos, nec postulasti divitias, nec animas inimicorum tuorum, sed petisti ut intelligeres, et audires judicium: ecce feci verbum tuum, et dedi tibi cor prudens et sapiens sicut tu [Al. tui] non fuit ante te, et post te non surget similis tibi", + "candidate_score": 0.637281, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_9_11", + "bdc_text": "Im von Philipp von Hessen geführten Kriegszug wird als Feldherr keiner der Herzoge von Braunschweig ( Philipp I. zu Grubenhagen , Erich I. zu Calenberg , Heinrich IX. d. J. zu Wolfenbüttel , Otto I. d. Ä. von Lüneburg in Harburg , Franz von Lüneburg in Gifhorn oder Ernst III. d. Bekenner von Lüneburg in Celle ) erwähnt , s. Wille 170f . Zum Durchsickern von Nachrichten über die Kriegs vorbereitungen Philipps von Hessen und über die Gegenma ßnahmen Ferdinands s. Wille 154. 172f. , praeter hunc sunt duces comites et nobiles , viri profecto magni .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Ephesios_window_79", + "psc_text": "quod in sanctis voluminibus non habetur. Arbitror itaque illum aut de traditionibus Hebraeorum ea quae secreta sunt, in medium protulisse: aut certe quae quasi juxta historiam scripta sunt, cum intelligeret legem esse spiritualem, sensisse, sublimius, et quod de regibus atque principibus, ducibus quoque, tribunis et centurionibus, in Numeris, et in Regnorum libris refertur, imaginem aliorum principum regnumque cognovisse: quod scilicet in coelestibus sint principatus, sint potestates, sint dominationes atque virtutes, et caetera ministeriorum vocabula; quae nec nos possumus nominare, nec ipsum Paulum, puto, ut in gravi corpusculo constitutum, enumerare valuisse. Si autem sunt principatus, et potestates, et virtutes, et dominationes, necesse est ut et subjectos habeant, et timentes se, et servientes sibi, et eos qui sua fortitudine roborentur. Quae distributiones officiorum non solum in praesentiarum, sed etiam in futuro saeculo erunt: ut per singulos profectus, et honores, et ascensiones, etiam et descensiones, vel crescat aliquis, vel decrescat, et sub alia", + "candidate_score": 0.621378, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_70_72", + "bdc_text": "Gustav Kawerau , Hieronymus Emser . Ein Lebensbild aus der Reformationsgeschichte , Halle 1898 . - SVRG 61 ;", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Ephesios_window_60", + "psc_text": "audierit veritatis, ut ex collatione eorum possit perspicue Pauli sensus aperiri: ubi quoque Evangelium nominatum sit, sive cum additamento, sive absolute. Verbi gratia cum additamento, Evangelium meum (Rom. XVI, 25) , et Evangelium Jesu Christi (II Cor. II, 11) , et Evangelium aeternum (Apoc. XIV, 6) ; vel quod nunc dicitur ad Ephesios, Evangelium salutis vestrae. Absolute vero, ut cum loquitur de Luca, Cujus laus in Evangelio per omnes Ecclesias (II Cor. VIII, 18) . Signatur autem qui audierit verbum veritatis, et crediderit in eo, spiritu repromissionis sancto. Quia multi sunt qui audierunt, et increduli permanentes, nequaquam signaculum sancti Spiritus consecuti sunt. Dicitur et ad principem Tyri, Tu es signaculum similitudinis Dei (Ezec. XXVIII, 12) . Signaculum autem Dei est, ut quomodo primus homo conditus est ad imaginem et similitudinem Dei: sic in secunda regeneratione quicumque Spiritum sanctum fuerit consecutus, signetur ab eo, et figuram conditoris accipiat. Quaerendum etiam ubi", + "candidate_score": 0.619975, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_53", + "bdc_text": "Nam , quae nos scribimus , praeter paucissimos nemo novit , quare velim etiam apud te contineri , quousque sic profuerit .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Ephesios_window_159", + "psc_text": "non intelligunt, nec scire desiderant, asserentes se tantum Evangelio esse contentos, Christi nescire mysterium, quod temporibus aeternis gentibus cunctis fuerit ignoratum. (Vers. 8, 9.) Mihi infimo omnium sanctorum data est gratia haec, in gentibus evangelizare investigabiles divitias Christi, et illuminare omnes quae sit dispensatio mysterii absconditi a saeculis in Deo qui universa creavit. Non puto apostolum Paulum cum mentis suae concordasse secreto, ut vere omnibus [ Al. ex omnibus] Sanctis infimum esse se dixerit: verbi causa, his qui erant in Epheso, qui in Corintho, qui in Thessalonica, vel qui in toto orbe crediderant. Quod cum humilitatis indicium sit, se omnibus Sanctis infimum dicere, mendacii est reatus, aliud in pectore clausum habere, aliud in lingua promere. Reperiendum ergo est argumentum, quo et Paulus vere omnibus sanctis [ Al. omnium sanctorum] infimus fuerit, et tamen de apostolica non ceciderit dignitate. Loquitur Dominus in Evangelio ad discipulos: Qui vult in vobis major esse,", + "candidate_score": 0.615739, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 13, + "cf_id": "cf037", + "work_id": "022_Gennadius-Massiliensis_Vita-I-S.-Hieronymi", + "max_score": 0.687426, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_62_64", + "bdc_text": "«Et ego plane persuasus sum Emserum Hieronymus Emser , 1478-1527 , aus Weidenstetten bei Ulm , studierte von 1493 bis 1499 in Tübingen und Basel . Noch vor 1502 erhielt er die Priesterweihe. 1504 las er in Erfurt und in Leipzig . Nach seiner Promotion zum Lizentiaten des kanonischen Rechts wurde er 1505 Geheimsekretär und , vier Jahre danach , Hofkaplan bei Herzog Georg von Sachsen . Der Humanist Emser war anfänglich kirchlichen Reformen nicht abgeneigt , nahm gegen Tetzel Stellung und unterhielt bis zum Jahr 1519 gute Beziehungen zum Wittenberger Kreis .", + "psc_chunk_id": "022_Gennadius-Massiliensis_Vita-I-S.-Hieronymi_window_6", + "psc_text": "Igitur Hieronymus Roma egressus, ad orientem tendens, profectus est ad Gregorium Nazianzenum Constantinopolitanae urbis Episcopum; ubi ita proficere studuit, ut mira scientia donaretur. Qui ut sanctarum Scripturarum studiis plene erudiretur, supplex docilisque discipulus hunc adiit praeceptorem, eumque Constantinopolitana urbe observabat. Hoc discipulatu Hieronymus peracto, in Syriam perrexit: et dum in possessione Evagrii presbyteri moraretur, Malchum Monachum et aliquando captivum reperit, percunctatusque eum, omnem ejus captivitatis accepit historiam, quam postea edidit scriptam et Romanis fidelibus misit, haec in ejus historiae prologo interserens. Scribere, inquit, disposui, si tamen Deus vitam dederit, et si vituperatores mei saltem fugientem me et clausum persequi desierint. Ad deserta deinde loca, ad quae olim ad agendam inibi poenitentiam properare cupierat, ita laetus accinctusque accessit, ut volasse eum magis quam remeasse crederes. Quomodo vero per quadriennium continuum Christi potius auxilio poenituerit, idem Hieronymus quae sponte (al. pertulit ) pertulerit, ipsius Dei adfuisse gratiam verbis hujusmodi indicavit. Quoties in", + "candidate_score": 0.687426, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_61_63", + "bdc_text": "Ita enim ait : «Et ego plane persuasus sum Emserum Hieronymus Emser , 1478-1527 , aus Weidenstetten bei Ulm , studierte von 1493 bis 1499 in Tübingen und Basel . Noch vor 1502 erhielt er die Priesterweihe. 1504 las er in Erfurt und in Leipzig . Nach seiner Promotion zum Lizentiaten des kanonischen Rechts wurde er 1505 Geheimsekretär und , vier Jahre danach , Hofkaplan bei Herzog Georg von Sachsen .", + "psc_chunk_id": "022_Gennadius-Massiliensis_Vita-I-S.-Hieronymi_window_6", + "psc_text": "Igitur Hieronymus Roma egressus, ad orientem tendens, profectus est ad Gregorium Nazianzenum Constantinopolitanae urbis Episcopum; ubi ita proficere studuit, ut mira scientia donaretur. Qui ut sanctarum Scripturarum studiis plene erudiretur, supplex docilisque discipulus hunc adiit praeceptorem, eumque Constantinopolitana urbe observabat. Hoc discipulatu Hieronymus peracto, in Syriam perrexit: et dum in possessione Evagrii presbyteri moraretur, Malchum Monachum et aliquando captivum reperit, percunctatusque eum, omnem ejus captivitatis accepit historiam, quam postea edidit scriptam et Romanis fidelibus misit, haec in ejus historiae prologo interserens. Scribere, inquit, disposui, si tamen Deus vitam dederit, et si vituperatores mei saltem fugientem me et clausum persequi desierint. Ad deserta deinde loca, ad quae olim ad agendam inibi poenitentiam properare cupierat, ita laetus accinctusque accessit, ut volasse eum magis quam remeasse crederes. Quomodo vero per quadriennium continuum Christi potius auxilio poenituerit, idem Hieronymus quae sponte (al. pertulit ) pertulerit, ipsius Dei adfuisse gratiam verbis hujusmodi indicavit. Quoties in", + "candidate_score": 0.682465, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_62", + "bdc_text": "«Et ego plane persuasus sum Emserum Hieronymus Emser , 1478-1527 , aus Weidenstetten bei Ulm , studierte von 1493 bis 1499 in Tübingen und Basel . Noch vor 1502 erhielt er die Priesterweihe. 1504 las er in Erfurt und in Leipzig .", + "psc_chunk_id": "022_Gennadius-Massiliensis_Vita-I-S.-Hieronymi_window_6", + "psc_text": "Igitur Hieronymus Roma egressus, ad orientem tendens, profectus est ad Gregorium Nazianzenum Constantinopolitanae urbis Episcopum; ubi ita proficere studuit, ut mira scientia donaretur. Qui ut sanctarum Scripturarum studiis plene erudiretur, supplex docilisque discipulus hunc adiit praeceptorem, eumque Constantinopolitana urbe observabat. Hoc discipulatu Hieronymus peracto, in Syriam perrexit: et dum in possessione Evagrii presbyteri moraretur, Malchum Monachum et aliquando captivum reperit, percunctatusque eum, omnem ejus captivitatis accepit historiam, quam postea edidit scriptam et Romanis fidelibus misit, haec in ejus historiae prologo interserens. Scribere, inquit, disposui, si tamen Deus vitam dederit, et si vituperatores mei saltem fugientem me et clausum persequi desierint. Ad deserta deinde loca, ad quae olim ad agendam inibi poenitentiam properare cupierat, ita laetus accinctusque accessit, ut volasse eum magis quam remeasse crederes. Quomodo vero per quadriennium continuum Christi potius auxilio poenituerit, idem Hieronymus quae sponte (al. pertulit ) pertulerit, ipsius Dei adfuisse gratiam verbis hujusmodi indicavit. Quoties in", + "candidate_score": 0.67443, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_62_64", + "bdc_text": "«Et ego plane persuasus sum Emserum Hieronymus Emser , 1478-1527 , aus Weidenstetten bei Ulm , studierte von 1493 bis 1499 in Tübingen und Basel . Noch vor 1502 erhielt er die Priesterweihe. 1504 las er in Erfurt und in Leipzig . Nach seiner Promotion zum Lizentiaten des kanonischen Rechts wurde er 1505 Geheimsekretär und , vier Jahre danach , Hofkaplan bei Herzog Georg von Sachsen . Der Humanist Emser war anfänglich kirchlichen Reformen nicht abgeneigt , nahm gegen Tetzel Stellung und unterhielt bis zum Jahr 1519 gute Beziehungen zum Wittenberger Kreis .", + "psc_chunk_id": "022_Gennadius-Massiliensis_Vita-I-S.-Hieronymi_window_0", + "psc_text": "Vita I S. Hieronymi Hieronymus noster in oppido Stridonis, quod a Gothis nunc eversum, Dalmatiae quondam Pannoniaeque confinium fuit, patre Eusebio natus est. Vestem Christi puer Romae suscepit, ibique litteris Graecis ac Latinis a primaevo eruditus est. In arte quidem Grammatica Donatum habuit praeceptorem, in Rhetorica autem Victorinum oratorem. Postquam vero omnem mundanorum studiorum litteraturam adeptus est, probatissimorum quoque Monachorum habitum factumque imitatus est. Cupiditatem siquidem animae jugi sinceritate calcans voluptatemque corporis perenni frangens jejunio, plerosque virorum bonorum et religiosorum meliores fore suo docuit instituto. Quodam igitur tempore, dum ex more idem Hieronymus, divina ad legendum pandit volumina, et mortalem bibliothecae suae auctorem Tullium recordatur. Mox coelitus, ne tales quandoque revolveret libros, salutifero castigatus est verbere. Ita enim ipse de se ad Eustochium virginem scribens asserit: Cum ante annos plurimos domo, parentibus, sorore, cognatis, et (quod his difficilius est ) consuetudine lautioris cibi propter coelorum me regna castrassem, et Jerosolymam", + "candidate_score": 0.66566, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_62_64", + "bdc_text": "«Et ego plane persuasus sum Emserum Hieronymus Emser , 1478-1527 , aus Weidenstetten bei Ulm , studierte von 1493 bis 1499 in Tübingen und Basel . Noch vor 1502 erhielt er die Priesterweihe. 1504 las er in Erfurt und in Leipzig . Nach seiner Promotion zum Lizentiaten des kanonischen Rechts wurde er 1505 Geheimsekretär und , vier Jahre danach , Hofkaplan bei Herzog Georg von Sachsen . Der Humanist Emser war anfänglich kirchlichen Reformen nicht abgeneigt , nahm gegen Tetzel Stellung und unterhielt bis zum Jahr 1519 gute Beziehungen zum Wittenberger Kreis .", + "psc_chunk_id": "022_Gennadius-Massiliensis_Vita-I-S.-Hieronymi_window_10", + "psc_text": "sibi summo studio ipse condiderat, clausam, omniumque librorum orationes, quas pene memoriter retinebat, iterum relegens, diem jejunans ducebat ad vesperam. Plures ad eum Religiosorum, quibus vitae ejus fama comperta erat, protinus confluxerunt: bonumque Doctorem parvo adhuc sub tugurio boni observavere discipuli. Nec multum post cellulam sibi ob discipulorum copiam, et propter frequentiam adventantium ad Bethleemiticam portam, quae ad Occidentem conspicit, et egredientibus ad Septentrionem videtur, parvulum habitationis locellum construxit. Interim Hieronymus dum eximiorum Eremitarum, Monachorumque humilia subterraneaque peragrans habitacula contemplatur, vitasque eorum supplici voce sciscitans, scribensque veritatem exponit, multaque alia libellis suis, epistolisque suo in Monasterio conficiens edisserit; beatus Damasus Romanae urbis Ecclesiae eloquentissimus Pontifex, ut ad suam idem Romanae urbis Ecclesiam, ad scribenda mittendaque volumina assiduo opere non desisteret, hujusmodi verbis exhortatus est. Dilectissimo filio Hieronymo Damasus. Dormitantem te, et longo jam tempore legentem potius quam scribentem, quaestiunculis ad te missis excitare disposui: non quo legere non debeas, hoc", + "candidate_score": 0.664992, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_61_63", + "bdc_text": "Ita enim ait : «Et ego plane persuasus sum Emserum Hieronymus Emser , 1478-1527 , aus Weidenstetten bei Ulm , studierte von 1493 bis 1499 in Tübingen und Basel . Noch vor 1502 erhielt er die Priesterweihe. 1504 las er in Erfurt und in Leipzig . Nach seiner Promotion zum Lizentiaten des kanonischen Rechts wurde er 1505 Geheimsekretär und , vier Jahre danach , Hofkaplan bei Herzog Georg von Sachsen .", + "psc_chunk_id": "022_Gennadius-Massiliensis_Vita-I-S.-Hieronymi_window_10", + "psc_text": "sibi summo studio ipse condiderat, clausam, omniumque librorum orationes, quas pene memoriter retinebat, iterum relegens, diem jejunans ducebat ad vesperam. Plures ad eum Religiosorum, quibus vitae ejus fama comperta erat, protinus confluxerunt: bonumque Doctorem parvo adhuc sub tugurio boni observavere discipuli. Nec multum post cellulam sibi ob discipulorum copiam, et propter frequentiam adventantium ad Bethleemiticam portam, quae ad Occidentem conspicit, et egredientibus ad Septentrionem videtur, parvulum habitationis locellum construxit. Interim Hieronymus dum eximiorum Eremitarum, Monachorumque humilia subterraneaque peragrans habitacula contemplatur, vitasque eorum supplici voce sciscitans, scribensque veritatem exponit, multaque alia libellis suis, epistolisque suo in Monasterio conficiens edisserit; beatus Damasus Romanae urbis Ecclesiae eloquentissimus Pontifex, ut ad suam idem Romanae urbis Ecclesiam, ad scribenda mittendaque volumina assiduo opere non desisteret, hujusmodi verbis exhortatus est. Dilectissimo filio Hieronymo Damasus. Dormitantem te, et longo jam tempore legentem potius quam scribentem, quaestiunculis ad te missis excitare disposui: non quo legere non debeas, hoc", + "candidate_score": 0.659674, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_61_63", + "bdc_text": "Ita enim ait : «Et ego plane persuasus sum Emserum Hieronymus Emser , 1478-1527 , aus Weidenstetten bei Ulm , studierte von 1493 bis 1499 in Tübingen und Basel . Noch vor 1502 erhielt er die Priesterweihe. 1504 las er in Erfurt und in Leipzig . Nach seiner Promotion zum Lizentiaten des kanonischen Rechts wurde er 1505 Geheimsekretär und , vier Jahre danach , Hofkaplan bei Herzog Georg von Sachsen .", + "psc_chunk_id": "022_Gennadius-Massiliensis_Vita-I-S.-Hieronymi_window_0", + "psc_text": "Vita I S. Hieronymi Hieronymus noster in oppido Stridonis, quod a Gothis nunc eversum, Dalmatiae quondam Pannoniaeque confinium fuit, patre Eusebio natus est. Vestem Christi puer Romae suscepit, ibique litteris Graecis ac Latinis a primaevo eruditus est. In arte quidem Grammatica Donatum habuit praeceptorem, in Rhetorica autem Victorinum oratorem. Postquam vero omnem mundanorum studiorum litteraturam adeptus est, probatissimorum quoque Monachorum habitum factumque imitatus est. Cupiditatem siquidem animae jugi sinceritate calcans voluptatemque corporis perenni frangens jejunio, plerosque virorum bonorum et religiosorum meliores fore suo docuit instituto. Quodam igitur tempore, dum ex more idem Hieronymus, divina ad legendum pandit volumina, et mortalem bibliothecae suae auctorem Tullium recordatur. Mox coelitus, ne tales quandoque revolveret libros, salutifero castigatus est verbere. Ita enim ipse de se ad Eustochium virginem scribens asserit: Cum ante annos plurimos domo, parentibus, sorore, cognatis, et (quod his difficilius est ) consuetudine lautioris cibi propter coelorum me regna castrassem, et Jerosolymam", + "candidate_score": 0.658785, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_62", + "bdc_text": "«Et ego plane persuasus sum Emserum Hieronymus Emser , 1478-1527 , aus Weidenstetten bei Ulm , studierte von 1493 bis 1499 in Tübingen und Basel . Noch vor 1502 erhielt er die Priesterweihe. 1504 las er in Erfurt und in Leipzig .", + "psc_chunk_id": "022_Gennadius-Massiliensis_Vita-I-S.-Hieronymi_window_0", + "psc_text": "Vita I S. Hieronymi Hieronymus noster in oppido Stridonis, quod a Gothis nunc eversum, Dalmatiae quondam Pannoniaeque confinium fuit, patre Eusebio natus est. Vestem Christi puer Romae suscepit, ibique litteris Graecis ac Latinis a primaevo eruditus est. In arte quidem Grammatica Donatum habuit praeceptorem, in Rhetorica autem Victorinum oratorem. Postquam vero omnem mundanorum studiorum litteraturam adeptus est, probatissimorum quoque Monachorum habitum factumque imitatus est. Cupiditatem siquidem animae jugi sinceritate calcans voluptatemque corporis perenni frangens jejunio, plerosque virorum bonorum et religiosorum meliores fore suo docuit instituto. Quodam igitur tempore, dum ex more idem Hieronymus, divina ad legendum pandit volumina, et mortalem bibliothecae suae auctorem Tullium recordatur. Mox coelitus, ne tales quandoque revolveret libros, salutifero castigatus est verbere. Ita enim ipse de se ad Eustochium virginem scribens asserit: Cum ante annos plurimos domo, parentibus, sorore, cognatis, et (quod his difficilius est ) consuetudine lautioris cibi propter coelorum me regna castrassem, et Jerosolymam", + "candidate_score": 0.658327, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_62", + "bdc_text": "«Et ego plane persuasus sum Emserum Hieronymus Emser , 1478-1527 , aus Weidenstetten bei Ulm , studierte von 1493 bis 1499 in Tübingen und Basel . Noch vor 1502 erhielt er die Priesterweihe. 1504 las er in Erfurt und in Leipzig .", + "psc_chunk_id": "022_Gennadius-Massiliensis_Vita-I-S.-Hieronymi_window_10", + "psc_text": "sibi summo studio ipse condiderat, clausam, omniumque librorum orationes, quas pene memoriter retinebat, iterum relegens, diem jejunans ducebat ad vesperam. Plures ad eum Religiosorum, quibus vitae ejus fama comperta erat, protinus confluxerunt: bonumque Doctorem parvo adhuc sub tugurio boni observavere discipuli. Nec multum post cellulam sibi ob discipulorum copiam, et propter frequentiam adventantium ad Bethleemiticam portam, quae ad Occidentem conspicit, et egredientibus ad Septentrionem videtur, parvulum habitationis locellum construxit. Interim Hieronymus dum eximiorum Eremitarum, Monachorumque humilia subterraneaque peragrans habitacula contemplatur, vitasque eorum supplici voce sciscitans, scribensque veritatem exponit, multaque alia libellis suis, epistolisque suo in Monasterio conficiens edisserit; beatus Damasus Romanae urbis Ecclesiae eloquentissimus Pontifex, ut ad suam idem Romanae urbis Ecclesiam, ad scribenda mittendaque volumina assiduo opere non desisteret, hujusmodi verbis exhortatus est. Dilectissimo filio Hieronymo Damasus. Dormitantem te, et longo jam tempore legentem potius quam scribentem, quaestiunculis ad te missis excitare disposui: non quo legere non debeas, hoc", + "candidate_score": 0.653809, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_67_69", + "bdc_text": "Der weitaus überwiegende Teil der an die 50 nachgelassenen Publikationen Emsers ist der kirchlichen Kontroversliteratur zuzurechnen . Auf Veranlassung des Herzogs gab Emser 1527 ein in Anlehnung an Luthers Bibel übersetztes und anhand der Vulgata revidiertes Neues Testament heraus . - Lit. :", + "psc_chunk_id": "022_Gennadius-Massiliensis_Vita-I-S.-Hieronymi_window_18", + "psc_text": "Canone continentur, ex veteri Testamento, vera Editione in linguam Latinam vertit, eaque omnia commentatus est. Danielem quoque Chaldaico sermone locutum Romano stylo descripsit. Psalterium videlicet quod a Soffronio postulatus Hieronymus ex Hebraeo Canone Latina modulatione canendum, verbum ad verbum exposuit, eumque breviter disseruit et enchiridionem appellavit. Duos libros Salomonis explanavit: Cantica vero Canticorum ex Origenis interpretatione: sicut et de Spiritu Sancto Didymi videntis librum in Latinam transtulit linguam. Matthaei nihilominus Evangelium ex Hebraeo fecit esse Romanum; quodque compendiosa potius quam fastidiosa explanatione studiosis lectoribus interpretatus est. Sexdecim quoque Prophetarum volumina seu vaticinia a nullo quandoque Romanorum vel meminisse vel scribere inchoasse reperta, disseruit quatuor et septuaginta libris editos Commentatus est. Plerasque praeterea Pauli Epistolas, et Joannis revelationem disseruit. Inter has itaque numerosas operis sui paginas, suis ( al. universis ) universas praefationibus praenotatas, quinque et centum triginta Virorum Illustrium Ecclesiasticos scriptores a passione Christi usque ad quartum decimum Theodosii Imperatoris", + "candidate_score": 0.649944, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_103_105", + "bdc_text": "Graubünden , Korr. II 691 ) Pfarrer in Flaach ( alle Orte im Kt . Zürich) war . Wegen unbedachter politischer Äußerungen wurde er 1555/56 mit Haft ( vgl. Jakob Rüeger an Bullinger , 3 . Januar 1556 , Zürich StA , E II 375 , 481 ) und 1562 mit Geld gebüßt . Bullinger empfahl ihn im Sommer 1534 nochmals an Myconius ( s. unten Nr. 399 ) , dessen Kostgänger er vermutlich wurde .", + "psc_chunk_id": "022_Gennadius-Massiliensis_Vita-I-S.-Hieronymi_window_6", + "psc_text": "Igitur Hieronymus Roma egressus, ad orientem tendens, profectus est ad Gregorium Nazianzenum Constantinopolitanae urbis Episcopum; ubi ita proficere studuit, ut mira scientia donaretur. Qui ut sanctarum Scripturarum studiis plene erudiretur, supplex docilisque discipulus hunc adiit praeceptorem, eumque Constantinopolitana urbe observabat. Hoc discipulatu Hieronymus peracto, in Syriam perrexit: et dum in possessione Evagrii presbyteri moraretur, Malchum Monachum et aliquando captivum reperit, percunctatusque eum, omnem ejus captivitatis accepit historiam, quam postea edidit scriptam et Romanis fidelibus misit, haec in ejus historiae prologo interserens. Scribere, inquit, disposui, si tamen Deus vitam dederit, et si vituperatores mei saltem fugientem me et clausum persequi desierint. Ad deserta deinde loca, ad quae olim ad agendam inibi poenitentiam properare cupierat, ita laetus accinctusque accessit, ut volasse eum magis quam remeasse crederes. Quomodo vero per quadriennium continuum Christi potius auxilio poenituerit, idem Hieronymus quae sponte (al. pertulit ) pertulerit, ipsius Dei adfuisse gratiam verbis hujusmodi indicavit. Quoties in", + "candidate_score": 0.648875, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_67", + "bdc_text": "Der weitaus überwiegende Teil der an die 50 nachgelassenen Publikationen Emsers ist der kirchlichen Kontroversliteratur zuzurechnen .", + "psc_chunk_id": "022_Gennadius-Massiliensis_Vita-I-S.-Hieronymi_window_19", + "psc_text": "inchoasse reperta, disseruit quatuor et septuaginta libris editos Commentatus est. Plerasque praeterea Pauli Epistolas, et Joannis revelationem disseruit. Inter has itaque numerosas operis sui paginas, suis ( al. universis ) universas praefationibus praenotatas, quinque et centum triginta Virorum Illustrium Ecclesiasticos scriptores a passione Christi usque ad quartum decimum Theodosii Imperatoris annum, in ordinem digessit, omnesque qui de Scripturis sanctis memoriae aliquid tradiderunt, breviter exposuit. Verum et contra Celsum, Porphyrium, et Julianum Augustum, rabidos adversus Christum canes, et contra insectatores Ecclesiae, vel eos qui putant Ecclesiam nullos Philosophos et eloquentes habuisse doctores, magno suda vit ingenio: ut sciant quanti et quales viri eam fundaverint, exstruxerint, adornaverint: et desinant fidem nostram rusticae simplicitatis arguere, suamque potius imperitiam recognoscere. Innumeris praeterea libris Apostolorum Prophetarum constructionibus: et post pauca, nunc quoque mysterium iniquitatis operatur. Et garrit unusquisque quod sentit: ego solus sum qui cunctorum gloria mordear. Tanta denique lassitudine fatigatus est, ut etiam in", + "candidate_score": 0.647709, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_104_106", + "bdc_text": "Zürich) war . Wegen unbedachter politischer Äußerungen wurde er 1555/56 mit Haft ( vgl. Jakob Rüeger an Bullinger , 3 . Januar 1556 , Zürich StA , E II 375 , 481 ) und 1562 mit Geld gebüßt . Bullinger empfahl ihn im Sommer 1534 nochmals an Myconius ( s. unten Nr. 399 ) , dessen Kostgänger er vermutlich wurde . An der Universität Basel war Kuchimeister nicht immatrikuliert .", + "psc_chunk_id": "022_Gennadius-Massiliensis_Vita-I-S.-Hieronymi_window_6", + "psc_text": "Igitur Hieronymus Roma egressus, ad orientem tendens, profectus est ad Gregorium Nazianzenum Constantinopolitanae urbis Episcopum; ubi ita proficere studuit, ut mira scientia donaretur. Qui ut sanctarum Scripturarum studiis plene erudiretur, supplex docilisque discipulus hunc adiit praeceptorem, eumque Constantinopolitana urbe observabat. Hoc discipulatu Hieronymus peracto, in Syriam perrexit: et dum in possessione Evagrii presbyteri moraretur, Malchum Monachum et aliquando captivum reperit, percunctatusque eum, omnem ejus captivitatis accepit historiam, quam postea edidit scriptam et Romanis fidelibus misit, haec in ejus historiae prologo interserens. Scribere, inquit, disposui, si tamen Deus vitam dederit, et si vituperatores mei saltem fugientem me et clausum persequi desierint. Ad deserta deinde loca, ad quae olim ad agendam inibi poenitentiam properare cupierat, ita laetus accinctusque accessit, ut volasse eum magis quam remeasse crederes. Quomodo vero per quadriennium continuum Christi potius auxilio poenituerit, idem Hieronymus quae sponte (al. pertulit ) pertulerit, ipsius Dei adfuisse gratiam verbis hujusmodi indicavit. Quoties in", + "candidate_score": 0.642011, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_74", + "bdc_text": "Katholische Theologen der Reformationszeit I , hg. v . Er win Iserloh , Münster i. W. 1984 .", + "psc_chunk_id": "022_Gennadius-Massiliensis_Vita-I-S.-Hieronymi_window_0", + "psc_text": "Vita I S. Hieronymi Hieronymus noster in oppido Stridonis, quod a Gothis nunc eversum, Dalmatiae quondam Pannoniaeque confinium fuit, patre Eusebio natus est. Vestem Christi puer Romae suscepit, ibique litteris Graecis ac Latinis a primaevo eruditus est. In arte quidem Grammatica Donatum habuit praeceptorem, in Rhetorica autem Victorinum oratorem. Postquam vero omnem mundanorum studiorum litteraturam adeptus est, probatissimorum quoque Monachorum habitum factumque imitatus est. Cupiditatem siquidem animae jugi sinceritate calcans voluptatemque corporis perenni frangens jejunio, plerosque virorum bonorum et religiosorum meliores fore suo docuit instituto. Quodam igitur tempore, dum ex more idem Hieronymus, divina ad legendum pandit volumina, et mortalem bibliothecae suae auctorem Tullium recordatur. Mox coelitus, ne tales quandoque revolveret libros, salutifero castigatus est verbere. Ita enim ipse de se ad Eustochium virginem scribens asserit: Cum ante annos plurimos domo, parentibus, sorore, cognatis, et (quod his difficilius est ) consuetudine lautioris cibi propter coelorum me regna castrassem, et Jerosolymam", + "candidate_score": 0.637288, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 14, + "cf_id": "cf012", + "work_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1", + "max_score": 0.687314, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_89_91", + "bdc_text": "Equidem iurare ausim Lutherum persuasum spiritum sanctum non esse nisi apud se et suos . Dies declarabit omniaVgl. 1 Kor 3 , 13. . Deus largiatur nobis suam veritatem Vgl. Ps 43 , 3. .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_820", + "psc_text": "iurans in eum iurabit in deum uerum. obstructum enim est osloquentiuminiqua, quia praedicetorpraedicetur ex lege et ex prophetis atque ab apostolo in eo nos ante constitutionem mundi et elegisse pater et benediiisse doceatur et ipse nos coexcitauerit et conlocauerit a dextris dei in eselestibuscaelestibus, cum uidebunt eum in maiestate sua iudicare de uinis et mortuis. per haec itaque obstruetur os loquentium iniqua. ipse enim est rex in seternumaeternum et in nomine domini Iesu omne genu flectet cae elestium et terrestrium et inferorum, et omnis lingua confitebitur, quia dominus Ie su sin gloria deipatris, qui est benedietusbenedictus in saecula saeculorum. amen. PSALMUS LXIII. In finem psalmus Dauid. Exaudideus, orationem meam, dum deprecor ad te: a timore inimici eripe animam meam et reliqua. § 1 Psalmi superscriptio historiam non continet. simplex est et prophetali spiritu editus: tantum per id, quod in finem 3 Esai. LXV, 16. 10 Phil. II, 10 sq. 1", + "candidate_score": 0.687314, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_44_46", + "bdc_text": "qui dependent a principe. , tantaequeDer Abschnitt tantaque bis conspectae ist in BV übersprungen . turbae per Germaniam essent futurae - ita Ferdinandus impellitur cum per se tum per pfaffos - , quantae vix unquam sunt conspectaeDer Abschnitt tantaque bis conspectae ist in BV übersprungen. . Quare deus est orandus , ut suis faveat et adsit misericorditeret adsit misericorditer fehlt in BV. .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1576", + "psc_text": "ergo in nobis fidueiafiducia haec et uox, ut, cum subrepant cupiditates, cum passiones ingruant, cum pericula fatigent, cum supplicia crucient, dicere audeamus: paratus sum et non sum turbatus, ut custodiam mandata tua. dominus noster unigenitus dei filius inter cetera praecepta discipulis suis mandat dicens: non turbetur cor uestrum neque trepidet. aduersum turbationem, quaecumque ex accidentibus erit, longae praeparationis opus est firmitate. ut robusta fide atque firmata dei mandata custodiat. § 14 In quem autem se profectum quamue in causam propheta prseparauerit, neque turbatus sit, quousque custodiret mandata dei, continuo subiecit dicens: funes peccatorum circumplexi sunt mihi; et legem tuam non sum oblitus. esse peccatorum funes per Esaiam docemur dicentem: nae, qui ligant peccata tamquam funem longum, modo funis ex plurimis minimis crescentis in multum peccata semper tamquam longo fune tendentibus. sunt etiam 9 Rom. VIII, 38 sq. 15 Ioh. XIV, 1. 24 Esai. V, 18. 1 dilexit nos RE tollerantiam", + "candidate_score": 0.68556, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_91_93", + "bdc_text": "Deus largiatur nobis suam veritatem Vgl. Ps 43 , 3. . Caeterum opus habemus opera tua : Indigemus viro docto , cordato , prudenti .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1114", + "psc_text": "dei uirtus deique sapientia est dominus Iesus Christus, qui et ponendae animae ac resumendseresumendae mandatum accepit a patre. idcirco non contra intellegentiseintellegentiae communis sensum dictum uidetur, quod tamen prophetica; scientiae proprietate memoratum est, ut uirtuti suae mandaret deus, unigenito scilicet deo, qui et dei uirtus est. dehinc quia rerum subitarum in deo non cadit noua repensque molitio, cuius scientiam non subterfugiant quae gerenda sunt, quia natura eius uniuersa, quae erunt, uirtutis suae potestate conplexa est, id nunc confirmari propheta postulat, quod iam sit idem deus operatus in nobis, secundum illud apostoli: benedictus deus pater domini nostri Iesu Christi, qui benedixit nos in omni spiritali benedictione in caelestibus: in quo et elegit nos ante mundi constitutionem, uti essemus sancti et inmaculati in ipso. deus itaque, qui secundum prophetam fecit, quae uentura sunt, ea, qufequae iam ante constitutionem mundi per definitionem gerendorum operatus in nobis est, confirmauit in domino. 18 Epbes. I,", + "candidate_score": 0.677722, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_91_93", + "bdc_text": "Deus largiatur nobis suam veritatem Vgl. Ps 43 , 3. . Caeterum opus habemus opera tua : Indigemus viro docto , cordato , prudenti .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_852", + "psc_text": "adnuntiauerunt opera dei et facta eius intellexerunt. lsetabiturlaetabitur iustus in domino et sperabit in eo, et laadabunturlaudabuntur omnes recti corde. aduersus uulnerantes sagittas paruulorum loqui aliquid aduersantium lingua non habuit. et qui uidebant paruulos sagittantes, eonturbanturconturbantur et metuunt, cum se in errore sitos recognoscunt, cum diem iudicii et retributionem actae in corpore uitseuitae agnoscunt. cum opera dei audiunt et facta eius intellegunt. in his est laetitia sanctorum, in his spes firmissima. ob hsechaec deum qui recto corde sunt laudant, scientes esse remissorem peccatorum, mortis peremptorem et diaboli debellatorem, iudicem saeculi, seternitatisaeternitatis largitorem, deum et dominum nostrum, qui est benedictus in saecula saeculorum. amen. PSALMUS LXIV. In finem psalmus Dauid. Tedecet hymnum, deus, in Sion et tibi reddetur uotum in Hierusalem et reliqua. § 1 Oportune superiorem psalmum hic, qui subiacet, consecutus est. est autem et ipse in finem et congregationem gentium, quae dominum laudaturae sunt, nuntiat; et ipse huius interpretationis", + "candidate_score": 0.672194, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_45_47", + "bdc_text": "turbae per Germaniam essent futurae - ita Ferdinandus impellitur cum per se tum per pfaffos - , quantae vix unquam sunt conspectaeDer Abschnitt tantaque bis conspectae ist in BV übersprungen. . Quare deus est orandus , ut suis faveat et adsit misericorditeret adsit misericorditer fehlt in BV. . Miraculum , quod hic video , illud est , rem tanto temporeB V gibt iam quinquennio für tanto tempore .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2374", + "psc_text": "V profundo R 14 clamat ex clamaaut V 16 indentes TT1 in uocem VRE (et T in marg.) in precem (praecem P1) PT 20 est ex oest m. 1 V om. R 25 scribtum V 26 bis ex is P 28 et ante ubique supr. scr. T. et non de longe, et rursum: quoniam in ipso et uiuimus et mouemur et sumus. uirtus ergo dei, quse aequalis et indiscreta est, officiorum ac membrorum habet nomina, ut uirtus. qua uidet, oculi sint; uirtus, qua audit, aures sint; uirtus, qua efficit, manus sint; uirtus, qua adest, pedes sint, officiorum diuersitates uirtutis huius potestate peragente. deus ergo ubique est et ubicumque adest, audit, uidet, efficit; sed orandus a nobis est, ut secundum precem nostram adsit, audiat uideat, efficiat. naturae suae est, ut tmdiataudiat; «ed Jidai coatzx est, ut precemur audiri. audit conuiciantes, audit maledicentes, audit etiam intra secreta cordis loquentes; sed fides officium", + "candidate_score": 0.668759, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_58_60", + "bdc_text": "Deus , opto , faveat , imo emendet utrosque . De Oecolampadio interpres Lutheri mitius quiddam habet Möglicher weise bezieht sich Myconius auf eine diesbezügliche Aussage Bucers . Bucer äußerte sich nämlich einige Tage später auch Bullinger gegenüber sehr günstig über Oekolampad und dessen milde , verständnis volle Beurteilung Luthers , s. unten [Nr. 361 ] S. 137f , 7-21. , quam tu scribisVgl . oben S. 127 , 29-31. .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_976", + "psc_text": "in euangeliis domino placuit dicenti: intra in cubiculum tuum et claude ostium tuum et ora: et pater tuus, qui uidet in absconso, reddet tibi. ergo nunc, qui ore clamatus est, exaltatur sub lingua deus. § 29 Sed qui sub lingua exaltatur. omni cordis puritate uenerandus est; nec sufficit non egisse aliquid impium, si mentementa cogitatur impietas. ab eo autem, qui sub lingua exaltet deum, hanc impietatis cogitationem abesse oportere propheta docuit dicens: iniustitiam si conspexi in corde meo, non exaudiat deus. propterea exaudiuit me deus, intendit uoci orationis meae. iniquitatem non modo re non effecit, sed nec corde conspexit. uel certe iniquitatem non conspexit in corde, nullum scilicet uitium iniquae suae uoluntatis 14 Matth. VI, 6. me 1 dehinc — significat om. R 2 ae V hanc enim posuit RPT hano enim animam posuit V 3 hanc in RViPT in V1 olocanstia r 4 introibit (ex introibot m. 1 R)", + "candidate_score": 0.662471, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_57_59", + "bdc_text": "Alter superbus et insolens est , alter amarus et ambitiosus . Deus , opto , faveat , imo emendet utrosque . De Oecolampadio interpres Lutheri mitius quiddam habet Möglicher weise bezieht sich Myconius auf eine diesbezügliche Aussage Bucers .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_976", + "psc_text": "in euangeliis domino placuit dicenti: intra in cubiculum tuum et claude ostium tuum et ora: et pater tuus, qui uidet in absconso, reddet tibi. ergo nunc, qui ore clamatus est, exaltatur sub lingua deus. § 29 Sed qui sub lingua exaltatur. omni cordis puritate uenerandus est; nec sufficit non egisse aliquid impium, si mentementa cogitatur impietas. ab eo autem, qui sub lingua exaltet deum, hanc impietatis cogitationem abesse oportere propheta docuit dicens: iniustitiam si conspexi in corde meo, non exaudiat deus. propterea exaudiuit me deus, intendit uoci orationis meae. iniquitatem non modo re non effecit, sed nec corde conspexit. uel certe iniquitatem non conspexit in corde, nullum scilicet uitium iniquae suae uoluntatis 14 Matth. VI, 6. me 1 dehinc — significat om. R 2 ae V hanc enim posuit RPT hano enim animam posuit V 3 hanc in RViPT in V1 olocanstia r 4 introibit (ex introibot m. 1 R)", + "candidate_score": 0.657313, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_46", + "bdc_text": "Quare deus est orandus , ut suis faveat et adsit misericorditeret adsit misericorditer fehlt in BV. .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_805", + "psc_text": "docuimus. in hac igitur uita sua deum,. quia misericordia eius supra uitas sit melior, laudabit. est enim et uita post uitam, qua in AbraheeAbrahae sinibus uiuendum est, in qua et dei nomen in pauperis quiete benedicitur, secundum illud prophetae: non mortui laudabunttelaudabunt, domine, neque omnes, qui descendunt in infernum; sed nos, qui uiuimus, benedicimus dominum. super has igitur uitas misericordia ea est, quae, quod oculus non uidit et auris non audiuit et in cor hominis non ascendit, his, qui dominum diligunt, preeparauitpraeparauit. 4 PB. CXV, 15. 18 Pa. CXHI, 17 aq. 22 I Cor. 2, 9. 1 neaaeternitatis P ne aeternitatis VTe 2 maneret ex manet m. 2 V miserioordiae ex misericordia R 3 dissoluis se V 4 sibi mortis Te praetiosa VRP 6 per eam TE per eum VRP 6 peccati (om. cum) lege reaoluta cum demutationia Tb peccati (om. cum) lege resolutis demutationis V gloriae V 9 profecta", + "candidate_score": 0.657002, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_84_86", + "bdc_text": "Contemporaries I 429 f. et Oecolampadium et similes his ictibus horribilibus et quassationibus subito extinctos esse »Zitiert in freier lateinischer Übersetzung aus Luthers «Von der Winkelmesse und Pfaffenweihe» , 1533 , S. WA XXXVIII 204 , Z. 26-28. . Haec tantum legi indicante Marco nostro Bersio . Miror , si aliter sit in exemplari Lutherano Bullinger zitiert im Brief vom 24 .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1693", + "psc_text": "eni C 18 meditatio ei VE formtam in humiliationem V 19 con tribulamur C 90 sed uariis V 21 nexemur F1 22 legis debet esse V mediatio V urant (a ex corr.) R ignis Vlp1 28 lacerant pi effodient C fodiant pb 24 do a deo r 26 dioimus C nos om. V 27 est om. Cp.. forsitan perissem in humilitate mea. et beatitudinem meditationis huius iam in exordio psalmorum propheta meminit dicens: beatus uir, qui non abiit in consilio impiorum et in uia peccatorum non stetit et in cathedra pestilentiae non sedit. sed in lege domini fuit uoluntas eius, et in lege eius meditabitur die et nocte. et uere beatus erit, quisquis in lege dei meditabitur, qua meditatione in ipsa quoque tribulationum humiliatione seruabitur. § 11 Dehinc sequitur: in saeculum non obliuiscar iustificationum tuarum, quia in ipsis uiuificasti me. scit propheta secundum apostolum finem legis esse Christum, in qua", + "candidate_score": 0.656689, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_83_85", + "bdc_text": "TRE IX 576-580 ; Contemporaries I 429 f. et Oecolampadium et similes his ictibus horribilibus et quassationibus subito extinctos esse »Zitiert in freier lateinischer Übersetzung aus Luthers «Von der Winkelmesse und Pfaffenweihe» , 1533 , S. WA XXXVIII 204 , Z. 26-28. . Haec tantum legi indicante Marco nostro Bersio .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1320", + "psc_text": "umbra scilicet, ut apostolus ait, futurorum; quod de ceteris scriptum nusquam est, ut futurorum umbra sit aut iustificatio, aut testimonia, aut mandata: sed tantum id legi proprium est, ut apostolus in plurimis docet, non secundum litterae intellegentiam legem esse tractandam, sed secundum spiritalem doctrinam futurorum in ea umbram esse noscendam. ait enim: non obturabis os bouis triturantis et adiecit: numquid pecudum deo cura est? an propter nos dicta scriptaque sunt? et rursum: legem legentes non audistis, quodAbraham 17 Coloss. II, 17. 23 I Cor. 9, 9. 26 Gal. IV, 21 aqq. 1 secundo (om. in) R secundum V sorutantur RCp 3 custodiri to ex custodire R custodire C 4 derigantur V 5 in VI R 7 in omnia mandata tua Cp 9 de iustificationibuB V 11 aliut lex ad praeceptom V 12 est ex aest m. 2 V 14 totum autem hoc ex totum hoc autem n- 2 V 16", + "candidate_score": 0.656163, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_118_120", + "bdc_text": "b ; vgl. unten S. 145f , Anm. 4. . Vale . Raptim Basileae , 20 .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2459", + "psc_text": "LXXIX, 14. 1 a supr. acr. R om. VPT 4 bethlem VRT bethlehem in ras. P 5 bethlem RT bethlehem V P domus add m. 2 V non minima es R minima ee ex minima est m. 2 V non es minima PTE 6 et sis V 7 erit rex — exiet qui om. R in istrahel V israel PT bethlS T bethle T bethlehem P 9 regat VRPT reget E 10 primum ex primom m. 1R 11 efratha VR 12 bethlem RT bethle V bethlehem P 18 repperitor VR 14 ex siluis oampi PT ex siluia campis V ex ailuae campis Re 16 requies ex quies m. 2 V templa pomessio V 18 septuagSsimos V 10 diuinus sermo S P 28 efratha VR inuenitur in ras. R 84 quod audiuimus VR quod et audinimus PTE. intrabimus in tabernacula eius, adorabimus, tibiubi steterunt pedes eius. corporali istud uitseuitae praesentis officio", + "candidate_score": 0.653503, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_68", + "bdc_text": "Auf Veranlassung des Herzogs gab Emser 1527 ein in Anlehnung an Luthers Bibel übersetztes und anhand der Vulgata revidiertes Neues Testament heraus .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_128", + "psc_text": "deus uerbum, homo nascitur. poscente rege PtolomaMPtolomaeo) septuaginta seniores libros VeteriVeteris* Testamenti ex hebra'is litteris in graecas transtulerunt. erat autem iam a Moyse antea institutum, in synagoga omni septuaginta esse doctores. nam idem Moyses, quamuis uerba Testamenti in litteras condidisset, tamen separatim quaedam ex occultis legis secretiora mysteria septuaginta senioribus, qui doctores deinceps manerent, intimauerat. cuius doctrinae etiam dominus in euangeliis meminit, dicens: super cathedram Moysi, inquit, sederunt. scribae et pharisiei: omnia ergo, quaecumque dixerint uobis, facite et seruate: secundum uero facta eorum nolite facere. doctrina ergo horum mansit in posterum, qua1. ab ipso scriptore legis accepta in hoc seniorum et numero et officio conseniataconseruata est. 20 Matth. XXIII, 2. 1 repromissio R E deuB E (θσ nou. Tesf. I at.) di V om. R 2 sicut primo et in psalmo scriptum est secundo (corr. m. 1) R sicut et in psalmo scribtum est T sicut in psalmo primo scriptum", + "candidate_score": 0.653461, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_67_69", + "bdc_text": "Der weitaus überwiegende Teil der an die 50 nachgelassenen Publikationen Emsers ist der kirchlichen Kontroversliteratur zuzurechnen . Auf Veranlassung des Herzogs gab Emser 1527 ein in Anlehnung an Luthers Bibel übersetztes und anhand der Vulgata revidiertes Neues Testament heraus . - Lit. :", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_34", + "psc_text": "lin. seq. ubi hi quoque cod. pro octauo praebent) et hos V 13 perfecit Vr perficit E 15 repperitur Vr 16 et octogensimus tertius V et centesimus tertius r 19 quae nostris Vr quae a nostris E 20 in centesimo adque octauo decimo V in centosimo atque decimo octauo r E 25 ocdoades XXII V ogdoadis XXII r 28 uiginti duas et r hebrei ex hebreis m. 2 V. § 15 Et ea causa est, ut in uiginti duos libros lex Testamenti Veteris deputetur, ut cum litterarum numero conuenirent. qui ita secundum traditiones ueterum deputantur, ut Moysei sint libri quinque, Iesu Naue sextus, Iudicum et Ruth septimus, primus et secundus Regnorum octauus, tertius et quartus in nonamnonum, Paralipomenon duo in decimum sint, sermones dierum Esdrae in undecimum, liber Psalmorum duodecimus sit, Salomonis ProaerbiaProuerbia, Ecclesiastes, Canticum canticorum in tertium decimum et quartum decimum et quintum decimum, duodecim autem minores Prophetae in", + "candidate_score": 0.651607, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_68_70", + "bdc_text": "Auf Veranlassung des Herzogs gab Emser 1527 ein in Anlehnung an Luthers Bibel übersetztes und anhand der Vulgata revidiertes Neues Testament heraus . - Lit. : Gustav Kawerau , Hieronymus Emser .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_128", + "psc_text": "deus uerbum, homo nascitur. poscente rege PtolomaMPtolomaeo) septuaginta seniores libros VeteriVeteris* Testamenti ex hebra'is litteris in graecas transtulerunt. erat autem iam a Moyse antea institutum, in synagoga omni septuaginta esse doctores. nam idem Moyses, quamuis uerba Testamenti in litteras condidisset, tamen separatim quaedam ex occultis legis secretiora mysteria septuaginta senioribus, qui doctores deinceps manerent, intimauerat. cuius doctrinae etiam dominus in euangeliis meminit, dicens: super cathedram Moysi, inquit, sederunt. scribae et pharisiei: omnia ergo, quaecumque dixerint uobis, facite et seruate: secundum uero facta eorum nolite facere. doctrina ergo horum mansit in posterum, qua1. ab ipso scriptore legis accepta in hoc seniorum et numero et officio conseniataconseruata est. 20 Matth. XXIII, 2. 1 repromissio R E deuB E (θσ nou. Tesf. I at.) di V om. R 2 sicut primo et in psalmo scriptum est secundo (corr. m. 1) R sicut et in psalmo scribtum est T sicut in psalmo primo scriptum", + "candidate_score": 0.650893, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_67_69", + "bdc_text": "Der weitaus überwiegende Teil der an die 50 nachgelassenen Publikationen Emsers ist der kirchlichen Kontroversliteratur zuzurechnen . Auf Veranlassung des Herzogs gab Emser 1527 ein in Anlehnung an Luthers Bibel übersetztes und anhand der Vulgata revidiertes Neues Testament heraus . - Lit. :", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_132", + "psc_text": "translsitores septuaginta in principio ediderunt ceteris diuerse transferentibus: et secundum hanc ambiguitatem haec ab illis in omni translatione est facta confusio. § 3 Sed perfecta horum septuaginta interpretum auctoritas manet. primum, quod ante aduentum corporalem domini transtulerunt, nec adulatio interpretandi adhibita tempori arguetur, tanto anteriore interpretationis aetate: dehinc, quod ipsi illi principes doctoresque synagogae et praeter scientiam legis per Moysen quoque doctrina secretiore perfecti non potuerunt inprobabiles esse arbitri interpretandi, qui certissimi et grauissimi erant auctores docendi. hi ergo psalmos inter ceteros libros 1 trasferentea r 2 cognitionum ex cognitionem m. 2 V scientia V 3 ambigua R hebraeicae V uario V nuntia - tia (quae lilt. correcta sit non apparet) R 5 post transtulerunt 1-2 iitt. eras. R multi- R modu m sermonum intellegentiam V 6 ut om. Rb 7 interpraetantes Vll 8 attulerint RE occulte V ..moysi VR 9 traditionis profectae V ambiguae VII hebrea V 10 cumemorata", + "candidate_score": 0.650112, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_46_48", + "bdc_text": "Quare deus est orandus , ut suis faveat et adsit misericorditeret adsit misericorditer fehlt in BV. . Miraculum , quod hic video , illud est , rem tanto temporeB V gibt iam quinquennio für tanto tempore . institutam - namVon", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1588", + "psc_text": "patiens enim et miserator deus, dum mauult psenitentiampaenitentiam peccatorum quam mortem, dona sua iustis iniustisque largitur, unicuique per patientiam longae eequanimitatis psenitendipaenitendi tempus inpertiens. § 19 Et quia hanc bonitatem patientisepatientiae dei et perfectionem, quae sub illis iustificationibus legis corporaliter adumbratur, 20 Matth. V, 45. 28 cf. Ezech. XXXIII, 11. 2 non fit C in om. Cp patiendis conpassionib. V 3 non dum V 6 dJ11 et tamen h. l. add. m. 2 V 7 uoluptatis R 8 auocet pl sufficigset C sufficuisaet (in marfJ. subficuiss& add. m. 3) R prophetae CpE cf. infr. p. 441, 5 9 dixisse ita VCpE 11 oboedientia est ex oboedientium m. 2 V obsequela ex obsequella R obsequela pE 12 participes expedit, qui timorem p 14 tua supr. scr. R domini R 16 corruptat V1 17 si qui ex si quae m. 2 V audebat V1 18 mendacio V1 21 qui est in caelis", + "candidate_score": 0.649647, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_57_59", + "bdc_text": "Alter superbus et insolens est , alter amarus et ambitiosus . Deus , opto , faveat , imo emendet utrosque . De Oecolampadio interpres Lutheri mitius quiddam habet Möglicher weise bezieht sich Myconius auf eine diesbezügliche Aussage Bucers .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2135", + "psc_text": "opera eorum tamquam in manus dominorum suorum oculis mentis suae semper intenti sunt, uitiorum in id desiderio atque admiratione defixi. sunt autem haec diabolica, id est gentilium opera, quae significantur in manibus, uenter, otium, luxus, libido, superbia, auaritia, ambitio: in hsechaec ergo uoluptatum, quarum dominatui subiacent, opera spectantes sensus sui oculis intendunt, quibus dii plures sunt innumerosique domini, prout uniuscuiusque studium et natura auctorem sibi religionis elegerit. § 7 Nobis autem unus deus est; non tamen per unionem dei domino nostro Iesu Christo quod deus est abnegantes, sed sequentes legem et prophetas et euangelia et apostolos diuinitatis unitatem in innascibili deo et in unigenito deo secundum proprietatem atque naturam cum fide et ueritate profitemur. nusquam enim genere plurali nec deos neque dominos sermo propheticus nuncupauit, sed unumquemque suo ordine. Genesis namque ait: et pluit sulphur et ignem dominus a domino; et propheta: unxit te deus, deus tuus; et rursum: dixit", + "candidate_score": 0.648773, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_43_45", + "bdc_text": "qui dependent a principe . hactenus a principeWohl Herzog Ulrich von Württemberg. dependeruntBV : qui dependent a principe. , tantaequeDer Abschnitt tantaque bis conspectae ist in BV übersprungen . turbae per Germaniam essent futurae - ita Ferdinandus impellitur cum per se tum per pfaffos - , quantae vix unquam sunt conspectaeDer Abschnitt tantaque bis conspectae ist in BV übersprungen. .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2303", + "psc_text": "XIV, 6. 13 Hierem. VI, 16. 24 Gal. III, 28. 1 domini G di V dei RPT 2 non in metn sed in oboedientia est et timoris G VR non in metu oboedientiae sed timoris PT 8 obsequella G Vln obsequaella R obsequela T 4 per ea (?) G timens om. 6 ? 6 antem sunt G sunt autem VRPT 7 ipse se GVPT ipse R 10 scribtis GI' 11 tunc uiae plures sunt in GPT tunc uiae plures sunt (sunt a m. 2) uiae in V tunc uiae (eras.) plures sunt uiae in R 12 utrumque GR utroque ex utruquod corr. m. 2 V utriiqullle P utrunque T eodem G Y R om. PT hieremiam G VPT ieremiam R loco GVR om. PT 13 dicente R 15 in eam V uiae om. R 17 multorum ex multarum corr. m. 2 V unam uiam G VR uiam unam PT 23", + "candidate_score": 0.646125, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_89", + "bdc_text": "Equidem iurare ausim Lutherum persuasum spiritum sanctum non esse nisi apud se et suos .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2712", + "psc_text": "ipse dominus in euangeliis confirmat, cum ait de se: s i, inquit, Dauid in spiritu uocat eum dominum, quomodo dicitis, quod filius eius est? docens omnia Dauid spiritu prophetico elocutum. locutum autem de se licet in hoc loco eodem ostenderit, cum ait ab eo dominum se esse in spiritu nuncupatum, absolutius tamen ostendit, in psalmis sacramentum omne corporei aduentus sui contineri, dicens: haec sunt uerba mea, quae locutus sum ad uos, cum adhuc essem uobiscum, quoniam oportebat omnia 3 Matth. XXVIII, 20. 12 Hierem. XXXI, 2; 10. 13 Esai. XXIIII, 3. 14 Esai. LVIII, 14. 1B Matth. XXII, 45. 21 Luc. XXIIII, 44. -1 in eum RE in eo PT connnmeratione monstrata (sic) RP commemoratione monstrato TE 2 ut igitur hunc R ut hunc igitur PT 3 et in eo RT et in eu P sum uobiscum R 4 usque in R usquae P usque ad TE 5 Qic Re;", + "candidate_score": 0.645762, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_43_45", + "bdc_text": "qui dependent a principe . hactenus a principeWohl Herzog Ulrich von Württemberg. dependeruntBV : qui dependent a principe. , tantaequeDer Abschnitt tantaque bis conspectae ist in BV übersprungen . turbae per Germaniam essent futurae - ita Ferdinandus impellitur cum per se tum per pfaffos - , quantae vix unquam sunt conspectaeDer Abschnitt tantaque bis conspectae ist in BV übersprungen. .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1576", + "psc_text": "ergo in nobis fidueiafiducia haec et uox, ut, cum subrepant cupiditates, cum passiones ingruant, cum pericula fatigent, cum supplicia crucient, dicere audeamus: paratus sum et non sum turbatus, ut custodiam mandata tua. dominus noster unigenitus dei filius inter cetera praecepta discipulis suis mandat dicens: non turbetur cor uestrum neque trepidet. aduersum turbationem, quaecumque ex accidentibus erit, longae praeparationis opus est firmitate. ut robusta fide atque firmata dei mandata custodiat. § 14 In quem autem se profectum quamue in causam propheta prseparauerit, neque turbatus sit, quousque custodiret mandata dei, continuo subiecit dicens: funes peccatorum circumplexi sunt mihi; et legem tuam non sum oblitus. esse peccatorum funes per Esaiam docemur dicentem: nae, qui ligant peccata tamquam funem longum, modo funis ex plurimis minimis crescentis in multum peccata semper tamquam longo fune tendentibus. sunt etiam 9 Rom. VIII, 38 sq. 15 Ioh. XIV, 1. 24 Esai. V, 18. 1 dilexit nos RE tollerantiam", + "candidate_score": 0.644482, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_68_70", + "bdc_text": "Auf Veranlassung des Herzogs gab Emser 1527 ein in Anlehnung an Luthers Bibel übersetztes und anhand der Vulgata revidiertes Neues Testament heraus . - Lit. : Gustav Kawerau , Hieronymus Emser .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_34", + "psc_text": "lin. seq. ubi hi quoque cod. pro octauo praebent) et hos V 13 perfecit Vr perficit E 15 repperitur Vr 16 et octogensimus tertius V et centesimus tertius r 19 quae nostris Vr quae a nostris E 20 in centesimo adque octauo decimo V in centosimo atque decimo octauo r E 25 ocdoades XXII V ogdoadis XXII r 28 uiginti duas et r hebrei ex hebreis m. 2 V. § 15 Et ea causa est, ut in uiginti duos libros lex Testamenti Veteris deputetur, ut cum litterarum numero conuenirent. qui ita secundum traditiones ueterum deputantur, ut Moysei sint libri quinque, Iesu Naue sextus, Iudicum et Ruth septimus, primus et secundus Regnorum octauus, tertius et quartus in nonamnonum, Paralipomenon duo in decimum sint, sermones dierum Esdrae in undecimum, liber Psalmorum duodecimus sit, Salomonis ProaerbiaProuerbia, Ecclesiastes, Canticum canticorum in tertium decimum et quartum decimum et quintum decimum, duodecim autem minores Prophetae in", + "candidate_score": 0.644356, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_68", + "bdc_text": "Auf Veranlassung des Herzogs gab Emser 1527 ein in Anlehnung an Luthers Bibel übersetztes und anhand der Vulgata revidiertes Neues Testament heraus .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_34", + "psc_text": "lin. seq. ubi hi quoque cod. pro octauo praebent) et hos V 13 perfecit Vr perficit E 15 repperitur Vr 16 et octogensimus tertius V et centesimus tertius r 19 quae nostris Vr quae a nostris E 20 in centesimo adque octauo decimo V in centosimo atque decimo octauo r E 25 ocdoades XXII V ogdoadis XXII r 28 uiginti duas et r hebrei ex hebreis m. 2 V. § 15 Et ea causa est, ut in uiginti duos libros lex Testamenti Veteris deputetur, ut cum litterarum numero conuenirent. qui ita secundum traditiones ueterum deputantur, ut Moysei sint libri quinque, Iesu Naue sextus, Iudicum et Ruth septimus, primus et secundus Regnorum octauus, tertius et quartus in nonamnonum, Paralipomenon duo in decimum sint, sermones dierum Esdrae in undecimum, liber Psalmorum duodecimus sit, Salomonis ProaerbiaProuerbia, Ecclesiastes, Canticum canticorum in tertium decimum et quartum decimum et quintum decimum, duodecim autem minores Prophetae in", + "candidate_score": 0.643902, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_108_110", + "bdc_text": "LL XI 233 ; Pfarrerbuch 395 . schick [ en ]Randtext im engen Einband nicht zugänglich. ;", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_267", + "psc_text": "autem sunt. quae abscondita et latentia sunt, quaeque reconditis et inaccessibilibus et inperspicabilibus occulantur sintque ei tantum, qui condiderit, conperta, aut nisi cum aliquibus cognoscenda protulerit. ergo psalmus inscribitur in finem pro occultis. et quia ex natura rerum, quid intellegentiaintellegentiae) in nominibus finis occultorumque sit, uidemus, res ipsas, quae in fine atque occultis sint, conuenit explicari. § 3 Et de his quidem testis est nobis beatus apostolus Paulus ita dicens: prout legentes potestis intellegere intellectum meum in sacramento Christi, quod aliis temporibus non est cognitum filiis hominum, sicut nunc reuelatum est. et rursum: mihi minimo omnium sanctorum haec gratia data est in gentibus, euangelizare inuestigabiles diuitias Christi et inluminare, quae sit distributio sacramentiesacramenti eius, quod abs conditum est a sseculissaeculis in deo. hoc est igitur occultum, de quo et dominus ait: non est absconsum, quod non cognoscatur. neque opertum. quod non reuelabitur. sed psalmus occulta continet, non occultum. recte ita:", + "candidate_score": 0.643358, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_120_122", + "bdc_text": "Raptim Basileae , 20 . aprilis anno 34. Os . tuusDarunter von späterer Hand :", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2639", + "psc_text": "flumina Babylonis illic sedimus et fleuimus, cum recordaremur Sion et reliqua. § 1 Captos secundum Hieremiae prophetiam Iudaeos in Babyloniam deductos fuisse, non obscura cognitio est. neque dubium 8 I Cor. 6, 510. 17 Matth. XIX, 17. 2 per mortem suam Rb per mortem e, om. PT 3 redempti estis RP cf. Sabatier 111, 676 adn. pretio redempti estis TE 4 diabulo P 6 dando esoam RPT escam dando E 7 inter omni carni et omni carni supr. scr. R qm et cr: 9 quod humilitatis nostrae memor est RE om. PT .11 in saeoulam est G in saeculum PT in aaecula R 12 uerba ob quod ei — misericordia eius, quae sic leguntur in GR, om. PT 13 quod oaelum GtRTE et quod caelum P 16 causam aliam RPTE cuius familism (1) G 16 ♦♦♦ericordia G quia RPlTab qui G, pt. 17 unus enim bonus est ait G R", + "candidate_score": 0.642645, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_46", + "bdc_text": "Quare deus est orandus , ut suis faveat et adsit misericorditeret adsit misericorditer fehlt in BV. .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2910", + "psc_text": "et effunditur in conspectu dei, non neglegenter neque ex securitate, sed tamquam domino praesente; qui enim oratur ut exaudiat, praesens necesse est esse credatur; qui autem praesens existimatur, non absentis dissimulatione, sed praesentis honore reuerendus est. quarto quoque tribulationem suam pronuntiat. non inpeditur, cum tribulatur, quin semper ad deum omnium angustiarum suarum et passionum molestias referat. neque sane leues tribulationes sunt, quas ante deum effusa oratione pronuntiat, sed in eo, cum deficit ab eo spiritus sunssuus. at uero nos lenes tantum temptationes ab assiduitate orationis inpediunt et quantnlamcumque in secundis modo rebus animi nostri constantiam a deuotionis officio repentinus exiguae difficultatis motus auertit. at uero hic ne deficiente quidem spiritu suo cessat et tribulationem suam pronuntiare et orationem effundere et uoce orare et ipsa spiritalis fidei uoce clamare. § 3 Tu cognouisti semitas meas. in uia hac, qua ambulabam, absconderunt laqueos mihi. haec tam illius, quam huius Dauid oratio esse", + "candidate_score": 0.642483, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_43_45", + "bdc_text": "qui dependent a principe . hactenus a principeWohl Herzog Ulrich von Württemberg. dependeruntBV : qui dependent a principe. , tantaequeDer Abschnitt tantaque bis conspectae ist in BV übersprungen . turbae per Germaniam essent futurae - ita Ferdinandus impellitur cum per se tum per pfaffos - , quantae vix unquam sunt conspectaeDer Abschnitt tantaque bis conspectae ist in BV übersprungen. .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1261", + "psc_text": "fides, sub lege conclusi eustodiebamurcustodiebamur in ea fide, quae incipiebat. reuelari. itaque lex psedagoga nostra facta est in Christo, uti ex fide iustificemur. at ubi uenit fides, iam non sumus sub psedagogo; omnes enim filii estis fidei. ergo quotienscumque aliquid ex lege relegitur, in opere praesentium mandatorum speculum futurorum est contuendum. et erat quidem congruum de singulis superius conprehensis adferre rationem, ut secundum apostoli doctrinam uniuersa intellegerentur fide futurorum potius quam uirtute ipsius efficienthe profuisse; tamen in unum congesta omnia audientibus ne non tam cognitionem potius quam onus adferant, unam ex superioribus partem retractemus et eam scilicet, quaquae; tempori lo Gal. ill, 23 sq. 1 de titulo psalmi XCI om. V 3 bonum — reliqua om. V 7 ltm xpo spemciem corr. m. 2 V 8 utilis coni. Bened. et illis Vr 11 obseruantiaum corr. m. 1 V fide ex fidelium m. 2 V 12 holocaustumatum V1 .13 otium ex", + "candidate_score": 0.642206, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_46", + "bdc_text": "Quare deus est orandus , ut suis faveat et adsit misericorditeret adsit misericorditer fehlt in BV. .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2374", + "psc_text": "V profundo R 14 clamat ex clamaaut V 16 indentes TT1 in uocem VRE (et T in marg.) in precem (praecem P1) PT 20 est ex oest m. 1 V om. R 25 scribtum V 26 bis ex is P 28 et ante ubique supr. scr. T. et non de longe, et rursum: quoniam in ipso et uiuimus et mouemur et sumus. uirtus ergo dei, quse aequalis et indiscreta est, officiorum ac membrorum habet nomina, ut uirtus. qua uidet, oculi sint; uirtus, qua audit, aures sint; uirtus, qua efficit, manus sint; uirtus, qua adest, pedes sint, officiorum diuersitates uirtutis huius potestate peragente. deus ergo ubique est et ubicumque adest, audit, uidet, efficit; sed orandus a nobis est, ut secundum precem nostram adsit, audiat uideat, efficiat. naturae suae est, ut tmdiataudiat; «ed Jidai coatzx est, ut precemur audiri. audit conuiciantes, audit maledicentes, audit etiam intra secreta cordis loquentes; sed fides officium", + "candidate_score": 0.641817, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_46", + "bdc_text": "Quare deus est orandus , ut suis faveat et adsit misericorditeret adsit misericorditer fehlt in BV. .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_3027", + "psc_text": "contra morem humanae inpatientiseinpatientiae non festinat punire, miseratus est: tenens iustitiam in poena post misericordiam non pro- Sciente patientia, habens misericordiam in poena post patientiam exerendo iustitiam. non enim deus rapit humanorum criminum coeasionesoccasiones neque tamquam infirmitatis nostrae naturaeque nescius ipsum illud ad poenam erroris et peccati nostri tempus inuadit: sed dissimulat et differt et paenitentiae solacium dilatione ultionis expectat, suauem se omnibus praestans, dum per misericordiae et iustitiseiustitiae modum temperandae seueritatis indulgentiae se reseruat. § 15 Hoc in deo praecipuum, hoc in potente laudandum: non caelum fecisse, quia potens est; non terram fundasse, quia uirtus est; non annum astris temperasse, quia sapiens est; non hominem animasse, quia uita est; non mare in accessus ac decessus mouisse, quia spiritus est: sed misericordem esse, qui iustus est; sed miserantem esse, qui rex est; sed 1 insta post enim suppl. Bened in adn., fadlius posteriore loco excidere potuit ob illud iusta sit", + "candidate_score": 0.641261, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_119_121", + "bdc_text": "vgl. unten S. 145f , Anm. 4. . Vale . Raptim Basileae , 20 . aprilis anno 34.", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2459", + "psc_text": "LXXIX, 14. 1 a supr. acr. R om. VPT 4 bethlem VRT bethlehem in ras. P 5 bethlem RT bethlehem V P domus add m. 2 V non minima es R minima ee ex minima est m. 2 V non es minima PTE 6 et sis V 7 erit rex — exiet qui om. R in istrahel V israel PT bethlS T bethle T bethlehem P 9 regat VRPT reget E 10 primum ex primom m. 1R 11 efratha VR 12 bethlem RT bethle V bethlehem P 18 repperitor VR 14 ex siluis oampi PT ex siluia campis V ex ailuae campis Re 16 requies ex quies m. 2 V templa pomessio V 18 septuagSsimos V 10 diuinus sermo S P 28 efratha VR inuenitur in ras. R 84 quod audiuimus VR quod et audinimus PTE. intrabimus in tabernacula eius, adorabimus, tibiubi steterunt pedes eius. corporali istud uitseuitae praesentis officio", + "candidate_score": 0.641244, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_32_34", + "bdc_text": "HostisDer Abschnitt Hostis bis paupertate ist in BV übersprungen. autem paratum quidem nunc demum novit , sed quo tendat , iamdum haesitat . Duces habet dictis , ut quidam aiunt , exercitatiores Auf Habsburgs Seite führten Pfalzgraf Philipp , von Pfalz-Neuburg , seit 1532 Statthalter in Württemberg ( Wille 171f ; Keller 65f )", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_572", + "psc_text": "demorante domino ipse ad praedicationem aduentus sui ad castella prsemissuspraemissus est et foturifuturi regni dux ab eo ac princeps est constitutus; notus autem, cum omnes ingressus eius egressusque didicisset cognouissetque in hominis filio et dei filium, qui et particeps in demutando ex aqua uino et dulcificando in populi cibum hordeo extitisset eonuiuioqueconuiuioque eodem usus esset secumque dei domum semper esset ingressus —, maiorem de se querellam in hoc consortium diuini ministerii adsumptus exhibuit. § 14 Sed quamquam specialia hsec in impietatem eius dicta essent, tamen poensepoenae decretum refertur ad plures. ueniat mors super eos et descendant in infernum uiuentes, quoniam nequitia in hospitiis eorum, in medio eorum, ita super eos morte uentura, ut ad poensepoenae sensum uiaentesuiuentes descendant in infernum, cum in hospitiis eorum et in medio eorum, id est totos ipsos intra extraque nequitiae opera circumdent. § 15 Verum ille hsec hisbis agentibus atque meditantibus, ad 2 portasse se", + "candidate_score": 0.641125, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_46", + "bdc_text": "Quare deus est orandus , ut suis faveat et adsit misericorditeret adsit misericorditer fehlt in BV. .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1588", + "psc_text": "patiens enim et miserator deus, dum mauult psenitentiampaenitentiam peccatorum quam mortem, dona sua iustis iniustisque largitur, unicuique per patientiam longae eequanimitatis psenitendipaenitendi tempus inpertiens. § 19 Et quia hanc bonitatem patientisepatientiae dei et perfectionem, quae sub illis iustificationibus legis corporaliter adumbratur, 20 Matth. V, 45. 28 cf. Ezech. XXXIII, 11. 2 non fit C in om. Cp patiendis conpassionib. V 3 non dum V 6 dJ11 et tamen h. l. add. m. 2 V 7 uoluptatis R 8 auocet pl sufficigset C sufficuisaet (in marfJ. subficuiss& add. m. 3) R prophetae CpE cf. infr. p. 441, 5 9 dixisse ita VCpE 11 oboedientia est ex oboedientium m. 2 V obsequela ex obsequella R obsequela pE 12 participes expedit, qui timorem p 14 tua supr. scr. R domini R 16 corruptat V1 17 si qui ex si quae m. 2 V audebat V1 18 mendacio V1 21 qui est in caelis", + "candidate_score": 0.640885, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_107_109", + "bdc_text": "- Lit. : LL XI 233 ; Pfarrerbuch 395 .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_821", + "psc_text": "PSALMUS LXIII. In finem psalmus Dauid. Exaudideus, orationem meam, dum deprecor ad te: a timore inimici eripe animam meam et reliqua. § 1 Psalmi superscriptio historiam non continet. simplex est et prophetali spiritu editus: tantum per id, quod in finem 3 Esai. LXV, 16. 10 Phil. II, 10 sq. 1 hm VP Christum Iesum E 8 esaiam (a in ras) R eseiam V isaiam T in eum Bened. in adn., in deum R in do VPT om. E iurauit PE iurauerit T in dm uerum VRPT 4 enim supr. a scr. P os R qui R 7 coexcitauerit ex coexcitauerunt m. 2 Y et conlocauerit add. m 2 V m. 1 R 8= = cum R et cum VPTE b magestate R 9 p aec corr. m. 1 R obstruetur ex obstruotur m. 1 R obstruuntur V hos R om. V loq.tium V 10 Iesu Christi Rb 11 genu ex", + "candidate_score": 0.639797, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_108_110", + "bdc_text": "LL XI 233 ; Pfarrerbuch 395 . schick [ en ]Randtext im engen Einband nicht zugänglich. ;", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_56", + "psc_text": "locum r 24 sint E aperire om. r 26 necesse in marg. add. m. 1 R 27 congesta r aut ingentis ex ad ingentis in marg. corr. m. 1 R. inuenire, quia ratio et qualitas non sinat, non suas claueaclaues claustris disparibus coaptare. itaque secundum domini misericordiam aperiendi uniuscuiusque psalmi clauem reperturi huius ipsiosipsius primi psalmi aditum propria sua et congrua claue pandamus. PSALMUS PRIMUS. § 1 Principalis haec in psalmis iutellegentiaintellegentia est, ex cuinscuius persona, uel in quem ea, qusequae dicta sint, intellegi oporteant, posse discernere. non enim uniformis et indiscreta eorum est constitutio, ut non et auctores habeant et genera diuersa. inuenimus enim in his frequenter personam dei patris solere proponi, ut in octogesimo et octauo psalmo, cum dicitur: exaex 1 taui electum de plebe mea. inueni Dauid seruum meum, in oleo sancto unxi eum. ipse inuocabit me: pater mensmeus es tu et susceptor salutis meae. ot ego", + "candidate_score": 0.639436, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_118_120", + "bdc_text": "b ; vgl. unten S. 145f , Anm. 4. . Vale . Raptim Basileae , 20 .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2277", + "psc_text": "91 Thesaal. 4,14. 24 Dent. XXXII, 8 sq. 1 esset PTE esse VR 2 plenitudo VR ualitudo PT dederitis V1 3 inquit VR om. PT aui V1 somnium V somnum RPT 4 somnum VRPT somnium G 6 obdormieris VRe dormieris PTb 6 tuno VR om. PT 7 oui ero in VR ego ero ei in PTE 9 uimus V 10 plenitudine GRT ex plenitudo corr. m. 2 V plenitudinS P in VR post PTE 11 reoepta VRT recepte P istrahel V 15 som***m G somnum VRPT 16 sedentium GVR sedendfl P a sedendo T 17 omni RPT sup. lin. a m. 1 V 18 quid R qui PTE dilecti — sedentes om. PT resurrecturi sedentes Zeno b sessuri resurgentes Re *#ssurire \"\".gentes V 21 dormientes (ex dormientis V) GVPT & dormientes R 22 istrahel V 23 funiculum VRP funiculus TE et sic in/I. iam hic Israhel ob impietatem suam esse", + "candidate_score": 0.638706, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_107_109", + "bdc_text": "- Lit. : LL XI 233 ; Pfarrerbuch 395 .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_823", + "psc_text": "incipit psalmus LXIII VP Finit psalmus LXII incp. psal. LXIII R Expl. de pealmo LXII incip. de LXIII T 17 dum V cum R depraecor V ad te om. R 18 a = timore R ; de forma huius tractatus in cod. V ualde mutata ac mutilata cf. praef. et Acad. p. 51 20 editus tantum supr. scr. m. 3 R in fine RP. praescribitur, res non sui temporis, quo scriptus est, continere testatortestatur. sed quaerendum est, ex qua persona sit dictus, quidue ei se intellegendum enuntiet; nam sine dubio esse spiritalis est opinandus. cum enim ipsi illi psalmi, qui secundum titulorum inscriptiones res gestas continere creduntur, in plurimis a tituli sui et rerum ac personarum proprietate dissentiant magisque per editiones nominum atque gestorum spiritaiiumspiritalium operationum significent effectus, quid de eo erit intellegendum, in quo simplex tantum psalmi i D finem intellegendi inscriptio continetur, nisi quod spiritalis in eo doctrinae", + "candidate_score": 0.638484, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_58", + "bdc_text": "Deus , opto , faveat , imo emendet utrosque .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_805", + "psc_text": "docuimus. in hac igitur uita sua deum,. quia misericordia eius supra uitas sit melior, laudabit. est enim et uita post uitam, qua in AbraheeAbrahae sinibus uiuendum est, in qua et dei nomen in pauperis quiete benedicitur, secundum illud prophetae: non mortui laudabunttelaudabunt, domine, neque omnes, qui descendunt in infernum; sed nos, qui uiuimus, benedicimus dominum. super has igitur uitas misericordia ea est, quae, quod oculus non uidit et auris non audiuit et in cor hominis non ascendit, his, qui dominum diligunt, preeparauitpraeparauit. 4 PB. CXV, 15. 18 Pa. CXHI, 17 aq. 22 I Cor. 2, 9. 1 neaaeternitatis P ne aeternitatis VTe 2 maneret ex manet m. 2 V miserioordiae ex misericordia R 3 dissoluis se V 4 sibi mortis Te praetiosa VRP 6 per eam TE per eum VRP 6 peccati (om. cum) lege reaoluta cum demutationia Tb peccati (om. cum) lege resolutis demutationis V gloriae V 9 profecta", + "candidate_score": 0.637889, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_32", + "bdc_text": "HostisDer Abschnitt Hostis bis paupertate ist in BV übersprungen. autem paratum quidem nunc demum novit , sed quo tendat , iamdum haesitat .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_573", + "psc_text": "nequitia in hospitiis eorum, in medio eorum, ita super eos morte uentura, ut ad poensepoenae sensum uiaentesuiuentes descendant in infernum, cum in hospitiis eorum et in medio eorum, id est totos ipsos intra extraque nequitiae opera circumdent. § 15 Verum ille hsec hisbis agentibus atque meditantibus, ad 2 portasse se utique VRP portasse (om. utique) e ob rpbria ex obrppi ia m.1 R 3 deum se E 4 daemone PT 5 istrahel V 6 unanimiB RP (in R u supr. scr. m. 1) et dux — unianimis in marg. infer. add. m. 1 V unianimus T unanimus R 7 eiectus V1 ad apostolatum P in apolltolum E 10 omnis R eius egressuaqueque in marg. m. 1 V ni dedicisset V1 cognossetq. cognossetque VT cognosoeretque E 11 hominig ex homine m. 3 R particepe ex participes corr. m. 1 V 12 pro doloifioando Rened. coni. multiplicando 14 & hoc R 16", + "candidate_score": 0.637865, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_41", + "bdc_text": "Motus est Hessus , quod minis plus quam horrendis a Ferdinando exagitatur , et nisi ad hunc modum rem adgrederetur , actum esset de principatu suo , de iusticia evangelii , actum essetBV setzt et für actum esset .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1870", + "psc_text": "aspiciat et misereatur: ut, si ieiunantem uidet, si miserantem contuetur, si pium ac religiosum in omni opere conspiciet, tunc secundum iudicium eorum, qui diligunt nomen suum, ipse quoque dei miseratione sit dignus. § 8 Dehinc sequitur: gressus meos dirige secundum eloquiumtuum, etnedominetur mei omnis iniustitia. incedit quidem propheta ex uoluntate sua iustitiae gressibus, sed scit undique sibi iniustitiseiniustitiae dominationes inminere. superius orauerat, ut in se deus respiceret ac misereretur secundum eos, qui diligunt nomen suum. misericordisemisericordiae autem, quam orat, hunc fructum esse sentit, ut gressus sui dirigantur, non secundum saeculi uias, non secundum humanam gloriam, non secundum corporis uoluptates, sed secundum eloquia dei. si nihil inpedimenti usquam occurreret, si aduersantes sibi non undique adessent, suis ipse uiribus in ea, qusequae agere uellet, confirmabatur. sed ubi insidiseinsidiae sunt, ubi bellum est, opus est potioris auxilio, ne in se dominetur omnis iniustitia. § 9 Non ut a se absit, sed ne dominetur", + "candidate_score": 0.637178, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_32_34", + "bdc_text": "HostisDer Abschnitt Hostis bis paupertate ist in BV übersprungen. autem paratum quidem nunc demum novit , sed quo tendat , iamdum haesitat . Duces habet dictis , ut quidam aiunt , exercitatiores Auf Habsburgs Seite führten Pfalzgraf Philipp , von Pfalz-Neuburg , seit 1532 Statthalter in Württemberg ( Wille 171f ; Keller 65f )", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2107", + "psc_text": "tamen ab eo iam pro et praeteritis habeantur et gestis. denique statim res se futuri temporis loqui propheta demonstrat § 11 Nam cum tamquam de praeterito commemorasset, ascendisse illic tribus domini et sedisse super sedes domus Daaid, nunc iainiam uelut publicae doctrinae et admonitionis affectu commonuit in futurum dicens: rogate, quae ad pacem sunt 1 super Ionae praedicationem R (cf. Vngel Curt. Ruf. Ip. 25) snper ionae prae **** G snper lonae praedicatione PT praedicante iona (ex dona) profeta V propter Ionae praedicationem e 2 et illa RPT et regina anstri 1 3 solomonis V in quibus GRPT in qua regina V praefiguratio GRPT figura V 4 et paenitentiae GRPT paenitentiae V 6 istrahel et tribus a dni ascendunt G 8 eciesia G ciuitate P 9 illic RPT ille Y in iudicium GVRTP1 in iudicio P'e 10 = uoque (tn ras. erat q) R 11 dfio nomen GRPT nomen di", + "candidate_score": 0.637126, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_32_34", + "bdc_text": "HostisDer Abschnitt Hostis bis paupertate ist in BV übersprungen. autem paratum quidem nunc demum novit , sed quo tendat , iamdum haesitat . Duces habet dictis , ut quidam aiunt , exercitatiores Auf Habsburgs Seite führten Pfalzgraf Philipp , von Pfalz-Neuburg , seit 1532 Statthalter in Württemberg ( Wille 171f ; Keller 65f )", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_573", + "psc_text": "nequitia in hospitiis eorum, in medio eorum, ita super eos morte uentura, ut ad poensepoenae sensum uiaentesuiuentes descendant in infernum, cum in hospitiis eorum et in medio eorum, id est totos ipsos intra extraque nequitiae opera circumdent. § 15 Verum ille hsec hisbis agentibus atque meditantibus, ad 2 portasse se utique VRP portasse (om. utique) e ob rpbria ex obrppi ia m.1 R 3 deum se E 4 daemone PT 5 istrahel V 6 unanimiB RP (in R u supr. scr. m. 1) et dux — unianimis in marg. infer. add. m. 1 V unianimus T unanimus R 7 eiectus V1 ad apostolatum P in apolltolum E 10 omnis R eius egressuaqueque in marg. m. 1 V ni dedicisset V1 cognossetq. cognossetque VT cognosoeretque E 11 hominig ex homine m. 3 R particepe ex participes corr. m. 1 V 12 pro doloifioando Rened. coni. multiplicando 14 & hoc R 16", + "candidate_score": 0.636691, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_32_34", + "bdc_text": "HostisDer Abschnitt Hostis bis paupertate ist in BV übersprungen. autem paratum quidem nunc demum novit , sed quo tendat , iamdum haesitat . Duces habet dictis , ut quidam aiunt , exercitatiores Auf Habsburgs Seite führten Pfalzgraf Philipp , von Pfalz-Neuburg , seit 1532 Statthalter in Württemberg ( Wille 171f ; Keller 65f )", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_488", + "psc_text": "inimicis, malum pro malo ex praecepto euangelico non reddens, sed dominicae mansuetudinis semulatoraemulator, cum tribulatur, cum proditur, cum fugatur, dominum, cuius tantum aduersus impios armis utitur, deprecatur. § 2 Psalmo autem huic ex historia titulus praescribitur; sed ante historiam, quatenus et quando et in quem ea, quae sub historia dicuntur, a nobis sint intellegenda, monstrantur. est enim primum: in finem intellectus illi Dauid. tum deinde sequitur: cum uenerunt Ziphsei et dixerunt ad Saul: nonne ecce Dauid absconsus est apud nos? 6 Act. ap. XnI, 92 (cf. I Reg. 13, 14). 13 Lac. XXIII, 46. 1 non ignarus ut profeta R non ignarus eed ut propheta PTE 3 mandati supr. scr. m. 1 R 6 qui Iessae est V qui Iesse est PTe qui filius Iesse eet Rb (TIW TOti 'IeMai). 7 deccrtant V 8 et nomen lenitatem V 9 odia om. V 10 domini om. V reptus est V 11", + "candidate_score": 0.636388, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_58", + "bdc_text": "Deus , opto , faveat , imo emendet utrosque .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_804", + "psc_text": "dissolui se melius sibi esse decernit. et propheta gaudium mansurae se mortis ostendit dicens: pretiosa in conspectu domini mors sanctorum eius, quiapeream cum peccati lege resolutis demutationis gloriosae profectu seternitasaeternitas animae corporisque iam sine peccati corpore rependetur. § 7 Certus ergo misericordisemisericordiae dei, quae supra uitam melior sit, propheta officium gratulationis exsequitur dicens: labia mea laudabunt te. sic benedicam te in uita mea et in nomine tuo leuabo manus meas. et sermone et opere laudat deum atque benedicit; nam in uita sua benedicens in nomine suo manus eleuabit in eleuatione manuum non habitum orandi, sed excelsi operis indicium significari frequenter docuimus. in hac igitur uita sua deum,. quia misericordia eius supra uitas sit melior, laudabit. est enim et uita post uitam, qua in AbraheeAbrahae sinibus uiuendum est, in qua et dei nomen in pauperis quiete benedicitur, secundum illud prophetae: non mortui laudabunttelaudabunt, domine, neque omnes, qui descendunt in infernum; sed", + "candidate_score": 0.635743, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_58", + "bdc_text": "Deus , opto , faveat , imo emendet utrosque .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1555", + "psc_text": "et non audeo dicere plus te centuplo obtinere; dico tamen te sine multiplicatione calculi possidere. dicis enim: quod habeo, hoc tibi do: in nomine Iesu Christi surge et ambula. o felix possessio, o perfecta dei portio! non terrena largiris, sed naturae opus rependis et uitiosi partus damna restauras.. claudum natum ingredi iubes et multae aetatis uirum incessu rudi incitas. has opes tribuit, cuius deus portio est. nouit et Paulus diuitiae suae glorias dicens: mihi autem absit gloriari nisi in cruce domini mei Iesu Christi, per quem mihi 1 Num. XVIII, 20. 6 Act. ap. III, 6. 8 Matth. XIX, 27 sq. 24 Gal. VI, 14. 1 scribtum V soriptum supr. scr. m. 3 R 2 nulla V do supr. scr. R di V data E 8 deus est Cpb 4 et om. R 7 do tibi R eat ett istut V istud supr. scr. m. 3 R 8 possidens VRCpossis", + "candidate_score": 0.633835, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_32_34", + "bdc_text": "HostisDer Abschnitt Hostis bis paupertate ist in BV übersprungen. autem paratum quidem nunc demum novit , sed quo tendat , iamdum haesitat . Duces habet dictis , ut quidam aiunt , exercitatiores Auf Habsburgs Seite führten Pfalzgraf Philipp , von Pfalz-Neuburg , seit 1532 Statthalter in Württemberg ( Wille 171f ; Keller 65f )", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1761", + "psc_text": "in se humilitatis modestiam docens. et erant causae in eo plures superbiendi. praebebat insolentise causas nobilitas ex Iuda, et in eo primum potestas benedictionis regiae inchoata. mansit enim aliquandiu ex Dauid tribu regiae potestatis familia, ex qua secundum carnem rex aeternus emersit. erat etiam prudentissimus; aitenim: inuis iIia et occulta 6 II Cor. 12, 7. 14 II Para!. 82, 26. 27 Ps. L, 8. 1 utiliter utendura VRCsed cf. adn. Bened. 8 uitio V 4 esse se scripsi esse R se VCpE 7 reuelationem Vl 8 sathanae Rp colafizaret VRCp 9 extollat F1 elictionie V 10 meruit VRCp 11 munerum grSm efferret.. p(A) Ezahiam C 12 scribtura ex scribturam m. 2 V 18 haec manere ista laudatio R 14 uerbis in saecundo (sic) praeteritorum libro in marg. add. in libro pteritoru m. 1 R, in secundo paralipomenon libro pe 15 Ezehias C altitudine ex altitudinis m. 2 V 16 ubi", + "candidate_score": 0.633568, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_32_34", + "bdc_text": "HostisDer Abschnitt Hostis bis paupertate ist in BV übersprungen. autem paratum quidem nunc demum novit , sed quo tendat , iamdum haesitat . Duces habet dictis , ut quidam aiunt , exercitatiores Auf Habsburgs Seite führten Pfalzgraf Philipp , von Pfalz-Neuburg , seit 1532 Statthalter in Württemberg ( Wille 171f ; Keller 65f )", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1247", + "psc_text": "conpetit V incedere P i 4 expetat PTb 6 in anteriorem V 8 pro nobis don V 9 consistit ex constitit m. 2 V 10 psalmus saluificatae sion PT 11 iudae PTb conclusus est add. m. 2 V 12 in ea VBP rememoratione in T' et retributionis om. V 18 in sanctos ex in sancto R in sfo V sed in illum dauid om. V 14 in fine VRPT 15 nominis (is in ras. 3-4 litt.) R proprietatem V1 narrationem R 16 fine ex sine m. 2 V 19 hic num VP 20 auxili V auxilii ex auxilio m. 1 R sola m. 3 in ras. R potest ut qui Ve, an potest eum qui ? 21 positus sit- in quod om. V 28 ineat scribtum est 1* adiutorium meum super VRe sed cf. Abh. IV, 84 24 et exaltaui RPTE 25 et ne aliquid seruum in illud V. illum", + "candidate_score": 0.632964, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_110", + "bdc_text": "schick [ en ]Randtext im engen Einband nicht zugänglich. ;", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_16", + "psc_text": "nemo aperiet; quia per hanc, quae in illo expleta est prophetia, aperiet, quod nemo prsecludet, et contra expletae in eo prophetdaBprophetiae fide abnegata claudet, quod nemo possit aperire. nullus enim nisi ille, in quo heBc prophetata sunt et expleta., clauem intellegentiseintellegentiae huius impertiet. denique id ipsum in consequentibus docuit, dicens: et uidi super dexteram sedentis in throno librum scriptum de intus etde foris, signatum signaculis septem; et uidialterum 2 Luc. XI, 52. 13 Apoc. III, 7. 26 Apoc. V, 1 sq. 3 ipsique r 11 intelligentiairũuis α intelligentiarum uis D intelli- Rentia, earum (om. uis) rt 16 et nemo olandet et claudet et nemo r 17 haec septem quaedam scripsi (cf. quae dixi Stud. 1886, 339 et infr. p. 8, 14) per haec septem quaedam rdlb per hoc in quedam d* per haec ui quadam e 20 abeoluit DE absoluet r aperiens om. r et claudens DE et claudet r", + "candidate_score": 0.632807, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_110", + "bdc_text": "schick [ en ]Randtext im engen Einband nicht zugänglich. ;", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_267", + "psc_text": "autem sunt. quae abscondita et latentia sunt, quaeque reconditis et inaccessibilibus et inperspicabilibus occulantur sintque ei tantum, qui condiderit, conperta, aut nisi cum aliquibus cognoscenda protulerit. ergo psalmus inscribitur in finem pro occultis. et quia ex natura rerum, quid intellegentiaintellegentiae) in nominibus finis occultorumque sit, uidemus, res ipsas, quae in fine atque occultis sint, conuenit explicari. § 3 Et de his quidem testis est nobis beatus apostolus Paulus ita dicens: prout legentes potestis intellegere intellectum meum in sacramento Christi, quod aliis temporibus non est cognitum filiis hominum, sicut nunc reuelatum est. et rursum: mihi minimo omnium sanctorum haec gratia data est in gentibus, euangelizare inuestigabiles diuitias Christi et inluminare, quae sit distributio sacramentiesacramenti eius, quod abs conditum est a sseculissaeculis in deo. hoc est igitur occultum, de quo et dominus ait: non est absconsum, quod non cognoscatur. neque opertum. quod non reuelabitur. sed psalmus occulta continet, non occultum. recte ita:", + "candidate_score": 0.631704, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_32_34", + "bdc_text": "HostisDer Abschnitt Hostis bis paupertate ist in BV übersprungen. autem paratum quidem nunc demum novit , sed quo tendat , iamdum haesitat . Duces habet dictis , ut quidam aiunt , exercitatiores Auf Habsburgs Seite führten Pfalzgraf Philipp , von Pfalz-Neuburg , seit 1532 Statthalter in Württemberg ( Wille 171f ; Keller 65f )", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2106", + "psc_text": "in ecclesia scilicet, sanctorum lapidum ciuitate, quae domus domini est. ait enim: quia illic sederunt sedes in iudicium. sedes super domum Dauid. Dauid nunc quoque, sicut in ceteris locis, domino nomen ex corpore est. scriptura enim. ubicumque mentionem adsumendi corporis facit, Dauid eum solita est nuncupare, nomen ei ex parente carnis adsumens. non est autem ex eo perturbatio intellegeotise suscipienda, quod quaedam ex praeterito prophetae locuti sint; iam enim de hoc eodem in plurimis locis rationem et frequenter edidimus. deo namque conplectenti in se omnia futura pro factis sunt; et cuius tam fidelis praescientia est, ut, quae nondum gesta sunt. tamen ab eo iam pro et praeteritis habeantur et gestis. denique statim res se futuri temporis loqui propheta demonstrat § 11 Nam cum tamquam de praeterito commemorasset, ascendisse illic tribus domini et sedisse super sedes domus Daaid, nunc iainiam uelut publicae doctrinae et admonitionis affectu commonuit in futurum dicens: rogate,", + "candidate_score": 0.629576, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_107_109", + "bdc_text": "- Lit. : LL XI 233 ; Pfarrerbuch 395 .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1295", + "psc_text": "lat. Decl. p. 68, F. Neue Formenl. I, 379) diei rb 9 perm uigil uita b peruigil r 10 laudum r deo om. V 13 per inuidia corr. m. 2 V 17 obtinendus b 19 interpraetatione V Explicit psalmus XCI incipit CXVm alef alleluia V Incipit ps CXVIII. Incipit littera prima. Aleph aleluia r In di nomine inoipit tractatus psalmi CXVHI Hilarii epi catholici C (cf. Acad. p. 84) Incipit tractatus psalmi CXVHI Hilarii epi Pictauensis p (de R cf. supr. p. 344) 28 litterarum elementis E 26 istut V apostolue paulus VCp cum solam V 26 prudentiam ex prudentiae m. 2 V. initiis atque ab infantiseinfantiae ipsius inchoaretur oxordiisexordiis, heechaec ad Timotheum inter magna atque praeclara fidei studiique praeconispraeconia in secunda epistula scribit: tu uero permane in his, quae didicisti et credidisti, sciens, a quibus didiceris, et quod ab infantia sacras litteras nosti, quae te possint instruere in salutem.", + "candidate_score": 0.629527, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_45", + "bdc_text": "turbae per Germaniam essent futurae - ita Ferdinandus impellitur cum per se tum per pfaffos - , quantae vix unquam sunt conspectaeDer Abschnitt tantaque bis conspectae ist in BV übersprungen. .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1576", + "psc_text": "ergo in nobis fidueiafiducia haec et uox, ut, cum subrepant cupiditates, cum passiones ingruant, cum pericula fatigent, cum supplicia crucient, dicere audeamus: paratus sum et non sum turbatus, ut custodiam mandata tua. dominus noster unigenitus dei filius inter cetera praecepta discipulis suis mandat dicens: non turbetur cor uestrum neque trepidet. aduersum turbationem, quaecumque ex accidentibus erit, longae praeparationis opus est firmitate. ut robusta fide atque firmata dei mandata custodiat. § 14 In quem autem se profectum quamue in causam propheta prseparauerit, neque turbatus sit, quousque custodiret mandata dei, continuo subiecit dicens: funes peccatorum circumplexi sunt mihi; et legem tuam non sum oblitus. esse peccatorum funes per Esaiam docemur dicentem: nae, qui ligant peccata tamquam funem longum, modo funis ex plurimis minimis crescentis in multum peccata semper tamquam longo fune tendentibus. sunt etiam 9 Rom. VIII, 38 sq. 15 Ioh. XIV, 1. 24 Esai. V, 18. 1 dilexit nos RE tollerantiam", + "candidate_score": 0.629185, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_111_113", + "bdc_text": "enbüttendentbietet , lasset ihm sagen ( SI IV 1869 ) . imm , so es kumlichgelegen , passend ( SI III 285f). , ye belder , ye lieber , so will ich inn versu ͦchenprüfen ( SI VII 223f). , wie er mir geschriben hebWolfgang Kuchimeisters Brief an Myconius scheint nicht mehr erhalten zu sein. . Per ocium ei scribere non licuit .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_583", + "psc_text": "propheta, cum dicit: oleum peccatoris non inpinguet caput meum, quia sub specie boni operis malitiae arma conmoueat. sunt autem etiam in uerbis iacula, sicuti dentes scutum et sagittae sunt, et lingua machseramachaera acuta est. heechaec igitur sermonum iacula detestatur, quae magis sub blandimento et adulatione nocitura sunt. § 18 Sed inter ista inimici iacula inperterritus manet nobisque portum securitatis tutum fidumque demonstrans. sequitur enim: iacta in deum cogitationem tuam, et ipse te enutriet: non dabit in aeternum fiuctuationemfluctuationem iusto. ademit nobis etiam in euangeliis dominus sollieitudinissollicitudinis necessitatem dicens: nolite solliciti esse de crastino; sufficit diei malitiasua. quseritequaerite primum regnum dei et iustitiam, et omnia praestabuntur uobis: omnem scilicet curam in promerendo dei regno et iustitia collocandam. iactanda ergo cura super eum est: ipse enim enutriet, secundum illud: super aquam refectionis enutriuit 6 PS. CXL, 5. 9 Pe. LVI, 5. 17 Matth: VI, 33 sq. 22 Pe. XXII, 2. 1 blandiloqua", + "candidate_score": 0.628266, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_54_56", + "bdc_text": "Hactenus de bello . De Erasmo et Luthero idem sentio , quod tu de alteroVgl . oben S. 127 , 25-35. . Profuerunt initio , nunc nemo nocet perniciosius .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_972", + "psc_text": "amen dico tibi, hodie mecum eris in paradiso. huius igitur similes apostolicse doctrinae eruditio deo offert cum hominibus dinturnsediuturnae frugifereequefrugiferaeque culturae, sub ipsa desseuientis hiemis tempestate progenitos. dicente autem deo: quo mihimultitndinem hostiarum uestrarum? plenus sum, bolocaustaholocausta arietum et adipem agnorum et sangnioemsanguinem taurorum et hircorum nolo. quis enim haec exquisiuit de manibus uestris? superfluum est existimare, in bubus et bircishircis tamquam perfecta sollemniorum notauota placuisse. § 27 Demutat, ut in ceteris, interiectiointerfectio diapsalmae personam atque sensum, doctrinsedoctrinae tamen ordine non dissidente. postea enim quam ex persona apostolorum, euangelistarum, martyrum. prophetarum ostenderat, quibus modis anima eius posita esset in uitam, id est per passionum poenas atque mortis, per quas in locum beatitudinis transisset reddens in holocaustis deo notauota, post hunc ergo sermonem, quem omnem ad deum habnerathabuerat, eos nunc, quos ad holocaustorum sollemnia erudierat, adfatur dicens: uenite et audite, et enarrabo uobis, omnes, qui timetis deum. aduocat non incertos neque", + "candidate_score": 0.626782, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_124_126", + "bdc_text": "[ Adresse darunter : ] Domino Heinricho Bullingero , docto pioque fratri in domino suo . Zürich.", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1842", + "psc_text": "docemur. ait enim: ideo dilexi mandata tua super aurum et topazion. quod ait: ideo, ad id rettulit, quod dixerat: tempus faciendi domino, quia sciret tempus faciendi domino esse, cum legem dissipassent. ideo autem mandata dilexit, quia in his tempus 16 Esai. XLIX, 8. 19 II Cor. 6, 2. 1 interdum diabolus sub pb 2 mentibuainsinuatpfc profeta - inanis intellegentia in marg. infer. add. m. 2 V 8 gentium qualis iudaeorum qualis add. m. 2 V 4 ob id ex et ob id m. 2 V dei om. p 6 in aduentum (in aduentH Ce) FACe ob quae V ob q; C 7 testato VRC (— ab eo qui testatus est) testandum pE fastidita esse pb fastidium V uindicatur V indicabuntur R 10 iniqui om. RCpE 11 tunc C cum V 12 contingebantur C populicitus V 14 homines V qui add. m. 2 V dei om. V 16 eseiS V 17", + "candidate_score": 0.626286, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_44", + "bdc_text": "qui dependent a principe. , tantaequeDer Abschnitt tantaque bis conspectae ist in BV übersprungen .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1713", + "psc_text": "alios propheta hic sanctus inimicos, quibus prudentius in mandatis dei est eruditus. mandatum 1 in amorem pE incedere C obsequelae CpE 2 nimo V a potest non subesse Cpb potest et subesse (et add. m. 2) V 5 exercuit V 6 enim ex fuit m. 2 V quam diligit VCpE diei V et om. Cp 7 diuersa V ,8 nec in eum — tantus om. Cp 9 cogitationis e fort. recte 12 et om. C 14 in consequenti uersu b in consequenter VR in consequenti Cpe 16 in saeculo V 18 qui ea non pb. ne om. C 19 saltim VR saltem CpE 20 et quidem magnum V si inimicis — sit in marg. infer. add. C 21 saxa (xa in ras. m. 1) R 22 etaut RY* et Cp aut VlE 23 com paratus pb 25 illQ V retractat VRCcf. Gellius XIV, ■i, 4 detrectat pE 27 sed uiros", + "candidate_score": 0.624761, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_97", + "bdc_text": "Diligentiam adhibe , nam sic est neces [ se ]Randtext im engen Einband nicht zugänglich. .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2371", + "psc_text": "V1. prophetarum et euangeliorum et apostolorum arcano caelesti libros consecratos plenae cognitionis scientia consequetur? § 2 In his igitur omnibus hserenshaerens ac detentus propheta ex interno cordis sui secreto secundum apostoli uocem et ipse proclamat dicens: de profundis clamaui ad te, domine. pone illum secundum apostolum in profundo diuitiarum dei inperscrutabilium et inuestigabilium demorantem, statue illum de profundo humanarum calamitatum aestu precantem secundum eam domini, quse in anteriore psalmo est, uocem: ueni in profundum maris, et tempestas demersit me, existima illum non labiis, sed secreto, ut iussum est, cordis orare: apta aut ignorationi aut passioni aut orationi uox ista dicentis est: de profundis clamaui ad te, domine, dum aut neseitnescit aut patitur aut precatur. et quia de profundis clamat, confidenter ait: domine exaudi uocem meam, fiant aures tuae intendentes in uocem orationis mesemeae. § 3 Sed quaerendum est, an idipsum sit exaudi uocem meam et fiant aures tuse intendentes in", + "candidate_score": 0.624352, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_6_8", + "bdc_text": "Philipp von Hessen . ante pentecosten24 . Mai 1534 . erit in ducatu Wirtenbergensi cum exercitu , imperator huius exercitus dux est Brunsvigensis Offenbar handelt es sich um eine Fehlinformation :", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_135", + "psc_text": "Beatus ergo apostolus Paulus, secundum professionem suam HebrreusHebraeus ex Hebraeis, etiam secundum hebraicam cognitionem et fidem psalmum hunc primum esse dixit, translatorum distinctione non usus: cui maximum hoc pnedicandipraedicandi ad synagogse principes studium erat, ut dominum nostrum Iesum Christum dei filium, natum, passum, resurgentem regnare in aeternum ex doctrina legis ostenderet. tenuit itaque hunc modum, ut HebnsisHebraeis praedicans HebneorumHebraeorum consuetudine uteretur. sed nobis translatorum utendum auctoritate est, legem non ambiguitate litterae, sed doctrinae scientia transferentum. § 5 Praestat autem nunc absolutissimam intellegentiam personae, temporis, causae apostolica auctoritas. nam quid in libro Actorum suorum de hoc eodem psalmo idem apostoli senserint, uerbis ipsorum loquemur. scriptum namque est: ipsis dicentibus: domine, tu es, qui fecisti cselumcaelum et terram et mare et omnia, quae in illis sunt, qui perospatrisnostriDauid, sancti pueri tui, dixisti: quare fremuerunt gentes, et populi meditati sunt 25 Act. ap. IV, 24. 1 redigerunt 1' 2 et in diapsalmis distincxerunt", + "candidate_score": 0.624091, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_23_25", + "bdc_text": "von Bayern. triplici exercitu cavebit , ne ex Austria seu Boemia quis obsit . Is duces quinqueGemeint sind vielleicht dem Wahlbund ( vom 24 . Oktober 1531 zu Saalfeld von Bayern , Hessen und Kursachsen gegen die Anerkennung der Wahl Ferdinands I.", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_344", + "psc_text": "ei: uenit Dauid in domum Abimelech. atqueutabsolutiusrationem superscriptionis consequi possimus, ipse rerum gestarum ordo subdendus est. Doec praJposituspraepositus erat mulorum Saul; qui ad Saul ait: uidi filium Iesse uenientem in Noba ad AbimeleehAbimelech, filiumAchitob. et interrogauit eum in domino et manducare dedit ei et gladium Golise alienigensealienigenae dedit illi. quibus auditis rex potestatem Doec sacerdotum et ciuitatis dedit. dehinc scriptura subiecit: et eircamiuit, inquit, Doec Idumseus, et tetigit sacerdotes et mortificauit in die illa octoginta et quinque, omnes ferentes ephud, et Noba ciuitatem saeerdotumsacerdotum deiecit in ore gladii. hsechaec itaque omnis gestorum fides est: ex qua tantum ad psalmi titulumpraesumptoni est, quantum et sacramento psalmi et propheticae satisfaceret doctrinae. id enim solum in superscriptione est: cum, inquit, uenit Doec et adnuntiauit Saul et dixit: quia uenit Dauid in domum Abimelech. et necessario post quinquagesimum psalmum, in quo peccatorum remissio secundum sanctificati huius, ut in exordio psalmorum docuimus, numeri uirtutem continetur,", + "candidate_score": 0.62268, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_47_49", + "bdc_text": "Miraculum , quod hic video , illud est , rem tanto temporeB V gibt iam quinquennio für tanto tempore . institutam - namVon nam bis fuerit am Rande nachgetragen , in BV übersprungen. a quinque fere annis , quamvis iam duobus integris in actu fueritVo n", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1331", + "psc_text": "dictum est enim: aut nescisquidsitdiabQlus, accusatorfratrumuestrorum? § 9 Et quia essent hae aduersariseaduersariae nobis uirtutes in testimonio cum ceteris permanentes, de sanctis tantum prophetam meminisse dignum fuit dicentem: beati scrutantes testimonia eius, non aliena scilicet, sed illa, quae dei sunt. non neglegentem autem testimoniorum dei oportet esse scrutationem: ob quod dictum est: in toto corde exquirent eum. non pro parte studium caelesti doctrinae adhibendum est, sed toto 8 Matth. XVIII, 10. 17 Apoc. XII, 10. 1 intercessio — metus om. V interceasio ista p repentina — iam om. p 2 iam add. m. 2 V 8 xpiann ex xpianus m. 2 V 4 operum — ipsius om. V 5 uoluntatis ex uoluptatis C ne cum in ttlan., in nyarg. nonne cu m. saec. Xl. (in, ut uidetur, deerat) R 6 infirmitatis ex infirmitatem m. 2 V 7 metuimus ex metuimur metua m corr. m. 2 V adsistens V 9 paruolorum", + "candidate_score": 0.622157, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_85_87", + "bdc_text": "Haec tantum legi indicante Marco nostro Bersio . Miror , si aliter sit in exemplari Lutherano Bullinger zitiert im Brief vom 24 . April ( unten S. 145 , 56-59 )", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1320", + "psc_text": "umbra scilicet, ut apostolus ait, futurorum; quod de ceteris scriptum nusquam est, ut futurorum umbra sit aut iustificatio, aut testimonia, aut mandata: sed tantum id legi proprium est, ut apostolus in plurimis docet, non secundum litterae intellegentiam legem esse tractandam, sed secundum spiritalem doctrinam futurorum in ea umbram esse noscendam. ait enim: non obturabis os bouis triturantis et adiecit: numquid pecudum deo cura est? an propter nos dicta scriptaque sunt? et rursum: legem legentes non audistis, quodAbraham 17 Coloss. II, 17. 23 I Cor. 9, 9. 26 Gal. IV, 21 aqq. 1 secundo (om. in) R secundum V sorutantur RCp 3 custodiri to ex custodire R custodire C 4 derigantur V 5 in VI R 7 in omnia mandata tua Cp 9 de iustificationibuB V 11 aliut lex ad praeceptom V 12 est ex aest m. 2 V 14 totum autem hoc ex totum hoc autem n- 2 V 16", + "candidate_score": 0.621428, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_6_8", + "bdc_text": "Philipp von Hessen . ante pentecosten24 . Mai 1534 . erit in ducatu Wirtenbergensi cum exercitu , imperator huius exercitus dux est Brunsvigensis Offenbar handelt es sich um eine Fehlinformation :", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_190", + "psc_text": "ait: ego hodie genui te, ratio possit intellegi, adhibenda nobis est euangelica atque apostolica auctoritas, ut uel prophetam de apostolo uel apostolum de propheta intellegamus. tenendus autem idem euangelicorum dictorum ordo, qui psalmi est. § 24 Nam id primum est: ego autem constitutus sum rex ab eo super Sion montem sanctum eius. et nescio, cui Christum regem esse ambigere sit tutum, latrone hoehoc ipso in crucis passione confitente: memento mei, domine, cum ueneris in regnum tuum. sed non sufficit eonfessioconfessio latronis, regem esse profitentis. testantur etiam adoraturi magi, cum interrogant: ubi est, qui natus est rex IudaorumIudaeorum? testatur et Pilatus interrogans: tu es rex Iudaeorum? profitetur et dominus respondens: tu dixisti. non negat interrogatus, nec gloriatur humiliandus ad mortem. 20 Luc. XXIII, 42. 23 Matth. II, 2. 24 Matth. XXVII, 11. 2 omnia sup. lin. a m. 2 V (E hoc uerbum ante tempora ponunt) 3 germinat V R 4", + "candidate_score": 0.621092, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_85_87", + "bdc_text": "Haec tantum legi indicante Marco nostro Bersio . Miror , si aliter sit in exemplari Lutherano Bullinger zitiert im Brief vom 24 . April ( unten S. 145 , 56-59 )", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1323", + "psc_text": "et quia haec simplicia et splendida sunt nosque in uerum lumen per obseruantiam suorum dirigentia, idcirco ita dictum est: prseceptumpraeceptum domini lucidum, inluminans oculos. de lege autem non conuenerat ista dixisse, quia per umbram futurorum sancta est et animas per futurorum cognitionem conuertens; mandatum autem per obseruantiam sui inluminans. § 7 Ergo quia beati sunt scrutantes testimonia dei, et aliud legem, aliud mandatum, aliud testimonia esse sicut cetera diximus, quae haec dei sint testimonia, noscendum est. legis etenim totius liber sub testimoniis datus est. caelum namque et terram Moyses librum testamenti traditurus in testimonium aduocauit. sunt et plurima in causam testimoniorum constituta, 4 Gal. IV, 24. 7 Rom. VII, 14. 10 Exod. XX, 18. 13 Ps. XVIII, 9. 1 habuit duos filios R (iVou. Testam. Vat. 460 viovs ltJX.) 2 sed qui — ex libera in mQrg. add. m. 1 p 8 rempromiseionem V 4 umbra esset p 5 allegoramina", + "candidate_score": 0.621091, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_54_56", + "bdc_text": "Hactenus de bello . De Erasmo et Luthero idem sentio , quod tu de alteroVgl . oben S. 127 , 25-35. . Profuerunt initio , nunc nemo nocet perniciosius .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_838", + "psc_text": "operantium iniquitatem, qui eiacueruntexacuerunt ut gladium linguas suas, intenderunt arcum rem amaram, ut sagittent in obscuro inmacnlatuminmaculatum. non hic propheta arma bellica, nec ensis, aut iacula, aut tormenta arcum pertimescit. omnis enim ei in lingua timor est; huius gladios, huius spicula metuit. ab his quidem fide sua tutus est; ait enim: protexisti me a conuentu malignantium; sed arcus homicidsehomicidae linguae semper intentus est et acumen gladii in lingua eius praesto est. uolant autem letales eius sagittae, et non ambiguum est, quid efficiant, scilicet ut sagittent in obscuris inmaculatum. et proprietas uerbi intellegenda est. non sanctum, non fidelem, non iustum, sed inmaculatum sagittant, eum, cui per sacramentum baptismi sordes et maculsemaculae ueterum criminum recens ablutse sunt, nondum tamen firmatae fidei, nondum doctrinis spiritalibus erodiLum, nondum contra haec pugnacis linguae arma eertantamcertantem, sed simplicem et ex nouae natiuitatis infantia tenerum. hunc ergo sine metu contradictionis alicuius, intento iam pridem arcu, per rerum", + "candidate_score": 0.62094, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_110", + "bdc_text": "schick [ en ]Randtext im engen Einband nicht zugänglich. ;", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_268", + "psc_text": "est in gentibus, euangelizare inuestigabiles diuitias Christi et inluminare, quae sit distributio sacramentiesacramenti eius, quod abs conditum est a sseculissaeculis in deo. hoc est igitur occultum, de quo et dominus ait: non est absconsum, quod non cognoscatur. neque opertum. quod non reuelabitur. sed psalmus occulta continet, non occultum. recte ita: nam consequentia docent plura fuisse, non unum. est enim occultum, deum salutis humanae causa non in caelesti gloria et claritate nominis sui adfuisse, sed 16 Epbes. III, 4. 19 Ibid. 8, 9. 24 Matth. X, 96. 51 enim sup. hn. a m. 2 V in ea V cf. Neue Formenl. 1,672 in eo rb & est ex in est corr. m. 2 V 8 aptae Vr dictaeuae ex dictaeq. m. 2 V et ex at m. 2 V 6 esse sup. lin. a m. 2 V 6 quotiensque V cf. quae dixi Acad. p. 29 quotiescumque rb titulos habent r", + "candidate_score": 0.620124, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_54_56", + "bdc_text": "Hactenus de bello . De Erasmo et Luthero idem sentio , quod tu de alteroVgl . oben S. 127 , 25-35. . Profuerunt initio , nunc nemo nocet perniciosius .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_973", + "psc_text": "id est per passionum poenas atque mortis, per quas in locum beatitudinis transisset reddens in holocaustis deo notauota, post hunc ergo sermonem, quem omnem ad deum habnerathabuerat, eos nunc, quos ad holocaustorum sollemnia erudierat, adfatur dicens: uenite et audite, et enarrabo uobis, omnes, qui timetis deum. aduocat non incertos neque ad incerta. nam qui sint, quos aduocet, docet: omnes, qui timetis deum; inreligiosis enim neque adeundi neque 3 Luc. XXIII, 42 sq. 9 Esai. I, 11 sq. ter et 1 factos R praesentia (s in ras.) R praesentes T psentali P ipsam P 8 inter sua et damnatione 10-12 litt. (confessione ?) eras. R 4 mei tupr. scr. T 6 paradiso V paradyso RPT 7 similis P 9 dicenti BT 11 adipe P 14 perfecta post sollemniorum supr. scr. R 16 demutat RP demntanit T diabpsalme P 17 sen - sum R postea enim VT postea enim (stea in ras.)", + "candidate_score": 0.619927, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_33_35", + "bdc_text": "Duces habet dictis , ut quidam aiunt , exercitatiores Auf Habsburgs Seite führten Pfalzgraf Philipp , von Pfalz-Neuburg , seit 1532 Statthalter in Württemberg ( Wille 171f ; Keller 65f ) und nach seiner schweren Verwundung Dietrich Spät ( Keller 67 ) den Oberbefehl. verum carent , milite , quod Ferdinandus summa laboret paupertateDer Abschnitt Hostis bis paupertate ist in BV übersprungen .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1260", + "psc_text": "domino et psallere nomini too, altissime, et reliqua. post legis tempora et cognitionem ueritatis conuenit corpus ipsum potius quam umbram corporis contueri. lex enim eorum, quaquae* in domino nostro Iesu Christo inplenda erant, speciem conplectitur; non ipsa ueritas, sed in ea meditatio ueritatis, utilis fide potius quam effectu, imitatione quam genere. ea enim, quae obserunriobseruari praecepta sunt, non uirtute efttcientifeefficientia ipsius utilia erant, sed obseruantium fide salutaria, ut sacrificionimsacrificiorum diuersitates et holocaustomatum religiones et circumcisionis cura et sabbati otium. hsec enim omnia et praetermissa culpam habebant et gesta sub futurorum fide proderant, sicut ait beatus apostolus: prius autem, quam ueniret fides, sub lege conclusi eustodiebamurcustodiebamur in ea fide, quae incipiebat. reuelari. itaque lex psedagoga nostra facta est in Christo, uti ex fide iustificemur. at ubi uenit fides, iam non sumus sub psedagogo; omnes enim filii estis fidei. ergo quotienscumque aliquid ex lege relegitur, in opere praesentium mandatorum speculum futurorum est", + "candidate_score": 0.619878, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_28_30", + "bdc_text": "und Albrecht VII . von Mansfeld , s. Keller 8-11. 45 . Näheres ist nicht bekannt .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_122", + "psc_text": "atque Abraham peccatores se ignorare, cognoscere autem fideles. namque Adae post peccatum dictum est: ubi es, Adam? non quod deus, quem adhuc in paradiso habebat, in paradiso esse nesciret; sed quod, dum ubi sit interrogatur, indignus cognitione dei per id, quod peccauit, ostenditur. Abraham autem diu ignoratus, scilicet ad quem septuagenarium iam dei fuit sermo, cum se per oblationem 16 I. Cor. 14, 37. 26 Gen. III, 9. ft 1 iam ejc dam m. 2 V relinquit ex relinquid R 2 quo R t superiore R superiori E sermone ex sermo m. 2 V 3 iudicati I* 4 fecit V 6 peccatorum e (5 ex ae ? post ė 2-3 litt. eras.,fortasse lilt. rit.) R 12 inter cognoscit et cognoscit autem eras. dñs R 16 aliquit r e 16 ab eo cognoscentem V 19 cognosoetur R' E 20 quia quae R 21 cognouerit V 24 adque YR 27 in paradyso", + "candidate_score": 0.618905, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_53", + "bdc_text": "Nam , quae nos scribimus , praeter paucissimos nemo novit , quare velim etiam apud te contineri , quousque sic profuerit .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2508", + "psc_text": "idipsum nos sapere, amore eodem contineri, per unius sensus sententiam unanimes permanere, non per aemulationem separari, neque per inanis gloriae studium dissidere, non sua, sed aliorum unumquemque cogitare oportere, ut ea, quibus alienae uoluntates in concordia detinendae sint, cogitemoscogitemus. quod alio in loco admonet dicens: si possibile est, ex uobis ad omnes pacem habentes. ex nobis uult esse, ut, si possibile est, pnx ad omnes sit. uoluntas nostra omnium amicitiis dedita sit, si et ceterorum natura habeat pacis adfectum; dummodo non ex nobis causa aut interruptae aut non conseuuataeconseruatae pacis existat. hoc itaque populo dei congruit, sub uno patre fratres esse, sub uno spiritu unum esse, sub noa domo unianimes incedere, sub uno capite unius eorporiscorporis membra esse. non enim oculus aurem odit, nec nares os exsecrsDturexsecrantur, nec manus pcdempedem spernit. haec enim ut officiis mutuis sibi. ita et amore destricta sunt. hoc iucundum et bonum est, habitare fratres in", + "candidate_score": 0.617634, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_48_50", + "bdc_text": "institutam - namVon nam bis fuerit am Rande nachgetragen , in BV übersprungen. a quinque fere annis , quamvis iam duobus integris in actu fueritVo n nam bis fuerit am Rande nachgetragen , in BV übersprungen .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1621", + "psc_text": "V quod confirmatione C 8 in add. tn. 2 V 9 qur R cur — dicat om. V 11 ceterarum V1 in om. pb 12 subaisteret V1 18 looationem VC et sic in seq. 14 per = cepit (e ex i m. 3) R 16 alia ab alia R 17 rationum V constitutus ed. post Basii. 1550 constitutum VRCpa eat constitutus V 90 scdm p acceperit V1 28 illut V tum om. e 26 ad nupr. tcr. m. 1 R dei id est Cpb quoddam in nobis imaginis dei est et similitudinis institutuminstitutam. est ergo in hachae rationali et incorporali animae nostrae substantia primam, quod ad imaginem dei factum sit. secundi uero operis efficientia quanto differt ab institutione prima? deus terra pulaerempuluerem accepit. nam sumitur puluis, et terrena materies formatur in hominem uel praeparatur et ex alio in aliud opere ac studio artificis expolitur. primum ergo non accepit, sed fecit:", + "candidate_score": 0.614948, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_17_19", + "bdc_text": "exercitum habent coniunctim latitantem fere et per hoc munitantem , si primi domus Austriae , hoc esthoc est fehlt in BV . Sungaudienses , Alsatici , BrisacensesBV fügt ein : etc.", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2598", + "psc_text": "P I emortuo e corpora PTb corpore e 21 diatinctionib: ex distionib; P 24 et ante domus Aaron om. T 25 esse om. T 26 chorinthioa P fit in nominibus Tb fit in omnibus P ait in hominibus e. omnibus, qui inuocant nomen domini nostri Iesu Christi, ut aliud uocatos, aliud sanctos, aliud inuocanteeinuocantes nomen domini esse significet. nunc autem primum Israhel nuncupari uidemus, secundo Aaron, tertio Leui. quarto timentes dominum. et in Aaron sacerdotes significari non ambiguum est: sacerdos enim in lege Aaron primus fuit et exinde in successione eius sacerdotum honor mansit. in Leui autem ministros ostendi absolutum est: hsec enim tribus in ministerium electa est. reliquus autem populus, cui non sacerdotii neque ministerii, sed timoris officium est, in his, qui timent dominum. nuncupatur. docet autem nos apostolus, prae omnes hos esse Israhel, cum ait: et quotquot regulae huic obsecundabunt, pax super eos et misericordia, et super Israhel.", + "candidate_score": 0.614735, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_7_9", + "bdc_text": "Mai 1534 . erit in ducatu Wirtenbergensi cum exercitu , imperator huius exercitus dux est Brunsvigensis Offenbar handelt es sich um eine Fehlinformation : Im von Philipp von Hessen geführten Kriegszug wird als Feldherr keiner der Herzoge von Braunschweig ( Philipp I. zu Grubenhagen , Erich I. zu Calenberg , Heinrich IX. d. J. zu Wolfenbüttel , Otto I. d. Ä. von Lüneburg in Harburg , Franz von Lüneburg in Gifhorn oder Ernst III.", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_135", + "psc_text": "Beatus ergo apostolus Paulus, secundum professionem suam HebrreusHebraeus ex Hebraeis, etiam secundum hebraicam cognitionem et fidem psalmum hunc primum esse dixit, translatorum distinctione non usus: cui maximum hoc pnedicandipraedicandi ad synagogse principes studium erat, ut dominum nostrum Iesum Christum dei filium, natum, passum, resurgentem regnare in aeternum ex doctrina legis ostenderet. tenuit itaque hunc modum, ut HebnsisHebraeis praedicans HebneorumHebraeorum consuetudine uteretur. sed nobis translatorum utendum auctoritate est, legem non ambiguitate litterae, sed doctrinae scientia transferentum. § 5 Praestat autem nunc absolutissimam intellegentiam personae, temporis, causae apostolica auctoritas. nam quid in libro Actorum suorum de hoc eodem psalmo idem apostoli senserint, uerbis ipsorum loquemur. scriptum namque est: ipsis dicentibus: domine, tu es, qui fecisti cselumcaelum et terram et mare et omnia, quae in illis sunt, qui perospatrisnostriDauid, sancti pueri tui, dixisti: quare fremuerunt gentes, et populi meditati sunt 25 Act. ap. IV, 24. 1 redigerunt 1' 2 et in diapsalmis distincxerunt", + "candidate_score": 0.611973, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_14", + "bdc_text": "Pecuniae magnus numerus est , miles multus , machinae bellicae multae , adparatus totus , qualem esse decet .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_3071", + "psc_text": "proprietate numeret, csBlcsticaelesti luce clarificet. § 6 Ob quae mirabilia eius praedicauit: magnus dominus noster et magna uirtus eius et sapientiae eius non est numerus. suscipit enim mansuetos dominus, humiliat autem peccatores usque ad terram. hoc enim mansuetorum proprium est, quia secundum euangelia mansueti possidebunt terram, ut digni apud deum sint nuncupatione, numero, claritate. magnus est dominus, cum disparsiones congregat. magna uirtus eius, cum contrita clarificat. innumerabiiis sapientia eius est, cum uniuersa et nominibus discernit et numero. sed qui suscipit mansuetos, humiliat autem peccatores usque ad terram. post meritum sanctitatis impietatis poena subiecta est, cum susceptis mansuetis in claritate stellarum peccatores usque ad terram humiliati inferna1 legis iudicio destinantur., 2 Ioh. V, 28 sq. 7 Luc. XII, 7. 17 Matth. V, 4. 1 dicit in euangelio G dicit enim in euangeliis RE 2 quia G quoniam RE 3 audiant G 4 et prodient G et rPdient R et procedent E", + "candidate_score": 0.609217, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_39", + "bdc_text": "illum regnum occupasse poenitus Ferdinando occlusoFerdinando occluso in BV ausgelassen .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2081", + "psc_text": "exeuntes de corpore ad introitum illum regni caelestis per custodiam domini fideles omnes reseruabuntur, in sinu scilicet interim Abrahae collocati, quo adire impios interiectum chaos inhibet, quo usque introeundi rursum in regnum caelorum tempus adueniat. custodiet ergo dominus 1 custodit ex custodet m. 2 V ne eum V diaboli tinea RPTE diabolus V 2 fdr VPT furor R obrepat ex orbrepat V orrepat 7' 4 nunc om. VP omnia RTE communia P 5 officia sunt Re officia PT 6 subrepere VRE subripere P surripere T obtrectationibus VRe oblectationibus PT 7 insilire VRT insilere R aduolare PT om. R allicere e 8 ab hoc omni igitur RTP (P omni supr. add.) ab hoc igitur oni VE dei om. V expectanda VRP expetenda T et quia — uictoria om. V 9 nam debitum RPE nec debitum T Quaedam kic intercidwe susp. Bened. 11 cosequitur V custodiet VRT (rf. Tuckend. I. c.) cuatodiat", + "candidate_score": 0.608124, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_17", + "bdc_text": "exercitum habent coniunctim latitantem fere et per hoc munitantem , si primi domus Austriae , hoc esthoc est fehlt in BV .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2598", + "psc_text": "P I emortuo e corpora PTb corpore e 21 diatinctionib: ex distionib; P 24 et ante domus Aaron om. T 25 esse om. T 26 chorinthioa P fit in nominibus Tb fit in omnibus P ait in hominibus e. omnibus, qui inuocant nomen domini nostri Iesu Christi, ut aliud uocatos, aliud sanctos, aliud inuocanteeinuocantes nomen domini esse significet. nunc autem primum Israhel nuncupari uidemus, secundo Aaron, tertio Leui. quarto timentes dominum. et in Aaron sacerdotes significari non ambiguum est: sacerdos enim in lege Aaron primus fuit et exinde in successione eius sacerdotum honor mansit. in Leui autem ministros ostendi absolutum est: hsec enim tribus in ministerium electa est. reliquus autem populus, cui non sacerdotii neque ministerii, sed timoris officium est, in his, qui timent dominum. nuncupatur. docet autem nos apostolus, prae omnes hos esse Israhel, cum ait: et quotquot regulae huic obsecundabunt, pax super eos et misericordia, et super Israhel.", + "candidate_score": 0.596942, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_48_50", + "bdc_text": "institutam - namVon nam bis fuerit am Rande nachgetragen , in BV übersprungen. a quinque fere annis , quamvis iam duobus integris in actu fueritVo n nam bis fuerit am Rande nachgetragen , in BV übersprungen .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1614", + "psc_text": "17 admittit V etiam iudicatus r homo add. tn. 2 T. ei qui (ei in ro.v. m. 3) R et cum e 18 non oni. rCpE secundus V et similitudinem Dna. Cp sed R add. m. 2 V om. CpE cf. quae de h. I. et de interpunetione a me adhibita dixi Stud. 1889 p. 322 19 serpens ex semper m. 2 V 20 aequus R ecus V eois (' uulpes ('E 21 ubi de innooentia exciderit VCpE 22 auferetur Tx 25 uti ex ut m. 2 r 26 profeta V dicentis ex dioentes VR. me et prseparauerunt me. et in aliquibus codicibus ita scriptum deprehendimus: manus tuae fecerunt me et finxerunt me: da mihi intellectum, etdiscaramandata tua. et sine dubio non otiosum esse existimandum est, quod non satis erat prophetam dixisse: manus tuse fecerunt me, nisi adiecisset finxerunt uel prseparauerunt; sed honorem condicionis sumsuae propheta intellegens specialem originis suae", + "candidate_score": 0.596915, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_17_19", + "bdc_text": "exercitum habent coniunctim latitantem fere et per hoc munitantem , si primi domus Austriae , hoc esthoc est fehlt in BV . Sungaudienses , Alsatici , BrisacensesBV fügt ein : etc.", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1108", + "psc_text": "diuidens in salutem. 5 Ps. XXIII, 9 aq. 23 Gen. XLIX, 27. 1 tymphanistriarum V 2 iuuenis psalentes V gloriosae VRP1 3 sed nouiseimi = a (is ex us ras. corr.) R itinerae ex itinera R t & part. eras. R 4 iner eius V 5 primae sahbatis P primus sabbatis V est add. m. 2 V cantatus V om. PT 6 principes V2R uestras R 7 quia est — gloriae part. in marg. P dominus — gloriae om. R 10 tantae P coetn gaudia P gaudia coetuum V 11 atea r in- aferone et istrahel V 18 non a V sed da eoclesiae benedictionem corr. m. 2 V sed ad oaelest = e benedictionem R om. PT 14 choartatur R ut om. PTb 15 esse PTb firmarent Pa 16 dominum deum 2 de sanctis israhel (israel T) PT 18 commemorans om. V 19 ambiguitatis er ambiguitatib. V quis hic", + "candidate_score": 0.596398, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_17_19", + "bdc_text": "exercitum habent coniunctim latitantem fere et per hoc munitantem , si primi domus Austriae , hoc esthoc est fehlt in BV . Sungaudienses , Alsatici , BrisacensesBV fügt ein : etc.", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_3015", + "psc_text": "prima et praecipua laudatio rstest, quod nihil in se mediocre, nihil circumscriptum, nihil emensum et magnitudinis susesuae habeat et laudis. uirtus eius opinione non clauditur, locis non continetur, nominibus non enuntiatur, temporibus non subditur: artus ad id sensus noster est, ingenium hebes est, sermo mutus est. 1 quisquam II quisquis a quisque e 3 loco ex lucu m. H R 10 bene loqui E 12 etiam om. R 13 gloria R beneficum R beneficium E 15 beniuolentia Ra cf. Acad. p. 11 beneuolentia e 23 cum benedicit cum laudat 11 cum benedictum laudat et laudat E 27 ualde 11 (tfqpoMpa LXX) cf. Sabatier 11, 278 odn. nimis E. finem magnificentinmagnificentia. ipsius nescit, et aliquam emetiendi se opinionem inmensa magnitudo non patitur. extenta ubique. extenta semper est, hanc habens infinitatis susesuae laudem. ceterum omnem intellegentiam infinitae huius in se qualitatis excedens. § 7 Et quia haec uel inmensar magnitudinis cognitio uel", + "candidate_score": 0.595735, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_17", + "bdc_text": "exercitum habent coniunctim latitantem fere et per hoc munitantem , si primi domus Austriae , hoc esthoc est fehlt in BV .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2543", + "psc_text": "p in atriis domus dei PTrE 21 sallite P 514 laudi benediotionem PT* et G, ut uidetur (ubi benedictionem etiam nunc legi potest; praestare h. 1. = antecedere) laudem benedictioni « 25 honor r odor GPe ordo Tb (de litt. n et d in nostr. cod. saepe confusis cf. praef.). consummatur in laude. et laus non incipienda confuse est, sed ordine ac modo confitenda est. hoc enim primum est: laudate nomen domini. nomen ergo domini primum laudare admonemur, quia deus caeli sit, quia deus terrae sit, quia deus mundi sit, quia deus, quod fidei nostrae et spei proprium est, AbrahseAbrahae et Isaac et Iacob sit. in his enim primum deo laus est. § 3 Sequensueroprseceptumest: laudate serui dominum. per cognitionem nominis dei ad scientiam eius proficimus. iam enim non nomen domini, sed dominum laudamus cognoscentes. cur deus caeli sit, cur deus terrae sit, cur deus mundi sit, cur deus Abrahae", + "candidate_score": 0.582386, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 15, + "cf_id": "cf026", + "work_id": "Isidorus-Hispalensis_Etymologiae", + "max_score": 0.687106, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_67_69", + "bdc_text": "Der weitaus überwiegende Teil der an die 50 nachgelassenen Publikationen Emsers ist der kirchlichen Kontroversliteratur zuzurechnen . Auf Veranlassung des Herzogs gab Emser 1527 ein in Anlehnung an Luthers Bibel übersetztes und anhand der Vulgata revidiertes Neues Testament heraus . - Lit. :", + "psc_chunk_id": "Isidorus-Hispalensis_Etymologiae_window_426", + "psc_text": "6: DE LIBRIS ET OFFICIIS ECCLESIASTICIS § 1 De veteri et novo testamento. Vetus Testamentum ideo dicitur, quia veniente Novo cessavit. De quo Apostolus meminit dicensCorinth. ii. 5, 17: 'vetera transierunt, et ecce facta sunt nova.' Testamentum [autem] Novum ideo nuncupatur, quia innovat. Non enim illud discunt nisi homines renovati ex vetustate per gratiam, et pertinentes iam ad Testamentum Novum, quod est regnum caelorum. Hebraei autem Vetus Testamentum, Esdra auctore, iuxta numerum litterarum suarum in viginti duos libros accipiunt, dividentes eos in tres ordines: Legis scilicet, Prophetarum et Hagiographorum. Primus ordo Legis in quinque libris accipitur, quorum primus est Bresith, quod est Genesis; secundus Veelle Semoth, quod est Exodus; tertius Vaiicra, quod est Leviticum; quartus Vaiedabber, quod est Numerus; quintus Elleaddebarim, quod est Deuteronomium. Hi sunt quinque libri Moysi, quos Hebraei Thora, Latini Legem appellant. Proprie autem Lex appellatur, quae per Moysen data est. Secundus ordo est prophetarum, in quo", + "candidate_score": 0.687106, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_68_70", + "bdc_text": "Auf Veranlassung des Herzogs gab Emser 1527 ein in Anlehnung an Luthers Bibel übersetztes und anhand der Vulgata revidiertes Neues Testament heraus . - Lit. : Gustav Kawerau , Hieronymus Emser .", + "psc_chunk_id": "Isidorus-Hispalensis_Etymologiae_window_426", + "psc_text": "6: DE LIBRIS ET OFFICIIS ECCLESIASTICIS § 1 De veteri et novo testamento. Vetus Testamentum ideo dicitur, quia veniente Novo cessavit. De quo Apostolus meminit dicensCorinth. ii. 5, 17: 'vetera transierunt, et ecce facta sunt nova.' Testamentum [autem] Novum ideo nuncupatur, quia innovat. Non enim illud discunt nisi homines renovati ex vetustate per gratiam, et pertinentes iam ad Testamentum Novum, quod est regnum caelorum. Hebraei autem Vetus Testamentum, Esdra auctore, iuxta numerum litterarum suarum in viginti duos libros accipiunt, dividentes eos in tres ordines: Legis scilicet, Prophetarum et Hagiographorum. Primus ordo Legis in quinque libris accipitur, quorum primus est Bresith, quod est Genesis; secundus Veelle Semoth, quod est Exodus; tertius Vaiicra, quod est Leviticum; quartus Vaiedabber, quod est Numerus; quintus Elleaddebarim, quod est Deuteronomium. Hi sunt quinque libri Moysi, quos Hebraei Thora, Latini Legem appellant. Proprie autem Lex appellatur, quae per Moysen data est. Secundus ordo est prophetarum, in quo", + "candidate_score": 0.685732, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_66_68", + "bdc_text": "Emsers Streitschriften richteten sich indessen auch gegen Karlstadt , Zwingli und andere Reformatoren . Der weitaus überwiegende Teil der an die 50 nachgelassenen Publikationen Emsers ist der kirchlichen Kontroversliteratur zuzurechnen . Auf Veranlassung des Herzogs gab Emser 1527 ein in Anlehnung an Luthers Bibel übersetztes und anhand der Vulgata revidiertes Neues Testament heraus .", + "psc_chunk_id": "Isidorus-Hispalensis_Etymologiae_window_426", + "psc_text": "6: DE LIBRIS ET OFFICIIS ECCLESIASTICIS § 1 De veteri et novo testamento. Vetus Testamentum ideo dicitur, quia veniente Novo cessavit. De quo Apostolus meminit dicensCorinth. ii. 5, 17: 'vetera transierunt, et ecce facta sunt nova.' Testamentum [autem] Novum ideo nuncupatur, quia innovat. Non enim illud discunt nisi homines renovati ex vetustate per gratiam, et pertinentes iam ad Testamentum Novum, quod est regnum caelorum. Hebraei autem Vetus Testamentum, Esdra auctore, iuxta numerum litterarum suarum in viginti duos libros accipiunt, dividentes eos in tres ordines: Legis scilicet, Prophetarum et Hagiographorum. Primus ordo Legis in quinque libris accipitur, quorum primus est Bresith, quod est Genesis; secundus Veelle Semoth, quod est Exodus; tertius Vaiicra, quod est Leviticum; quartus Vaiedabber, quod est Numerus; quintus Elleaddebarim, quod est Deuteronomium. Hi sunt quinque libri Moysi, quos Hebraei Thora, Latini Legem appellant. Proprie autem Lex appellatur, quae per Moysen data est. Secundus ordo est prophetarum, in quo", + "candidate_score": 0.683214, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_68", + "bdc_text": "Auf Veranlassung des Herzogs gab Emser 1527 ein in Anlehnung an Luthers Bibel übersetztes und anhand der Vulgata revidiertes Neues Testament heraus .", + "psc_chunk_id": "Isidorus-Hispalensis_Etymologiae_window_426", + "psc_text": "6: DE LIBRIS ET OFFICIIS ECCLESIASTICIS § 1 De veteri et novo testamento. Vetus Testamentum ideo dicitur, quia veniente Novo cessavit. De quo Apostolus meminit dicensCorinth. ii. 5, 17: 'vetera transierunt, et ecce facta sunt nova.' Testamentum [autem] Novum ideo nuncupatur, quia innovat. Non enim illud discunt nisi homines renovati ex vetustate per gratiam, et pertinentes iam ad Testamentum Novum, quod est regnum caelorum. Hebraei autem Vetus Testamentum, Esdra auctore, iuxta numerum litterarum suarum in viginti duos libros accipiunt, dividentes eos in tres ordines: Legis scilicet, Prophetarum et Hagiographorum. Primus ordo Legis in quinque libris accipitur, quorum primus est Bresith, quod est Genesis; secundus Veelle Semoth, quod est Exodus; tertius Vaiicra, quod est Leviticum; quartus Vaiedabber, quod est Numerus; quintus Elleaddebarim, quod est Deuteronomium. Hi sunt quinque libri Moysi, quos Hebraei Thora, Latini Legem appellant. Proprie autem Lex appellatur, quae per Moysen data est. Secundus ordo est prophetarum, in quo", + "candidate_score": 0.677883, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_5_7", + "bdc_text": "April an Vadian ( Nr. 364 ) mitgeteilt . Ab weichungen sind nachfolgend unter der Sigel BV verzeichnet . Philipp von Hessen . ante pentecosten24 . Mai 1534 .", + "psc_chunk_id": "Isidorus-Hispalensis_Etymologiae_window_476", + "psc_text": "April. XX. B. E. XVII. Kal. Mai. XX. C. II. Kal. April. XVI. E. XII. Kal. Mai. XVI. post cuius expletionem ad primum exordium recurrendum. [A conditione mundi usque ad hunc novissimum cyclum conputantur anni.] Antiquitus Ecclesia pascha quarta decima luna cum Iudaeis celebrabat, quocumque die occurreret. Quem ritum sancti Patres in Nicaena synodo prohibuerunt, constituentes non solum lunam paschalem et mensem inquirere, sed etiam et diem resurrectionis Dominicae observare; et ob hoc pascha a quarta decima luna usque ad vicesimam primam extenderunt, ut dies Dominicus non omitteretur. Paschae autem vocabulum non Graecum, sed Hebraeum est; nec a passione, quoniam πάσχειν Graece dicitur pati, sed a transitu Hebraeo verbo pascha appellata est, eo quod tunc populus Dei ex Aegypto transierit. Unde et in EvangelioIoann. 13, 1: 'Cum vidisset,' inquit, 'Iesus quia venit hora ut transiret de mundo ad Patrem.' Cuius nox ideo pervigilia ducitur, propter adventum regis ac Dei nostri,", + "candidate_score": 0.658866, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_68_70", + "bdc_text": "Auf Veranlassung des Herzogs gab Emser 1527 ein in Anlehnung an Luthers Bibel übersetztes und anhand der Vulgata revidiertes Neues Testament heraus . - Lit. : Gustav Kawerau , Hieronymus Emser .", + "psc_chunk_id": "Isidorus-Hispalensis_Etymologiae_window_349", + "psc_text": "1 De auctoribus legum. Moyses gentis Hebraeae primus omnium divinas leges sacris litteris explicavit. Phoroneus rex Graecis primus leges iudiciaque constituit. Mercurius Trimegistus primus leges Aegyptiis tradidit. Solon primus leges Atheniensibus dedit. Lycurgus primus Lacedaemoniis iura ex Apollinis auctoritate confinxit. Numa Pompilius, qui Romulo successit in regno, primus leges Romanis edidit; deinde cum populus seditiosos magistratus ferre non posset, Decemviros legibus scribendis creavit, qui leges ex libris Solonis in Latinum sermonem translatas duodecim tabulis exposuerunt. Fuerunt autem hi: Appius Claudius, Genucius, Veterius, Iulius, Manlius, Sulpicius, Sextius, Curatius, Romilius, Postumius. Hi Decemviri legum conscribendarum electi sunt. Leges autem redigere in libris primus consul Pompeius instituere voluit, sed non perseveravit obtrectatorum metu. Deinde Caesar coepit [id] facere, sed ante interfectus est. Paulatim autem antiquae leges vetustate atque incuria exoleverunt, quarum etsi nullus iam usus est, notitia tamen necessaria videtur. Novae a Constantino Caesare coeperunt et reliquis succedentibus, erantque permixtae et inordinatae. Postea", + "candidate_score": 0.653229, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_67_69", + "bdc_text": "Der weitaus überwiegende Teil der an die 50 nachgelassenen Publikationen Emsers ist der kirchlichen Kontroversliteratur zuzurechnen . Auf Veranlassung des Herzogs gab Emser 1527 ein in Anlehnung an Luthers Bibel übersetztes und anhand der Vulgata revidiertes Neues Testament heraus . - Lit. :", + "psc_chunk_id": "Isidorus-Hispalensis_Etymologiae_window_430", + "psc_text": "tria multifarie dividuntur: id est quid a Deo, quid ab angelis, vel ab hominibus gestum dictumque sit; quid a prophetis nuntiatum de Christo et corpore eius; quid de diabolo et membris ipsius; quid de veteri et novo populo; quid de praesenti saeculo et futuro regno atque iudicio. § 2 De scriptoribus et vocabulis sanctorum librorum. Veteris Testamenti secundum Hebraeorum traditionem hi perhibentur auctores. Primus Moyses divinae historiae cosmographiam in quinque voluminibus edidit, quod Pentatichum nominatur. Pentateuchus autem a quinque voluminibus dicitur; πέντε enim Graece quinque, τεῦχος volumen vocatur. Genesis liber inde appellatur, eo quod exordium mundi et generatio saeculi in eo contineatur. Exodus vero exitum ab Aegypto, vel egressum populi Israelis digerit, et ex ea causa nomen accepit. Leviticus appellatus eo quod Levitarum ministeria et diversitatem victimarum exequitur, totusque in eo ordo Leviticus adnotatur. Numerorum liber vocatur eo quod in eo egressae de Aegypto tribus dinumerantur, et quadraginta duarum per", + "candidate_score": 0.649912, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_68_70", + "bdc_text": "Auf Veranlassung des Herzogs gab Emser 1527 ein in Anlehnung an Luthers Bibel übersetztes und anhand der Vulgata revidiertes Neues Testament heraus . - Lit. : Gustav Kawerau , Hieronymus Emser .", + "psc_chunk_id": "Isidorus-Hispalensis_Etymologiae_window_427", + "psc_text": "quod est Genesis; secundus Veelle Semoth, quod est Exodus; tertius Vaiicra, quod est Leviticum; quartus Vaiedabber, quod est Numerus; quintus Elleaddebarim, quod est Deuteronomium. Hi sunt quinque libri Moysi, quos Hebraei Thora, Latini Legem appellant. Proprie autem Lex appellatur, quae per Moysen data est. Secundus ordo est prophetarum, in quo continentur libri octo, quorum primus Iosuae Benun: qui latine Iesu Nave dicitur; secundus Sophtim, quod est Iudicum; tertius Samuel, qui est Regum primus; quartus Malachim, qui est Regum secundus; quintus Esaias; sextus Ieremias; septimus Ezechiel; octavus Thereazar, qui dicitur Duodecim Prophetarum, qui libri, quia sibi pro brevitate adiuncti sunt, pro uno accipiuntur. Tertius [est] ordo Hagiographorum, id est sancta scribentium, in quo sunt libri novem, quorum primus Iob; secundus Psalterium; tertius Masloth, quod est Proverbia Salomonis; quartus Coheleth, quod est Ecclesiastes; quintus Sir hassirim, quod est Canticum canticorum; sextus Daniel; septimus Dibre haiamim, quod est verba dierum, hoc est Paralipomenon;", + "candidate_score": 0.646569, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_68", + "bdc_text": "Auf Veranlassung des Herzogs gab Emser 1527 ein in Anlehnung an Luthers Bibel übersetztes und anhand der Vulgata revidiertes Neues Testament heraus .", + "psc_chunk_id": "Isidorus-Hispalensis_Etymologiae_window_349", + "psc_text": "1 De auctoribus legum. Moyses gentis Hebraeae primus omnium divinas leges sacris litteris explicavit. Phoroneus rex Graecis primus leges iudiciaque constituit. Mercurius Trimegistus primus leges Aegyptiis tradidit. Solon primus leges Atheniensibus dedit. Lycurgus primus Lacedaemoniis iura ex Apollinis auctoritate confinxit. Numa Pompilius, qui Romulo successit in regno, primus leges Romanis edidit; deinde cum populus seditiosos magistratus ferre non posset, Decemviros legibus scribendis creavit, qui leges ex libris Solonis in Latinum sermonem translatas duodecim tabulis exposuerunt. Fuerunt autem hi: Appius Claudius, Genucius, Veterius, Iulius, Manlius, Sulpicius, Sextius, Curatius, Romilius, Postumius. Hi Decemviri legum conscribendarum electi sunt. Leges autem redigere in libris primus consul Pompeius instituere voluit, sed non perseveravit obtrectatorum metu. Deinde Caesar coepit [id] facere, sed ante interfectus est. Paulatim autem antiquae leges vetustate atque incuria exoleverunt, quarum etsi nullus iam usus est, notitia tamen necessaria videtur. Novae a Constantino Caesare coeperunt et reliquis succedentibus, erantque permixtae et inordinatae. Postea", + "candidate_score": 0.645202, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_11", + "bdc_text": "Zum Durchsickern von Nachrichten über die Kriegs vorbereitungen Philipps von Hessen und über die Gegenma ßnahmen Ferdinands s. Wille 154. 172f. , praeter hunc sunt duces comites et nobiles , viri profecto magni .", + "psc_chunk_id": "Isidorus-Hispalensis_Etymologiae_window_592", + "psc_text": "De prophetis. Quos gentilitas vates appellant,a hos nostri prophetas vocant, quasi praefatores, quia porro fantur et de futuris vera praedicunt. Qui autem [a] nobis prophetae, in Veteri Testamento videntes appellabantur, quia videbant ea quae ceteri non videbant, et praespiciebant quae in mysterio abscondita erant. Hinc est quod scriptum est in Samuele1 Reg. 9, 9: 'Eamus ad videntem.' Hinc EsaiasEsai. 6, 1: 'Vidi,' inquit, 'Dominum sedentem super thronum excelsum et elevatum.' Et Ezechiel1, 1: 'Aperti sunt caeli et vidi visiones Dei.' Quorundam autem prophetarum etymologiae nominum adnotandae sunt. Vocabula enim eorum satis ostendunt quid in futuris factis dictisque suis praenuntiassent. Helias interpretatur Dominus Deus. Ex futuri igitur praesagio sic vocatus. Nam dum altercaretur in sacrificio cum quadringentis sacerdotibus Baal, invocato nomine Domini descendit de caelo ignis super holocaustum. 'Quod cum vidisset onmis populus, cecidit in faciem suam et ait: Dominus ipse est Deus'3 Reg. 18, 39. Ex hac igitur causa tale", + "candidate_score": 0.644672, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_68", + "bdc_text": "Auf Veranlassung des Herzogs gab Emser 1527 ein in Anlehnung an Luthers Bibel übersetztes und anhand der Vulgata revidiertes Neues Testament heraus .", + "psc_chunk_id": "Isidorus-Hispalensis_Etymologiae_window_427", + "psc_text": "quod est Genesis; secundus Veelle Semoth, quod est Exodus; tertius Vaiicra, quod est Leviticum; quartus Vaiedabber, quod est Numerus; quintus Elleaddebarim, quod est Deuteronomium. Hi sunt quinque libri Moysi, quos Hebraei Thora, Latini Legem appellant. Proprie autem Lex appellatur, quae per Moysen data est. Secundus ordo est prophetarum, in quo continentur libri octo, quorum primus Iosuae Benun: qui latine Iesu Nave dicitur; secundus Sophtim, quod est Iudicum; tertius Samuel, qui est Regum primus; quartus Malachim, qui est Regum secundus; quintus Esaias; sextus Ieremias; septimus Ezechiel; octavus Thereazar, qui dicitur Duodecim Prophetarum, qui libri, quia sibi pro brevitate adiuncti sunt, pro uno accipiuntur. Tertius [est] ordo Hagiographorum, id est sancta scribentium, in quo sunt libri novem, quorum primus Iob; secundus Psalterium; tertius Masloth, quod est Proverbia Salomonis; quartus Coheleth, quod est Ecclesiastes; quintus Sir hassirim, quod est Canticum canticorum; sextus Daniel; septimus Dibre haiamim, quod est verba dierum, hoc est Paralipomenon;", + "candidate_score": 0.641316, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_57", + "bdc_text": "Alter superbus et insolens est , alter amarus et ambitiosus .", + "psc_chunk_id": "Isidorus-Hispalensis_Etymologiae_window_821", + "psc_text": "auctus, quasi animo firmatus. Aelatus, pro eo quod se ipsum super mensuram suam elevet, dum magnus sibi videtur de his quae agit. Adtollens, quod se elevet et erigat. Ambitiosus, quod honores ambiat. Avidus dictus ab avendo; avere enim cupere est. Hinc et avarus. Nam quid est avarum esse? progredi ultra quam sufficit. Avarus ex eo dictus, quod sit avidus auri, et numquam opibus expleatur, et quantum plus habuerit tantum plus cupiat, Flacci super hoc concordante sententia, qui aitEpp. 1, 2, 56: Semper avarus eget. Et SallustiusCat. 11, 3: 'quod neque avaritia e copia, neque inopia minuatur.' Amarus a sapore translatum nomen habet. Est enim insuavis, nec novit quemquam ad consortium suum aliqua invitare dulcedine. Adulter, violator maritalis pudoris, eo quod alterius torum polluat. Anceps, huc et illuc fluctuans ac dubius istud an illud capiat, et in qua parte declinet anxius. Atrox, quod sit tetris moribus. Abstemius, a temeto, id est", + "candidate_score": 0.640243, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_55_57", + "bdc_text": "De Erasmo et Luthero idem sentio , quod tu de alteroVgl . oben S. 127 , 25-35. . Profuerunt initio , nunc nemo nocet perniciosius . Alter superbus et insolens est , alter amarus et ambitiosus .", + "psc_chunk_id": "Isidorus-Hispalensis_Etymologiae_window_821", + "psc_text": "auctus, quasi animo firmatus. Aelatus, pro eo quod se ipsum super mensuram suam elevet, dum magnus sibi videtur de his quae agit. Adtollens, quod se elevet et erigat. Ambitiosus, quod honores ambiat. Avidus dictus ab avendo; avere enim cupere est. Hinc et avarus. Nam quid est avarum esse? progredi ultra quam sufficit. Avarus ex eo dictus, quod sit avidus auri, et numquam opibus expleatur, et quantum plus habuerit tantum plus cupiat, Flacci super hoc concordante sententia, qui aitEpp. 1, 2, 56: Semper avarus eget. Et SallustiusCat. 11, 3: 'quod neque avaritia e copia, neque inopia minuatur.' Amarus a sapore translatum nomen habet. Est enim insuavis, nec novit quemquam ad consortium suum aliqua invitare dulcedine. Adulter, violator maritalis pudoris, eo quod alterius torum polluat. Anceps, huc et illuc fluctuans ac dubius istud an illud capiat, et in qua parte declinet anxius. Atrox, quod sit tetris moribus. Abstemius, a temeto, id est", + "candidate_score": 0.638015, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_5", + "bdc_text": "April an Vadian ( Nr. 364 ) mitgeteilt . Ab weichungen sind nachfolgend unter der Sigel BV verzeichnet .", + "psc_chunk_id": "Isidorus-Hispalensis_Etymologiae_window_473", + "psc_text": "XV. B. C. Kal. April. XVII. E. XI. Kal. Mai. XVIII. Tertius cyclus lunae. C. VIII. Idus April. XV. C. IV. Kal. April. XVIII. B. E. XV. Kal. Mai. XVIII. C. V. Idus April. XXI. C. VIII. Kal. April. XVII. E. XVIII. Kal. Mai. XVIII. B. C. Non. April. XX. E. VII. Kal. Mai. XVI. C. IV. Idus April. XXII. C. VI. Non. April. XX. B. E. XI. Kal. Mai. XX. C. VIII. Idus April. XVI. C. IV. Kal. April. XIX. E. XIV. Kal. Mai. XX. B. C. IV. Non. April. XV. C. VIII. Kal. April. XVIII. E. XVIII. Kal. Mai. XVIII. Quartus cyclus lunae. C. III. Kal. April. XIX. B. E. XIV. Kal. Mai. XV. C. II. Idus April. XIX. C. VII. Kal. April. XV. E. XVII. Kal. Mai. XVI. B. C. VIII. Idus April. XVIII. C. IV. Kal. April. XXI. E. III. Idus April. XV. C. III. Non.", + "candidate_score": 0.635278, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_57", + "bdc_text": "Alter superbus et insolens est , alter amarus et ambitiosus .", + "psc_chunk_id": "Isidorus-Hispalensis_Etymologiae_window_855", + "psc_text": "intuendo felicitatem alterius. Invidiosus est qui ab alio patitur invidiam. Invisus, odiosus, ob invidia et zelo dictus. Intestabilis, cuius testimonium non valet et quod dixerit inritum inprobatumque sit. Infamis, non bonae famae. Inprobus dictus quod instat etiam prohibenti. Inportunus, inquietus; quia non habet portum, id est quietem. Unde et inportuni quasi in naufragium cito feruntur. Infrenis, hoc est qui frenis non regitur, utVirg. Aen. 4, 41: Numidae infreni. Infrendens proprie est inter se conprimens dentes. Nam et frendere significat dentibus frangere, unde nefrendes infantes, qui necdum dentes habent. Ingluviosus a gula et voracitate dictus. Ingloriosus, quod sit sine gloria, id est sine triumphis. Item inglorius inmemor gloriae. Informis, ingens, non quod non habeat formam, sed quod ultra formam magnitudinem habeat. Inveterator, eo quod sit multi veterisque usus in malitia. Inmanis, quia non bonus sed crudelis, [atque] terribilis. Manum enim bonum dicitur. Unde et κατ᾽ ἄντίφρασιν dii Manes, minime boni. Inmunis,", + "candidate_score": 0.628198, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_33_35", + "bdc_text": "Duces habet dictis , ut quidam aiunt , exercitatiores Auf Habsburgs Seite führten Pfalzgraf Philipp , von Pfalz-Neuburg , seit 1532 Statthalter in Württemberg ( Wille 171f ; Keller 65f ) und nach seiner schweren Verwundung Dietrich Spät ( Keller 67 ) den Oberbefehl. verum carent , milite , quod Ferdinandus summa laboret paupertateDer Abschnitt Hostis bis paupertate ist in BV übersprungen .", + "psc_chunk_id": "Isidorus-Hispalensis_Etymologiae_window_767", + "psc_text": "De qualibus Dominus loquitur dicensProverb. 8, 15: 'Per me reges regnant et tyranni per me tenent terram.' Iam postea in usum accidit tyrannos vocari pessimos atque inprobos reges, luxuriosae dominationis cupiditatem et crudelissimam dominationem in populis exercentes. Princeps et dignitatis modo significatur et ordinis, sicut est illud VergilianumAen. 9, 535: Princeps ardentem coniecit lampada Turnus, pro primus. Dictus autem princeps a capiendi significatione, quod primus capiat, sicut municeps ab eo quod munia capiat. Dux dictus eo quod sit ductor exercitus. Sed non statim, quicumque principes vel duces sunt, etiam reges dici possunt. In bello autem melius ducem nominari quam regem. Nam hoc nomen exprimit in proelio ducentem. Unde et VergiliusAen. 10, 370: Ducis Evandri. Sallustius (Hist. 4, frag. 7 M.): 'Quo cupidius in ore ducis se quisque bonum.' Non dixit 'in ore consulis.' Monarchae sunt, qui singularem possident principatum, qualis fuit Alexander apud Graecos, et Iulius apud Romanos. Hinc et", + "candidate_score": 0.619728, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_37", + "bdc_text": "Rumor est item Widam Hungarum Johannes Zápolya ( Szapolyai János ) , Wojwode ( ungarisch :", + "psc_chunk_id": "Isidorus-Hispalensis_Etymologiae_window_713", + "psc_text": "Ipsas autem dicunt et Musas quas et nymphas, nec inmerito. Nam aquae motus musicen efficit. Nympharum apud gentiles varia sunt vocabula. Nymphas quippe montium Oreades dicunt, silvarum Dryades, fontium Hamadryades, camporum Naides, maris Nereides. Heroas dicunt a Iunone traxisse nomen. Graece enim Iuno Ἥρα appellatur. Et ideo nescio quis filius eius secundum Graecorum fabulam ἥρως fuit nuncupatus; hoc videlicet velut mysticum significante fabula, quod aer Iunoni deputetur, ubi volunt heroas habitare. Quo nomine appellant alicuius meriti animas defunctorum, quasi ἀηρωας, id est viros aerios et caelo dignos propter sapientiam et fortitudinem. Penates gentiles dicebant omnes deos quos domi colebant. Et penates dicti, quod essent in penetralibus, id est in secretis. Hi dii quomodo vocabantur, vel quae nomina habuerint, ignoratur. Manes deos mortuorum dicunt, quorum potestatem inter lunam et terram asserunt; a quibus et mane dictum existimant; quos putant ab aere, qui μανός, id est rarus est, manes dictos, sive quia", + "candidate_score": 0.617962, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_7_9", + "bdc_text": "Mai 1534 . erit in ducatu Wirtenbergensi cum exercitu , imperator huius exercitus dux est Brunsvigensis Offenbar handelt es sich um eine Fehlinformation : Im von Philipp von Hessen geführten Kriegszug wird als Feldherr keiner der Herzoge von Braunschweig ( Philipp I. zu Grubenhagen , Erich I. zu Calenberg , Heinrich IX. d. J. zu Wolfenbüttel , Otto I. d. Ä. von Lüneburg in Harburg , Franz von Lüneburg in Gifhorn oder Ernst III.", + "psc_chunk_id": "Isidorus-Hispalensis_Etymologiae_window_767", + "psc_text": "De qualibus Dominus loquitur dicensProverb. 8, 15: 'Per me reges regnant et tyranni per me tenent terram.' Iam postea in usum accidit tyrannos vocari pessimos atque inprobos reges, luxuriosae dominationis cupiditatem et crudelissimam dominationem in populis exercentes. Princeps et dignitatis modo significatur et ordinis, sicut est illud VergilianumAen. 9, 535: Princeps ardentem coniecit lampada Turnus, pro primus. Dictus autem princeps a capiendi significatione, quod primus capiat, sicut municeps ab eo quod munia capiat. Dux dictus eo quod sit ductor exercitus. Sed non statim, quicumque principes vel duces sunt, etiam reges dici possunt. In bello autem melius ducem nominari quam regem. Nam hoc nomen exprimit in proelio ducentem. Unde et VergiliusAen. 10, 370: Ducis Evandri. Sallustius (Hist. 4, frag. 7 M.): 'Quo cupidius in ore ducis se quisque bonum.' Non dixit 'in ore consulis.' Monarchae sunt, qui singularem possident principatum, qualis fuit Alexander apud Graecos, et Iulius apud Romanos. Hinc et", + "candidate_score": 0.615459, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_37", + "bdc_text": "Rumor est item Widam Hungarum Johannes Zápolya ( Szapolyai János ) , Wojwode ( ungarisch :", + "psc_chunk_id": "Isidorus-Hispalensis_Etymologiae_window_963", + "psc_text": "sine linguis esse dicuntur, invicem sermonis utentes nutum sive motum. Panotios apud Scythiam esse ferunt, tam diffusa magnitudine aurium ut omne corpus ex eis contegant. Πᾶν enim Graeco sermone omne, ὦτα aures dicuntur. Artabatitae in Aethiopia proni, ut pecora, ambulare dicuntur: quadragesimum aevi annum nullus supergreditur. Satyri homunciones sunt aduncis naribus; cornua in frontibus, et caprarum pedibus similes, qualem in solitudine Antonius sanctus vidit. Qui etiam interrogatus Dei servo respondisse fertur dicensHieron. Vit. Paul. erem. 8: 'Mortalis ego sum unus ex accolis heremi, quos vario delusa errore gentilitas Faunos Satyrosque colit.' Dicuntur quidam et silvestres homines, quos nonnulli Faunos ficarios vocant. Sciopodum gens fertur in Aethiopia singulis cruribus et celeritate mirabili: quos inde σκιόποδας Graeci vocant, eo quod per aestum in terra resupini iacentes pedum suorum magnitudine adumbrentur. Antipodes in Libya plantas versas habent post crura et octonos digitos in plantis. Hippopodes in Scythia sunt, humanam formam et equinos pedes", + "candidate_score": 0.61105, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_17_19", + "bdc_text": "exercitum habent coniunctim latitantem fere et per hoc munitantem , si primi domus Austriae , hoc esthoc est fehlt in BV . Sungaudienses , Alsatici , BrisacensesBV fügt ein : etc.", + "psc_chunk_id": "Isidorus-Hispalensis_Etymologiae_window_748", + "psc_text": "colit terrae medio vel ille divitis multo bove pilleatus accola ripae. Gipedes pedestri proelio magis quam equestre sunt usi, ex hac causa vocati. Sarmatae patentibus campis armati inequitabant prius quam eos Lentulus Danubio prohiberet; atque inde ob studio armorum Sarmatae nuncupati existimantur. Lanus fluvius fertur ultra Danubium, a quo Alani dicti sunt, sicut et populi inhabitantes iuxta Lemannum fluvium Alemanni vocantur. De quibus Lucanus1, 396: Deseruere cavo tentoria fixa Lemanno. Langobardos vulgo fertur nominatos prolixa barba et numquam tonsa. Vindilicus amnis ab extremis Galliae erumpens, iuxta quem fluvium inhabitasse, et ex eo traxisse nomen Vandali perhibentur. Germanicae gentes dictae, quod sint inmania corpora inmanesque nationes saevissimis duratae frigoribus; qui mores ex ipso caeli rigore traxerunt, ferocis animi et semper indomiti, raptu venatuque viventes. Horum plurimae gentes variae armis, discolores habitu, linguis dissonae, et origine vocabulorum incertae; ut Tolosates, Amsivari, Quadi, Tuungri, Marcomanni, Bruteri, Chamavi, Blangiani, Tubantes; quorum inmanitas barbariae etiam", + "candidate_score": 0.603297, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_17_19", + "bdc_text": "exercitum habent coniunctim latitantem fere et per hoc munitantem , si primi domus Austriae , hoc esthoc est fehlt in BV . Sungaudienses , Alsatici , BrisacensesBV fügt ein : etc.", + "psc_chunk_id": "Isidorus-Hispalensis_Etymologiae_window_1629", + "psc_text": "in capitibus Magorum picta. Linnae saga quadra et mollia sunt. De quibus Plautusfrag. 176: Linna coopertus est textrino Gallia. Renones sunt velamina humerorum et pectoris usque umbilicum, atque intortis villis adeo hispida ut imbrem respuant. Quos vulgo reptos vocant, eo quod longitudo villorum quasi reptat. De quibus SallustiusHist. 3, 104: 'Germani intectum renonibus corpus tegunt.' Dicti autem renones a Reno Germaniae flumine, ubi his frequenter utuntur. Mastruca vestis Germanica ex pelliculis ferarum, deº qua Cicero pro Scauro45: 'Quem purpura regalis non commovit, eum Sardorum mastruca mutavit?' Mastruca autem quasi monstruosa, eo quod qui ea induuntur quasi in ferarum habitum transformantur. Dinoscuntur et gentes ita habitu sicut et lingua discordes. Persae brachia et crura lin[e]amentis, caput tiara tegunt; eminent apicibus fastigiatis Alani; horrent et male tecti cum latratoribus linguis Scotti; sagati sunt Alamanni, linteati Indi, gemmati Persae, sericati Seres, pharetrati Armenii. Nonnullae etiam gentes non solum in vestibus sed et in", + "candidate_score": 0.597516, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_17_19", + "bdc_text": "exercitum habent coniunctim latitantem fere et per hoc munitantem , si primi domus Austriae , hoc esthoc est fehlt in BV . Sungaudienses , Alsatici , BrisacensesBV fügt ein : etc.", + "psc_chunk_id": "Isidorus-Hispalensis_Etymologiae_window_1630", + "psc_text": "Dinoscuntur et gentes ita habitu sicut et lingua discordes. Persae brachia et crura lin[e]amentis, caput tiara tegunt; eminent apicibus fastigiatis Alani; horrent et male tecti cum latratoribus linguis Scotti; sagati sunt Alamanni, linteati Indi, gemmati Persae, sericati Seres, pharetrati Armenii. Nonnullae etiam gentes non solum in vestibus sed et in corpore aliqua sibi propria quasi insignia vindicant: ut videmus cirros Germanorum, granos et cinnibar Gotorum, stigmata Brittonum. Circumcidunt quoque Iudaei praeputia, pertundunt Arabes aures, flavent capitibus intectis Getae, nitent Albani albentibus crinibus. Mauros habet tetra nox corporum, Gallos candida cutis; sine equis inertes extant Alani; nec abest gens Pictorum, nomen a corpore, quod minutis opifex acus punctis et expressus nativi graminis sucus inludit, ut has ad sui, specimen cicatrices ferat, pictis artubus maculosa nobilitas. Habet et sexus institutam speciem habitus; ut in viris tonsi capilli, in mulieribus redundantia crinium, quod maxime virginibus insigne est; quarum et ornatus ipse proprie sic", + "candidate_score": 0.5961, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_17_19", + "bdc_text": "exercitum habent coniunctim latitantem fere et per hoc munitantem , si primi domus Austriae , hoc esthoc est fehlt in BV . Sungaudienses , Alsatici , BrisacensesBV fügt ein : etc.", + "psc_chunk_id": "Isidorus-Hispalensis_Etymologiae_window_1413", + "psc_text": "terrae culturam exercebant, antequam ferri fuisset usus repertus. Duplex est autem aratio: vernalis et autumnalis. Intermissio est, qua alternis annis vacuus ager vires recipit. Stercoratio est laetaminis adsparsio. Stercus autem vocatum vel quia sternitur in agris, vel quia extergi oporteat quod sordidum in civitate redundat [sive, quod verius est, ab Sterce qui et Sterculus dictus]. Idem et fimus est, qui per agros iacitur. Et dictus fimus [quod fiat mus], id est stercus quod vulgo laetamen vocatur, eo quod suo nutrimento laeta faciat germina reddatque arva pinguia et fecunda. Occatio est cum rustici satione facta bubus dimissis grandes glebas caedunt ac ligonibus frangunt: et dicta occatio quasi obcaecatio, quod operiat semina. Occare igitur est operire terra semina, vites vel arbores. Runcatio est a terra herbas evellere; nam rus terra est. Sulcus a sole vocatus quod proscissus solem capiat. Vervactum dictum quasi vere actum, id est verno aratum. Proscissio est aratio prima,", + "candidate_score": 0.595327, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_17_19", + "bdc_text": "exercitum habent coniunctim latitantem fere et per hoc munitantem , si primi domus Austriae , hoc esthoc est fehlt in BV . Sungaudienses , Alsatici , BrisacensesBV fügt ein : etc.", + "psc_chunk_id": "Isidorus-Hispalensis_Etymologiae_window_1709", + "psc_text": "et calamistrati appellantur qui comam torquent. Clavis dicta quod claudat et aperiat. Catenatum, quod capiendo teneat. Horologia, quod ibi horas legamus, id est colligamus; est enim in solariis positum, ubi a clavo per lineas currit umbra, ut quamcumque diei horam ostendat. § 14 De instrumentis rusticis. Vomer dictus quod vi humum eruat, seu ab evomendo terram. De quo Lucretius1, 314: Uncus aratri ferreus, occulto decrescit vomer in arvis. Sumitque per detrimenta fulgorem.missing in Oxford edition: broken type [Bill Thayer] Aratrum ab arando terram vocatum, quasi araterrium. Buris est curvamentum aratri, dictum quasi βοὸς οὐρά, quod sit in similitudinem caudae bovis. Dentale est aratri pars prima; in quo vomer inducitur quasi dens. Cultelli a cultura dicti, eo quod ex ipsis putationem veteres in arbore utebantur et vite, priusquam falces essent repertae. Falcis est qua arbores putantur et vites; dicta autem falcis quod his primum milites herbam filicem solebant abscidere. Unde est", + "candidate_score": 0.595237, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 16, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae", + "max_score": 0.686289, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_45_47", + "bdc_text": "turbae per Germaniam essent futurae - ita Ferdinandus impellitur cum per se tum per pfaffos - , quantae vix unquam sunt conspectaeDer Abschnitt tantaque bis conspectae ist in BV übersprungen. . Quare deus est orandus , ut suis faveat et adsit misericorditeret adsit misericorditer fehlt in BV. . Miraculum , quod hic video , illud est , rem tanto temporeB V gibt iam quinquennio für tanto tempore .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2202", + "psc_text": "meruit copiam: nos copiam non meremur, quia Deum videndi gratiam non habemus. Et quid mirum si in praesenti saeculo, nisi quando vult, Dominus non videtur? In ipsa quoque resurrectione non facile est Deum videre, nisi iis qui corde sint mundo: et ideo « beati mundo corde; ipsi enim Deum videbunt » (Matth. V, 8). Quantos beatos jam numeraverat, et tamen videndi his Deum non promiserat facultatem! Si ergo ii qui mundo sunt corde, Deum videbunt; utique alii non videbunt. Neque enim indigni Deum videbunt; neque is qui Deum videre noluerit, potest Deum videre. Nec in loco Deus videtur, sed mundo corde; nec corporalibus oculis Deus quaeritur, nec circumscribitur visu, nec tactu tenetur, nec auditur affatu, nec sentitur incessu. Et cum absens putatur, videtur; et cum praesens est, non videtur. Denique nec Apostoli omnes Christum videbant; et ideo ait, « Tanto tempore vobiscum sum, et adhuc me non cognovistis » (Joan.", + "candidate_score": 0.686289, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_91_93", + "bdc_text": "Deus largiatur nobis suam veritatem Vgl. Ps 43 , 3. . Caeterum opus habemus opera tua : Indigemus viro docto , cordato , prudenti .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2082", + "psc_text": "puniamur. Intelligentes igitur peregrinationem nostram in hac vita, mundo crucifigamur, extendentes manus in latitudinem bonorum operum, et longanimitate usque in finem perseverantes, atque habentes cor sursum, ubi Christus est in dextera Dei sedens (Coloss. III, 1, 2), totumque hoc non nobis, sed illius misericordiae tribuentes, cujus profunda judicia omnem scrutatorem fatigant. Haec est enim non inaniter fabulosa, sed utiliter verax latitudo, longitudo, altitudo, profundum, unde perveniamus etiam ad supereminentem scientiam charitatis Christi, et impleamur in omnem plenitudinem Dei (Eph. III, 19). CAPUT XXXVII. 83. Scio autem quam non supervacanea sollicitudine, per hanc occasionem quaestionum mihi abs te propositarum, Novi Testamenti gratiam tibi voluerim copiosius commendare. Habet enim adversarios, qui ejus profunditate turbati, non Deo tribuere, sed potius sibi volunt arrogare quod boni sunt. Nec tales sunt, quos facile contemnas; sed continenter viventes, atque in bonis operibus laudabiles: nec falsum Christum sicut Manichaei aliique plurimi haeretici, sed eumdem verum aequalemque Patri", + "candidate_score": 0.672125, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_45_47", + "bdc_text": "turbae per Germaniam essent futurae - ita Ferdinandus impellitur cum per se tum per pfaffos - , quantae vix unquam sunt conspectaeDer Abschnitt tantaque bis conspectae ist in BV übersprungen. . Quare deus est orandus , ut suis faveat et adsit misericorditeret adsit misericorditer fehlt in BV. . Miraculum , quod hic video , illud est , rem tanto temporeB V gibt iam quinquennio für tanto tempore .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2234", + "psc_text": "quippe Moyses typum populi Judaeorum, in Christum passum postea credituri; ideo dictum est illi, Cum transiero, posteriora mea videbis: et caetera quae ibi dicuntur, mirabili sacramento praenuntiant Ecclesiam post futuram, unde modo longum est disputare. Quod autem dicere institueram, desiderio ejus etiam illud quod petierat, fuisse concessum, in libro Numerorum postea demonstratum est; ubi Dominus arguit contumaciam sororis ipsius, et dicit aliis Prophetis in visione se apparere et in somno, Moysi autem per speciem, non per aenigmata: ubi etiam addidit dicens: Et gloriam Domini vidit (Num. XII, 6-8). Quid ergo est quod eum sic fecit exceptum, nisi forte quia illa contemplatione dignum etiam tunc habuit populi sui talem rectorem, et ministrum in tota domo sua fidelem, ut quemadmodum concupiverat, videret Deum sicuti est; quae contemplatio cunctis filiis in fine promittitur? CAPUT XIV. 33. Ista credo considerans vir ille sanctus cujus verba tractamus, nec Apostoli, inquit, omnes Christum videbant, quoniam forte", + "candidate_score": 0.67177, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_84_86", + "bdc_text": "Contemporaries I 429 f. et Oecolampadium et similes his ictibus horribilibus et quassationibus subito extinctos esse »Zitiert in freier lateinischer Übersetzung aus Luthers «Von der Winkelmesse und Pfaffenweihe» , 1533 , S. WA XXXVIII 204 , Z. 26-28. . Haec tantum legi indicante Marco nostro Bersio . Miror , si aliter sit in exemplari Lutherano Bullinger zitiert im Brief vom 24 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3529", + "psc_text": "dicti sunt dies mali in aliis divinae Scripturae locis (Ephes. V, 16): neque enim dies ipsi mali sunt, sed ea quae fiunt in eis. Ipsa ergo dicta sunt breviari, ut Deo donante tolerantiam minus sentirentur, ac sic quae magna essent brevia fierent. 30. Sed sive isto modo intelligenda sit dierum illa breviatio, sive quod ad paucitatem redigerentur, sive quod cursu solis celeriore breviarentur; non enim desunt qui et hoc existiment, ita scilicet dictos breviores dies futuros, sicut fuit longior dies, orante Jesu Nave (Josue X, 12-14): tamen Lucas evangelista et hanc dierum breviationem, et abominationem desolationis, quae duo ipse non dixit, sed Matthaeus Marcusque dixerunt, ad eversionem Jerusalem docuit pertinere, alia cum eis dicens apertius de hac eadem re, quae illi posuerunt obscurius. Nam Josephus qui Judaicam scripsit historiam, talia mala dicit illi populo tunc accidisse, ut vix credibilia videantur: uode non immerito dictum est, talem tribulationem nec fuisse a", + "candidate_score": 0.670839, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_45_47", + "bdc_text": "turbae per Germaniam essent futurae - ita Ferdinandus impellitur cum per se tum per pfaffos - , quantae vix unquam sunt conspectaeDer Abschnitt tantaque bis conspectae ist in BV übersprungen. . Quare deus est orandus , ut suis faveat et adsit misericorditeret adsit misericorditer fehlt in BV. . Miraculum , quod hic video , illud est , rem tanto temporeB V gibt iam quinquennio für tanto tempore .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2216", + "psc_text": "quod eis ab initio praeparatum est, omnes eum corde mundo videbunt; nec in illo regno nisi tales erunt. CAPUT XI. 24. Attende itaque quid adjungat, jam de illo saeculo dicere incipiens: Et quid mirum, inquit, si in praesenti saeculo, nisi quando vult, Dominus non videtur? In ipsa quoque resurrectione non facile est Deum videre, nisi iis qui mundo sint corde: et ideo « beati mundo corde; ipsi enim Deum videbunt. » Qantos beatos jam numeraverat, et tamen his videndi Deum non promiserat facultatem! Si ergo ii qui mundo sunt corde, Deum videbunt; utique alii non videbunt. Neque enim indigni Deum videbunt; neque is qui Deum videre noluerit, potest Deum videre. Cernis quam circumspecte loquatur jam de iis qui in futuro saeculo videbunt Deum: neque enim omnes, sed qui digni sunt. Resurgent enim et digni et indigni regno illo ubi videbitur Deus: quoniam omnes qui in monumentis sunt, audient vocem ejus", + "candidate_score": 0.670752, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_90_92", + "bdc_text": "Dies declarabit omniaVgl. 1 Kor 3 , 13. . Deus largiatur nobis suam veritatem Vgl. Ps 43 , 3. . Caeterum opus habemus opera tua :", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3911", + "psc_text": "charitate bonum possit operari. Non ergo eligit opera cujusquam in praescientia, quae ipse donaturus est: sed fidem eligit in praescientia; ut quem crediturum esse praescivit, ipsum elegerit cui Spiritum sanctum daret, ut bona operando etiam aeternam vitam consequeretur. Dicit enim Apostolus: « Idem Deus qui operatur omnia in omnibus » (I Cor. XII, 6). Nusquam autem dictum est, Deus credit omnia in omnibus: quod enim credimus, nostrum est; quod autem operamur, illius » (In Expos. quarumdam propositionum ex Epist. ad Rom. propp. 12 et 60): et caetera in eodem opere; quae se acceptare et probare testantur, tanquam convenientia evangelicae veritati. 4. Caeterum praescientiam, et praedestinationem, vel propositum, ad id valere contendunt, ut eos praescierit, vel praedestinaverit, vel proposuerit eligere qui fuerant credituri: nec de hac fide posse dici, « Quid habes quod non accepisti » (I Cor. IV, 7)? cum in eadem natura remanserit, licet vitiata, quae prius sana ac", + "candidate_score": 0.670664, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_46_48", + "bdc_text": "Quare deus est orandus , ut suis faveat et adsit misericorditeret adsit misericorditer fehlt in BV. . Miraculum , quod hic video , illud est , rem tanto temporeB V gibt iam quinquennio für tanto tempore . institutam - namVon", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2202", + "psc_text": "meruit copiam: nos copiam non meremur, quia Deum videndi gratiam non habemus. Et quid mirum si in praesenti saeculo, nisi quando vult, Dominus non videtur? In ipsa quoque resurrectione non facile est Deum videre, nisi iis qui corde sint mundo: et ideo « beati mundo corde; ipsi enim Deum videbunt » (Matth. V, 8). Quantos beatos jam numeraverat, et tamen videndi his Deum non promiserat facultatem! Si ergo ii qui mundo sunt corde, Deum videbunt; utique alii non videbunt. Neque enim indigni Deum videbunt; neque is qui Deum videre noluerit, potest Deum videre. Nec in loco Deus videtur, sed mundo corde; nec corporalibus oculis Deus quaeritur, nec circumscribitur visu, nec tactu tenetur, nec auditur affatu, nec sentitur incessu. Et cum absens putatur, videtur; et cum praesens est, non videtur. Denique nec Apostoli omnes Christum videbant; et ideo ait, « Tanto tempore vobiscum sum, et adhuc me non cognovistis » (Joan.", + "candidate_score": 0.666243, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_2_4", + "bdc_text": "Sed bone deus , quam miseria! Non est amplius , quod dicam . De bello futuro sic res habet : Princeps Hessorum Von Princeps Hessorum bis silentium esse ( Z. 27 ) von Bullinger leicht gekürzt am 24 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3529", + "psc_text": "dicti sunt dies mali in aliis divinae Scripturae locis (Ephes. V, 16): neque enim dies ipsi mali sunt, sed ea quae fiunt in eis. Ipsa ergo dicta sunt breviari, ut Deo donante tolerantiam minus sentirentur, ac sic quae magna essent brevia fierent. 30. Sed sive isto modo intelligenda sit dierum illa breviatio, sive quod ad paucitatem redigerentur, sive quod cursu solis celeriore breviarentur; non enim desunt qui et hoc existiment, ita scilicet dictos breviores dies futuros, sicut fuit longior dies, orante Jesu Nave (Josue X, 12-14): tamen Lucas evangelista et hanc dierum breviationem, et abominationem desolationis, quae duo ipse non dixit, sed Matthaeus Marcusque dixerunt, ad eversionem Jerusalem docuit pertinere, alia cum eis dicens apertius de hac eadem re, quae illi posuerunt obscurius. Nam Josephus qui Judaicam scripsit historiam, talia mala dicit illi populo tunc accidisse, ut vix credibilia videantur: uode non immerito dictum est, talem tribulationem nec fuisse a", + "candidate_score": 0.665828, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_1_3", + "bdc_text": "De duobus istis , quae scribis Oben Nrn. 350 und 356. , libenter cognovi . Sed bone deus , quam miseria! Non est amplius , quod dicam . De bello futuro sic res habet :", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3491", + "psc_text": "Rursus eumdem apostolum dixisse commemoras: De temporibus autem et momentis non necesse habemus scribere vobis: vos enim ipsi diligenter scitis quia dies Domini sicut fur in nocte, ita veniet; et cum dixerint, Pax et securitas, tunc subitaneus illis apparebit interitus, quomodo dolores parturientis, et non effugient (I Thess. V, 1-3). Et hic non dixit post quantum temporis hoc futurum sit, sed quomodo futurum sit; id est, non quanta erit aetatis brevitas vel prolixitas, sed quantumlibet intervallum sit spatiumque temporis, non tamen eis hoc veniet malum novissimum, nisi cum dixerint, Pax et securitas. Quibus verbis videtur Apostolus hujus novissimi diei vel spem vel timorem ab hoc nostro tempore removisse: non enim videmus ipsos amatores hujus saeculi, quibus subitaneus apparebit interitus, jam dicere, Pax et securitas. 9. Quid ergo scire sufficiat, satis ipse demonstrat Apostolus, dicendo, De temporibus et momentis non opus habemus vobis scribere; vel sicut alii codices habent, Non opus", + "candidate_score": 0.664027, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_58_60", + "bdc_text": "Deus , opto , faveat , imo emendet utrosque . De Oecolampadio interpres Lutheri mitius quiddam habet Möglicher weise bezieht sich Myconius auf eine diesbezügliche Aussage Bucers . Bucer äußerte sich nämlich einige Tage später auch Bullinger gegenüber sehr günstig über Oekolampad und dessen milde , verständnis volle Beurteilung Luthers , s. unten [Nr. 361 ] S. 137f , 7-21. , quam tu scribisVgl . oben S. 127 , 29-31. .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3401", + "psc_text": "id potius tam breve, tam apertum, tam (sicut isti putant) verum absolutumque respondit. Cum enim rem stupendam proposuisset, quomodo de nondum natis nec aliquid agentibus boni aut mali recte dici potuerit, quod unum Deus dilexerit, alium odio habuerit, ipsa sibi objecta quaestione motum exprimens auditoris. Quid ergo dicemus? inquit, numquid iniquitas apud Deum? Absit. Hic ergo erat locus, ut diceret quod isti sentiunt: Futura enim Deus opera praevidebat, quando minori majorem serviturum esse dicebat. Non autem hoc Apostolus dicit, sed potius ne quisquam de suorum operum audeat meritis gloriari, ad Dei gratiam et gloriam commendandam voluit valere quod dixit. Cum enim dixisset, Absit ut sit iniquitas apud Deum; tanquam ei diceremus, Unde hoc ostendis, cum asseras non ex operibus, sed ex vocante dictum esse, Major serviet minori? Moysi enim dicit, inquit, Miserebor cui misertus ero, et misericordiam praestabo cui misericors fuero. Igitur non volentis neque currentis, sed miserentis est Dei.", + "candidate_score": 0.663065, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_92_94", + "bdc_text": "Caeterum opus habemus opera tua : Indigemus viro docto , cordato , prudenti . Si quem noveris , qui ad subsidium ecclesiae nostrae queat dari , quantocyus indicabis , vel ex tuis vel aliunde Bullinger empfahl Andreas Karlstadt ( s.", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3868", + "psc_text": "non dubito: sed breviter, perstricte atque summatim, et opiniones rogo cujuslibet haeresis exponi, et quid contra teneat Ecclesia catholica, quantum instructioni satis est, subdi: ut velut quodam ex omnibus concepto commonitorio, si quis aliquam objectionem aut convictionem uberius, plenius ac planius nosse voluerit, ad opulenta et magnifica volumina transmittatur, quibus a diversis, et praecipue a Veneratione tua in hoc ipsum constat elaboratum. Sufficiet autem admonitio talis, ut puto, doctis et imperitis, otiosis et occupatis, et ad cujuslibet gradus ministerium Ecclesiae undecumque promotis; dum et ille qui multa legit, eadem breviter recordatur, et compendio ignarus instruitur, ut noverit quid teneat, quid evitet quid aversetur ne faciat, quid ut faciat assequatur. Fortassis autem, si tamen quod arbitror verum est, etiam adversus calumniantium malignas mentes et dolosa labia opus hoc parvum inter caetera mirifica testimonio coronae tuae non deerit: ut quibus patet campus calumniandi profusior, validis et ex omni parte conclusis fidei limitibus", + "candidate_score": 0.659609, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_84_86", + "bdc_text": "Contemporaries I 429 f. et Oecolampadium et similes his ictibus horribilibus et quassationibus subito extinctos esse »Zitiert in freier lateinischer Übersetzung aus Luthers «Von der Winkelmesse und Pfaffenweihe» , 1533 , S. WA XXXVIII 204 , Z. 26-28. . Haec tantum legi indicante Marco nostro Bersio . Miror , si aliter sit in exemplari Lutherano Bullinger zitiert im Brief vom 24 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_779", + "psc_text": "Evangelio legimus: « Lex et Prophetae usque ad Joannem Baptistam » (Matth. XI, 13, et Luc. XVI, 16). Et in alio loco: « Propterea ergo magis quaerebant eum Judaei interficere, quia non solum solvebat sabbatum, sed et Patrem suum dicebat esse Deum, aequalem se faciens Deo » (Joan. V, 18). Et iterum: « De plenitudine ejus nos omnes accepimus, et gratiam pro gratia, quia Lex per Moysen data est; Gratia autem et veritas per Jesum Christum facta est » (Ibid. I, 16, 17). Pro Legis gratia quae praeteriit, gratiam Evangelii accepimus permanentem; et pro umbris et imaginibus veteris Instrumenti, veritas per Jesum Christum facta est. Jeremias quoque ex persona Dei vaticinatur: « Ecce dies veniunt, dicit Dominus, et consummabo domui Israel et domui Juda testamentum novum; non secundum testamentum quod disposui patribus eorum, in die quando apprehendi manum eorum, ut educerem eos de terra Aegypti » (Jer. XXXI, 31, 32).", + "candidate_score": 0.659427, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_58_60", + "bdc_text": "Deus , opto , faveat , imo emendet utrosque . De Oecolampadio interpres Lutheri mitius quiddam habet Möglicher weise bezieht sich Myconius auf eine diesbezügliche Aussage Bucers . Bucer äußerte sich nämlich einige Tage später auch Bullinger gegenüber sehr günstig über Oekolampad und dessen milde , verständnis volle Beurteilung Luthers , s. unten [Nr. 361 ] S. 137f , 7-21. , quam tu scribisVgl . oben S. 127 , 29-31. .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1138", + "psc_text": "oculis mentis meae, purius video, ignorantiae nocte depulsa et caligine dubitationis abstersa. Quod cum saepe alias per munera epistolarum tuarum mihi donatum senserim, tum praecipue isto recentium litterarum libello, cujus mihi tam gratus quam dignus portitor fuit vir benedictus Domini frater noster Quintus diaconus: qui longo quidem posteaquam ad Urbem venerat intervallo, cum eo juxta solemnem meum morem post Pascha Domini, pro Apostolorum et martyrum veneratione venissem, benedictionem oris tui reddidit nobis; verumtamen oblitterato, quod nesciente me Romae consumpserat, tempore, recentissimus mihi visus est a conspectu tuo, ita ut tunc statim eum a te mihi venisse vix crederem, cum primum videbam et cum mihi plenum odorem suavitatis tuae in eloquiis tuis coelestis unguenti castitate fragrantibus offerebat. Fateor tamen venerandae Unanimitati tuae, non potuisse me volumen ipsum, statim ut acceperam, Romae legere. Tantae enim illic turbae erant, ut non possem munus tuum diligenter inspicere, et eo ut cupiebam perfrui; scilicet ut", + "candidate_score": 0.659117, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_83_85", + "bdc_text": "TRE IX 576-580 ; Contemporaries I 429 f. et Oecolampadium et similes his ictibus horribilibus et quassationibus subito extinctos esse »Zitiert in freier lateinischer Übersetzung aus Luthers «Von der Winkelmesse und Pfaffenweihe» , 1533 , S. WA XXXVIII 204 , Z. 26-28. . Haec tantum legi indicante Marco nostro Bersio .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3519", + "psc_text": "ante nos, et multo magis nos, et magis quam nos qui erunt post nos, donec ad illos veniatur qui erunt, si dici potest, novissimorum novissimi, atque ad ipsum omnino novissimum, quem vult intelligi Dominus, ubi dicit, Et resuscitabo eum in novissimo die (Joan. VI, 40): qui quam longe absit, comprehendi non potest. CAPUT IX. 25. Signa quae in Evangelio futura praedicta sunt, sicut commemorat Sanctitas tua, secundum Lucam (Luc. XXI, 7-33), eadem sunt secundum Matthaeum (Matth. XXIV, 1-44), et secundum Marcum (Marc. XIII). Hi enim tres narrant quae dixerit Dominus, cum interrogatus esset a discipulis suis, quando futura essent quae de templi eversione praedixerat, et quod signum esset adventus ejus, et consummationis saeculi. Non enim discrepant rebus, si alius aliquid dicit quod alius tacet, aut alio modo dicit: magis autem collata invicem juvant, ut legentis intellectus regatur. Sed de omnibus disputare nunc longum est. Interrogantibus enim Dominus ea respondit, quae", + "candidate_score": 0.657504, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_46", + "bdc_text": "Quare deus est orandus , ut suis faveat et adsit misericorditeret adsit misericorditer fehlt in BV. .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1781", + "psc_text": "Deum perducunt orantem, hoc est credentem, sperantem, desiderantem, et quae petat a Domino in dominica oratione considerantem. Jejunia et ab aliis voluptatibus sine salutis neglectu carnalis concupiscentiae refrenatio, maxime que eleemosynae multum adjuvant orationem, ut possimus dicere: In die tribulationis meae Deum exquisivi, manibus meis, nocte coram eo; et non sum deceptus (Psal. LXXVI, 3). Quomodo enim Deus incorporalis et impalpabilis manibus exquiritur, nisi operibus exquiratur? CAPUT XIV. 25. Adhuc est fortasse quod quaeras, cur Apostolus dixerit, Quid enim oremus sicut oportet, nescimus (Rom. VIII, 26): neque enim ullo modo credendum est vel ipsum, vel quibus ista dicebat, dominicam nescisse orationem. Cur ergo putamus hoc eum dixisse quod nec temere potuit nec mendaciter dicere, nisi quia molestiae tribulationesque temporales plerumque prosunt, vel ad sanandum tumorem superbiae, vel ad probandam exercendamve patientiam, cui probatae et exercitatae clarior merces uberiorque servatur, vel ad quaecumque flagellanda et abolenda peccata; tamen nos nescientes quid", + "candidate_score": 0.654865, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_82_84", + "bdc_text": "Josef Steinruck in : TRE IX 576-580 ; Contemporaries I 429 f. et Oecolampadium et similes his ictibus horribilibus et quassationibus subito extinctos esse »Zitiert in freier lateinischer Übersetzung aus Luthers «Von der Winkelmesse und Pfaffenweihe» , 1533 , S. WA XXXVIII 204 , Z. 26-28. .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3529", + "psc_text": "dicti sunt dies mali in aliis divinae Scripturae locis (Ephes. V, 16): neque enim dies ipsi mali sunt, sed ea quae fiunt in eis. Ipsa ergo dicta sunt breviari, ut Deo donante tolerantiam minus sentirentur, ac sic quae magna essent brevia fierent. 30. Sed sive isto modo intelligenda sit dierum illa breviatio, sive quod ad paucitatem redigerentur, sive quod cursu solis celeriore breviarentur; non enim desunt qui et hoc existiment, ita scilicet dictos breviores dies futuros, sicut fuit longior dies, orante Jesu Nave (Josue X, 12-14): tamen Lucas evangelista et hanc dierum breviationem, et abominationem desolationis, quae duo ipse non dixit, sed Matthaeus Marcusque dixerunt, ad eversionem Jerusalem docuit pertinere, alia cum eis dicens apertius de hac eadem re, quae illi posuerunt obscurius. Nam Josephus qui Judaicam scripsit historiam, talia mala dicit illi populo tunc accidisse, ut vix credibilia videantur: uode non immerito dictum est, talem tribulationem nec fuisse a", + "candidate_score": 0.65429, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_51_53", + "bdc_text": "- nemine conscio praeter eos , qui tractarunt , adhuc hostem et alios latere , postquam etiam exercitus ad exeundum in procinctu estBV verdeutlicht zu ad irrumpendum in procinctu astat. . Absque deo non videtur tam longum silentium esse . Nam , quae nos scribimus , praeter paucissimos nemo novit , quare velim etiam apud te contineri , quousque sic profuerit .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3350", + "psc_text": "sermocinamur, admonentes ut docendis instes, quibus terrendis satis, quantum comperimus, institisti. Sunt enim quidam, qui justissime damnatas impietates adhuc liberius defendendas putant; et sunt qui occultius penetrant domos, et quod in aperto jam clamare metuunt, in secreto seminare non quiescunt: sunt autem qui omnino silverunt, magno timore compressi, sed adhuc corde retinent quod ore jam proferre non audent; qui tamen esse possunt fratribus ex priore ipsius dogmatis defensione notissimi. Proinde alii severius coercendi, alii vigilantius vestigandi, alii tractandi quidem lenius, sed non segnius sunt docendi, ut si non timentur ne perdant, non tamen negligantur ne pereant. CAPUT II. 3. Quod enim putant auferri sibi liberum arbitrium, si nec ipsam bonam voluntatem sine adjutorio Dei hominem habere consenserint; non intelligunt non se firmare humanum arbitrium, sed impellere, ut per inania feratur, non in Domino tanquam in petra stabili collocetur: paratur enim voluntas a Domino. 4. Quod autem personarum acceptorem Deum se", + "candidate_score": 0.654168, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_46_48", + "bdc_text": "Quare deus est orandus , ut suis faveat et adsit misericorditeret adsit misericorditer fehlt in BV. . Miraculum , quod hic video , illud est , rem tanto temporeB V gibt iam quinquennio für tanto tempore . institutam - namVon", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1783", + "psc_text": "oportet, nesciens quid oraret. Denique Dei responsum cur non fieret quod vir tantus orabat, et quare fieri non expediret, audivit: Sufficit tibi gratia mea; nam virtus in infirmitate perficitur (II Cor. XII, 7-9). 26. In his ergo tribulationibus quae possunt et prodesse et nocere, quid oremus, sicut oportet, nescimus: et tamen quia dura, quia molesta, quia contra sensum nostrae infirmitatis sunt, universali humana voluntate, ut a nobis haec auferantur, oramus. Sed hoc devotionis debemus Domino Deo nostro, ut si ea non abstulerit, non ideo nos ab eo negligi existimemus, sed potius pia patientia malorum, bona speremus ampliora: sic enim virtus in infirmitate perficitur. Nonnullis quippe impatientibus Dominus Deus quod petebant concessit iratus, sicut contra Apostolo negavit propitius. Nam legimus Israelitae quid et quomodo rogaverint et acceperint; sed expleta concupiscentia, impatientia est graviter castigata (Num. XI). Dedit et regem petentibus secundum cor eorum, sicut scriptum est, non secundum cor suum (I", + "candidate_score": 0.652557, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_1_3", + "bdc_text": "De duobus istis , quae scribis Oben Nrn. 350 und 356. , libenter cognovi . Sed bone deus , quam miseria! Non est amplius , quod dicam . De bello futuro sic res habet :", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3401", + "psc_text": "id potius tam breve, tam apertum, tam (sicut isti putant) verum absolutumque respondit. Cum enim rem stupendam proposuisset, quomodo de nondum natis nec aliquid agentibus boni aut mali recte dici potuerit, quod unum Deus dilexerit, alium odio habuerit, ipsa sibi objecta quaestione motum exprimens auditoris. Quid ergo dicemus? inquit, numquid iniquitas apud Deum? Absit. Hic ergo erat locus, ut diceret quod isti sentiunt: Futura enim Deus opera praevidebat, quando minori majorem serviturum esse dicebat. Non autem hoc Apostolus dicit, sed potius ne quisquam de suorum operum audeat meritis gloriari, ad Dei gratiam et gloriam commendandam voluit valere quod dixit. Cum enim dixisset, Absit ut sit iniquitas apud Deum; tanquam ei diceremus, Unde hoc ostendis, cum asseras non ex operibus, sed ex vocante dictum esse, Major serviet minori? Moysi enim dicit, inquit, Miserebor cui misertus ero, et misericordiam praestabo cui misericors fuero. Igitur non volentis neque currentis, sed miserentis est Dei.", + "candidate_score": 0.651658, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_92_94", + "bdc_text": "Caeterum opus habemus opera tua : Indigemus viro docto , cordato , prudenti . Si quem noveris , qui ad subsidium ecclesiae nostrae queat dari , quantocyus indicabis , vel ex tuis vel aliunde Bullinger empfahl Andreas Karlstadt ( s.", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_945", + "psc_text": "simul enim et ille notus erat, non ausi estis unquam de Optato judicare, ne temere de incognitis judicaretis; nos tandem possumus aut debemus de iis qui ante nos vixerunt, ad vestrum tantummodo testimonium, temerariam de incognitis ferre sententiam, ut parum sit quod vos ignota criminamini, nisi et nos ignota judicemus? Non enim Optatum, etiamsi forte falsa periclitatur invidia, sed te defendis, cum dicis: Ignoro qualis iste fuerit. Quanto magis ergo quales fuerint Afri, quos ignotiores arguis, Orientalis orbis ignorat? a quibus tamen Ecclesiis, quarum nomina habes in Libris et recitas, nefaria dissensione disjungeris. Si Thamugadensem episcopum vestrum famosissimum et pessime diffamatum, non dico Caesariensis, sed Sitifensis collega ejus ejusdemque temporis ignorabat, quomodo traditores Afros, quicumque illi fuerint, Ecclesia Corinthiorum, Ephesiorum, Colossensium, Philippensium, Thessalonicensium, Antiochenorum, Ponti, Galatiae, Cappadociae, caeterarumque orbis partium ab Apostolis in Christo aedificatarum, aut nosse potuit, aut damnari a vobis meruit, quia non potuit? et tamen eis non", + "candidate_score": 0.65154, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_92_94", + "bdc_text": "Caeterum opus habemus opera tua : Indigemus viro docto , cordato , prudenti . Si quem noveris , qui ad subsidium ecclesiae nostrae queat dari , quantocyus indicabis , vel ex tuis vel aliunde Bullinger empfahl Andreas Karlstadt ( s.", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_105", + "psc_text": "quid desit instructioni tuae. Tam multa autem sunt, ut facilius possim enumerare quae habeam, quam quae habere desidero. Auderem enim dicere, scire me, et plena fide retinere quid pertineat ad salutem nostram. Sed hoc ipsum quomodo ministrem ad salutem aliorum, non quaerens quod mihi utile est, sed quod multis, ut salvi fiant? Et sunt fortasse aliqua, imo non est dubitandum esse, in sanctis Libris conscripta consilia, quibus cognitis et apprehensis possit homo Dei rebus ecclesiasticis ordinatioribus ministrare, aut certe inter manus iniquorum vel vivere conscientia saniore, vel mori, ut illa vita non amittatur, cui uni christiana corda humilia et mansueta suspirant. Quomodo autem hoc fieri potest, nisi quemadmodum ipse Dominus dicit, petendo, quaerendo, pulsando; id est orando, legendo, plangendo? Ad quod negotium mihi parvum tempus velut usque ad Pascha impetrare volui per fratres a tua sincerissima et venerabili charitate, et nunc per has preces volo. 5. Quid enim responsurus sum", + "candidate_score": 0.651281, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_2_4", + "bdc_text": "Sed bone deus , quam miseria! Non est amplius , quod dicam . De bello futuro sic res habet : Princeps Hessorum Von Princeps Hessorum bis silentium esse ( Z. 27 ) von Bullinger leicht gekürzt am 24 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3531", + "psc_text": "Hebdomadas prophetae Danielis, vel propter dierum breviationem fuisse turbatas, vel illo jam tempore non fuisse completas, sed in fine saeculi esse complendas. Non enim ante passionem Domini impletae sunt. Quod qui putant, rectissime tua sententia refelluntur, qua dixisti: Haec ergo abominatio si jam completa fuerat, quomodo Dominus monet et dicit, « Cum videritis abominationem desolationis, quod dictum est per Danielem prophetam, stantem in loco sancto, qui legit, intelligat » (Matth. XXIV, 15)? His verbis Beatitudinis tuae illi merito corrigendi sunt, qui dicunt eam, cum haec Dominus loqueretur, vel ante passionem resurrectionemque ejus fuisse completam. Qui autem dicunt, sicut apertissime etiam Lucas evangelista testatur, tunc fuisse factam, quando eversa est Jerusalem, quid eis respondeatur, videre debent qui in fine saeculi vel circa finem existimant haec futura; quanquam ipsa desolationis abominatio propter obscuritatem dicti non uno modo ab omnibus potuerit intelligi. 32. Et quod dictum est, Qui est in tecto, non descendat", + "candidate_score": 0.651139, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_1_3", + "bdc_text": "De duobus istis , quae scribis Oben Nrn. 350 und 356. , libenter cognovi . Sed bone deus , quam miseria! Non est amplius , quod dicam . De bello futuro sic res habet :", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_734", + "psc_text": "pectora tuto refundantur? in cujus sinum tota se projiciat secura dilectio? quis denique amicus non formidetur quasi futurus inimicus, si potuit inter Hieronymum et Ruffinum hoc quod plangimus exoriri? O misera et miseranda conditio! O infida in voluntatibus amicorum scientia praesentium, ubi nulla est praescientia futurorum! Sed quid hoc alteri de altero gemendum putem, quando nec ipse quidem sibi homo est notus in posterum? Novit enim utcumque, vix forte, nunc qualis sit; qualis autem postea futurus sit, ignorat. 7. Haec porro non tantum scientia, qualis quisque sit, verum etiam praescientia, qualis futurus sit, si est in sanctis et beatis Angelis; et quomodo fuerit diabolus beatus aliquando, cum adhuc angelus bonus esset, sciens futuram iniquitatem suam, et sempiternum supplicium, omnino non video. De qua re, si tamen eam nosse opus est, vellem abs te audire quid sentias. Vide quid faciant terrae ac maria quae nos corporaliter dirimunt. Si haec epistola mea", + "candidate_score": 0.650512, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_1_3", + "bdc_text": "De duobus istis , quae scribis Oben Nrn. 350 und 356. , libenter cognovi . Sed bone deus , quam miseria! Non est amplius , quod dicam . De bello futuro sic res habet :", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_4228", + "psc_text": "salutem. 1. Quantum nos tuum studium sanctum laetificat, tantum rursus contristat quod per errores noxios et perniciosissimos provinciam vestram nimium periclitari significas. Sed quia ista futura praedicta sunt, mirandum non est quod exsurgant, sed vigilandum ne noceant. Haec autem Deus liberator noster exsurgere non permitteret, nisi sanctis ejus etiam per hujusmodi tentationes erudiri expediret. Comparant sibi quidem illi sua voluntate perversa, et praesentis meritum caecitatis et futuri aeterni supplicii, si per contumaciam indociles fuerint, seque, cum in hac vita sunt, corrigere atque emendare neglexerint. Verumtamen, sicut ipsi male utuntur bonis Dei, qui facit solem suum oriri super bonos et malos, et pluit super justos et injustos (Matth. V, 45); qui eos per patientiam suam ad poenitentiam vocat, cum thesaurizant sibi iram in die irae, et revelationis justi judicii Dei (Rom. II, 4, 5): sicut ergo ipsi benignitate et patientia, id est bonis Dei male utuntur, dum non corriguntur; sic contra,", + "candidate_score": 0.649623, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_64_66", + "bdc_text": "Der Humanist Emser war anfänglich kirchlichen Reformen nicht abgeneigt , nahm gegen Tetzel Stellung und unterhielt bis zum Jahr 1519 gute Beziehungen zum Wittenberger Kreis . Im Anschluß an die Leipziger Disputation aber wandte er sich offen gegen Luther . Mit einer ersten Schrift , in der er Luther mit Hus und den Hussiten in Verbindung brachte , und dessen scharfer Entgegnung im September 1519 begann eine lange und bittere Kontroverse zwischen dem «Emserschen Steinbock » und dem «Stier zu Wittenberg» . Emsers Streitschriften richteten sich indessen auch gegen Karlstadt , Zwingli und andere Reformatoren .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2950", + "psc_text": "de hac quaestione inter nos, ego et praedictus venerabilis frater Hieronymus satis litteris egerimus; et in hoc opere recentissimo, quod sub nomine Critobuli adversus Pelagium modo edidit (Lib. 1 adversus Pelag.), eamdem de ista re gesta dictisque apostolicis sententiam tenuit, quam beatissimi Cypriani etiam nos secuti sumus (Epist. 71 ad Quintum). Illud potius de origine animarum, non propter partus adulterinos, sed propter innocentium, quod absit, damnationem, quod, opinor, non stulte quaeritur; si quid a tali ac tanto didicisti viro, quod recte responderi ambigentibus possit, quaeso nobiscum communicare non abnuas. Ita quippe mihi in epistolis tuis eruditus et suavis apparuisti, ut operae pretium sit tecum litteris colloqui. Nescio sane quem librum ejusdem hominis Dei, quem presbyter Orosius attulit, tuaeque Dilectioni describendum dedit, ubi de resurrectione carnis praeclare disputasse laudatur, jam nobis peto non differas mittere. Ideo quippe non eum cito poposcimus, quia et describendum et emendandum utique cogitavimus; cui utrique operi", + "candidate_score": 0.649304, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_53_55", + "bdc_text": "Nam , quae nos scribimus , praeter paucissimos nemo novit , quare velim etiam apud te contineri , quousque sic profuerit . Hactenus de bello . De Erasmo et Luthero idem sentio , quod tu de alteroVgl . oben S. 127 , 25-35. .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1505", + "psc_text": "etiam ad quorum greges turbamque venturus es Arianorum, Eunomianorum, Macedonianorum, Cataphrygarum, caeterarumque pestium innumerabiliter perstrepant; quorum omnium errores si cognoscere piget, quid nobis est, propter defensionem christianae religionis, quaerere quid senserit Anaximenes, et olim sopitas lites inani curiositate recoquere, cum quorumdam etiam haereticorum, qui nomine christiano gloriari voluerunt, ut Marcionitarum et Sabellianorum, multorumque praeterea, jam dissensiones quaestionesque sileantur? Tamen si opus est, ut dixi, veritati adversantes praenoscere aliquas, et pertractatas habere sententias; de haereticis potius, qui se christianos vocant, quam de Anaxagora et Democrito nobis cogitandum fuit. CAPUT III. 13. Ille autem quisquis abs te quaesiverit quae tu a nobis quaeris, audiat quod ea doctius et prudentius nescias. Si enim Themistocles non curavit quod est habitus indoctior, cum canere nervis in epulis recusasset, ubi cum se nescire illa dixisset, atque ei dictum esset, Quid igitur nosti? respondit, Rempublicam ex parva magnam facere: dubitandum est tibi dicere te ista nescire, cum", + "candidate_score": 0.64928, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_56_58", + "bdc_text": "Profuerunt initio , nunc nemo nocet perniciosius . Alter superbus et insolens est , alter amarus et ambitiosus . Deus , opto , faveat , imo emendet utrosque .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3400", + "psc_text": "Dei praedestinatione per gratiam. Quid enim diligebat in Jacob antequam natus fecisset aliquid boni, nisi gratuitum misericordiae suae donum? et quid oderat in Esau antequam natus fecisset aliquid mali, nisi originale peccatum? Nam neque in illo diligeret justitiam, quam nullam ille fecerat; neque in isto odisset naturam, quam bonam ipse fecerat. 35. Mirum est autem cum his coarctantur angustiis, in quanta se abrupta praecipitent metuentes retia veritatis. Ideo, inquiunt, nondum natorum alium oderat, alium diligebat, quia eorum futura opera praevidebat. Quis istum acutissimum sensum defuisse Apostolo non miretur? Hoc quippe ille non vidit, quando sibi velut adversantis objecta quaestione, non id potius tam breve, tam apertum, tam (sicut isti putant) verum absolutumque respondit. Cum enim rem stupendam proposuisset, quomodo de nondum natis nec aliquid agentibus boni aut mali recte dici potuerit, quod unum Deus dilexerit, alium odio habuerit, ipsa sibi objecta quaestione motum exprimens auditoris. Quid ergo dicemus? inquit, numquid", + "candidate_score": 0.648704, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_46", + "bdc_text": "Quare deus est orandus , ut suis faveat et adsit misericorditeret adsit misericorditer fehlt in BV. .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1762", + "psc_text": "ipsa vera Vita beata nos orare docuit, non in multiloquio, tanquam eo fiat ut exaudiamur quo loquaciores sumus, cum eum oremus qui novit, sicut ipse Dominus ait, quid nobis necessarium sit, priusquam petamus ab eo (Matth. VI, 7, 8). Unde mirum videri potest, quamvis multiloquium prohibuerit, cur nos sic orare adhortatus sit, qui novit quid nobis necessarium sit, priusquam petamus ab eo, ut diceret, Oportet semper orare, et non deficere; viduae cujusdam proposito exemplo, quae de suo adversario cupiens vindicari, judicem iniquum saepe interpellando flexit ad audiendum, non justitia vel misericordia permotum, sed taedio superatum: ut hinc admoneremur, quam certius nos exaudiat misericors et justus Dominus Deus sine intermissione orantes, quando illa nec ab iniquo et impio judice potuit assidua interpellatione contemni; et quam libens atque placatus bona desideria impleat eorum, a quibus aliena peccata novit ignosci, si quo cupiebat illa pervenit quae voluit vindicari (Luc. XVIII, 1-8). Ille quoque", + "candidate_score": 0.647754, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_113_115", + "bdc_text": "Per ocium ei scribere non licuit . Quae in his comitiisDie Tagsatzung vom 14 . April 1534 in Baden , s. EA IV/IC , 307-313 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_316", + "psc_text": "(Gen. III, 6), et Esau nepotem sancti Abrahae non esca, sed usque ad contemptum sacramenti quod in primatu suo habuit, concupita esca damnavit (Gen. XXV, 33, 34): sic a sanctis et fidelibus pie prandetur, quemadmodum a sacrilegis et incredulis impie jejunatur. Praeponitur autem dies dominicus sabbato fide resurrectionis, non consuetudine refectionis, aut etiam vinolentae licentia cantionis. CAP. VI. 13. Moyses, inquit, quadraginta diebus panem non manducavit, nec bibit aquam. Cur autem hoc dixerit, subjungit atque ait: Ecce Moyses amicus Dei, nubis inquilinus, delator Legis, et populi dux, ter bina sabbata jejunio celebrans non offensam, sed meritum collocavit. Numquid attendit quid hinc possit consequenter opponi? Quia utique si Moysi jejunantis propterea ponit exemplum, quoniam in illis quadraginta diebus ter bina, sicut loquitur, sabbata jejunavit, et ex hoc vult persuadere ut sabbato jejunetur; ex hoc ergo persuadeat ut et dominico jejunetur, quia in illis quadraginta diebus nihilominus Moyses ter binos dominicos jejunavit.", + "candidate_score": 0.647113, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_53_55", + "bdc_text": "Nam , quae nos scribimus , praeter paucissimos nemo novit , quare velim etiam apud te contineri , quousque sic profuerit . Hactenus de bello . De Erasmo et Luthero idem sentio , quod tu de alteroVgl . oben S. 127 , 25-35. .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3868", + "psc_text": "non dubito: sed breviter, perstricte atque summatim, et opiniones rogo cujuslibet haeresis exponi, et quid contra teneat Ecclesia catholica, quantum instructioni satis est, subdi: ut velut quodam ex omnibus concepto commonitorio, si quis aliquam objectionem aut convictionem uberius, plenius ac planius nosse voluerit, ad opulenta et magnifica volumina transmittatur, quibus a diversis, et praecipue a Veneratione tua in hoc ipsum constat elaboratum. Sufficiet autem admonitio talis, ut puto, doctis et imperitis, otiosis et occupatis, et ad cujuslibet gradus ministerium Ecclesiae undecumque promotis; dum et ille qui multa legit, eadem breviter recordatur, et compendio ignarus instruitur, ut noverit quid teneat, quid evitet quid aversetur ne faciat, quid ut faciat assequatur. Fortassis autem, si tamen quod arbitror verum est, etiam adversus calumniantium malignas mentes et dolosa labia opus hoc parvum inter caetera mirifica testimonio coronae tuae non deerit: ut quibus patet campus calumniandi profusior, validis et ex omni parte conclusis fidei limitibus", + "candidate_score": 0.646861, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_46", + "bdc_text": "Quare deus est orandus , ut suis faveat et adsit misericorditeret adsit misericorditer fehlt in BV. .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3407", + "psc_text": "6). Secundum hanc ergo gratiam, etiam propheticum testimonium consequenter assumens, Sicut scriptum est, inquit, Jacob dilexi, Esau autem odio habui; et continuo, Quid ergo dicemus? inquit, numquid iniquitas est apud Deum? Absit. Sed quare, Absit? an propter opera quae futura praesciebat amborum? Imo et hoc absit: Moysi enim dicit, Miserebor cui misertus ero, et misericordiam praestabo cui misericors fuero. Igitur non volentis neque currentis, sed miserentis est Dei. Atque ut in vasis quae perfecta sunt in perditionem, quae damnatae debita est massae, agnoscant vasa ex eadem massa in honorem facta quid eis misericordia divina largita sit, Dicit enim, inquit, Scriptura ad Pharaonem, Quia ad hoc te excitavi, ut ostendum in te potentiam meam, et ut glorificetur nomen meum in universa terra. Denique ad utrumque concludit, Ergo cujus vult miseretur, et quem vult obdurat: hoc facit apud quem non est iniquitas. Miseretur itaque gratuito dono; obdurat autem justissimo merito. 40. Sed", + "candidate_score": 0.645908, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_84", + "bdc_text": "Contemporaries I 429 f. et Oecolampadium et similes his ictibus horribilibus et quassationibus subito extinctos esse »Zitiert in freier lateinischer Übersetzung aus Luthers «Von der Winkelmesse und Pfaffenweihe» , 1533 , S. WA XXXVIII 204 , Z. 26-28. .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3529", + "psc_text": "dicti sunt dies mali in aliis divinae Scripturae locis (Ephes. V, 16): neque enim dies ipsi mali sunt, sed ea quae fiunt in eis. Ipsa ergo dicta sunt breviari, ut Deo donante tolerantiam minus sentirentur, ac sic quae magna essent brevia fierent. 30. Sed sive isto modo intelligenda sit dierum illa breviatio, sive quod ad paucitatem redigerentur, sive quod cursu solis celeriore breviarentur; non enim desunt qui et hoc existiment, ita scilicet dictos breviores dies futuros, sicut fuit longior dies, orante Jesu Nave (Josue X, 12-14): tamen Lucas evangelista et hanc dierum breviationem, et abominationem desolationis, quae duo ipse non dixit, sed Matthaeus Marcusque dixerunt, ad eversionem Jerusalem docuit pertinere, alia cum eis dicens apertius de hac eadem re, quae illi posuerunt obscurius. Nam Josephus qui Judaicam scripsit historiam, talia mala dicit illi populo tunc accidisse, ut vix credibilia videantur: uode non immerito dictum est, talem tribulationem nec fuisse a", + "candidate_score": 0.643937, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_2_4", + "bdc_text": "Sed bone deus , quam miseria! Non est amplius , quod dicam . De bello futuro sic res habet : Princeps Hessorum Von Princeps Hessorum bis silentium esse ( Z. 27 ) von Bullinger leicht gekürzt am 24 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3528", + "psc_text": "jam commemoravi superius. 29. Lucas ergo patefecit quod esse posse incertum non ad saeculi finem, sed ad expugnationem Jerusalem pertinere id quod dictum est de abominatione desolationis, et quod dictum est de dierum breviatione propter electos; quia etsi ea ipse non dixit, dixit tamen apertius caetera de hoc ipso, quo et ista pertinere monstravit. Non enim debemus ambigere, quando eversa est Jerusalem, fuisse in illo populo electos Dei, qui ex circumcisione crediderant, sive fuerant credituri, electi ante constitutionem mundi, propter quos breviarentur dies illi, ut tolerabilia mala fierent. Nam quidam convenientius intellexisse mihi videntur, mala ipsa significata nomine dierum, sicut dicti sunt dies mali in aliis divinae Scripturae locis (Ephes. V, 16): neque enim dies ipsi mali sunt, sed ea quae fiunt in eis. Ipsa ergo dicta sunt breviari, ut Deo donante tolerantiam minus sentirentur, ac sic quae magna essent brevia fierent. 30. Sed sive isto modo intelligenda sit dierum", + "candidate_score": 0.643734, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_68_70", + "bdc_text": "Auf Veranlassung des Herzogs gab Emser 1527 ein in Anlehnung an Luthers Bibel übersetztes und anhand der Vulgata revidiertes Neues Testament heraus . - Lit. : Gustav Kawerau , Hieronymus Emser .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_780", + "psc_text": "per Jesum Christum facta est. Jeremias quoque ex persona Dei vaticinatur: « Ecce dies veniunt, dicit Dominus, et consummabo domui Israel et domui Juda testamentum novum; non secundum testamentum quod disposui patribus eorum, in die quando apprehendi manum eorum, ut educerem eos de terra Aegypti » (Jer. XXXI, 31, 32). Observa quid dicat, quod non populo Gentilium, ei qui ante non receperat Testamentum, sed populo Judaeorum, qui Legem dederat per Moysen, Testamentum novum Evangelii repromittat; ut nequaquam vivant in vetustate litterae, sed in novitate spiritus. Paulus autem, super cujus nomine nunc quaestio ventilatur, crebras hujuscemodi ponit sententias; e quibus, brevitatis studio, pauca subnectam. « Ecce ego Paulus dico vobis quoniam si circumcidamini, Christus vobis nihil prodest. » Et iterum: « Evacuati estis a Christo, qui in Lege justificamini; a gratia excidistis. » Et infra: « Si spiritu ducimini, jam non estis sub Lege » (Gal. V, 2, 4, 18). Ex", + "candidate_score": 0.642548, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_68_70", + "bdc_text": "Auf Veranlassung des Herzogs gab Emser 1527 ein in Anlehnung an Luthers Bibel übersetztes und anhand der Vulgata revidiertes Neues Testament heraus . - Lit. : Gustav Kawerau , Hieronymus Emser .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_779", + "psc_text": "Evangelio legimus: « Lex et Prophetae usque ad Joannem Baptistam » (Matth. XI, 13, et Luc. XVI, 16). Et in alio loco: « Propterea ergo magis quaerebant eum Judaei interficere, quia non solum solvebat sabbatum, sed et Patrem suum dicebat esse Deum, aequalem se faciens Deo » (Joan. V, 18). Et iterum: « De plenitudine ejus nos omnes accepimus, et gratiam pro gratia, quia Lex per Moysen data est; Gratia autem et veritas per Jesum Christum facta est » (Ibid. I, 16, 17). Pro Legis gratia quae praeteriit, gratiam Evangelii accepimus permanentem; et pro umbris et imaginibus veteris Instrumenti, veritas per Jesum Christum facta est. Jeremias quoque ex persona Dei vaticinatur: « Ecce dies veniunt, dicit Dominus, et consummabo domui Israel et domui Juda testamentum novum; non secundum testamentum quod disposui patribus eorum, in die quando apprehendi manum eorum, ut educerem eos de terra Aegypti » (Jer. XXXI, 31, 32).", + "candidate_score": 0.642483, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_116_118", + "bdc_text": "acta sunt , ubi noveris , ad me perscribito , ut videam , quomodo legati consonent aut dissonentVermutlich im Streit zwischen dem Abt und der Stadt St . Gallen , EA IV/IC , 307 a. b ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_849", + "psc_text": "75 et 81, rescribit accuratius Augustinus de interpretatione loci Epistolae ad Galatas, confirmans quod Petrus merito veraciterque reprehensus fuerit a Paulo. Caeterum deprecatur veniam, si dictis quibusdam incautioribus Hieronymi animum offenderit, excusans quod nulla sua culpa per multorum manus obambularit epistola, priusquam ad eum cui scripta erat, pervenerat. Domino dilectissimo, et in Christi visceribus honorando, sancto fratri et compresbytero HIERONYMO, AUGUSTINUS, in Domino salutem. CAPUT PRIMUM. 1. Jam pridem tuae Charitati prolixam epistolam misi, respondens illi tuae quam per sanctum filium tuum Asterium, nunc jam non solum fratrem, verum etiam collegam meum, misisse te recolis. Quae utrum in manus tuas pervenire meruerit, adhuc nescio; nisi quod per fratrem sincerissimum Firmum scribis, si ille qui te primum gladio petiit, stilo repulsus est, ut sit humanitatis meae atque justitiae accusantem reprehendere, non respondentem. Hoc solo tenuissimo indicio, utcumque conjicio legisse te illam epistolam meam. In ea quippe deploravi tantam inter vos exstitisse", + "candidate_score": 0.642408, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_11", + "bdc_text": "Zum Durchsickern von Nachrichten über die Kriegs vorbereitungen Philipps von Hessen und über die Gegenma ßnahmen Ferdinands s. Wille 154. 172f. , praeter hunc sunt duces comites et nobiles , viri profecto magni .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3549", + "psc_text": "adventum, non per Ecclesiam, sed per seipsum, quando venturus est ad vivos et mortuos judicandos: sed quoniam Scripturae scrutandae sunt, nec earum superficie debemus esse contenti, quae ad exercitationem nostram ita modificatae sunt, ut allius se penetrari velint, diligenter sunt inspicienda sequentia. Cum enim dixisset, Et tunc videbunt Filium hominis venientem in nube cum potestate magna et majestate; adjunxit atque ait, His autem fieri incipientibus, respicite et levate capita vestra, quoniam appropinquat redemptio vestra. Et dixit illis similitudinem: Videte ficulneam et omnes arbores; cum producunt jam ex se fructum. scitis quoniam prope est aestas: ita et vos cum videritis haec fieri, scitote quoniam prope est regnum Dei. Cum ergo dicit, Cum videritis haec fieri; quae intelligere poterimus, nisi ea quae supra commemorata sunt? In his est autem etiam quod ait, Et tunc videbunt Filium hominis venientem in nube cum potestate magna et majestate. Proinde etiam hoc cum visum fuerit, non", + "candidate_score": 0.641968, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_2_4", + "bdc_text": "Sed bone deus , quam miseria! Non est amplius , quod dicam . De bello futuro sic res habet : Princeps Hessorum Von Princeps Hessorum bis silentium esse ( Z. 27 ) von Bullinger leicht gekürzt am 24 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_364", + "psc_text": "dies ferme viginti quatuor. Utrum jam videris, disponebas enim, successorem primatus ejus, si fieri potest, nosse volumus. Non desunt scandala, sed neque refugium; non desunt moerores, sed neque consolationes. Atque inter haec quam vigilandum sit, ne cujusquam odium cordis intima teneat, neque sinat ut oremus Deum in cubiculo nostro clauso ostio (Matth. VI, 6), sed adversus ipsum Deum claudat ostium, nosti, optime frater: subrepit autem, dum nulli irascenti ira sua videtur injusta. Ita enim inveterascens ira fit odium, dum quasi justi doloris admixta dulcedo, diutius eam in vase detinet, donec totum acescat, vasque corrumpat. Quapropter multo melius, nec juste cuiquam irascimur, quam velut juste irascendo in alicujus odium irae occulta facilitate delabimur. In recipiendis enim hospitibus ignotis, solemus dicere, multo esse melius malum hominem perpeti, quam forsitan per ignorantiam excludi bonum, dum cavemus ne recipiatur malus: sed in affectibus animi contra est. Nam incomparabiliter salubrius est etiam irae juste pulsanti", + "candidate_score": 0.64117, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_67", + "bdc_text": "Der weitaus überwiegende Teil der an die 50 nachgelassenen Publikationen Emsers ist der kirchlichen Kontroversliteratur zuzurechnen .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3871", + "psc_text": "pullulaverunt, aliquid breviter scriberem; quam sit hoc difficile, continuo reperta occasione rescripsi per filium meum Hipponensium primarium Philocalum: mox autem etiam ista oblata est, qua nunc rescribo, et breviter difficultatem operis ejus ostendo. 2. Philastrius quidam Brixiensis episcopus, quem cum sancto Ambrosio Mediolani etiam ipse vidi, scripsit hinc librum; nec illas haereses praetermittens, quae in populo Judaeo fuerunt ante adventum Domini, easque viginti octo commemoravit; et post Domini adventum centum viginti octo. Scripsit hinc etiam graece episcopus Cyprius Epiphanius, in doctrina catholicae fidei laudabiliter diffamatus: sed ipse utriusque temporis haereses colligens, octoginta complexus est. Cum ergo ambo id vellent facere quod a me petis, quantum tamen inter se differant de numero interim sectarum, vides: quod utique non evenisset, nisi aliud uni eorum videretur esse haeresis, et aliud alteri. Neque enim putandum est aliquas ignorasse Epiphanium, quas noverat Philastrius, cum Epiphanium longe Philastrio doctiorem invenerimus; ita ut Philastrium potius dicere deberemus", + "candidate_score": 0.641093, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_60", + "bdc_text": "Bucer äußerte sich nämlich einige Tage später auch Bullinger gegenüber sehr günstig über Oekolampad und dessen milde , verständnis volle Beurteilung Luthers , s. unten [Nr. 361 ] S. 137f , 7-21. , quam tu scribisVgl . oben S. 127 , 29-31. .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_4080", + "psc_text": "CAPUT V. 26. Ecce quantum potui, exposui tibi fidem meam. Et plura quidem dici possunt, et diligentius disputari; sed vereor ne ista ipsa quae dixi, oneri sint occupationibus tuis: tamen ea non solum dictata conscribi volui, sed etiam manu mea subscribenda curavi; quod quidem et antea volueram, si quod inter nos placuerat, servaretur. Sed modo certe puto jam non a te debere dici timuisse me tibi dicere fidem meam, quando non solum dixi, sed scriptam subscripsi, ne me quisquam dicat aut dixisse quod non dixi, aut non dixisse quod dixi. Hoc fac et tu, si judices quaeris, non qui in ore tuo revereantur personam tuam, sed qui in litteris tuis exserant libertatem suam. Si enim calumniam times (quod nullo modo auderem dicere, nisi hoc ipse dixisses), licet tibi non subscribere: nam et ego propterea nolui nomen tuum scribi in his meis litteris, ne hoc forte noluisses. 27. Facile est ut", + "candidate_score": 0.640582, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_73_75", + "bdc_text": "Heribert Smolinsky , Hieronymus Emser , in : Katholische Theologen der Reformationszeit I , hg. v . Er win Iserloh , Münster i. W. 1984 . - Katholisches Leben und Kirchenreform im Zeitalter der Glaubensspaltung 44 , S. 37-46 ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1106", + "psc_text": "muneribus separari? 37. Qua in re, sicut ingenium tuum novi, facillime perspicis totam causam vestram penitus eversam et exstinctam. Si enim Sacramenta cum peccatoribus communicando, sicut putatis, periit Ecclesia quae fuerat in orbe terrarum (nam vos ideo separastis), jam prius tota perierat, cum, sicut dicit Cyprianus, in eam sine Baptismo admittebantur: ac sic nec ipse Cyprianus habebat in qua Ecclesia nasceretur; quanto magis multo posterior vester auctor paterque Donatus? Si autem illo tempore, cum in eam sine Baptismo admittebantur, erat tamen Ecclesia, quae pareret Cyprianum, pareret et Donatum, manifestum est non contaminari justos alienis peccatis, quando cum eis Sacramenta communicant. Ac per hoc separationem qua existis ab unitate, qua excusatione possitis abluere non habetis, impleturque in vobis sanctae Scripturae illud oraculum: Filius malus ipse se justum dicit, exitum autem suum non abluit. 38. Meritis autem Cypriani sic non aequatur, qui propter paria Sacramenta nec ipsos haereticos audet rebaptizare, sicut non", + "candidate_score": 0.63952, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_104_106", + "bdc_text": "Zürich) war . Wegen unbedachter politischer Äußerungen wurde er 1555/56 mit Haft ( vgl. Jakob Rüeger an Bullinger , 3 . Januar 1556 , Zürich StA , E II 375 , 481 ) und 1562 mit Geld gebüßt . Bullinger empfahl ihn im Sommer 1534 nochmals an Myconius ( s. unten Nr. 399 ) , dessen Kostgänger er vermutlich wurde . An der Universität Basel war Kuchimeister nicht immatrikuliert .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_681", + "psc_text": "dedi, si quo modo possem ad aliqua malae conversationis ejus certa indicia pervenire. Ac primo comperi, eum pecuniam cujusdam rusticani divino apud se commendato intervertisse, ita ut nullam inde posset probabilem reddere rationem. Deinde convictus atque confessus est, die jejunii Natalis Domini, quo etiam Gippitana Ecclesia sicut caeterae jejunabant, cum tanquam perrecturus ad Ecclesiam suam valefecisset collegae suo presbytero Gippitano, hora ferme quinta, et cum secum nullum clericum haberet, in eodem fundo restitisse, et apud quamdam malae famae mulierem et prandisse et coenasse, et in una domo mansisse. In hujus autem hospitio jam quidem clericus noster Hipponensis remotus erat; et hoc quia iste optime noverat, negare non potuit. Nam quae negavit, Deo dimisi, judicans quae occultare permissus non est. Timui ei committere Ecclesiam, praesertim inter haereticorum circumlatrantium rabiem constitutam. Et cum me rogaret ut ad presbyterum fundi Armemanensis in campo Bullensi, unde ad nos devenerat, causa ejus insinuata litteras darem,", + "candidate_score": 0.639497, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_53_55", + "bdc_text": "Nam , quae nos scribimus , praeter paucissimos nemo novit , quare velim etiam apud te contineri , quousque sic profuerit . Hactenus de bello . De Erasmo et Luthero idem sentio , quod tu de alteroVgl . oben S. 127 , 25-35. .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_369", + "psc_text": "sincerissimo charitatis observando atque amplectendo fratri, et compresbytero HIERONYMO, AUGUSTINUS. CAP. PRIMUM. 1. Habeo gratiam quod pro subscripta salutatione, plenam mihi epistolam reddidisti, sed breviorem multo quam ex te vellem sumere, tali viro, a quo tempora quantalibet occupet, nullus sermo prolixus est. Quanquam itaque nos negotiorum alienorum, eorumque secularium, curis circumstemur ingentibus; tamen epistolae tuae brevitati facile non ignoscerem, nisi cogitarem quam paucioribus verbis meis redderetur. Quare, aggredere, quaeso, istam nobiscum litterariam collocutionem, ne multum ad nos disjungendos liceat absentiae corporali: quanquam simus in Domino Spiritus unitate conjuncti, etiamsi ab stilo quiescamus, et taceamus. Et libri quidem, quos de horreo dominico elaborasti, pene totum te nobis exhibent. Si enim propterea te non novimus, quia faciem tui corporis non vidimus: hoc modo nec ipse te nosti; nam tu quoque non vides eam. Si autem tibi non ob aliud notus es, nisi quia nosti animum tuum; et nos eum non mediocriter novimus", + "candidate_score": 0.637176, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_24_26", + "bdc_text": "Is duces quinqueGemeint sind vielleicht dem Wahlbund ( vom 24 . Oktober 1531 zu Saalfeld von Bayern , Hessen und Kursachsen gegen die Anerkennung der Wahl Ferdinands I. als römischer König )", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_337", + "psc_text": "contentio, generans lites, non finiens quaestiones. Sit ergo una fides universae quae ubique dilatatur Ecclesiae, tanquam intus in membris, etiamsi ipsa fidei unitas quibusdam diversis observationibus celebratur, quibus nullo modo quod in fide verum est impeditur. Omnis enim pulchritudo filiae regis intrinsecus (Psal. XLIV, 14): illae autem observationes quae variae celebrantur, in ejus veste intelliguntur; unde ibi dicitur, In fimbriis aureis circumamicta varietate (Ibid., 15). Sed ea quoque vestis ita diversis celebrationibus varietur, ut non adversus contentionibus dissipetur. CAPUT X. 23. Postremo, inquit, si Judaeus sabbatum colendo dominicum negat, quomodo Christianus observat sabbatum? Aut simus Christiani, et dominicum colamus; aut simus Judaei, et sabbatum observemus: « Nemo enim potest duobus dominis servire » (Matth. VI, 24). Nonne ita loquitur, tanquam sabbati alius dominus sit, alius dominici? Nec illud audit quod et ipse commemoravit: Dominus est enim sabbati Filius hominis (Luc. VI, 5). Quod autem ita nos vult esse a sabbato", + "candidate_score": 0.63701, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_53_55", + "bdc_text": "Nam , quae nos scribimus , praeter paucissimos nemo novit , quare velim etiam apud te contineri , quousque sic profuerit . Hactenus de bello . De Erasmo et Luthero idem sentio , quod tu de alteroVgl . oben S. 127 , 25-35. .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_688", + "psc_text": "Si autem intelligunt, ambos, ut dixi, audiant, et quod voluerint faciant. Si quae etiam plebes a vobis ad nos transierunt, quas putas a dominis coactas, hoc et ibi fiat; ambos nos audiant, et eligant quod placuerit. Si autem non vis hoc fieri, cui non appareat non vos de veritate praesumere? Sed cavenda est ira Dei, et hic et in futuro saeculo. Adjuro te per Christum, ut ad ista respondeas. EPISTOLA LXVII. Augustinus Hieronymo: negans se scripsisse librum in eum; in hoc falsus, quod aliquis prolixam epistolam librum appellasset. Domino charissimo et desideratissimo, et honorando in Christo fratri et compresbytero HIERONYMO, AUGUSTINUS, in Domino salutem. CAPUT PRIMUM. 1. Audivi pervenisse in manus tuas litteras meas; sed, quod adhuc rescripta non merui, nequaquam imputaverim dilectioni tuae: aliquid procul dubio impedimenti fuit. Unde agnosco a me Dominum potius deprecandum, ut tuae voluntati det facultatem mittendi quod rescripseris: nam rescribendi jam dedit quia, cum", + "candidate_score": 0.636788, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_75_77", + "bdc_text": "- Katholisches Leben und Kirchenreform im Zeitalter der Glaubensspaltung 44 , S. 37-46 ; Heinrich Grimm in : NDB IV 488 f ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1393", + "psc_text": "etiam contra quos ipse sentiebat, apertissima exhortatione consuluerit, ne pacis vinculum rumperetur: id potissimum attendens, quia si quis alterutris, quibus aliud videtur quam veritas habet, humanus error irrepserit, fraterna concordia custodita charitas etiam cooperit multitudinem peccatorum. Hanc ille sic tenuit, sic amavit, ut si quid aliter quam res est, de Baptismi sacramento sapuerat, id quoque Deus illi revelaret, sicut Apostolus fratribus in charitate ambulantibus dicit: Quotquot ergo perfecti, hoc sapiamus; et si quid aliter sapitis, id quoque vobis Deus revelabit. Verumtamen in quod pervenimus, in eo ambulemus (Id. III, 15, 16). Huc accedit quoniam fructuosum sarmentum, si aliquid habebat adhuc purgandum, gloriosa martyrii falce purgatum est: non quia pro Christi nomine occisus est, sed quia pro Christi nomine in gremio unitatis occisus est. Nam ipse scripsit, et fidentissime asserit, eos qui extra unitatem, etiamsi pro illo nomine moriantur, occidi posse, non posse coronari ( Lib. de anit. Eccl. ). Tantum", + "candidate_score": 0.636728, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_52_54", + "bdc_text": "Absque deo non videtur tam longum silentium esse . Nam , quae nos scribimus , praeter paucissimos nemo novit , quare velim etiam apud te contineri , quousque sic profuerit . Hactenus de bello .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2800", + "psc_text": "aliunde hoc dicebat Apostolus. Lege, et videbis quod ea loquebatur, quae fidem vel mores multorum aedificarent, non quae vix ad paucorum, eamque exiguam, quantulacumque in hac vita de re tanta esse potest, intelligentiam pervenirent; id est, ut linguis prophetia praeponeretur, ut non perturbate illa gererentur, quasi prophetiae spiritus etiam invitos loqui cogeret, ut mulieres in ecclesia tacerent, ut omnia honeste et secundum ordinem fierent. Haec cum ageret, ait, Si quis videtur esse propheta, aut spiritualis, cognoscat quae scribo vobis, quia Domini est mandatum. Si quis autem ignorat, ignorabitur: his verbis coercens, et ad pacificum ordinem revocans inquietos, tanto ad seditionem faciliores, quanto sibi videbantur spiritu excellere, cum superbiendo cuncta turbarent. Si quis ergo videtur propheta esse, aut spiritualis, cognoscat, inquit, quae scribo vobis, quia Domini est mandatum. Si quis videtur esse, et utique non est: nam qui est, sine dubitatione cognoscit, nec admonitione et cohortatione opus habet, quia omnia judicat,", + "candidate_score": 0.636614, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_110_112", + "bdc_text": "schick [ en ]Randtext im engen Einband nicht zugänglich. ; enbüttendentbietet , lasset ihm sagen ( SI IV 1869 ) . imm , so es kumlichgelegen , passend ( SI III 285f). , ye belder , ye lieber , so will ich inn versu ͦchenprüfen ( SI VII 223f). , wie er mir geschriben hebWolfgang Kuchimeisters Brief an Myconius scheint nicht mehr erhalten zu sein. .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3590", + "psc_text": "scriptum meum, ubi res obscurissima tantummodo legitur inquisita, sine illius rescripto, ubi forsitan apparebit inventum, emanarit, latius pergat, perveniat etiam ad illos, qui comparantes, ut ait Apostolus, semetipsos sibimetipsis (II Cor. X, 12), non intelligunt quo animo a nobis fiat, quod ipsi eo animo facere nesciunt; et voluntatem meam erga honorandum pro suis ingentibus meritis dilectissimum amicum, non sicut eam vident, quando nec vident, sed sicut eis libitum est, et sicut odio suo dictante suspicantur, exponent: quod profecto, quantum in nobis est, cavere debemus. 6. At si forte quod per nos innotescere nolumus, etiam invitis nobis, eis, quibus nolumus innotuerit; quid restabit, nisi aequo animo habere Domini voluntatem? Neque enim hoc scribere ad quemquam deberem, quod semper latere voluissem. Nam si, quod absit, aliquo vel casu, vel necessitate nunquam ille rescripserit; procul dubio nostra consultatio, quam ad eum misimus, quandoque manifestabitur. Nec inutilis legentibus erit: quia etsi non illa invenient", + "candidate_score": 0.63657, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_110_112", + "bdc_text": "schick [ en ]Randtext im engen Einband nicht zugänglich. ; enbüttendentbietet , lasset ihm sagen ( SI IV 1869 ) . imm , so es kumlichgelegen , passend ( SI III 285f). , ye belder , ye lieber , so will ich inn versu ͦchenprüfen ( SI VII 223f). , wie er mir geschriben hebWolfgang Kuchimeisters Brief an Myconius scheint nicht mehr erhalten zu sein. .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3615", + "psc_text": "patienter utrumque nescire, et quod tu interrogas, et quod ego: si autem jam scis quod interrogo, cum hoc etiam me docueris, tunc et illud quod vis ut respondeam, nihil ibi jam intuens respondebo. Peto ergo ne succenseas, quia non potui confirmare quod quaeris, sed potui demonstrare, quid quaeras; quod cum inveneris, confirmare non dubites quod quaerebas. 19. Et hoc quidem Sanctitati tuae scribendum existimavi, qui propaginem animarum jam quasi certus improbandam putas. Caeterum si illis qui hanc asserunt, rescribendum fuisset, fortassis ostenderem, quemadmodum id, quod se nosse arbitrantur, ignorent; et ne hoc asserere auderent, quantum formidare deberent. 20. Sane in rescripto amici, quod huic epistolae inserui, ne te forte moveat quod duos libros a me missos commemoravit, quibus respondere vacuum sibi tempus non fuisse respondit: unus est de hac quaestione, non ambo; in alio autem illud ab illo consulendo et pertractando quaesivi. Quod vero admonet et hortatur, ut magis demus", + "candidate_score": 0.635815, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_75_77", + "bdc_text": "- Katholisches Leben und Kirchenreform im Zeitalter der Glaubensspaltung 44 , S. 37-46 ; Heinrich Grimm in : NDB IV 488 f ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_802", + "psc_text": "a totius orbis unitate nefario schismatis sacrilegio divisistis? Attenditis falsa quae vobis dicuntur ab hominibus, aut mentientibus, aut errantibus, de traditione Codicum divinorum, ut in haeretica separatione moriamini; et non attenditis quod vobis ipsi Codices dicunt, ut in catholica pace vivatis Quare aperitis sures ad sermonem hominum dicentium quod nunquam probare potuerunt, et surdi estis ad sermonem Dei dicentis: Dominus dixit ad me, Filius meus es tu, ego hodie genui te: postula a me et dabo tibi gentes haereditatem tuam, et possessionem tuam terminos terrae? (Psal. II, 7.) Abrahae dictae sunt promissiones et semini ejus. Non dicit, Et seminibus, tanquam in multis, sed tanquam in uno; Et semini tuo, quod est Christus (Gal. III, 16). In semine, inquit, tuo benedicentur omnes gentes (Gen. XXII, 18). Erigite oculos cordis, et considerate totum orbem terrarum, quomodo in semine Abrahae benedicuntur omnes gentes. Tunc ab uno credebatur quod nondum videbatur; jam vos videtis,", + "candidate_score": 0.634928, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_65", + "bdc_text": "Im Anschluß an die Leipziger Disputation aber wandte er sich offen gegen Luther . Mit einer ersten Schrift , in der er Luther mit Hus und den Hussiten in Verbindung brachte , und dessen scharfer Entgegnung im September 1519 begann eine lange und bittere Kontroverse zwischen dem «Emserschen Steinbock » und dem «Stier zu Wittenberg» .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2950", + "psc_text": "de hac quaestione inter nos, ego et praedictus venerabilis frater Hieronymus satis litteris egerimus; et in hoc opere recentissimo, quod sub nomine Critobuli adversus Pelagium modo edidit (Lib. 1 adversus Pelag.), eamdem de ista re gesta dictisque apostolicis sententiam tenuit, quam beatissimi Cypriani etiam nos secuti sumus (Epist. 71 ad Quintum). Illud potius de origine animarum, non propter partus adulterinos, sed propter innocentium, quod absit, damnationem, quod, opinor, non stulte quaeritur; si quid a tali ac tanto didicisti viro, quod recte responderi ambigentibus possit, quaeso nobiscum communicare non abnuas. Ita quippe mihi in epistolis tuis eruditus et suavis apparuisti, ut operae pretium sit tecum litteris colloqui. Nescio sane quem librum ejusdem hominis Dei, quem presbyter Orosius attulit, tuaeque Dilectioni describendum dedit, ubi de resurrectione carnis praeclare disputasse laudatur, jam nobis peto non differas mittere. Ideo quippe non eum cito poposcimus, quia et describendum et emendandum utique cogitavimus; cui utrique operi", + "candidate_score": 0.634749, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_60", + "bdc_text": "Bucer äußerte sich nämlich einige Tage später auch Bullinger gegenüber sehr günstig über Oekolampad und dessen milde , verständnis volle Beurteilung Luthers , s. unten [Nr. 361 ] S. 137f , 7-21. , quam tu scribisVgl . oben S. 127 , 29-31. .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_724", + "psc_text": "quaedam nonnullius a me tuae offensionis indicia. Itaque, ubi mulcebar legens, ibi continuo feriebar; hoc sane vel maxime admirans, quod cum dicas te exemplaribus litterarum mearum ideo temere non putasse credendum, ne forte te respondente laesus juste expostularem, quod probare ante debuisses meum esse sermonem et sic rescribere, postea jubeas, si mea est epistola, aperte me scribere, aut mittere exemplaria veriora, ut absque ullo rancore stomachi in Scripturarum disputatione versemur. Quo pacto enim possumus in hac disputatione sine rancore versari, si me laedere paras? aut si non paras, quomodo ego, te non laedente, abs te laesus juste expostularem, quod probare ante debuisses, meum esse sermonem, et sic rescribere, hoc est et sic laedere? Nisi enim rescribendo laesisses, ego juste expostulare non possem. Proinde cum ita rescribis, ut laedas, quis locus nobis relinquitur in disputatione Scripturarum sine ullo rancore versandi? Ego quidem absit ut laedar, si mihi certa ratione volueris et", + "candidate_score": 0.634529, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_110_112", + "bdc_text": "schick [ en ]Randtext im engen Einband nicht zugänglich. ; enbüttendentbietet , lasset ihm sagen ( SI IV 1869 ) . imm , so es kumlichgelegen , passend ( SI III 285f). , ye belder , ye lieber , so will ich inn versu ͦchenprüfen ( SI VII 223f). , wie er mir geschriben hebWolfgang Kuchimeisters Brief an Myconius scheint nicht mehr erhalten zu sein. .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3586", + "psc_text": "hominum notitiamque diffundi jure succenseat, idque jactantius quam utilius fecisse me judicet, quasi ego potuerim quaerere, quod ille non potuerit enodare, cum forsitan possit, idque dum faciat, exspectandum sit. Magis enim scio, quod aliis occupatur, quae minime differenda sunt, plurisque pendenda. 3. Quod ut tua quoque Sanctitas noverit, attende paulisper quid mihi alio anno per latorem, per quem scripseram, remeantem scripserit, nam hoc ex ejus epistola in istam transtuli: Incidit, inquit, tempus difficillimum, quando mihi tacere melius fuit, quam loqui; ita ut nostra studia cessarent, ne, juxta Appium, canina exerceretur facundia. Itaque duobus libellis tuis, quos nomini meo dedicasti, eruditissimis, et omni eloquentiae splendore fulgentibus, ad tempus respondere non potui, non quod quidquam in illis reprehendendum putem; sed quia juxta beatum Apostolum, « Unusquisque in suo sensu abundat; alius quidem sic, alius autem sic » (Rom. XIV, 5). Certe quidquid dici potuit, et sublimi ingenio de Scripturarum sanctarum hauriri fontibus,", + "candidate_score": 0.634056, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_111_113", + "bdc_text": "enbüttendentbietet , lasset ihm sagen ( SI IV 1869 ) . imm , so es kumlichgelegen , passend ( SI III 285f). , ye belder , ye lieber , so will ich inn versu ͦchenprüfen ( SI VII 223f). , wie er mir geschriben hebWolfgang Kuchimeisters Brief an Myconius scheint nicht mehr erhalten zu sein. . Per ocium ei scribere non licuit .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2849", + "psc_text": "Firmum, anno praeterito, ob rem earum Ravennam, et inde Africam Siciliamque direximus, quem putamus jam in Africae partibus commorari. Sanctos tuo adhaerentes lateri, ut meo obsequio salutes, precor. Litteras quoque meas ad sanctum presbyterum Firmum direxi; quae si ad te venerint, ei dirigere non graveris. Incolumem te, et mei memorem, Christus Dominus custodiat, domine vere sancte, et beatissime papa. Et subter: Grandem latini sermonis in ista provincia notariorum patimur penuriam; et idcirco praeceptis tuis parere non possumus, maxime in editione Septuaginta, quae asteriscis verubusque dictincta est: pleraque enim prioris laboris, fraude cujusdam amisimus. EPISTOLA CLXXIII. Augustinus Donato, villae Mutugennae in dioecesi Hipponensi presbytero donatistae, qui jussus comprehendi et adduci ad ecclesiam, conatus est sibi vim inferre, suadet ut re sobrie perpensa resipiscat, docens pravam voluntatem recte cogi ad meliora. Donato presbytero partis Donati, AUGUSTINUS episcopus Ecclesiae catholicae. 1. Si posses videre dolorem cordis mei, et sollicitudinem pro salute tua, fortassis", + "candidate_score": 0.633882, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_110_112", + "bdc_text": "schick [ en ]Randtext im engen Einband nicht zugänglich. ; enbüttendentbietet , lasset ihm sagen ( SI IV 1869 ) . imm , so es kumlichgelegen , passend ( SI III 285f). , ye belder , ye lieber , so will ich inn versu ͦchenprüfen ( SI VII 223f). , wie er mir geschriben hebWolfgang Kuchimeisters Brief an Myconius scheint nicht mehr erhalten zu sein. .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2849", + "psc_text": "Firmum, anno praeterito, ob rem earum Ravennam, et inde Africam Siciliamque direximus, quem putamus jam in Africae partibus commorari. Sanctos tuo adhaerentes lateri, ut meo obsequio salutes, precor. Litteras quoque meas ad sanctum presbyterum Firmum direxi; quae si ad te venerint, ei dirigere non graveris. Incolumem te, et mei memorem, Christus Dominus custodiat, domine vere sancte, et beatissime papa. Et subter: Grandem latini sermonis in ista provincia notariorum patimur penuriam; et idcirco praeceptis tuis parere non possumus, maxime in editione Septuaginta, quae asteriscis verubusque dictincta est: pleraque enim prioris laboris, fraude cujusdam amisimus. EPISTOLA CLXXIII. Augustinus Donato, villae Mutugennae in dioecesi Hipponensi presbytero donatistae, qui jussus comprehendi et adduci ad ecclesiam, conatus est sibi vim inferre, suadet ut re sobrie perpensa resipiscat, docens pravam voluntatem recte cogi ad meliora. Donato presbytero partis Donati, AUGUSTINUS episcopus Ecclesiae catholicae. 1. Si posses videre dolorem cordis mei, et sollicitudinem pro salute tua, fortassis", + "candidate_score": 0.633285, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_74_76", + "bdc_text": "Katholische Theologen der Reformationszeit I , hg. v . Er win Iserloh , Münster i. W. 1984 . - Katholisches Leben und Kirchenreform im Zeitalter der Glaubensspaltung 44 , S. 37-46 ; Heinrich Grimm in :", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1720", + "psc_text": "praecedamus concordia, vel sequamur. Neque enim desperare debemus, si recolunt beatos esse pacificos, quoniam ipsi filii Dei vocabuntur (Matth. V, 9), multo dignius et facilius eos velle ut pars Donati universo orbi christiano reconcilietur, quam universus orbis christianus a parte Donati rebaptizetur: cum praesertim de Maximiani sacrilego et damnato schismate venientes, quos etiam terrenarum potestatum jussionibus insectando emendare curarunt, tanta dilectione quaesierint ut nec baptismum ab eis datum rescindere auderent, et quosdam eorum damnatos, sine ulla honoris eorum diminutione susciperent, quosdam vero in illius discissionis societate impollutos fuisse censerent. Quorum inter se concordiae non invidemus; sed eos certe oportet advertere quam pie tanto studio ramum a se fractum radix catholica inquirit, si ramus ipse similiter a se parvum fragmen incisum sic colligere laboravit. ( Et alia manu ): Optamus te, fili, in Domino bene valere. Aurelius episcopus Ecclesiae catholicae Carthaginensis, huic epistolae subscripsi. ( Item alia manu ): Silvanus senex", + "candidate_score": 0.632742, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_53", + "bdc_text": "Nam , quae nos scribimus , praeter paucissimos nemo novit , quare velim etiam apud te contineri , quousque sic profuerit .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2151", + "psc_text": "et tu scis quantum in illo vicissim diligaris a nobis: et ideo non dubitavi te contristari potuisse, si eos vidisses sine litteris meis, quos a nobis profectos, et tanta nobis familiaritate conjunctos ignorare non posses; simul etiam quia rescriptorum debitor fui. Nam ex quo sumpsi epistolam tuam, nisi nunc primum rescripsisse me nescio: tantis enim curis obstricti et distenti sumus, ut etiam hoc nesciam. 2. Vobis autem quemadmodum sit et utrum vobis aliquam requiem, quantum in hac terra potest, Dominus praestiterit, valde nosse cupimus: quoniam si glorificatur unum membrum, congaudent omnia membra (I Cor. XII, 26); atque ita plerumque contingit, ut dum aliquos fratres nostros in quantulacumque requie constitutos, in mediis nostris anxietatibus cogitamus, non parva ex parte recreemur, tanquam et nos in ipsis quietius tranquilliusque vivamus. Quamvis etiam cum molestiae in hujus vitae fragilitate crebrescunt, aeternam requiem nos desiderare compellunt. Mundus quippe iste periculosior est blandus quam molestus, et", + "candidate_score": 0.632719, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_40", + "bdc_text": "Ähnliches berichtet Capito , s. oben S. 116 , 20. .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3198", + "psc_text": "XII, 4, 11). Dividens ergo, non ipse divisus, quia ipse unus atque idem. Illae vero divisiones dictae sunt, sicut membrorum in corpore; quia non idem valent aures quod oculi, atque ita membra caetera diversis officiis concorditer distributa: quae tamen cum sani sumus, una, neque diversa, nec alibi majore, alibi minore, sed cum sint ipsa disparia, communi et parili salute congaudent. Hujus corporis caput est Christus, hujus corporis unitas nostro sacrificio commendatur: quod breviter significavit Apostolus, dicens, Unus panis, unum corpus multi sumus (I Cor. X, 17). Per caput nostrum reconciliamur Deo, quia in illo est divinitas Unigeniti facta particeps mortalitatis nostrae, ut et nos participes ejus immortalitatis essemus. 21. Hoc sacramentum longe est a cordibus sapientium superborum, et ideo non christianorum, ac per hoc nec vere sapientium. Illorum etiam dico sapientium qui cognoverunt Deum; quia cognoscentes Deum, sicut dicit Apostolus, non sicut Deum glorificaverunt, aut gratias egerunt (Rom. I, 21).", + "candidate_score": 0.63209, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_60", + "bdc_text": "Bucer äußerte sich nämlich einige Tage später auch Bullinger gegenüber sehr günstig über Oekolampad und dessen milde , verständnis volle Beurteilung Luthers , s. unten [Nr. 361 ] S. 137f , 7-21. , quam tu scribisVgl . oben S. 127 , 29-31. .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_893", + "psc_text": "justae libertatis in Paulo, et sanctae humilitatis in Petro: quae, quantum mihi pro modulo meo videtur, magis fuerat adversus calumniantem Porphyrium defendenda, quam ut ei daretur obtrectandi major occasio; qua multo mordacius criminaretur Christianos fallaciter vel suas litteras scribere, vel Dei sui sacramenta portare. CAPUT III. 23. Flagitas a me ut aliquem saltem unum ostendam, cujus in hac re sententiam sim secutus, cum tu tam plures nominatim commemoraveris, qui te in eo quod adstruis praecesserunt; petens ut in eo, si te reprehendo errantem, patiar te errare cum talibus, quorum ego, fateor, neminem legi: sed cum sint ferme sex, vel septem, horum quatuor auctoritatem tu quoque infringis. Nam Laodicenum, cujus nomen taces, de Ecclesia dicis nuper egressum; Alexandrum autem veterem haereticum; Origenem vero ac Didymum reprehensos abs te lego in recentioribus opusculis tuis, et non mediocriter, nec de mediocribus quaestionibus, quamvis Origenem mirabiliter ante laudaveris. Cum iis ergo errare puto quia", + "candidate_score": 0.63152, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_32_34", + "bdc_text": "HostisDer Abschnitt Hostis bis paupertate ist in BV übersprungen. autem paratum quidem nunc demum novit , sed quo tendat , iamdum haesitat . Duces habet dictis , ut quidam aiunt , exercitatiores Auf Habsburgs Seite führten Pfalzgraf Philipp , von Pfalz-Neuburg , seit 1532 Statthalter in Württemberg ( Wille 171f ; Keller 65f )", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2551", + "psc_text": "Domini, salvus erit (Joel. II, 32). CAPUT IV. 23. Audi jam pauca de divitibus, quod in epistola tua sequitur inquirendum. Hoc enim posuisti illos dicere: Divitem manentem in divitiis suis, regnum Dei non posse ingredi, nisi omnia sua vendiderit, nec ei prodesse si forte ex ipsis divitiis mandata fecerit. Evaserunt istorum disputationes patres nostri Abraham et Isaac et Jacob, qui tanto ante ex hac vita migrarunt. Habebant quippe hi omnes non paucas divitias, sicut fidelissima Scriptura testatur: multos tamen venturos ab oriente et occidente, et non supra ipsos, vel extra ipsos, sed cum ipsis recubituros in regno coelorum, ille ipse qui propter nos factus est pauper cum vere dives esset, veracissima promissione praedixit (Matth. VIII, 11). Et quamvis superbus dives, qui induebatur purpura et bysso, et epulabatur quotidie splendide, mortuus apud inferos torqueretur: tamen si pauperis ulcerosi, qui ante januam ejus contemptus jacebat miseratus fuisset, mereretur et ipse misericordiam. Et", + "candidate_score": 0.630813, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_110_112", + "bdc_text": "schick [ en ]Randtext im engen Einband nicht zugänglich. ; enbüttendentbietet , lasset ihm sagen ( SI IV 1869 ) . imm , so es kumlichgelegen , passend ( SI III 285f). , ye belder , ye lieber , so will ich inn versu ͦchenprüfen ( SI VII 223f). , wie er mir geschriben hebWolfgang Kuchimeisters Brief an Myconius scheint nicht mehr erhalten zu sein. .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1565", + "psc_text": "libris tuis valde sum tuo delectatus ingenio. Proinde volui ut quaedam nostra opuscula, quae arbitratus sum tibi esse necessaria, non procul a nobis positus, sed potius apud nos legeres, ut ea quae forte minus intellexisses, non difficulter praesens interrogares, atque ex nostra sermocinatione mutuoque colloquio, quantum Dominus et nobis promere, et tibi capere tribuisset, quid in libris tuis emendandum esset, ipse cognosceres, ipse emendares. Ejus quippe es facultatis, ut possis ea quae senseris explicare; ejus porro probitatis et humilitatis, ut merearis vera sentire. Et nunc in eadem sum, quae nec tibi debet displicere, sententia; unde te nuper admonui ut in his quae a nobis elaborata apud te legis, signa facias ad ea loca quae te movent, et cum his ad me venias, et de singulis quaeras. Nondum quae fecisti exhortor ut facias. Recte quippe verecundareris, ac te pigeret id agere, si vel semel voluisses, et me difficilem reperisses. Illud quoque", + "candidate_score": 0.629164, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_31_33", + "bdc_text": "dicitur ingenti pecunia ab imperatore Hispano abstraxisseN äheres ist nicht bekannt. . HostisDer Abschnitt Hostis bis paupertate ist in BV übersprungen. autem paratum quidem nunc demum novit , sed quo tendat , iamdum haesitat . Duces habet dictis , ut quidam aiunt , exercitatiores Auf Habsburgs Seite führten Pfalzgraf Philipp , von Pfalz-Neuburg , seit 1532 Statthalter in Württemberg ( Wille 171f ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2551", + "psc_text": "Domini, salvus erit (Joel. II, 32). CAPUT IV. 23. Audi jam pauca de divitibus, quod in epistola tua sequitur inquirendum. Hoc enim posuisti illos dicere: Divitem manentem in divitiis suis, regnum Dei non posse ingredi, nisi omnia sua vendiderit, nec ei prodesse si forte ex ipsis divitiis mandata fecerit. Evaserunt istorum disputationes patres nostri Abraham et Isaac et Jacob, qui tanto ante ex hac vita migrarunt. Habebant quippe hi omnes non paucas divitias, sicut fidelissima Scriptura testatur: multos tamen venturos ab oriente et occidente, et non supra ipsos, vel extra ipsos, sed cum ipsis recubituros in regno coelorum, ille ipse qui propter nos factus est pauper cum vere dives esset, veracissima promissione praedixit (Matth. VIII, 11). Et quamvis superbus dives, qui induebatur purpura et bysso, et epulabatur quotidie splendide, mortuus apud inferos torqueretur: tamen si pauperis ulcerosi, qui ante januam ejus contemptus jacebat miseratus fuisset, mereretur et ipse misericordiam. Et", + "candidate_score": 0.629145, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_53", + "bdc_text": "Nam , quae nos scribimus , praeter paucissimos nemo novit , quare velim etiam apud te contineri , quousque sic profuerit .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_513", + "psc_text": "epistolam praenotavi; quod in tuam contumeliam fecisse videar, si non ita mihi abs te ut rescribatur exspecto. De Carthaginensi promissione tua vel nostra instantia, quid multa commemorem? Quomodolibet ea gesserimus, transierint, ne quod restat impediant. Nunc excusatio, nisi fallor, nulla est adjuvante Domino; ambo in Numidia sumus, et nobis loco terrarum invicem propinquamus. Rumor ad me detulit, adhuc te velle mecum disputando experiri de quaestione, quae nostram dirimit communionem. Vide quam breviter omnes auferantur ambages, ad hanc epistolam responde, si placet, et fortasse sufficiet, non solum nobis, sed et eis qui nos audire desiderant; aut si non sufficiet, scripta atque rescripta, donec sufficiant, repetantur. Quid enim nobis commodius poterit exhibere urbium, quas incolimus, tanta vicinitas? Ego enim statui nihil de hac re agere vobiscum, nisi per litteras, vel ne cui nostrum de memoria, quod dicitur elabatur, vel ne fraudentur talium studiosi, qui forte interesse non possunt. Soletis de praeteritis rebus", + "candidate_score": 0.628878, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_110_112", + "bdc_text": "schick [ en ]Randtext im engen Einband nicht zugänglich. ; enbüttendentbietet , lasset ihm sagen ( SI IV 1869 ) . imm , so es kumlichgelegen , passend ( SI III 285f). , ye belder , ye lieber , so will ich inn versu ͦchenprüfen ( SI VII 223f). , wie er mir geschriben hebWolfgang Kuchimeisters Brief an Myconius scheint nicht mehr erhalten zu sein. .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_93", + "psc_text": "enim ardore inquisitionis tuae, cum esset mirabilis, non fuisse perturbatam modestiam disputandi. Nam neque flagrantius percontantem, neque tranquillius audientem, quemquam facile invenerim. Vellem itaque tecum multum loqui: non enim multum esset, quantumcumque esset, si tecum loquerer. Sed quia difficile est, quid opus est causas quaerere? Prorsus difficile est: erit fortasse aliquando facillimum; ita Deus velit: nunc certe aliud est. Dedi ergo negotium fratri, per quem litteras misi, ut omnia nostra legenda praebeat prudentissimae Charitati tuae. Non enim aliquid meum inculcabit invito; novi enim quid benignitatis in nos animo geras; quae tamen si lecta probaveris, et vera pervideris, nostra esse non putes, nisi quia data sunt, eoque te convertas licet, unde tibi quoque est ut ea probares datum. Nemo enim quod legit, in codice ipso cernit verum esse, aut in eo qui scripserit; sed in se potius, si ejus menti quoddam non vulgariter candidum, sed a faece corporis remotissimum lumen veritatis", + "candidate_score": 0.628478, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_53", + "bdc_text": "Nam , quae nos scribimus , praeter paucissimos nemo novit , quare velim etiam apud te contineri , quousque sic profuerit .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3349", + "psc_text": "per Jesum Christum Dominum nostrum, multa et multipliciter est locutus; non solum illud omne tristitiae nubilum fugit de cordibus nostris, sed etiam tantum ibi laetitiae lumen infulsit, ut nihil egisse in nobis videretur ille moeror et timor, nisi successurorum ampliorem flagrantiam gaudiorum. 2. Itaque, frater charissime, quamvis non te videamus oculis carnis, animo tamen in fide Christi, in gratia Christi, in membris Christi tenemus, amplectimur, osculamur; et remeante a nobis ad te nostrorum invicem colloquiorum sanctissimo et fidelissimo perlatore, quem voluisti esse apud nos non solum advectorem scriptorum tuorum, verum etiam narratorem testemque factorum, rescripta persolvimus, et aliquanto diutius tecum sermocinamur, admonentes ut docendis instes, quibus terrendis satis, quantum comperimus, institisti. Sunt enim quidam, qui justissime damnatas impietates adhuc liberius defendendas putant; et sunt qui occultius penetrant domos, et quod in aperto jam clamare metuunt, in secreto seminare non quiescunt: sunt autem qui omnino silverunt, magno timore compressi, sed adhuc", + "candidate_score": 0.628133, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_53", + "bdc_text": "Nam , quae nos scribimus , praeter paucissimos nemo novit , quare velim etiam apud te contineri , quousque sic profuerit .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3318", + "psc_text": "Quod autem quibus simul scripsisti, tunc non eramus simul, ideo factum est ut singulorum singulas, non unam amborum epistolam sumeres. A me quippe digressus est perlator hujus per venerabilem fratrem et coepiscopum meum Alypium, qui tuae Sanctitati aliam rescriberet, transiturus; ad quem etiam ipsas, quas ego jam legerem, litteras tuas ipse portavit. Quae nos quanta laetitia perfuderint, quid homo nitatur loqui quod non potest eloqui? nec teipsum satis nosse arbitror, sed nobis crede, quantum boni feceris talia nobis scripta mittendo. Sicut enim tu testis es animi tui, ita nos nostri, quemadmodum sit affectus illarum sinceritate luculentissima litterarum. Si enim brevissimam epistolam tuam, quam de hac ipsa re ad beatissimum senem Aurelium per Leonem acolythum direxisti, exsultanti alacritate descripsimus, et quibus poteramus magno studio legebamus, ubi nobis exposuisti quid de illo perniciosissimo dogmate, vel quid contra de gratia Dei, quam pusillis magnisque largitur, cui est illud inimicissimum, sentias: quanta nos putas", + "candidate_score": 0.627337, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_53", + "bdc_text": "Nam , quae nos scribimus , praeter paucissimos nemo novit , quare velim etiam apud te contineri , quousque sic profuerit .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3590", + "psc_text": "scriptum meum, ubi res obscurissima tantummodo legitur inquisita, sine illius rescripto, ubi forsitan apparebit inventum, emanarit, latius pergat, perveniat etiam ad illos, qui comparantes, ut ait Apostolus, semetipsos sibimetipsis (II Cor. X, 12), non intelligunt quo animo a nobis fiat, quod ipsi eo animo facere nesciunt; et voluntatem meam erga honorandum pro suis ingentibus meritis dilectissimum amicum, non sicut eam vident, quando nec vident, sed sicut eis libitum est, et sicut odio suo dictante suspicantur, exponent: quod profecto, quantum in nobis est, cavere debemus. 6. At si forte quod per nos innotescere nolumus, etiam invitis nobis, eis, quibus nolumus innotuerit; quid restabit, nisi aequo animo habere Domini voluntatem? Neque enim hoc scribere ad quemquam deberem, quod semper latere voluissem. Nam si, quod absit, aliquo vel casu, vel necessitate nunquam ille rescripserit; procul dubio nostra consultatio, quam ad eum misimus, quandoque manifestabitur. Nec inutilis legentibus erit: quia etsi non illa invenient", + "candidate_score": 0.626776, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_110_112", + "bdc_text": "schick [ en ]Randtext im engen Einband nicht zugänglich. ; enbüttendentbietet , lasset ihm sagen ( SI IV 1869 ) . imm , so es kumlichgelegen , passend ( SI III 285f). , ye belder , ye lieber , so will ich inn versu ͦchenprüfen ( SI VII 223f). , wie er mir geschriben hebWolfgang Kuchimeisters Brief an Myconius scheint nicht mehr erhalten zu sein. .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_4248", + "psc_text": "in epistolis meis, quas ad matrem Reverentiae tuae debito mihi cum honore nominandam dedi, non semel feci. Sed quia hoc mihi rescribere dignata est, prius te velle accipere litteras meas; tunc demum, si quid forte opus esset tibi ex ministerio meo, quod venerando studio tuo omniumque talium, quantum possum, libera servitute debere me novi, non te esse tacituram et rescribendo insinuaturam: ecce feci quod te voluisse, quamvis non per te, comperi; ne viderer tibi ostium fiduciae inhumaniter claudere: superest ut promas ipsa, si quid ex me quaerendum putas. Aut enim scio quod inquisieris, et non negabo: aut ita nescio, ut nullo fidei salutisque detrimento nesciam, et de hoc etiam teipsam, si potuero, faciam reddita ratione securam. Aut certe, si et nescio, et tamen sciendum est, vel impetrabo a Domino ne tibi desim; nam saepe officium impertiendi meritum est accipiendi: vel ita tibi respondebo, ut noveris pro hac ipsa re quam", + "candidate_score": 0.626727, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_111_113", + "bdc_text": "enbüttendentbietet , lasset ihm sagen ( SI IV 1869 ) . imm , so es kumlichgelegen , passend ( SI III 285f). , ye belder , ye lieber , so will ich inn versu ͦchenprüfen ( SI VII 223f). , wie er mir geschriben hebWolfgang Kuchimeisters Brief an Myconius scheint nicht mehr erhalten zu sein. . Per ocium ei scribere non licuit .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3306", + "psc_text": "CAPUT VI. 20. Vellem autem legere libellum tuum cujus mentionem fecisti in litteris tuis, ne forte aliqua ibi testimonia non ambigua posuisti. A me autem cum quaesiisset amicus mihi charissimus et divinarum studiosissimus litterarum, quid de hac quaestione sentirem, eique remota verecundia, hinc aestus meos et ignorantiam fassus essem, scripsit inde longe trans mare ad doctissimum virum: cui rescripsit ille ut potius me consuleret, nesciens quod jam fecerat, nec aliquid a me certum ac definitum audire potuerat. Significavit tamen in eadem brevi epistola sua, se potius fieri quam propagari animas credere: simul etiam admonens animarum propaginem (quia ipse in Oriente est) occidentalem Ecclesiam solere sentire. Hac ego majore occasione comperta, scripsi ad eum non brevem librum, consulens eum, et petens ut prius me doceat, et tunc ad me mittat quos doceam. 21. Qui liber meus ut non doctoris sed inquisitoris, et potius discere cupientis, apud me legi potest: mitti vero", + "candidate_score": 0.626626, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_116", + "bdc_text": "acta sunt , ubi noveris , ad me perscribito , ut videam , quomodo legati consonent aut dissonentVermutlich im Streit zwischen dem Abt und der Stadt St .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2695", + "psc_text": "ex anima, et sinuli cum brutis ammantibus conditione subsistat. Super quo quid mihi videretur, in opusculis contra Ruffinum scripsisse me novi, adversus eum libellum quem sanctae memoriae Anastasio, episcopo Romanae Ecclesiae, dedit; in quo lubrica et subdola, imo stulta confessione, dum auditorum simplicitati illudere nititur, suae fidei, imo perfidiae illusit: quos libros reor sanctum parentem vestrum habere Oceanum; olim enim editi sunt, multis Ruffini libris adversus calumnias respondentes. Certe habes ibi virum sanctum et eruditum Augustinum episcopum, qui viva, ut aiunt, voce docere te poterit, et suam, imo per se nostram explicare sententiam. CAP. II. 2. Ezechielis volumen olim aggredi volui, et sponsionem creberrimam studiosis lectoribus reddere; sed in ipso dictandi exordio ita animus meus occidentalium provinciarum, et maxime urbis Romae vastatione confusus est, ut juxta vulgare proverbium, proprium quoque ignorarem vocabulum: diuque tacui, sciens tempus esse lacrymarum. Hoc autem anno cum tres explicassem libros, subitus impetus barbarorum, de quibus", + "candidate_score": 0.62661, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_64", + "bdc_text": "Der Humanist Emser war anfänglich kirchlichen Reformen nicht abgeneigt , nahm gegen Tetzel Stellung und unterhielt bis zum Jahr 1519 gute Beziehungen zum Wittenberger Kreis .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_284", + "psc_text": "quod ad Ecclesiam pertinet, quantum vel nos permittunt, vel nobis imponunt earumdem civitatum episcopi, fratres et consacerdotes nostri. 6. Quanquam et iste qui se tot annorum episcopum dicit, quid in me tirone timeat, quominus mecum velit conferre sermonem, non satis intelligo: si doctrinam liberalium litterarum, quas forte ipse aut non didicit, aut minus didicit, quid hoc pertinet ad eam quaestionem, quae vel de sanctis Scripturis, vel documentis ecclesiasticis aut publicis discutienda est, in quibus ille per tot annos versatur, unde in eis deberet esse peritior? Postremo est hic frater et collega meus, Samsucius episcopus Turrensis ecclesiae, qui nullas tales didicit, quales iste dicitur formidare: ipse adsit, agat cum illo. Rogabo eum, et, ut confido in nomine Christi, facile mihi concedet, ut suscipiat in hac re vicem meam, et eum Dominus pro veritate certantem, quamvis sermone impolitum, tamen vera fide eruditum, sicut confidimus, adjuvabit. Nulla ergo causa est, cur ad alios", + "candidate_score": 0.626538, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_53", + "bdc_text": "Nam , quae nos scribimus , praeter paucissimos nemo novit , quare velim etiam apud te contineri , quousque sic profuerit .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_446", + "psc_text": "nostram, quam vobis benevolentius fortasse quam verius narrantibus, se comperisse dicebat, praedicare dignatus est: adjungens se dixisse vobis, nos omnia, quae de nobis insinuaveratis, bene facere potuisse, si in Ecclesia faceremus. Deinde quaerere coepimus quaenam illa esset Ecclesia, ubi vivere sic oporteret; utrum illa quae, sicut sancta tanto ante Scriptura praedixerat, se terrarum orbe diffunderet, an illa quam pars exigua vel Afrorum vel Africae contineret. Hic primo asserere conatus est, ubique terrarum esse communionem suam. Quaerebam utrum epistolas communicatorias, quas formatas dicimus, posset quo vellem dare, et affirmabam, quod manifestum erat omnibus, hoc modo facillime illam terminari posse quaestionem. Parabam autem, ut si consentiret, ad illas ecclesias a nobis tales litterae mitterentur, quas in apostolicis auctoritatibus pariter legeremus illo jam tempore fuisse fundatas. 4. Sed quia res aperte falsa erat, permixtis verbis cito inde discessum est; inter quae verba evangelicam illam Domini admonitionem commemoravit, qua dixit: Cavete a pseudoprophetis; multi", + "candidate_score": 0.62336, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_111_113", + "bdc_text": "enbüttendentbietet , lasset ihm sagen ( SI IV 1869 ) . imm , so es kumlichgelegen , passend ( SI III 285f). , ye belder , ye lieber , so will ich inn versu ͦchenprüfen ( SI VII 223f). , wie er mir geschriben hebWolfgang Kuchimeisters Brief an Myconius scheint nicht mehr erhalten zu sein. . Per ocium ei scribere non licuit .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3586", + "psc_text": "hominum notitiamque diffundi jure succenseat, idque jactantius quam utilius fecisse me judicet, quasi ego potuerim quaerere, quod ille non potuerit enodare, cum forsitan possit, idque dum faciat, exspectandum sit. Magis enim scio, quod aliis occupatur, quae minime differenda sunt, plurisque pendenda. 3. Quod ut tua quoque Sanctitas noverit, attende paulisper quid mihi alio anno per latorem, per quem scripseram, remeantem scripserit, nam hoc ex ejus epistola in istam transtuli: Incidit, inquit, tempus difficillimum, quando mihi tacere melius fuit, quam loqui; ita ut nostra studia cessarent, ne, juxta Appium, canina exerceretur facundia. Itaque duobus libellis tuis, quos nomini meo dedicasti, eruditissimis, et omni eloquentiae splendore fulgentibus, ad tempus respondere non potui, non quod quidquam in illis reprehendendum putem; sed quia juxta beatum Apostolum, « Unusquisque in suo sensu abundat; alius quidem sic, alius autem sic » (Rom. XIV, 5). Certe quidquid dici potuit, et sublimi ingenio de Scripturarum sanctarum hauriri fontibus,", + "candidate_score": 0.62335, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_53", + "bdc_text": "Nam , quae nos scribimus , praeter paucissimos nemo novit , quare velim etiam apud te contineri , quousque sic profuerit .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1484", + "psc_text": "Hoc loco vero exarsi ad rescribendum tibi: hoc enim languore animi tui penetrasti mihi pectus, et irrupisti in curas meas, ut dissimulare non possem, quantum me Deus adjuvaret, mederi tibi; non ut de tuis quaestionibus enodandis explicandisque cogitarem, sed ut felicitatem tuam pendentem ex linguis hominum atque nutantem a tam infelici retinaculo abrumperem, et cuidam sedi omnino inconcussae stabilique religarem. Tune, o Dioscore, nec Persium tuum respicis insultantem tibi contorto versiculo, sed plane puerile caput, si sensus adsit, idoneo colapho contundentem atque coercentem: Scire tuum nihil est, nisi te scire hoc sciat alter? (Persius Satyra 1.) Tot, ut superius dixi, legisti dialogos, tot philosophorum altercationibus cor inseruisti. Dic mihi quis eorum finem actionum suarum constituerit in fama vulgi, aut in lingua hominum vel bonorum atque sapientium. Tu autem, et quod magis pudendum est, jam navigaturus, satis praeclare te in Africa profecisse testaris, cum aliam ob causam te oneri non esse", + "candidate_score": 0.623304, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_95", + "bdc_text": "unten [Nr. 363 ] S. 143 , 21-27 ) , der am 1 . Juli 1534 zur Entlastung von Paul Phrygio als Professor an der Universität und als Pfarrer am St .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_781", + "psc_text": "studio, pauca subnectam. « Ecce ego Paulus dico vobis quoniam si circumcidamini, Christus vobis nihil prodest. » Et iterum: « Evacuati estis a Christo, qui in Lege justificamini; a gratia excidistis. » Et infra: « Si spiritu ducimini, jam non estis sub Lege » (Gal. V, 2, 4, 18). Ex quo apparet, qui sub Lege est, non dispensative, ut nostri voluere majores, sed vere, ut tu intelligis, eum Spiritum sanctum non habere. Qualia sint autem praecepta legalia, Deo docente discamus. « Ego, inquit, dedi eis praecepta non bona, et justificationes in quibus non vivant in eis » (Ezech. XX, 25). Haec dicimus, non quod Legem juxta Manichaeum et Marcionem destruamus, quam et sanctam et spiritualem juxta Apostolum novimus; sed quia postquam fides venit et temporum plenitudo, misit Deus Filium suum factum ex muliere, factum sub Lege, ut eos qui sub Lege erant redimeret, ut adoptionem filiorum reciperemus (Gal. IV, 4);", + "candidate_score": 0.622584, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_95", + "bdc_text": "unten [Nr. 363 ] S. 143 , 21-27 ) , der am 1 . Juli 1534 zur Entlastung von Paul Phrygio als Professor an der Universität und als Pfarrer am St .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_782", + "psc_text": "Haec dicimus, non quod Legem juxta Manichaeum et Marcionem destruamus, quam et sanctam et spiritualem juxta Apostolum novimus; sed quia postquam fides venit et temporum plenitudo, misit Deus Filium suum factum ex muliere, factum sub Lege, ut eos qui sub Lege erant redimeret, ut adoptionem filiorum reciperemus (Gal. IV, 4); et nequaquam sub paedagogo, sed sub adulto et Domino haerede vivamus. 15. Sequitur in epistola tua: « Non ideo Petrum emendavit, quod paternas traditiones observaret; quod si facere vellet, nec mendaciter, nec incongrue faceret. » Iterum dico: quando episcopus es, Ecclesiarum Christi magister, ut probes verum esse quod asseris, suscipe aliquem Judaeorum, qui factus Christianus, natum sibi filium circumcidat, qui observet sabbatum, qui abstineat a cibis quos Deus creavit ad utendum cum gratiarum actione, qui quarto decimo die mensis primi agnum mactet ad vesperam; et cum hoc feceris, imo non feceris (scio enim te christianum, et rem sacrilegam non esse", + "candidate_score": 0.622275, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_31_33", + "bdc_text": "dicitur ingenti pecunia ab imperatore Hispano abstraxisseN äheres ist nicht bekannt. . HostisDer Abschnitt Hostis bis paupertate ist in BV übersprungen. autem paratum quidem nunc demum novit , sed quo tendat , iamdum haesitat . Duces habet dictis , ut quidam aiunt , exercitatiores Auf Habsburgs Seite führten Pfalzgraf Philipp , von Pfalz-Neuburg , seit 1532 Statthalter in Württemberg ( Wille 171f ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_146", + "psc_text": "dum nos illi per te, et de imperitia excusandos, et ad charitatem commendandos praesumimus; sicut et omnibus sanctis, quorum nos et absentium officiis sospitare dignatus es, pari procul dubio curaturus affectu, ut per Sanctitatem tuam, nostris invicem salutentur obsequiis, et in clero Sanctitatis tuae comites, et in monasteriis fidei ac virtutis tuae aemulatores. Nam etsi in populis ac super populum agas, oves pascuae Domini regens sollicitis vigil pastor excubiis: tamen abdicatione saeculi, et repulsa carnis ac sanguinis, desertum tibi ipse fecisti, secretus a multis, vocatus in paucis. 3. Sane vicario aliquatenus munere, licet per omnia tibi impar, ut jusseras, providi illam Eusebii venerabilis episcopi Constantinopolitani de cunctis temporibus historiam. Sed in hoc fuit obtemperandi mora, quod instructu tuo, quia ipse non haberem hunc codicem, Romae reperi apud parentem nostrum vere sanctissimum Domnionem, qui procul dubio promptius mihi paruit in hoc beneficio, quod tibi deferendum indicavi. Verumtamen quia et loca tua", + "candidate_score": 0.621896, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_53", + "bdc_text": "Nam , quae nos scribimus , praeter paucissimos nemo novit , quare velim etiam apud te contineri , quousque sic profuerit .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_4047", + "psc_text": "tua tibi usitatissima retinere, quando nunquam ea repetere valuisse videbamus, cum non aliquid maxime necessarium parares; quanto minus posse illos qui nos audirent, ita nostrorum meminisse verborum, ut si quid forte vel tu de meis, vel ego de tuis verbis vellem retractare atque discutere, valerent seu dictum seu non dictum liquido recordari; in qua nobis difficultate facile notariorum recitatio subveniret. Tunc indignanter dixisti melius fuisse ut meam famam semper audires, eo quod longe inferiorem me expertus esses, quam tibi illa jactasset. Tunc ego commemoravi, cum te ante prandium salutaremus, et eam famam nobis praedicasses, hoc me dixisse, quod de me illa mentita sit: hic sane aisti verum me dixisse. Proinde cum duo tibi de me diversa locuti sint, aliud fama mea, et aliud ego; magis utique gaudere debeo, me potius quam illam repertum esse veracem. Sed quia scriptum est, Solus Deus verax, omnis autem homo mendax (Rom. III, 4); vereor", + "candidate_score": 0.62117, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_53", + "bdc_text": "Nam , quae nos scribimus , praeter paucissimos nemo novit , quare velim etiam apud te contineri , quousque sic profuerit .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_370", + "psc_text": "dominico elaborasti, pene totum te nobis exhibent. Si enim propterea te non novimus, quia faciem tui corporis non vidimus: hoc modo nec ipse te nosti; nam tu quoque non vides eam. Si autem tibi non ob aliud notus es, nisi quia nosti animum tuum; et nos eum non mediocriter novimus in litteris tuis, in quibus benedicimus Domino, quod tibi, et nobis, omnibusque fratribus, qui tua legunt, te talem dedit. CAP. II. 2. Liber quidam tuus inter caetera non diu est ut venit in manus nostras: quae sit ejus inscriptio, nescimus adhuc; non enim hoc codex ipse, ut assolet, in liminari pagina praetendebat. Epitaphium tamen appellari dicebat frater apud quem inventus est; quod ei nomen tibi placuisse ut inderetur crederemus, si eorum tantum vel vitas, vel scripta ibi legissemus, qui jam defuncti essent. Cum vero multorum et eo tempore quo scribebatur, et nunc usque viventium, ibi commemorentur opuscula; miramur cur hunc", + "candidate_score": 0.620972, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_33_35", + "bdc_text": "Duces habet dictis , ut quidam aiunt , exercitatiores Auf Habsburgs Seite führten Pfalzgraf Philipp , von Pfalz-Neuburg , seit 1532 Statthalter in Württemberg ( Wille 171f ; Keller 65f ) und nach seiner schweren Verwundung Dietrich Spät ( Keller 67 ) den Oberbefehl. verum carent , milite , quod Ferdinandus summa laboret paupertateDer Abschnitt Hostis bis paupertate ist in BV übersprungen .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_146", + "psc_text": "dum nos illi per te, et de imperitia excusandos, et ad charitatem commendandos praesumimus; sicut et omnibus sanctis, quorum nos et absentium officiis sospitare dignatus es, pari procul dubio curaturus affectu, ut per Sanctitatem tuam, nostris invicem salutentur obsequiis, et in clero Sanctitatis tuae comites, et in monasteriis fidei ac virtutis tuae aemulatores. Nam etsi in populis ac super populum agas, oves pascuae Domini regens sollicitis vigil pastor excubiis: tamen abdicatione saeculi, et repulsa carnis ac sanguinis, desertum tibi ipse fecisti, secretus a multis, vocatus in paucis. 3. Sane vicario aliquatenus munere, licet per omnia tibi impar, ut jusseras, providi illam Eusebii venerabilis episcopi Constantinopolitani de cunctis temporibus historiam. Sed in hoc fuit obtemperandi mora, quod instructu tuo, quia ipse non haberem hunc codicem, Romae reperi apud parentem nostrum vere sanctissimum Domnionem, qui procul dubio promptius mihi paruit in hoc beneficio, quod tibi deferendum indicavi. Verumtamen quia et loca tua", + "candidate_score": 0.618196, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_55", + "bdc_text": "De Erasmo et Luthero idem sentio , quod tu de alteroVgl . oben S. 127 , 25-35. .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_688", + "psc_text": "Si autem intelligunt, ambos, ut dixi, audiant, et quod voluerint faciant. Si quae etiam plebes a vobis ad nos transierunt, quas putas a dominis coactas, hoc et ibi fiat; ambos nos audiant, et eligant quod placuerit. Si autem non vis hoc fieri, cui non appareat non vos de veritate praesumere? Sed cavenda est ira Dei, et hic et in futuro saeculo. Adjuro te per Christum, ut ad ista respondeas. EPISTOLA LXVII. Augustinus Hieronymo: negans se scripsisse librum in eum; in hoc falsus, quod aliquis prolixam epistolam librum appellasset. Domino charissimo et desideratissimo, et honorando in Christo fratri et compresbytero HIERONYMO, AUGUSTINUS, in Domino salutem. CAPUT PRIMUM. 1. Audivi pervenisse in manus tuas litteras meas; sed, quod adhuc rescripta non merui, nequaquam imputaverim dilectioni tuae: aliquid procul dubio impedimenti fuit. Unde agnosco a me Dominum potius deprecandum, ut tuae voluntati det facultatem mittendi quod rescripseris: nam rescribendi jam dedit quia, cum", + "candidate_score": 0.612686, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_28_30", + "bdc_text": "und Albrecht VII . von Mansfeld , s. Keller 8-11. 45 . Näheres ist nicht bekannt .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3502", + "psc_text": "graveris exponere quomodo dixeris neminem posse temporum mensuras colligere; ne forte et hoc mihi videatur quod etiam Charitati tuae, et frustra quilibet nostrum instrui exspectet ab altero. Cum hoc enim dixisses, deinde subdidisti et aisti: Evangelium quidem dicit, « De die et hora nemo scit » (Matth. XXIV, 36): ego autem, inquis, pro possibilitate intellectus mei dico, neque mensem neque annum adventus ipsius sciri posse. Ita enim hoc videtur sonare, tanquam non possit sciri quo anno venturus sit, sed possit sciri qua hebdomade annorum, vel qua decade; tanquam dici possit atque definiri intra illos vel illos septem annos, aut intra illos vel illos decem annos. Quod si ne hoc quidem comprehendi potest, quaero utrum sic saltem possit definiri tempus adventus ejus, ut cum venturum esse dicamus intra istos, verbi gratia, quinquaginta vel centum annos, vel quotlibet seu majoris numeri seu minoris annorum, sed in quo eorum, nos ignorare. Hoc si", + "candidate_score": 0.611187, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_69_71", + "bdc_text": "- Lit. : Gustav Kawerau , Hieronymus Emser . Ein Lebensbild aus der Reformationsgeschichte , Halle 1898 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2348", + "psc_text": "vitam agamus in omni pietate et charitate: ne quisquam, sicut se habet humanae cogitationis infirmitas, existimaret non esse ista facienda pro his a quibus persecutionem patiebatur Ecclesia, cum membra Christi ex omni essent hominum genere colligenda. Unde adjungit et dicit: Hoc enim bonum et acceptum est coram Salvatore nostro Deo, qui omnes homines vult salvos fieri, et in agnitionem veritatis venire. Et ne quisquam diceret posse esse salutis viam in bona conversatione et unius Dei omnipotentis cultu, sine participatione corporis et sanguinis Christi; Unus enim Deus, inquit, et unus mediator Dei et hominum homo Christus Jesus: ut illud quod dixerat, omnes homines vult salvos fieri, nullo alio modo intelligatur praestari, nisi per mediatorem, non Deum, quod semper Verbum erat, sed hominem Christum Jesum, cum Verbum caro factum est, et habitavit in nobis (Joan. I, 14). 18. Unde nec illud moveat te, quod de Judaeis idem apostolus ait: Secundum Evangelium quidem", + "candidate_score": 0.609849, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_31", + "bdc_text": "dicitur ingenti pecunia ab imperatore Hispano abstraxisseN äheres ist nicht bekannt. .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2109", + "psc_text": "calumniosissimos judicavit. In quo ordine consulum et dierum satis ostenditur fallaciter eos et calumniose dixisse, quod Imperator misso ad Comitatum Ingentio, judicium suum mutavit, et Caecilianum quem prius purgaverat, postea condemnavit. Non solum autem nihil de hac re legere potuerunt, et contra seipsos tanta legerunt; sed etiam per ordinem consulum evidentius convincuntur, post causam Felicis proconsulari judicio terminatam, in qua jussum est ut ad Comitatum Ingentius mitteretur, nec parvo intervallo, sed longe postea memorati imperatoris judicio inter partes habito, Caecilianum fuisse purgatum. 12. Non ergo vobis dicant quia praemio corrupimus judicem. Quid enim aliud solent victi homines dicere? Aut si aliquid dedimus judici, ut contra illos pro nobis pronuntiaret; ipsis quid dedimus, ut contra se pro nobis tanta non solum dicerent, verum etiam recitarent? An forte volunt ut eis apud vos gratias agamus, quia cum dicant judicem praemio a nobis esse corruptum, ipsi tam multa, quae pro nobis contra seipsos", + "candidate_score": 0.586165, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_31", + "bdc_text": "dicitur ingenti pecunia ab imperatore Hispano abstraxisseN äheres ist nicht bekannt. .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_965", + "psc_text": "imperatorum jussionibus, quae contra vos constituuntur, invidiam concitatis, cum hoc totum vos potius antea feceritis? Si nihil debent in his causis imperatores jubere, si ad imperatores christianos haec cura pertinere non debet, quis urgebat majores vestros causam Caeciliani ad Imperatorem per proconsulem mittere, et episcopum contra quem absentem jam sententias quoquo modo dixeratis, iterum apud Imperatorem accusare, quo innocente pronuntiato, ordinatori ejus Felici alias apud eumdem imperatorem calumnias machinari? Et nunc quid aliud quam ipsius majoris Constantini judicium contra vestram partem vivit, quod majores vestri elegerunt, quod assiduis interpellationibus extorserunt, quod episcopali judicio praetulerunt? Si displicent imperialia judicia; qui primitus imperatores ad ea vobis excitanda coegerunt? Sic enim modo contra Catholicam clamatis, in his quae contra vos ab imperatoribus decernuntur, quemadmodum si vellent adversus Danielem clamare, qui liberato illo eisdem leonibus consumendi missi sunt, a quibus eum ipsi primitus consumi voluerunt: scriptum est enim, Nihil interest inter minas regis et", + "candidate_score": 0.585507, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_31", + "bdc_text": "dicitur ingenti pecunia ab imperatore Hispano abstraxisseN äheres ist nicht bekannt. .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2106", + "psc_text": "vehementer exsecratus, ideo jussit ut de exsilio dimitterentur, ut Deo judice, sicut et jam coeperant, punirentur. 10. Postea Felicis Aptungensis ordinatoris Caeciliani causam in medium miserunt, dicentes eumdem Felicem fuisse traditorem, a quo Caecilianus fuerat ordinatus: et ejusdem Constantini imperatoris pro Caeciliano contra seipsos litteras protulerunt, ubi ad proconsulem scripsit, ut ad Comitatum suum mitteretur Ingentius. Iste autem Ingentius confessus fuerat in cognitione Aeliani proconsulis falsum se fecisse adversus Felicem Caeciliani ordinatorem. Dicebant ergo isti non sine causa voluisse Imperatorem ut ad se mitteretur Ingentius, nisi quia Caeciliani adhuc causa pendebat: et conabantur immittere suspicionem vanissimam, quod posteaquam Ingentius ad Comitatum directus est, tunc Imperator contra Caecilianum potuerit judicare, et illud judicium suum quod nos recitaveramus, ubi inter partes cognoverat, Caecilianumque purgaverat, sententia posteriore rescindere. Sed dicebatur eis ut hoc potius legerent; et nihil omnino proferebant. Illae autem litterae Imperatoris, quibus ad se mitti jussit Ingentium, quas contra seipsos pro", + "candidate_score": 0.584172, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_31", + "bdc_text": "dicitur ingenti pecunia ab imperatore Hispano abstraxisseN äheres ist nicht bekannt. .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2107", + "psc_text": "Comitatum directus est, tunc Imperator contra Caecilianum potuerit judicare, et illud judicium suum quod nos recitaveramus, ubi inter partes cognoverat, Caecilianumque purgaverat, sententia posteriore rescindere. Sed dicebatur eis ut hoc potius legerent; et nihil omnino proferebant. Illae autem litterae Imperatoris, quibus ad se mitti jussit Ingentium, quas contra seipsos pro Caeciliano recitaverunt, hoc continent, quod Aelianus proconsul in causa Felicis audientiam praebuerit competentem, eumdemque Felicem a crimine traditionis innocentem fuisse constiterit: sed Ingentium ad Comitatum suum propterea jubere transmitti, ut illis qui ibi erant, et diurnis diebus eum interpellare non desinebant, apparere et intimari posset, et frustra eos Caeciliano invidiam comparare, et adversus eum violenter insurgere voluisse. 11. Quis eos crederet ista contra se recitasse pro nobis, nisi Dei omnipotentis nutu factum esset, ut non solum verba eorum Gestis tenerentur, sed etiam manus subscribentium legerentur? Nam et ordinem consulum et dierum, qui Gestis expressus est, si quis nunc diligenter advertat,", + "candidate_score": 0.579566, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 17, + "cf_id": "cf036", + "work_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_De-fide", + "max_score": 0.685095, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_89_91", + "bdc_text": "Equidem iurare ausim Lutherum persuasum spiritum sanctum non esse nisi apud se et suos . Dies declarabit omniaVgl. 1 Kor 3 , 13. . Deus largiatur nobis suam veritatem Vgl. Ps 43 , 3. .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_De-fide_window_90", + "psc_text": "Spiritus est veritas (I Joan. V, 6) . Et utique non potest naturaliter Deus verus non esse, qui Veritas est. Quem etiam Deum Paulus apostolus confitetur dicens: Membra vestra templum sunt Spiritus sancti qui in vobis est, quem habetis a Deo, et non estis vestri. Empti enim estis pretio magno; glorificate et portate Deum in corpore vestro (I Cor. VI, 19, 20) . CAP. VI , seu REG. III. Deus aeternus. --47. Firmissime tene, et nullatenus dubites, Patrem et Filium et Spiritum sanctum, id est sanctam Trinitatem unum verum Deum sine initio sempiternum esse. Propter quod scriptum est: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. Hoc erat in principio apud Deum (Joan. I, 1, 2) . Haec denuo sempiternitas intimatur in psalmo ubi dicitur: Deus autem Rex noster ante saecula (Psal. LXXIII, 12) ; et alio loco, Sempiterna quoque ejus virtus et divinitas (Rom.", + "candidate_score": 0.685095, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_89", + "bdc_text": "Equidem iurare ausim Lutherum persuasum spiritum sanctum non esse nisi apud se et suos .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_De-fide_window_90", + "psc_text": "Spiritus est veritas (I Joan. V, 6) . Et utique non potest naturaliter Deus verus non esse, qui Veritas est. Quem etiam Deum Paulus apostolus confitetur dicens: Membra vestra templum sunt Spiritus sancti qui in vobis est, quem habetis a Deo, et non estis vestri. Empti enim estis pretio magno; glorificate et portate Deum in corpore vestro (I Cor. VI, 19, 20) . CAP. VI , seu REG. III. Deus aeternus. --47. Firmissime tene, et nullatenus dubites, Patrem et Filium et Spiritum sanctum, id est sanctam Trinitatem unum verum Deum sine initio sempiternum esse. Propter quod scriptum est: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. Hoc erat in principio apud Deum (Joan. I, 1, 2) . Haec denuo sempiternitas intimatur in psalmo ubi dicitur: Deus autem Rex noster ante saecula (Psal. LXXIII, 12) ; et alio loco, Sempiterna quoque ejus virtus et divinitas (Rom.", + "candidate_score": 0.643871, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_75", + "bdc_text": "- Katholisches Leben und Kirchenreform im Zeitalter der Glaubensspaltung 44 , S. 37-46 ;", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_De-fide_window_80", + "psc_text": "societate catholica vitam aeternam accipiat, ad quam obtinendam nunquam esse potest idoneus, qui cum sacramento baptismatis ab Ecclesia catholica remanserit alienus. Qui si ( al. Quod etsi) et eleemosynas largas faciat, et pro nomine Christi etiam sanguinem fundat, pro eo quod in hac vita non tenuit Ecclesiae catholicae unitatem, non habebit aeternam salutem. Ubi enim cuique prodesse potest baptismus, ibi potest et eleemosyna prodesse. Baptismus autem extra Ecclesiam quidem esse potest, sed nisi intra Ecclesiam prodesse non potest. 42. Ecclesia catholica. --In Ecclesia igitur tantummodo catholica potest unicuique prodesse, et perceptio baptismatis, et opera misericordiae, et nominis Christi gloriosa confessio: si tamen in Ecclesia catholica bene vivatur. 520 Sicut enim sine Ecclesiae catholicae societate nec baptismus alicui potest prodesse, nec opera misericordiae, nisi forte ut mitius ( al. minus) torqueatur, non tamen ut inter Dei filios deputetur: sic intra Ecclesiam catholicam per solum baptismum vita aeterna non acquiritur, si post", + "candidate_score": 0.638896, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 18, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1", + "max_score": 0.684999, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_90_92", + "bdc_text": "Dies declarabit omniaVgl. 1 Kor 3 , 13. . Deus largiatur nobis suam veritatem Vgl. Ps 43 , 3. . Caeterum opus habemus opera tua :", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_386", + "psc_text": "Domine, non nobis, sed nomini tuo da gloriam (Psal. CXIII secund. 1) . Dicamus, Non nobis: quibus enim si quasi nobis? Dicamus, inquam, Non nobis, quia si ita faceret sicut nobis, nonnisi poenas infligeret nobis. Non nobis, sed nomini suo det gloriam: quia non secundum iniquitates nostras fecit nobis (Psal. CII, 10). Non ergo nobis, Domine, non nobis: repetitio confirmatio est. Non nobis, Domine, sed nomini tuo da gloriam: hoc illi noverant coeli, qui enarraverunt gloriam Dei. 3. [vers. 2.] Et opera manuum ejus annuntiat firmamentum: quod dictum est, gloriam Dei, hoc repetitum est, opera manuum ejus. Quae opera manuum ejus? Non sicut quidam sentiunt, Deus verbo fecit omnia, et tanquam praestantiorem caeteris hominem suis manibus fecit. Non ita sentiendum est: infirma est ista, et non satis elimata sententia; omnia enim verbo fecit. Nam licet opera Dei diversa narrentur, in quibus hominem ad imaginem suam fecit (Gen. I); tamen omnia", + "candidate_score": 0.684999, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_45_47", + "bdc_text": "turbae per Germaniam essent futurae - ita Ferdinandus impellitur cum per se tum per pfaffos - , quantae vix unquam sunt conspectaeDer Abschnitt tantaque bis conspectae ist in BV übersprungen. . Quare deus est orandus , ut suis faveat et adsit misericorditeret adsit misericorditer fehlt in BV. . Miraculum , quod hic video , illud est , rem tanto temporeB V gibt iam quinquennio für tanto tempore .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_930", + "psc_text": "judicium. Fac ista, quia facit. Intendite ipsam misericordiam et judicium. Misericordiae tempus modo est, judicii tempus post erit. Unde est misericordiae tempus? Vocat modo aversos, donat peccata conversis: patiens est super peccatores, donec convertantur: quandocumque conversi fuerint, praeterita obliviscitur, futura promittit: hortatur pigros, consolatur afflictos, docet studiosos, adjuvat dimicantes: neminem deserit laborantem et exclamantem ad se: donat unde sibi sacrificetur, ipse tribuit unde placetur. Magnum misericordiae tempus non transeat, fratres, non nos transeat. Venturum est judicium: erit et tunc poenitentia, sed jam infructuosa. Dicent intra se poenitentiam agentes, et prae angustia spiritus gementes, certe ista scripta sunt in libro Sapientiae, Quid nobis profuit superbia, et divitiarum jactantia quid contulit nobis? Transierunt omnia tanquam umbra (Sap. V, 3, 8, 9) . Modo dicamus, Transeunt omnia tanquam umbra. Modo fructuose dicamus, Transeunt: ne tunc dicamus infructuose, Transierunt. Hoc est ergo tempus misericordiae, erit et judicii. 11. Ne putetis autem, fratres, quia ista", + "candidate_score": 0.678611, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_44_46", + "bdc_text": "qui dependent a principe. , tantaequeDer Abschnitt tantaque bis conspectae ist in BV übersprungen . turbae per Germaniam essent futurae - ita Ferdinandus impellitur cum per se tum per pfaffos - , quantae vix unquam sunt conspectaeDer Abschnitt tantaque bis conspectae ist in BV übersprungen. . Quare deus est orandus , ut suis faveat et adsit misericorditeret adsit misericorditer fehlt in BV. .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1739", + "psc_text": "Sustine Dominum, viriliter age, et confortetur cor tuum, et sustine Dominum (Psal. XXVI, 14) ; quoniam qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit (Matth. X, 22, et XXIV, 13) . Quare ergo tristis es anima mea, et quare conturbas me? Spera in Deum, quoniam confitebor illi. Haec est confessio mea, Salutare vultus mei, Deus meus. 12. Ad meipsum anima mea turbata est. Numquid ad Deum turbatur? Ad me turbata est. Ad incommutabile reficiebatur, ad mutabile perturbabatur. Novi quia justitia Dei mei manet: utrum mea maneat, nescio. Terret enim me Apostolus dicens: Qui se putat stare, videat ne cadat (I Cor. X, 12) . Ergo quia non est in me firmitas mihi, nec est mihi spes de me, Ad meipsum turbata est anima mea. Vis non conturbetur? Non remaneat in teipso, et dic: Ad te, Domine, levavi animam meam (Psal. XXIV, 1) . Hoc planius audi. Noli sperare de te,", + "candidate_score": 0.677971, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_44_46", + "bdc_text": "qui dependent a principe. , tantaequeDer Abschnitt tantaque bis conspectae ist in BV übersprungen . turbae per Germaniam essent futurae - ita Ferdinandus impellitur cum per se tum per pfaffos - , quantae vix unquam sunt conspectaeDer Abschnitt tantaque bis conspectae ist in BV übersprungen. . Quare deus est orandus , ut suis faveat et adsit misericorditeret adsit misericorditer fehlt in BV. .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3992", + "psc_text": "Propter peccatum paululum quid contristavi eum, et percussi eum, et averti faciem meam ab illo; et abiit tristis, et ambulavit vias suas. Quid ergo, haec ira Dei semper erit? Non hoc invenit iste in silentio. Quid enim dicit? Non in aeternum repellet Deus; et non apponet ultra ut beneplaceat ei adhuc: id est, ut beneplaceat ei adhuc repellere, et in aeternum repellere non apponet. Necesse est ut revocet ad se servos suos, necesse est ut recipiat fugitivos redeuntes ad Dominum, necesse est ut exaudiat vocem compeditorum: Non in aeternum repellet Deus; et non apponet ultra ut beneplaceat ei adhuc. 11. [vers. 9, 10.] Aut in finem misericordiam abscidet a generatione in generationem? aut obliviscetur misereri Deus? In te, a te, in alterum nulla est misericordia, nisi eam tibi Deus donet: et ipse Deus obliviscetur misericordiam? Rivus currit: fons ipse siccabitur? Aut obliviscetur misereri Deus? aut continebit in ira miserationes suas?", + "candidate_score": 0.675524, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_44_46", + "bdc_text": "qui dependent a principe. , tantaequeDer Abschnitt tantaque bis conspectae ist in BV übersprungen . turbae per Germaniam essent futurae - ita Ferdinandus impellitur cum per se tum per pfaffos - , quantae vix unquam sunt conspectaeDer Abschnitt tantaque bis conspectae ist in BV übersprungen. . Quare deus est orandus , ut suis faveat et adsit misericorditeret adsit misericorditer fehlt in BV. .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3993", + "psc_text": "[vers. 9, 10.] Aut in finem misericordiam abscidet a generatione in generationem? aut obliviscetur misereri Deus? In te, a te, in alterum nulla est misericordia, nisi eam tibi Deus donet: et ipse Deus obliviscetur misericordiam? Rivus currit: fons ipse siccabitur? Aut obliviscetur misereri Deus? aut continebit in ira miserationes suas? id est, sic irascetur, ut non misereatur? Facilius ille iram quam misericordiam continebit. Hoc et per Isaiam dixerat: Non in aeternum vindex in vobis ero, neque per omne tempus irascar vobis. Hoc et posteaquam dixit, Abiit tristis, et ambulavit vias suas. Vias, inquit, ejus vidi, et sanavi eum (Isai. LVII, 16-18) . Hoc ubi cognovit iste, transcendit et se delectatus in Deo, ut ubi esset, et in ejus operibus magis garriret; non in spiritu suo, non in eo quod erat, sed in eo a quo factus erat. Et hinc ergo transiliens transcendit. Videte transilientem, videte si remaneat alicubi quousque perveniat", + "candidate_score": 0.67341, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_45_47", + "bdc_text": "turbae per Germaniam essent futurae - ita Ferdinandus impellitur cum per se tum per pfaffos - , quantae vix unquam sunt conspectaeDer Abschnitt tantaque bis conspectae ist in BV übersprungen. . Quare deus est orandus , ut suis faveat et adsit misericorditeret adsit misericorditer fehlt in BV. . Miraculum , quod hic video , illud est , rem tanto temporeB V gibt iam quinquennio für tanto tempore .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1634", + "psc_text": "minutis quid agis? An non times minuta? Projecisti molem, vide ne arena obruaris. Multiplicatae sunt super capillos capitis mei. 23. [vers. 14.] Et cor meum dereliquit me. Quid mirum est, si cor tuum desertum est a Deo tuo, quando seipsum deseruit? Quid est, Cor meum dereliquit me? Non est idoneum cor meum ad cognoscendum se. Hoc dixit, Cor meum dereliquit me: Corde meo Dominum volo videre, et non possum, prae multitudine peccatorum meorum: parum est, nec cor meum se comprehendit. Nemo enim se comprehendit, nemo de se praesumat. Numquid comprehendit corde suo cor suum Petrus, qui dixit, Tecum usque ad mortem ero (Matth. XXVI, 35) ? In corde erat praesumptio falsa, in corde latebat timor verus: et non erat idoneum cor ad comprehendendum cor. Cor aegrotum latebat, sed medico patebat. Quod de illo pronuntiatum est, hoc impletum est. Noverat in illo Deus quod in se ipse non noverat; quia cor", + "candidate_score": 0.67113, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_1_3", + "bdc_text": "De duobus istis , quae scribis Oben Nrn. 350 und 356. , libenter cognovi . Sed bone deus , quam miseria! Non est amplius , quod dicam . De bello futuro sic res habet :", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3455", + "psc_text": "ista praedixit. Non enim venit ad aliud. Si mori nollet, nec nasci vellet: causa resurrectionis utrumque fecit. Duo enim quaedam nobis in genere humano nota erant, unum autem incognitum. Nasci quippe homines et mori sciebamus; resurgere et in aeternum vivere nesciebamus. Ut ostenderet nobis quod non noveramus, suscepit duo quae noveramus. Ad hoc ergo venit. Opprobrium exspectavit cor meum et miseriam. Sed miseriam cujus? Exspectavit enim miseriam, sed magis crucifigentium, magis persequentium; ut in illis esset miseria, in illo misericordia. Miseriam quippe illorum miserans etiam pendens in cruce: Pater, inquit, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt (Luc. XXIII, 34) . Opprobrium exspectavit cor meum et miseriam: et sustinui qui simul contristaretur, et non fuit. Quid ergo profuit quia exspectavi? hoc est, quid profuit quia praedixi? quid profuit quia dixi ideo me venisse? Ventum est ut impleretur quod dixi: sustinui qui simul contristaretur, et non fuit; et consolantes, et non inveni;", + "candidate_score": 0.665507, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_82_84", + "bdc_text": "Josef Steinruck in : TRE IX 576-580 ; Contemporaries I 429 f. et Oecolampadium et similes his ictibus horribilibus et quassationibus subito extinctos esse »Zitiert in freier lateinischer Übersetzung aus Luthers «Von der Winkelmesse und Pfaffenweihe» , 1533 , S. WA XXXVIII 204 , Z. 26-28. .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3261", + "psc_text": "mihi fecistis (Matth. XXV, 40) . 3. [vers. 3.] Sicut deficit fumus, deficiant. Extulerunt enim se ab ignibus odiorum suorum in superbiae typhum; et ponentes in coelum os suum (Psal. LXXII, 9), atque clamantes, Crucifige, crucifige (Joan. XIX, 6) , capto illuserunt, pendentem irriserunt: et unde victores tumuerunt, mox victi evanuerunt. Sicut fluit cera a facie ignis, sic pereant peccatores a facie Dei. Quanquam fortasse eos hoc loco significaverit, quorum duritia in poenitentiae lacrymas solvitur: tamen etiam illud intelligi potest, ut futurum judicium comminetur; quia cum in hoc saeculo sicut fumus se extollendo, id est, superbiendo defecerint, veniet illis in fine extrema damnatio, ut ab ejus facie pereant in aeternum, cum in sua claritate fuerit praesentatus, velut ignis, ad poenam impiorum lumenque justorum. 4. [vers. 4.] Denique sequitur: Et justi jucundentur, et exsultent in conspectu Dei, et delectentur in laetitia. Tunc enim audient: Venite, benedicti Patris mei; percipite regnum (Matth.", + "candidate_score": 0.65604, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_24", + "bdc_text": "Is duces quinqueGemeint sind vielleicht dem Wahlbund ( vom 24 .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_2182", + "psc_text": "quadraginta quinque, addendo decem ut fiant quinquaginta quinque, addendo undecim ut fiant sexaginta sex, addendo duodecim ut fiant septuaginta octo, addendo tredecim ut fiant nonaginta unum, addendo quatuordecim ut fiant centum quinque, addendo quindecim ut fiant centum viginti, addendo sexdecim ut fiant centum triginta sex, addendo decem et septem, efficiuntur centum quinquaginta tria: invenies ingentem numerum omnium sanctorum pertinere ad hunc numerum piscium paucorum. Quomodo ergo in quinque virginibus innumerabiles virgines, quomodo in quinque fratribus illius qui torquebatur apud inferos millia populi Judaeorum, quomodo in numero centum quinquaginta trium piscium millia millium sanctorum: sic in duodecim sedibus non duodecim homines, sed magnus est numerus perfectorum. 10. Sed video quid consequenter requiratur a nobis: Quomodo de quinque virginibus reddita est ratio, quare ad quinque multae pertineant, et quare ad quinque illos multi Judaei, et quare ad centum quinquaginta tres multi perfecti, ostende quare et quomodo ad duodecim sedes, non duodecim homines,", + "candidate_score": 0.652659, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_2", + "bdc_text": "Sed bone deus , quam miseria! Non est amplius , quod dicam .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_2600", + "psc_text": "Dicat ergo, Miserere mei, Deus, miserere mei. Non expavescamus voces petentis misericordiam et exhibentis. Ideo enim petit, quia exhibet: ad hoc enim homo, quia misericors; non ut conditionis necessitate nasceretur, sed ut nos de conditione necessitatis liberaret. Miserere mei, Deus, miserere mei, quoniam in te confidit anima mea. Audis magistrum orantem, disce orare. Ad hoc enim oravit, ut doceret orare: quia ad hoc passus est, ut doceret pati; ad hoc resurrexit, ut doceret sperare resurrectionem. 6. Et in umbra alarum tuarum sperabo, donec transeat iniquitas. Hoc plane jam totus Christus dixit: hic est et vox nostra. Non enim jam transiit iniquitas, adhuc fervet iniquitas. Et in fine dixit ipse Dominus abundantiam futuram iniquitatis: Et quoniam abundabit iniquitas, refrigescet charitas multorum; qui autem perseveraverit usque in finem, hic salvus erit (Matth. XXIV, 12) . Quis autem perseverabit usque in finem, quoadusque transeat iniquitas? Qui fuerit in Christi corpore, qui fuerit in", + "candidate_score": 0.652059, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_1_3", + "bdc_text": "De duobus istis , quae scribis Oben Nrn. 350 und 356. , libenter cognovi . Sed bone deus , quam miseria! Non est amplius , quod dicam . De bello futuro sic res habet :", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1295", + "psc_text": "Dominus autem qui prospiciebat dies illius, noverat ejus futura tormenta, et sine fine tormenta. Ergo, Novit Dominus vias immaculatorum. 8. Et haereditas eorum in aeternum erit. Hoc in fide habemus: Dominus numquid in fide? Dominus novit illa in tanta manifestatione, in quanta non possumus dicere, cum vel aequati Angelis erimus. Non enim nobis tam manifesta erunt, quae erunt manifesta, quam sunt manifesta illi qui nec commutari potest. Tamen et de nobis quid dictum est? Dilectissimi, nunc filii Dei sumus, et nondum apparuit quod erimus: scimus quia cum apparuerit, similes ei erimus, quoniam videbimus eum sicuti est (I Joan. III, 2) . Servatur ergo nobis nescio quod dulce spectaculum omnino: et si cogitari ex aliqua parte in aenigmate et per speculum potest, dici tamen nullo modo potest pulchritudo illius dulcedinis, quam servat Deus timentibus se, perficit autem sperantibus in se (Psal. XXX, 20). Illuc parantur corda nostra in omnibus vitae hujus", + "candidate_score": 0.650736, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_2_4", + "bdc_text": "Sed bone deus , quam miseria! Non est amplius , quod dicam . De bello futuro sic res habet : Princeps Hessorum Von Princeps Hessorum bis silentium esse ( Z. 27 ) von Bullinger leicht gekürzt am 24 .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1411", + "psc_text": "gemitu requiem recordabatur. 3. [vers. 2.] Ipse itaque inquietudinem quam patiebatur, narrat et commendat Deo, nescio quid gravius timens quam erat ubi erat. Nam quia in malo est, aperte dicit, nec interprete opus est, nec suspicione, nec conjectura: in quo malo sit, non dubitatur ex ejus verbis, nec opus est ut quaeramus, sed ut quod dicit intelligamus. Et nisi pejus aliquid timeret, quam erat illud quo tenebatur, non sic inciperet: Domine, ne in indignatione tua arguas me, neque in ira tua emendes me. Futurum est enim ut quidam in ira Dei emendentur, et in indignatione arguantur. Et forte non omnes qui arguuntur emendabuntur: sed tamen futuri sunt in emendatione quidam salvi. Futurum est quidem, quia emendatio nominata est: sic tamen quasi per ignem. Futuri autem quidam qui arguentur, et non emendabuntur. Nam utique arguet eos quibus dicet, Esurivi, et non dedistis mihi manducare; sitivi, et non potastis me: et caetera", + "candidate_score": 0.647924, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_52_54", + "bdc_text": "Absque deo non videtur tam longum silentium esse . Nam , quae nos scribimus , praeter paucissimos nemo novit , quare velim etiam apud te contineri , quousque sic profuerit . Hactenus de bello .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_2168", + "psc_text": "Deum non curantes, non in conscientia sua, non in coelo, non in terra: non eum latent haec omnia, et universaliter omnes admonet, et quando aliquos flagellat in terra, admonitio est, nondum damnatio. Silet ergo a judicio, occultus in coelo est, adhuc interpellat pro nobis: patiens est super peccatores, non exercens iram, sed exspectans poenitentiam. Dicit alio loco: Tacui, numquid semper tacebo (Isai. XLII, 14) ? Quando ergo non tacebit, Deus manifestus veniet. Quis Deus? Deus noster. Et ipse Deus, qui Deus noster: non enim Deus est, qui non est noster Deus. Dii enim Gentium daemonia: Deus Christianorum, verus Deus. Ipse veniet, sed manifestus, non adhuc illudendus, non adhuc exalapandus et flagellandus; veniet, sed manifestus, non adhuc calamo in capite percutiendus, non adhuc crucifigendus, occidendus, sepeliendus: quia haec omnia occultus Deus pati voluit. Veniet manifestus, et non silebit. 7. Quia vero ad judicium veniet, sequentia docent. Ignis ante eum praeibit (Psal.", + "candidate_score": 0.645324, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_103_105", + "bdc_text": "Graubünden , Korr. II 691 ) Pfarrer in Flaach ( alle Orte im Kt . Zürich) war . Wegen unbedachter politischer Äußerungen wurde er 1555/56 mit Haft ( vgl. Jakob Rüeger an Bullinger , 3 . Januar 1556 , Zürich StA , E II 375 , 481 ) und 1562 mit Geld gebüßt . Bullinger empfahl ihn im Sommer 1534 nochmals an Myconius ( s. unten Nr. 399 ) , dessen Kostgänger er vermutlich wurde .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1345", + "psc_text": "episcopus subscripsi. Felicianus Mustitanus episcopus subscripsi. Victorianus ex delegatione Miggini episcopi subscripsi. Miggius episcopus subscripsi. Latinus Mugiensis episcopus subscripsi. Proculus Girbitanus episcopus subscripsi. Donatus Sabratensis episcopus pro fratre et collega meo Marratio subscripsi. Proculus Girbitanus pro collega meo Galliono subscripsi. Secundianus Prisianensis episcopus subscripsi. Helpidius Tusdritanus episcopus subscripsi. Donatus Samurdatensis episcopus subscripsi. Getulicus Victorianensis episcopus subscripsi. Annibonius Robautensis episcopus subscripsi. Item Annibonius petitus a collega meo Augendiarensi episcopo subscripsi. Tertullus Abitensis episcopus subscripsi. Primulianus episcopus subscripsi. Secundinus Arusianensis episcopus subscripsi. Maximus Pittanensis episcopus subscripsi. Crescentianus Murrensis episcopus subscripsi. Donatus Belmensis episcopus subscripsi. Perseverantius Tebertinus episcopus subscripsi. Faustinus Binensis episcopus subscripsi. Victor Altiburitanus episcopus subscripsi. Omnes numero quinquaginta tres. 21. Paululum dignamini advertere. Haec est damnatio tua. Dicimus illi: Quid vis? habeat pondus an non habeat? Ego faveo: prorsus dico, quia isti omnes falsa in te dixerunt; et audi unde credam: Quia apud alios judices obtinuisti causam tuam, et isti damnati", + "candidate_score": 0.641493, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_41_43", + "bdc_text": "Motus est Hessus , quod minis plus quam horrendis a Ferdinando exagitatur , et nisi ad hunc modum rem adgrederetur , actum esset de principatu suo , de iusticia evangelii , actum essetBV setzt et für actum esset . de omnibus , quiBV : qui dependent a principe . hactenus a principeWohl Herzog Ulrich von Württemberg. dependeruntBV :", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3202", + "psc_text": "Domini in Evangelio: Nemo ponens manum super aratrum et respiciens retro, aptus est regno Dei (Luc. IX, 62) . Quid ergo debeo facere? Quod ait Apostolus: Quae retro oblitus, in ea quae ante sunt extentus (Philipp. III, 13) . Retro enim nostra omnia quae transierunt, iniqua sunt. Nemo ex bono venit ad Christum: omnes peccaverunt: credendo justificantur (Rom. III, 22). Perfecta justitia non erit, nisi in illa vita; tamen ad provectum, et mores boni ab ipso inspirantur, ab ipso donantur. Noli ergo tua merita computare, noli. Et si suggerit iniquitas, noli consentire. Quid enim ait?] Iniquitatem si conspexi in corde meo, non exaudiat Dominus. 23. [vers. 19.] Propterea exaudivit me Deus. Quia iniquitatem non conspexi in corde meo. Et intendit voci orationis meae. 24. [vers. 20.] Benedictus Deus meus, qui non amovit deprecationem meam, et misericordiam suam a me. Tenet sensum ab eo loco, ubi ait, Venite, audite, et narrabo", + "candidate_score": 0.63984, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_35", + "bdc_text": "und nach seiner schweren Verwundung Dietrich Spät ( Keller 67 ) den Oberbefehl. verum carent , milite , quod Ferdinandus summa laboret paupertateDer Abschnitt Hostis bis paupertate ist in BV übersprungen .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_2257", + "psc_text": "Subveni gravi vulneri secundum magnam medicinam tuam. Grave est quod habeo, sed ad Omnipotentem confugio. De meo tam lethali vulnere desperarem, nisi tantum medicum reperirem. Miserere mei, Deus, secundum magnam misericordiam tuam: et secundum multitudinem miserationum tuarum, dele iniquitatem meam. Quod ait, dele iniquitatem meam, hoc est, miserere mei, Deus. Et quod ait, secundum multitudinem miserationum tuarum, hoc est, secundum magnam misericordiam tuam. Quia magna est misericordia, multae sunt misericordiae; et de magna misericordia tua, multae sunt miserationes tuae. Attendis contemptores ut corrigas, attendis nescientes ut doceas, attendis confitentes ut ignoscas. Fecit hoc nesciens? Quidam fecerat aliqua, et multa mala fecerat; Misericordiam, inquit, consecutus sum, quia ignorans feci in incredulitate (I Tim. I, 13) . Iste David non posset dicere, Ignorans feci. Non enim ignorabat quantum mali esset contrectatio conjugis alienae, et quantum malum esset interfectio mariti nescientis, et nec saltem irascentis. Consequuntur ergo misericordiam Domini qui ignorantes fecerunt; et", + "candidate_score": 0.638455, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_0_2", + "bdc_text": "S . De duobus istis , quae scribis Oben Nrn. 350 und 356. , libenter cognovi . Sed bone deus , quam miseria! Non est amplius , quod dicam .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3455", + "psc_text": "ista praedixit. Non enim venit ad aliud. Si mori nollet, nec nasci vellet: causa resurrectionis utrumque fecit. Duo enim quaedam nobis in genere humano nota erant, unum autem incognitum. Nasci quippe homines et mori sciebamus; resurgere et in aeternum vivere nesciebamus. Ut ostenderet nobis quod non noveramus, suscepit duo quae noveramus. Ad hoc ergo venit. Opprobrium exspectavit cor meum et miseriam. Sed miseriam cujus? Exspectavit enim miseriam, sed magis crucifigentium, magis persequentium; ut in illis esset miseria, in illo misericordia. Miseriam quippe illorum miserans etiam pendens in cruce: Pater, inquit, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt (Luc. XXIII, 34) . Opprobrium exspectavit cor meum et miseriam: et sustinui qui simul contristaretur, et non fuit. Quid ergo profuit quia exspectavi? hoc est, quid profuit quia praedixi? quid profuit quia dixi ideo me venisse? Ventum est ut impleretur quod dixi: sustinui qui simul contristaretur, et non fuit; et consolantes, et non inveni;", + "candidate_score": 0.636666, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_34_36", + "bdc_text": "Keller 65f ) und nach seiner schweren Verwundung Dietrich Spät ( Keller 67 ) den Oberbefehl. verum carent , milite , quod Ferdinandus summa laboret paupertateDer Abschnitt Hostis bis paupertate ist in BV übersprungen . Der geldbedingte Truppenmangel auf habsburgischer Seite wird auch sonst bestätigt , s. Wille 172. 174f und Keller 65. 68. .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_2257", + "psc_text": "Subveni gravi vulneri secundum magnam medicinam tuam. Grave est quod habeo, sed ad Omnipotentem confugio. De meo tam lethali vulnere desperarem, nisi tantum medicum reperirem. Miserere mei, Deus, secundum magnam misericordiam tuam: et secundum multitudinem miserationum tuarum, dele iniquitatem meam. Quod ait, dele iniquitatem meam, hoc est, miserere mei, Deus. Et quod ait, secundum multitudinem miserationum tuarum, hoc est, secundum magnam misericordiam tuam. Quia magna est misericordia, multae sunt misericordiae; et de magna misericordia tua, multae sunt miserationes tuae. Attendis contemptores ut corrigas, attendis nescientes ut doceas, attendis confitentes ut ignoscas. Fecit hoc nesciens? Quidam fecerat aliqua, et multa mala fecerat; Misericordiam, inquit, consecutus sum, quia ignorans feci in incredulitate (I Tim. I, 13) . Iste David non posset dicere, Ignorans feci. Non enim ignorabat quantum mali esset contrectatio conjugis alienae, et quantum malum esset interfectio mariti nescientis, et nec saltem irascentis. Consequuntur ergo misericordiam Domini qui ignorantes fecerunt; et", + "candidate_score": 0.635621, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_24_26", + "bdc_text": "Is duces quinqueGemeint sind vielleicht dem Wahlbund ( vom 24 . Oktober 1531 zu Saalfeld von Bayern , Hessen und Kursachsen gegen die Anerkennung der Wahl Ferdinands I. als römischer König )", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1351", + "psc_text": "Tunc autem ipsi Donatistae litteris suis Imperatorem petierunt, ut decerneret judices: improbaverunt eos apud quos victi sunt, quos antequam vincerentur postulaverunt: dati sunt alii ad eorum petitum, et ibi victi sunt: appellaverunt ad Imperatorem, et ibi victi sunt. Semel victus est absens Maximianista, et tacet: et ter victus praesens Donatista non tacet? 23. Sed de numero contendis cum Maximianistis. Ut dixi, faveo tibi. Trecenti decem plures sunt quam centum, vel quot fuerunt qui damnaverunt a parte Maximiani Primianum: millia episcoporum per orbem terrarum qui damnaverunt a parte Caeciliani Donatum nihil ponderis apud te habere putas? Sed dicturus es mihi: Numquid Donatistas millia episcoporum damnaverunt de toto orbe terrarum? Optime, non damnarunt. Quare non damnarunt? Quia judicio non interfuerunt. Si judicio non interfuerunt, propterea non damnaverunt, quia causam illam penitus nescierunt. Ab innocentibus quare te separasti? Venit huc ad te de orbe terrarum baptizatus, quem vis rebaptizare: et te jam lethale", + "candidate_score": 0.634168, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_24_26", + "bdc_text": "Is duces quinqueGemeint sind vielleicht dem Wahlbund ( vom 24 . Oktober 1531 zu Saalfeld von Bayern , Hessen und Kursachsen gegen die Anerkennung der Wahl Ferdinands I. als römischer König )", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1345", + "psc_text": "episcopus subscripsi. Felicianus Mustitanus episcopus subscripsi. Victorianus ex delegatione Miggini episcopi subscripsi. Miggius episcopus subscripsi. Latinus Mugiensis episcopus subscripsi. Proculus Girbitanus episcopus subscripsi. Donatus Sabratensis episcopus pro fratre et collega meo Marratio subscripsi. Proculus Girbitanus pro collega meo Galliono subscripsi. Secundianus Prisianensis episcopus subscripsi. Helpidius Tusdritanus episcopus subscripsi. Donatus Samurdatensis episcopus subscripsi. Getulicus Victorianensis episcopus subscripsi. Annibonius Robautensis episcopus subscripsi. Item Annibonius petitus a collega meo Augendiarensi episcopo subscripsi. Tertullus Abitensis episcopus subscripsi. Primulianus episcopus subscripsi. Secundinus Arusianensis episcopus subscripsi. Maximus Pittanensis episcopus subscripsi. Crescentianus Murrensis episcopus subscripsi. Donatus Belmensis episcopus subscripsi. Perseverantius Tebertinus episcopus subscripsi. Faustinus Binensis episcopus subscripsi. Victor Altiburitanus episcopus subscripsi. Omnes numero quinquaginta tres. 21. Paululum dignamini advertere. Haec est damnatio tua. Dicimus illi: Quid vis? habeat pondus an non habeat? Ego faveo: prorsus dico, quia isti omnes falsa in te dixerunt; et audi unde credam: Quia apud alios judices obtinuisti causam tuam, et isti damnati", + "candidate_score": 0.631832, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_12_14", + "bdc_text": "CausaDie Wiedereinsetzung des durch Österreich vertriebenen Herzogs Ulrich von Württemberg , s. Wille und Keller . per se favorem habet omnium . Pecuniae magnus numerus est , miles multus , machinae bellicae multae , adparatus totus , qualem esse decet .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1215", + "psc_text": "Peccator, inquit, cum venerit in profundum malorum, contemnit (Prov. XVIII, 3) . Ecce judicia tua sicut abyssus multa. Sed nondum es mons, nondum es abyssus: fuge abyssum, attende in montes; sed nec remaneas in montibus. Auxilium enim tuum a Domino, qui fecit coelum et terram. 11. [vers. 8.] Homines et jumenta salvos facies, Domine; sicut multiplicata est misericordia tua, Deus. Quia dixit, Misericordia tua in coelo; ut et in terra esse sciatur, ait, Homines et jumenta salvos facies, Domine; sicut multiplicata est misericordia tua, Deus. Magna est misericordia tua, et multiplex misericordia tua, Deus: et hanc das et hominibus et jumentis. Salus enim hominum a quo? A Deo. Numquid salus jumentorum a Deo non est? Qui enim fecit hominem, ipse fecit et jumenta; qui utrumque fecit, utrumque salvat: sed salus jumentorum temporalis est. Sunt autem qui pro magno hoc petunt a Deo quod dedit jumentis. Multiplicata est misericordia tua, Deus,", + "candidate_score": 0.631692, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_55_57", + "bdc_text": "De Erasmo et Luthero idem sentio , quod tu de alteroVgl . oben S. 127 , 25-35. . Profuerunt initio , nunc nemo nocet perniciosius . Alter superbus et insolens est , alter amarus et ambitiosus .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_2453", + "psc_text": "Ille in terra geminat convicia, tu in coelo lucra. Sed saeviat amplius, possit et aliquid amplius: quid te securius, cui dictum est, Nolite timere eos qui corpus occidunt. animam autem non possunt occidere (Id. X, 28) ? Quid est ergo timendum quando pateris inimicum? Ne conturbetur tibi dilectio qua diligis inimicum. Etenim inimicus ille homo, caro et sanguis, quod videt in te appetit. Alius autem inimicus occultus, rector harum tenebrarum quas tu pateris in carne et sanguine, alterum occultum tuum petit, thesauros tuos interiores depraedari et vastare molitur. Duos ergo inimicos constitue tibi ante oculos; unum apertum, et alterum occultum: apertum, hominem; occultum, diabolum. Homo ille hoc est quod tu secundum naturam humanam, secundum fidem autem et dilectionem nondum quod tu, sed poterit esse quod tu. Cum ergo sint duo, unum vide, alterum intellige; unum dilige, alterum cave. Namque et inimicus ille quem vides, hoc in te vult humiliare unde", + "candidate_score": 0.631045, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_30_32", + "bdc_text": "Näheres ist nicht bekannt . dicitur ingenti pecunia ab imperatore Hispano abstraxisseN äheres ist nicht bekannt. . HostisDer Abschnitt Hostis bis paupertate ist in BV übersprungen. autem paratum quidem nunc demum novit , sed quo tendat , iamdum haesitat .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_2063", + "psc_text": "sapere? Si faciant quod sequitur, Neque sperare in incerto divitiarum, sed in Deo vivo, qui praestat nobis omnia abundanter ad fruendum (I Tim. VI, 17) . Non dixit, qui praestat illis; sed, qui praestat nobis. Numquid ipse Paulus non habebat divitias? Habebat plane. Quas divitias? De quibus dicit alio loco Scriptura: Fideli homini mundus totus divitiarum est (Prov. XVII, 6, sec. LXX) . Audi et ipsum confitentem: Quasi nihil habentes, et omnia possidentes (II Cor. VI, 10) . Qui vult ergo esse dives, non haereat parti, et totum possidebit: illi inhaereat qui totum creavit. Simul in unum dives et pauper. Dicit in alio psalmo; Edent pauperes, et saturabuntur. Quomodo commendavit pauperes? Edent pauperes, et saturabuntur. Quid edunt? Quod sciunt fideles. Quomodo saturabuntur? Imitando passionem Domini sui, et non sine causa accipiendo pretium suum. Edent pauperes, et saturabuntur, et laudabunt Dominum, qui requirunt eum. Divites quid? Etiam ipsi edunt. Sed quomodo", + "candidate_score": 0.631003, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_31_33", + "bdc_text": "dicitur ingenti pecunia ab imperatore Hispano abstraxisseN äheres ist nicht bekannt. . HostisDer Abschnitt Hostis bis paupertate ist in BV übersprungen. autem paratum quidem nunc demum novit , sed quo tendat , iamdum haesitat . Duces habet dictis , ut quidam aiunt , exercitatiores Auf Habsburgs Seite führten Pfalzgraf Philipp , von Pfalz-Neuburg , seit 1532 Statthalter in Württemberg ( Wille 171f ;", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_2063", + "psc_text": "sapere? Si faciant quod sequitur, Neque sperare in incerto divitiarum, sed in Deo vivo, qui praestat nobis omnia abundanter ad fruendum (I Tim. VI, 17) . Non dixit, qui praestat illis; sed, qui praestat nobis. Numquid ipse Paulus non habebat divitias? Habebat plane. Quas divitias? De quibus dicit alio loco Scriptura: Fideli homini mundus totus divitiarum est (Prov. XVII, 6, sec. LXX) . Audi et ipsum confitentem: Quasi nihil habentes, et omnia possidentes (II Cor. VI, 10) . Qui vult ergo esse dives, non haereat parti, et totum possidebit: illi inhaereat qui totum creavit. Simul in unum dives et pauper. Dicit in alio psalmo; Edent pauperes, et saturabuntur. Quomodo commendavit pauperes? Edent pauperes, et saturabuntur. Quid edunt? Quod sciunt fideles. Quomodo saturabuntur? Imitando passionem Domini sui, et non sine causa accipiendo pretium suum. Edent pauperes, et saturabuntur, et laudabunt Dominum, qui requirunt eum. Divites quid? Etiam ipsi edunt. Sed quomodo", + "candidate_score": 0.629011, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_36_38", + "bdc_text": "Der geldbedingte Truppenmangel auf habsburgischer Seite wird auch sonst bestätigt , s. Wille 172. 174f und Keller 65. 68. . Rumor est item Widam Hungarum Johannes Zápolya ( Szapolyai János ) , Wojwode ( ungarisch : Wajda ) von Siebenbürgen und König von Ungarn .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3902", + "psc_text": "datus est rex Saül (I Reg. IX, 1), et reprobatus est tanquam malus rex; postea datus est de tribu Juda rex David, et ex illo de tribu Juda fuerunt reges (Id. XVI, 12). Jacob autem ille hoc dixerat, quando benedixerat filios suos: Non deficiet princeps de Juda, nec dux de femoribus ejus, donec veniat cui repromissum est (Gen. XLIX, 10) . De tribu autem Juda venit Dominus noster Jesus Christus. Est enim, sicut Scriptura dicit et modo audistis, ex semine David, natus de Maria. Caeterum quod attinet ad divinitatem Domini nostri Jesu Christi, in qua aequalis est Patri; non solum ante Judaeos, sed etiam ante ipsum Abraham (Joan. VIII, 58); nec solum ante Abraham, sed et ante Adam; nec solum ante Adam, sed et ante coelum et terram, et ante saecula: quia omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil (Id. I, 3) . Quia ergo in", + "candidate_score": 0.628514, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_30_32", + "bdc_text": "Näheres ist nicht bekannt . dicitur ingenti pecunia ab imperatore Hispano abstraxisseN äheres ist nicht bekannt. . HostisDer Abschnitt Hostis bis paupertate ist in BV übersprungen. autem paratum quidem nunc demum novit , sed quo tendat , iamdum haesitat .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1821", + "psc_text": "Abraham se non cognovit: quia in ipsa tentatione ipse sibi innotuit. Plerumque enim homo putat se posse quod non potest, aut putat se non posse quod potest; accedit ad illum interrogatio ex divina dispensatione, et per interrogationem notus fit sibi; et dicitur Deus cognovisse, quod illum fecit nosse. Numquid Petrus noverat se, quando dixit medico: Tecum sum usque ad mortem (Matth. XXVI, 35) ? Medicus noverat, vena inspecta, quid intus ageretur in aegroto; aegrotus non noverat. Venit accessio tentationis; et probavit medicus sententiam suam, perdidit aeger praesumptionem suam. Sic ergo et novit Deus, et requirit. Novit. Quomodo ipse requirit? Propter te, ut tu invenias te, et gratias agas ei qui fecit te. Nonne Deus requiret ista? 21. Ipse enim novit occulta cordis. Quid est, novit occulta? quae occulta? Quoniam propter te mortificamur tota die, deputati sumus velut oves occisionis. Potes enim videre mortificari hominem; quare mortificetur, nescis: Deus hoc novit;", + "candidate_score": 0.627466, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_30_32", + "bdc_text": "Näheres ist nicht bekannt . dicitur ingenti pecunia ab imperatore Hispano abstraxisseN äheres ist nicht bekannt. . HostisDer Abschnitt Hostis bis paupertate ist in BV übersprungen. autem paratum quidem nunc demum novit , sed quo tendat , iamdum haesitat .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_2257", + "psc_text": "Subveni gravi vulneri secundum magnam medicinam tuam. Grave est quod habeo, sed ad Omnipotentem confugio. De meo tam lethali vulnere desperarem, nisi tantum medicum reperirem. Miserere mei, Deus, secundum magnam misericordiam tuam: et secundum multitudinem miserationum tuarum, dele iniquitatem meam. Quod ait, dele iniquitatem meam, hoc est, miserere mei, Deus. Et quod ait, secundum multitudinem miserationum tuarum, hoc est, secundum magnam misericordiam tuam. Quia magna est misericordia, multae sunt misericordiae; et de magna misericordia tua, multae sunt miserationes tuae. Attendis contemptores ut corrigas, attendis nescientes ut doceas, attendis confitentes ut ignoscas. Fecit hoc nesciens? Quidam fecerat aliqua, et multa mala fecerat; Misericordiam, inquit, consecutus sum, quia ignorans feci in incredulitate (I Tim. I, 13) . Iste David non posset dicere, Ignorans feci. Non enim ignorabat quantum mali esset contrectatio conjugis alienae, et quantum malum esset interfectio mariti nescientis, et nec saltem irascentis. Consequuntur ergo misericordiam Domini qui ignorantes fecerunt; et", + "candidate_score": 0.627009, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_45", + "bdc_text": "turbae per Germaniam essent futurae - ita Ferdinandus impellitur cum per se tum per pfaffos - , quantae vix unquam sunt conspectaeDer Abschnitt tantaque bis conspectae ist in BV übersprungen. .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1578", + "psc_text": "Sed misericordiam consecutus sum (I Tim. I, 13) ? Quia directi sunt pedes, quia jam supra petram ambulat. Quid enim ait? Unum autem quae retro oblitus. Quae retro? Lacus miseriae. Quid est, retro? Limus luti, concupiscentiae carnales, tenebrae iniquitatum. Quae retro oblitus, in ea quae ante sunt extentus. Non se diceret extentum, si jam pervenisset. Extenditur enim animus desiderio rei concupitae, non laetitia consecutae. In ea quae ante sunt, inquit, extentus, sequor ad palmam supernae vocationis Dei in Christo Jesu (Philip. III, 12, 13) . Currebat, sequebatur ad palmam. Et alio loco jam proximus palmae, Cursum, inquit, consummavi. Quando ergo dicebat, Sequor ad palmam supernae vocationis, quia jam pedes ejus in petra directi erant, jam viam bonam ambulabat: habeat unde gratias ageret, habebat quod peteret, gratias agens de acceptis, petens debita. De quibus acceptis? De indulgentia peccatorum, de illuminatione fidei, de robore spei, de flamma charitatis. Unde autem adhuc Dominum", + "candidate_score": 0.626997, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_47", + "bdc_text": "Miraculum , quod hic video , illud est , rem tanto temporeB V gibt iam quinquennio für tanto tempore .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1795", + "psc_text": "aliquo miraculo adest, faciem ipsius oculis nostris videmus? Sed effectu miraculi suam praesentiam insinuat hominibus. Denique omnes qui mirantur ad hujuscemodi facta, quid dicunt? Vidi Deum praesentem. Sed dextera tua, et brachium tuum, et illuminatio vultus tui: quoniam complacuisti in eis: hoc est, sic cum eis egisti, ut bene placeres in eis, ut quisquis eos attenderet quomodo eum eis ageretur, diceret quia vere Deus est cum illis, et Deus illos agit. 5. [vers. 5.] Quid ergo? Alter erat tunc, et alter est nunc? Absit. Quid enim sequitur? Tu es ipse rex meus et Deus meus. Tu es ipse, non enim mutatus es. Tempora mutata video, creator temporum non mutatur. Tu es ipse rex meus et Deus meus. Tu me soles ducere, tu me soles regere, tu mihi soles subvenire. Qui mandas salutem Jacob. Quid est, Qui mandas? Etiamsi tu per tuam prorsus substantiam atque naturam qua es quidquid es, occultus", + "candidate_score": 0.626496, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_110_112", + "bdc_text": "schick [ en ]Randtext im engen Einband nicht zugänglich. ; enbüttendentbietet , lasset ihm sagen ( SI IV 1869 ) . imm , so es kumlichgelegen , passend ( SI III 285f). , ye belder , ye lieber , so will ich inn versu ͦchenprüfen ( SI VII 223f). , wie er mir geschriben hebWolfgang Kuchimeisters Brief an Myconius scheint nicht mehr erhalten zu sein. .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_2965", + "psc_text": "Videte illum, scitote illum, et quacumque ille transierit, fratribus caeteris qui modo hic non sunt, ostendite illum: et ista diligentia misericordia est, ne ille seductor retrahat cor, et oppugnet. Custodite vos; non vos lateat conversatio ejus, via ejus; ut testimonio vestro nobis confirmetur vere illum ad Dominum esse conversum. Non enim silebit fama de vita ejus, quando sic vobis et videndus et miserandus offertur. Nostis in Actibus Apostolorum esse scriptum quia multi perditi, id est talium artium homines, et doctrinarum nefariarum sectatores, omnes codices suos ad Apostolos attulerunt; et incensi sunt libri tam multi, ut pertineret ad scriptorem aestimationem eorum facere, et summam pretii conscribere (Act. XIX, 19). Hoc utique propter gloriam Dei, ne tales etiam perditi desperarentur ab illo qui novit quaerere quod perierat (Luc. XV, 32). Perierat ergo iste; nunc quaesitus, inventus, adductus est: portat secum codices incendendos, per quos fuerat incendendus, ut illis in ignem missis, ipse", + "candidate_score": 0.626238, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_36_38", + "bdc_text": "Der geldbedingte Truppenmangel auf habsburgischer Seite wird auch sonst bestätigt , s. Wille 172. 174f und Keller 65. 68. . Rumor est item Widam Hungarum Johannes Zápolya ( Szapolyai János ) , Wojwode ( ungarisch : Wajda ) von Siebenbürgen und König von Ungarn .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3905", + "psc_text": "Et illi: Nos non habemus regem, nisi Caesarem (Joan. XIX, 15) . O Judaei qui vocamini, et non estis; si non habetis regem, nisi Caesarem, defecit jam princeps de Juda: venit ergo ille cui repromissum est. Illi ergo verius Judaei, qui christiani facti sunt ex Judaeis: caeteri Judaei qui in Christum non crediderunt, etiam nomen ipsum perdere digni fuerunt. Judaea ergo vera, Christi Ecclesia est, credens in illum regem qui venit ex tribu Juda per virginem Mariam; credens in illum de quo modo Apostolus dicebat, ad Timotheum scribens: Memor esto Jesum Christum resurrexisse a mortuis ex semine David, secundum Evangelium meum (II Tim. II, 8) . De Juda enim David, et ex David Dominus Jesus Christus. Nos credentes in Christum pertinemus ad Judam; et nos cognovimus Christum qui oculis non vidimus, fide retinemus. Non ergo insultent Judaei, qui jam non sunt Judaei: ipsi dixerunt, Nos non habemus regem, nisi Caesarem.", + "candidate_score": 0.625725, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_0_2", + "bdc_text": "S . De duobus istis , quae scribis Oben Nrn. 350 und 356. , libenter cognovi . Sed bone deus , quam miseria! Non est amplius , quod dicam .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_2257", + "psc_text": "Subveni gravi vulneri secundum magnam medicinam tuam. Grave est quod habeo, sed ad Omnipotentem confugio. De meo tam lethali vulnere desperarem, nisi tantum medicum reperirem. Miserere mei, Deus, secundum magnam misericordiam tuam: et secundum multitudinem miserationum tuarum, dele iniquitatem meam. Quod ait, dele iniquitatem meam, hoc est, miserere mei, Deus. Et quod ait, secundum multitudinem miserationum tuarum, hoc est, secundum magnam misericordiam tuam. Quia magna est misericordia, multae sunt misericordiae; et de magna misericordia tua, multae sunt miserationes tuae. Attendis contemptores ut corrigas, attendis nescientes ut doceas, attendis confitentes ut ignoscas. Fecit hoc nesciens? Quidam fecerat aliqua, et multa mala fecerat; Misericordiam, inquit, consecutus sum, quia ignorans feci in incredulitate (I Tim. I, 13) . Iste David non posset dicere, Ignorans feci. Non enim ignorabat quantum mali esset contrectatio conjugis alienae, et quantum malum esset interfectio mariti nescientis, et nec saltem irascentis. Consequuntur ergo misericordiam Domini qui ignorantes fecerunt; et", + "candidate_score": 0.624918, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_31_33", + "bdc_text": "dicitur ingenti pecunia ab imperatore Hispano abstraxisseN äheres ist nicht bekannt. . HostisDer Abschnitt Hostis bis paupertate ist in BV übersprungen. autem paratum quidem nunc demum novit , sed quo tendat , iamdum haesitat . Duces habet dictis , ut quidam aiunt , exercitatiores Auf Habsburgs Seite führten Pfalzgraf Philipp , von Pfalz-Neuburg , seit 1532 Statthalter in Württemberg ( Wille 171f ;", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_2062", + "psc_text": "inter divites et reprobos eum deputat Deus. Et divites et pauperes in corde interrogat Deus, non in arca et domo. Nonne pauperes sunt qui accipiunt mandatum Apostoli dicentis Timotheo: Praecipe divitibus hujus saeculi non superbe sapere? Quomodo eos qui divites erant fecit pauperes? Tulit illis quare quaeruntur divitiae. Nemo enim vult esse dives, nisi ut infletur inter eos inter quos vivit, et superior illis videatur. Cum autem dixit, non superbe sapere, aequales eos fecit non habentibus; ut fortassis pauculis nummis mendicus plus extollatur, quam ille dives qui audit Apostolum dicentem: Praecipe divititibus hujus saeculi non superbe sapere. Unde non superbe sapere? Si faciant quod sequitur, Neque sperare in incerto divitiarum, sed in Deo vivo, qui praestat nobis omnia abundanter ad fruendum (I Tim. VI, 17) . Non dixit, qui praestat illis; sed, qui praestat nobis. Numquid ipse Paulus non habebat divitias? Habebat plane. Quas divitias? De quibus dicit alio loco", + "candidate_score": 0.624557, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_71_73", + "bdc_text": "Ein Lebensbild aus der Reformationsgeschichte , Halle 1898 . - SVRG 61 ; Heribert Smolinsky , Hieronymus Emser , in :", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3230", + "psc_text": "Christus salutare ipsius? Et quid est quod dixit senex ille Simeon; senex ille, inquam, in Evangelio, servatus annosus usque ad infantiam Verbi? Accepit enim senex ille in manibus suis infantem Verbum Dei. Qui et in utero esse dignatus est, in manibus senis esse dedignaretur? Ille in utero virginis, qui in manibus senis; infirmus infans, et intra viscera, et in manibus senis, ad dandam nobis firmitatem, per quem facta sunt omnia; et si omnia, et ipsa mater; venit humilis, venit infirmus, sed indutus infirmitate mutanda: quia etsi crucifixus est ex infirmitate; sed vivit ex virtute Dei (II Cor. XIII, 4) . Apostolus ait. Erat ergo in manibus senis. Et quid ait senex ille? quid ait, gratulans quod jam solvendus hinc esset, videns suis manibus contineri a quo et in quo salus ejus continebatur? « Jam dimittis, » inquit, « Domine, servum tuum in pace; quoniam viderunt oculi mei salutare tuum »", + "candidate_score": 0.623902, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_116", + "bdc_text": "acta sunt , ubi noveris , ad me perscribito , ut videam , quomodo legati consonent aut dissonentVermutlich im Streit zwischen dem Abt und der Stadt St .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1876", + "psc_text": "ubi cadunt: in corde. Ibi se erigebant adversus Christum, ibi cadunt ante Christum. Blasphemabat Saulus Christum, erectus erat: supplicat Christo, cecidit, prostratus est: occisus est inimicus Christi, ut vivat discipulus Christi. De coelo emissa sagitta, corde percussus est Saulus, nondum Paulus, adhuc Saulus, adhuc erectus, nondum prostratus: accepit sagittam, cecidit in corde. Non enim quod prostratus est in facie, ibi cecidit in corde; sed ubi ait: Domine, quid me jubes facere (Act. IX, 6) ? Modo ibas ad Christianos alligandos et perducendos ad poenam; et modo dicis Christo: Quid me jubes facere? O sagittam acutam, potentissimam, qua accepta cecidit Saulus ut esset Paulus! Ut ille, ita et populi: gentes attendite, videte subditas Christo. Ergo, Populi sub te cadent, in corde inimicorum regis: hoc est, in corde inimicorum tuorum. Ipsum enim appellat regem, ipsum novit regem. Populi sub te cadent, in corde inimicorum regis. Inimici erant: acceperunt sagittas tuas, ceciderunt ante", + "candidate_score": 0.622546, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_2", + "bdc_text": "Sed bone deus , quam miseria! Non est amplius , quod dicam .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_2257", + "psc_text": "Subveni gravi vulneri secundum magnam medicinam tuam. Grave est quod habeo, sed ad Omnipotentem confugio. De meo tam lethali vulnere desperarem, nisi tantum medicum reperirem. Miserere mei, Deus, secundum magnam misericordiam tuam: et secundum multitudinem miserationum tuarum, dele iniquitatem meam. Quod ait, dele iniquitatem meam, hoc est, miserere mei, Deus. Et quod ait, secundum multitudinem miserationum tuarum, hoc est, secundum magnam misericordiam tuam. Quia magna est misericordia, multae sunt misericordiae; et de magna misericordia tua, multae sunt miserationes tuae. Attendis contemptores ut corrigas, attendis nescientes ut doceas, attendis confitentes ut ignoscas. Fecit hoc nesciens? Quidam fecerat aliqua, et multa mala fecerat; Misericordiam, inquit, consecutus sum, quia ignorans feci in incredulitate (I Tim. I, 13) . Iste David non posset dicere, Ignorans feci. Non enim ignorabat quantum mali esset contrectatio conjugis alienae, et quantum malum esset interfectio mariti nescientis, et nec saltem irascentis. Consequuntur ergo misericordiam Domini qui ignorantes fecerunt; et", + "candidate_score": 0.621636, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_55", + "bdc_text": "De Erasmo et Luthero idem sentio , quod tu de alteroVgl . oben S. 127 , 25-35. .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_2196", + "psc_text": "XXXII, 28) . Ergo audi sicut Israel, sicut videns Deum; etsi nondum specie, sed jam fide. Hoc enim interpretatur Israel, Videns Deum. Qui habet aures audiendi, audiat (Matth. XI, 15); et qui habet oculos videndi, videat. Audi, Israel, et testificabor tibi. Quod sursum dixit, populus meus; hoc in consequenti, Israel: et quod dixit sursum, loquar tibi; hoc in consequenti, testificabor tibi. Quid loquetur Dominus Deus noster populo suo? Israeli suo quid testificabitur? Audiamus: Deus, Deus tuus ego sum. Deus ego sum, et Deus tuus sum. Quomodo Deus ego sum? Sicut Moysi dictum est, Ego sum qui sum (Exod. III, 14) . Quomodo Deus tuus sum? Ego sum Deus Abraham, et Deus Isaac, et Deus Jacob. Sum Deus, et tuus sum Deus: et si tuus non sim Deus, sum Deus. Bono meo sum Deus, malo tuo non sum Deus tuus. Etenim Deus tuus, ei proprie dicitur quem familiarius habet Deus, tanquam", + "candidate_score": 0.621076, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_104", + "bdc_text": "Zürich) war . Wegen unbedachter politischer Äußerungen wurde er 1555/56 mit Haft ( vgl. Jakob Rüeger an Bullinger , 3 . Januar 1556 , Zürich StA , E II 375 , 481 ) und 1562 mit Geld gebüßt .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3472", + "psc_text": "a Deo percussum persecuti sunt? Quid animo eorum imputatur? Malitia. Nam id in Christo factum est quod oportebat. Pati utique venerat, et punivit per quem passus est. Nam Judas traditor punitus est, et Christus crucifixus est; sed nos redemit sanguine suo, et punivit illum de pretio suo. Projecit enim pretium argenti quo ab illo Dominus venditus erat, nec agnovit pretium quo ipse a Domino redemptus erat (Id. XXVII, 5). Factum est hoc in Juda. Sed cum videamus mensuram quamdam esse retributionis in omnibus, nec quemquam posse permitti amplius saevire quam acceperit potestate; quomodo illi addiderunt, aut quae est ista percussio Domini? Nimirum ex persona locutus est ejus unde corpus acceperat, unde carnem assumpserat, id est generis humani, ipsius Adae qui percussus est primo morte propter peccatum suum (Gen. III, 19). Mortales ergo hic homines cum poena nascuntur: huic poenae addunt, quicumque homines fuerint persecuti. Jam enim homo hic moriturus non", + "candidate_score": 0.618946, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_8", + "bdc_text": "erit in ducatu Wirtenbergensi cum exercitu , imperator huius exercitus dux est Brunsvigensis Offenbar handelt es sich um eine Fehlinformation :", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_2686", + "psc_text": "Vos de imperatoribus praesumitis. Quaero et ego: Quid vobis ad proconsules, quos miserunt imperatores? quid vobis ad leges, quas contra vos dederunt imperatores? Imperatores communionis nostrae leges adversus omnes haereticos dederunt: eos utique appellant haereticos, qui non sunt communionis eorum, inter quos utique et vos estis. Si verae sunt leges, valeant et in vos haereticos; si falsae sunt leges, quare valent contra vestros haereticos? Fratres, paululum advertite, et intelligite quod diximus: quando egerunt causas suas adversus Maximianistas, ut eos a se damnatos et schismaticos suis ejicerent de locis, quae illi loca tenebant antiquitus, et successerant episcopis decessoribus suis; volentes illos inde excludere, egerunt legibus publicis, ad judices venerunt, dixerunt se catholicos, ut possent excludere haereticos. Quare te dicis catholicum, ut excludatur haereticus, et non potius es catholicus, ne sis exclusus haereticus? Modo catholicus es, ut valeas ad excludendum haereticum. Judex enim non posset nisi legibus suis judicare. Dixerunt se catholicos;", + "candidate_score": 0.616177, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_47", + "bdc_text": "Miraculum , quod hic video , illud est , rem tanto temporeB V gibt iam quinquennio für tanto tempore .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3560", + "psc_text": "nunc? Sed, semper. Quid est, semper? Non tantum tempore fidei, sed et tempore speciei. Nunc enim quamdiu sumus in corpore, peregrinamur a Domino; per fidem enim ambulamus, non per speciem (II Cor. V, 6): veniet tempus ut videamus quod non visum credimus; viso autem quod credimus, laetabimur: viso autem quod non crediderunt impii, confundentur. Tunc veniet res cujus est modo spes. Spes enim quae videtur, non est spes. Si autem quod non videmus speramus, per patientiam exspectamus (Rom. VIII, 24). Modo ergo gemis, modo in locum refugii curris, ut salvus fias; modo in infirmitate positus medicum rogas: quid, cum acceperis perfectam etiam sanitatem? quid, cum effectus fueris aequalis Angelis Dei (Matth. XXII, 30)? jam forte istam gratiam qua liberatus es oblivisceris? Absit. In te cantatio mea semper. 9. [vers. 7.] Tanquam prodigium factus sum multis. Hic tempore spei, tempore gemitus, tempore humilitatis, tempore doloris, tempore infirmitatis, tempore vocis a compedibus,", + "candidate_score": 0.613971, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_2", + "bdc_text": "Sed bone deus , quam miseria! Non est amplius , quod dicam .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1304", + "psc_text": "nisi intus invenerit quod edat, necesse est ut fame dispereat. Iste ergo sibi non collegerat verbum Dei, supervenit hiems, non hic invenit quod quaerebat, consolari nisi inde non poterat, de verbo autem Dei nullo modo. Intus apud se nihil habebat, foris quod quaerebat non inveniebat: ardebat indignationum et dolorum facibus, agitabatur mens ejus violenter, et tamdiu occulte, donec etiam erumperet in quosdam gemitus, ita ut inter fratres sonaret, et se audiri nesciret. Videbamus, et dolebamus vehementer, Deus scit, tantam poenam animae, tantas cruces, tantas gehennas, tanta tormenta. Quid pluribus? Impatiens loci humilis, cui si saperet, posset esse locus salubris, talis apparuit, ut etiam projiceretur. Neque hinc desperare debemus, fratres, de aliis, qui forte elegerint veritatem, non secuti fuerint necessitatem. Usque adeo enim de caeteris desperandum non est, ut nec de isto desperem, quamdiu vivit. De nullo enim vivente desperandum est. Hoc ergo, fratres, ex occasione hac scire debuit Charitas Vestra,", + "candidate_score": 0.612737, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_26_28", + "bdc_text": "als römischer König ) nahestehende Fürsten wie Philipp I. von Braunschweig- Grubenhagen , Franz von Braunschweig-L üneburg in Gifhorn , Wolfgang von Anhalt-Köthen , Gebhart VII . und Albrecht VII .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3356", + "psc_text": "et Benjamin adolescentior in ecstasi; quibus verbis Paulum significari nemo ambigit; vel nomine principum omnes significentur in Ecclesiis excellentes atque imitatione dignissimi: quid sibi volunt haec nomina tribuum Israeliticarum? Si enim tantum Judae mentio fieret, quoniam ex hac tribu reges fuerant, ex qua et Dominus Christus secundum carnem (Rom. IX, 5); ideo ex hac tribu putaremus figuratos etiam principes Testamenti Novi: cum vero adjungit, principes Zabulon, principes Nephthalim; quisquam forsitan dicat ex his tribubus Apostolos fuisse, ex aliis autem non fuisse. Quod licet unde probari hoc posset non videam; tamen, quia nec unde refellatur invenio, et hoc loco principes Ecclesiarum, ducesque eorum qui in Ecclesiis benedicunt Dominum video commendari, non absurde etiam istum sensum probo; sed plus me delectat quod ex istorum nominum interpretatione clarescit. Hebraea quippe sunt nomina: quorum Juda, Confessio interpretari dicitur; Zabulon, Habitaculum fortitudinis; Nephthalim, Dilatatio mea. Quae omnia verissimos nobis insinuant principes Ecclesiarum, dignos ducatu, dignos", + "candidate_score": 0.612709, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_15_17", + "bdc_text": "RexKönig Franz I. von Frankreich. et , ut quidam aiunt , LotharingusClaude de Lorraine , erster Herzog von Guise , 1496-1550 , ein Truppenführer , Vater von François de Lorraine , Herzog von Guise , der Kardinäle Charles und Louis de Lorraine und Großvater von Maria Stuart , s. PC II 208 ( vgl. S. IX ) ; Grande Encyclopédie 22 , Paris 1885 , S. 567 . exercitum habent coniunctim latitantem fere et per hoc munitantem , si primi domus Austriae , hoc esthoc est fehlt in BV .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1655", + "psc_text": "non tam longi quam sperantur. Cito illi transibunt; requies veniens non transibit. Quanquam longum, ferri debuit malum pro infinito bono. IN PSALMUM XL ENARRATIO. SERMO AD PLEBEM. 1. Quoniam solemnis dies Martyrum illuxit; propter gloriam passionis Christi imperatoris martyrum, qui sibi non pepercit militibus imperans pugnam, sed prior pugnavit, prior vicit, ut pugnantes exemplo suo hortaretur, et majestate sua adjuvaret, et promissione coronaret, audiamus aliquid in isto psalmo, quod pertineat ad ejus passionem. Commendamus autem saepius, nec nos piget iterare quod vobis utile est retinere, Dominum nostrum Jesum Christum plerumque loqui ex se, id est ex persona sua, quod est caput nostrum; plerumque ex persona corporis sui, quod sumus nos et Ecclesia ejus; sed ita quasi ex unius hominis ore sonare verba, ut intelligamus caput et corpus in unitate integritatis consistere, nec separari ab invicem; tanquam conjugium illud, de quo dictum est: Erunt duo in carne una (Gen. II, 24,", + "candidate_score": 0.611235, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_14", + "bdc_text": "Pecuniae magnus numerus est , miles multus , machinae bellicae multae , adparatus totus , qualem esse decet .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_2495", + "psc_text": "una charitas: illa numero plura sunt, haec pondere major est (I Cor. XIII). Ergo in omnibus Sacramentis mecum, in una charitate non mecum: In multis erant mecum. Rursus alio modo, Quoniam in multis erant mecum, qui se separaverunt a me, mecum erant, non in paucis, sed in multis. Etenim per totum orbem terrarum pauca sunt grana, multae sunt paleae. Quid ergo ait? In palea mecum erant, in tritico non mecum erant: et propinquat palea tritico, de uno semine exit, in uno agro radicatur, una pluvia nutritur, eumdem messorem patitur, eamdem triturationem sustinet, eamdem ventilationem exspectat, non in unum horreum intrat. Quoniam in multis erant mecum. 20. [vers. 20-22.] Exaudiet me Deus, et humiliabit illos, qui est ante saecula. Illi enim praesumunt de nescio quo duce suo qui coepit heri: humiliabit illos qui est ante saecula. Quia etsi ex tempore Christus est de Maria virgine, ante saecula tamen in principio Verbum,", + "candidate_score": 0.602109, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_23", + "bdc_text": "von Bayern. triplici exercitu cavebit , ne ex Austria seu Boemia quis obsit .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3379", + "psc_text": "mensuras (Matth. XIII, 31-33), id est, totum orbem terrarum reparatum ex tribus filiis Noe (Gen. IX, 19): quoniam ab oriente et occidente et aquilone et austro veniunt, qui recumbent cum Patriarchis, expulsis foras eis qui de illorum carne sunt nati, et eorum fidem non sunt imitati (Matth. VIII, 11). Ad hanc ergo Christi Ecclesiae gloriam oculos aperuimus; et illam sterilem, cui gaudium indictum atque praedictum est, quod plures filios habitura esset, quam illa quae habebat virum (Isai. LIV, 1, et Gal. IV, 27), jam talem invenimus quae oblita esset opprobriorum et ignominiae viduitatis suae: et ideo possumus forte mirari cum voces humilitatis Christi, vel nostrae, legerimus in aliqua prophetia. Et fieri potest ut minus ex eis afficiamur, quia non eo tempore venimus, quando ista cum sapore legebantur, abundante pressura. Sed rursus si tribulationum abundantiam cogitemus, et in qua ambulemus via cognoscamus (si tamen in illa ambulamus), quam sit angusta (Matth.", + "candidate_score": 0.590863, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 19, + "cf_id": "cf016", + "work_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-Spiritu-Sancto", + "max_score": 0.684898, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_89_91", + "bdc_text": "Equidem iurare ausim Lutherum persuasum spiritum sanctum non esse nisi apud se et suos . Dies declarabit omniaVgl. 1 Kor 3 , 13. . Deus largiatur nobis suam veritatem Vgl. Ps 43 , 3. .", + "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-Spiritu-Sancto_window_340", + "psc_text": "Spiritum declaratum? Aut quis est alius praeter Spiritum sanctum, cui divinitatis potentia deferatur? Qui enim Spiritum excludunt, necesse est inducant alium, qui cum Patre et Filio gloriam divinitatis accipiat. 89. Eadem igitur verba repetamus: Deus est qui illuxit ad illuminationem claritatis Dei in facie Jesu Christi. Habes Christum evidenter expressum. Cujus ergo claritas illuminare dicitur, nisi Spiritus? Ipsum ergo Deum expressit, quia claritatem Dei dixit: si Patris, superest ut qui dixit de tenebris lumen splendescere, et illuxit in cordibus nostris, Spiritus sanctus intelligatur; alium enim non possumus cum Patre Filioque venerari. Si igitur Spiritum intelligis, et hunc Apostolus Deum dixit; necesse est igitur deitatem Spiritus etiam vos fateamini, qui negatis. 90. Sed quam impudenter negatis, cum legeritis quia templum habet Spiritus sanctus! Scriptum est enim: Templum Dei vos estis, et Spiritus sanctus habitat in vobis (I Cor. III, 16) . Deus ergo templum habet, creatura templum non habet verum. Spiritus", + "candidate_score": 0.684898, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_90_92", + "bdc_text": "Dies declarabit omniaVgl. 1 Kor 3 , 13. . Deus largiatur nobis suam veritatem Vgl. Ps 43 , 3. . Caeterum opus habemus opera tua :", + "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-Spiritu-Sancto_window_249", + "psc_text": "Divisiones sunt munerum, non separationes Trinitatis. 139. Denique idem est Deus qui operatur omnia in omnibus; ut scias quia non est discretio operationis inter Deum Patrem et Spiritum sanctum, quando ea quae operatur Spiritus, operatur et Pater Deus, qui operatur omnia in omnibus. Nam cum operetur omnia in omnibus Pater: Alii tamen datur per Spiritum sermo sapientiae, alii sermo scientiae secundum eumdem Spiritum, alteri fides in eodem Spiritu, alii gratia curationum in uno Spiritu, alii operatio virtutum, alii prophetia, alii discretio spirituum, alii genera linguarum, alii interpretatio sermonum. Haec autem omnia operatur unus atque idem Spiritus, dividens singulis prout vult (Ibid., 8 et seq.) . 140. Non est ergo dubium, quin ea quae operatur Pater, operetur et Spiritus. Nec ex praecepto, sicut qui corporaliter audit, operatur: sed ex voluntate, qui sui est liber arbitrii, non alienae famulus potestatis. Non enim quasi jussus obtemperat, sed quasi largitor suae moderator est largitatis.", + "candidate_score": 0.670837, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_105", + "bdc_text": "Bullinger empfahl ihn im Sommer 1534 nochmals an Myconius ( s. unten Nr. 399 ) , dessen Kostgänger er vermutlich wurde .", + "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-Spiritu-Sancto_window_268", + "psc_text": "33) . Dixit hoc Deus Pater Joanni: Joannes et audivit, et vidit, et credidit. Audivit a Deo, vidit in Domino, credidit quia Spiritus erat, qui descendebat de coelo. Non enim columba, sed sicut columba descendit; sic enim scriptum est: Et vidi Spiritum descendentem de coelo, sicut columbam (Marc. I, 10) . 4. Sicut Joannes vidisse se dixit, ita scripsit et Marcus: Lucas autem addidit quod corporali specie descendit Spiritus sanctus, sicut columba (Luc. III, 22); ne incarnationem illam putares fuisse, sed speciem. Ideo autem speciem praetendit, ut per speciem crederet, qui Spiritum non videbat, et per speciem declararet unius honoris in imperio, unius operationis in mysterio, unius muneris in lavacro cum Patre et Filio sibi esse consortium, nisi forte invalidum credimus, ut in eo baptizetur servulus, in quo baptizatus est Dominus. 5. Pulchre autem dixit: Manentem super eum (Joan. I, 33) ; quia ad prophetas quoties volebat Spiritus, 666 vel", + "candidate_score": 0.614502, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 20, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore", + "max_score": 0.684756, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_90_92", + "bdc_text": "Dies declarabit omniaVgl. 1 Kor 3 , 13. . Deus largiatur nobis suam veritatem Vgl. Ps 43 , 3. . Caeterum opus habemus opera tua :", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_444", + "psc_text": "CXVII, 24, Hic est dies quem fecit Dominus. Sicut Domino nostro cantavimus, ita illo adjuvante faciamus. Omnis enim dies a Domino factus est: non tamen sine causa de aliquo praecipue scriptum est, Hic est dies quem fecit Dominus. Legimus cum Deus conderet coelum et terram, quia dixit, Fiat lux; et facta est lux. Et vocavit Deus lucem, diem; et tenebras, noctem (Gen. I, 3, 5) . Sed est alius dies certus nobis et praecipue commendandus, de quo dicit Apostolus: Sicut in die honeste ambulemus. Dies iste vulgaris quotidianus, oriente sole et occidente perficitur. Est alius dies, quo fulget verbum Dei in cordibus fidelium, et pellit tenebras, non oculorum, sed morum malorum. Ipsum ergo agnoscamus, in ipso gaudeamus. Audiamus Apostolum dicentem, « Filii enim lucis sumus, et filii diei: non sumus noctis, neque tenebrarum (I Thess. V, 5). Sicut in die honeste ambulemus: non in comessationibus et ebrietatibus, non in cubilibus", + "candidate_score": 0.684756, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_91", + "bdc_text": "Deus largiatur nobis suam veritatem Vgl. Ps 43 , 3. .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_11", + "psc_text": "quoniam credens in eum qui natus est, non homo a se ipso, sed a Deo justificatus est. Veritas de terra orta est: quia Verbum caro factum est (Id. I, 14) . Et justitia de coelo prospexit: quia omne datum optimum et omne donum perfectum desursum est (Jacobi I, 17). Veritas de terra orta est, caro de Maria. Et justitia de coelo prospexit: quia non potest homo accipere quidquam, nisi fuerit ei datum de coelo (Joan. III, 27) . CAPUT III. 3. Gloria Dei in hominum gratuita justificatione.--Justificati igiturex fide, pacem habeamus ad Deum per Dominum nostrum Jesum Christum; per quem et accessum habemus in gratiam istam, in qua stamus, et gloriamur in spe gloriae Dei (Rom. V, 1, 2) . His, fratres, quae mecum recognoscitis, paucis apostolicis verbis, pauca verba psalmi hujus admiscere delectat, et consonantiam reperire. Justificati ex fide, pacem habeamus ad Deum: quia justitia et pax osculatae sunt", + "candidate_score": 0.669182, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_32", + "bdc_text": "HostisDer Abschnitt Hostis bis paupertate ist in BV übersprungen. autem paratum quidem nunc demum novit , sed quo tendat , iamdum haesitat .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_518", + "psc_text": "Intrat ad eos, fit eis hospes; et qui per totam viam non agnoscebatur, in fractione panis agnoscitur. Discite hospites suscipere, ubi agnoscitur Christus. An nescitis quia si quem christianum susceperitis, ipsum suscipitis? Nonne ipse dicit, Hospes fui, et suscepistis me? Et quando ei dicitur, Domine, quando te vidimus hospitem? Respondet, Cum uni ex minimis meis fecistis, mihi fecistis (Matth. XXV, 35, 38, 40) . Cum ergo christianus christianum suscipit, serviunt membra membris; et gaudet caput, et sibi imputat datum quod membro ejus fuerit erogatum. Hic ergo pascatur Christus esuriens, accipiat potum sitiens, vestiatur nudus, suscipiatur peregrinus, visitetur aegrotus. Hoc habet necessitas itineris. Sic in ista peregrinatione vivendum est, ubi eget Christus. Eget in suis, plenus est in se. Sed qui eget in suis, et plenus est in se, egentes adducit ad se. Ibi non erit fames, non erit sitis, non erit nuditas, non erit aegritudo, non erit peregrinatio, non erit", + "candidate_score": 0.665996, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_91", + "bdc_text": "Deus largiatur nobis suam veritatem Vgl. Ps 43 , 3. .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_12", + "psc_text": "et accessum habemus in gratiam istam, in qua stamus, et gloriamur in spe gloriae Dei (Rom. V, 1, 2) . His, fratres, quae mecum recognoscitis, paucis apostolicis verbis, pauca verba psalmi hujus admiscere delectat, et consonantiam reperire. Justificati ex fide, pacem habeamus ad Deum: quia justitia et pax osculatae sunt invicem. Per Dominum nostrum Jesum Christum: quia Veritas de terra orta est. Per quem et accessum habemus in gratiam istam, in qua stamus, et gloriamur in spe gloriae Dei. Non ait, Gloriae nostrae; sed, gloriae Dei: quia justitia non de nobis processit, sed de coelo prospexit. Ergo qui gloriatur, non in se, sed in Domino glorietur. Hinc enim et nato ex Virgine Domino, cujus diem Natalem hodie celebramus, praeconium vocis angelicae factum est: Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis (Luc. II, 14) . In terra enim pax unde, nisi quia Veritas de terra orta est,", + "candidate_score": 0.656506, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_32", + "bdc_text": "HostisDer Abschnitt Hostis bis paupertate ist in BV übersprungen. autem paratum quidem nunc demum novit , sed quo tendat , iamdum haesitat .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_554", + "psc_text": "susceptus est hospitio quasi pauper, dignatio fuit suscipientis, non miseria egentis. CAPUT VI. 7. Christus in paupere eget. Forte dicis tibi: O beati qui meruerunt Christum suscipere! O si ego tunc fuissem! o si unus fuissem de duobus illis, quos invenit in via! Tu esto in via, non deerit hospes Christus. Putas enim jam non tibi licere suscipere Christum? Unde, inquis, licet? Jam resurgens manifestatus est discipulis suis, ascendit in coelum, ibi est ad dexteram Patris; non est venturus nisi in ultimo saeculo ad judicandos vivos et mortuos: venturus autem in claritate, non in infirmitate; daturus regnum, non quaesiturus hospitium. Quando dabit regnum, excidit tibi quod dicturus est: Cum uni ex minimis meis fecistis, mihi fecistis (Matth. XXV, 40) ? Ille dives, egens est usque in finem saeculi. Eget prorsus, non in capite, sed in membris suis. Ubi eget? In quibus doluit, quando dixit: Saule, Saule, quid me persequeris (Act.", + "candidate_score": 0.650939, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_82_84", + "bdc_text": "Josef Steinruck in : TRE IX 576-580 ; Contemporaries I 429 f. et Oecolampadium et similes his ictibus horribilibus et quassationibus subito extinctos esse »Zitiert in freier lateinischer Übersetzung aus Luthers «Von der Winkelmesse und Pfaffenweihe» , 1533 , S. WA XXXVIII 204 , Z. 26-28. .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_674", + "psc_text": "acus trajicere, et divitem introducere in regnum coelorum. Quid mihi de ostiis clausis calumniaris? Ostia clausa habent vel rimam: compara rimam ostiorum foramini acus, compara molem carnis humanae magnitudini camelorum; et noli calumniari divinitati miraculorum. SERMO CCXLVIII. In diebus Paschalibus, XIX. De lectione Evangelii Joannis, cap. XXI, 1-14: et de duabus piscationibus, una ante passionem, altera post resurrectionem. CAPUT PRIMUM. 1. Piscatio ad mare Tiberiadis non sine mysterio. In piscationibus duabus figura Ecclesiae praesentis ac futurae. Et hodie lectio recitata est de his quae facta sunt post resurrectionem Domini secundum evangelistam Joannem. Audivit nobiscum Charitas vestra, Dominum Jesum Christum ad mare Tiberiadis ostendisse se discipulis suis; et qui eos jam fecerat piscatores hominum, invenit eos adhuc piscatores piscium. Per totam noctem nihil ceperunt: viso autem Domino, et eo jubente retia mittentes, ceperunt quantum numerum audistis. Nunquam hoc Dominus juberet, nisi aliquid significare vellet, quod nobis nosse expediret. Quid ergo pro", + "candidate_score": 0.647775, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_24", + "bdc_text": "Is duces quinqueGemeint sind vielleicht dem Wahlbund ( vom 24 .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_919", + "psc_text": "denarium numerum quater ductum. Commemoro vos qui audistis Denarius enim numerus totam sapientiam significat Haec sapientia dispensata est per quatuor partes mundi, per totum orbem terrarum: et tempora quadrifaria dispositione dispertiuntur. Nam annus quatuor tempora habet: et mundus quatuor cardines habet. Decem ergo quater ducti quadragenarium numerum habent. Ideo autem quadraginta diebus jejunavit Dominus (Matth. IV, 2), ostendens nobis abstinentiam ab omni corruptione esse debere fidelibus, quamdiu sunt in hoc mundo. Quadraginta diebus, jejunavit Elias (III Reg. XIX, 8), gestans personam Prophetiae, ostendens quia et in Prophetia hoc docetur. Quadraginta diebus jejunavit Moyses (Exod. XXXIV, 28), qui gerebat personam Legis, ostendens quia et in Lege hoc docetur. Quadraginta annis ductus est populus Israel in eremo (Num. XXXII, 13). Quadraginta diebus arca in diluvio fluctuavit, quae arca Ecclesia est - lignis imputribilibus facta; ligna imputribilia sunt animae sanctorum et justorum: habens tamen animalia munda et immunda; quia quamdiu vivitur in hoc", + "candidate_score": 0.645124, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_32", + "bdc_text": "HostisDer Abschnitt Hostis bis paupertate ist in BV übersprungen. autem paratum quidem nunc demum novit , sed quo tendat , iamdum haesitat .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_545", + "psc_text": "clausos oculos haberent? Aperti sunt ergo ad cognitionem, non ad visionem. Dominus itaque noster Jesus Christus ante panis fractionem ignotus loquitur cum hominibus, in panis fractione cognoscitur: quia ibi percipitur, ubi vita aeterna percipitur. Hospitio suscipitur, qui domum parat in coelo. Ait enim secundum evangelistam Joannem: Multae mansiones sunt apud Patrem meum: alioquin dicerem vobis, Ibo parare vobis locum. Sed si iero et paravero, iterum veniens assumam vos (Joan. XIV, 2, 3) . Hospes in terra esse voluit Dominus coeli, peregrinus in mundo, per quem factus est mundus: hospes esse dignatus esse dignatus est, ut tu haberes suscipiendo benedictionem; non quia ille indigebat, cum hospes intrabat. CAPUT III. 3. Elias ad viduam mittitur pascendus, ut beneficium praestetur pascenti. Eliam sanctum famis tempore per corvum Dominus pascebat: et quem persequebantur homines, ei serviebant aves. Afferebat servo Dei corvus mane panes, et ad vesperam carnes. Non indigebat ergo ille, quem Deus ministris", + "candidate_score": 0.645012, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_30_32", + "bdc_text": "Näheres ist nicht bekannt . dicitur ingenti pecunia ab imperatore Hispano abstraxisseN äheres ist nicht bekannt. . HostisDer Abschnitt Hostis bis paupertate ist in BV übersprungen. autem paratum quidem nunc demum novit , sed quo tendat , iamdum haesitat .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_518", + "psc_text": "Intrat ad eos, fit eis hospes; et qui per totam viam non agnoscebatur, in fractione panis agnoscitur. Discite hospites suscipere, ubi agnoscitur Christus. An nescitis quia si quem christianum susceperitis, ipsum suscipitis? Nonne ipse dicit, Hospes fui, et suscepistis me? Et quando ei dicitur, Domine, quando te vidimus hospitem? Respondet, Cum uni ex minimis meis fecistis, mihi fecistis (Matth. XXV, 35, 38, 40) . Cum ergo christianus christianum suscipit, serviunt membra membris; et gaudet caput, et sibi imputat datum quod membro ejus fuerit erogatum. Hic ergo pascatur Christus esuriens, accipiat potum sitiens, vestiatur nudus, suscipiatur peregrinus, visitetur aegrotus. Hoc habet necessitas itineris. Sic in ista peregrinatione vivendum est, ubi eget Christus. Eget in suis, plenus est in se. Sed qui eget in suis, et plenus est in se, egentes adducit ad se. Ibi non erit fames, non erit sitis, non erit nuditas, non erit aegritudo, non erit peregrinatio, non erit", + "candidate_score": 0.64346, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_32", + "bdc_text": "HostisDer Abschnitt Hostis bis paupertate ist in BV übersprungen. autem paratum quidem nunc demum novit , sed quo tendat , iamdum haesitat .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_547", + "psc_text": "non esuriens ad esurientem; et dicit ad eam: Vade, et affer mihi pusillum, ut manducem. Illa modicum habebat, quod consumptura fuerat, et moritura. Respondit, quantum haberet, prophetae intimavit: et ait illi propheta, Vade, prius affer mihi. Illa non dubitavit, sed attulit. Obtulit refectionem, et meruit benedictionem. Benedixit sanctus Elias hydriam farinae, et capsacem olei. Illud in domo repositum erat consumendum; et illud oleum in palo pendebat finiendum: accessit benedictio, et vasa illa thesauri facti sunt. Laguncula olei facta est fons olei, farina parva uberrimas segetes superavit (III Reg. XVII). CAPUT IV. 4. Super pauperem non sese efferat, qui ipsum juvat. Si Elias non indigebat, Christus indigebat? Ideo, fratres mei, admonet nos Scriptura sancta, quia plerumque servos suos quos potest pascere Deus, ideo facit indigentes, ut inveniat operantes. Nemo superbiat, quia dat pauperi: Christus pauper fuit. Nemo superbiat, quia hospitem suscipit: Christus hospes fuit. Melior est susceptus, quam suscipiens; ditior accipiens,", + "candidate_score": 0.640556, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_32", + "bdc_text": "HostisDer Abschnitt Hostis bis paupertate ist in BV übersprungen. autem paratum quidem nunc demum novit , sed quo tendat , iamdum haesitat .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_509", + "psc_text": "nondum renovata erat vita. CAPUT III. Et tu ergo, si vis habere vitam, fac quod fecerunt, ut agnoscas Dominum. Hospitio susceperunt. Similis enim erat Dominus tanquam in longinqua pergenti, illi vero tenuerunt eum. Et posteaquam venerunt ad locum quo tendebant, dixerunt: Jam hic nobiscum mane, declinavit enim in vesperum dies. Tene hospitem, si vis agnoscere Salvatorem. Quod tulerat infidelitas, reddidit hospitalitas. Dominus ergo praesentavit se ipsum in fractione panis. Discite ubi Dominum quaeratis, discite ubi habeatis, discite ubi agnoscatis, quando manducatis. Norunt enim fideles aliquid quod melius intelligunt in ista lectione, quam illi qui non noverunt. 4. Christus absentavit se corpore ut aedificetur fides. Dominus Jesus cognitus est; et posteaquam cognitus est, nusquam comparuit. Abscessit ab eis corpore, qui tenebatur fide. Ideo enim Dominus absentavit se corpore ab omni Ecclesia, et ascendit in coelum, ut fides aedificetur. Si enim non nosti nisi quod vides, ubi est fides? Si autem credis", + "candidate_score": 0.639021, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_75", + "bdc_text": "- Katholisches Leben und Kirchenreform im Zeitalter der Glaubensspaltung 44 , S. 37-46 ;", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_332", + "psc_text": "nomine Patris et Filii et Spiritus sancti (Matth. XXVIII, 19) . Credentes ergo divinam Trinitatem, et trinam unitatem, cavete, dilectissimi, ne quis vos ab Ecclesiae catholicae fide ac unitate seducat. « Qui enim vobis aliter evangelizaverit, praeterquam quod accepistis, anathema sit. » Apostolum, non me audite, qui ait: « Sed etsi nos, aut angelus de coelo aliter vobis evangelizaverit, praeterquam quod accepistis, anathema sit » (Galat. I, 9, 8). 9. In ecclesia catholica vivendum. Videtis certe, charissimi, etiam in ipsis sancti Symboli verbis, quomodo conclusioni omnium regularum, quae ad sacramentum fidei pertinent, quasi supplementum quoddam additum, ut diceretur, Per sanctam Ecclesiam. Fugite ergo, quantum potestis, diversos et varios deceptores, quorum sectas et nomina prae multitudine sui, nunc longum est enarrare. Multa enim habemus dicere vobis; sed non potestis illa portare modo. Unum vestris precibus commendo, ut ab eo qui catholicus non est, animum et auditum vestrum omnimodis avertatis: quo remissionem", + "candidate_score": 0.635756, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_86", + "bdc_text": "Miror , si aliter sit in exemplari Lutherano Bullinger zitiert im Brief vom 24 .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_397", + "psc_text": "Hortatur ut bones imitentur, tolerent malos. In libro qui appellatur Genesis, Scriptura dicit: Et vidit Deus lucem quia bona est. Et divisit Deus inter lucem et tenebras: et vocavit Deus lucem diem, et tenebras vocavit noctem (Gen. I, 4, 5) . Si ergo Deus vocavit diem lucem, sine dubio illi quibus dicit apostolus Paulus, Fuistis aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino (Ephes. V, 8) , dies erant: quoniam ille qui jussit de tenebris lumen clarescere, illuminavit eos (II Cor. IV, 6). Infantes isti, quos cernitis exterius dealbatos, interiusque mundatos, qui candore vestium splendorem mentium praefigurant, cum peccatorum suorum nocte premerentur, tenebrae fuerunt. Nunc autem quia mundati sunt lavacro indulgentiae, quia irrigati fonte sapientiae, quia perfusi luce justitiae: Hic est dies quem fecit Dominus, exsultemus et laetemur in eo (Psal. CXVII, 24) . Audiat nos dies Domini, audiat nos dies factus a Domino: audiat, et obaudiat; ut exsultemus et laetemur", + "candidate_score": 0.633538, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_30_32", + "bdc_text": "Näheres ist nicht bekannt . dicitur ingenti pecunia ab imperatore Hispano abstraxisseN äheres ist nicht bekannt. . HostisDer Abschnitt Hostis bis paupertate ist in BV übersprungen. autem paratum quidem nunc demum novit , sed quo tendat , iamdum haesitat .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_545", + "psc_text": "clausos oculos haberent? Aperti sunt ergo ad cognitionem, non ad visionem. Dominus itaque noster Jesus Christus ante panis fractionem ignotus loquitur cum hominibus, in panis fractione cognoscitur: quia ibi percipitur, ubi vita aeterna percipitur. Hospitio suscipitur, qui domum parat in coelo. Ait enim secundum evangelistam Joannem: Multae mansiones sunt apud Patrem meum: alioquin dicerem vobis, Ibo parare vobis locum. Sed si iero et paravero, iterum veniens assumam vos (Joan. XIV, 2, 3) . Hospes in terra esse voluit Dominus coeli, peregrinus in mundo, per quem factus est mundus: hospes esse dignatus esse dignatus est, ut tu haberes suscipiendo benedictionem; non quia ille indigebat, cum hospes intrabat. CAPUT III. 3. Elias ad viduam mittitur pascendus, ut beneficium praestetur pascenti. Eliam sanctum famis tempore per corvum Dominus pascebat: et quem persequebantur homines, ei serviebant aves. Afferebat servo Dei corvus mane panes, et ad vesperam carnes. Non indigebat ergo ille, quem Deus ministris", + "candidate_score": 0.633163, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_32_34", + "bdc_text": "HostisDer Abschnitt Hostis bis paupertate ist in BV übersprungen. autem paratum quidem nunc demum novit , sed quo tendat , iamdum haesitat . Duces habet dictis , ut quidam aiunt , exercitatiores Auf Habsburgs Seite führten Pfalzgraf Philipp , von Pfalz-Neuburg , seit 1532 Statthalter in Württemberg ( Wille 171f ; Keller 65f )", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_547", + "psc_text": "non esuriens ad esurientem; et dicit ad eam: Vade, et affer mihi pusillum, ut manducem. Illa modicum habebat, quod consumptura fuerat, et moritura. Respondit, quantum haberet, prophetae intimavit: et ait illi propheta, Vade, prius affer mihi. Illa non dubitavit, sed attulit. Obtulit refectionem, et meruit benedictionem. Benedixit sanctus Elias hydriam farinae, et capsacem olei. Illud in domo repositum erat consumendum; et illud oleum in palo pendebat finiendum: accessit benedictio, et vasa illa thesauri facti sunt. Laguncula olei facta est fons olei, farina parva uberrimas segetes superavit (III Reg. XVII). CAPUT IV. 4. Super pauperem non sese efferat, qui ipsum juvat. Si Elias non indigebat, Christus indigebat? Ideo, fratres mei, admonet nos Scriptura sancta, quia plerumque servos suos quos potest pascere Deus, ideo facit indigentes, ut inveniat operantes. Nemo superbiat, quia dat pauperi: Christus pauper fuit. Nemo superbiat, quia hospitem suscipit: Christus hospes fuit. Melior est susceptus, quam suscipiens; ditior accipiens,", + "candidate_score": 0.62976, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_30_32", + "bdc_text": "Näheres ist nicht bekannt . dicitur ingenti pecunia ab imperatore Hispano abstraxisseN äheres ist nicht bekannt. . HostisDer Abschnitt Hostis bis paupertate ist in BV übersprungen. autem paratum quidem nunc demum novit , sed quo tendat , iamdum haesitat .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_547", + "psc_text": "non esuriens ad esurientem; et dicit ad eam: Vade, et affer mihi pusillum, ut manducem. Illa modicum habebat, quod consumptura fuerat, et moritura. Respondit, quantum haberet, prophetae intimavit: et ait illi propheta, Vade, prius affer mihi. Illa non dubitavit, sed attulit. Obtulit refectionem, et meruit benedictionem. Benedixit sanctus Elias hydriam farinae, et capsacem olei. Illud in domo repositum erat consumendum; et illud oleum in palo pendebat finiendum: accessit benedictio, et vasa illa thesauri facti sunt. Laguncula olei facta est fons olei, farina parva uberrimas segetes superavit (III Reg. XVII). CAPUT IV. 4. Super pauperem non sese efferat, qui ipsum juvat. Si Elias non indigebat, Christus indigebat? Ideo, fratres mei, admonet nos Scriptura sancta, quia plerumque servos suos quos potest pascere Deus, ideo facit indigentes, ut inveniat operantes. Nemo superbiat, quia dat pauperi: Christus pauper fuit. Nemo superbiat, quia hospitem suscipit: Christus hospes fuit. Melior est susceptus, quam suscipiens; ditior accipiens,", + "candidate_score": 0.628087, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_31_33", + "bdc_text": "dicitur ingenti pecunia ab imperatore Hispano abstraxisseN äheres ist nicht bekannt. . HostisDer Abschnitt Hostis bis paupertate ist in BV übersprungen. autem paratum quidem nunc demum novit , sed quo tendat , iamdum haesitat . Duces habet dictis , ut quidam aiunt , exercitatiores Auf Habsburgs Seite führten Pfalzgraf Philipp , von Pfalz-Neuburg , seit 1532 Statthalter in Württemberg ( Wille 171f ;", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_518", + "psc_text": "Intrat ad eos, fit eis hospes; et qui per totam viam non agnoscebatur, in fractione panis agnoscitur. Discite hospites suscipere, ubi agnoscitur Christus. An nescitis quia si quem christianum susceperitis, ipsum suscipitis? Nonne ipse dicit, Hospes fui, et suscepistis me? Et quando ei dicitur, Domine, quando te vidimus hospitem? Respondet, Cum uni ex minimis meis fecistis, mihi fecistis (Matth. XXV, 35, 38, 40) . Cum ergo christianus christianum suscipit, serviunt membra membris; et gaudet caput, et sibi imputat datum quod membro ejus fuerit erogatum. Hic ergo pascatur Christus esuriens, accipiat potum sitiens, vestiatur nudus, suscipiatur peregrinus, visitetur aegrotus. Hoc habet necessitas itineris. Sic in ista peregrinatione vivendum est, ubi eget Christus. Eget in suis, plenus est in se. Sed qui eget in suis, et plenus est in se, egentes adducit ad se. Ibi non erit fames, non erit sitis, non erit nuditas, non erit aegritudo, non erit peregrinatio, non erit", + "candidate_score": 0.626508, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_23_25", + "bdc_text": "von Bayern. triplici exercitu cavebit , ne ex Austria seu Boemia quis obsit . Is duces quinqueGemeint sind vielleicht dem Wahlbund ( vom 24 . Oktober 1531 zu Saalfeld von Bayern , Hessen und Kursachsen gegen die Anerkennung der Wahl Ferdinands I.", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_338", + "psc_text": "In perniciem adversus vos vester oppugnator vestris jaculis armabatur: in salutem vestram adversus eum vicissim membris vestris vester protector armetur. Nihil vobis ille nocebit, si membra vestra vobis auferentibus non tenebit. Iste vos jure derelinquet, si ab eo vestrum votum voluntasque dissentiet. CAPUT III. 3. De regno coelorum emendo cogitent. Non abjecte de se sentiant. Bonorum operum fructus reddant. Ecce cum auctione et mercatu fidei, regnum vobis coelorum venale proponitur: inspicite et congerite vestrae conscientiae facultates, thesauros cordis vestri unanimiter congregate. Et tamen gratis emitis, si gratam gratiam quae vobis offertur, agnoscitis. Nihil impenditis, et tamen magnum est quod acquiritis. Non sitis viles vobis, quos cunctorum Creator et vester tam charos aestimat, ut vobis quotidie Unigeniti sui pretiosissimum sanguinem fundat. Non sic eritis viles si pretiosum distinguatis a vili; si non creaturae, sed Creatori serviatis; si vobis inferiora vestra non fuerint dominata, ut immaculati a capitali magnoque peccato mundemini (Psal.", + "candidate_score": 0.625802, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_30_32", + "bdc_text": "Näheres ist nicht bekannt . dicitur ingenti pecunia ab imperatore Hispano abstraxisseN äheres ist nicht bekannt. . HostisDer Abschnitt Hostis bis paupertate ist in BV übersprungen. autem paratum quidem nunc demum novit , sed quo tendat , iamdum haesitat .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_554", + "psc_text": "susceptus est hospitio quasi pauper, dignatio fuit suscipientis, non miseria egentis. CAPUT VI. 7. Christus in paupere eget. Forte dicis tibi: O beati qui meruerunt Christum suscipere! O si ego tunc fuissem! o si unus fuissem de duobus illis, quos invenit in via! Tu esto in via, non deerit hospes Christus. Putas enim jam non tibi licere suscipere Christum? Unde, inquis, licet? Jam resurgens manifestatus est discipulis suis, ascendit in coelum, ibi est ad dexteram Patris; non est venturus nisi in ultimo saeculo ad judicandos vivos et mortuos: venturus autem in claritate, non in infirmitate; daturus regnum, non quaesiturus hospitium. Quando dabit regnum, excidit tibi quod dicturus est: Cum uni ex minimis meis fecistis, mihi fecistis (Matth. XXV, 40) ? Ille dives, egens est usque in finem saeculi. Eget prorsus, non in capite, sed in membris suis. Ubi eget? In quibus doluit, quando dixit: Saule, Saule, quid me persequeris (Act.", + "candidate_score": 0.62532, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10391_sent_14", + "bdc_text": "Pecuniae magnus numerus est , miles multus , machinae bellicae multae , adparatus totus , qualem esse decet .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_759", + "psc_text": "ducimur. Sed cum bene gesserimus quadragenarium numerum, id est, bene vixerimus in ista temporali dispensatione, secundum praecepta Dei ambulantes, accipiemus mercedem denarium illum fidelium. Quia et Dominus quando ad vineam mercenarios conduxit, mercedem illis denarium dedit. Omnibus denarium, et quos mane conduxerat, et quos medio dic, et quos fine diei, omnibus denarium dedit (Matth. XX, 1-10). Quia si fuerit ab ineunte aetate quisque fidelis, denarium accepturus est; jam non per temporum distributionem, sed in aeterna contemplatione sapientiam discernentem Creatorem a creatura; ut Creatore perfruatur, de creatura laudet Creatorem. Sed credidit aliquis juvenis, et priore tempore suo non fuit fidelis; denarium est accepturus. Sed credidit senex, jam in occasu diei quasi hora undecima conductus ad vineam; et ipse denarium percepturus est. Itaque ad quadragenarium illum bene gestum, adde mercedem denarii, et fiet quinquagenarius numerus, qui significat Ecclesiam futuram ubi semper laudabitur Deus. Sed quia in nomine Trinitatis vocati sunt omnes, ut", + "candidate_score": 0.608845, + "ce_score": null + } + ] + } + ], + "biblical_hits": [] +} \ No newline at end of file